Pismo Święte przekład toruński
Author: zbiorowy
Date: 0101-01-01T00:00:00+00:00
Publisher: Fundacja Świadome Chrześcijaństwo

PISMO ŚWIĘTE

PRZEKŁAD TORUŃSKI
NOWEGO PRZYMIERZA

ORAZ

KSIĘGI MĄDROŚCIOWE
KSIĘGI PIĘCIU MEGILOT
I
PROROKÓW MNIEJSZYCH

FUNDACJA ŚWIADOME CHRZEŚCIJAŃSTWO
TORUŃ
31 PAŹDZIERNIKA 2017

WYDANIE SIÓDME POPRAWIONE – 01.06.2022

Wydawca:
Fundacja Świadome Chrześcijaństwo
ul. Konstytucji 3 Maja 13B/43
87-100 Toruń
www.swch.pl
charlesebed@gmail.com
tel. 509-79-33-22

ISBN 978-83-963342-2-0

© Copyright Fundacja Świadome Chrześcijaństwo
Toruń 2017 – 2022

Wydawca wyraża zgodę na kopiowanie i rozpowszechnianie całości lub części publikacji wyłącznie w formie elektronicznej, jednak bez czerpania z tego korzyści finansowych i bez wprowadzania jakichkolwiek zmian w tekście. Powielanie do celów komercyjnych wymaga pisemnej zgody Fundacji.

Skład komitetu redakcyjnego w zakresie prac nad tekstem Nowego Przymierza:
Michał Basiewicz
Karol Zieleźnik
Karol Czarnowski
Waldemar Kułakowski

Skład komitetu redakcyjnego w zakresie prac nad tekstem Starego Przymierza:
Karol Czarnowski
Waldemar Kułakowski

Konsultacje w zakresie języka hebrajskiego:
Piotr Zaremba

Konsultacje czytelnicze:
Krzysztof Gołębiowski, Tomasz Jaśkowiec, Szymon Matusiak, Katarzyna Szajewska
Wersje baz słownikowych i tekstu w elektronicznych programach biblijnych:
Patrycja Boryczka, Michał Basiewicz, Marta Kowalska, Łukasz Łaskawski, Andrzej Kaniecki
Mapy i dodatki:
Paweł Kozłowski
Robert Mieniok
Piotr Zaremba
Izaak Jonatan Baruch - „Księga Dwunastu” - diagram
Tekst w formie elektronicznej dostępny jest pod adresami:
www.swch.pl/tnp/index.html
www.oblubienica.eu/czytelnia/biblia/przeklad

Druk: Koncept Design

Od wydawcy

Oddajemy w ręce Czytelników kolejny przekład ksiąg Nowego Przymierza na język polski wraz z rewizją wybranych ksiąg Starego Przymierza. Cieszymy się, że w ostatniej dekadzie pojawiło się w naszym kraju kilka nowych tłumaczeń Biblii. Celem, który sobie postawiliśmy było dokonanie dokładnego, analitycznego tłumaczenia Nowego Przymierza oraz dokładnej rewizji tłumaczeń tekstu hebrajskiego Starego Przymierza tak, aby to dzieło było użyteczne przede wszystkim w osobistej lekturze i studiowaniu Pisma Świętego. Podczas pracy przyświecała nam myśl, by w możliwie najprostszy sposób zbliżyć się do oryginału, nie naruszając przy tym jego integralności, a tym bardziej nie zaburzając go konfesyjnymi interpretacjami.

Zamysłem naszym było, by przygotowując tekst, oddać możliwie najlepiej piękno oryginału, unikając jednak niezgrabności wynikającej z oddawania go słowo w słowo.

Prace nasze konsultowaliśmy z osobami znającymi tekst grecki Nowego Przymierza i tekst hebrajski Starego Przymierza, uwzględniając ich cenne wskazówki i rady, za które w tym miejscu składamy serdeczne podziękowania. Szczególnie serdecznie dziękujemy tym osobom, które towarzyszyły nam przez te lata prac: czytając, wskazując błędy oraz sugerując zmiany w tych miejscach, które były niezrozumiałe dla Czytelnika ze względu na zbyt dosłowne jego oddanie.

Mamy nadzieję, że z naszej pracy odniosą pożytek tak kaznodzieje, jak i wnikliwi Czytelnicy, usiłujący zgłębić znaczenie natchnionego przesłania Słowa samego Boga.

Wydanie to zaopatrzone jest w wiele przypisów dodanych bezpośrednio przy wersetach. Pozwalają one lepiej poznać odcienie znaczeniowe i sens konkretnych słów i zwrotów oryginału greckiego i hebrajskiego oraz porównać ich występowanie w różnych kontekstach w samym tekście. Przypisy są zwięzłe i odnoszą się merytorycznie do danego wiersza. Ufamy, że także dzięki tym przypisom zostaną zbudowani nawet ci, którzy wiele lat poświęcili na studiowanie Słowa Bożego, wnikając głębiej w sedno prawdy biblijnej.

Tekst ksiąg Starego Przymierza został opracowany zgodnie z założeniami przedstawionymi w paragrafie: „Metodyka pracy nad tekstem ksiąg Starego Przymierza”.

Temu, który wciąż dodaje sił i zachęty, niech będzie chwała na wieki wieków.

W imieniu komitetu redakcyjnego

Karol Czarnowski

Kilka uwag na temat metodologii przekładu ksiąg Nowego Przymierza

Przekład ma charakter dosłowny, nie oznacza to jednak oddania tekstu słowo w słowo. W większości przypadków zastosowano metodę tłumaczenia określaną jako ekwiwalencja formalna, w której oddaje się największą zbieżność znaczeniową (syntaktyczną, idiomatyczną i semantyczną) z oryginałem greckim. Dlatego też tam, gdzie tylko to było możliwe, oddawano rzeczowniki – rzeczownikami, czasowniki – czasownikami itp. Szczególnie zwracano uwagę na oddanie czasowników w ich oryginalnej formie gramatycznej tj. uwzględniając czasy i strony (bierna, czynna, zwrotna), wszędzie tam, gdzie nie zaburzało to zrozumienia tekstu. Uwzględniając założenia hebrajskiej retoryki biblijnej, świadomie w wielu przypadkach pozostawiono oryginalną konstrukcję zdań – np.: „I stało się” w Ewangeliach oraz powtarzającą się idiomatyczną frazę charakterystyczną dla języka hebrajskiego: „W odpowiedzi, rzekł”. Idiomy zrozumiałe znaczeniowo dla polskiego Czytelnika pozostawiano w tekście głównym w ich oryginalnym brzmieniu, oddając ich znaczenie w przypisach; idiomy niezrozumiałe np.: „w brzuchu mająca” – (Mt 1,18) oddawano zrozumiałym polskim ekwiwalentem – „była w ciąży”, w przypisie natomiast przytaczano ich oryginalne brzmienie.

W tekście pojawiają się dość liczne wyrazy pisane kursywą dla oznaczenia wyrazów nie występujących w tekście oryginalnym, lecz pozwalających lepiej zrozumieć oddawaną myśl. Tylko w bardzo nielicznych miejscach odstąpiono od reguły ścisłego podziału na wersety, akapity i znaki interpunkcyjne. Wielokrotnie, dla lepszego zrozumienia tekstu, odstąpiono od sztywnej reguły ekwiwalencji formalnej tłumaczenia słowo w słowo wraz z dokładną kolejnością wyrazów, tak aby zachować większą zgodność struktury tekstu z językiem polskim. Interpretacja oznaczeń i przypisów znajduje się w diagramie: „Opis oznaczeń”.

Pozostałe cechy przekładu

Podane znaczenia słów greckich nie obejmują pełnej definicji słownikowej, raczej reprezentują znaczenie wynikające z kontekstu, a tylko w nielicznych przypadkach obejmują szersze znaczenie leksykalne. Konsekwentnie tłumaczono grecki termin diatheke jako przymierze, nawet w tych miejscach, gdzie inne przekłady oddają to słowo jako testament (Hbr 9,16-17 i Ga 3,15-16). Świadomie zastosowano w Ewangeliach i w nielicznych innych miejscach termin Mesjasz za miast Chrystus ze względu na kontekst hebrajski zarówno tego terminu, jak i działalności Pana Jezusa. W przypadku gdzie greckie słowo ekklesia tłumaczone jako zbór, zgromadzenie, społeczność nie odnosi do lokalnego zgromadzenia chrześcijan, ale do jego wymiaru ponadczasowego i ponadlokalnego, oddano je słowem Kościół. W niektórych miejscach wskazano warianty tekstowe występujące w Tekście Większościowym (bizantyjskim) wskazując tym samym na mało istotne i nie wpływające na rozumienie tekstu różnice zachodzące między Textus Receptus (TR) a Tekstem Większościowym (BYZ). Partykuła de często nie uwzględniana w innych tłumaczeniach została oddana jako: jednak, więc, natomiast, i, zaś. Fraza ou me jako podwójne zaprzeczenie została przełożona jako wzmocnienie najczęściej jako: z pewnością, na pewno. Przypisy celowo zaprezentowano raz w wersji bezokolicznikowej, a innym razem w formie zgodnej z gramatyką tekstu głównego. W cytatach ze Starego Przymierza, tam gdzie w tekście hebrajskim występuje tetragram JHWH, konsekwentnie zgodnie z tekstem greckim używano słowa kyrios – PAN, nawet gdy kontekst cytowanego wersetu wyraźnie wskazuje na osobę Pana Jezusa oraz w tych miejscach, gdzie słowo kyrios odnosi się do Boga Ojca.

Zapis fonetyczny słów greckich jest zharmonizowany z użyciem występującym w słowniku Stronga wydanym przez Oficynę Wydawniczą „Vocatio”. Teksty paralelne mogą nie pokrywać się w stu procentach z wystąpieniami w popularnym w środowisku ewangelicznie wierzących chrześcijan tekstem Biblii Warszawskiej.

Podstawa tłumaczenia tekstu greckiego przekładu

Scrivener’s Textus Receptus 1894 r. (Prepared and edited by Dr. Maurice A. Robinson)

Uwagi końcowe

Mamy nadzieję na liczne merytorycznie poprawne uwagi do naszego przekładu. Kolejne nowe wersje w formacie elektronicznym (pdf) będą dostępne pod adresami:
www.oblubienica.eu/czytelnia/biblia/przeklad i www.swch.pl/tnp/index.html

Wszystkich chętnych zapraszamy do podjęcia wspólnego wysiłku, by tekst polski tego przekładu mógł zostać jeszcze lepiej oddany i przygotowany ku chwale samego Boga.

Metodologia pracy nad tekstem ksiąg Starego Przymierza

Podstawą edycji ksiąg Starego Przymierza jest Hebrew Text: Westminster Leningrad Codex z uwzględnieniem w nielicznych miejscach wersji z przekładów wymienionych w pkt. 7. Niniejsza edycja nie rości sobie prawa do określenia jej jako nowe tłumaczenie. Tekst został zredagowany na podstawie poniższej metodologii:

1. Znaczenie wszystkich ważniejszych słów występujące w tekście hebrajskim w poszczególnym wersecie zostało zweryfikowane z ich znaczeniem leksykalnym. Dla ułatwienia Czytelnikowi szybkiego odnalezienia znaczenia danego słowa w słownikach j. hebrajskiego dodano do wybranych wyrazów „kod Stronga” - patrz: diagram „Opis oznaczeń”.

2. W trakcie pracy z tekstem hebrajskim uwzględniono konstrukcję gramatyczną danych słów, form i zwrotów idiomatycznych, umieszczając w niektórych przypadkach w przypisach krótką informację w tym zakresie.

3. Ważniejsze słowa wraz z kodem gramatycznym (dot. czasowników) zostały opatrzone przypisami wraz z alternatywnie poprawną wersją tłumaczenia danego słowa lub frazy.

4. Konsekwentnie w tekście zachowano pisownię JHWH wszędzie tam, gdzie występuje imię własne Boga.

5. Z wyjątkiem nielicznych miejsc, numeracja wersetów została zachowana zgodnie z edycją tekstu hebrajskiego.

6. Odnośniki tekstów paralelnych mogą różnić się numeracją wobec innych wydań ksiąg Starego Przymierza zgodnie z brzmieniem pkt 5.

7. Tekst został zredagowany na podstawie porównania i rewizji następujących przekładów ksiąg Starego Przymierza:

- Przekład Interlinearny - Hebrew Text: Westminster Leningrad Codex - Produced in partnership with Helps Ministries - moduł programu „Mysword” - dostępny w zasobach Fundacji Świadome Chrześcijaństwo

- Przekład Interlinearny - pod redakcją Anny Kuśmirek

- Przekład Interlinearny - Biblia Hebraica Stuttgartensia - ESV Old Testament

- Przekład Interlinearny - Biblia Hebraica Stuttgartensia; 5 th. ed., KJV versification

- Przekład Interlinearny - The Lexman English Bible - zasoby Logos Bible

- Biblia Brzeska - BB

- Biblia EIB - Przekład Piotra Zaremby - Przekład dosłowny - wyd . elektroniczne I - IV

- Biblia Ekumeniczna - BE
- Biblia Gdańska - BG
- Biblia Lubelska - KUL
- Biblia Warszawska - BW
- Biblia Poznańska - BP
- Biblia Tysiąclecia, wyd. 5 - BT
- Biblia Jerozolimska - BJ
- Holman Christian Standard Bible - HCSB
- King James Version - KJV

- New Amercian Stanard Bible - w edycji Spiros Zodhiates - NAS

- New English Translation - NET

- The Jewish Study Bible w edycji Adele Berlin and Marc Zvi Brettler - JSB

- Young Literal Traslation - YLT

- Przekład autorski komentarzy ksiąg Starego Przymierza - Word Biblical Commentary vol. 1-32 - zasoby Logos Bible

- W trakcie prac korzystano także z: Uwspółcześniona Biblia Gdańska - UBG, Nowa Biblia Gdańska - NBG, Przekład Nowego Świata - PNS, Przekład Edycja Św. Pawła - ESP, Księga Dwunastu w przekładzie Izaaka Jonatana Baruha, Księga Dwunastu w przekładzie Waldemara Chrostowskiego

Wykaz skrótów

1P, 2P, 3P | - | pierwsza, druga trzecia osoba l.mn.
1S, 2S, 3S | - | pierwsza, druga trzecia osoba l.poj.
3M | - | trzecia osoba rodzaj męski
A | - | rodzajnik określony
AB | - | Anchor Bibile - E. A. Speiser
ABS | - | absolutus - wzmacnia znaczenie
AC | - | Adam Clarke’s 1810/1825 commentary and critical notes on the Bible
acc. | - | accusative - biernik
ADJ | - | Adjective -przymiotnik
ADV | - | adverb - przysłówek
AK | - | Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek
ak. | - | akkadyjski
AMG | - | Baker, W. i Carpenter, E. E. (2003) - „The Complete Word Study Dictionary: Old Testament”
AMP | - | Amplified Bible
aor. | - | aoryst
aram. | - | aramejski
archit. | - | architektoniczny
ASV | - | American Standard Version
azjatyc. | - | azjatyckich, - tyckie
b. | - | bardzo
bezokol. | - | bezokolicznik
B | - | Kodeks Watykański - (łac. Codex Vaticanus)
bab. | - | babiloński, -skiej
BB | - | Biblia Brzeska
BDB | - | A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament - (Brown - Driver -Briggs)
BE | - | Biblia Ekumeniczna
BG | - | Biblia Gdańska
BJ | - | Biblia Jerozolimska
BHS | - | Biblia Hebraica Stuttgartensia
BHK | - | Biblia Hebraica: Rudolf Kittel
BP | - | Biblia Poznańska
BT | - | Biblia Tysiąclecia
BW | - | Biblia Warszawska
BYZ, Byz | - | tekst bizantyjski
cz. | - | część, często
charakter. | - | charakterystyczny, -ne
chiast. | - | chiastyczna, chiazm
czł. | - | członek
COH, COHT cohort. cohorativ contextual | - | czas. wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.
CON | - | consec. imperfect - forma czas. w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości
CS | - | common singular
CP | - | common plural
czas. | - | czasownik
czyst. | - | czystość, -ści
CY | - | Przekład Izaaka Cylkowa
CW | - | conjunctive waw
D. | - | Dawid
daw. | - | dawny, -nym
D | - | liczba podwójna
DC | - | dual construct
dod. | - | dodatek
dł. | - | długość, -gie
dok. | - | dokonany, -nania
domyśl. | - | domyślnie, -ny
dosł. | - | dosłownie
dośw. | - | doświadczenie
dot. | - | dotyczy
dozn. | - | doznanie, -nać
EBC | - | Expositor’s Bible Commentary - Zondervan 5300 Patterson SE Grand Rapids, MI 49503
EIB | - | Ewangeliczny Instytut Biblijny Przekład Starego i Nowego Przymierza - przekład dosłowny - II i III
EIB L | - | Ewangeliczny Instytut Biblijny - przekład literacki
ETCBC | - | Biblia Hebraica Stuttgartensia; 5 th. ed., KJV versification
element. | - | elementarne
em. | - | emendowane
emf. | - | emfatycznie
etym. | - | etymologicznie
eufem. | - | eufemizm
ESP | - | Pismo Święte ST i NT - Edycja Świętego Pawła
F, r.ż. | - | rodzaj żeński
fiz. | - | fizyczne, -czny
GEN, gen. | - | genitiv
GES | - | Gessenius Hebrew and English Lexicon
GKC | - | Gesenius’ Hebrew Grammar ed. E. Kautsch
grawer. | - | grawerowane, -ny
gr. | - | grecki
HALOT | - | Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament
HAP; hap.leg., | - | hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście
HA | - | partykuła wprowadzająca pytanie retoryczne
HCSB | - | Holman Christian Standard Bible
hebr. | - | hebrajski
hend. | - | hendiadys
homoseks. | - | homoseksualny, -go
il. | - | ilość
IND | - | indicativus - tryb orzekający
INF | - | infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

INF/ABS

-

infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu

ING | - | zaimek pytający
im. | - | imiesłów
imp. IM | - | imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana

IMC

-

imperfect consecutivum - z waw w opowiadaniach zaczynających od perfect może dotyczyć czasu przeszłego lub teraźniejszego

IMP | - | imperativus - tryb rozkaz.
instr. | - | instrument, -cie
int., INT | - | wykrzyknik
intes. | - | intesywny
ISV | - | International Standard Version
j., jęz. | - | język
J. | - | jezioro
jedn. | - | jednostka
JUS. | - | czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie; z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)
JSB | - | Jewisch Study Bible - Adele Berlin and Marc Zvi Brettler
K | - | ketiv, komentarz
k. | - | koło
kapł. | - | kapłani, -nów
K & D | - | Keil and Delitzsch Old Testament Commentary
KHK | - | Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio
KJV | - | King James Version
k.hpo. | - | koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna
k.h., KH | - | koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza
k.ho., KHO | - | koniugacja czasownika - hofal forma bierna
k.hp., KHP | - | koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna
k.hpl. | - | konfiguracja hitpalpel - rzadka forma sprawcza dla konigacji pilpel
k.itp. | - | koniugacja czasownika - itpeal k.q.
KQ | - | koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu
konsek. | - | konsekwencje
k.n., KN | - | koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna
k.p., KP | - | koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności
k.pi., KPI | - | koniugacja czasownika - pilpel - forma czynno-intensywna
k.pil., KPIL | - | koniugacja czasownika - pilel - forma czynno-intensywna
k.po., KPO | - | koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych
k.pu. KPU | - | koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel
KR | - | Przekład Józefa Kruszyńskiego prof. KUL
ks. | - | księga, -dzie
KUL | - | Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski
KŻNT | - | Komentarz Żydowski do NT - Vocatio - D.H. Stern
l. | - | liczba, lub
lept. | - | lepton, -ny
LEB | - | The Lexman English Bible
LXX | - | Septuaginta
łac. | - | łaciński
M, r. m. | - | rodzaj męski
marg. | - | marginalnej, na marginesie
mas. | - | masora, masorecki, masoreci
mater. | - | materialny
med. | - | medyczny, -ne
met., metaf. | - | metafora, -rycznie
meton. | - | metonimia
mies. | - | miesiąc, -ca
mieszk. | - | mieszkający
min. | - | minimalna, -ny
mn. | - | mnoga
MiW | - | dodatek Miary i Wagi
moral. | - | moralne, -ny
mss | - | manuskrypty
muz. | - | muzyczny
N | - | nominativ
N/A | - | Nestle Aland Novum Testamentum Graece 28
naocz. | - | naoczny
n.e. | - | naszej ery
negatyw., neg. | - | negatywnej, -ny
NAS | - | New American Standard Bible
NET | - | New English Translation
niedok. | - | niedokonany
niebezpieczeń. | - | niebezpieczeństwo, -wie
niewol. | - | niewolniczy, -nik
NIV | - | New International Version
np. | - | na przykład
obywat. | - | obywatel, -a, -stwo
oczek. | - | oczekując, -ca
odp. | - | odpowiednio, -niej
odpow. | - | odpowiedź, -dzi
ok. | - | około okr.
okreś. | - | określenie, określony
okaz. | - | okazywać
orzek. | - | orzekający
os. | - | osoba
ozn. | - | oznaczający
P | - | liczba mnoga PD - plural determinate, PC - plural construct
p. | - | przed
part. | - | partykuła
PAR, prtcpl. | - | imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą
PAS, pass. | - | strona bierna
pers. | - | perski, -go
PER | - | perfectum, czas przeszły
pierw. | - | pierwotnie
plem. | - | plemię
płd. | - | południowy, -wej, -dnie
płn. | - | północny, -cna
PM | - | pluralis maiestaticus
pochodz. | - | pochodzący, -ca
poet. | - | poetyckie, ki
podwój. | - | podwójny, -na
podst. | - | podstawie
poj. | - | pojedynczy, -cza
pokol. | - | pokolenie, -niu
poł. | - | połowa
por. | - | porównaj
poszuk. | - | poszukiwaniu, -wać
potwierdz. | - | potwierdzającej, -nie
pow. | - | powód, powodu
powrac. | - | powracający
poz. | - | pozytywne -nym
prac. | - | pracownik, -ować
prakt. | - | praktyczna, -ny
prowin. | - | prowincja, -cji
pryw. | - | prywatny, -ne
prze. | - | przeszły
przen. | - | przenośni
przyg. | - | przygotować, -nia
przykł. | - | przykład
przyp. | - | przypominać, -cej, przypis
przypusz. | - | przypuszczalnie, -ny
przym. | - | przymiotnik, przymiotnikowo
przysł. | - | przysłówek, -wym
publ. | - | publiczne
pust. | - | pustynne, pustynia
pyt. | - | pytająca, -nie
r. | - | rok
rach. | - | rachunek
retor. | - | retoryczne
rodz. | - | rodzajnik
rozkaz. | - | rozkazujący (tryb)
rytual. | - | rytualny
rzecz. | - | rzeczownik
rzym. | - | rzymska, -ki
S | - | liczba pojedyncza
SC | - | singular construct
senac. | - | senacki, -kiej
skróc. | - | skrócona, -ny
SP | - | Stare Przymierze
spraw. | - | sprawiedliwy
str. | - | strona
symb. | - | symbol, -le
syn. | - | synonim
synek. | - | synekdocha
syr. | - | Księga Mądrości Syracha
SYR | - | tekst syryjski
SL | - | Jakub Slawik - „Hiob przed Bogiem”
szczeg. | - | szczególnie, -na
szer. | - | szerokość
strukt. | - | struktura
śr. | - | średnica, -cy
świad. | - | świadek, świadczyć
TAL | - | Talmud
tech. | - | techniczny
teraź. | - | teraźniejszy
term. | - | termin
tiq. | - | poprawka skrybów - tiqqune soferim
TG | - | Targum, -my
tj. | - | to jest
TM | - | Tekst Masorecki
TR | - | Textus Receptus
trad. | - | tradycja, -ny
trakt. | - | traktować
tr. | - | tryb
twier. | - | twierdzić, twierdząca
tyt. | - | tytuł, -łu
ur. | - | urodzony
używ. | - | używania
Q | - | qere
V | - | czasownik
vs | - | versus
w. | - | werset
W | - | wstęp
warunk. | - | warunkowa, -ek
WBC | - | Word Biblical Commentary
wcześ. | - | wcześniej
wew. | - | wewnętrzny, -nie
woj. | - | wojskowy
wok., wokaliz. | - | wokalizacja, -zacji
wsch. | - | wschód, wschodnia
wskaz. | - | wskazujący
wspól. | - | wspólne, -go
wzmac., wzm. | - | wzmacniająca
wzmoc. | - | wzmocnienie
wyb. | - | wybrzeże
wyd. | - | wydarzenie
wyk. | - | wykonany
wykrzyk. | - | wykrzyknik, -wa
wynik. | - | wynikający, -ca
wyp. | - | wypowiedź, wypowiadać
wyr. | - | wyraża, -nie, -jące
wys. | - | wysokość
wyst. | - | wystawić
występ. | - | występuje
wywoł. | - | wywołani, wywołać
wyzn. | - | wyznaczony, -ego
YLT | - | Young Literal Translation
Vg | - | Wulgata łac. versio vulgata
zach. | - | zachodni, -nia
zadaw. | - | zadawać, -nie
zapoż. | - | zapożyczone -ny
zawod. | - | zawody,-ach
zgod. | - | zgodnie, -na
zjaw. | - | zjawisko
zmysł. | - | zmysłowy, -wa
znacz. | - | znaczeniu, -czenie
zwł. | - | zwłaszcza
żyd. | - | żydowski, -ka

Wykaz ksiąg

Stare Przymierze

Księga Rodzaju | Rdz
Księga Wyjścia | Wj
Księga Kapłańska | Kpł
Księga Liczb | Lb
Księga Powtórzonego Prawa | Pwt
Księga Jozuego | Joz
Księga Sędziów | Sdz
Księga Rut | Rt
I Księga Samuela | 1Sm
II Księga Samuela | 2Sm
I Księga Królewska | 1Krl
II Księga Królewska | 2Krl
I Księga Kronik | 1Krn
II Księga Kronik | 2Krn
Księga Ezdrasza | Ezd
Księga Nehemiasza | Ne
Księga Estery | Est
Księga Hioba | Hi
Księga Psalmów | Ps
Księga Przypowieści Salomona | Prz
Księga Kaznodziei | Kaz
Pieśń nad Pieśniami | Pnp
Księga Izajasza | Iz
Księga Jeremiasza | Jr
Lamentacje | Lm
Księga Ezechiela | Ez
Księga Daniela | Dn
Księga Ozeasza | Oz
Księga Joela | Jl
Księga Amosa | Am
Księga Abdiasza | Ab
Księga Jonasza | Jon
Księga Micheasza | Mi
Księga Nahuma | Na
Księga Habakuka | Ha
Księga Sofoniasza | So
Księga Aggeusza | Ag
Księga Zachariasza | Za
Księga Malachiasza | Ml

Nowe Przymierze

Ewangelia Mateusza | Mt
Ewangelia Marka | Mk
Ewangelia Łukasza | Łk
Ewangelia Jana | J
Dzieje Apostolskie | Dz
List do Rzymian | Rz
I List do Koryntian | 1Kor
II List do Koryntian | 2Kor
List do Galacjan | Ga
List do Efezjan | Ef
List do Filipian | Flp
List do Kolosan | Kol
I List do Tesaloniczan | 1Tes
II List do Tesaloniczan | 2Tes
I List do Tymoteusza | 1Tm
II List do Tymoteusza | 2Tm
List do Tytusa | Tt
List do Filemona | Flm
List do Hebrajczyków | Hbr
List Jakuba | Jk
I List Piotra | 1P
II List Piotra | 2P
I List Jana | 1J
II List Jana | 2J
III List Jana | 3J
List Judy | Jud
Księga Objawienia | Obj

Księga Rut

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ]

Rozdział 1

1. I stało1961* się w dniach3117 sądzenia**|INF sędziów8199|PAR|A, żeCW nastał1961 głód7458 na ziemi776|A. I wówczas wyszedł1980|CON pewien mąż376*** z Betlejem**** w Judzie3063, aby zatrzymać1481*****|INF się na polach******|PC Moabu*******. On1931 i jego żona802 i dwóch8147 jego synów1121.Rdz 12,10; Pwt 25,1; Sdz 2,16; Dz 13,20* zwrot charakterystyczny dla języka hebrajskiego - Mt 11,1; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, rozstrzygać spór, karać, oczyszczać z zarzutów; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; *** człowiek, mężczyzna; **** tj. „dom chleba” - ok. 8 km od Jerozolimy; ***** przebywać tymczasowo lub stale jako obcokrajowiec - EIBᴷ; ****** w krainie, terytorium; PC plural construct; ******* tj. obszar na wsch. od M. Martwego między rzeką Zered a Arnon zamieszkały przez potomków Lota

2. A imię8034 tego męża376|A brzmi Elimelek*, imię8034 jego żony802 brzmi Noemi**, a imiona8034|SC jego dwóch8147 synów1121 to Machlon*** i Kilion**** – Efratejczycy***** z Betlejem1035 w Judzie3063. Przybyli935 na pola7704 Moabu4124 i tam8033 przebywali******.1Sm 17,12A rodzajnik określony; * tj. „mój Bóg jest królem”; ** hebr.: Naomi - „moja rozkosz”; SC singular construct; *** tj. „chory”; **** „delikatny, marniejący”; ***** tj. należący do rodziny Efratejczyków - 1Krn 4,4 Mi 5,1; ****** ... i tam byli

3. PotemCW umarł4191|CON Elimelek458, mąż376 Noemi5281, i została* sama – ona1931 i jej dwaj8147 synowie1121.2Krl 4,1CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; * lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być pozostałym przy życiu, przetrwać - Rdz 7,23

4. A ci wzięli* sobie za żony802 Moabitki4125: jedna259 miała na imię8034 Orfa**, a druga8145 miała na imię8034 Rut***. I mieszkali**** tam8033 około dziesięciu6235 lat8141.Pwt 21,10-13; Sdz 3,6; Mt 1,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uprowadzić, brać, zabrać, nieść - 2Krn 11,21 Ezd 9,2; ** tj. „łamiąca kark” - Wj 13,13 - stąd: „twarda, uparta” - por. EIBᴷ; *** tj. „przyjaźń”; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebywać, mieć siedzibę

5. LeczCW również1571 oni obaj8147 umarli* – Machlon4248 i Kilion3630, i kobieta802|A ta pozostała7604|KN sama bez swoich dwóch8147 chłopców3206** i bez swojego męża376.CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginąć, zostać zgładzonym - por. Kpł 24,16; A rodzajnik określony; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** lub: dziecko płci męskiej - Wj 21,22 tylko tu jako żonaci mężczyźni

6. WtedyCW powstała*|CON ona1931 i jej synowe3618 i wróciła7725 z pól7704|PC Moabu4124, bo3588 usłyszała8085 na polach7704|PC Moabu4124, że3588 JHWH nawiedził** swój lud5971 strong:H853, aby im dać5414***|INF chleb3899.Wj 3,16; Za 10,3; Łk 1,68CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rosnąć w siłę, pojawiać się, stawać, utwierdzać się; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; PC plural construct; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać uwagę na, odwiedzać, uczęszczać; *** lub: dawać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

7. Wyszła3318 więcCW z4480 miejsca*|A, w którym834 była**, i obie8147 jej synowe*** razem z5973 nią i poszły1980 w drogę1870, aby wrócić7725|INF do413 ziemi**** Judy3063.Wj 18,27; 2Krl 8,3CW conjunctive waw; * lub: przestrzeń, region, kraj, postój, kierunek, odległość; A rodzajnik określony; ** dosłownie: ... była tam; *** lub: oblubienica, panna młoda; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** lub: gleba, powierzchnia, kraj, obszar, ziemia jako planeta

8. I powiedziała559 Noemi5281 do obu8147 swoich synowych3618: Idźcie1980|IMP, wróćcie7725|IMP – każda*|S z was do domu1004 swojej matki517**. Niech JHWH okaże***|JUS|Q wam5973 miłosierdzie****, tak834 jak okazałyście6213 wobec5973 zmarłych4191|PAR i wobec5973 mnie.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: kobieta, żona, ktoś, każdy - por. Rdz 2,23**; S liczba pojedyncza; ** tradycyjnie powracało się do domu swojego ojca - por. Rdz 38,11 Kpł 22,13; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, czynić, wykonywać, składać ofiarę, zarządzać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); Q qere; **** hebr.: chesed - dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

9. Niech JHWH da5414 wam, abyCW każda802 z was znalazła4672|IMP odpoczynek*|N w domu1004 swojego męża376. I pocałowała** je, a one podniosły5375 swój głos*** i zapłakały*********.Rdz 29,11; Rdz 45,15; Rt 3,1; Dz 20,37CW conjunctive waw; IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: miejsce odpoczynku, spokoju; N nominativ; ** lekko dotknąć - Ez 3,13; *** lub: krzyk, hałas, dźwięk - tu w l.mn.; **** zawodzić - tu jako hendiadys; ***** lub: i wszystkie one - tzn. trzy kobiety

10. I mówiły559 do niej: Tak3588! Z tobą854 wrócimy7725* do twojego ludu**.Za 8,23* lub: chcemy wrócić - por. Gesenius’ Hebrew Grammar ed. E. Kautsch § 107n; ** naród - por. Jl 2,17 przypis *****

11. LeczCW Noemi5281 odpowiedziała559: Zawróćcie7725|IMP, moje córki*! Po co4100 macie iść1980 ze5973 mną? Czy mam jeszcze5750 w swoim wnętrzu** synów1121, którzy toCW mogliby stać1961 się waszymi mężami376?Pwt 25,5-10CW conjunctive waw; IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: dziewczyna, synowa, siostra, wnuczka, młoda kobieta; ** lub: narządy wewnętrzne, wnętrzności, brzuch

12. Zawróćcie7725|IMP, moje córki! Idźcie1980|IMP, bo3588 jestem zbyt stara*, aby być**|INF z mężem. A gdybym3588 powiedziała559: Mam jeszcze nadzieję***, że1571 będę1961 tej nocy3915|A z mężem, a także1571 urodzę3205 synów1121;IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zestarzałam się - por. Biblia Brzeska; ** idiom: mieć męża - Jr 3,1 lub eufemizm - współżyć z mężem - por. WBCᴷ; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** oczekiwanie; A rodzajnik określony

13. To* czy wy czekałybyście** na nich, aż5704 ci834 dorosną1431? Czy więc3860 wy wyrzekłybyście***|HAP|AK się, by żyć1961|INF bez1115 męża376? Nie408, moje córki1323! Bo3588 gorzko4843 mi bardzo3966 z waszego powodu4480****, że3588 ręka***** JHWH wystąpiła3318 przeciwko mnie.Sdz 2,15; Hi 19,21; Ps 32,4; Ps 38,2; Ps 39,1* lub: zatem, więc - jako konkluzja wcześniejszej wypowiedzi - tylko w Rt 1,13; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mieć nadzieję - Ps 45,15; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zamknąć się w środku, powstrzymać się przed kimś, trzymać się na uboczu, powstrzymywać się (?); HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** lub: bardziej niż wam; ***** idiom: sam Bóg sprawił, że przytrafiły mi się nieszczęścia

14. A one ponownie5750* podniosły5375 głos** i zapłakały1058. I Orfa6204 pocałowała5401 swoją teściową2545, aleCW Rut przylgnęła*** do niej.* lub: jeszcze (raz) - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, jeszcze (głośniej) - Biblia Warszawska - jako podkreślenie idei trwania - Rdz 46,29; ** dosłownie: głosy; CW conjunctive waw; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trwać przy

15. A ta powiedziała559 do niej: Spójrz2009*, twoja szwagierka** wróciła7725*** do413 swojego ludu5971 i do swoich bogów430****|P. Zawróć7725|IMP za310 swoją szwagierką2994.Joz 24,15; Sdz 11,24* lub: oto, czy; ** żona brata - tylko tu i w Rdz 25,7.9 w zakresie prawa lewiratu; *** wraca - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** boga - dotyczy Kemosza - 1Krl 11,33; P Liczba mnoga; IMP imperativus - tryb rozkazujący

16. LeczCW Rut7327 odpowiedziała559: Nie408 nalegaj* na mnie, że mam cię opuścić**|INF i odejść7725|INF od310***|AK ciebie. Bo3588 dokąd834 pójdziesz, ja pójdę1980, i gdzie834 osiądziesz**** i ja osiądę3885. Twój lud5971 będzie moim ludem5971, a twój Bóg będzie moim Bogiem.Łk 24,28; Dz 21,13CW conjunctive waw; * lub: błagać, spadać na kogoś; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - porzucić, opuścić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** lub: (nie iść) za tobą - por. EIB; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** lub: przebywać, spędzać noc, zatrzymać się, pozostawać

17. Tam gdzie834 umrzesz4191, umrę – i tam8033 zostanę pogrzebana6912*|KN. Tak** niech JHWH mi uczyni6213 i tak3541 niech do tego doda*******, jeśli3588***** coś innego niż śmierć4194 oddzieli6504 mnie****** iCW ciebie996.1Sm 3,17; 1Sm 13,44; 1Sm 20,13; 2Sm 3,9; 2Sm 3,35; 2Sm 19,13; 1Krl 2,23; 2Krl 6,31* przykład meryzmu - równoważny powiedzeniu - „całe życie”; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** lub: w ten sposób, tutaj; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zrobić więcej, spowodować dodanie, zwiększyć; **** formuła przysięgi wyrażająca gotowość przyjęcia kary jednak bez jej określenia; ***** możliwe: bo (nawet) śmierć (nie) oddzieli ... ; ****** hebraizm: beni ubenek - pomiędzy dwiema rzeczami - Rdz 15,18, spośród, w środku; CW conjunctive waw

18. A gdy Noemi zobaczyła7200*|CON|PAR, żeona1931 uparła** się, aby z854 nią iść1980, toCW przestała2308|CON do413 niej mówić1696|AK.* Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - widząc - jednak imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą może wyrażać czynność podjętą w przeszłości; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - być zdeterminowanym, stanowczo zdecydowanym, umocnić się, trafiać w czymś, utwierdzić się; CW conjunctive waw; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

19. I szły1980 obie, aż5704* przyszły935|INF do Betlejem1035. I stało1961 się, gdy przyszły935|INF do Betlejem1035, że całe3605 miasto**|A zostało poruszone1949*** z ich powodu5921 i kobiety mówiły559|P|F: Czy to2063|A jest Noemi5281?!* odległość około 110 -160 km (?); INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** lub: miasteczko; A rodzajnik określony; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - szaleć (w radosnym uniesieniu) - 1Sm 4,5 1Krl 1,45 Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - całe miasto huczało o nich Biblia Warszawska - wielkie poruszenie z powodu ...; P Liczba mnoga; F rodzaj żeński

20. LeczCW ona powiedziała559 do413 nich: Nie408 nazywajcie* mnie Noemi5281, nazywajcie7121 mnie Mara**|ADJ, bo3588 Wszechmogący*** uczynił mnie bardzo3966 gorzką*********.Rdz 49,25; Wj 6,3; Wj 15,23; Lb 24,4; Hi 6,4CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, wydawać głośny dźwięk, przyzywać; ** tj. „gorycz”; ADJ Adjective - przymiotnik; *** hebr.: szaddaj - wszechmocny, najpotężniejszy - Rdz 17,1 w Ks. Hioba - 31 razy; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować rozgoryczenie; ***** w hebr. gra słów: mara ki hemar

21. Ja589 wyszłam1980 stąd pełna*|ADJ, leczCW pustą** sprowadził7725|KH mnie JHWH. Dlaczego4100 nazywacie7121 mnie Noemi5281, skoro JHWH zaświadczył***|AK przeciwko mnie i Wszechmogący7706 wyrządził mi krzywdę****?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być dokonanym, poświęconym; ADJ Adjective - przymiotnik; CW conjunctive waw; ** bez czegoś, próżno, bezskutecznie, daremnie; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zeznawać jako świadek w sądzie, odpowiadać, reagować; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** zadać ranę, zło - Za 8,14

22. TakCW powróciła7725 Noemi5281, a wraz z5973 nią Rut7327 Moabitka4125|A, jej synowa3618, ta, która powróciła7725*|A z pól7704 Moabu4124. I przyszły935 one1991 do Betlejem1035 na początku8462** zbiorów7105 jęczmienia***.Wj 9,31CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * tu: fraza wzmacniająca i podkreślająca akt powrotu Moabitki - WBCᴷ; ** tj. od połowy do końca kwietnia, w końcówce pory deszczowej - por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; *** zbiory to czas radości - 2Sm 21,9

↑↑

Rozdział 2

1. A Noemi5281 miała krewnego3045*|N|Q ze strony męża376, człowieka376 bardzo** zamożnego*** z domu1004 Elimelecha458, a jego imię8034 brzmiało Boaz****.Kpł 18,6; Kpł 20,19; Kpł 21,2; Kpł 24,9; Lb 27,11; 1Krn 2,11; Rt 2,20; Mt 1,5; Mk 6,4; Łk 3,32; J 18,26* wg ketiv: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - znajomy, bliski współpracownik, przyjaciel - 2Krl 10,11; N nominativ; Q qere; ** dosłownie: potężny, silny, wywierający wpływ; *** lub: człowiek silny, dzielny, potężny, bohater, tyranᴳᴱˢ; **** tj. „szybki, chyży” lub „w nim moc” - stąd: „mocny, silny”

2. I powiedziała559 Rut7327 Moabitka4125|A do413 Noemi5281: Pozwól proszę* mi pójść1980|COH na pole7704|A, a będę zbierać3950|COH kłosy7641 za310 tym, w którego834 oczach5869 znajdę4672 łaskę**. A ona jej odpowiedziała559: Idź***|IMP, moja córko1323.Rdz 41,5; Hi 24,24; Iz 17,5A rodzajnik określony; * lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach lub napomnieniach); COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; ** przychylność, urok, elegancja, uznanie; *** imperativ pozwolenia; IMP imperativus - tryb rozkazujący

3. Poszła1980 więcCW, a gdy przybyła935 i zbierała3950|KP na polu7704|A za310 żeńcami7114*|PAR, stało** się, że natknęła*** się na część**** pola7704|A Boaza1162, który834 był z rodu***** Elimeleka458.Prz 16,33; Prz 20,24CW conjunctive waw; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; A rodzajnik określony; * por. to prawo w: Kpł 19,9-10 i Pwt 24,19-22; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spotkać, trafić; *** lub: traf losu, przypadek działania bez planu - Kaz 2,14-15; **** lub: kawałek; ***** rodzina, klan, plemię, lud, naród

4. A oto2009* i Boaz1162 przyszedł935 z Betlejem1035 i powiedział559 do żeńców7114|PAR: JHWH z wami5973**. I odpowiedzieli559 mu: Niech ci JHWH błogosławi**!Ps 129,8; 2Tes 3,16* wyraz zdziwienia (?); PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** klasyczne formuły pozdrowień - WBCᴷ

5. WtedyCW Boaz powiedział559 do swojego sługi* ustanowionego**|PAR nad żeńcami7114|PAR: Do kogo4310*** należy ta2063 młoda kobieta****?CW conjunctive waw; * lub: niemowlę - Wj 2,6 małe dziecko - Jr 1,6 nastolatek - Rdz 37,2 młodzieniec, sługa; ** zająć stanowisko, być wyznaczonym, naczelnik, namiestnik; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** o przynależności do rodu ... Rdz 32,18 1Sm 30,1; **** dziewczynka, dziewczyna, pomocnica, służąca

6. A sługa7114 ustanowiony7114 nad5921 żeńcami7114|PAR odpowiedział6030 mu: To1931 jest ta młoda5291 Moabitka4124, która powróciła*|A z5973 Noemi5281 z pól7704 Moabu4124.Rt 1,1; Lb 6,24; Lb 21,30PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, zmienić; A rodzajnik określony

7. Powiedziała559: Chciałabym, proszę4994, zbierać3950|COH|1S|F a potem gromadzić622|CW kłosy* w***** snopy6016 za310 żeńcami7114|PAR. Przyszła935 więc|CW i pozostała5975 od227 poranku1242 aż do5704 teraz6258. Tego2033 jej odpoczynku|INF|3S|F w domu1004**** było niewiele4592*****|ADJ.COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; 1S pierwsza osoba l.poj.; F rodzaj żeński; CW conjunctive waw; * tj. kłos niedawno odcięty od źdźbła - por. Kpł 23,10; ** lub: między snopami za ... por. jednak w. 15; *** między ... - Biblia Warszawska, Biblia Gdańska - prośba wykraczająca poza zakres prawa - por. Pwt 24,19; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; 3S trzecia osoba l.poj.; **** dotyczy: odpoczynku (dosłownie: siedzenia) po przybyciu do Betlejem (?) lub odpoczynku podczas pracy - por.: ... na miejscu ... ; ***** trochę (Hi 24,24) - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ADJ Adjective - przymiotnik

8. WtedyCW Boaz powiedział559 do310 Rut7327: Czy nie3808 słyszałaś* moja córko**! Nie408 chodź1980 zbierać3950|INF kłosów na inne312 pole|S i nie opuszczaj5674 tego2088*** właśnie miejsca aleCW przyłącz1692 się tu3541 do**** moich służących5291*****|F.CW conjunctive waw; * tu: jako pytanie retoryczne lub zdecydowanie potwierdzające stąd: słuchaj uważnie ... - EIBᴷ; ** zwrot podkreślający różnicę pokoleń; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; S liczba pojedyncza; *** dotyczy przekroczenia granic; **** lub: obok; ***** hebr. konstrukcja wiersza wskazuje na tryb silnie nakazujący; F rodzaj żeński

9. Zwróć swoje oczy5669|S na pole7704, na którym834 będą żąć7114, i chodź za310 nimi. Czyż nie3808 nakazałem* swoim sługom5288**|A|P, aby cię nie1115 nagabywać***|INF? A jeśli będziesz spragniona6770, podejdź1980 do413 naczyń3627 i napij8354 się z tego834, co czerpią7579 moi słudzy5288**|A|P.Rdz 24,18-19; Mt 10,42; J 4,7-11S liczba pojedyncza; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, rozkazać, wyznaczyć; ** może dotyczyć zarówno mężczyzn i kobiet biorących udział w przebiegu żniw - Ps 129,7; A rodzajnik określony; P Liczba mnoga; *** dosłownie: nie tykać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dotykać, uderzyć; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

10. WtedyCW upadła5307 na5921 twarz6440 i pokłoniła7812 się mu do ziemi776*, i powiedziała559 do413 niego: Dlaczego4069 znalazłam4672 łaskę** w twoich oczach5869, że zwracasz na mnie uwagę***|INF, choćCW ja jestem cudzoziemką****?Joz 5,14; 1Sm 25,23; 2Sm 9,6; 2Sm 14,4CW conjunctive waw; * tj. gest dotknięcia czołem do ziemi jako pozdrowienie lub wyraz złożenia hołdu - Rdz 23,7 2Krl 2,15; ** lub: przychylność, urok, elegancja, uznanie; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mieć wzgląd na, być rozpoznanym, zauważać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** dziwny, obcy, nie będący częścią rodu - Hi 19,15

11. A Boaz1162 odpowiedział6030 jej i rzekł559: Dokładnie* opowiedziano5046** mi o wszystkim3605, co834 uczyniłaś6213 dla swojej teściowej2545 po310 śmierci4194 twojego męża376, i że opuściłaś5800 swojego ojca1 i swoją matkę517 orazCW ziemię776 swojego urodzenia4138, i przyszłaś1980 do413 ludu5971, którego834 przedtem*** nie3808 znałaś****.Hbr 11,24-26* hebraizm: opowiadać (infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu) opowiedziano (koniugacja czasownika - hofal forma bierna) - Joz 9,24; ** lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - zwiastowano o kimś, donoszono o kimś; CW conjunctive waw; *** idiom: nie znałaś trzy dni temu wczoraj - EIB wczoraj (ani) przedwczoraj - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, por. Wj 5,7 8,14 21,29.36 Pwt 4,42 1Krn 11,2; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poznać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać

12. Niech JHWH wynagrodzi* twój czyn6467|S i niech będzie1961|JUS pełna** twoja zapłata*** od5973 JHWH, Boga Izraela3478, pod8478 którego834 skrzydła3671 przyszłaś935 się schronić****.Ps 36,7; Ps 57,1; Ps 61,4; Ps 91,4; 2J 1,8* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynagradzać straty, płacić, czynić bezpiecznym; S liczba pojedyncza; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** lub: doskonały, cały, skończony, zupełny; *** tu i Rdz 29,15 31,7.14; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać ucieczki, zaufać, metaforycznie: złożyć nadzieję w

13. A ona odpowiedziała559: Znalazłam* łaskę2580 w twoich oczach5869, mój panie**. Bo3588 pocieszyłeś5162|KP mnie, a także3588 przemówiłeś1696|KP do5921 serca*** – doAK swojej służebnicy8198, chociażCW ja595 nie3808 będę1961 nawet jak jedna259 z twoich służebnic****.1Sm 25,8; 2Sm 15,25; Prz 3,4* lub: niech znajdę - imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana - cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj. ... Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** hebr.: ’adon - pan, ktoś stanowczy, silny, władca; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; *** lub: wewnętrzny człowiek, wola, umysł, sumienie, wnętrze; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; CW conjunctive waw; **** służka, niewolnica, metaforycznie: ktoś przemawiający pokornie - 1Sm 1,18

14. A Boaz559 jej powiedział559 w porze6256 posiłku400: Podejdź*|IMP tu1988 i jedz398 z4480 tego chleba3899|A, i zanurzaj2881 swój kawałek6595 w kwaśnej polewce**. Usiadła3427|CON więcCW z boku6654 żniwiarzy7114, a on podawał***|HAP jej prażone ziarno7039****. I jadła398, i nasyciła***** się – a resztę zatrzymała******|3S|F.Ps 69,21* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przysunąć się, zbliżać się; IMP imperativus - tryb rozkazujący; A rodzajnik określony; ** tj. napój zrobiony z wina - Lb 6,3 bliżej nieokreślony kwaśny lub gorzki napój - Pwt 10,26 napój wzmacniający - Baker, W. i Carpenter, E. E. (2003) - „The Complete Word Study Dictionary: Old Testament”; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; CW conjunctive waw; *** lub: wyciągać rękę, sięgać; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** być może w formie pieczonego placka; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, zadowolonym; ****** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odłożyć, mieć nadmiar; 3S trzecia osoba l.poj.; F rodzaj żeński

15. A gdy wstała6965, aby zbierać3950|INF kłosy, Boaz nakazał* swoim sługom5288, mówiąc559|INF: Niech zbiera3950|INF nawet1571 między996 snopami6016 i nie3808 zawstydzajcie** jej.1Sm 25,7INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, rozkazać, wyznaczyć; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyrządzać krzywdę, upokarzać, narażać na wstyd

16. A nawet* umyślnie|BP|BG wyciągajcie** ze snopów***|HAP i pozostawiajcie5800 je, niech zbiera3950|KP i nie3808 gańcie*********|A jej.* lub: także, co więcej, zaiste, również; BP Biblia Poznańska; BG Biblia Gdańska; ** hebraizm: wyciągać (infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu) wyciągajcie - imperativus - tryb rozkazujący - Liczba mnoga; *** lub: z garści; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; **** lub: napominać, skarcić, gromić - Rdz 37,10, Iz 54,9 Na 1,4; ***** hebr. konstrukcja wiersza wskazuje na tryb silnie nakazujący; A rodzajnik określony

17. I zbierała3950|KP na tym polu7704|A aż5704 do wieczora6153|A, a potem wymłóciła*|CON to, co834 zebrała3950. Było1961 tego około** efy*** jęczmienia8184.Pwt 24,20KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; A rodzajnik określony; * dosłownie: bić, uderzać - odnosi się do praktyki młócenia małej ilości zboża kijem - Sdz 6,11 Iz 28,27; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** lub: pełna - por. WBCᴷ; *** tj. około 22 lub 36,4 l - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio

18. NastępnieCW zarzuciła*|CON to na siebie i poszła935 do miasta**|A, a jej teściowa2545 zobaczyła7200 to853, co834 nazbierała3950. Wyjęła3318|KH teżCW i dała5414 jej to853, co834 pozostało3498 jej z tego, co zachowała*** ze swojego nadmiaru****.CW conjunctive waw; * lub: unieść, podnieść, dźwigać, nieść, wspierać, zabrać; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** lub: miasteczka; A rodzajnik określony; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odłożyć, mieć nadmiar - w. 14; **** lub: pełnia, obfitość, sytość

19. I powiedziała559 do niej jej teściowa2545: Gdzie375 zbierałaś3950 dzisiaj i gdzie375 pracowałaś6213*? Niech będzie1961 błogosławiony**|JUS|PAR ten, który zwrócił na ciebie uwagę***|PAR. I opowiedziała**** swojej teściowej2545, u5973 kogo834 pracowała6213, i powiedziała559: Imię8034 tego człowieka376|A, u5973 którego dzisiaj3117 pracowałam6213 brzmi Boaz1162.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać czegoś, porządkować, nabywać, zarządzać, czynić; ** hebr.: barak - koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - błogosławić, w koniugacji czasownika - qal - w formie podstawowej opartej na rdzeniu - napełnić mocą, pełny, chwalony, wielbiony, zawiera ideę klęknięcia przed Bogiem; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mieć wzgląd na, być rozpoznanym, zauważać; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać, obwieszczać, oznajmia; A rodzajnik określony

20. WtedyCW Noemi odezwała559|CON się do swojej synowej3618: Błogosławiony1218|PAR|PAS on1931 u JHWH, który834* nie3808 zaniechał** swojego miłosierdzia*** wobec854 żywych2416|ADJ i wobec854 umarłych4191|PAR. NadtoCW Noemi5281 powiedziała559 jej: Ten człowiek376|A jest naszym bliskim7138 krewnym, jest on1931 jednym z naszych wykupicieli****.Rt 3,9; Kpł 18,6; Lb 5,8; 2Sm 2,5; 2Sm 19,42; 1Krl 16,11; Rt 3,9; Rt 4,14CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; PAS strona bierna; * może dotyczyć zarówno Boga - jak i Boaza - por. argumenty - WBCᴷ; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostawić w tyle, opuścić, pozostawić, sprzeniewierzyć; *** hebr.: chesed - dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość; ADJ Adjective - przymiotnik; A rodzajnik określony; **** lub: mściciel krwi - Lb 35,9 wykupiciel z niewoli lub zastawu - Kpł 25,25-47 przejmujący obowiązek lewiratu - Kpł 25,5 Mt 22,24

21. WtedyCW Rut7327 Moabitka4125 powiedziała559|CON także1571: Tak3588, ten człowiek376|A powiedział559 do mnie: Przyłącz1692 się do moich służących*|M|P, aż5704 do518 zakończenia** całego3605 mojego834|AK żniwa7105|A|S.Rt 2,9CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; A rodzajnik określony; * może dotyczyć zarówno mężczyzn i kobiet biorących udział w przebiegu żniw - Ps 129,7; M rodzaj męski; P Liczba mnoga; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić do końca, położyć kres; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; S liczba pojedyncza

22. I powiedziała559 Noemi5281 do413 Rut7327, swojej synowej3618: To dobrze*|ADJ, moja córko1323, że3588 będziesz wychodziła3318 w pole z jego służącymi5291** i nie3808 będą ci przeciwni6293*** ludzie na innym312 polu7704.Rt 2,9; Rt 2,15* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, obfitość; ADJ Adjective - przymiotnik; ** lub: z młodymi dziewczętami; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spotkać kogoś z wrogością

23. I przyłączyła1692 się do służących* Boaza i zbierała3950 kłosy, dopóki5704 nie skończyły3615|INF się żniwa7105 jęczmienia8184 i żniwa7105 pszenicy2406**|A, a mieszkała3427 ze854 swoją teściową2545.Pwt 16,9; Rt 1,22* lub: młode dziewczęta; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** tj. żniwa jęczmienia kończyły się w kwietniu, a żniwa pszenicy trwały od maja do końca czerwca - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio, por. jednak - EIBᴷ; A rodzajnik określony

↑↑

Rozdział 3

1. I powiedziała559 do niej Noemi5281, jej teściowa2545: Moja córko1323, czy nie3808 powinnam ci poszukać* jakiegoś spokojnego miejsca**|AK, w którym834 będziesz czuła się dobrze*******?Rt 1,9; 1Tm 5,8* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znaleźć, uzyskać, dążyć do czegoś, pragnąć, prosić; ** tj. miejsce odpoczynku, stan odpoczynku, bezpieczeństwa; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cieszyć się, radować się, układać się dobrze komuś; **** pytanie retoryczne

2. A teraz6258, czyż Boaz1162 nie3808 jest naszym krewnym*|HAP, z którego służącymi5291** byłaś1961? Oto2009 dzisiaj wieczorem3915*** będzie on1931 przewiewał2219**** jęczmień8184 na klepisku*****|SC.Pwt 25,5-10* lub: powinowaty; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** por. Rt 2,23 przypis *; *** lub: w nocy - por. Joz 2,2-5; **** tu: o procesie oczyszczania wymłóconego zboża za pomocą specjalnych wideł na długiej rączce, którymi podrzucano pod wiatr ziarno - Mt 3,12 Łk 3,17; ***** miejsce ogólne lub na otwartym polu, gdzie w godzinach popołudniowych usuwano plewy; SC singular construct

3. WięcCW umyjesz7364 się i namaścisz5480*, nałożysz7760 na5921 siebie lepsze szaty8071**|Q i zejdziesz3381*** na to klepisko1637|A, lecz nie408 daj się poznać**** temu człowiekowi376|A, dopóki5704 nie skończy3615|INF jeść398 i pić8354.2Sm 12,20; Kaz 9,8CW conjunctive waw; * tj. nałożysz na siebie perfumowany olejek - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio, może dotyczyć zakończenia czasu żałoby - por. WBCᴷ; ** wg ketiv - szaty, tu: suknia ogólnie lub suknia okrywająca całe ciało aż do stóp - por. Wj 22,25; Q qere; *** Betlejem położone jest na wzgórzu; A rodzajnik określony; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ujawnionym, być dostrzeżonym, ujawnić się; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

4. A to niech się stanie1961*|JUS, gdy się położy7901 spać: Upatrz3045|KQ miejsce4725, na którym834 się położy7901 i podejdź935 tam8033, odkryj1540 jego nogi** i połóż7901*** się, a on1931 ci wyjaśni****, co834 masz czynić6213.* idiom: teraz jest to kluczowe - 1Sm 10,5 2Sm 5,24 1Krl 14,5 - WBCᴷ; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; ** lub: okolice jego nóg lub dolna część ciała - tylko tu i w. 7. 8. 14 Dn 10,6; *** kłaść się, leżeć na, nocować, odpoczywać, odprężać się; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać, oznajmiać, informować, donosić

5. A ona powiedziała559 do413 niej: Zrobię6213 wszystko3605, co834 do413 mnie powiedziałaś559.

6. Zeszła3381* więcCW na klepisko1637 i zrobiła** zgodnie z tym834 wszystkim3605, co nakazała*** jej teściowa2545.J 2,5* por. w. 3 przypis ***; CW conjunctive waw; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, czynić, wykonywać, postanawiać, zarządzać; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, rozkazać, wyznaczyć

7. A gdy Boaz1162 najadł398 się i napił8354, i jego serce* się rozweseliło**, poszedł935 położyć7901 się na skraju*** sterty6194 zboża. WtedyCW ona przyszła935 po cichu****|AK, odkryła1540 jego nogi4772 i położyła7901 się.* lub: wewnętrzny człowiek, wola, umysł, sumienie, wnętrze; ** lub: cieszyć się, układać się dobrze komuś, wieść się komuś - idiom wyrażający dobre samopoczucie - Sdz 19,6.22 2Krl 24,7; *** lub: kraniec, ujście, granica, całość - coś, co zawiera się między krańcami; CW conjunctive waw; **** potajemnie - Sdz 4,21 1Sm 18,22 24,5; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

8. I stało1961 się w połowie2677 tej nocy3915, że mąż376|A ten zadrżał***, obrócił*** się, a oto2009 kobieta802 leży7901|PAR u jego stóp4772.Rdz 27,33A rodzajnik określony; * lub: zatrząść się, zlęknąć, iść za kimś z drżeniem, martwić się; ** być może z zimna lub ze strachu - por. Wj 11,4 12,19 Rdz 32,23-32 Hi 34,20 Ps 91,4-5; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - skręcać, splatać, zwijać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

9. I powiedział559: Kto4310 ty859 jesteś? Odpowiedziała559: Ja595 jestem Rut7327, twoja służebnica*. Rozciągnij6566 brzeg**|SC|BE swojego płaszcza*** nad5921 swoją służebnicą519, bo3588 ty859 jesteś moim wykupicielem1350****.Ez 16,8* lub: niewolnica, służąca, pomocnica, nałożnica; ** dosłownie: kraniec szaty, skrzydło; SC singular construct; BE Biblia Ekumeniczna; *** tu: symboliczna prośba o zawarcie małżeństwa oraz objęcie ochroną - WBCᴷ Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; **** por. Rt 2,20 przypis ****

10. A on odpowiedział559: Błogosławiona* ty859 jesteś u JHWH, moja córko**. Jeszcze piękniej*** okazałaś miłosierdzie**** teraz***** niż4480 na początku7223|A, bo nie1115 poszłaś1980 za młodzieńcami970******|A, czy518 to ubogimi1800, czy518 bogatymi6223*******.Rt 2,19* hebr.: barak - koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - błogosławić, w koniugacji czasownika - qal - w formie podstawowej opartej na rdzeniu - napełnić mocą, pełny, chwalony, wielbiony, zawiera ideę klęknięcia przed Bogiem; ** por. Rt 2,8 przypis **; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić słusznie, uczynić coś dobrym bądź należytym; **** hebr.: chesed - dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość; ***** dosłownie: późniejszy, następny, ten drugi, ostatni; A rodzajnik określony; ****** dotyczy nieżonatych dorosłych mężczyzn; ******* idiom: może dotyczyć propozycji małżeństwa - BPᴷ ACᴷ

11. A więc teraz6258, moja córko1323, nie408 bój* się. Uczynię6213 wszystko3605, co834 powiedziałaś559, bo każde3605 miasto** mojego ludu5971 wie3045, że jesteś dzielną*** kobietą802.Prz 31,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, czcić, szanować; ** dosłownie: każda brama - brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; *** mieć wpływ, siłę, bogactwo, Biblia Gdańska - cnotliwą

12. A teraz6258, tak3588 to518 prawda*, że3588 ja595 jestem twoim wykupicielem**|PAR, aleCW także1571 istnieje3426 wykupiciel1350|PAR bliższy*** ode4480 mnie.Rt 2,20; 1Tm 2,9-10* lub: zaprawdę, prawdziwie, z pewnością - por. Hi 9,2 przypis *; ** por. Rt 2,20 przypis ****; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CW conjunctive waw; *** tj. bliski (o miejscu, czasie), pokrewny

13. Zostań*|IMP tu tej nocy3915|A, a rankiem**, jeśli518 tak się stanie1961, że on cię wykupi1350 – dobrze, niech wykupi1350. LeczCW jeśli518 nie spodoba*** mu się wykupić1350 ciebie, ja559 cię wykupię1350 – jako żyje**** JHWH! Śpij7901|IMP aż do5704 rana1242|A!* lub: przebywać, spędzać noc; IMP imperativus - tryb rozkazujący; A rodzajnik określony; ** lub: świt; CW conjunctive waw; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś znajdować przyjemność; **** bardzo uroczysta przysięga - 2Sm 15,21

14. I spała7901 u jego stóp4772 aż do5704 rana1242. PotemCW wstała6965 zanim*|HAP jeden** mógł rozpoznać*** drugiego7453. A on pomyślał****: Niech nikt się nie408 dowie*****, że3588 ta kobieta802|A przyszła935 na klepisko1637.1P 2,12CW conjunctive waw; * lub: wcześniej, przedtem jeszcze nie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** dosłownie: mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę na, rozróżniać, zauważać; **** mówić, mówić w swoim sercu - stąd: a (on) pomyślał - por. Rt 4,4 przypis *; ***** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - stać się znanym; A rodzajnik określony

15. I powiedział559: Daj3051|IMP okrycie*, które834 masz na5921 sobie i trzymaj270 je mocno. A gdy trzymała270 je, odmierzył4058 jej sześć** miar jęczmienia8337 i narzucił7896 to na5921 nią. Po czymCW poszedł935|CON|M|S do miasta5892.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: chusta, szal, okrycie wierzchnie - tu i Iz 3,22 - por. qere w w. 3; ** sea (?) - 1 sea to 13,3 l, tu: ok. 80 l - por. dodatek: „Miary i wagi”; CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; M rodzaj męski; S liczba pojedyncza

16. I gdy ona przyszła do413 swojej teściowej2545, ta powiedziała559: Kim4300* ty859 już teraz jesteś, moja córko1324? I opowiedziała** jej wszystko3605, co853 ten834 człowiek376|A uczynił6213 dla niej.Rt 2,5; Rt 2,9* tzn.: jaki jest teraz twój status - WBCᴷ - Am 7,5 - jak ostoi ... Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - co z tobą córko ... EIBᴷ - (I) co cię (tam) spotkało ...; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać, obwieszczać, wyjaśniać, informować; A rodzajnik określony

17. I powiedziała559 też: Oto2009 dał* mi te428 sześć8337 miar jęczmienia8184. Bo3588 powiedział559 do413 mnie tak413: Nie408 pójdziesz935 z pustymi rękami7387 do swojej teściowej2545.Rt 1,21* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przypisać, użyć, ofiarować, poświęcić

18. WtedyCW ona powiedziała559: Siedź*|IMP spokojna, moja córko1323, aż5704 się tego834 dowiesz3045, jak349 potoczy** się sprawa***, gdyż3588 ten człowiek376|A nie3808 spocznie****, lecz518 zakończy3615|KP dzisiaj3117|A tę sprawę1697|A.CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostawać, zostawać, mieszkać, mieć siedzibę; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** dosłownie: upadanie (Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek) - w znaczeniu: wyniknąć - tylko tu; *** lub: mowa, słowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; A rodzajnik określony; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być spokojnym, niezmąconym, być bezczynnym; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności

↑↑

Rozdział 4

1. A Boaz1162 wszedł* do bramy8179|A i tam8033 usiadł3427. A oto2009 tamtędy przechodził5674|PAR wykupiciel**, o którym834 mówił1696 Boaz. Powiedział559|CON więcCW: Zbocz***|IMP ku mnie i usiądź3427|IMP tutaj6311 kuzynie****! A on zboczył5493 i usiadł3427.2Sm 15,2; Rt 3,11; 2Sm 18,4; 2Sm 18,24; 2Sm 18,33; Ps 127,5* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, rosnąć, odchodzić, cofać, iść za - Rt 3,3 przypis ***; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** por. Rt 2,20 przypis ****; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; CW conjunctive waw; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić się ku, zejść z drogi, odejść; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** dosłownie: taki to, a taki - bez konkretnego określenia osoby - 1Sm 21,2 2Krl 6,8 Biblia Warszawska - Hej, ty ...

2. I wziął3947* Boaz dziesięciu6235 starszych** mężczyzn*** z tego miasta5892|A i powiedział559 do nich: Usiądźcie3427|IMP tutaj6311. I usiedli3427.Pwt 19,12; 1Krl 21,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozyskać, zdobyć, przynieść; ** tj. starsi wiekiem lub starsi jako przywódcy - por. Wj 3,16 19,7 Pwt 21,2 Prz 31,23; *** lub: człowiek, śmiertelnik, osoba, ludzkość; A rodzajnik określony; IMP imperativus - tryb rozkazujący

3. I powiedział559 do wykupiciela1350: Noemi5281, która834 powróciła7725|A z pól7704 Moabu4124, chce zbyć*** kawałek*** ziemi7704, który834 należy do naszego brata251**** Elimeleka458.1Krl 2,3; 2Krl 10,13; Iz 5,8; Jr 32,6; Mi 2,1-2A rodzajnik określony; * tj. zbycie praw własności, nadać, scedować, sprzedać; ** tu z prawem odkupu (?) - Kpł 25,24-28; *** dosłownie: coś gładkiego, części działki, dział; **** tu: w znaczeniu ogólnym - męski krewny

4. I ja589 pomyślałem* sobie: Odkryję** to przed twoim uchem241***|SC i powiem559|INF: Nabądź7069|IMP go ty w obecności**** siedzących3427|PAR i w obecności5048 starszych2205 mego***** ludu5971. Jeśli518 chcesz go wykupić1350, wykup1350|IMP. LeczCW jeśli518 nie chcesz go wykupić******|3S, oznajmij5046|KH|IMP mi, a będę to wiedział3045|COH|Q. Bo3588 nie ma369 nikogo poza2108 tobą, aby go wykupić1350|PAR, ja589 natomiastCW jestem po310 tobie. WtedyCW on odpowiedział559|CON: Ja595 wykupię1350.Jr 32,7-9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić, mówić w sercu, myśleć, nakazywać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ujawnić, odsłonić, usunąć; *** idiom: muszę cię o tym powiadomić; SC singular construct; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** lub: wobec, naprzeciw, sprzed, w odległości; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ***** mego ... może sugerować, że wykupiciel nie był mieszkańcem Betlejem; CW conjunctive waw; ****** zwrot skierowany do wszystkich obecnych (?); 3S trzecia osoba l.poj.; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; Q qere; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości

5. A Boaz1162 powiedział559: W dniu3117, kiedy nabędziesz* pole z ręki3027|SC Noemi5281, i z**|AK Rut Moabitką4125|A z żoną802 zmarłego4191|PAR nabędziesz7069***|Q je – by wzbudzić**** imię***** zmarłego4191|PAR na5921 jego dziedzictwie5159.Rdz 38,6-11; Kpł 25,23-34* lub: dostawać, otrzymywać, kupować,; SC singular construct; ** inni: i od Rut ..., oraz ... Rut por. - EIBᴷ WBCᴷ; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** wg ketiv - nabywam; Q qere; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podnosić, ustawiać, utwierdzać, wznosić; ***** idiom: spłodzić potomka dla zmarłego

6. Wykupiciel1350|PAR powiedział559|CON wtedyCW: Nie3808 mogę3201 go wykupić1350|INF|Q dla siebie, abym nie6435 sprowadził ruiny* na własne853 dziedzictwo**. Ty859 wykup1350|IMP dla siebie to853 prawo wykupu***|N, gdyż3588 ja nie3808 mogę3201 go wykupić1350|INF.Pwt 25,5-10; Jr 32,8PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; CW conjunctive waw; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; Q qere; * dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zepsuć, zniszczyć, zrujnować, wypaczyć; ** lub: majątek, mienie, własność, posiadanie; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** termin używany zwykle w tekstach prawnych ozn. kto może dokonać wykupu; N nominativ

7. A to2033 było dawną6440* regułą** w Izraelu co do5921 prawa wykupu1353|A|N i co do5921 zamiany***, aby zatwierdzić6965|INF każdą3605 sprawę1697, człowiek376 zdejmował8025 swój sandał5275 i dawał5414 go swojemu bliźniemu****. I było to2063 aktem zatwierdzenia*****|N w Izraelu3478.Pwt 25,9-10; Ps 60,10; Ps 108,10; Jr 32,10* lub: wcześniej, przed czasem, w dawnych czasach - Ez 42,12; ** por. LXX, TG, Vg; A rodzajnik określony; N nominativ; *** to, co jest wymieniane, wymiana, zamiennik, wynagrodzenie - tu i Kpł 27,10.33 Hi 15,31 20,18 28,17; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** lub: towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi, kochanek; ***** lub: świadectwo, potwierdzenie, zwyczaj tu i Iz 8,16.20

8. WtedyCW ów wykupiciel1350|A|PAR powiedział559|CON do Boaza1162: Nabądź7069 dla siebie. I zdjął8025* swój sandał5275**.CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; * tj. zdjął i przekazał go Boazowi zgodnie z w. 7 - LXX; ** być może jako wyraz symbolicznej zapłaty lub zbycia prawa wykupu - kto komu przekazuje sandał jest sprawą dyskusyjną - WBCᴷ

9. I powiedział559 Boaz1162 do starszych2205|A i całego3605 ludu5971: Wy859 dziś3117 jesteście świadkami*, że3588 nabyłem7069 z ręki3027 Noemi5281 to853 wszystko3605, co834 należało do Elimeleka458 orazCW to853 wszystko3605, co834 należało do Kiliona3630 i Machlona4248**.A rodzajnik określony; * lub: dowód, świadectwo, zarówno spisane, jak i ustne; CW conjunctive waw; ** kolejność imion odwrotna niż w Rt 1,2.5 być może ważniejsza osoba jest wymieniana jako druga - podobnie jak Rt 1,4.14

10. A także* Rut7327 Moabitkę4125, żonę802 Machlona, nabywam7069** sobie za żonę802, aby wzbudzić6965|INF imię8034 zmarłego4191|PAR na5921 jego dziedzictwie5159, abyCW nie3808 zostało usunięte*** imię8034 zmarłego4191|PAR wśród5973 jego braci251 ani z bramy**** jego miejsca***** zamieszkania. Wy859 jesteście dziś3117|A tego świadkami5707******|A.Ml 2,14; Hbr 13,4* lub: nawet, zaiste, co więcej, owszem, również; ** w czasach SP wnoszona wartość kwoty pieniężnej wyrażała szacunek wobec przyszłej narzeczonej; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CW conjunctive waw; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać odciętym, ponieść fiasko, być zużytym; **** por. Rt 3,11 przypis **; ***** przestrzeń, stanowisko, miejsce zamieszkania - Pwt 1,33, święte miejsce - 1Krl 8,30; A rodzajnik określony; ****** celowe powtórzenie jako uroczyste i dobitne oświadczenie

11. I odpowiedzieli559|P – cały3605 lud5971, który był w bramie8179 orazCW starsi2205: Jesteśmy tego świadkami5707. Niech JHWH sprawi*, aby ta kobieta802|A, która wchodzi935|A|PAR do413 twojego domu1004, była jak Rachela** i jak Lea***, które834 wspólnie8147 zbudowały1129 dom1004 Izraela3478. Nabieraj6213 znaczenia****|N w Efrata672 i rozgłoś*****|IMP|AK swe imię8034 w Betlejem1035.Rdz 24,60; Rdz 29,32; Rdz 30,22-23; Rdz 35,16-18P Liczba mnoga; CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powodować, przeznaczyć, ustanawiać, ofiarować, dać; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** tj. „owieczka, jagnię”; *** „znużona”, „dzika krowa”; **** dosłownie: być silnym, bogatym, wpływowym; N nominativ; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, nadawać imię; IMP imperativus - tryb rozkazujący; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

12. Niech twój dom1004 stanie1961|JUS się jak dom1004 Peresa*, którego834 Tamar** urodziła3205 Judzie*** dzięki4480 potomstwu2233, które834 JHWH da5414 ci z tej2063 młodej kobiety****.Rdz 38,11-30; Rdz 46,12; Rt 4,18; Mt 1,3JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * tj. „wyłom”; ** „palma”; *** hebr.: jehudaʰ - „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - syn Jakuba i Lei - Rdz 29,35; **** por. Rt 2,5 przypis ****

13. Boaz1162 wziął3947|CON więcCW sobie Rut7327 i stała1961 się jego żoną802. A gdy z nią obcował*|CON, JHWH użyczył**|KR jej poczęcia***|N i urodziła3205 syna1121.Rdz 16,2; 2Sm 16,21; Ps 113,9CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; CW conjunctive waw; * dosłownie: poszedł do niej (do namiotu); ** Rut 4,11 przypis *; KR Przekład Józefa Kruszyńskiego prof. KUL; *** ciąża; N nominativ

14. WtedyCW powiedziały559|CON kobiety802 do Noemi: Błogosławiony*|KQ|PAS|PAR JHWH, który nie3808 zostawił** cię dziś3117|A bez wykupiciela1350*** i niech Jego**** imię8034 zostanie rozgłoszone7121|KN w Izraelu3478.Rt 4,13CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; * hebr.: barak - koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - błogosławić, w koniugacji czasownika - qal - w formie podstawowej opartej na rdzeniu - napełnić mocą, pełny, chwalony, wielbiony, zawiera ideę klęknięcia przed Bogiem; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - usunąć, położyć kres, zniszczyć, ustać, zaniechać; A rodzajnik określony; *** wykupicielem jest tu dziecko (?) - WBCᴷ; **** jego - tj. dziecka; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

15. I będzie1961 on dla ciebie za przywracającego*|PAR|AK życie** i wsparcie***|INF w twojej starości7872, gdyż588 twoja synowa, która834 cię miłuje157 urodziła3205 go, ta1931 która834 jest dla ciebie lepsza2896 niż siedmiu7651 synów1121.1Sm 2,5; Rt 1,16-17; Rt 2,11-12; Hi 1,2; Hi 42,13* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przynosić z powrotem, pozwalać wrócić, odnawiać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche; *** koniugacja czasownika - pilpel - forma czynno-intensywna - podtrzymywać, zawierać, powściągać, ograniczać, żywić, załatwiać (sprawy); INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

16. Wzięła3947|CON więcCW Noemi5281 chłopca*, położyła7896 go na swoim łonie** i była1961 mu piastunką***|PAR.Pwt 16,33; Kaz 7,9; Ps 74,11CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; CW conjunctive waw; * dotyczy dziecka płci męskiej - Rdz 4,23 ogólnie dziecko - Rdz 30,26 młody mężczyzna - 1Krl 12,8; ** lub: wgłębienie, dno, środek; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wspierać, utwierdzać, podtrzymywać, żywić; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

17. I sąsiadki*|A|F nadały7121 mu imię**, mówiąc559: Narodził3205 się syn1121*** Noemi5281. I nadały7121 mu imię8034 Obed5744. On1931 to jest ojcem1 Jessego3448, ojca1 Dawida1732.Mt 1,5* lub: mieszkaniec - por. Wj 3.22; A rodzajnik określony; F rodzaj żeński; ** tylko matka i czasami ojciec w czasach SP nadawał imię dziecku - por. Łk 1,59, tu sytuacja wyjątkowa choć możliwa - WBCᴷ; *** chodzi raczej o podkreślenie prawnej opieki nad dzieckiem, a nie o fakt adopcji - por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio

18. A oto428 potomkowie* Peresa6557: Peres6557 spłodził** Chesrona2696***;Mt 1,3-6* lub: pokolenie, rodowód, spis genealogiczny, bieg dziejów; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zrodzić, przynosić owoc; *** tj. „otoczony murem”, EIB - „zagrodowy” - to jest miłośnik zagród dla owiec (?)

19. A Chesron2696 spłodził3205 Rama*, a Ram7435 spłodził3205 Amminadaba**;1Krn 2,9-10* tj. „wywyższony”; ** „mój krewniak jest szlachetny”

20. A Amminadab5992 spłodził3205 Nachszona*, a Nachszon5177 spłodził3205 Salmah**;* tj. „mały wąż”; ** EIB - „lewostronny” - mańkut

21. A Salmon* spłodził3205 Boaza**, a Boaz1162 spłodził3202 Obeda5744;1Krn 2,20; Mt 1,5; Łk 3,32* hebr.: salmon - „szata” - inna forma imienia salmaʰ; ** tj. „szybki, chyży” lub „w nim moc”

22. A Obed* spłodził3202 Jessego**, a Jesse3448 spłodził3202 Dawida***.Łk 3,32* tj. „usługujący”, „czciciel”; ** skrócona forma od hebr.: jiszszijjahu: „mąż JHWH” lub „jest JHWH”; *** tj. „umiłowany”

Księga Estery

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ]

Rozdział 1

1. I stało1961* się za dni Achaszwerosza** – tego1931 Achaszwerosza325 – który królował4427|A|KQ|PAR od Indii1912 ażCW do5704 Kusz***|AK nad stu3967 i dwudziestoma6242 i siedmioma7651 prowincjami**** –Ezd 4,6; Ezd 8,9; Dn 6,1; Dn 9,1* zwrot charakterystyczny dla języka hebrajskiego - Mt 11,1; ** LXX - Artakserkses, gr. - Kserkses, pers. Kszajarsza - tj. „mocne oko” lub „człowiek” - (486 - 465 r. p.n.e.); A rodzajnik określony; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CW conjunctive waw; *** tj. Etiopia i być może ziemia midiańska - Ha 3,7 i Lb 12,1; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** okręg, region administracyjny - 1Krl 20,14

2. W tych1992 dniach3117|A, gdy król4428 Achaszwerosz325 zasiadał7675|INF na tronie3678 swojego królestwa4438, który834 był w pałacu* w Suzie**,1Krl 1,45; Ne 1,1; Est 2,3; Est 3,15; Est 4,16; Est 9,12-15; Dn 8,2A rodzajnik określony; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * lub: dom, pałac, cytadela, świątynia - 1Krl 29,1.19; ** tj. miasto na wschód od Babilonii, zimowa rezydencja królów perskich, jedna z ich stolic obok: Ekbatany, Babilonu i Persepolis, dawna stolica Elamu odbudowana przez Cyrusa i Kambyzesa - WBCᴷ

3. W trzecim7969 roku8141* swojego panowania4427|INF wyprawił** u siebie ucztę4960 dla wszystkich3605 swoich książąt*** i sług****. Stawili się przed6440 nim dowódcy***** Persów i Medów****** oraz dostojnicy6579 i książęta8269 prowincji4082.Rdz 40,20; 1Krl 3,15; Ezd 1,2; Est 2,18; Est 6,9; Iz 21,2; Dn 1,3; Dn 5,28* tj. 483 r. p.n.e; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uczynił; *** lub: wysoki urzędnik, dowódca, naczelnik - por. 1Sm 22,2; **** tu o urzędnikach - por. 1Krl 22,12; ***** lub: arystokracja, dowódcy wojskowi - por. WBCᴷ; ****** tj. „środkowy kraj” - kraj w unii politycznej z Persją - BPᴷ

4. A on dawał pokaz7200|KH|INF bogactwa6239, chwały* swojego królestwa4438 oraz853CW wspaniałości** swojego majestatu*** przez wiele7227 dni. Trwało to przez sto3967 osiemdziesiąt8084 dni3117.Dn 4,28-30KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * lub: splendor, majestat, duma, godność - Wj 33,18; CW conjunctive waw; ** wartość, drogocenność, szacunek, świetność, przepych - Pwt 20,5 Za 11,13; *** lub: piękno, świetność, cześć, chluba, chwała - Iz 3,18

5. A po zakończeniu4390|KP|INF tych428 dni3117 król4428 wyprawił6213 ucztę4960 dla wszystkich ludzi5971* obecnych4672|KN|PAR w pałacu1002 w Suzie7800, od największego1419 aż do5704 najmniejszego6996, przez siedem7651 dni3117 na dziedzińcu**, w ogrodzie1594 domu1005 królaA.Est 2,18KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * z w. 9 wynika, że określenie dotyczy tylko mężczyzn Est 2,18; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: ogrodzony teren, siedziba, osada bez murów - 2Sm 17,18; A rodzajnik określony

6. Białe2353* lniane**|HAP i fioletowe*** kotary przymocowane270 sznurami2256 z bisioru**** i purpury zwisały na5921 srebrnych3701 pierścieniach1550 i na słupach5982 z marmuru8336******. Złote2091 i srebrne3701 sofy4296 stały na posadzce7531 z porfiru***** i marmuru******, i z masy perłowej1858|HAP oraz czarnego5508|HAP marmuru5508Wj 26,1; Est 7,8; Est 8,15; Ez 23,41* tu i Est 8,15 trudna składnia w. w hebr. ma charakter poetycki mający wyrazić zdumienie i podziw dla takiego luksusu i wspaniałości (?) - WBCᴷ; ** tj. biały lub fioletowy len; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** niebieski lub fioletowy materiał wełniany, purpura - Wj 25,4 Ez 27,7; **** tj. cienki drogi materiał z lnu - 1Krl 15,27 Ez 27,16; ****** lub: alabaster - por. Pnp 5,15 przypis **; ***** drogi kamień - porfir (?), czerwony marmur

7. A napoje podawano*|INF w złotych2091 naczyniach3627, a każde z naczyń** było inne8138, a wina3196 królewskiego4438***|N było dużo7227, jak przystało**** na króla4428|A.Est 2,8; Dn 5,1-3* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podlewać, nawadniać, poić wodą, dawać pić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** dosłownie: a naczynia od naczyń rożne - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** tj. wino z winnic królewskich; N nominativ; **** idiom: według ręki króla - por. 1Krl 10,13 EIB; A rodzajnik określony

8. A do picia8360, zgodnie z zarządzeniem*, nikt nie369 zmuszał**|HAP. Bo tak3651 postanowił*** król4428 wobec5921 wszystkich3605 zarządców**** swojego domu1004, że każdy***** mężczyzna może czynić6213|INF według swojej woli******.Jr 35,8; Jr 51,7; Ha 2,15* lub: dekret, prawo, edykt; ** nakłaniać do działania - por. Talmud; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ustanawiać, mianować, wyświęcać; **** dowódca, naczelnik, kapitan statku - 2Krl 8,17 Jo 1,6; ***** hebraizm: mężczyzna i mężczyzna; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ****** upodobanie, rozkosz, przychylność, łaska, życzliwość

9. Królowa4436|A Waszti* także1571 wyprawiła** ucztę4960 dla kobiet802 w domu króla4438|A|N, który834 należał do króla4428|A Achaszwerosza325.Est 5,4; Est 5,8A rodzajnik określony; * imię pochodzenia perskiego „wyjątkowa”, „najpiękniejsza”; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, ofiarować; N nominativ

10. W siódmym7637|A dniu3117|A, gdy przyjemnie2896 było sercu3820 króla4428|A z powodu wina3196, powiedział559 on Mechumanowi***, Bizzecie***, Charbonie****, Bigcie***** i Abagcie******, Zeterowi******* i Karkasowi********, siedmiu7651 eunuchom*********, którzy służyli8334 przed6440 strong:H853 królem4428|A Achaszweroszem325;2Sm 13,28; Est 7,9; Dn 1,3; Dn 1,5; Dn 1,8; Dn 1,19A rodzajnik określony; * imiona w w. 10 występują tylko w Ks. Estery; ** tj. „wierny”; *** tj. „łup”; **** „poganiacz osłów”; ***** „w tłoczni wina”; ****** „dany od ojca”; ******* „gwiazda”; ******** „surowy”; ********* określenie odnosi się także do urzędników - Rdz 40,2

11. Aby przyprowadzili935|INF przed oblicze6440 króla4428|A królową4436 Waszti2060 w diademie* królewskim4438, chcąc pokazać**|INF ludowi5971 i książętom8269 jej piękność3308. Gdyż3588 była1931 piękna*** z wyglądu4758****.INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; A rodzajnik określony; * tj. wysoki zawój, ozdoba konia, tu i Est 2,17 6,8; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wpatrywanie się w; *** dosłownie: przyjemny, znakomity; **** Est 2,2 przypis *****

12. LeczCW królowa4436|A Waszti2060 odmówiła* przyjścia935 na słowo** króla4428|A, które834 było przekazane przez*** eunuchów5631. Król więcCW bardzo3966 się rozgniewał****, a jego gniew***** w nim zapłonął1197.Est 7,7; Prz 19,12CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odrzucać; ** mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; *** dosłownie: przez rękę; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być gniewnym, być pełnym gniewu, być pełnym wściekłości - Rdz 40,2 Lm 5,22; ***** lub: żar, furia, gorączka, wściekłość, oburzenie - 2Sm 11,20

13. I powiedział559 król4428|A do mędrców*|A znających**|PAR czasy6256*** – gdyż3588 tak3651 przedstawiano sprawy1697 króla4428|A przed6440 wszystkimi znającymi3045|PAR prawo**** i sąd*****,A rodzajnik określony; * lub: roztropny, uczony, zmyślny, bystry; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** dotyczy astrologów (?) - 1Krn 12,32; **** por. w. 8 przypis *; ***** lub: proces, spór, konflikt, sprawa - Pwt 17,8

14. A najbliżej7138|A niego413 byli: Karszena*, Szetar**, Admata***, Tarszisz****, Meres*****, Marsena****** i Memukan*******, siedmiu7651 książąt8269 Persji6539 i Medii4074, którzy oglądali7200|PAR oblicze6440 króla4428|A i zasiadali3427|PAR jako pierwsi7223 w królestwie4438|A –Est 1,16; Est 1,21A rodzajnik określony; * tj. „znakomity”; ** „gwiazda”; *** „świadectwo dla nich”; **** tj. „żółty jaspis” - por. Rdz 10,4**; ***** „wyniosły”; ****** tj. „godny”; ******* tj. „dostojny”; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

15. Zgodnie z jakim4100 prawem1881 postąpić6213|INF z królową4436 Waszti2060 za5921 to834, że nie3808 wykonała* nakazu** króla4428|A Achaszwerosza przekazanego przez*** eunuchów?INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uczynić; ** słowo - tu i Est 2,20 9,32; A rodzajnik określony; *** por. w. 12 przypis ***

16. I powiedział559|CON Memukan4462 przed6440 królem4428|A i książętami8269: Królowa Waszti2060 zawiniła* nie3808 tylko przeciw5921 samemu905 królowi4428|A, ale3588 przeciw5921 wszystkim3605 książętom8269 i wszystkim3605 ludom**|A, które834 żyją we wszystkich prowincjach4082 króla4428|A Achaszwerosza325.Est 9,30CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić źle, popełniać nieprawość - 1Sm 20,30; ** hebr.: aim - naród, krewniak, pobratymiec - por. Jl 2,17 przypis *****

17. Bo3588 kiedy sprawa1697 królowej4436 rozniesie* się wśród5921 wszystkich3605 kobiet802, wzgardzą**|INF one swoimi mężami1167 w swoich oczach5869 i powiedzą559: Król4428|A Achaszwerosz325 powiedział559, by przyprowadzić935|INF królową4436 Waszti2060 przed swoje oblicze***, a ona nie3808 przyszła935.2Sm 6,16; Ef 5,33* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wychodzić, iść naprzód, podążać do; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wywoływać pogardę; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; A rodzajnik określony; *** przed, powierzchnia, twarz, wcześniej

18. A jeszcze dzisiaj3117|A będą to2088 mówiły559 księżniczki* Persji6539 i Medii4074, które834 słyszały8085 o sprawie1697 królowej4436 wszystkim3605 książętom8269 króla4428 i wyniknie z tego wiele1767 pogardy**|HAP i gniewu***.A rodzajnik określony; * lub: kobieta szlachetnego rodu; ** brak szacunku, lekceważenie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** tj. gniew w wyniku niedopełnienia obowiązku - Pwt 29,28

19. Dlatego też5921, jeśli518 król4428|A uzna to za słuszne*, niech wyjdzie3318 sprzed oblicza6440 króla4438 wyrok** i niech zostanie wpisany3789|KN do praw*** Persji6539 i Medii4074, które są nieodwołalne****|AK: To834, że Waszti2060 nie3808 przyjdzie935 już przed oblicze6440 króla4428|A Achaszwerosza325, a jej godność królewską4438 niech król4428|A da5414 jej przyjaciółce*****, lepszej2896 od4480 niej.Est 8,8; Dn 6,8; Dn 6,15A rodzajnik określony; * lub: dobry, właściwy, stosowny, zadowolony; ** dosłownie: mowa, czyny, rzecz, sprawa; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; *** lub: zarządzenie, dekret, edykt; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, znikać, ginąć, przestać obowiązywać; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ***** lub: pomocniczka, sąsiadka, razem, wyznaczyć inną niż

20. A gdy ten wydany6213 przez króla4428|A edykt* zostanie usłyszany** w całym3605 jego królestwie4438 – bo3588 ono1931 jest wielkie7227 – toCW wszystkie3605 żony802 oddadzą5414 cześć*** swoim mężom, od największego1419 aż do5704 najmniejszego6996.Ef 5,22; Ef 5,24; Ef 5,33; Kol 3,18; 1Tm 2,12; 1P 3,1A rodzajnik określony; * tj. autorytatywny edykt prawny, tu i Kaz 8,11; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być tym, któremu okazuje się posłuszeństwo, być słyszanym; CW conjunctive waw; *** lub: cena, wartość, drogocenność, szacunek

21. A to słowo1697|A było dobre* w oczach5869 króla4428|A i książąt8269|A, i król4428|A uczynił6213 według słowa1697 Memukana4462.Rdz 41,37A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cieszyć się, radować się, układać się dobrze komuś

22. I rozesłał7971 listy* do413 wszystkich3605 prowincji4082 królewskich4428|A, do każdej prowincji4082 ich pismem**, i do każdego ludu*** w jego języku3956, że3588 każdy3605 mężczyzna376 ma być1961 zarządcą****|PAR w swoim domu1004 i przemówić1696|KP zgodnie z językiem3956***** swojego ludu5971.Est 3,12; Est 8,9* lub: orędzie, dokument, pismo, dekret, akt kupna, akt oskarżenia - Rdz 13,7 Jr 25,31; A rodzajnik określony; ** dokument, edykt, rejestr, wpis; *** hebraizm: ludu i ludu; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu -rządzić nad, panować; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ***** lub: i zarządzać według zwyczajów swojego ludu - EIBᴷ tak aby żony cudzoziemki mogły zrozumieć - Ne 13,23-24, JSBᴷ NETᴷ

↑↑

Rozdział 2

1. Po310 tych428 wydarzeniach1697|P, gdy minął*|INF gniew** króla4428|A Achaszwerosza325, wspomniał*** on Waszti2060 i to853, co834 uczyniła6213 i to853, co834 zostało postanowione**** przeciwko5921 niej.Est 1,19-20P Liczba mnoga; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tracić na sile, słabnąć, opuścić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** lub: żar, furia, gorączka, wściekłość, oburzenie - 2Sm 11,20; A rodzajnik określony; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przypomnieć sobie; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ogłoszonym, być odciętym, wykluczonym

2. I powiedzieli559 dworzanie* króla4428, którzy mu usługiwali8334|PAR: Niech poszukują** dla króla4428|A panien***, dziewic**** pięknych2896z wyglądu*****;1Krl 1,2* lub: niemowlę - Wj 2,6 małe dziecko - Jr 1,6 nastolatek - Rdz 37,2 młodzieniec, sługa; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znaleźć, uzyskać, dążyć do czegoś, pragnąć, prosić; A rodzajnik określony; *** młoda dziewczyna, pomocnica, służąca; **** hebr.: betulaʰ - dziewica: pochodzenie od słowa „oddzielać”; ***** lub wygląd, blask, jasność, wizja, zjawisko - Est 1,11

3. I niech król4428|A ustanowi*|JUS urzędników6496|N we wszystkich3605 prowincjach4082 swojego królestwa4438, abyCW zgromadzili6908|CON wszystkie3605 panny5291, dziewice1330 o pięknej2896 urodzie4758 do413 pałacu1002|A w Suzie7800, w domu1004 kobiet802**, pod opieką*** Hegaja****, eunucha5631 królewskiego4428|A|N, stróża8104|PAR kobiet802|A, i niech im dadzą5414|INF|ABS ich kosmetyki*****.Rdz 41,34; Ne 1,1; Est 1,1; Est 2,12-13; Dn 8,2A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postawić nad, uczynić nadzorcą, powierzać pod opiekę; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); N nominativ; CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** dotyczy prywatnej części pałacu króla, gdzie mieszkały kobiety; *** dosłownie: w rękę; **** tj. „eunuch” - tu i Est 2,8.15; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ***** dosłownie: maść, smarowanie oliwą lub maścią, akt oczyszczania por. Prz 20,30 środek do pielęgnacji

4. A ta panna5291|A, która834 spodoba* się oczom5869 króla4428|A, będzie królować4427|KQ|IM w miejsce8478 Waszti2060. Spodobało3190 się to słowo**|A oczom5869 króla4428|A i tak3651 uczynił***.Est 1,19A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cieszyć się, radować się, układać się dobrze komuś; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; IM imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana; ** lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, wykonywać, składać ofiarę, zarządzać

5. A w pałacu1004 w Suzie7800 był1961 pewien* Żyd**, a jego imię8034 – Mordocheusz***, syn1121 Jaira****, syna1121 Szimejego*****, syna1121 Kisza****** – mąż376 Beniaminita*******.1Sm 9,1; 2Sm 6,5-13; Ezd 2,2; Est 2,15; Est 3,2* dosłownie: mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy; ** hebr.: jehudi - pierwotnie o mieszkańcach Judy lub członkach pokolenia Judy - 2Krl 16,16 Ne 2,16; *** imię babilońskie „należący do Marduka”; **** tj. „on oświeca”; ***** „słynny”; ****** tj. „dar”; ******* tj. należący do pokolenia Beniamina

6. Który834 został uprowadzony* z Jerozolimy3389** wraz z5973 innymi pojmanymi1473, którzy834 zostali uprowadzeni1540|KHO razem z5973 Jechoniaszem***, królem4428 Judy3063, który834 został uprowadzony do niewoli1540|KH przez Nabuchodonozora****, króla4428 Babilonu*****.2Krl 24,10; 2Krl 24,25-27; 1Krn 3,16-17; 2Krn 36,10; 2Krn 36,20* lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - być zabranym do niewoli, być wypędzonym; ** tj. „nauczanie pokoju”; KHO koniugacja czasownika - hofal forma bierna; *** tj. „JHWH ustanowi” lub Jehojachin, lub Koniasz - 1Krn 3,16 Jr 24,1 27,20 28,4 29,2 - panujący przez 3 miesiące i dziesięć dni; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; **** „niech Nebo strzeże korony” - król babiloński w latach 605-562 p.n.e.; ***** „zamieszanie, pomieszanie” lub „brama bogów” - stolica imperium Babilonii

7. A był1961 on opiekunem*|PAR Hadassy**|HAP, to1931 jest Estery***, córki1323 swojego stryja****, gdyż3588 nie369 miała ona ani ojca1, ani matki517. A była to panna5291|A pięknej***** postaci8389 i urodziwego****** wyglądu4758. Mordocheusz4782 więcCW, po śmierci4194 jej ojca1 i jej matki517, przyjął3947|KQ ją do siebie za córkę1323*******.Est 2,15; Est 9,29* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wspierać, utwierdzać, być wiernym, żywić; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** imię hebr.: „mirt”; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** imię pers. „gwiazda” od babilońskiej bogini Isztar; **** lub: ukochanego wujka - Baker, W. i Carpenter, E. E. (2003) - „The Complete Word Study Dictionary: Old Testament”; A rodzajnik określony; ***** urodziwy, piękny, przystojny; ****** dosłownie: przyjemny, znakomity; CW conjunctive waw; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; ******* wychował ją po to, by wziąć ją sobie za żonę - TG, LXX BJᴷ

8. I stało1961|CON się tak, gdy usłyszano8085|KN|INF słowo1697 króla4428 i jego zarządzenie*, i gdy zgromadzono6908|KN|INF wiele7227 panien** do413 pałacu1004 w Suzie7800 pod413 opieką*** Hegaja1896, takżeCW Estera635 została wzięta**** do413 pałacu1004 króla4428|A pod413 opiekę*** Hegaja1896, stróża8104|PAR kobiet802|A.Est 2,3CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * lub: dekret, prawo, edykt; ** młoda dziewczyna, pomocnica, służąca; *** dosłownie: pod ręką; CW conjunctive waw; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać zabranym; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

9. I znalazła uznanie* ta panna5291|A w jego oczach5869, i zyskała** łaskę*** przed jego obliczem6440, więcCW ponaglił925|KP by dać5414|INF jej przynależące jej kosmetyki8562, i853CW należny jej przydział****, oraz853CW dać5414 jej siedem7651 wybranych7200*****|PAS|PAR|A dziewcząt5291|A z pałacu1004 króla4428|A. NastępnieCW przeniósł8138|CON ją i jej dziewczęta5291 do lepszej2896 części domu1004 kobiet802|A.Est 2,3; Est 2,12* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cieszyć się, radować się, układać się dobrze komuś; A rodzajnik określony; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uprowadzić, brać, zabrać, nieść - 2Krn 11,21; *** hebr.: chesed - dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość; CW conjunctive waw; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** lub: część, dział - dotyczy żywności (?); ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - upatrzonych; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości

10. Ale Estera635 nie3808 ujawniła* swojej narodowości** ani853CW pochodzenia4138***, ponieważ3588 Mordocheusz4782 nakazał**** jej, aby5921 tego834 nie3808 ujawniała5046|KH.Est 3,8; Est 4,13-14; Est 7,4* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - informować, ogłaszać, obwieszczać; ** swojego ludu; CW conjunctive waw; *** lub: pokrewieństwo, krewni, potomek, kraj pochodzenia; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, rozkazać, wyznaczyć; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza

11. A Mordocheusz4782 każdego3605 dnia3117* przechadzał** się przed dziedzińcem*** domu1004 kobiet802, aby dowiedzieć****|INF się o853 zdrowiu***** Estery i co4100 się z nią dzieje6213|KN.* hebraizm: dzień i dzień; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpalepl - chodzić tu i tam; *** dosłownie: obliczem; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, umieć, posiadać wiedzę, być; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ***** dobrobyt, pomyślność, pokój, pełnia; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

12. A gdy przyszła5060|KH|INF kolej8447 na każdą* z tych panien5291, aby pójść935|INF do413 króla4428 Achaszwerosza325 – a działo się to po upływie** jej bycia1961 zgodnie z zarządzeniem1881 dla kobiet802|A, po dwunastu*** miesiącach**** – bo3588 tak3651 kończyły4390 się dni3117 ich pielęgnacji*****|HAP: sześć8337 miesięcy2320 olejkiem8081 z mirry******, a sześć8337 miesięcy2320 wonnościami******* i innymi środkami pielęgnacji******** kobiet802|A;Est 2,3; Est 2,9; Prz 7,17KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * hebraizm: panien i panien; ** punkt osiągnięty w czasie, koniec okresu, kraniec; A rodzajnik określony; *** dosłownie: dwa dziesięć; **** lub: nów, miesiąc (księżycowy), pierwszy dzień miesiąca, coś, co wydarza się co miesiąc - Ps 81,3; ***** skrobanie, tarcie, nacieranie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ****** tj. żywica z kory drzewa arabskiego - Wj 30,23; ******* lub: przyprawa, balsam, drzewo balsamowe, wonność; ******** dosłownie: maść, smarowanie oliwą lub maścią, akt oczyszczania - por. Prz 20,30 środek do pielęgnacji

13. DopieroCW wtedy2088 panna5291|A szła935 do413 króla4428|A – wszystko3605, o co834 prosiła*, dawano5414|KN jej, aby mogła z5973 tym iść935|INF z domu1004 kobiet802|A aż do5704 pałacu1004 króla4428|A.Est 2,11CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * dosłownie: mówić, mówić w swoim sercu - stąd: pomyśleć - Rt 4,4 przypis *; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

14. Wieczorem6153|A ona1931 szła935, a rano1242 ona1931 wracała7725|PAR do drugiego8145 domu1004 kobiet802|A pod413 opiekę* Szaaszgaza**|HAP, eunucha*** królewskiego4418|A|N, stróża8104|PAR nałożnic****. Nie3808 szła już5750 więcej do króla4428|A, chyba3588 że518 upodobał***** ją sobie król4428|A, wtedyCW wzywano7121|KN ją po imieniu8034.Kpł 21,20; Pwt 23,1; 2Krl 18,17; Jr 39,3A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * dosłownie: pod ręką; ** tj. „sługa pięknych”; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** dotyczy osób o wysokim statusie społecznym lub politycznym - Rdz 37,36 2Krl 20,18 wykastrowanych mężczyzn - Est 2,3 Iz 39,7; N nominativ; **** lub: kochanka, konkubina, tj. żona o niższym statusie - por. Sdz 19,4-5 1Krl 11,3; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, znajdować przyjemność; CW conjunctive waw; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

15. A gdy przyszła5060|KH|INF kolej8447 Estery635, córki1323 Abichaila*, stryja** Mordocheusza4782, który834 przyjął3947 ją za córkę1323 – aby pójść935|INF do króla4428|A, nie3808 domagała*** się niczego3808 jak3588 tylko518 to, co834 powiedział559 jej Hegaj1896, eunuch króla4428|A, stróż8104 kobiet802|A. I stało1961 się tak, że Estera635 zyskała5375****|PAR łaskę***** w oczach5869 wszystkich3605 patrzących7200|PAR na nią.KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * tj. „mój ojciec mocą”; ** lub: ukochanego wuja - Baker, W. i Carpenter, E. E. (2003) - „The Complete Word Study Dictionary: Old Testament” - Est 2,7; A rodzajnik określony; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dążyć do czegoś, pragnąć, żądać, wymagać, prosić; **** por. Est 2,9 przypis **; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ***** przychylność, urok, elegancja, uznanie

16. Zabrano3947|KN|CON więcCW Esterę635 do413 króla4428|A Achaszwerosza325 do413 jego pałacu1004 królewskiego4438|N, w dziesiątym6224 miesiącu2320, to1931 jest w miesiącu2320 Tebet*, w siódmym7651** roku8141 jego panowania***.2Krl 25,1; Jr 39,1; Jr 52,4; Ez 24,1-2KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; N nominativ; * tj. „dobroć” - przełom grudnia i stycznia - 478 p.n.e.; ** tj. ok. 3,5 roku po odsunięciu królowej Waszti - por. Est 2,1 KHKᴷ; *** lub: dominacja, terytorium, to co królewskie w odróżnieniu od tego, co pospolite

17. A król4428|A umiłował157|CON Esterę635 strong:H853 nad4480 wszystkie3605 kobiety802|A i zyskała5375 łaskę* i przychylność** przed jego obliczem6440 nad4480 wszystkie3605 dziewice***. Włożył7760 więcCW jej na głowę7218 diadem**** królewski4438|N i uczynił ją królową4427***** w miejsce8478 Waszti2060.Est 1,10-11; Est 2,4A rodzajnik określony; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; * lub: przychylność, urok, elegancja, uznanie; ** dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość; *** hebr.: betulaʰ - dziewica: pochodzenie od słowa „oddzielać”; CW conjunctive waw; **** tj. wysoki zawój, ozdoba konia, tu i Est 1,11 6,8; N nominativ; ***** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że ktoś będzie panował

18. PotemCW król4428|A wyprawił*|CON wielką1419 ucztę** dla wszystkich3605 swoich książąt*** i sług5650, ucztę4960 Estery635, a dla prowincji4082 uczynił6213 dzień wolny****|HAP i rozdał5414 dary4864, według hojnej ręki3027 króla4428|A.CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * dosłownie: uczynił; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** tj. uczta na specjalne okazje - Rdz 21,8 26,30 Sdz14,10; *** lub: wysoki urzędnik, dowódca, naczelnik - 1Sm 22,2; **** zwolnienie z podatków, amnestia, święto; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

19. A gdy zebrano* dziewice1330 po raz drugi8145, i gdy Mordocheusz4782 siedział3427|PAR w Bramie** Królewskiej4428|A.Est 2,12-14; Est 5,13* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - gromadzić, zostać zebranym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy - por. Rdz 19,1 Rt 4,1; A rodzajnik określony

20. Estera635 nie369 ujawniła*|PAR jeszcze swojego pochodzenia** i swojej narodowości***, tak834 jak jej5921 nakazał6680 Mordocheusz4782; Estera635 wykonała6213|PAR polecenie**** Mordocheusza4782, tak834 jakby*****|AK była1961|PER pod854 jego opieką******|HAP.Est 2,10* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - informować, ogłaszać, obwieszczać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: pokrewieństwo, potomek, kraj pochodzenia; *** dosłownie: swojego ludu; **** słowo, nakaz - tu i Est 1,15 9,32; ***** tak jak (wtedy, gdy) - EIB; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; PER perfectum, czas przeszły; ****** wychowanie, utrzymywanie, żywienie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

21. W tych1992|A dniach3117|A, a Mordocheusz4782 siedział3427 w Bramie8179 Królewskiej4428|A, dwaj eunuchowie5631 króla4428|A, Bigtan* i Teresz**, spośród strzegących8104|PAR progu5592***, szukali**** sposobności, aby podnieść*****|INF rękę3027 na króla4428|A Achaszwerosza325.A rodzajnik określony; * tj. „w ich tłoczni wina” - tu i Est 6,2; ** „stanowczość”; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** tj. odźwierni; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znaleźć, uzyskać, dążyć do czegoś, pragnąć, prosić; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wysyłać, wypuszczać, rozciągać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

22. A sprawa*|A ta stała się znana** Mordocheuszowi4782 i oznajmił5046|KH ją królowej4436|A Esterze635, a Estera635 powiedziała559 o tym królowi4428|A w imieniu8034 Mordocheusza4782.Est 6,2* lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, słowo; A rodzajnik określony; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ujawnionym, objawionym, stać się znanym; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza

23. I zbadano*|CON tę sprawę1697|A, i odkryto4672|KN jej prawdziwość. I zostali zawieszeni8518|KN obydwaj na drzewie6086**, i zapisano3789 to w zwoju*** spraw1697 dziennych3117 przed6440 królem4428|A.Est 6,1* dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być poszukiwanym; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; A rodzajnik określony; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** tu: o wystawieniu zwłok na widok publiczny - Rdz 40,19 WBCᴷ; *** dotyczy: listu, listu rozwodowego, pisma, zwoju praw - Wj 24,7

↑↑

Rozdział 3

1. Po310 tych428|A wydarzeniach1697|A król4428|A Achaszwerosz325 wywyższył* Hamana**, syna Hammedaty*** Agagity****|A, wyniósł***** go i ustanowił7760|CON jego tron3678 ponad5921 wszystkimi3605 książętami8269, którzy834 byli przy854 nim.Lb 24,7; 2Krl 25,28A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić wielkim, potężnym; ** tj. „wspaniały”; *** tj. „podwójny”; **** „przewyższę” - tj. potomek króla Agaga - por. Sm 15,8 Wj 17,8-16 Pwt 25,17-19; ***** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wywyższyć; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości

2. A wszyscy3605 słudzy5650|PC króla4428|A, którzy834 byli w Bramie8179 Królewskiej4428|A, klękali*|PAR przed Hamanem2001 i oddawali mu pokłon**. Bo3588 tak3651 rozkazał*** co do niego król4428|A. AleCW Mordocheusz nie3808 klękał3766 przed nim i nie3808 oddawał mu pokłonu7812.Est 2,19; Est 2,21; Est 5,9PC plural construct; A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginać się, kulić się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** koniugacja czasownika - hitpalepl - padać na twarz w celu oddania hołdu lub czci, pokornego błagania; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, rozkazać, wyznaczyć; CW conjunctive waw

3. A słudzy5650 króla4428|A, którzy834 byli w bramie8179 króla4428|A, mówili559 do Mordocheusza4782: Dlaczego4069 ty859 przekraczasz*|PAR rozporządzenie** króla4428|A?Wj 1,17; Mt 15,2-3A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, znikać, ginąć, przestać obowiązywać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** hebr.: micwaʰ - przykazanie, prawo, nakaz, edykt - 1Krl 2,43

4. A stało1961|CON się, gdy mówili559|INF do413 niego dzień3117 wCW dzień3117, a on ich nie3808 słuchał*, żeCW donieśli** o tym Hamanowi, aby zobaczyć***|INF, czy ostaną**** się słowa1697 Mordocheusza. Bo3588 obwieścił5046|KH im1992, że834 on1931 jest Żydem3064.Rdz 39,10CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być posłusznym; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - informować, ogłaszać, obwieszczać; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, trwać, być prostym; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza

5. A gdy Haman zobaczył7200, że3588 Mordocheusz4782 nie klęka3766|PAR i nie oddaje mu pokłonu7812|PAR, napełnił4390|KN Hamana2001 gniew*.PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * lub: żar, furia, gorączka, wściekłość, oburzenie - 2Sm 11,20

6. LeczCW uznał za uwłaczające* w swoich oczach5869, aby podnieść7971|INF rękę3027 na samego905 Mordocheusza4782, gdyż3588 doniesiono5046|KH mu o narodzie** Mordocheusza4782. Szukał1245|KP więcCW Haman sposobności, aby wytracić***|INF wszystkich3650 Żydów3064, którzy834 byli w całym3605 królestwie4438|N Achaszwerosza325 – to jest naród5971 Mordocheusza4782.Est 9,24; Ps 83,2-4CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - gardzić, traktować z pogardą; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** hebr.: am - naród, krewniak, pobratymiec; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - unicestwiać, gubić, niszczyć; N nominativ

7. W pierwszym7223|A miesiącu2320|A, to1931 jest w miesiącu2320 Nisan*, w dwunastym** roku8141 panowaniaAK króla4428|A Achaszwerosza325, rzucano5307|KH|3S przed6440 Hamanem2001 Pur***, to1931 jest los****, z dnia3117 na dzień3117 i z miesiąca2320 na miesiąc2320***** dwunasty**, to1931 jest miesiąc2320 Adar******|HAP.Est 1,2; Est 2,6A rodzajnik określony; * tj. „ich ucieczka” - przełom marca i kwietnia - wcześniej Abib; ** dosłownie: drugi i dziesiąty - tj. w roku 474 p.n.e.; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; 3S trzecia osoba l.poj.; *** babilońskie słowo odnoszące się do rzucania kostką w celu podjęcia decyzji, w l. mn. - Purim dotyczy święta w Est 9,24; **** kamień (?), dział - Lb 25,55; ***** może dotyczyć praktyki rzucania kostki na planszę - BJᴷ; ****** tj. „pełen chwały” - przełom lutego i marca; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

8. I powiedział559|CON Haman4428|A do króla4428|A Achaszwerosza325: Jest3426|ADJ jeden259 lud5971 rozproszony*|PAR i rozdzielony**|PAR pomiędzy996 ludami5971 we wszystkich3605 prowincjach4082 twojego królestwa4438. A jego prawa*** są inne8138|PAR od praw wszystkich3605 innych ludów5971, i nie369|P przestrzegają****|PAR oni853 praw1881 króla4428|A. A dla króla4428|A nie369 jest korzystne7737|PAR pozostawić ich w spokoju*****.CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; A rodzajnik określony; ADJ Adjective - przymiotnik; * lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być rozrzuconym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel: być podzielonym; *** lub: dekret, zarządzenie, edykt; P Liczba mnoga; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić; ***** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dać odpoczynek, uczynić spokojnym, pozostawić

9. Jeśli518 to, co powyżej5921|AK król4428|A uzna za dobre*|ADJ, niech zostanie zapisane3789|KN, że mają być wytępieni**|INF. A ja odważę8254 dziesięć6235 tysięcy505 talentów*** srebra3701 na5921 ręce3027 wykonawców6213|PAR tego dzieła4399****|A, aby je wnieść935|KH|INF do413 skarbca***** króla4428|A.Est 4,7AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; A rodzajnik określony; * lub: być miłym, korzystnym, mieć słuszność; ADJ Adjective - przymiotnik; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zniszczyć, zabić, przyprawić o zgubę, zgładzić, wyniszczyć, pozbyć się; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** hebr.: kikkar - coś okrągłego, talent, krążek z ołowiu, ze złota tu wartość od 333 do 500 ton kruszcu - roczny dochód imperium Medo-Persji wynosił 13 500 talentów attyckich tj. 725 ton srebra, - NETᴷ Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio EIBᴷ; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** lub: wykwalifikowanych pracowników - por. Wj 36,8 2Krl 12,12.15-16, lub urzędników administracji - Est 9,3 - WBCᴷ; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ***** lub: skrzynia, dywany (?) - Ez 27,24

10. WtedyCW król4428|A zsunął5493|KH pierścień* ze5921 swojej ręki3027 i dał5414 go Hamanowi2001, synowi1121 Hammedaty4099 – Agagicie91, gnębicielowi**|PAR Żydów3064.Rdz 41,42; Est 8,2; Est 8,8; Ag 2,23CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; * lub: sygnet z pieczęcią - Rdz 41,42, biżuteria - Wj 35,22; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - związywać, zamykać, być w niewoli, stłoczyć; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

11. Król4428|A powiedział559 do Hamana2001: To srebro3701|A pozostawiam*|PAS|PAR tobie i ten lud5971|A, abyś uczynił6213|INF z nim to, co uznasz za dobre2896|A|ADJ w twoich oczach5869.A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ofiarować, poświęcić, dać, zezwolić, odpłacać; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ADJ Adjective - przymiotnik

12. Zwołano7121|KN zatemCW pisarzy* króla4428|A w pierwszym7223 miesiącu2320, dnia trzynastego** tego miesiąca3220***, i zapisano3789|KN wszystko3605 tak834, jak Haman2001 rozkazał6680, do413 satrapów**** króla4428|A, i do413 namiestników*****, którzy834 byli nad5921|AK każdą****** prowincją4082 i do książąt8269 każdego****** ludu5921 z każdej****** prowincji4082 według ich pisma3791 i do każdego****** ludu5971 według ich języka3956. Napisano3789|KN|PAR w imieniu8034 króla4428|A Achaszwerosza325 i opieczętowano2856|KN|PAR sygnetem z pieczęcią2885 króla4428|A.1Krl 21,8; Est 1,22; Est 8,9-10KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; CW conjunctive waw; * hebr.: sofer - skryba; A rodzajnik określony; ** dosłownie: trzy dziesięć; *** dosłownie: w nim, tj. 13 Nisan - dzień przed świętem Paschy; **** namiestnik prowincji perskiej, protektor okręgu - EIBᴷ; ***** lub: zarządca; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ****** hebraizm: nad prowincją i prowincją ludu i ludów; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

13. PotemCW rozesłano7971 listy* przez ręce3027 gońców7323|PAR do413 wszystkich3605 prowincji4082 króla4428|A, aby zgładzić**|INF, pozabijać***|INF i wytępić****|INF wszystkich3605 Żydów3064, od młodego5228 do5704 starca2205, małe dzieci2945 i kobiety802, w jeden259 dzień3117 – trzynastego7969 strong:H624 dnia3117 dwunastego8147 strong:H6240 miesiąca2320, to1931 jest miesiąca2320 Adar143, i zedrzeć*****|INF z nich łupy******|N.Est 8,10-11CW conjunctive waw; * lub: orędzie, dokument, pismo, dekret, akt kupna, akt oskarżenia; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - unicestwiać, gubić, niszczyć; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgładzić, zniszczyć; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zniszczyć, zabić, przyprawić o zgubę, zgładzić, wyniszczyć, pozbyć się; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - łupić, plądrować, rabować; ****** zdobycz, zysk, splądrowane dobra - Rdz 49,27; N nominativ

14. A odpis* tego pisma3791|A miał być podany5414|KN|INF jako zarządzenie** w każdej3605 poszczególnej*** prowincji4082, ogłoszony****|PAS|PAR wszystkim3605 ludom5971|A, aby były1961|INF gotowe6264 na ten dzień3117|A.Ezd 6,12* lub: kopia - Ezd 7,11 Est 4,8 8,13; A rodzajnik określony; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** dekret, prawo, edykt; *** hebraizm: w prowincji i prowincji; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być odsłoniętym New International Version - uczynić znanym, Przekład Józefa Kruszyńskiego prof. KUL - otwarty dla wszystkich; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

15. Gońcy7323|PAR więcCW wyruszyli* przynaglani1765|PAS|PAR słowem1697 króla4428|A, a zarządzenie1881|A zostało podane5414|KN także w pałacu1002 w Suzie7800. A król4428|A i Haman2001 zasiedli3428, aby pić8354**|INF, leczCW miasto5892 Suza7800 ogarnęło zamieszanie943***.Est 7,15PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CW conjunctive waw; * dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wychodzić, iść naprzód, podążać do; PAS strona bierna; A rodzajnik określony; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** metonimia: dotyczy części uczty w której odbywało się tylko picie - WBCᴷ - Est 5,4 7,2; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zakłopotanym, być zbitym z tropu, tu i Wj 14,3 Jo 1,18

↑↑

Rozdział 4

1. A gdy Mordocheusz4782 dowiedział się o tym834 wszystkim3605, co czyniono6213|KN, toCW rozdarł7176* swoje szaty899** i przywdział3847 wór8242***, i posypał się popiołem665*** – i wyszedł3318|CON na środek8432 miasta5892 i donośnie2201 orazCW gorzko4751 krzyczał****.Wj 11,6; 2Sm 1,11; 2Sm 3,31; Ezd 9,3; Est 3,7-15; Iz 58,5; Dn 9,3KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - drzeć, rozdzierać, rozrywać, gest wyrażający żal - Rdz 37,29 oburzenie lub gniew - Mt 26,65 zakłopotanie (?) - Dz 14,8; ** tradycyjny gest wyrażający żałobę - Rdz 37,34 Joz 7,6 1Sm 4,12 Ez 27,30; *** tu: praktyka pokutna wyrażająca stan skruchy lub żałoby; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; **** lub: wołać (na pomoc), krzyczeć, zawołać (w potrzebie)

2. I doszedł935 aż5704 przed6440 Bramę8179 Królewską4428|A|N, gdyż3588 nie369 wolno było wejść935 do Bramy8179 Królewskiej4428|A ubrany*|N w wór8242.Est 2,19; Est 3,2A rodzajnik określony; N nominativ; * dosłownie: odzienie, szata, strój, ubiór jako Adjective - przymiotnik - odziany, ubrany

3. A w każdej3605 poszczególnej* prowincji4082, w miejscu4725 gdzie834 doszło słowo1697 króla4428|A i jego zarządzenie1881, nastała** wielka1419 żałoba*** wśród Żydów3064|A i post6685, i płacz1065, i lament****. Wór8242 i popiół665 stanowiły posłanie***** dla wielu7227.Est 3,12-15* hebraizm: prowincji i prowincji; A rodzajnik określony; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dotknąć, sięgnąć, wyciągnąć, osiągnąć, przybyć; *** lub: opłakiwanie, biadanie, czas żałoby; **** zawodzenie, głęboka reakcja emocjonalna na jakieś nieszczęście; ***** koniugacja czasownika - hofal forma bierna - być położonym

4. Przyszły935 więcCW służące* Estery635 i jej eunuchowie5631 i opowiedzieli** jej o tym. Królowa4436|A bardzo3966 się tym zasmuciła*** i posłała7971 szaty899, aby ubrać3847|KH|INF Mordocheusza4782 i zdjąć5493|KH|INF z niego wór8242. AleCW on ich nie3808 przyjął****.Est 7,6CW conjunctive waw; * lub: młoda dziewczyna, pomocnica, panna; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - informować, ogłaszać, obwieszczać; A rodzajnik określony; *** koniugacja czasownika - hitpalepl - być strapionym, cierpieć niedolę; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - brać, wybierać, otrzymywać - Wj 26,5

5. WtedyCW Estera635 zawołała*|CON Hataka**, jednego z eunuchów5631 króla4428, którego834 postawił*** przed jej obliczem6440 do posługiAK, i nakazała**** mu pójść do5921 Mordocheusza4782, aby dowiedzieć*****|INF się, co4100 to2088 ma znaczyć i na co4100 to2088.CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przywołać do siebie, zapraszać, wołać, krzyczeć; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** tj. „zaprawdę”; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wznieść, stawić się przed kimś, wyznaczyć, ustanowić; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, rozkazać, wyznaczyć; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poznawać, wiedzieć, umieć; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

6. Wyszedł3318 więcCW Hatak2047 do413 Mordocheusza4782 na plac* miejski5892|A|N, który834 był przed6440 Bramą8179 Królewską4428|A|N;CW conjunctive waw; * lub: przestronne bądź otwarte miejsce, miejsce publiczne, ulica; A rodzajnik określony; N nominativ

7. I Mordocheusz opowiedział5046 mu wszystko3605, co mu się przydarzyło*, także853|CW dokładną** kwotę srebra3701, którą834 Haman powiedział559, że odważy*** dla5921 skarbców1595 królewskich4428|A|N za Żydów3064, aby ich wytracić****.Est 3,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - napotkać, spotkać, przytrafić się; CW conjunctive waw; ** suma, dokładna ocena; *** dotyczy określenia dokładnej wagi srebra - stąd: zapłaci; A rodzajnik określony; N nominativ; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zniszczyć, przyprawić o zgubę, zgładzić, wyniszczyć

8. Dał5414 mu też853|CW odpis6572 pisma3791|N zarządzenia1881 o ich zagładzie*, które834 wydano5414 w Suzie7800, aby pokazać7200|INF Esterze635, powiadomić5046|KH|INF ją i rozkazać6680, aby poszła935|INF do413 króla4428|A błagać**|INF go o łaskę** i uzyskać***|INF ją przed jego obliczem6440 nad5921 jej ludem.CW conjunctive waw; N nominativ; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - unicestwiać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; A rodzajnik określony; ** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - zabiegać o przychylność; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, dążyć

9. Przyszedł935 więcCW Hatak2047 i przekazał* Esterze635 słowa1697 Mordocheusza4782.CW conjunctive waw; * dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - informować, ogłaszać, obwieszczać, relacjonować

10. I odpowiedziała559 Estera635 Hatakowi2047 i poleciła* mu iść do413 Mordocheusza4782 z takimi słowami:Est 4,5; Est 4,6* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, rozkazać, wyznaczyć

11. Wszyscy3605 słudzy5650 króla4428|A orazCW ludy5971|SC z prowincji4082 królewskich4428|A|N wiedzą*|PAR o tym834, że każdy3605 – mężczyzna376 lub kobieta802 – który834 wejdzie935|M|3S do413 króla4428|A na dziedziniec**|A wewnętrzny6442|A, a który834 nie3808 został tam wezwany***|M|3S, jedno259 jest dla niego prawo**** – ma zostać zabity*****|INF, z wyjątkiem905 tego834, ku któremu król4428|A wyciągnie3447|KH złote2091 berło******, aby taki żył2421. AleCW ja589 nie3808 zostałam wezwana7121, aby wejść935|INF do króla4428|A, i to2088 od trzydziestu7970 dni3117.Dn 2,9A rodzajnik określony; CW conjunctive waw; SC singular construct; N nominativ; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; M rodzaj męski; 3S trzecia osoba l.poj.; ** ogrodzony teren; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wołanym, głoszonym, odczytywanym na głos, być przyzywanym; **** dekret, zarządzenie, postanowienie; ***** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zabić, uśmiercić, skazać na śmierć - Kpł 24,16; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ****** arameizm: laska, pęd - tu i Est 5,2 8,4

12. I powiedziano5046*|KH|3P Mordocheuszowi4782 słowa1697 Estery635.* dosłownie: powiedzieli - por. WBCᴷ; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; 3P trzecia osoba l.mn.

13. WtedyCW Mordocheusz4782 powiedział559, aby przekazano do413 Estery635 taką odpowiedź*|INF: Nie408 myśl** sobie***, że jedyna zostaniesz ocalona****|INF ze wszystkich3605 Żydów3064, bo jesteś w pałacu1004 królewskim4428|A.CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zdawać sprawę, zwracać twarz ku, przypominać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - porównywać, wyobrażać sobie; *** dosłownie w swej duszy - por. hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyślizgnąć się, uciec; A rodzajnik określony

14. Bo3588 jeśli518 zachowasz* milczenie** w tym2063 czasie6256|A, uwolnienie***|N i wybawienie****|HAP|N dla Żydów3064 wyłoni5975 się z innego312 miejsca4725, a ty859 i dom1004 twojego ojca1 zginiecie6. A kto4310 wie3045, czy518 nie na taki2063 czas6256 dostąpiłaś5060|KH godności królewskiej4428|A|N?Rdz 45,5-7; Rdz 50,20* hebraizm: zachować milczenie (infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu), zachowasz milczenie (koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza); ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być cicho, uciszyć, być głuchym; A rodzajnik określony; *** wytchnienie, ulga, przestrzeń tu i Rdz 32,16; N nominativ; **** ucieczka; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza

15. I powiedziała559 Estera, aby przekazano do413 Mordocheusza4782 taką odpowiedź7725|INF:INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

16. Idź1980|IMP, zbierz3664|IMP wszystkich3605 Żydów, którzy się znajdują*|A|PAR w Suzie7800, i pośćcie6684|IMP za5921 mnie, nie408 jedzcie398 i nie408 pijcie8354 przez trzy7969 dni3117, nocą3915 i dniem3117**. Ja także1571 i moje służące5291 będziemy tak3651 pościć6684, i tak3651 wejdę935 do króla4428|A, mimo że to834 nie3808 jest zgodne z prawem***. A jeśli834 zginę****, to zginę6.Rdz 43,14; Jl 1,14IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać znalezionym pojawić się, być obecnym, okazać się; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** idiom: przez cały dzień; *** dekret, zarządzenie, edykt; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - umrzeć, zostać zgładzonym

17. Odszedł* więcCW Mordocheusz i uczynił6213 wszystko3605, jak mu poleciła** Estera.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - opuszczać, przejść nad, przez, pomiędzy, przemijać; CW conjunctive waw; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, rozkazać, wyznaczyć

↑↑

Rozdział 5

1. I stało1961 się trzeciego7992 dnia3117, żeCW Estera ubrała3847 się w szaty królowej4438|F i stanęła* na dziedzińcu2691 wewnętrznym6442 pałacu1004 króla4428|A, naprzeciw5227 pałacu1004 króla4428|A. A król4428|A siedział3427 na swoim królewskim4428|A|N tronie** w pałacu1004 króla4428|A naprzeciw5227 wejścia*** do pałacu1004.Est 4,16CW conjunctive waw; F rodzaj żeński; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być prostym, zajmować stanowisko, wystąpić; A rodzajnik określony; N nominativ; ** lub: miejsce (honorowe), tron, miejsce do siedzenia, metaforycznie godność królewska, władza, potęga; *** drzwi, otwór

2. I stało*|CON się, że gdy tylko król4428|A zobaczył7200 królową4436|A Esterę635 stojącą5975 na dziedzińcu2691, zyskała** ona łaskę*** w jego oczach5869 i król4428|A wyciągnął3447 do Estery635 złote2091 berło8275, które834 trzymał3447 w ręku3027. Estera635 więcCW zbliżyła7126 się i dotknęła5060 głowni**** berła8275.Prz 21,1; Prz 8,4* zwrot charakterystyczny dla języka hebrajskiego - Mt 11,1 koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu: być, istnieć, trwać, wydarzyć się; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; A rodzajnik określony; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - brać, zabrać, nieść, uprowadzić - 2Krn 11,21; *** przychylność, urok, elegancja, uznanie; CW conjunctive waw; **** lub: szczyt, wierzchołek, głowa, suma, całość, grupa

3. A król4428|A powiedział559|CON do niej: Co4100 ci jest, królowo4436|A Estero635? Jaka4100 jest twoja prośba*? Aż do5704 połowy2677 królestwa zostanie ci dane5414**.Est 7,2; Est 9,12A rodzajnik określony; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; * lub: błaganie, życzenie - Ezd 7,6; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać obdarowanym

4. I Estera635 odpowiedziała559: Jeśli518 to się królowi4428 podoba*|ADJ, to niech przyjdzie935 król4428|A i Haman2001 dzisiaj3117 na413 ucztę**, którą834 dla niego przygotowałam6213.* lub: przyjemny, rozkoszny, zadowolony, radosny, łaskawy, słuszny; ADJ Adjective - przymiotnik; A rodzajnik określony; ** tj. uczta na specjalne okazje - Rdz 21,8

5. A król4428|A powiedział559: Ponaglijcie*|IMP Hamana, aby uczynił6213|INF zadość słowu1967 Estery1697. I przyszedł935 król4428|A i Haman2001 na ucztę4960, którą834 przygotowała6213 Estera.A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - śpieszyć (się), robić szybko, przynieść szybko; IMP imperativus - tryb rozkazujący; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

6. PotemCW król4428|A, gdy napił4960 się wina3196, powiedział559 do413 Estery: Jaka4100 jest twoja prośba*, a zostanie ci dane**, i jakie4100 jest twoje życzenie*** – aż do5704 połowy2677 królestwa4438 zostanie ono spełnione****|JUS.CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * lub: żądanie, petycja, życzenie; ** por. w. 3 przypis **; *** w. 3 przypis *; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać używanym, wykonanym, ofiarowanym; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)

7. I odpowiedziała* Estera635, i rzekła559: Oto moja prośba7596 i moje życzenie1246:* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zeznawać jako świadek, odpowiadać, reagować

8. Jeśli518 znalazłam* łaskę** w oczach5869 króla4428|A i jeśli518 królowi4428|A się podoba***|ADJ, aby dać5414|INF posłuch mojej prośbie7596 i wykonać6213|INF moje życzenie1246, to niech przyjdzie935 król4428|A i Haman2001 jeszcze jutroAK na ucztę4960, którą834 im przygotuję6213|IM, a jutro4279 uczynię6213 według słowa1697 króla4428|A.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spotkać, przydarzyć się, osiągnąć, dostać, dowiedzieć się; ** lub: przychylność, urok, elegancja, uznanie; A rodzajnik określony; *** lub: przyjemny, rozkoszny, zadowolony, radosny, łaskawy, słuszny; ADJ Adjective - przymiotnik; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; IM imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana

9. I wyszedł3318 Haman4428|A tego dnia3117|A wesoły* i dobrej** myśli***. AleCW gdy Haman2001 zobaczył7200|INF Mordocheusza4782 w Bramie8179 Królewskiej4428|A|N, że aniCW nie3808 powstał6965, aniCW nie3808 zadrżał**** przed4480 nim, wezbrał***** w nim gniew2534****** na5921 Mordocheusza4782.1Krl 8,66; 2Krn 7,10; Est 3,5; Prz 15,15A rodzajnik określony; * lub: radosny, wesoły, zadowolony; ** właściwy, stosowny, zadowolony; *** wewnętrzny człowiek, wola, umysł, sumienie, wnętrze; CW conjunctive waw; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; N nominativ; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trząść się; ***** dosłownie: i zostać napełnionym - por. Est 3,5; ****** lub: żar, furia, gorączka

10. AleCW Haman2001 opanował*|CON się, a gdy przyszedł935 do swojego domu1004, posłał7971 i sprowadził935|KH do siebie swoich przyjaciół**|PAR i Zeresz***, swoją żonę80.Est 6,13CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - powściągać się, powstrzymywać się; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kochać, pragnąć, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przyjaciele; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** imię pers. „złoto”, „kudłacz”

11. I przedstawiał* im1992 Haman2001 wspaniałość** swojego bogactwa6239, wielką liczbę7230 swoich synów1121 i853|CW wszystko3605, przez co834 król4428|A uczynił go wielkim1431|KP, i853|CW przez co834 wywyższył*** go ponad5921 innych książąt**** i sług5650 króla4428|A.Est 3,1; Est 9,7-10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - opowiadać, ogłaszać, mówić, policzyć dokładnie; ** lub: splendor, majestat, duma, godność - Wj 33,18 Est 9,7-10; CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - podnieść, wesprzeć; **** dowódca, naczelnik

12. PonadtoCW Haman2001 powiedział559: Tak*, nie3808 sprowadziła** królowa4436 Estera635 na ucztę4960 z5973 królem4428|A, którą834 przygotowała6213 nikogo jak3588 tylko518 mnie853, a jeszcze*** ja na jutro4279 zostałem do niej zaproszony****|PAS|PAR wraz z5973 królem4428|A.CW conjunctive waw; * lub: także, zaiste, choć, tym bardziej, co więcej; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wprowadzać, wnosić, zgromadzić, sprawić coś; A rodzajnik określony; *** również, nawet; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyzywać, krzyczeć, wydawać głośny dźwięk; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

13. Ale to2088 wszystko nie369 jest wystarczające*|PAR dla mnie, gdy przez cały3605 czas6256 ja589 widzę7200|PAR Żyda3064 Mordocheusza4782 siedzącego3427 w Bramie8179 Królewskiej4428|A|N.* lub: być podobnym do, ustawiać, umieszczać, wystarczać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; N nominativ

14. WtedyCW jego żona802 Zeresz2238 i wszyscy3605 jego przyjaciele157 powiedzieli559 mu: Niech sporządzą6213 słup* wysoki1364 na pięćdziesiąt2572 łokci**, a rano1242|A powiedz559 królowi4428|A, abyCW powieszono8518 na nim Mordocheusza4782. PotemCW idź935|IMP radosny*** z królem4428|A na413 ucztę4960. A rzecz1697|A ta wydała się dobra3190 przed obliczem6440 Hamana2001 i sporządził6213|KQ|3M|S słup6086.Est 6,4; Est 6,13; Est 7,9-10CW conjunctive waw; * dosłownie: drzewo, słup na którym zawieszano zwłoki zabitego - Rdz 40,19 WBCᴷ - Est 2,23; ** tj. ok. 22,5 m 1 łokieć to ok. 45 cm; A rodzajnik określony; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: radosny, wesoły, zadowolony; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; 3M trzecia osoba rodzaj męski; S liczba pojedyncza

↑↑

Rozdział 6

1. A* tej1931 nocy3915|A odbiegł** króla sen8142, powiedział559 więcCW, aby przynieść935|INF zwój*** wspomnień**** spraw***** dziennych3117. I stało1961 się, że odczytano7121|KN|PAR go przed obliczem6440 króla4428|A.Est 2,21-23; Dn 6,18* dosłownie: w tej nocy; A rodzajnik określony; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wycofywać się, uciekać, błądzić; CW conjunctive waw; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** lub: orędzie, dokument, pismo, dekret, akt kupna, akt oskarżenia - Rdz 13,7 Jr 25,31; **** wspomnienie, zapis, przypomnienie; ***** słowo, rzecz, sprawa, mowa, przedsięwzięcie; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

2. I został znaleziony4672|KN|3M|S zapis*|PAS|PAR, o tym834, co doniósł5046|KH Mordocheusz4782 na5921 Bigtana904 i Teresza8657, dwóch eunuchów** króla4428|A, spośród stróżów***|PAR progu5592, którzy834 szukali1245|KP sposobności, by podnieść****|INF rękę3027 na króla4428|A Achaszwerosza325.Est 2,21KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; 3M trzecia osoba rodzaj męski; S liczba pojedyncza; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypisać, wyryć, wpisać do rejestru; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** por. Est 2,14 przypis ***; A rodzajnik określony; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, ochraniać, bronić; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wysyłać, wypuszczać, rozciągać, wyciągać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

3. WtedyCW król4428|A powiedział559: Jakiego4100 zaszczytu* i wywyższenia** za to2088 dostąpił6213|3M|S Mordocheusz4782? I odpowiedzieli559 słudzy5288 króla4428|A usługujący8334|PAR mu: Nie3808 uczyniono6213|KN|3M|S dla5973 niego nic w tej sprawie1697.Est 10,2-3; Dn 2,48CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * lub: wartość, drogocenność, szacunek, świetność, przepych - Pwt 20,5; ** obdarzać honorem - Ps 71,21 - wielkość; 3M trzecia osoba rodzaj męski; S liczba pojedyncza; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

4. A król2248|A zapytał559: Kto4310 jest na dziedzińcu2691? A właśnie Haman2001 przyszedł935 na zewnętrzny* dziedziniec2691 domu1004 królewskiego4428|A|N, aby rozmawiać559|INF z królem4428|A, by powiesić8518|INF Mordocheusza na słupie6086, który dla niego sporządził6213|KQ|3M|S.A rodzajnik określony; * lub: po zewnętrznej stronie, wierzchni, zewnętrzna praca; N nominativ; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; 3M trzecia osoba rodzaj męski; S liczba pojedyncza

5. Słudzy* króla4428|A odpowiedzieli559 mu: Oto** Haman2001 stoi5975|PAR na dziedzińcu2691. Król powiedział559: Niech wejdzie935.* por. Est 2,2 przypis *; A rodzajnik określony; ** lub: spójrz, czy, zatem ja - partykuła wskazująca; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

6. I Haman2001 wszedł935|CON. A król4428|A zapytał559 go: Co4100 uczynić6213|INF dla człowieka*|A, którego834 król4428|A pragnie** uczcić***? A Haman2001 myślał**** w swoim sercu3820: Kogo4310 by król4428 pragnął2654 uczcić3366 bardziej3148 niż mnie?Est 3,8-9CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; A rodzajnik określony; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * lub: mąż, mężczyzna, ludzkość, każdy, ktoś; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, znajdować przyjemność, pożądać; *** por. Est 6,3 przypis *; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić, mówić w sercu, myśleć, nakazywać

7. Powiedział559 więcCW Haman do413 króla4428|A: Dla człowieka376, którego834 król4428|A pragnie2654 uczcić3366,Est 6,9; Est 6,11CW conjunctive waw; A rodzajnik określony

8. Niech przyniosą935|KH szatę* królewską4438|N, w którą834 ubiera3847 się król4428|A i konia5483, na którym834 jeździ7392 król4428|A, a któremu834 włożą** diadem*** królestwa4438|BJ na jego głowę7218;KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; * lub: odzienie, strój, ubiór; N nominativ; A rodzajnik określony; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać położonym, zrobionym; *** tj. wysoki zawój, ozdoba konia, tu i Est 1,12 2,17; BJ Biblia Jerozolimska

9. PotemCW niech ofiarują5414|KN tę szatę3830|A i konia5483 w5921 ręce3027 kogoś376 z najdostojniejszych* książąt**, niech ubiorą3847|KH tego853 człowieka376|A, którego834 król4428|A pragnie2654 uczcić3366, niech go obwożą7392|KH na koniu5483 po placu*** miejskim5892|N i niech wołają7121 przed jego obliczem6440: Tak3602 postępuje6213|KN się z człowiekiem376|A, którego834 król4428|A pragnie2654 uczcić3366!Rdz 41,42; Est 5,11CW conjunctive waw; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; A rodzajnik określony; * lub: ktoś wysoko urodzony, szlachetnego rodu - Est 1,3 Dn 1,3; ** lub: wysoki urzędnik, dowódca, naczelnik - por. 1Sm 22,2; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; *** lub: ulica, miejsce publiczne, miejsce otwarte; N nominativ

10. WtedyCW król4428|A powiedział559 do Hamana2001: Pośpiesz*|IMP się, weź3947|IMP tę853 szatę3830|A i tego853 konia5483|A, tak jak834 powiedziałeś** i uczyń6213|IMP tak3651 z Żydem3064 Mordocheuszem4782, który siedzi3427|PAR|A w Bramie8179 Królewskiej4428|A|N. Nie408 pomiń***|JUS ani słowa1697 z tego wszystkiego3605, co834 powiedziałeś1697|KP!Est 6,13CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pospieszać, robić szybko, przynieść szybko; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - obiecywać, polecić, rozkazać, mówić - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; N nominativ; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że przypadnie coś w udziale, powalić; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności

11. I Haman2001 wziął tę853 szatę3830 i tego853 konia5483, ubrał3847|KH|CW Mordocheusza4782 i obwoził7392 go po placu7339 miejskim5892, i wołał* przed jego obliczem6440: Tak** postąpi6213|KN się z człowiekiem376, którego834 król4428|A pragnie2654 uczcić3366***!Ezd 6,13; Iz 60,14; Łk 1,52KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, zapraszać, wydawać głośny dźwięk, głosić; ** lub: w ten sposób, tak oto; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; A rodzajnik określony; *** wartość, drogocenność, szacunek

12. PotemCW wrócił7725|KQ|CON Mordocheusz4782 do413 Bramy8179 Królewskiej4428|A|N, Haman2001 natomiastCW śpieszył1765|KN się do413 swojego domu1004 smutny*|ADJ, z zakrytą2645 głową7218**.1Krl 20,43; 2Krn 26,20; 2Sm 15,30; 2Sm 17,23; Jr 14,3-4CW conjunctive waw; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; A rodzajnik określony; N nominativ; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * lub: żałoba, opłakiwanie (po zmarłych, z powodu nieszczęścia); ADJ Adjective - przymiotnik; ** tu: jako wyraz wstydliwego upokorzenia - por. WBCᴷ

13. I Haman2001 opowiedział* swojej żonie802 Zeresz2238 i wszystkim3605 swoim przyjaciołom157 o tym853 wszystkim3605, co834 go spotkało**. Jego mędrcy2450***|ADJ i jego żona802 Zeresz2238 powiedzieli559 do niego: Jeśli518 Mordocheusz4782, przed którym zacząłeś**** upadać5307|INF, jest z nasienia***** żydowskiego3064|A, to nie3808 pokonasz****** go – owszem3588, przed jego obliczem6440 z pewnością******* upadniesz5307.Pwt 32,10; Est 5,10-14; Za 2,8* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powtarzać, ogłaszać, mówić, rozmawiać, policzyć dokładnie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - napotykać, przydarzyć się; *** określenie ironiczne (?) - por. WBCᴷ; ADJ Adjective - przymiotnik; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pozwalać na znieważanie, zaczynać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ***** zasiew, potomstwo; A rodzajnik określony; ****** wziąć górę nad, zwyciężyć; ******* hebraizm: upadać (infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu), upadniesz (imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana)

14. Gdy jeszcze5750 oni z5973 nim rozmawiali1696, otoCW dotarli* eunuchowie5631 króla4428|A, aby śpiesznie** sprowadzić935|INF Hamana2001 na ucztę4960|A, którą834 przygotowała*** Estera635.Est 5,8CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dotknąć, sięgnąć, wyciągnąć, osiągnąć, przybyć; A rodzajnik określony; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przerazić, zatrwożyć, śpieszyć, śpieszyć się - Rdz 45,3; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uczyniła

↑↑

Rozdział 7

1. Król4428|A i Haman2001 przybyli935 więcCW na ucztę*|INF z5973 królową4436 Esterą635.Rdz 40,20; Est 3,15; Est 5,8; Am 6,7A rodzajnik określony; CW conjunctive waw; * dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pić, upijać się, ucztować - rdzeń dla słowa - miśteʰ; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

2. I powiedział559 król4428|A do413 Estery635 również1571 w drugim8145|A dniu3117, gdy napił4960 się wina3196: Jaka4100 jest twoja prośba*, królowo4436 Estero635, a będzie ci to dane**; i jakie4100 jest twoje życzenie*** – aż do5704 połowy2677 królestwa4438|A – a będzie spełnione****?Est 5,6A rodzajnik określony; * lub: żądanie, petycja, życzenie; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać położonym, zrobionym, obdarowanym, przyznanym; *** błaganie, życzenie - Ezd 7,6; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wykonanym - czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)

3. WtedyCW królowa4436 Estera635 odpowiedziała*, mówiąc559: Jeśli518 znalazłam** łaskę*** w twoich oczach5869, królu4428|A, i jeśli518 król4428|A uzna to za5921 dobre****, niech będzie mi darowana5414|KN moja dusza***** na moją prośbę****** i mój naród5971 na moje życzenie1246.Est 2,17; Est 4,12-14; Est 5,8CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zeznawać jako świadek, odpowiadać, reagować; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spotkać, przydarzyć się, osiągnąć, dostać, dowiedzieć się; *** przychylność, urok, elegancja, uznanie; A rodzajnik określony; **** korzystne, miłe, słuszne - Adjective - przymiotnik; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ***** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, gr.: psyche; ****** żądanie, petycja

4. Bo3588 zostaliśmy sprzedani*, ja589 i mój lud5971, aby nas zgładzić**|INF, pozabijać*** i wytracić****|INF. A jeśli432 zostalibyśmy sprzedani4376|KN jako niewolnicy5660 i niewolnice8198, milczałabym*****, gdyż3588 ta niedola******|A nie369 może wyrównać******* tej szkody******** królowi4428|A.Est 3,9; Est 4,7* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wydanym na śmierć; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - unicestwiać, gubić, niszczyć; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgładzić, zniszczyć - infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zniszczyć; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ***** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być cicho, uciszyć; ****** wróg, trudne położenie; A rodzajnik określony; ******* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być podobnym do, ustawiać, umieszczać, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - równać, wygładzać; ******** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: rana, krzywda

5. WtedyCW król4428|A Achaszwerosz325 odezwał559 się do królowej4436 Estery635 i powiedział559: Kto4310 to1931 jest* i gdzie335 jest* ten2088, który834 wypełnił** swoje serce3820, by tak3651 uczynić6213|A?Est 3,5-6; Est 3,8; Est 3,9CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * dosłownie: (jest) to ten; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być pełnym, być dokonanym

6. A Estera635 powiedziała559: Tym kimś* – przeciwnikiem** i wrogiem341 jest ten2088 niegodziwy***|A Haman2001. I Haman2001 zatrwożył**** się przed6440 królem4428|A i królową4436|A.* lub: człowiek, mąż; ** wróg, nieprzyjaciel, ciemiężyciel; *** lub: zły, nikczemny, złośliwy; A rodzajnik określony; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być przerażonym

7. WtedyCW król4428|A wstał6965 w swoim gniewie* od uczty4960 przy winie3196|A i poszedł do ogrodu1594 pałacowego**. Haman natomiastCW stał5975, aby błagać***|INF królową4436 Esterę635 o5921 swoją duszę5315, bo3588 widział7200, że3588 dopełniło**** się jego nieszczęście7451 ze413 strony króla4428|A.Est 1,12; Prz 20,2CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * lub: żar, furia, gorączka, wściekłość, oburzenie - 2Sm 11,20; ** lub: dom tu i Est 1,5 7,8; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znaleźć, uzyskać, dążyć do czegoś, pragnąć, prosić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zużytym, zmarnieć, być wyczerpanym, dojść do kresu, zniknąć, zginąć

8. GdyCW król4428|A wrócił7725 z ogrodu1594 pałacowego1055 do domu1004, gdzie odbywała się uczta4960 przy winie3196, a Haman upadł*|PAR na łoże4296, na5921 którym834 spoczywała** Estera635, wtedyCW król4428|A powiedział559: Czy także1571 chce napastować***|INF królową4436|A przy mnie5973 w domu1004? A gdy te słowo1691|A wyszło3318 z ust6310 króla4428|A, toCW twarz6440 Hamana2001 natychmiast zakryto****|3P.Est 1,6CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - napadać na, atakować, paść martwym, wpadać w ręce; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** dosłownie: (była) na nim - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zniewolić, uczynić uległym, podporządkować, zmusić, pogwałcić, zdominować; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** być może Haman już był w tej chwili martwy - por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio, BJᴷ; 3P trzecia osoba l.mn.

9. A Charbona2726, jeden259 z eunuchów5631, powiedział559 przed obliczem6440 króla4428|A: Oto* nawet1571 pal** uczyniony6213|KQ przez Hamana2001 dla Mordocheusza, który834 dobrze*** mówił1696|KP o5921 królu4428|A|AK, stoi5975|PAR przy domu1004 Hamana2001, wysoki1364 na pięćdziesiąt2572 łokci520. Król4428|A powiedział559: Powieście8518|IMP go na5921 nim.Est 2,17; Est 2,21; Est 3,13; Est 5,8; Ps 7,16; Prz 11,5-6A rodzajnik określony; * lub: spójrz, czy, zatem ja - partykuła wskazująca; ** dosłownie: drzewo, słup, na którym zawieszano zwłoki zabitego - Rdz 40,19 WBCᴷ - Est 2,23; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; *** korzyść, dobrobyt - nominativ; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; IMP imperativus - tryb rozkazujący

10. I powieszono8518 Hamana2001 na5921 tym palu6086|A, który834 przygotował* dla Mordocheusza4782. I gniew** króla4428|A uspokoił*** się.Ps 37,35-36; Dn 6,24A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zrobić, umocnić, skierować do, zaplanować; ** lub: żar, furia, gorączka, wściekłość, oburzenie - 2Sm 11,20; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tracić na sile

↑↑

Rozdział 8

1. Tego dnia3117|A król4428|A Achaszwerosz325 dał* królowej4436|A Esterze635 dom1004 Hamana2001, prześladowcy**|PAR Żydów3064|A|Q, a Mordocheusz4782 przyszedł935|PER przed oblicze6440 króla4428|A, gdyż3588 Estera635 powiedziała*** mu, kim4100 on1931 jest dla niej.Est 2,7A rodzajnik określony; * dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, położyć, użyć, robić, powodować; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiązać, związywać, zamykać, być w skąpej ilości, być w niedoli; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; Q qere; PER perfectum, czas przeszły; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać, obwieszczać, oznajmiać, wyjaśniać

2. Zsunął*|CON teżCW król4428|A swój pierścień**, który834 zabrał*** Hamanowi2001 i dał5414 go Mordocheuszowi4782. A Estera635 ustanowiła**** Mordocheusza4782 zarządcą nad5921 domem1004 Hamana2001.Est 3,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować odejście, usunąć, zabrać, odsunąć; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; ** lub: sygnet z pieczęcią - Rdz 41,42, biżuteria - Wj 35,22; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pozwolić przejść, spowodować przeminięcie; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyznaczać, umieszczać, postanawiać, kłaść

3. I mówiła1696|KP jeszcze* Estera635 przed obliczem6440 króla4428|A. Upadła** mu do*** stóp7272 i płakała1058, i prosiła go o łaskę****, aby odwrócić5674|INF zło7451 Hamana2001, Agagity91, i853|CW jego zamiar*****, który834 powziął****** przeciwko5921 Żydom3064.Wj 17,8-16; Est 3,1; Est 7,7KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zrobić więcej, spowodować dodanie, zwiększyć; A rodzajnik określony; ** lub: paść na twarz przed kimś, leżeć (twarzą do ziemi); *** dosłownie: przed; **** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - zabiegać o przychylność; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; CW conjunctive waw; ***** lub: myśl, plan; ****** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - planować, zamierzać

4. WtedyCW król4428|A wyciągnął* ku Esterze złote2091 berło**, a Estera635 podniosła6965 się i stanęła*** przed obliczem6440 króla4428|A.CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyciągać (rękę), rozciągać - tu i Est 4,11 5,2; ** arameizm: laska, pęd - tu i Est 4,11 5,2; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być prostym, zajmować stanowisko, wystąpić, trwać, wytrzymać

5. I powiedziała559: Jeśli518 król4428|A uzna to za5921 dobre*, jeśli518 znalazłam4672 łaskę2580 przed jego obliczem6440, i jest to słowo1696|A słuszne** przed obliczem6440 króla4428|A i ja589 jestem miła2896* w jego oczach5869, niech zostanie napisane3789, aby wycofać***|INF listy5612|A z planem**** Hamana2001, syna1121 Hammedaty4099, Agagity, które834 napisał3789, aby wytracić*****|INF Żydów3064, którzy834 są we wszystkich3605 prowincjach4082 królewskich4428|A|N.Est 5,14; Est 6,1-2; Est 7,3A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zadowalać, być odpowiednim; ** dobry, właściwy, stosowny, zadowolony; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przynosić z powrotem; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** lub: myśl, zamiar; ***** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zgładzić, wyniszczyć, pozbyć się, zgubić, spowodować zaniechanie; N nominativ

6. Bo3588 jakże349 mogłabym* patrzeć7200|CON na to nieszczęście**, które834 ma spotkać*** mój lud5971, i jakże349 mogłabym3201 patrzeć7200|CON na zgubę13 mojego rodu****?Est 7,4; Ne 2,3* lub: mieć moc, siłę, być zdolnym; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** udręka, przeciwność losu, niegodziwość; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przydarzyć się, znaleźć, osiągnąć; **** lub: pokrewieństwo, krewni, potomek, kraj pochodzenia

7. WtedyCW król4428|A Achaszwerosz325 powiedział559 do królowej4436|A Estery635 i do Żyda3064 Mordocheusza4782: Oto2009 dałem5414 Esterze dom1004 Hamana, a jego powieszono8518 na5921 palu6086, za5921 to, że podniósł* rękę3027 na Żydów3064|A|Q.Prz 13,22; Est 1,19; Dn 6,8-15CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wysyłać, wypuszczać, rozciągać, wyciągać, kierować; Q qere

8. Napiszcie3789|IMP więcCW wy859 o5921|AK Żydach3064, co uznacie za słuszne*, w imieniu8034 króla4428|A i opieczętujcie2856|IMP to pierścieniem** króla4428|A|N. Bo3588 pisma, które834 jest napisane3789|KN|PAR w imieniu*** króla4428|A i zostało zapieczętowane2856|KN|INF|ABS pierścieniem króla4428|A, nie369 można odwołać*********.IMP imperativus - tryb rozkazujący; CW conjunctive waw; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; * lub: dobry, właściwy, stosowny; A rodzajnik określony; ** sygnet z pieczęcią - Rdz 41,42, biżuteria - Wj 35,22; N nominativ; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** imię - odzwierciedla naturę i charakter osoby je noszącej; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przynosić z powrotem; ***** konstrukcja gramatyczna w. 7 i 8 wyraża irytację (?) - WBCᴷ

9. I zwołano* pisarzy** króla4428|A w tym1931|A czasie6256, trzeciego7992 miesiąca2320, to1931 jest miesiąca2320 Siwan***|HAP, dwudziestego6242 trzeciego7969**** dnia tego miesiąca*****, i napisano3789|KN wszystko3605, tak834 jak nakazał6680|KP Mordocheusz4782, do413 Żydów3064, do413 satrapów323|A i namiestników6346|A, i książąt8269 prowincji4082|A, które834 rozciągają się od Indii1912 i aż do5704 Kusz3568, do stu3967 i dwudziestu6242 i siedmiu7651 prowincji4082|A, do każdej****** prowincji4082|A jej pismem3789 i do każdego******* ludu5971 w jego języku3956, i do413 Żydów3064 ich pismem3789 i w ich języku3956.Est 1,1; Est 1,22; Est 3,12* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być odczytywanym na głos, być przyzywanym; ** hebr.: sofer - skryba; A rodzajnik określony; *** „ich odkrycie” - przełom maja i czerwca; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** tj. 2 miesiące i dziesięć dni po ogłoszeniu 1- go dekretu; ***** dosłownie: w nim - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ****** hebraizm: prowincja i prowincja; ******* hebraizm: lud i ludu

10. I napisał3789*|CON w imieniu8034 króla4428|A Achaszwerosza325, i zapieczętował2856 pierścieniem2885 króla4428|A, rozesłał7971 listy** przez*** gońców7323|PAR jeżdżących7392 na koniach5483|A, na rumakach****|A królewskich*****|A, źrebiętach****** klaczy*******|A;1Krl 21,8; Est 3,12* lub: i napisano, i zapieczętowano, i rozesłano - por. Biblia Warszawska EIB BJ; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; A rodzajnik określony; ** lub: orędzie, dokument, pismo, dekret, akt kupna, akt oskarżenia - Rdz 13,7 Jr 25,31; *** dosłownie: przez rękę; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** tj. specjalnej klasy koni pocztowych - WBCᴷ; ***** lub: szybkich - liczba mnoga; ****** dosłownie: synach; ******* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wielbłąd, dromader (?)

11. Że834 król4428|A dał5414 to834 prawo Żydom3064 po wszystkich3605 poszczególnych miastach*, zgromadzić6950|KN|INF się i stanąć5975|KQ|INF w5921 obronie swojego życia**, aby wytracić8045|INF, zabić2026|INF i wygubić6 wszystkich3605 zbrojnych***|PAR ludu5971 i prowincji4082 – ich wrogów****|A|PAR, ich dzieci2945 i kobiety802, a ich mienie***** zabrać jako łup962|INF;Est 9,10-16A rodzajnik określony; * hebraizm: miasto i miasto; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; ** lub: duszy - por. hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, istota żyjąca, osoba, osobowość; *** lub: wał, twierdza, mur warowny, obrona; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać wrogość, być przeciwnikiem, traktować jak nieprzyjaciela; ***** dosłownie: zdobycz, zysk, łup - Rdz 49,27 Wj 15,9

12. W jednym259 dniu3117 we wszystkich3605 prowincjach4082 króla4428|A Achaszwerosza325, trzynastego7969 strong:H6240 dnia dwunastego8147 strong:H6240 miesiąca2320, to1931 jest miesiąca2320 Adar143*.Est 3,13; Est 9,1A rodzajnik określony; * tj. przełom lutego i marca

13. Odpis* tego pisma3791|A należy podać5414|KN jako zarządzenie** w każdej3605 poszczególnej prowincji*** i ogłosić****|PAS|PAR wszystkim3605 ludom5971, abyCW Żydzi3064 byli1931 gotowi***** na ten288|A dzień3117, by zemścić5358******|INF się nad swoimi wrogami341.Est 3,14* lub: kopia - Ezd 7,11 Est 3,14 4,8; A rodzajnik określony; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** dekret, prawo, edykt; *** hebraizm: w prowincji i prowincji; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być odsłoniętym New International Version - uczynić znanym, Przekład Józefa Kruszyńskiego prof. KUL - otwarty dla wszystkich; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CW conjunctive waw; ***** lub: przygotowany, ceniony - Iz 10,13; ****** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - doznać pomsty; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

14. Gońcy*|PAR jeżdżący7392|PAR na rumakach7409|A królewskich327|A wyruszyli pośpieszani** i ponaglani**|PAR słowem***|AK króla4428|A. Dekret1881 ogłoszono5414|KN także w pałacu1002 w Suzie7800.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - biec; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; ** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - popędzać, być przyśpieszonym; *** lub: mowa, czyny, rzecz, rozkaz, przedsięwzięcie, sprawa; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

15. A Mordocheusz4782 wyszedł3318 sprzed oblicza6440 króla4428|A odziany w szatę3830 królewską4832 niebieską* i białą2353, i w wielkiej1419 złotej2091 koronie**, i w płaszczu***|HAP z bisioru**** i szkarłatu713. A miasto5892 Suza7800 weseliło***** i radowało****** się.Est 3,15; Prz 29,2A rodzajnik określony; * tj. niebieski lub fioletowy mat. wełniany, purpura - Wj 25,4; ** lub: wieniec - 2Sm 12,39, diadem, znak godności - Za 6,11 przypis *, - por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; *** tj. długa luźna szata, bez rękawów - Baker, W. i Carpenter, E. E. (2003) - „The Complete Word Study Dictionary: Old Testament”; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** kosztowne cienkie płótno wytwarzane w Egipcie - 1Krl 15,27 2Krn 3,14; ***** tu: krzyczeć z radości; ****** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym

16. Dla Żydów3064|A nastał1961 czas światła219 i radości*, wesela** i uszanowania***.Ezd 4,1-3; Ps 97,11A rodzajnik określony; * lub: pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw, zadowolenie; ** dosłownie: i wesela radosne uniesienie; *** lub: cześć, szacunek

17. A w każdej3605 poszczególnej prowincji* i w każdym3605 poszczególnym mieście**, w miejscu4725 gdzie834 dotarło***|PAR słowo1697 króla4428|A i jego zarządzenie1881, wzbierała radość8057 i wesele8342 wśród**** Żydów3064|A, uczta4960 i szczęśliwy*****|ADJ dzień3117. A wielu7227 spośród ludu5971 tych ziem776|A przyłączyło się do Żydów******|HAP. Bo3588 padł5307 na5921 nich strach6343 przed Żydami3064|A.Rdz 35,5; Wj 15,16; Pwt 2,25; Pwt 11,25; Est 9,2* hebraizm: prowincja i prowincja; ** miasto i miasto; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza: dotknąć, sięgnąć, wyciągnąć, osiągnąć, przybyć; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; **** dla Żydów - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ***** lub: dobry, miły, przyjemny, lepszy; ADJ Adjective - przymiotnik; ****** lub: stawało się Żydami, tu znaczenie deklaratywne mogące oznaczać: „udawali, że są Żydami” - por. WBCᴷ NETᴷ BJᴷ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

↑↑

Rozdział 9

1. A w dwunastym8147 strong:H6240 miesiącu2320, to1931 jest w miesiącu2320 Adar143, w trzynastym7969 strong:H6240 dniu3117 tego miesiąca*, gdy834 rozeszło5060|KH się słowo** króla4428|A i jego zarządzenie1881, które miało być wykonane***|INF, kiedy834 wrogowie341|PAR Żydów3064|A mieli nadzieję**** zapanować*****|INF nad nimi, leczCW to1931 się zmieniło2015|KN|INF|ABS, ponieważ3588 Żydzi3064|A zapanowali7980 nad tymi1992, którzy834 ich nienawidzili******|PAR.Est 3,7; Est 3,13; Est 8,7; Est 8,12* dosłownie: w nim - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa, rozkaz; A rodzajnik określony; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ofiarowanym, być używanym, przestrzeganym; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oczekiwać z nadzieją i cierpliwością - Baker, W. i Carpenter, E. E. (2003) - „The Complete Word Study Dictionary: Old Testament”; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - władać, stać się panem, dominować, mieć kontrolę; CW conjunctive waw; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ****** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić się

2. Bo3588 Żydzi3064|A zebrali* się w swoich miastach5892 we wszystkich3605 prowincjach4082 króla Achaszwerosza325, aby podnieść7971|INF rękę3027 na tych, którzy pragnęli**|PAR ich zguby***. A nikt376 nie3808 mógł ostać**** się przed ich obliczem6440, gdyż3588 strach***** przed nimi padł5307 na wszystkie3605 ludy5971.2Sm 22,41; Est 3,5A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zgromadzić się; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znaleźć, uzyskać, dążyć do czegoś, szukać, prosić; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** nieszczęście, niedola, krzywda; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wystąpić, stać, zająć stanowisko, trwać, wytrzymać; ***** lub: trwoga, przerażenie - Rdz 31,42

3. I wszyscy3605 książęta* prowincji4082, satrapowie**, namiestnicy*** i wykonujący6213|PAR pracę4399|A dla834 króla4428|A popierali****|PAR Żydów3064|A, bo3588 padł5307 na5921 nich strach6343 przed Mordocheuszem4782.Est 3,12; Est 8,9; Est 8,17* lub: wysoki urzędnik, dowódca, naczelnik - por. 1Sm 22,2; ** tj. namiestnik prowincji perskiej, protektor okręgu - Est 3,13; *** lub: zarządca; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wesprzeć, pomóc, nieść, dźwigać

4. Bo3588 Mordocheusz4782 stał się wielkim* w pałacu króla4428|A, a wieść** o nim rozchodziła1980|PAR się po wszystkich prowincjach4082, tak że3588 znaczenie tego człowieka376|A, Mordocheusza4782, rozchodziło1980|PAR się i stawało się coraz większe1419|INF|ABS.2Sm 3,1; 1Krn 11,9* lub: ogromny, głośny, starszy, wybitny; A rodzajnik określony; ** doniesienie, pogłoska, wiadomość, sława, reputacja - tu i Joz 6,27 9,8 Jr 6,24; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu

5. I uderzyli* Żydzi3064|A we wszystkich3605 swoich wrogów341 ciosem** miecza2719, takżeCW rzezią***|N i zniszczeniem12|HAP|N, a czynili6213 z tymi, którzy ich nienawidzą8130|PAR, według swojego uznania****.Est 3,13* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, szturchać, bić, pokonywać, atakować; A rodzajnik określony; ** lub: rana, rzeź, chłosta, podbój, uderzenie; CW conjunctive waw; *** zabicie; N nominativ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** lub: upodobanie, wola, przychylność, łaska, życzliwość

6. TakżeCW w pałacu1002 w Suzie7800 Żydzi3064|A zabili* i wytracili** pięciuset2568 strong:H3967 mężczyzn376;Est 1,2; Est 3,15; Est 8,14CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgładzić, zniszczyć; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zniszczyć, zabić, zgładzić

7. I Parszandatę*, i853|CW Dalfona853**|CW, i853|CW Aspatę***;2Krl 25,7* tj. „dany przez modlitwę”; CW conjunctive waw; ** tj. „kapanie”; *** „zwabiony zgromadził”

8. I853|CW Poratę*, i853|CW Adalię**, i853|CW Arydata***;CW conjunctive waw; * tj. „owocność” bądź „udaremnienie”; ** tj. „zostanę wywyższony przez Jah”; *** „lew dekretu”

9. I853|CW Parmasztę*, i853|CW Arisaja**, i853|CW Aridaja***, i853|CW Wajezatę****;CW conjunctive waw; * tj. „przełożony”; ** lew moich sztandarów (?); *** „lew wystarczy”; **** tj. „silny jak wiatr”

10. Tych dziesięciu6235 synów1121 Hamana2001, syna Hammedaty4099, gnębiciela* Żydów3064|A, zabili2026, ale po łup**|A|S|BP nie3808 wyciągnęli*** swojej ręki3037.Est 3,10; Est 5,11; Est 7,6; Est 8,11; Ag 2,23* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - związywać, zamykać, być w niewoli; A rodzajnik określony; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - plądrować, rabować; S liczba pojedyncza; BP Biblia Poznańska; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wysyłać, rozciągać, kierować

11. W tym1931|A dniu3117 dotarła935 przed oblicze6440 króla4428|A wieść o liczbie* zabitych2026 w pałacu1002 w Suzie7800.Est 9,18; Dn 8,2A rodzajnik określony; * lub: ilość, coś ponumerowane, wejść do spisu, relacja

12. I powiedział559 król4428|A do królowej4436|A Estery635: W pałacu1002 w Suzie7800 zabili2026 Żydzi3064|A i wytracili6 pięciuset2568 strong:H3967 mężczyzn376 orazCW dziesięciu6235 synów1121 Hamana2001. A co4100 uczynili* w pozostałych** prowincjach4082 królewskich4428|A|N? Jaką4100 masz jeszcze prośbę***, a zostanie ci dane5414|KN? Co4100 jeszcze sobie życzysz****, a stanie6213|KN|JUS ci się?Est 5,6; Est 7,2A rodzajnik określony; CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, wykonywać, składać ofiarę, zarządzać, poświęcić; ** lub: reszta, pozostałość, część z całości; N nominativ; *** żądanie, petycja, życzenie; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; **** lub: błaganie, życzenie - Ezd 7,6; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)

13. A Estera635 odpowiedziała559: Jeśli518 królA uzna to za5921 dobre*, niech będzie dane5414|KN także1571 jutro** Żydom3064A, którzy834 są w Suzie7800, uczynić6213 według zarządzenia*** tego dnia3117****A|AK i niech zawieszą8518 dziesięciu6235 synów1121 Hamana na drzewie*****.Est 5,11; Est 8,11-12; Est 9,1A rodzajnik określony; * lub: dobry, właściwy, stosowny, zadowolony; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** w przyszłości - Wj 13,14; *** dekret, prawo, edykt; **** według dzisiejszego dekretu - por. EIB; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ***** por. Est 4,16 przypis **

14. I król4428|A rozkazał*, aby tak3651 uczyniono6213|KN|INF. Ogłoszono** zarządzenie1881 w Suzie7800 i zawieszono8515 dziesięciu6235 synów1121 Hamana2001 na drzewie.Lb 24,20; Est 9,25A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić, mówić w swoim sercu, obiecywać, nakazywać; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być dozwolonym, być wydanym (np. o zarządzeniu), zostać podanym do wiadomości, zostać wymierzonym

15. A Żydzi3064|A, którzy834 byli w Suzie7800, zgromadzili się także1571 dnia3117 czternastego702 strong:H6240 miesiąca* Adar143 i zabili2026 w Suzie7800 trzystu7969 strong:H3967 mężczyzn376, leczCW po ich łup961|A nie3808 wyciągnęli** swojej ręki3027.Est 8,11A rodzajnik określony; * lub: nów, miesiąc (księżycowy), pierwszy dzień miesiąca, coś, co wydarza się co miesiąc - Ps 81,3; CW conjunctive waw; ** por. Est 2,21 przypis *****

16. A pozostali7605 Żydzi3064|A, którzy834 byli w prowincjach4082 królewskich4428|A|N, zebrali6950|KN się, by stanąć*|INF|ABS do5921 obrony swojej duszy** i odetchnąć*** od swoich wrogów341. I zabili2026 z tych, którzy ich nienawidzili****|PAR siedemdziesiąt7657 pięć2568 tysięcy505, leczCW po łup961 ich nie3808 wyciągnęli7971 swojej ręki3027;Kpł 26,7-8; Est 9,5A rodzajnik określony; N nominativ; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trwać, wytrzymywać, zająć stanowisko, opóźniać; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość; *** dosłownie: miejsce odpoczynku, odpoczynek - tu i 2Krn 6,41 Est 9,17.18; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - wróg, znieść dłużej; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CW conjunctive waw

17. Tak się stało w dniu3117 trzynastym7969 strong:H6240 miesiąca2320 Adar143, a dnia3117 czternastego702 strong:H6240 tego* miesiąca odpoczęli**|INF|ABS i uczynili6213|INF|ABS go853 dniem3117 uczty***|N i radości****.Ezd 6,15; Est 8,17; Est 9,1* dosłownie: w nim - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - osiąść i pozostać, być spokojnym; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; *** tj. uczta na specjalne okazje - Rdz 21,8 26,30 Sdz 14,10; N nominativ; **** lub: wesołość, uciecha, zadowolenie, pomyślny obrót spraw

18. AleCW Żydzi3064|A, którzy834 byli w Suzie7800, zebrali6950|KN się dnia trzynastego7969 strong:H6240 tego* miesiąca i czternastego702 strong:H6240 tego* miesiąca, a piętnastego2568 strong:H6240 dnia* odpoczęli i uczynili6213|INF|ABS go853 dniem3117 uczty4960 i radości8057.Est 8,16-17CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * dosłownie: w nim - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu

19. Dlatego5921 też3651 ŻydziA ze wsi6521 i mieszkający*|PAR w miasteczkach5892 nieobwarowanych6519** obchodzą***|PAR czternasty702 strong:H6240 dzień3117 strong:H853 miesiąca2320 Adar143 jako dzień radości8057, uczty4960, jakoCW dzień3117 szczęśliwy****, wCW którym posyła4916|PAR|SC jeden376 drugiemu7453 porcje***** żywności.Pwt 3,5; Kpł 7,33; Ne 8,10; Ne 8,12A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ustawionym, pozostawać, siedzieć, mieć siedzibę; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** dot. otwarty obszar, osada nieogrodzona wieś - tu i Ez 38,11 Za 2,4; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, wykonywać, składać ofiarę, zarządzać, poświęcić; CW conjunctive waw; **** lub: dobry, miły, zamożny, przyjemny, łaskawy; SC singular construct; ***** lub: część, udział (w ofierze) - 1Sm 1,4 dział - Ps 16,5

20. I spisał3789 Mordocheusz4782 te428 wydarzenia* i rozesłał7971 listy** do413 wszystkich3605 Żydów3064|A, którzy834 byli we wszystkich3605 prowincjach4082 króla4428|A Achaszwerosza325, bliskich7138 i dalekich***;Est 8,15* lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; ** lub: orędzie, dokument, pismo, dekret, akt kupna, akt oskarżenia - Rdz 13,7; A rodzajnik określony; *** przestrzeń między dwoma punktami

21. Aby nałożyć*|INF na5921 nich obowiązek, stałego**|INF obchodzenia6213 dnia3117 strong:H853 czternastego702 strong:H6240 miesiąca2320 Adar143 i853|CW piętnastego2568 strong:H6240 dnia tego*** miesiąca – rokrocznie**** –Est 8,15; Est 9,3-4* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - potwierdzać, zatwierdzać, ustanawiać, narzucać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu: być, istnieć, trwać, wydarzyć się; CW conjunctive waw; *** w nim - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** hebraizm: w każdym roku i rok

22. Jako dni3117, w których834 Żydzi3064|A odpoczęli5117* od swoich wrogów341|PAR, i miesiąc2320, który834 obrócił** się dla1992 nich ze smutku*** w radość8057, a z płaczu**** w dzień szczęścia2896 – aby uczynić6213|INF je853 dniami uczty4960 i radości8057 orazCW posyłając4916 jeden376 drugiemu7453 porcje4490 żywności, a ubogim*****|A dary4979******.Ps 30,11A rodzajnik określony; * dosłownie: odpoczęli w nich - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zawrócić, zmienić się; *** lub: żal, boleść, udręka; **** żałoba, opłakiwanie, biadanie; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; CW conjunctive waw; ***** lub: w potrzebie, cierpiący ucisk, ogólne określenie najniższej warstwy społecznej; ****** prezent - Rdz 25,6 łapówka - Prz 15,27

23. I Żydzi3064|P przyjęli***|S to853, co834 zapoczątkowali2490|KH, by obchodzić***|INF to853|CW, co834 napisał3789 do413 nich Mordocheusz4782:P Liczba mnoga; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - brać, wybierać, otrzymywać; ** czasownik w l.poj. z podmiotem w l.mn. - por. Gesenius’ Hebrew Grammar ed. E. Kautsch § 145o n. 1; S liczba pojedyncza; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; *** czynić, świętować; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; CW conjunctive waw

24. Że3588 Haman2001, syn1121 Hammedaty4099, Agagity91, gnębiciel*|PAR wszystkich3605 Żydów3064, wymyślił** plan przeciw5921 Żydom3064, aby ich wytracić6, i rzucił5307 pur6332|N, to1931 jest los1486, aby ich i zniszczyć***|INF i aby ich wytracić6****|INF;Est 3,1; Est 3,10; Est 7,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - związywać, zamykać, być w niewoli, stłoczyć; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyjaśniać, planować, zamierzać, zaliczać, uznać; N nominativ; *** hebr.: hamam - poruszać się hałaśliwie, narobić hałasu, zbić z tropu, złamać, pochłonąć, skruszyć, niepokoić, dręczyć, tu: gra słów; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** hendiadys: aby ich doszczętnie zniszczyć - por. WBCᴷ

25. LeczCW gdy Estera przyszła935*|INF przed oblicze6440 króla4428|A, ten rozkazał559 na5973 piśmie**|A, aby jego niegodziwy*** zamiar****, który834 obmyślił2803 przeciwko5921 Żydom3064, obrócił***** się na jego głowę7218, i aby zawiesili8518 go853 i jego synów1121 na5921 drzewie******.Est 5,14; Est 7,10; Est 9,13-14; Ps 7,16CW conjunctive waw; * lub: A gdy doszła (rzecz) przed ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; A rodzajnik określony; ** orędzie, dokument, pismo, dekret, akt kupna, akt oskarżenia - Rdz 13,7 Jr 25,31, dosłownie: razem z pismem Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - powiedział (jednocześnie) z listem; *** lub: zły, nikczemny, złośliwy; **** myśl, cel, plan; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wracać, odwracać; ****** por. Est 2,23 przypis **

26. Dlatego5921 też3651 nazwali* te428|A dni3117 Purim6332|P, ze względu5921 na nazwę** pur***. Dlatego5921 też3651 z powodu5921 wszystkich3605 słów1967 tego2063 listu107|A oraz z powodu tego, co4100 z tych3602 rzeczy widzieli7200, i co4100 ich413 dotknęło****;Est 3,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, wydawać głośny dźwięk, nadawać imię; A rodzajnik określony; P Liczba mnoga; ** lub: imię, dobre imię, sława, chwała, pomnik; *** babilońskie słowo odnoszące się do rzucania kostką w celu podjęcia decyzji, w l. mn. - Purim; **** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sięgnąć, osiągnąć, przybyć, wyciągnąć

27. Żydzi3064|A zobowiązali* się i przyjęli**|Q|P na5921 siebie, na swoje potomstwo2233 i na5921 wszystkich3605, którzy się do nich przyłączyli***|PAR – i nikt tego nie3808 przestąpi5674 – że rokrocznie**** będą obchodzili6213|PAR te428|A dwa8147 dni3117 zgodnie z pismem3791 i w ustalonym czasie2165*****;Est 8,17; Iz 56,3; Iz 56,6; Za 2,11A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypełniać, potwierdzać, zatwierdzać, ustanawiać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - brać, wybierać, otrzymywać; Q qere; P Liczba mnoga; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - towarzyszyć, przywiązać się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** hebraizm: w każdym roku i rok; ***** dosłownie: według czasu ich - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

28. I że te428 dni3117|A będą wspominane2142 i obchodzone6213|KN|PAR w każdym3605 poszczególnym pokoleniu***, w każdej rodzinie***, w każdej prowincji**** i w każdym mieście*****; i że te428 dni3117 Purim6332 nie3808 zanikną****** wśród8432 Żydów3064|A, a pamięć2143 o nich nie3808 ustanie5486 u ich potomstwa*******.Joz 4,6-7; 1Kor 11,24-25A rodzajnik określony; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: okres, wiek, generacja, siedziba (rodu), miejsce zamieszkania; ** hebraizm: pokoleniu i pokoleniu; *** rodzinie i rodzinie; **** prowincji i prowincji; ***** mieście i mieście; ****** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, iść ponad, przeminąć, przestać obowiązywać; ******* nasienie, sianie, zasiew, dzieci

29. I napisała3789|F|S królowa4436 Estera635, córka1323 Abichaila32, i Żyd3064 Mordocheusz4782 z854 całym3605 autorytetem*, aby nadać**|INF moc obowiązującą*** temu2063|A drugiemu**** listowi107 dotyczącemu Purim6332.Est 2,15; Est 3,4-6; Est 5,13; Est 8,8; Dn 6,8F rodzaj żeński; S liczba pojedyncza; * lub: władza, potęga, moc, siła, energia - tu i Est 10,2 Dn 11,17; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zatwierdzać, ustanawiać, narzucać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** idiom: uczynić coś obowiązującym - por. WBCᴷ; A rodzajnik określony; **** lub: kolejny w serii

30. I rozesłał*|3S|M|S listy5612 do413 wszystkich3605 Żydów3064|A, do413 wszystkich stu3967 i dwudziestu6242 i siedmiu7651 prowincji4082|A królestwa4438 Achaszwerosza325, ze słowami1697 pokoju** i prawdy*******;Iz 39,8; Za 8,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypuszczać, rozszerzać; 3S trzecia osoba l.poj.; M rodzaj męski; S liczba pojedyncza; A rodzajnik określony; ** hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność, cisza; *** wierność, prawda, pewność, wiarygodność; **** hendiadys: prawdziwego pokoju

31. Aby ustanowić*|INF te428 dni3117 strong:H853 Purim6332 w oznaczonym czasie** – jak834 to ustanowił6965 dla5921 nich Żyd3064|A Mordocheusz3064 i królowa4436|A Estera635, i jak834 to sami ustanowili6965|KP na swoją własną duszę*** i na5921 swoje potomstwo2233 – sprawy1697|P postów**** i ich lamentowania*****|P|AK.Est 4,3; Est 4,16; Iz 15,5; Jr 18,22* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zatwierdzać, ustanawiać, narzucać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** dosłownie: w ich czasach; A rodzajnik określony; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; *** lub: na siebie - hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche; P Liczba mnoga; **** tj. akt powstrzymywania się od jedzenia a także picia - por. Est 4,16; ***** dosłownie: krzyk o pomoc - Pwt 21,13 wrzawa - por. Est 4,1 EIB - ... postów i związanego z nimi narzekania Biblia Brzeska - ... ku postom i ku wołaniu może dotyczyć krótkiego okresu czasu podczas dni święta Purim - por. K&Dᴷ; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

32. A polecenie* Estery635 potwierdziło6965|KP sprawy**|PC dotyczące tych428 dni Purim6332 i zostało to zapisane3789|KN|PAR w zwoju***.* lub: słowo, nakaz - tu i Est 1,15 2,20; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ** słowo, mowa, czyny, rzecz; PC plural construct; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: orędzie, dokument, pismo, dekret, akt kupna, akt oskarżenia, tu jako dokument rangi państwowej - por. EIBᴷ

↑↑

Rozdział 10

1. PotemCW król4428|A Achaszwerosz325 nałożył* podatek** na swoją ziemię776|A i na wyspy*** morza3220|A|N.Est 1,1; Est 8,9; Iz 11,11; Iz 24,15CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyznaczać, ustanawiać, kłaść, umieszczać, mianować; ** lub: roboty przymusowe, praca akordowa, pańszczyzna, danina - por. Lm 1,1; *** wybrzeża morskie; N nominativ

2. A wszystkie3605 dzieła* jego potęgi** i mocy***, i dokładny opis**** wielkości1420 Mordocheusza4782, którą834 wywyższył***** go król4428|A – czyż nie3808 zostały one1992 zapisane3789|KN|PAR w zwoju5612 wspomnień spraw****** dziennych******* królów4428 Medii4074 i Persji6539?Est 2,23; Est 8,15; Est 9,4* lub: przedsięwzięcie, osiągnięcie, wytwór; ** por. Est 9,29 przypis *; *** lub: siła, moc, dzielność; **** dokładna wypowiedź, suma, dokładna ocena tu i Est 4,7; ***** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić wielkim, promować; A rodzajnik określony; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ****** słowo, mowa, czyny, rzecz; ******* tj. zwoju Kronik - por. Est 6,1

3. Gdyż3588 Żyd3064 Mordocheusz4782 był drugim*** po królu4428|A Achaszweroszu325 i wielkim*** pośród Żydów3064, i cieszącym się uznaniem****|PAS|PAR wśród wielu7230 swoich braci251, szukającym*****|PAR dobra2896 dla swojego ludu5971 i głoszącym1696|KQ|PAR pokój****** dla całego3605 swojego potomstwa2233*******.Rdz 41,40; 2Krn 28,7; Est 8,15; Ne 2,10; Ps 122,8-9; Dn 5,7* brak nazwy urzędu - por. jednak - Est 3,1; ** kolejny w randze lub znaczeniu, podwójny, powtórny; A rodzajnik określony; *** starszy, wybitny; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyjemność, upodobanie, przychylność, łaska, życzliwe przyjęcie, uznanie; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zabiegać o, starać się o, troszczyć się; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; ****** por. Est 9,30 przypis **; ******* tu dotyczy całego pokolenia

Księga Hioba

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ] [ 36 ] [ 37 ] [ 38 ] [ 39 ] [ 40 ] [ 41 ] [ 42 ]

Rozdział 1

1. Był* pewien mąż** w ziemi776 Us***, jego imię8034 – Hiob****; człowiek376|A ten1931 był nienaganny***** i prawy3477, i bojący3373 się Boga430, a stroniący5493|PAR od zła******.Hi 8,20; Ez 14,14; Jk 5,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - istnieć, trwać, mieć miejsce, nastać, być; ** człowiek, mężczyzna, ktoś, tu: brak rodzajnika określonego; *** tj. Edom - Rdz 10,23 22,21 Lm 4,21 (?) płn. Arabia - Hi 1,15.17 2,11 (?) Baszan (?); **** tj. „gdzie jest mój ojciec” lub: „ten, który wciąż powraca do Boga”, kwestię hebr. wymowy „ij-job” - por. KULᴷ; A rodzajnik określony; ***** lub: doskonały, pełny, skończony, niewinny; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ****** udręka, przeciwność losu, nieszczęście, niegodziwość

2. I urodziło3205|KN mu się siedmiu7651 synów1121 i trzy7969 córki1323*.Hi 42,13KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * liczba 7 i 10 (3+7) w symbolice hebr. oznacza pełnię, mnogość - KULᴷ

3. A jego dobytek* stanowiło** siedem tysięcy owiec6629, trzy tysiące wielbłądów1581, pięćset jarzm*** wołów1241 i pięćset oślic860, i bardzo7227 liczna3966 służba****. A ten1931 człowiek376|A był najznakomitszym***** ze wszystkich3605 synów1121 Wschodu6924******.Jr 49,28* lub: bydło, trzoda (krowy, owce, kozy), własność (ziemi); ** dosłownie: było - por. w. 1 przypis *; *** lub: para, zaprzęg; **** tj. słudzy domowi tu i Rdz 26,14; A rodzajnik określony; ***** dosłownie: wielki, potężny, wybitny; ****** tj. o ludach mieszkających na wsch. od Byblos o Aramejczykach - Rdz 29,1 o Midianitach - Sdz 6,3 o Edomitach - Iz 11,14

4. I schodzili* się jego synowie1121, i raz po raz urządzali6213** ucztę4960, każdy376 w swoim domu1004 w ustalonym dniu3117***. I posyłali7971 po swoje trzy siostry269, i zapraszali**** je, aby jadły398 i piły8354 wraz5973 z nimi.* dosłownie: iść, chodzić, przyjść, iść dalej, metaforycznie: o sposobie życia; ** czasownik: iść i urządzać wyrażający czynność powtarzającą się cyklicznie - KULᴷ; *** dosłownie: w jego dniu; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyzywać, krzyczeć

5. A gdy3588 mijał*|CON kolejny cykl** dni3117|P uczty4960, wtedyCW posyłał7971 po nich Hiob347, abyCW ich poświęcić***. PotemCW wstawał7925 rano**** i za każdego***** z nich składał5927|KH ofiary całopalne5930. Bo3588 mówił559 Hiob347: Może194 moi synowie1121 zgrzeszyli****** i znieważyli******* Boga w swoich sercach3820. Tak3602 Hiob czynił6213 po wszystkie3605 dni3117|A.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydarzyć się, być, trwać, nastać, mieć miejsce; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chodzić naokoło, otaczać; P Liczba mnoga; CW conjunctive waw; *** tj. koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oddzielić coś jako święte, przenieść coś do stanu świętości - Rdz 2,3; **** lub: brzask, wschód słońca, świtanie, początek dnia; ***** dosłownie: (według) ich liczby; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ****** lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, ponieść winę, utracić; ******* koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - eufemizm - błogosławić - Hi 1,11 1Krl 21,10.13 - por. WBCᴷ, KULᴷ, Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; A rodzajnik określony

6. I stało1961 się pewnego dnia3117|A, gdy synowie1121 Boży*|A przyszli935, abyCW stanąć** przed JHWH, że także1571 szatan***|A przyszedł935 wśród nich.Rdz 6,2; Rdz 6,4; Hi 2,1; Hi 38,7; 1P 5,8A rodzajnik określony; * tj. aniołowie - Ps 82,1.6 por. 1Krl 22,19-23; CW conjunctive waw; ** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - przedstawić się; *** tj. przeciwnik, ten kto się opiera - 2Sm 19,22 Ps 109,6

7. I powiedział559 JHWH do413 szatana7854|A: Skąd370 przychodzisz935? I odpowiedział* szatan7854 JHWH, mówiąc559**: Krążyłem***|INF po ziemi776 i przechadzałem********* się po niej.A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; ** dosłownie: i powiedział; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść bądź błąkać się tu i tam; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - chodzić tu i tam; ***** dosłownie: z krążenia i z przechadzania się

8. WtedyCW JHWH powiedział559 do szatana7854: Czy zwróciłeś uwagę* na mojego sługę** Hioba347? Gdyż3588 nie ma369 nikogo jak3644 on na ziemi776. Człowiek376 to nienaganny8535 i prawy3477, bojący*** się Boga i stroniący**** od zła7451.Hi 28,28; Ps 25,21; Prz 3,7; Prz 13,19; Prz 14,16; Prz 16,6; Prz 16,17; Prz 29,10CW conjunctive waw; * idiom: czy nastawiłeś swoje serce; ** niewolnik, poddany; *** lub: pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić się ku, zostać usuniętym, zejść z drogi, osiągnąć kres - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

9. A szatan7854|A odpowiedział6030 JHWH, mówiąc*: Czy Hiob za darmo** boi3372 się Boga?A rodzajnik określony; * dosłownie: i powiedział; ** za nic, bezpłatnie, niezasłużenie

10. Czy nie3808 ty859 ogrodziłeś* zewsząd** jego, jego dom1004 i wszystko3605, co834 wokół5439 niego? Błogosławiłeś1288 dziełu4639 jego rąk3027, a jego dobytek*** rozmnożył**** się na ziemi776.Ps 34,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odgrodzić - żywopłotem z cierni - KULᴷ; ** dosłownie: przez lub na wylot, naokoło; *** por. w. 3 przypis *; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić wyłom, wybuchnąć gwałtownie, rozciągnąć

11. Ale* terazCW wyciągnij7971|IMP tylko** swoją rękę i dotknij5060|IMP tego834 wszystkiego3605, co ma, a zobaczysz, czy518 nie3808 będzie ci w5921 twarz*** złorzeczył****.Hi 2,5; Hi 4,5; Hi 5,19* lub: lecz, istotnie (silne przeciwstawienie); CW conjunctive waw; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach lub napomnieniach); *** oblicze, przed, powierzchnia, osoba; **** por. w. 5 przypis *******

12. WtedyCW JHWH powiedział559 do413 szatana7854: Oto* wszystko3605 to834, co ma, jest w twojej mocy**, tylko7535 na413 niego nie408 wyciągaj7971 ręki3027. I szatan7854|A odszedł3318 sprzed5973 oblicza6440 JHWH.CW conjunctive waw; * lub: spójrz, czy - partykuła wskazująca; ** idiom: jest w twojej ręce; A rodzajnik określony

13. I stało1961 się pewnego dnia3117|A, gdyCW jego synowie1121 i córki1323 jedli398|PAR i pili8354|PAR wino3196 w domu1004 najstarszego*|A brata251,Kaz 9,12A rodzajnik określony; CW conjunctive waw; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * dosłownie: pierwocina, pierwszy przychówek, pierworodny

14. ŻeCW przybył935 do Hioba347 posłaniec* i powiedział559: Woły1241|A orały2790**|PAR, a oślice860 pasły7462|PAR się w ich pobliżu5921***;CW conjunctive waw; * hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; A rodzajnik określony; ** dosłownie: woły były orające, a oślice pasące - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: obok

15. I napadli* Sabejczycy**, i zabrali3947 je, a sługi*** pozabijali**** ostrzem6310 miecza2719. Uszedłem***** tylko7535 ja589 sam905, aby cię o tym powiadomić******|INF.Hi 6,19; Iz 45,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - napadać na, atakować, paść martwym, wpadać w ręce; ** tj. lud koczowniczy zamieszkujący płd. Arabię - Rdz 10,7; *** niemowlę - Wj 2,6 małe dziecko - Jr 1,6 nastolatek - Rdz 37,2 młodzieniec, sługa; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, atakować, niszczyć; ***** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyślizgnąć się; ****** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać, obwieszczać, oznajmiać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

16. A gdy5750 ten2088 jeszcze mówił*, przyszedł inny2088 i powiedział559: Ogień784 Boży spadł5307 z niebios**, spalił1197 owce6629 i sługi5288 i pochłonął*** ich. Uszedłem4422 tylko7535 ja589 sam905, aby cię o tym powiadomić5046|INF.Rdz 19,24; 1Krl 18,38; 2Krl 1,10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - obiecywać, polecić, rozkazać - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trawić, wyniszczać, gładzić (o mieczu); INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

17. A gdy5750 ten jeszcze mówił1696|PAR, przyszedł935 inny2088 i powiedział559: Chaldejczycy* uformowali** trzy oddziały*** i napadli**** na wielbłądy1581, zabrali3947 je, a sługi5288 pozabijali5221 ostrzem6310 miecza2719. Uszedłem4422 tylko7535 ja589 sam905, aby cię o tym powiadomić5046|INF.2Krn 36,17; Ne 9,7; Iz 13,19PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * tj. plemiona koczownicze z dorzecza Eufratu (?) - por. WBCᴷ; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - układać, umieszczać, kształtować, ustanawiać; *** lub: towarzystwo, grupa, jednostki armii - Sdz 7,16 9,43; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zdzierać, ściągnąć (czyjąś ochronę), uderzyć; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

18. A gdy5750 ten jeszcze mówił1696|PAR, przyszedł935 inny2088 i powiedział559: Twoi synowie1121 i córki1323 jedli398 i pili8354 wino* w domu1004 najstarszego** brata251;Lb 6,3; Prz 31,4; Jr 35,2; Za 9,15PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: słodki sok z winorośli; ** por. w.13 przypis *

19. A oto2009 potężny* wiatr** nadciągnął*** od strony5676 pustyni4057 i uderzył5060 w cztery węgły**** domu1004, tak że zawalił5307 się na młodych5288 i pomarli4191. Uszedłem4422 tylko7535 ja589 sam905, aby cię o tym powiadomić5046|INF.* lub: wielki, głośny, wybitny; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, gr.: pneuma; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wkroczyć, wchodzić, iść; **** tj. kamień w narożu ściany wieńcowej - węgielny; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

20. WówczasCW Hiob347 wstał6965, rozdarł7167 swój płaszcz4598, ogolił1494* swoją głowę7218, upadł** na ziemię776 i oddał pokłon7812***;CW conjunctive waw; * tu: gesty rozpaczy i żałoby; ** dosłownie: i upadł; *** padać na twarz

21. I powiedział: Nagi6174 wyszedłem3318 z łona* swojej matki517 i nagi6174 stąd** odejdę7725. JHWH dał***, JHWH teżCW wziął3947, niech imię**** JHWH będzie1961|JUS błogosławione1288.Ps 139,13-15* lub: ciało, łono, metaforycznie: głębiny Szeolu; ** tam - por. WBCᴷ; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powodować, przeznaczyć, ustanawiać; CW conjunctive waw; **** imię - odzwierciedla naturę i charakter osoby je noszącej; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)

22. W tym2063 wszystkim3605* Hiob nie zgrzeszył** i nie przypisywał*** Bogu nic niewłaściwego****.* lub: pomimo tego wszystkiego - EIBᴷ WBCᴷ; ** lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, ponieść winę, utracić; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpłacać się komuś, wspominać, dać, poświęcić; **** tj. to, co puste, głupie, nieprzyzwoitość - tu i Hi 24,12 Jr 23,13

↑↑

Rozdział 2

1. I stało1961 się pewnego dnia3117|A, gdy synowie1121 Boży*|A przyszli935, aby stanąć** przed JHWH, że także1571 szatan***|A przyszedł935 wśród nich, aby stanąć** przed JHWHRdz 6,2; Rdz 6,4; Hi 1,5; Hi 38,7; 1P 5,8A rodzajnik określony; * tj. aniołowie - Ps 82,1.6 por. 1Krl 22,19-23; ** koniugacja czasownika - hitpalepl - przedstawić się; *** tj. przeciwnik, ten, kto się opiera - 2Sm 19,22 Ps 109,6

2. I powiedział559 JHWH do413 szatana7854|A: Skąd370 przychodzisz935? I odpowiedział* szatan7854 JHWH, mówiąc559**: Krążyłem***|INF po ziemi776 i przechadzałem********* się po niej.A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; ** dosłownie: i powiedział; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść bądź błąkać się tu i tam; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - chodzić tu i tam; ***** dosłownie: z krążenia i z przechadzania się

3. WtedyCW JHWH powiedział559 do szatana7854: Czy zwróciłeś uwagę* na mojego sługę5056 Hioba347 – gdyż3588 nie ma369 nikogo jak3644 on na ziemi776? Człowiek376 to nienaganny8535 i prawy3477, bojący3373 się Boga i stroniący** od zła7451. On nadal5750 trwa*** w swojej prawości****, a ty mnie nakłoniłeś***** przeciw niemu, aby go pochłonąć1104|INF jak widać bez powodu2600.Hi 1,6; Hi 27,5; Ps 19,9; Prz 29,10CW conjunctive waw; * idiom: czy nastawiłeś swoje serce; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić się ku, zostać usuniętym, zejść z drogi, osiągnąć kres - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić silnym, wzmocnić, okazać siłę, utrzymać, wzmocnić - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** lub: uczciwość, niewinność, całkowitość - por. Prz 11,4; ***** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pobudzać, wabić, podżegać, kusić, odwodzić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

4. Szatan7854 odpowiedział6030 JHWH, mówiąc559*: Skóra za** skórę5785***, a wszystko3605, co834 człowiek376 ma, odda5414 za swoje życie****;* dosłownie: i powiedział; ** lub: w zamian za; *** idiom: próba była zbyt mała (jaka próba taki wynik) lub: zabierz mu zdrowie, a przekonasz się, co będzie mówił - por. EIBᴷ; **** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche

5. Lecz199 wyciągnij7971 tylko4994 swoją rękę* i uderz** w jego kości6106|S i w jego ciało1320, a zobaczysz, czy518 nie3808 będzie ci w5921 twarz6440 złorzeczył***.Hi 1,11; Hi 4,5; Hi 19,20* ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dotknąć, sięgnąć, wyciągnąć do; S liczba pojedyncza; *** por. Hi 1,5 przypis *******

6. WtedyCW JHWH powiedział559 do szatana7854: Oto2009 jest w twojej mocy*, lecz389 jego życie5315 zachowaj**|IMP.Hi 1,12CW conjunctive waw; * idiom: jest w twojej ręce; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, śledzić, ochraniać, bronić, ratować życie, obserwować; IMP imperativus - tryb rozkazujący

7. Wyszedł3318 więcCW szatan7854 sprzed853 oblicza6440 JHWH i dotknął* Hioba347 złośliwym**|ADJ wrzodem***|S, od spodu3709 jego stopy7272 aż5704 po czubek jego głowy6936.Pwt 28,27CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, atakować, niszczyć; ** niegodziwy, nikczemny, niemiły, nieprzyjemny, nieżyczliwy; ADJ Adjective - przymiotnik; *** lub: czyrak, zapalenie, wykwit na skórze, trąd słoniowy, słoniowacizna; S liczba pojedyncza

8. I wziął3947 sobie skorupę*, aby się nią skrobać**|INF, i siedział3427*** w**** popiele*****.Hi 2,13; Iz 47,1; Jo 3,6; Mi 1,10* lub: naczynie gliniane, ceramika gliniana; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: drapać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** dosłownie: i on siedział; **** dosłownie: wśród, wewnątrz; ***** lub: proch, luźna ziemia

9. Jego żona802 powiedziała559 do niego: Nadal5750 trwasz*|PAR w swojej prawości8538? Złorzecz**|IMP Bogu i umrzyj***|IMP!* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić silnym, wzmocnić, okazać siłę, utrzymać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** por. Hi 1,5 przypis *******; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginąć, zostać zgładzonym - por. Kpł 24,16

10. I powiedział559 do413 niej: Mówisz1696|INF, jak jedna* z tych głupich**|A kobiet. Czy*** tylko dobro2896 strong:H853|A będziemy przyjmować**** od4480 strong:H853 Boga, a853CW zła*****|A przyjmować6901 nie będziemy? W tym2063 wszystkim3605****** Hiob347 nie zgrzeszył2398 swoimi ustami8193.Jk 5,10-11INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * hebr.: echad - jeden, każdy, pewien, jakiś; ** hebr.: nabal - głupi, nierozumny - synonim słowa: niegodziwiec - por. Ps 14,1; A rodzajnik określony; *** lub: także, nawet, zaiste, co więcej, lecz, jednak; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - brać, wybierać, otrzymywać; CW conjunctive waw; ***** lub: udręka, przeciwność losu, nieszczęście, niegodziwość; ****** por. Hi 1,22 przypis *

11. I usłyszeli8085 trzej przyjaciele* Hioba347 o całym3605 tym2063 nieszczęściu7451|A, które spadło** na5921 niego; przyszli935|CW, każdy376 ze swojej miejscowości4725: Elifaz*** Temanita8489****, Bildad***** Szuachita****** i Sofar******* Naamanita********. Bo|CW spotkali3259|KN się razem, aby przyjść935 i wyrazić mu współczucie*********, i pocieszyć5162 go.Rdz 36,34; 1Krn 1,45; Hi 7,3; Hi 18,1; Hi 42,9* lub: towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi, kochanek; A rodzajnik określony; ** dosłownie: przyszło; CW conjunctive waw; *** tj. „mój Bóg (czystym) złotem”; **** „południe” - obszar położony na wsch. od Idumei - Rdz 36,11.15 zamieszkany przez potomków Ezawa; ***** „Bel okazał miłość”; ****** tj. miejscowość nad Eufratem (?); ******* „wróbel”; ******** tj. teren Synaju lub Półwyspu Arabskiego (?) Hi 7,3; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ********* idiom: pokiwać głową - Jr 22,10 EIBᴷ

12. A gdy podnieśli5375 z daleka7350 swoje oczy*, nie rozpoznali** go. I podnieśli5375 swój głos6963 i zapłakali1058. I rozdarł7167 każdy378 z nich swój płaszcz***, i rzucali proch6083 ku niebiosom8064****|P na swoją głowę;* idiom: przyglądać się uważnie,; ** tu: w znaczeniu braku akceptacji danej sytuacji (?) WBCᴷ; *** lub: szata; **** tradycyjne gesty żałobne - Hi 1,20; P Liczba mnoga

13. I siedzieli3427 z nim na ziemi776 siedem dni3117 i siedem nocy3915, a żaden369 z nich nie przemówił1696 do413 niego ani słowa*. Bo3588 widzieli**, że3588 jego ból***|A był bardzo3966 wielki1431.Rdz 50,10; Ez 3,15; Ez 45,21* lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; *** lub: smutek; A rodzajnik określony

↑↑

Rozdział 3

1. Po310 tym3651 Hiob347 otworzył6605 swoje usta6310 i przeklął* swój dzień**.Jr 15,10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić nikczemnym, przeklinać - Rdz 8,8; ** domyślnie: dzień swojego urodzenia - w. 3 por. Jr 20,14-18

2. I odpowiedział* Hiob, i tak mówił559:* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, odpowiadać jako świadek, zaświadczać

3. Oby zginął* dzień3117, w którym zostałem zrodzony3205|KN, i noc3915, w którą powiedziano559: Został poczęty2030|PAS mężczyzna**!Hi 10,18; Prz 23,25; Iz 7,14* lub: umrzeć, zostać zgładzonym, zniknąć; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAS strona bierna; ** lub: mąż, silny mężczyzna, wojownik, bohater

4. Oby ten1931 dzień3117|A stał*|JUS się ciemnością**, oby o niego nie troszczył*** się Bóg433 z wysokości4605 i oby nie promieniała3313|JUS nad nim jutrzenka****!Wj 10,22; Am 5,18A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - istnieć, trwać, mieć miejsce, nastać, być; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** lub: ukryte miejsce, niejasność; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - starać się o, dowiadywać się o, zgłębiać, nawiedzać; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: światło dnia

5. Oby go pomściły1350*|P ciemność2822 i cień śmierci**. Oby rozsiadł7931 się na5921 nim obłok6053 i przeraziły1204 mroki*** dnia****!Hi 10,21* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odkupić, działać jako krewny celem odkupienia lub pomsty - Lb 35,15; P Liczba mnoga; ** hebr.: calmawet - cień śmierci, głęboka ciemność - metaforycznie: miejsce przebywania zmarłych - Iz 9,1 Jr 2,6; *** czerń, posępność; **** pojęcie dzień obejmuje także noc - por. Rdz 1,5

6. Oby tą1931 nocą3915|A zawładnęła* ciemność**, oby nie była radosna2302|JUS wśród dni3117*** roku8141 i nie weszła935 w poczet**** miesięcy3391!A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, uprowadzić, otrzymać, przyjąć; ** lub: mrok - Ps 11,2; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** może dotyczyć przesądu o złych i dobrych dniach - por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; **** dosłownie: w liczbę

7. O*, gdybyż ta1931 noc3915 była1961|JUS niepłodna**, oby nie wkroczył935 w nią radosny śpiew***!Hi 20,5; Ps 63,5* lub: spójrz, czy, oto - partykuła wskazująca; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** lub: twardy, jałowy, uschły, posępny - Iz 49,21; *** krzyk, okrzyk (radości), śpiew, weselenie się - por. Ps 100,2

8. Oby ją oznaczyli* ci, którzy przeklinają779**|PAR dzień3117, ci, którzy są gotowi6264 pobudzić***|A|JUS Lewiatana****.Lb 22,11; Lb 22,17; Hi 5,3; Hi 41,1; Prz 11,26* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - bluźnić, złorzeczyć - Kpł 24,11 oznaczyć; ** może dotyczyć praktyk magicznych - Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament, być może chodzi o fenicką wymowę hebr. słowa „jom” - „dzień”, „jam” - „morze” - oznacza imię bóstwa morza - „JAM”; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obudzić, poruszyć; A rodzajnik określony; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); **** hebr.: liwjatan - ogromne zwierzę morskie, zwierzę morskie z wieloma głowami, waleń, krokodyl - potwór morski uosabiający siły chaosu ujarzmione przez Boga - Ps 74,14 Iz 27,1

9. Oby stały się ciemne2821 gwiazdy3556 świtania*! Oby wypatrywała6960|JUS światła216 i nie było go; i nie369 zobaczyła7200 promieni** świtu7837;* lub: zmierzch, brzask, półmrok; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** dosłownie: powiek

10. Bo3588 nie3808 zamknęła5462 przede mną drzwi1817 łona* i nie ukryła5641 cierpienia** przed moimi oczami.Hi 1,21; Hi 10,17-18; Jr 20,17-18* lub: ciało, łono, metaforycznie: głębiny Szeolu; ** mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda, krzywda - Rdz 41,51

11. Dlaczego4100 nie umarłem4191 już w łonie*, nie wyszedłem3318 z łona990 – i nie zginąłem**?Hi 10,18* lub: przy urodzeniu - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, EIB; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydać ostatnie tchnienie, być na progu śmierci

12. Czemu4069 przyjęły* mnie kolana**? I dlaczego4100 przyjęły mnie piersi7699 – abym3588 ssał3243?Pnp 8,1; Iz 66,12; Jl 2,16* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - spotkać, stanąć twarzą w twarz, przyjść na, otrzymać; ** aluzja do gestu wykonywanego przez ojca rodziny - Rdz 50,23

13. Tak3588, teraz* leżałbym7901 i był cicho**, wtedy227 spałbym3462 i odpoczywał***;Ps 13,3; Jr 51,39; Jr 51,57* lub: właśnie teraz, odtąd, i wkrótce; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być spokojnym, być niezmąconym, być bezczynnym; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - osiąść i pozostać, być spokojnym Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - byłby odpoczynek dla mnie

14. Z królami4428 i radcami*|PAR ziemi776, którzy budowali1129|PAR|A dla siebie dzisiejsze ruiny**|P;Hi 15,28; Iz 14,9; Jr 51,57; Ez 32,29* tj. osoby ze ścisłego kręgu króla - 2Sm 15,12 urzędnicy - Est 4,5; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; ** lub: miejsce spustoszone, leżące w gruzach, pustkowie; P Liczba mnoga

15. Lub176 z władcami*, którzy1992 mieli złoto2091, napełniający**|PAR niegdyś swoje domy1004 srebrem3701;Hi 17,13; Hi 30,23; Kaz 12,5* lub: książę, wysoki urzędnik, dowódca; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utwierdzić; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

16. Lub176 czemu nie stałem1961 się jak pogrzebany*|PAS|PAR, martwy płód**, jak niemowlęta***, które nie widziały7200 światła****?Lb 12,12* dosłownie: schować, ukryć, kłaść potajemnie; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** tj. przedwczesny poród, usunięcie ciąży, poronienie - tu i Ps 58,8 Kaz 6,3; *** lub: dziecko; **** świt, jutrzenka, błyskawica

17. Tam8033 bezbożni* przestają2308 szaleć**, i tam8033 odpoczywają5117 zmęczeni3019***|HAP bez siły****.Hi 9,22; Hi 11,20; Hi 18,5* lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; ** wzburzenie, podniecenie, wściekłość, utrapienie, niepokój, zamieszanie, strach, drżenie Biblia Brzeska - wszczynać burdy; *** lub: znużeni; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** potęga, moc

18. Razem* spoczywają** tam więźniowie*** i nie słyszą8085 głosu6963 ciemiężcy****.Hi 39,7; Wj 3,7; Wj 5,10; Hi 39,7; Jr 30,10* lub: łącznie, wszyscy razem, podobnie, jedność; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nie przejmować się, być spokojnym, odpoczywać; *** jeniec wojenny - 2Sm 12,31; **** poborca podatkowy - Dn 11,20 nadzorca - Wj 5,6.10 ciemiężca - Iz 14,2.4

19. Mały6996 i wielki1419 – tam8033 on1931 jest. TakżeCW niewolnik5650 uwolniony2670|ADJ od swojego pana113.Hi 9,22; Kaz 9,2-3; Iz 14,9-10CW conjunctive waw; ADJ Adjective - przymiotnik

20. Dlaczego4100 nieszczęśnikowi* dane5414 jest światło216, a życie2416 rozgoryczonym** na duszy5315;1Sm 1,10; 2Krl 4,27; Prz 31,6; Jr 20,18* lub: ktoś trudzący się, cierpiący; ** lub: gorzki (w smaku), gorzkie (uczucia), zgorzknienie

21. Tym, którzy wyczekują*|PAR śmierci4194, a jej nie ma369, choćCW szukają** jej bardziej niż ukrytych skarbów4301;1Krl 19,4; Hi 7,15; J 4,3* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zwlekać, oczekiwać, być cierpliwym - Dn 12,12; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CW conjunctive waw; ** lub: zgłębiać, kopać EIB chcą się do niej dokopać.

22. Którzy bardzo* się radują**|A i cieszą***, kiedy znajdują4672 grób****?Hi 5,26; Hi 10,19; Hi 17,1* dosłownie: radować się, wiek - Dn 1,10, tu: w znaczeniu przymiotnikowym jako wzmocnienie stan szczęścia w przeciwieństwie do wcześniejszego stanu smutku - nominativ - Ps 43,4 65,12 Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - ci, którzy napełnieni są weselem; ** lub: być zadowolonym, radować się, promienieć radością; A rodzajnik określony; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unosić się radością, radować się; **** hebr.: qeber - grób, grobowiec, indywidualne komory grobowe - synonim świata podziemnego - Ps 49,9

23. Człowiekowi*, przed którym834 droga** została zakryta5641|KN i którego Bóg zewsząd1157 osaczył***?Hi 19,8; Lm 3,7* lub: mąż, silny mężczyzna, wojownik, bohater; ** hebr.: derek - odległość, podróż, metaforycznie bieg życia, charakter moralny, sposób życia; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zasłaniać, zakryć, uczynić niedostępnym

24. Bo3588 przed6440 jedzeniem3899 nachodzi935 mnie wzdychanie*, a moje jęki** wylewają5413 się jak woda4325;Ps 6,6; Ps 22,1-14; Ps 32,3* lub: jęczenie; ** krzyk udręki - Hi 37,4 Ps 22,13 38,8 74,4

25. Bo strach*, którego się obawiałem*****, spadł857 na mnie, a to834, czego się lękałem****, przyszło935 do mnie.Hi 9,28; Hi 13,11; Hi 30,15* lub: trwoga, przerażenie, strach - Rdz 31,42; ** odczuwać lęk; *** rzeczownik obok czasownika - figura etymologiczna wzmacniająca znaczenie; **** lub: bać się, obawiać się - Pwt 9,19

26. Nie3808 wytchnąłem*, aniCW nie3808 miałem spokoju**, aniCW nie3808 miałem odpoczynku5117 – a nagle nadeszła935 trwoga***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuć się swobodnie, prosperować, być spokojnym; CW conjunctive waw; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być niezmąconym, być cichym, być bezczynnym; *** lub: wzburzenie, wściekłość, utrapienie, zamieszanie, drżenie

↑↑

Rozdział 4

1. WtedyCW Elifaz464 Temańczyk8489 odpowiedział6030 i rzekł559*:Iz 35,3CW conjunctive waw; * zwrot charakterystyczny dla języka hebr. w tym miejscu oznaczający początek wypowiedzi, a niekoniecznie konkretną odpowiedź

2. GdybyINT spróbować* powiedzieć ci słowo1696|S, czy będziesz zniecierpliwionym**? LeczCW kto4310 zdoła3201 powstrzymać6113|INF się od słów***|P?INT brak w wykazie skrótów; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - badać, kusić, oznaczać próbę metali, poddawać próbie; S liczba pojedyncza; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być znużonym, przestawać - Rdz 19,11; CW conjunctive waw; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** lub: mowa, wypowiedź - por. w. 4; P Liczba mnoga

3. Oto2009 ty sam nauczałeś* wielu7227 i ręce słabe umocniłeś**.Hi 26,2; Iz 35,3; Hbr 12,12* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utrzymywać w karności, karcić, wychowywać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić silnym, przywrócić siłę, dać siłę, wzmocnić, podtrzymać, pokrzepić, utwierdzić, uczynić twardym

4. Twoje wypowiedzi4405 podnosiły6965 upadającego*|PAR, a drżące** kolana1290 wzmacniałeś553.Pwt 3,28; Hi 16,15; Iz 41,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprowadzić krzywdę bądź zniszczenie na, obalić, osłabić, uczynić słabym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaniać się, zginać się, kulić się

5. A teraz6258, przyszło935 to na413 ciebie i nie wytrzymujesz*, uderzyło5060 cię to i jesteś zatrwożony**.Hi 5,19; Hi 6,7; Hi 19,21* por. w. 2 przypis **; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zaniepokojonym, przerażonym, śpieszyć się

6. Czy twoja bogobojność* nie była twoją ufnością**, twoją nadzieją8615 i nienagannością*** twoich dróg1870?Hi 11,18; Ps 119,116; Jr 17,7* dosłownie: być pełnym czci, pełen bojaźni; ** lub: głupota - Ps 85,8; *** lub: niepodzielność, całość, pełnia, niewinność, szczerość

7. Przypomnij2142 sobie, proszę*: Kto4310 był tym1931 niewinnym**, który zginął6? A gdzie375 prawi*** zostali wytępieni****?Ps 37,25* lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach lub napomnieniach); ** czysty, wolny od winy bądź kary, przejrzysty; *** szczery, sprawiedliwy, słuszny; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyciąć

8. Według tego834, co widziałem7200, ci, którzy orzą2790|PAR zło* i sieją2232|PAR cierpienie**, zbiorą7114 je jako plon.Ps 7,15; Prz 22,8; Oz 8,7PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult - Lb 23,21; ** mozół, utrapienie, ucisk, szkoda, krzywda, trud - Rdz 41,51

9. Od tchnienia* Boga giną6 i od powiewu** Jego gniewu*** niszczeją****.Wj 15,8; 2Sm 22,26* lub: oddech, duch (człowieka) - Rdz 2,7; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł; *** metaforycznie: fuknąć gniewnie; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wyczerpanym, dojść do kresu, zniknąć, zginąć

10. Ryk* lwa738|M, głos młodego lwa7826**|M i kły lwiątek3715 łamią*** się.Ps 10,9; Ps 17,12; Ps 22,13* lub: krzyk udręki - rodzaj żeński, stąd też: ryk lwicy - rodzaj żeński - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; M rodzaj męski; ** por. Hi 28,8 Prz 26,13 Oz 5,14 13,7; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - rozbijać, zniszczyć

11. Lwi3918* samiec ginie6 z powodu braku1097 łupu** i młode1121 lwicy3833|M rozpraszają*** się.Ps 59,11; Prz 20,8; Prz 20,20; Iz 33,3* tu i Prz 30,30 Iz 30,6; ** lub: żer, żywność, to, co zostało rozszarpane; M rodzaj męski; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - być podzielonym, oddzielonym, rozdzielonym

12. AleCW potajemnie zostało przyniesione* do413 mnie słowo1967|A, a moje ucho241 pochwyciło** Jego4408 szept8102.Hi 13,1; Hi 33,16CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - zostać przyniesionym, przyprowadzonym ukradkiem; A rodzajnik określony; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć, wziąć do ręki, otrzymać, przyjąć, dostać

13. W rozmyślaniu* o nocnych3915 widzeniach**, gdy twardy sen*** spada5307 na ludzi376;* lub: niezdecydowanie, niejednoznaczność, sprzeczność, podział, podzielone opinie - 1Krl 18,21; ** objawienie, proroctwo - 1Sm 7,17 Iz 22,1.5 Za 13,4; *** letarg, ekstaza - Rdz 2,21

14. Ogarnęła* mnie trwoga** i drżenie7460, i sen sprawił, że bardzo7230*** przeraziły7460**** się moje kości6106.Hi 21,6; Ps 119,120* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyjść, spotkać; ** lub: przerażenie, strach - Rdz 31,42; *** dosłownie: obficie, wielkość; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować przerażenie - domyślnie sen z w. 13 (?)

15. I wiatr* powiał** na5921|AK moją twarz6440, zjeżył*** się włos8185 na moim ciele1320.* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - i duch; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść obok, przejść szybko, przebić, uszkodzić; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nastroszyć się, drżeć tu i Ps 119,120

16. Ktoś stanął5975, leczCW nie3808 rozpoznałem* jego wyglądu4758, tylko jakąś postać** przed5048 moimi oczami5869; nastała cisza***, a potem usłyszałem8085 głos6963:CW conjunctive waw; * lub: zwracać uwagę na, rozróżniać, rozumieć, mieć wzgląd na; ** dosłownie: kształt, obraz, podobieństwo, przedstawienie, wygląd; *** lub: szept

17. Czy śmiertelny człowiek* może być sprawiedliwszy** niż*** Bóg? Czy518 mąż**** może być czystszy2891 niż*** jego Stwórca6213|PAR?Hi 15,14; Hi 25,4; Prz 20,9* hebr.: isz - mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy - por. EIBᴰ; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być prawym, być słusznym; *** od (Boga) lub: przed (Bogiem) - por. WBCᴷ; **** hebr.: geber - mąż, silny mężczyzna, wojownik, bohater; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

18. Oto2005 nie ufa* swoim sługom5650 i w swoich aniołach** dostrzega*** brak****|HAP;* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno, być pewnym, wierzyć w; ** wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; *** w idiomie: nastawiać serce w Hi 1,8 - stąd: zważać na - Wj 9,21; **** błąd; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

19. O ileż bardziej637 w mieszkańcach7931|PAR domów1004 z gliny*, których834 fundament3247|S posadowiony jest na prochu** – łatwiej*** ich zgnieść1792 niż mola****.Hi 10,9; Iz 64,8PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: zaprawa, błoto; S liczba pojedyncza; ** gruz - Ne 4,2.10, sucha ziemia, grunt; *** dosłownie: przed, oblicze, powierzchnia, twarz, wcześniej; **** lub: ćma, mól ubraniowy - por. Hi 13,28 Ps 39,11

20. Od4480 poranka1242 aż do wieczora6153 są rozbici*; giną6 bez śladu**, na zawsze***.* lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - być ubitym, być rozkruszonym; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ustawiać bądź czynić znakiem; *** trwanie, ciągłość

21. Czy nie3808 wyrywa5256|KN się ich sznura3499*? Umierają4191, i to nie3808 w mądrości**.Hi 36,12; Prz 5,23KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * idiom: czy nie łatwiej zwinąć ich namiot - por. 2Kor 5,1 2P 1,14; ** lub: zmyślność, roztropność, biegłość

↑↑

Rozdział 5

1. Wołaj*|IMP, tylko** czy jest3426 ktoś, kto ci odpowie6030|PAR; i do413 którego4310 ze świętych*** się zwrócisz6437?Hi 15,15; Ps 89,5-7; Dn 4,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, głosić, przyzywać, zapraszać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** O! upraszam! błagam! - por. Hi 1,11 przypis **; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** hebr.: qadosz - święty, oddzielony (od) poświęcony (dla)

2. Bo3588 gniew* zabija** głupiego191, a prostaka***|PAR uśmierca4191 zawiść****.Prz 12,16; Prz 14,18; Prz 19,19* lub: utrapienie, rozdrażnienie, smutek, żal, przygnębienie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgładzić, zniszczyć, zamordować; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć otwarty umysł, być prostym, być naiwnym, być zwiedzionym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** lub: namiętność, gniew, gorliwość

3. Sam* widziałem7200 jak zakorzenił8327 się głupi191, lecz szybko** przekląłem*** jego niwę****.Ps 37,35; Jr 12,2-3* dosłownie: ja; ** lub: nagle, nieoczekiwanie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - bluźnić; **** lub: siedziba, pastwisko - 2Sm 7,8 miejsce zamieszkania, zielone niwy - Ps 23,2

4. Jego synowie1121 dalecy7368 będą od ratunku*, będą musieli pogodzić się z tym, że podeptano** ich w bramie***, a nie ma nikogo, kto by ich ocalił****.Ps 109,12; Ps 119,155* lub: wyzwolenie, dobrobyt, zwycięstwo; ** koniugacja czasownika - hitpalepl - pozwolić na bycie skruszonym; *** brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, wyratować

5. Ten, kto834 jest głodny7456, pożera398 jego żniwo* i wybiera3947 je nawet spośród cierni**, a złodziej*** pożąda7602 ich bogactwa2428.* lub: zebrany plon; ** idiom: do ostatniego ziarna - EIBᴷ płot z cierni, haczyki do ryb; *** sidło, pułapka (?) tu i Hi 18,9

6. Bo3588 utrapienie* nie wychodzi3318 z prochu** ani z ziemi127 nie wyrasta6779 niedola***;* lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult - Lb 23,21; ** gruz - Ne 4,2.10, sucha ziemia, grunt; *** mozół, utrapienie, ucisk, szkoda, trud - Rdz 41,51

7. Tak3588, człowiek*|S jest zrodzony3205|PAS do niedoli5999, jak iskry** wzlatujące5774 w górę.* imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, mężczyzna; S liczba pojedyncza; PAS strona bierna; ** dosłownie: synowie płomienia - hebr. bene reszep być może chodzi o fenickiego bożka Reszef, „bóg zarazy” - (babiloński Nergal) - por. Pwt 32,24 Pnp 8,6 Ha 3,5 - WBCᴷ

8. Ja589 jednak196 zwróciłbym* się do413 Boga i przed413 Bogiem przedstawiłbym7760 swoją sprawę**;Hi 13,18; Hi 23,4; Lm 3,59* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciekać się do, szukać, zabiegać, żądać, prosić; ** lub: przyczyna, sposób, powód, (oficjalna) prośba

9. Temu, który czyni6213|PAR rzeczy wielkie1419 i niezbadane369 strong:H2714*, cudowne**|PAR, że aż5704 nie ma369 ich liczby***;Hi 37,5; Ps 71,19PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * dosłownie: poszukiwanie, śledztwo, szukanie, wypytywanie; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być cudownym, nadzwyczajnym, zdumiewającym; *** lub: liczba, ilość, coś ponumerowane, wejść do spisu

10. Temu, który zsyła*|PAR deszcz4306 na5921 powierzchnię** ziemi776 i spuszcza7971|PAR wody4325 na5921 pola2351;Hi 28,26; Hi 36,27; Hi 38,26; Jr 14,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, powodować, robić, ustanawiać, zezwalać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: oblicze, twarz, obecność, przed, wcześniej

11. Temu, który stawia7760|INF niskich* na wysokości4791, a zasmuconych**|PAR wywyższa7682 ku wybawieniu***;1Sm 2,7; Ps 113,6-7; Mt 5,4INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * lub: lichy, pokorny; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poszarzeć, być brudnym, być zaniedbanym w stroju żałobnym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: ocalenie, ratunek, bezpieczeństwo, dobrobyt, zwycięstwo

12. Temu, który udaremnia6565|PAR zamysły* przebiegłych**, abyCW ich ręce nie3808 osiągnęły6213 sukcesu***;Rdz 6,5; Wj 3,14PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: myśl, plan, wymysł, wynalazek; ** chytry, zmyślny, rozsądny, roztropny; CW conjunctive waw; *** trwałe powodzenie, dobry wynik

13. Temu, który chwyta3920 mądrych* w ich przebiegłość**|HAP, a radę*** pokrętnych6617|PAR szybko**** obala.Ps 9,15; Iz 29,14; 1Kor 3,19* lub: roztropny, uczony, zmyślny; ** podstęp, bystrość; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** zamysł, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - a rada; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - śpieszyć się, być niespokojnym

14. Za dnia3119 napotykają6298 ciemność*, a w południe6672 macają** jak w nocy3915 –* lub: niejasność, ukryte miejsce; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać po omacku

15. I wybawia* on ubogiego** od miecza2719 z ich ust6310***, z ręki mocarza****.Ps 35,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wybawić od problemów, dać zwycięstwo; ** lub: będący w potrzebie, określenie najniższej warstwy społecznej; *** idiom: od ich obmowy; **** lub: silny, niezłomny, potężny

16. I dla ubogiego* będzie** nadzieja8615, a nieprawość*** zamyka7092 swoje usta6310.1Sm 2,8; Ps 63,11; Ps 107,42; Rz 3,19* lub: marny, biedny, słaby, chudy; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - istnieć, trwać, mieć miejsce, nastać, być; *** lub: niesprawiedliwość, zło, wina, przewrotność

17. Oto2009 błogosławiony* jest człowiek582, którego Bóg strofuje**; nie408 gardź3988 więcCW karceniem*** Wszechmogącego****.Prz 3,11; Hbr 12,5; Jk 1,12; Obj 3,19* lub: szczęśliwy - często w wykrzykniku; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sądzić, karać, uznawać za winnego, besztać, ganić; CW conjunctive waw; *** łajanie, karanie; **** hebr.: szaddaj - wszechmocny, najpotężniejszy - Rdz 17,1, w księdze Hioba - 31 razy

18. Bo3588 On1931 rani*, aleCW i opatruje2280, uderza** – a Jego ręce3027 uzdrawiają7495.Pwt 32,39; 1Sm 2,6; Iz 30,26; Oz 6,1* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować ból, niszczyć; CW conjunctive waw; ** lub: ciężko ranić, przebić, roztrzaskać, zdruzgotać

19. Z sześciu8337 nieszczęść* cię wyrwie**, a w siódmym nie dotknie5060 cię zło7451.Ps 34,19; Ps 91,3; Ps 91,10; Prz 24,16; 1Kor 10,13* lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyratować

20. W głodzie7458 wykupi* cię od śmierci4194, a na wojnie** od mocy*** miecza2719.Wj 14,30; Ps 33,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup; ** lub: w bitwie; *** dosłownie: ręka, metaforycznie: siła, moc

21. Przed biczem* języka3956 będziesz zasłonięty2244|KN i nie3808 ulękniesz3372 się spustoszenia**, gdy3588 nadejdzie935.Ps 27,5; Ps 31,20; Ps 91,5* lub: chłosta; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** gwałt, zniszczenie, ruina

22. Będziesz się śmiał* ze spustoszenia7701 i głodu**, nie ulękniesz3372 się zwierząt2416 ziemi776***.Iz 11,9; Iz 65,25; Ez 34,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - żartować, bawić się; ** dotkliwy głód - tu i Hi 30,3; *** idiom: dzikich zwierząt

23. Bo3588 z kamieniami68 pola7704|S będziesz sprzymierzony*** i ze zwierzętami pól7704***|P będziesz miał pokój****|KHO.Ez 34,25; Oz 2,18S liczba pojedyncza; * hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; ** dosłownie: przymierze twoje będzie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek idiom: pole będzie łatwe do uprawy; *** lub: siedliska dzikich zwierząt; P Liczba mnoga; **** żyć w pokoju; KHO koniugacja czasownika - hofal forma bierna

24. I poznasz*, że twój namiot168 jest bezpieczny**; a gdy odwiedzisz6485 swoją niwę***, nic nie utracisz****.Hi 8,6; Hi 12,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; ** hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność, cisza; *** w. 3 przypis ****; **** por. Hi 1,5 przypis ******

25. Poznasz3045 teżCW, że liczne7227 jest twoje potomstwo*, a twoje latorośle** są jak zieleń*** ziemi776.Ps 72,16CW conjunctive waw; * lub: nasienie, sianie; ** tu: metafora, dosłownie: to, co zostało wydane na świat; *** trawa

26. Pełen wigoru* wkroczysz935 do grobu**, jak snop1430 zboża zbierany5927 w swoim czasie6256.Rdz 15,15; Rdz 25,8; Hi 3,22; Hi 10,19; Hi 17,1; Hi 21,23; Prz 9,11; Prz 10,27* lub: siła, moc, krzepkość, dojrzałość, pełen życia; ** hebr.: qeber - grobowiec, indywidualne komory grobowe - synonim świata podziemnego - Ps 49,9

27. Oto2009 do tego2063 doszliśmy* i tak3651 jest1931. Słuchaj8085|IMP tego i sam** rozważ3045|IMP to sobie.Ps 111,2* lub: szukać (czegoś), przeszukiwać, zgłębiać, badać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** dosłownie: ty

↑↑

Rozdział 6

1. WtedyCW odpowiedział6030 Hiob i rzekł559*:CW conjunctive waw; * zwrot charakterystyczny dla języka hebrajskiego

2. O, gdyby tylko3863 dokładnie8254 zważono8254* moją udrękę**|Q i razem3162 położono5375 na szali3976 moje nieszczęście***!Ps 57,1; Prz 19,13* hebraizm: można zważyć, byłoby zważone - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: utrapienie, rozdrażnienie, żal, przygnębienie; Q qere; *** klęska tu i Hi 30,13

3. Bo3588 teraz6258 jest to cięższe3513 niż piasek2344 mórz3022|N|P. Dlatego5921 też3651 moje słowa1697 plączą*** się.N nominativ; P Liczba mnoga; * lub: pochłaniać, działać pochopnie, mówić nieskładnie; ** tu i Ab 1,16 - por. też: Prz 20,25 przypis **

4. Tak3588, strzały2671 Wszechmogącego* tkwią we mnie5978, mój duch7307 pije8354 ich834 jad**, a przerażające rzeczy*** Boże433 szykiem**** nacierają na mnie.Ps 38,2* por. Hi 5,17 przypis ****; ** lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, gniew, metaforycznie: trucizna; *** lub: trwoga, popłoch, (spowodowane przez Boga) - Ps 88,15; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawiać w szeregu, poderwać formację do bitwy

5. Czy dziki osioł6501 rży*, gdy5921 ma trawę**? Czy wół7794 ryczy1600 nad swoją paszą1098?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykrzykiwać tu i Hi 30,7; ** młoda trawa, roślinność

6. Czy można jeść398|KN niesmaczną* potrawę bez1097 soli4417? Czy jest3426 jakiś smak2940 w zawiesinie7388** portulaki***?Mk 9,50KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * lub: niedoprawiony, bez smaku, nudny; ** śluzowaty sok bądź ciecz, plwocina, tu i 1Sm 21,13; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: portulaka (babka lekarska (?), pozbawiona smaku roślina o gęstym, śluzowatym soku

7. Czego moja dusza5315|F odmawiała3985|F dotknąć5060|INF, to* teraz jest jak ohydny** pokarm******* dla mnie.Hi 3,24; Hi 33,20; Ps 107,18F rodzaj żeński; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * dosłownie: te, one - liczba mnoga; ** lub: choroba, marnienie, o okropnym (nieczystym - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek) jedzeniu; *** chleb; **** chlebem w boleści - EIB

8. Kto4310 sprawi5414, że spełni935 się moja prośba*? I oby Bóg dał** mi nadzieję***!* lub: żądanie, petycja, życzenie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powodować, wytwarzać, zezwolić, ofiarować, poświęcić; *** oczekiwanie

9. Oby Bóg zdecydował*|JUS i zmiażdżył** mnie, oby uwolnił***|JUS swoją rękę3027 i odciął**** mnie!Lb 11,14; Hi 3,20-21; Hi 14,13* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zacząć, zapoczątkować, okazać chęć, zgodzić się na; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zdruzgotać; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odwiązać, wypuścić; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oddzielić, skończyć, dokonać, wyzyskać gwałtem

10. I to wciąż5750 byłoby1961 moją pociechą* i cieszyłbym** się w nieustającym*** bólu****, bo3588 nie3808 ukryłem***** słów561 Świętego6918.Hi 22,22; Hi 23,12; Ps 119,102* tu i Ps 119,50; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - podskakiwać, skakać z radości; *** dosłownie: bez współczucia, bez litości - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** udręka, strapienie, skręcanie się (z bólu), cierpienie; ***** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zataić

11. Skąd4100 wezmę moją siłę3581, by jeszcze3588 mieć nadzieję*? I jaki4100 jest mój kres7093, bym przedłużał** moje życie5315?* lub: zwlekać, czekać; ** metafora: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przedłużać liny namiotów

12. Czy518 moja siła3581 jest siłą3581 kamieni6? Czy518 moje ciało* jest ze spiżu**|HAP?* hebr.: basar - ciało, skóra - Ps 102,6 mięso, pożywienie 1Sm 2,13, krewni, w idiomie: wszelkie ciało - każdy człowiek - Za 2,13 przypis **; ** tj. spiż - twardy stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem, brąz; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

13. Czy518 nie ma369 pomocy* dla mnie? Czy moje powodzenie** zostało odepchnięte5080|KN ode4480 mnie?Hi 5,12; Hi 26,3; Hi 30,22; Prz 2,7; Prz 3,21; Prz 8,14* lub: przyjście z pomocą, wspomożenie; ** rozum, mądrość; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

14. Zrozpaczonemu4523|HAP należy się życzliwość* od przyjaciela**, choćby*** porzucił5800 on bojaźń**** Wszechmogącego7706.Hi 19,21; Ps 19,9; Ps 38,11; Prz 17,17HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; * lub: dobroć, łaskawość, wierność; ** towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi; *** hebr. waw - i, a, lecz, także, wraz z, lub, mimo; **** lub: szacunek, nabożna cześć, pobożność

15. Moi bracia251 zawodzą* jak tymczasowy potok**, jak koryto650 potoków5158 , które przepływają***;Ps 38,11; Ps 41,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować zdradziecko, wiarołomnie, gorszyć; ** lub: dolina rwącego potoku, szyb, wadi; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść obok, przemijać

16. Ciemnieją6937|PAR|A od4480 lodu*, w których ukrywa** się śnieg7950;1Krl 18,45; Hi 5,11PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; * lub: mróz, szron, lód, kryształ lodu; ** koniugacja czasownika - hitpalepl - chować

17. W czasie6256 gorączki*|HAP niszczeją**; nikną*** w upale2527 ze swych miejsc4725.* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - wyschnąć, ogrzać się, spalić się, uprażyć się; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać zakończonym, zostać unicestwionym; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - stać się wymarłym, wyschnąć - Hi 8,5.6

18. Wiją3943|KN się ścieżki734 ich dróg*; wstępują** w nicość*** i giną6.Rdz 1,2; Pwt 32,10KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * hebr.: derek - odległość, podróż, metaforycznie bieg życia, charakter moralny, sposób życia; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść za, odchodzić, cofać się, wycofywać się, iść w górę; *** bezkształtność, bezład, pustka, nicość

19. Karawany* z Tema**|F wypatrują5027 ich; kolumny*** kupców z Szeby**** ich oczekują6960.1Krl 10,1; Ps 72,10; Ez 27,22-23* metonim.: wędrowiec, podróżnik, ścieżka - por. w. 18; ** tj. „pustynia” - miejsce osiedlenia syna Izmaela - Rdz 25,15; F rodzaj żeński; *** tj. pochód, podróżująca grupa, karawana, droga; **** tj. królestwo w płd. Arabii (Saba) słynące ze złota, wonności i kadzidła - Iz 60,6 Jr 6,20

20. I są zawstydzeni954, że im zaufali*, przybyli do niej5704**|F i są zmieszani***.Am 4,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, pokładać ufność; ** domyślnie: do Tema (?); F rodzaj żeński; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstydzić się, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować haniebnie

21. Także3588 teraz6258 i wy staliście1961 się nikim*|Q; widzicie7200 grozę** i lękacie*** się.1Kor 1,28* lub: nie, żaden, nikt - Pwt 1,17, - mniej, nic - por. TG, bez; Q qere; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: popłoch, strach, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - (coś) przerażającego; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, czcić, szanować

22. Czy także3588 powiedziałem559: Dajcie*|IMP mi coś? LubCW: Złóżcie mi dar**|IMP z waszego mienia***?1Sm 12,3; Dz 20,33* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostarczyć, umieścić, zapewnić, przyznać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; CW conjunctive waw; ** lub: dawać podarek, przekupywać, dawać okup tu i Ez 16,33; *** lub: siła, moc, zdolność, posiadanie - Prz 5,10

23. Wybawcie*|IMP mnie z ręki3027 wroga6862? LubCW: Wykupcie** mnie z ręki3027|S okrutników***|P?Wj 14,30; Kpł 19,20; Jr 15,21* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pozwolić uciec, wyzwolić, ocalić (życie), złożyć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; CW conjunctive waw; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup; S liczba pojedyncza; *** lub: ktoś rodzący bojaźń, przejmujący lękiem, wzbudzający trwogę, bezwzględny, potężny - Ps 37,35 Iz 13,11 Jr 15,21; P Liczba mnoga

24. Pouczcie*|IMP mnie, a ja589 zamilknę**; w czym4100 zbłądziłem*** – dajcie mi to zrozumieć****|IMP.Prz 4,4; Prz 4,11; Prz 5,13; Prz 6,13; Prz 11,25* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - kierować, rzucać, wskazywać, strzelać (strzałami); IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być cicho, uciszyć się, być głuchym; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - skręcać, kluczyć, popełnić błąd, zgrzeszyć nieumyślnie; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, by ktoś zrozumiał, nauczyć, rozumieć, wytłumaczyć, rozważać

25. O, jak4100 bolesne* są szczere** słowa561! LeczCW czego4100 dowiedzie*** wasze strofowanie3918|KH|INF|ABS?Rdz 20,16; Prz 3,12; Iz 1,18; Ha 1,12* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - przykre, przekonywujące, potężne (?) - por. WBCᴷ; ** lub: uczciwość, prawość, słuszność, sprawiedliwość; CW conjunctive waw; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sądzić, dowodzić, uznawać za winnego Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - lecz czego dowodzi, dowodzenie od was Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski - jak skuteczne są słowa...; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu

26. Czy zamierzacie2803 ganić3198|INF moje wypowiedzi* i jak wiatr** traktowaćAK słowa561 zrozpaczonego*******|PAR?Iz 57,10INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * lub: mowa, słowa; ** hebr.: ruaʰ - por. Hi 1,19; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zdesperowanym - 1Sm 27,1; **** lub: słowa zrozpaczonego są jak wiatr - por. EIBᴷ; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

27. Nawet* o5921 sierotę3490 rzucilibyście los** i wykopiecie*** dół pod5921 swoim przyjacielem****!Jl 3,3; Na 3,10; 2P 2,3* lub: także, zaiste, choć, tym bardziej, co więcej; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przydzielić przez losowanie, spowodować upadek, leżeć twarzą do ziemi, powalić, zwalić, zrzucić, - gubicie nawet sierotę - por. Biblia Tysiąclecia, Biblia Poznańska, być może są to dwa pytania, a nie zdania wykrzyknikowe - por. WBCᴷ; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kopać, drążyć, dokonywać wymiany - por. Hi 41,6; **** towarzysz, kompan

28. A teraz6258 zechciejcie2974|IMP zwrócić6437|IMP się do mnie, czy518 będę więcCW przed5921 waszym obliczem* kłamał*****?Hi 24,25; Hi 27,4; Hi 34,6IMP imperativus - tryb rozkazujący; CW conjunctive waw; * lub: przed, powierzchnia, twarz, wcześniej; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oszukiwać, rozczarowywać, zawodzić; *** kłamał wam w twarz - EIB

29. Zawróćcie*|IMP, proszę4994** i niech nie408 będzie1961|JUS nieprawości***; takCW, zawróćcie7725****|IMP|Q, bo nadal5750 jest w tym moja sprawiedliwość*****.Hi 17,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wrócić, opuścić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** O! upraszam! błagam!; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** lub: niesprawiedliwość, zło; CW conjunctive waw; **** lub: zawróćᴷ; Q qere; ***** prawość, słuszność

30. Czy jest3426 na* moim języku3956 jakaś nieprawość5766? Czy518 moje podniebienie** nie3808 rozeznaje995 złych pragnień***?Hi 12,11; Hi 27,4* dosłownie: w moim; ** usta, smak, dziąsła; *** złe pożądanie, całkowity upadek, klęska, zniszczenie - Hi 30,13

↑↑

Rozdział 7

1. Czyż nie3808 służbę* ma człowiek582 na ziemi5921? I czyż nie są jego dni3117 jak dni3117 najemnika7916**?Hi 14,5; Hi 14,13-14; Ps 39,4* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, (najemna) służba wojskowa - Jr 46,21, służba, praca przymusowa - 1Krl 5,13-14, w zwrocie JHWH Zastępów; ** tj. najęty robotnik, żołnierz, wynajęty przedmiot - Wj 12,45 Ml 3,5

2. Jak sługa5650 pragnie* cienia6738, i jak najemnik7916 czeka6960 na swoją zapłatę**,Mt 25,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pożądać, tęsknić za, łapczywie nabierać powietrza; ** tj. zapłata za pracę, nabycie, wejście w posiadanie

3. Tak3651 moim udziałem* są miesiące3391 marności** i wyznaczono*** mi noce3915 pełne udręki****.Hi 30,17; Ps 6,6; Ps 42,3* lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - otrzymać dział, otrzymać w posiadanie; ** daremność, fałsz, bezwartościowość, próżność; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ustanowić; **** lub: mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda, krzywda

4. Gdy518 się kładę7901 i myślę*: Kiedy4970 wstanę6965? Noc** się wydłuża***, a jestem nasycony**** niepokojem*****|N|P aż do5704 świtu5399.Pwt 28,67; Hi 17,12* lub: mówić, mówić wewnątrz siebie - stąd: myśleć - Est 6,6; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: dokonywać przedłużenia, ciągnąć; *** lub: wieczór, zachód słońca; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, otrzymać swoją porcję; ***** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: obracać się tam i z powrotem, rzucać się (z bezsenności), niepokój; N nominativ; P Liczba mnoga

5. Moje ciało1320 obleczone* robactwem7415 i grudą**|Q|SC prochu6083, moja skóra5785 pęka*** i ropieje3988****.Pwt 28,35; Ps 38,5; Iz 1,6; Iz 14,11* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ubierać się, być ubranym, nosić; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: bryłka, strupy, krosty (?) - A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament - (Brown - Driver - Briggs); Q qere; SC singular construct; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - twardnieć, nabrzmiewać, zwężać się; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - cieknąć, płynąć, być odrzuconym

6. Moje dni3117 umykają* bardziej niż4480 czółenko** tkackie i przemijają*** bez657 nadziei8615.Hi 9,25; Hi 16,22; Hi 17,11; Ps 90,5; Ps 103,15; Iz 38,12* lub: być chyżym, drobnym, niewielkim, błahym, znikomym; ** lub: krosno, pajęczyna z włosia - Sdz 16,14; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zużytym, być wykorzystanym, zmarnować się, dojść do kresu

7. Pamiętaj*|IMP, że3588 moje życie2416 jest powiewem**, moje oko5869|SC nie zobaczy7200 już więcej7725***|KQ dobra****|N.Ps 78,39; Jk 4,14* lub: przypomnieć sobie; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** duch, tchnienie, wiatr, umysł; SC singular construct; *** lub: nie wróci (by) zobaczyć (infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika) dobro (nominativ) - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; **** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, obfitość; N nominativ

8. Oko5869 patrzącego7200|PAR już mnie nie zobaczy*. Twoje oczy5869 są zwrócone na mnie, a mnie już nie ma369!Hi 7,21; Hi 20,9; Ps 37,36PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu: oglądać, obserwować, patrzeć na, śledzić

9. Jak obłok6051 znika3615 i przemija1980, tak3651 zstępujący3381 do Szeolu* – nie wraca5927.Hi 11,8; Hi 14,13* hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27

10. Nie wróci* już** do swojego domu1004 ani nie3808 rozpozna*** go już** jego miejsce****.Hi 8,18; Hi 20,9; Ps 103,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, wracać; ** nadal, poza tym jeszcze, idea ciągłości, trwania; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zauważać, rozumieć; **** lub: przestrzeń, region, kraj

11. Dlatego1571 ja589 nie mogę powstrzymać* swoich ust6310, będę mówił1696 w udręce** mojego ducha7307, będę narzekał***|COH w goryczy**** mojej duszy5315.Rdz 27,34; Lb 5,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zatrzymać dla siebie, oszczędzić, panować nad; ** lub: ciemiężyciel, nieprzyjaciel, niedola; *** zgłębiać, rozważać, skarżyć się; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; **** hebr. mar - zgorzknienie, gorzkość - Wj 15,23

12. Czy ja589 jestem morzem3220 lub potworem morskim*, że postawiłeś7760 przy5921 mnie straż**?Hi 26,12; Ps 7,12; Ps 48,7; Iz 27,1; Ez 32,2* hebr.: tannin - smok, wąż, potwór morski, szakal, krokodyl - Ez 29,3 - Rdz 1,21 Wj 7,9 Ps 44,19; ** obserwator

13. Gdy3588 myślę*: Pocieszy** mnie moje łóżko6210, a moje posłanie4904 ulży*** mojemu narzekaniu7878;Hi 9,27; Ps 6,6; Ps 77,4* lub: mówię - w. 4 przypis *; ** tu.: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - okazać litość, odczuć ulgę; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podnieść, dźwigać, nieść, wspierać, podtrzymywać

14. ToCW straszysz* mnie snami2472 i przerażasz** mnie wizjami***;Hi 4,13; Hi 20,8; Hi 33,15CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być zdruzgotanym, przerażonym, wystraszonym; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - spaść na, ogarnąć; *** objawienie, proroctwo, widzenie - 1Sm 7,17 Hi 4,13 Iz 22,1.5 Za 13,4

15. WięcCW moja dusza5315 wybiera977 uduszenie4267|HAP, śmierć* raczej niż4480 moje życie**.CW conjunctive waw; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; * hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór; ** dosłownie: kości - Rdz 2,23 ciało, treść, istota, własne ja - Wj 24,10

16. Gardzę* życiem, nie3808 chcę tu żyć2421 na wieki**. Zostaw***|IMP mnie, bo3588 moje dni3117 są marnością****.Hi 7,19; Hi 10,20; Ps 39,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odmawiać, odrzucać; ** na zawsze; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustać, zaniechać, powstrzymać, położyć kres; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** pustka, para, oddech, daremność, określenie obcych bóstw - Jr 2,5 Prz 13,11

17. Czym4100 jest człowiek*, że3588 tak go wywyższasz** i że3588 zwracasz*** ku413 niemu swoje serce****?Ps 8,4; Ps 144,3; Hbr 2,6* hebr.: enosz - człowiek, śmiertelnik, osoba, ludzkość - por. w. 20; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - sprawiać wzrost, czynić wielkim, potężnym, mocnym; *** dosłownie: kłaść (ręce na) ustawiać, wyznaczać EIB - przykładasz; **** lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie

18. ŻeCW nawiedzasz* go co poranek1242 i co chwila** doświadczasz***?Ps 17,3; Ps 73,14; Ps 139,23CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, szukać, karać, odwiedzać, zwracać uwagę; ** tj. mrugnięcie oczu - Wj 33,5; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - badać, sprawdzać, testować

19. Czy4100 nie3808 przestaniesz wpatrywać* się we mnie4480 i nie pozwolisz** mi nawet5704 przełknąć1104|INF swoją ślinę***?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spoglądać, oglądać, patrzeć; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - porzucać, wypuszczać (swobodnie), rozluźnić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** idiom: nie zostawisz nawet na chwilę tj. na czas przełknięcia śliny - por. Hi 9,18 - WBCᴷ

20. Zgrzeszyłem***, co4100 uczyniłem6466 Tobie, Stróżu***|PAR człowieka120|A|S? Dlaczego4100 wziąłeś7760 mnie za cel****, abymCW był1961 sam dla5921 siebie***** ciężarem4853?Hi 16,12; Lm 3,12* lub: jeśli zgrzeszyłem - por. Gesenius’ Hebrew Grammar ed. E. Kautsch §159; ** chybić celu lub słuszności i ponieść winę, utracić; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachować, pilnować; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; S liczba pojedyncza; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: rzecz trafiona, obiekt ataku; CW conjunctive waw; ***** poprawka skrybów - tiqqune soferim: dla Ciebie

21. I dlaczego4100 nie3808 usuwasz* mojego przestępstwa**, a nie zmażesz*** mojej nieprawości5771? Bo teraz6258 położę7901 się w prochu6083 i gdy będziesz zabiegał7836|KP o mnie, nie369 będzie mnie.Hi 17,16; Hi 20,11; Iz 26,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, zabrać; ** przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawola, profanacja; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować przeminięcie; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności

↑↑

Rozdział 8

1. WtedyCW Bildad* Szuachita** odpowiedział6030 i rzekł***:Hi 18,1; Hi 25,1; Hi 42,9CW conjunctive waw; * tj. „Bel okazał miłość”; ** por. Hi 2,11 przypis ******; *** por. Hi 6,1 przypis *

2. Jak5704 długo575 będziesz mówił* takie428|P rzeczy? Jak długo słowa561|P z twoich ust6310 będą jak gwałtowny** wiatr7307?Prz 10,19; Kaz 5,3* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypowiadać, ogłosić, deklarować, czasownik używany głównie z rdzeniem intensywnym - Rdz 21,7; P Liczba mnoga; ** dosłownie: wielki

3. Czy Bóg410|A wypacza* sąd**? Czy518 rzeczywiścieCW|AK Wszechmogący7706*** wypacza5791 sprawiedliwość****?Rdz 18,25; Pwt 32,4; Hi 34,12; Hi 34,17; Dn 9,14; Rz 3,5A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wykrzywić, zgiąć, sfałszować, zadać kłam; ** decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; CW conjunctive waw; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** por. Hi 5,17 przypis ****; **** lub: prawość, słuszność

4. Gdy* twoi synowie1121 zgrzeszyli2398 przeciwko Niemu, wtedyCW wydał** ich w moc*** ich przestępstwa6588|S;Hi 1,18* lub: czy, jeśli, bądź, ponieważ, lecz, raczej; CW conjunctive waw; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przekazać, wyrzucić, pozwolić odejść, odprawić; *** dosłownie: w rękę - por. Hi 2,5 przypis *; S liczba pojedyncza

5. Jeśli518 ty859 będziesz szukał* Boga410 i będziesz błagał** Wszechmogącego7706 o łaskę;* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zabiegać o; ** koniugacja czasownika - hitpalepl - zabiegać o przychylność

6. Jeśli518 ty859 będziesz czysty2134 i prawy*, to nawet3588 teraz6258 ocknie** się nad5921 tobą i poszczęści*** niwie**** twojej sprawiedliwości6664.Hi 22,23; Hi 42,10; Prz 3,33* lub: szczery, sprawiedliwy, słuszny; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pobudzić, rozniecić, budzić, zacząć pracować; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić bezpiecznym, czynić dobrym lub zdrowym, odnawiać, płacić; **** siedziba, pastwisko - 2Sm 7,8 miejsca zamieszkania, zielone niwy - Ps 23,2

7. A choćby twój początek* był1961 niewielki**, toCW jednak twój koniec*** bardzo3966 się rozrośnie****.Hi 36,11; Hi 42,10-12; Jk 5,11* lub: coś pierwszego, najlepszego; ** coś małego, krótka chwila; CW conjunctive waw; *** tj. dalsza część, coś ostatniego; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pomnożyć - Ps 92,12

8. Bo3588 zapytaj7592, proszę4994, dawnych* pokoleń** i rozważ***|IMP odkrycie**** ich ojców1;* lub: poprzedni, wcześniejszy; ** okres, wiek; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ustalić, stwierdzić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** poszukiwanie, śledztwo - Sdz 5,17

9. Bo3588 my587 żyjemy od wczoraj* i nic nie3808 wiemy**, gdyż3588 nasze dni3117 są cieniem6738 na ziemi776.Rdz 47,9; 1Krn 29,15; Hi 7,6; Ps 39,5; Ps 102,11* lub: przedtem, wcześniej, niegdyś, przedwczoraj; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, poznać

10. Czy oni1992 nie pouczą* cię i nie powiedzą559 ci, i czy z ich serc3820 nie wypłyną** słowa***?* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wskazywać, pokazywać, kierować, pouczać, strzelać; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować pójście lub wyjście, wywieść, wyzwolić; *** lub: mowa, wypowiedzi

11. Czy papirus* urośnie1342, tam gdzie nie3808 ma bagna**, a czy sitowie*** rośnie**** bez1097 wody4325|P?Hi 40,21; Iz 18,2; Ez 47,11* lub: sitowie, trzcina - Wj 2,3; ** moczary; *** trzciny, rośliny bagienne, sitowie - Rdz 41,2.8; **** rosnąć - por. w. 7 przypis ****; P Liczba mnoga

12. Nadal5750 świeże*|S i nie3808 zostało wycięte6998|KN|S, a jednak usycha** wcześniej*** niż inna3605 trawa****.* lub: zieleń, zielone pędy, roślinność - tu i Pnp 6,11; S liczba pojedyncza; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być bez wilgoci; *** przed, oblicze, powierzchnia, twarz, wcześniej; **** lub: por, zieleń - Lb 11,5

13. Tak* dzieje się ze ścieżkami** wszystkich3605, którzy zapomnieli7911|PAR o Bogu, i tak ginie6 nadzieja*** obłudnika****.Hi 11,20; Hi 18,14; Hi 27,8; Ps 112,10; Prz 10,28* lub: tak więc, zatem, dlatego też, tak oto; ** lub: droga, metaforycznie: sposób życia; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: oczekiwanie, sznur; **** bezbożny, bluźnierczy

14. Pęka*|M jego834 pewność**, a jego ufność*** jest jak sieć**** pająka5908|N|M.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: być odciętym, złamać się (?); M rodzaj męski; ** dosłownie: bok, metaforycznie: nadzieja, ufność; *** miejsce ucieczki; **** dosłownie: dom; N nominativ

15. Opiera* się o swój dom1004, aleCW się nie ostoi**; mocno się go uchwyci***, leczCW nie3808 przetrwa****.Hi 27,18; Iz 59,5; Mt 7,26-27* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ufać, wspierać - Rdz 18,4; CW conjunctive waw; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać prosto, trwać; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić silnym, wzmocnić, złapać; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stawać, pojawiać się, rosnąć w siłę, trwać, spełniać się, utwierdzać się

16. Nawodniony* on1931 jest w słońcu8121 i poza5921 ogród wypuszcza** swoje pędy***.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wilgotny, soczysty, świeży; ** dosłownie: wychodzić, iść naprzód, podążać do; *** młoda roślinka, gałązka, młody pęd

17. Wśród5921 sterty kamieni1530|S wplatają* się jego korzenie8328; szuka** miejsca*** pośród kamieni68|P.Hi 27,18; Iz 59,5; Mt 7,26-27S liczba pojedyncza; * lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być przeplatanym, przetykanym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - widzieć, dostrzegać, prorokować, dostarczać; *** hebr.: bet - dom, miejsce, świątynia, pałac, metaforycznie: ród - por. „dom Dawida” - Za 12,10; P Liczba mnoga

18. A jeśli518 go pochłonie*|3S jego miejsce**, wtedyCW miejsce to wyprze*** się, mówiąc: Nie3808 widziałem7200 cię.Hi 7,10; Hi 20,7; Ps 37,36* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - połknąć, metaforycznie: trwonić, zniszczyć - 2Sm 20,19.20; 3S trzecia osoba l. poj.; ** lub: przestrzeń, region; CW conjunctive waw; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - fałszywie zaprzeczać

19. Oto2005, takie1931|3S jest szczęście* jego drogi**, a z prochu*** po nim wyrosną6779 inni312.3S trzecia osoba l. poj.; * lub: radość, uniesienie; ** tu: o sposobie życia - Ps 119,1 przypis **; *** lub: sucha ziemia, grunt, pył, popioły, śmieci, gruz

20. Oto2005 Bóg nie odrzuca* nienagannego**, nie3808 wzmacnia*** ręki3027|S nikczemnym****|PAR;Rdz 18,25; Hi 36,6; 2P 2,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odmawiać, wzgardzać; ** doskonały, pełny, skończony, prawy, uczciwy; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić silnym, wzmocnić, złapać - EIB, nie podaje ręki - Biblia Warszawska; S liczba pojedyncza; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zadać ranę, wyrządzić krzywdę, traktować źle; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

21. Jeszcze* napełni** twoje usta6310 uśmiechem***, a twoje wargi8193 okrzykiem radości****.Hi 33,26; Ps 27,6; Ps 47,5* lub: aż, nawet, aż do, podczas; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ukończyć, utwierdzić, wypełnić; *** śmiech, zabawa, żarty, drwina, szyderstwo; **** tj. okrzyk wojenny, okrzyk na trwogę lub wyrażający radość

22. Nienawidzący*|PAR cię okryją** się hańbą***, a namiotu**** niegodziwych***** już nie będzie369.Ps 35,26; Ps 109,29* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: ubierać się, nosić; *** lub: wstyd; **** mieszkanie, dom, miejsce przebywania, namiot nomady; ***** winny, przestępczy, złoczyńca

↑↑

Rozdział 9

1. Wtedy Hiob347 odpowiedział6030 i rzekł559*:Hi 3,1; Hi 12,1; Hi 16,1; Hi 19,1; Hi 21,1; Hi 23,1* por. Hi 6,1 przypis *

2. Doprawdy*, wiem**, że tak3651 jest! LeczCW jak4100 człowiek*** miałby być usprawiedliwiony**** przed5973 Bogiem?Hi 25,4; Ps 143,2; Rz 3,20* lub: zaprawdę, prawdziwie, z pewnością - zwrot charakterystyczny dla Hioba - Hi 12,2 19,4 34,12 36,4; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, rozróżniać; CW conjunctive waw; *** śmiertelnik; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć słuszność, być sprawiedliwym, być prawym

3. Jeśli518 chciałby* się z5973 Nim spierać**, nie3808 odpowiedziałby6030*** ani na jedną**** kwestię spośród4480 tysiąca505.Hi 9,14; Hi 37,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pożądać, mieć upodobanie w; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - procesować, dochodzić racji przed sądem, złożyć skargę; *** może dotyczyć Boga jak i Hioba; **** hebr.: echad - jeden, każdy, pewien

4. Mądre* Jego serce** i potężna553 Jego siła3581. Kto4310 zbuntował*** się przeciwko430 Niemu i pozostał cały****?Wj 33,5-7; Hi 36,5* lub: roztropny, uczony, zmyślny, bystry; ** hebr.: lebab - wewnętrzny człowiek, umysł, wola, serce, rozum, wiedza, pamięć, sumienie - por. hebr.: leb; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przejawiać opór, być upartym; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być pełnym, być zdrowym, żyć spokojnie

5. On przenosi*|A|PAR góry2022, a one nie3808 wiedzą3045, kto834 przewraca** je w swoim gniewie***.Sdz 5,5; Ps 18,7; Mi 1,4* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - iść dalej, usuwać, przepisywać; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wywrócić, obalić, zmienić, przemienić; *** nos, metaforycznie: fuknąć gniewnie

6. On trzęsie*|A|PAR ziemią776 w4480 jej miejscu4725 i trzęsą** się jej filary***.Iz 2,19; Ag 2,6; Hbr 12,26* lub: niepokoić, rozwścieczać, zakłócać; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - hitpalepl - dygotać, drżeć; *** tj. słup, kolumna, pionowa podpora, filar - siedem filarów mądrości - Prz 9,1, słup dymu - Sdz 20,40

7. On mówi559|A do słońca2775, a ono nie3808 wyłania* się, na1157 gwiazdy3556 nakłada pieczęć**.Iz 13,10; Ez 32,8; Jl 2,10; Jl 2,31A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wybuchnąć, wyjść, jaśnieć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zapieczętować koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zamknąć na klucz, powstrzymać - Kpł 15,3 Pwt 32,34

8. On sam905 rozciąga*|PAR niebiosa**|P i kroczy***|PAR po falach**** morza3220.Hi 26,12; Ps 104,2; Iz 40,22; Iz 44,24; Jr 10,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyprostowywać, rozstawiać (namiot), skłaniać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** tu: bez rodzajnika może dotyczyć nieboskłonu - por. Rdz 1,1****; P Liczba mnoga; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - deptać, maszerować, wyginać (łuk); **** dosłownie: wyżyna, grań, wysokość, góra

9. Uczynił6213|PAR Niedźwiedzicę*, Oriona**, Plejady*** i Gwiazdozbiory**** Południa8486.PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * tj. Wielka Niedźwiedzica, gwiazda Arktur tu i Hi 38,32; ** tj. gwiazdozbiór Oriona - por. Iz 13,10; *** konstelacja 7 gwiazd zawsze w połączeniu z Orionem - tu i Hi 38,31 Am 5,8; **** tu: określenie konstelacji gwiazd, dosłownie: izba, pokój, komnata, najbardziej wewnętrzna część - por. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski - „Komnaty Temanu”

10. Czyni6213|PAR rzeczy wielkie* i niezbadane5704 strong:H369 strong:H2714**, i cudowne***|PAR, że aż5704 nie ma369 ich liczby4557****.Hi 37,5; Ps 40,5; Ps 71,19; Ps 72,18PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: wybitne, wyniosłe, straszne; ** dosłownie: poszukiwanie, śledztwo, szukanie, wypytywanie - nie do zgłębienia - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być cudownym, nadzwyczajnym, zdumiewającym; **** porównaj mowę Elifaza w Hi 5,9

11. Oto2005 przechodzi* obok5921 mnie, a nie3808 widzę7200 Go; i mija** mnie – a ja Go nie3808 dostrzegam***.Hi 23,8-9; Hi 35,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, przez, pomiędzy, przemijać, zniknąć; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść szybko dalej, pojawić się znowu, przejść przez; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozpoznawać, zauważać, zwracać uwagę, mieć wgląd

12. Oto2005 – zabiera* i kto4310 Mu odbierze**? Kto4310 Mu powie559: Co4100 czynisz***?* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wyrwać, pochwycić; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować wracanie, przynosić z powrotem, odmawiać, odwracać, odwoływać; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykonywać, używać, przygotować, postanawiać

13. Bóg nie cofa7725|KH swojego gniewu639, pod nim8478*|Q uginają** się pomocnicy5826|PAR Rahaba***.Hi 26,12; Ps 89,10; Iz 51,9KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; * może dotyczyć zarówno Boga, jak i gniewu, por. New International Version - u Jego stóp; Q qere; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgiąć w pokłonie, kulić się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** tj. „pyszny” - symboliczna nazwa Egiptu w Iz 30,7

14. Jak637 zatem3588 ja595 miałbym Mu odpowiedzieć*? Jakich słów1697|P dobrać**|COH przy Nim5973?Hi 4,19; Hi 25,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; P Liczba mnoga; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wybrać; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.

15. Choćbym834 strong:H518* był sprawiedliwy**, nie3808 odpowiedziałbym6030 Mu, błagałbym o litość*** mojego sędziego****|KP|PAR.Hi 8,5; Hi 10,15* Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - to że; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być prawym, być słusznym, EIB - miałbym rację; *** koniugacja czasownika - hitpalepl - zabiegać o przychylność, błagać o łaskę; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mój przeciwnik w sprawie - por. NETᴷ; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

16. Choćbym518 Go wzywał*, a On by odpowiedział6030, nie3808 uwierzyłbym**, że3588 usłyszał*** mój głos6963****;Hi 2,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyzywać, krzyczeć, zapraszać; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno, ufać, być pewnym; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nakłaniać ucha, być posłusznym; **** lub: krzyk

17. Ten, który834 uderza* mnie burzą8183** i pomnaża7235 moje rany***|P bez powodu****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kruszyć, spadać na; ** tu i Na 1,3, dosłownie: w burzy - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski; *** lub: siniak; P Liczba mnoga; **** darmo, za nic, niezasłużenie, bez celu

18. Nie3808 daje5414 mi, by powrócił*|INF|ABS mój oddech*****, bo3588 napełnia**** mnie goryczą4472|HAP|P.Rdz 27,34; Rt 1,20; 1Sm 1,10; Ef 4,31* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować wracanie, odnawiać, odganiać; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ** lub: duch, tchnienie, wiatr, umysł; *** EIB - nie daje mi odetchnąć na duchu; **** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zaspokajać, przepełnia; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; P Liczba mnoga

19. Jeśli518 chodzi o siłę*, oto2009 jest potężny**, a jeśli518 o sąd*** – kto4310 mnie tam wezwie****?Hi 9,4; Iz 28,2; Iz 40,26* lub: potęga, moc; ** odważny, silny; *** decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - doprowadzić do spotkania, ustalić czas spotkania, Biblia Poznańska - kto za mną zaświadczy? Biblia Gdańska - kto mnie z nim sprowadzi? Biblia Ekumeniczna - to, kto mnie pozwie?

20. Choćbym518 był sprawiedliwy*, usta6310|M moje mnie potępią**. Choćbym518 ja589 był nienaganny***, toCW one ogłoszą mnie pokrętnym****|M.Hi 9,28; Hi 40,8; Iz 50,9* lub: prawy; M rodzaj męski; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować niegodziwie, potępić jako winnego; *** doskonały, pełny, skończony; CW conjunctive waw; **** ogłaszać wykrzywionym

21. Ja589* jestem nienaganny8535! Nie znam** własnej duszy5315! Gardzę*** swoim życiem2416!Hi 7,16* lub: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski, Biblia Poznańska - czy..., Pismo Święte ST i NT - Edycja Świętego Pawła - jestem... ?; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uznać, rozważać, rozróżniać; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucać, odmawiać, wzgardzać

22. Wszystko to1931|F jedno259|F! Dlatego też3651 mówię559: On1931 niszczy*|PAR zarówno nienagannego8535, jak i niegodziwego**;Kaz 9,2; Ez 21,3F rodzaj żeński; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić do końca, położyć kres, skończyć, zużyć, zniszczyć, wygubić; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** winny, przestępczy, złoczyńca

23. Gdy518 bicz* nagle** uśmierca4191, drwi*** z rozpaczy4531**** niewinnych*****.* lub: chłosta; ** nieoczekiwanie; *** szydzić, naigrywać się; **** lub: próba; ***** czysty, wolny od winy lub kary, przejrzysty

24. Ziemia776 została wydana5414|KN w rękę*|S niegodziwego7563. On zakrywa3680 oblicze** sędziów8199|PAR. A jeśli518 nie3808 On, to1931 właściwie645*** kto4100?Hi 12,6; Hi 12,17; Iz 29,14; Iz 44,25KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; S liczba pojedyncza; ** lub: twarz, powierzchnia, przed, wcześniej; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** zatem, więc

25. LeczCW moje dni3117 są szybsze* niż4480 biegacz7323|PAR, uciekły** i nie3808 widziały7200 nic dobrego***|N.Hi 7,6-7; Ps 78,39; Jk 4,14CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być chyżym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** przechodzić, przychodzić szybko, iść; *** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, obfitość; N nominativ

26. Przeminęły* jak5973 łodzie591 z trzciny**, jak orzeł5404, który spada2907*** na żer400.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść obok, przejść szybko, pojawić się ponownie; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: papirus; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mknąć, frunąć, pędzić

27. Jeśli518 powiem559*: Zapomnę** o swojej skardze***, odmienię**** swoje oblicze6440 i uśmiechnę1082*****|COH się;Hi 7,13* por. Hi 7,4 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać się troszczyć; *** rozważanie, zaduma, niepokój, zmartwienie, skarga; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostawić, odejść z, zostawić w tyle, opuścić - por. Rdz 4,5 Hi 29,24 Jr 3,12; ***** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - promienieć, wyglądać ładnie, spowodować wybuch; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.

28. To przerażają* mnie wszystkie3605 moje cierpienia**, bo3588 wiem3045, że nie uznasz mnie za niewinnego***.Wj 20,7* lub: bać się, obawiać się; ** ból, krzywda, uraza, zranienie, smutek, EIB - lęk przebiega wszystkie me kości - por. NETᴷ; *** por. w. 23 przypis *****

29. Skoro ja595 jestem niegodziwy*, po co4100 wówczas2088 trudzę** się na próżno***?Hi 9,20; Hi 40,8; Iz 50,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być winnym, być potępionym; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mozolić się, znużyć się; *** pustka, para, oddech, daremność, określenie obcych bóstw - Jr 2,5 Prz 13,11

30. Choćbym518 się obmył* wodą ze śniegu4325**|Q i oczyścił2141|KH w ługu******* swoje dłonie*****;Hi 24,19; Jr 2,22* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - myć się; ** wg ketiv: w śniegu; Q qere; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; *** substancja alkaliczna uzyskiwana z mydelnicy, tu i Iz 1,25 - por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; **** tradycyjnie myto się oliwą rozpuszczoną w wodzie, którą po wyschnięciu złuszczano, tu przykład radykalnego podejścia do kwestii oczyszczenia; ***** lub: ręka, spodnia część stopy, zagłębienie lub grzbiet dłoni

31. Wtedy227 i tak zanurzyłbyś* mnie w dole** a moje szaty8008 brzydziłyby się mną***.Ps 104,2; Pnp 4,11; Ml 2,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zamoczyć w; ** hebr.: szahat - dół, otchłań, grób, zniszczenie - synonim Szeolu - por. Ps 16,10 49,10 103,4, domyślnie: w czymś, co uległo zgniciu - por. KULᴷ, EIBᴷ - emendowane: bagno; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czuć odrazę, uważać za obrzydliwość, sprawić, że coś będzie obrzydliwością

32. Bo3588 On nie3808 jest człowiekiem* jak3644 ja, bym mógł Mu odpowiedzieć6030, byśmy razem** stanęli******* w sądzie4941.Iz 45,9* hebr.: isz - mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy; ** lub: łącznie, wszyscy razem, podobnie, zjednoczenie; *** dosłownie: wchodzić, wkraczać, przychodzić, iść, dostąpić, być; **** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - (bym) odpowiedział Mu: możemy razem stanąć w sądzie

33. Nie3808*|BHS:3863 ma między** nami rozjemcy***|PAR, który mógłby położyć7896|JUS swoją rękę3027**** na5921 nas obu8147.1Sm 2,25; Ps 139,5* lub: jeśli, oby!, gdyby tylko; BHS:3863 Biblia Hebraica Stuttgartensia: 3863; ** wśród, pośród; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - decydować, sądzić, okazywać się słusznym, dowodzić - Rdz 31,37; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); **** tu: gest jurysdykcji sędziowskiej (?) - por. KULᴷ

34. By odsunął*|JUS ode5921 mnie** Jego rózgę***, takCW aby groza**** Jego już mnie nie408 przerażała*****;* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować odejście, usunąć, obalić, zabrać, odłożyć; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - z nas Hi 6,4 13,21 Ps 39,10; *** lub: buława, berło (jako symbol władzy), kij, rózga, gałąź; CW conjunctive waw; **** lub: przerażenie, strach; ***** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - spaść na, ogarnąć

35. Obym wtedy przemówił1696|COH|KP, a nie3808 będę się Go bał3372; lecz3588 nie3808 jestem takim*|ADJ sam595 ze sobą**.Hi 6,21; Hi 13,13; Hi 13,20COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * lub: słuszny, prawdziwy, właściwy - Adjective - przymiotnik, tak więc, dlatego - adverb - przysłówek; ADJ Adjective - przymiotnik; ** lub: bo nie tak (mogę) ja sam ze sobą - por. EIBᴷ

↑↑

Rozdział 10

1. Moja dusza5315 zmęczona* jest życiem2416. Puszczę**|COH wodze memu narzekaniu***, przemówię1696 w goryczy4751 mojej duszy5315.Hi 9,21; Ps 95,10; Ez 6,9* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - czuć wstręt, być zasmuconym, brzydzić się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyzwolić, pozostawić, opuścić, EIBᴷ - rozpuszczę; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; *** por. Hi 9,27 przypis ***

2. Powiem559 do413 Boga433: Nie408 potępiaj* mnie. Oznajmij**|IMP mi, o5921*** co4100 mnie oskarżasz****?Hi 9,2; Ps 35,1; Oz 2,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować niegodziwie, potępić jako winnego; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** z jakiego powodu, w sprawie; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - procesować, dochodzić racji przed sądem, złożyć skargę

3. Czy dobrze2896 ci z tym, że3588 mnie uciskasz*, że3588 odrzucasz** dzieło3018 swoich rąk3709 i na5921 radę*** niegodziwych7563 promieniejesz****?Hi 21,16; Hi 22,18; Ps 1,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić gwałt, zdobywać podstępem, krzywdzić, wymuszać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wzgardzać; *** plan, zamysł, akt decyzji; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - świecić, jaśnieć, spowodować świecenie - Pwt 33,2

4. Czy masz oczy5869 cielesne*|N? Czy518 patrzysz7200, jak patrzy7200 śmiertelnik**?1Sm 16,7* hebr.: basar - ciało, skóra - Ps 102,6 mięso, pożywienie 1Sm 2,13 krewni, w idiomie: wszelkie ciało - każdy człowiek - Za 2,13 przypis **; N nominativ; ** hebr.: enosz - człowiek, śmiertelnik, osoba, ludzkość

5. Czy Twoje dni3117 są jak dni3117 śmiertelnika582, a Twoje lata8141 jak dni3117 człowieka*;Hi 36,26* lub: mąż, silny mężczyzna, wojownik, bohater

6. Bo3588 szukasz1245|KP mojej winy* i dochodzisz** mojego grzechu***?Hi 13,23; Hi 14,17; Hi 22,5KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - starać się o, dowiadywać się o, zgłębiać, nawiedzać; *** grzech, kara za grzech, ofiara za grzech

7. Chociaż5921 Ty wiesz*, że3588 nie3808 jestem niegodziwy** i nikt369 nie wyrwie***|PAR mnie z Twojej ręki3027****|SC.Pwt 32,39; Iz 43,13* tylko w księdze Hioba: przekonanie, poznanie Boga, sąd, opinia; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować niegodziwie, być winnym, potępionym; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, wyratować; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** por. Hi 2,5 przypis *; SC singular construct

8. Twoje ręce3027|DC ukształtowały* mnie i uczyniły6213 mnie, otoczyłeś mnie całego** ze wszystkich stron***, lecz teraz mnie pochłaniasz****.Rdz 2,7; Ps 34,15; Ps 119,73DC dual construct; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - formować, dręczyć; ** łącznie, razem, jedność; *** lub: dookoła; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - łykać, metaforycznie: trwonić

9. Pamiętaj2142*, proszę**, że3588 uczyniłeś6213 mnie jak glinę***; i czy w413 proch6083**** znowu mnie obrócisz7725*****|KH?Rdz 2,7; Hi 4,19; Hi 34,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przypominać sobie; ** upraszam! błagam! o!; *** lub: z gliny - EIBᴷ; **** sucha ziemia, grunt; ***** obracasz; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza

10. Czy nie3808 wylałeś5413 mnie jak mleko2461 i nie sprawiłeś, że stężałem* jak ser1385?* lub: powodować ścinanie się - Wj 15,8 So 1,12 Za 14,6

11. Odziałeś* mnie w skórę5785 i ciało1320, a pospinałeś** mnie kośćmi6106 i ścięgnami1517.Ps 139,13; Ef 4,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przystrajać, ubierać; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utkać, spleść razem

12. Ofiarowałeś6213 mi5978 życie2416 i miłosierdzie*, a Twoja troskliwość** strzegła*** mojego ducha7307.Hi 7,18; Oz 9,7; Dz 17,25* lub: dobroć, łaskawość, wierność; ** nadzór, opieka, warta; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, czuwać, bronić, ratować życie

13. LeczCW ukryłeś* to**|P wszystko w swoim sercu3824, wiem3045 jednakCW, że3588 to2063 było w5973 Tobie.CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przechowywać jak skarb, zachować, leżeć w ukryciu; ** dosłownie: te, ci - partykuła wskazująca; P Liczba mnoga

14. Jeśli518 zgrzeszę*, wtedyCW Ty toCW spostrzeżesz** i nie3808 uznasz mnie za niewinnego*** z moją nieprawością****.Wj 34,7; Hi 7,21; Am 3,2* lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, ponieść winę, utracić; CW conjunctive waw; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypatrywać, obserwować, trwać, czuwać, strzec; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pozostawiać bez kary; **** przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina bądź kara za nieprawość

15. Jeśli518 jestem niegodziwy7561, biada* mi, a jeśli jestem sprawiedliwy**, i tak nie3808 podniosę5375 swojej głowy7218. Syty***|ADJ jestem hańby****. Spójrz7200|IMP na moje utrapienie*****;Hi 9,15; Ps 25,18; Iz 3,11* lub: niestety! biada! tu i Mi 7,1; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć słuszność, być prawym; *** być napełnionym, mieć w nadmiarze; ADJ Adjective - przymiotnik; **** wstyd, ujma, upokorzenie, sromota; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ***** bieda, nieszczęście, udręka

16. A gdyby jednak się podniosła*, zapolujesz6679 na mnie jak lew7826 i zwrócisz7725|JUS się wobec mnie, by okazać swoją niezwykłość**.Hi 5,9; Iz 38,13; Lm 3,10; Oz 5,14; Oz 13,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - urosnąć, zostać wywyższonym w triumfie - Wj 13,42 - tu metaforycznie jako gest pychy i wyniosłości; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** tylko tu w SP - koniugacja czasownika - hitpalepl - okazywać się cudownym bądź zdumiewającym, ujawniać zdumiewającą potęgę

17. Stawiasz nowe2318 Twoje dowody* przeciwko5048 mnie, pomnażasz**|JUS wobec5978 mnie swój gniew***; zmiana****|P i zastęp wojska6635***** są przeciwko5973 mnie.Pwt 19,19* lub: świadek, świadectwo; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić licznym, mieć wiele; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** lub: utrapienie, drażnienie, smutek, żal, przygnębienie; **** tj. jeden po drugim, zmiana za zmianą, tu jako hendiadys (?) stąd: zastęp za zastępem - por. NETᴷ; P Liczba mnoga; ***** por. Hi 7,1 przypis *

18. Dlaczego4100 więcCW wyprowadziłeś* mnie z łona7358? Umarłbym** i nie3808 ujrzałoby7200 mnie żadne oko5869!Hi 1,21; Jr 20,17-18CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować pójście lub wyjście, wywieść, wyzwolić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydać ostatnie tchnienie, zginąć, być martwym

19. Byłbym, jakby mnie834 nigdy nie3808 było*, byłbym1961 z brzucha** przeniesiony2986 do grobu***!Hi 3,22; Hi 5,26; Hi 17,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - istnieć, trwać, mieć miejsce, nastać, być, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - bodajbym, nigdy nie istniał, był z łona do grobu złożony; ** ciało, łono, metaforycznie: głębiny Szeolu; *** hebr.: qeber - grób, grobowiec, indywidualne komory grobowe - synonim świata podziemnego - Ps 49,9

20. Czyż nie3808 zostało mi niewiele4592 dni3117? Przestań*|IMP|Q więcCW i odstąp7896|IMP|Q ode mnie, niech na chwilę** się uśmiechnę1082***|COH.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaniechać, powstrzymać, położyć kres, ketiv - on zaprzestanie; IMP imperativus - tryb rozkazujący; Q qere; CW conjunctive waw; ** trochę, niewiele; *** promienieć, wyglądać ładnie; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.

21. Zanim2962 pójdę1980 tam i nie3808 wrócę7725 – do413 ziemi776 ciemności2822 i cienia śmierci*;Ps 23,4; Ps 88,12* hebr.: calmawet - cień śmierci, głęboka ciemność - metaforycznie: miejsce przebywania zmarłych - Iz 9,1 Jr 2,6

22. Do ziemi776|F ciemnej5890|N jak3644 mrok*, do cienia śmierci6757 i bez3808 porządku5468**|P, zionącej***|F niczym3644**** mrok652.Rdz 1,2; Hi 3,5F rodzaj żeński; N nominativ; * lub: ciemność; ** określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: ułożenie, porządek - tu: l.mn.; P Liczba mnoga; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - jaśnieć, spowodować świecenie, promienieć - w. 3 przypis ****; **** lub: taki jak, według tego jak, jako, jak gdyby, kiedy

↑↑

Rozdział 11

1. WtedyCW Sofar6691 Naamita5284|A odpowiedział6030 i rzekł559:Hi 2,11CW conjunctive waw; A rodzajnik określony

2. Czy te mnóstwo*|A słów1697 zostanie bez3808 odpowiedzi6030|KN? I czy518 człowiek376 gadatliwy** ma mieć słuszność6663|KQ?Prz 10,19; Kaz 5,2* lub: licznie, obfitość, wielkość; A rodzajnik określony; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** idiom: człowiek (liczba pojedyncza) warg; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu

3. Czy twoja pusta mowa* uciszy** mężczyzn***? Czy gdyCW drwisz****, wtedyCW nie ma369 nikogo zawstydzającego*****|PAR?Iz 16,16; Jr 48,30* lub: czcza gadanina, puste gadanie, kłamca, kłamstwo; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - milczeć, być cicho, być głuchym; *** człowiek; CW conjunctive waw; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szydzić, naigrawać się; ***** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ubliżać, upokarzać, narażać na wstyd, zawstydzać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

4. BoCW powiedziałeś559: Moja nauka* jest jasna**, jestem czysty*** w Twoich oczach5869.CW conjunctive waw; * lub: uczoność, zrozumienie; ** sprawiedliwy, czysty - idiom: czyste jest moje poznanie wiem na pewno - por. EIB; *** lub: przejrzysty, szczery - Ps 19,9 pusty - Prz 14,4

5. LeczCW gdyby199* ktoś4310 dał** Bogu przemówić1659|INF, wtedyCW otworzyłby6605 swoje usta8193 przeciwko5973 tobie;CW conjunctive waw; * lub: ale, lecz, istotnie - jako silne przeciwstawienie, jednakże, nie mniej jednak Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - gdyby tylko; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - użyć, ofiarować, zezwolić, powodować, robić, odpłacać, udzielić, wyciągać, oby to było; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

6. Niechby ci oznajmił*|JUS tajemnice** mądrości2451 – gdyż3588 podwójnie*** trudne jest zrozumienie****. Poznaj3045|IMP więcCW, że Bóg zapomniał***** ci twoją nieprawość5771******.Ez 9,13* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mówić, ogłaszać, obwieszczać, wyjaśniać, informować; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** tj. rzecz ukryta - tu Hi 28,11 Ps 44,21; *** podwojenie - tu i Hi 41,13 Iz 40,2 EIBᴷ - gdyż rozum widzi dwie strony bo można ją rozumieć dwojako; **** mądrość, rozsądek, sukces; IMP imperativus - tryb rozkazujący; CW conjunctive waw; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić zapomnienie; ****** lub: wina, deprawacja

7. Czy dosięgniesz*|KQ głębokości**|N|A Boga? Czy518 dosięgniesz* aż do5704 granic***|SC Wszechmogącego7706?Kaz 3,11; Rz 11,33* lub: spotkać, przydarzyć się, osiągnąć, dostać, dowiedzieć się, wymyślić; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; ** poszukiwanie, śledztwo, badanie EIB - tajemnica; N nominativ; A rodzajnik określony; *** lub: koniec, spełnienie, doskonałość, pełnia, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - do granicy; SC singular construct

8. Wyższe*|P są niż niebiosa8064|P, co4100 możesz z tym uczynić6466? Niezgłębione**|S jak Szeol***, co4100 o tym wiesz3045?Pwt 30,12; Ps 139,8; Am 9,2* lub: wywyższenie, świetność, wyniosłość; P Liczba mnoga; ** tajemniczy, głęboki; S liczba pojedyncza; *** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27

9. Dłuższa* niż ziemia** w swej mierze*** i szersza**** bardziej niż4480 morze3220.* trwający długo; ** grunt, gleba, powierzchnia, kraj, obszar; *** lub: szata, ubiór z tkaniny, toga; **** obszerny

10. Kiedy518 przechodzi* i kogoś zamyka** lubCW kogoś wzywa na zgromadzenie6950 sądu, toCW kto4310 Go powstrzyma***?Hi 9,12; Hi 23,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść obok, przejść szybko, pojawić się ponownie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uwięzić, wydać; CW conjunctive waw; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pokonywać, odganiać, odrzucać, odmawiać, odwracać, odwoływać, pozwolić wrócić

11. Bo3588 On1931 zna3045 marność* ludzi**|P i widzi7200 ich niegodziwość***. Czy miałby na to nie3808 zwracać uwagi****?Ps 10,11; Ps 35,22* lub: daremność, fałsz, bezwartościowość, próżność; ** człowiek, osoba, mężczyzna; P Liczba mnoga; *** nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult - Lb 23,21, zmartwienie; **** koniugacja czasownika - hitpalepl - okazać się roztropnym lub uważnym, rozważyć starannie

12. LeczCW człowiek376 pusty*|ADJ tak może stać się rozumnym**, jakCW źrebię osła*** urodzić3205 się człowiekiem120|A|S.Wj 27,8; Jr 52,21CW conjunctive waw; * od czasownika drążyć, tj. czynić pustą przestrzeń; ADJ Adjective - przymiotnik; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - nabrać otuchy, nabrać śmiałości; *** lub samiec osła, osioł, oślica; A rodzajnik określony; S liczba pojedyncza

13. Jeśli518 ty859 przygotujesz* swoje serce3820 i wyciągniesz** do413 Niego swoje dłonie3709***;* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - utwierdzić, umocnić, skierować do, uporządkować; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozciągać (się), ukazywać, rozprzestrzeniać; *** tu: jako gest wyrażający modlitwę - por. Wj 9,29 1Tm 2,8

14. Jeśli nieprawość205 jest na twojej ręce3027*|S, oddal**|IMP ją i nie408 pozwól, aby niegodziwość*** mieszkała7931|JUS w twoich namiotach****.Hi 4,7; Hi 22,5; Iz 1,15* dosłownie: w twojej ręce (liczba pojedyncza); S liczba pojedyncza; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ustanawiać odległość, odejść daleko, odsunąć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** niesprawiedliwość, zło, wina, przewrotność; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); **** lub: dom, miejsce przebywania, namiot nomady, przybytek

15. Wtedy277 z pewnością3588 podniesiesz* swoje oblicze6440* bez skazy**, będziesz1961 stał mocno*** i nie3808 będziesz się bał****.Hi 22,26; Ps 119,6* idiom: okazać radość, zadowolenie - por. opadło oblicze - Rdz 4,6; ** lub: plama, wada; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - być wylanym, ustalonym, stąd: metaforycznie: mocno ugruntowanym; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - lękać się, być przejętym bojaźnią, czcić, szanować

16. Wtedy ty859 też3588 zapomnisz7911 o swojej udręce* i wspomnisz2142 o niej tak jak o wodach4325, które przepłynęły**.Rdz 41,51; Lb 23,21* lub: mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda, krzywda; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, przez, pomiędzy, przemijać, zniknąć

17. I twoje życie* będzie jaśniejsze** niż południe6672; a choćby ciemność5774|COH zapadła, to stanie*** się jak poranek1242.Iz 58,10* tj. długość życia, wiek; ** lub: pojawiać się, rosnąć w siłę, stawać się, trwać, spełniać się; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; *** być, istnieć, stać się, trwać

18. Będziesz ufał*, gdyż3588 jest3426 nadzieja**; i rozejrzysz*** się, by odpocząć**** bezpiecznie983.Hi 4,6; Jr 17,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być śmiałym, być bezpiecznym; ** lub: oczekiwanie; *** kopać, szukać, wyszukiwać, zgłębiać; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć, nocować

19. I położysz7257 się, a nie będzie nikogo sprawiającego lęk2729|PAR; i wielu7227 będzie błagać2470|KP o twoją przychylność*.PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * idiom: wielu będzie schlebiać (ci) przed twoim obliczem

20. LeczCW oczy5869 niegodziwych7563 zgasną* i przepadnie** dla nich*** miejsce ucieczki4498, a ich nadzieją8615 – wyzionięcie**** duszy5315.Kpł 26,16; Pwt 28,65; Hi 8,13; Prz 10,28; Prz 11,7CW conjunctive waw; * dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dojść do kresu, zniknąć, zginąć, być zużytym; ** dosłownie: zginąć, umrzeć, zostać zgładzonym, metaforycznie: zniknąć; *** lub: im - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wypuszczenie powietrza z płuc, wydanie ostatniego tchnienia - podobne - Hi 31,39 Jr 15,9

↑↑

Rozdział 12

1. A Hiob347 odpowiedział6030 i rzekł559*:Hi 3,1; Hi 9,1; Hi 16,1; Hi 19,1; Hi 21,1; Hi 23,1* por. Hi 6,1 przypis *

2. Niewątpliwie* wiem, że3588 wy859 jesteście ludźmi** i wraz z wami zginie6 mądrość***.* lub: zaprawdę, prawdziwie, z pewnością; ** lub: lud, pobratymiec, krajan w znaczeniu ludzie - por. Sdz 3,18 1Krl 19,21 idiom: istoty słabe fizycznie, umysłowo (?) - por. KULᴷ wypowiedź sarkastyczna - por. EIBᴷ; *** zmyślność, roztropność, biegłość

3. LeczCW ja mam rozum*, jak3644 i wy, i ja595 nie jestem od was4480 gorszy*****. I komu4310 nie369 są znane sprawy takie jak3644 te428|AK?CW conjunctive waw; * lub: wewnętrzny człowiek, umysł, wola, serce, wiedza, pamięć, sumienie; ** idiom: nie odpadam w tym od was; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odchodzić do, paść na twarz przed kimś, wpadać w ręce, marnieć; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

4. Stałem1961 się pośmiewiskiem* dla swojego przyjaciela**; ja, który wołam7121|PAR do Boga, a On odpowiada6030; jako sprawiedliwy6662 i nienaganny*** stałem się szyderstwem****.Hi 8,21; Ps 91,15* lub: śmiech, zabawa, żarty, drwina, szyderstwo; ** towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi, kochanek; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: być bez skazy, posiadającym uczciwość, być kompletnym; **** pośmiewisko, wyśmiewanie się, drwina, śmiech, zabawa, żarty

5. Płonącą pochodnią***|A pogardy937 jest myśl6248|HAP|SC butnego***|ADJ, ciosem****|N dla chwiejących4571|PAR się na nogach7272Prz 14,2* hebr.: lappid - płonąca żagiew, lampa; ** hebr. la ppid - ruina, katastrofa, zniszczenie - stąd: dla nieszczęścia pogarda myśli, przeznaczeniem ... - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; A rodzajnik określony; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; SC singular construct; *** lub: nieprzejmujący się, beztroski, swawolny, spokojny, bezpieczny; ADJ Adjective - przymiotnik; **** dosłownie: nałożyć strzałę na łuk - celować - Ps 11,2 ustanawiać, trwać, wyznaczyć - Hi 13,11 przypis *; N nominativ; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

6. Spokojne* są namioty168 łupieżców**|PAR i bezpieczeństwo987|HAP dla drażniących***|PAR Boga – dla tego, który834 nosi935|KH|S boga433 w swojej ręce****|SC.Hi 5,24; Hi 8,6; Hi 21,9; Ps 73,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuć się swobodnie, prosperować, być spokojnym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - niszczyć, pustoszyć, plądrować, napadać - Sdz 5,27; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować trzęsienie się, niepokoić, rozwścieczać; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; S liczba pojedyncza; **** lub: który ma moc w swoich rękach - por. WBCᴷ którzy Boga uchwycili w swoją dłoń - EIB dla tego, (kto) niesie (swego) boga w ręce jego - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek Boga umieścili w swojej pięści - Biblia Warszawska; SC singular construct

7. A jednak*, zapytaj7592|IMP proszę4994** zwierząt929, a pouczą*** cię, i ptaków5775 niebios8064|P – a wyjaśnią**** ci.Hi 35,11; Mt 6,26* jako silne przeciwstawienie: istotnie, niemniej, jednak, ale; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** partykuła pobudzania i błagania, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - zapytaj że; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wskazywać, pokazywać, uczyć, kierować; P Liczba mnoga; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - informować, objaśniać, ogłaszać, donosić

8. Albo176 mów*|IMP z ziemią776, a ona cię pouczy3384, i opowiedzą** ci ryby1709 morza3220|A.* lub: rozmawiać, mówić, skarżyć się, rozważać, dumać, przedstawiać (pod rozwagę); IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powtarzać, ogłaszać, wyliczy; A rodzajnik określony

9. Kto4310 spośród nich wszystkich3605 nie3808 wie* tego, że ręka3027 JHWH to2063 uczyniła**?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykonywać, używać, przygotować, postanawiać

10. W Jego834 ręku* jest dusza5315 każdej3605 istoty żywej***** i tchnienie**** w ciele***** każdego3605 człowieka376.Lb 16,22; Dn 5,23; Dz 17,28* ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; ** lub: wszystkiego, co żyje - EIB; *** żyjący, żywy, aktywny; **** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł; ***** hebr.: basar - ciało, skóra - Ps 102,6 mięso, pożywienie 1Sm 2,13 krewni, w idiomie: wszelkie ciało - każdy człowiek - Za 2,13 przypis **

11. Czy ucho241 nie ma badać* słów**, jakCW podniebienie2441 próbuje******* smaku pożywienia400?Hi 34,3; 1Kor 10,13; Flp 1,10; Hbr 5,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - lustrować, sprawdzać, wykazywać, próbować; ** hebr.: millaʰ - słowo, mowa, wypowiedź - 2Sm 23,2; CW conjunctive waw; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - smakować, dostrzegać, jeść; **** dosłownie: próbuje go - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

12. U sędziwych* jest mądrość**, a w długości753 dni3117 roztropność***.Hi 15,10; Hi 29,8; Hi 32,6* lub: wiekowy, starzec, człowiek w podeszłym wieku; ** zmyślność, roztropność, biegłość; *** rozum, zdolność, zrozumienie

13. Z Nim5973 jest mądrość2451 i siła*, do Niego należy rada** i roztropność8394.Hi 9,4* lub: moc, dzielność, potęga; ** plan, zamysł, akt decyzji

14. Oto* co On zburzy**, toCW nie3808 zostanie odbudowane1129|KN; gdy zamyka5462 człowieka376, toCW on nie3808 zostanie uwolniony***.Hi 11,10* lub: chociaż, jeśli; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strącić, przełamać; CW conjunctive waw; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wypuszczonym, gwałtownie rozwartym

15. Oto2005 wstrzymuje2040 wody4325 i wysychają*, a gdy je wypuści**, toCW przemieniają*** ziemię776.Rdz 7,11; 1Krl 8,35; 1Krl 17,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być suchym, bez wilgoci; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odesłać, wysłać, posłać, odprawić, wyzwolić; CW conjunctive waw; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obalić, zmienić, wywrócić

16. Z Nim jest moc5797 i rozsądek*. Do Niego należy zwiedziony** i zwodziciel***|PAR.* lub: mądrość, rozum; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zbaczać, mylić się, popełniać grzech bądź błąd; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - prowadzić na manowce - Kpł 4,13; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

17. Sprawia, że doradcy* odchodzą1980|KHP|PAR boso7758**, a sędziów*** czyni głupcami1984|KP.Mi 1,8* termin techniczny - urzędnik, doradca, zaufany króla; KHP koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** być może myśl nawiązuje do bycia więźniem - por. Iz 20,2-4 Mi 1,8; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, zarządzać, sądzić, rozstrzygać spór, karać; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności

18. Rozwiązuje6605|KP|PER dekrety* królów i zawiązuje631|IM przepaskę** wokół ich bioder4975.KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; PER perfectum, czas przeszły; * lub: karcenie, kara, pouczenia, napomnienia, ostrzeżenia; IM imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana; ** lub: najintymniejsza część ubioru - tu: jako akt poniżenia (?)

19. Sprawia, że kapłani* odchodzą1980|KH|PAR boso7758 i przewraca5557|KP niezachwianych**|N.* hebr.: kohen - główny urzędnik bądź najważniejszy władca; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ** tj. ciągły, trwały, nieprzemijający, niewysychający; N nominativ

20. Odbiera* mowę** doświadczonym***|PAR, a starców**** pozbawia3947 rozeznania*****.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - usunąć coś, odciąć, oddalić (kogoś), odwołać - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** dosłownie: wargi, usta; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, być wiernym, być godnym zaufania - zaufany doradca - 1Sm2,35 Ne 13,13; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** tj. starsi wiekiem lub starsi jako przywódcy - por. Wj 3,16 19,7 Pwt 21,2 Prz 31,23; ***** dosłownie: smak, sąd, decyzja, dekret

21. Na5921 dostojników* wylewa8210|PAR pogardę937, a rozluźnia** pas4206*** mocarzy****.Ps 107,40* tj. ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pozwolić opaść; *** tu: o akcie rozbrojenia (?) - por. Iz 45,1 2Sm 20,8; **** silny, potężny, sprawny - A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament - (Brown - Driver - Briggs) - Hi 40,18

22. On odsłania1540|KP|PAR głębie6013* okryte** ciemnością2822*** i wyprowadza3318|KH na światło216 cień śmierci****.Hi 3,5; Ps 90,8; Jr 2,6; Dz 2,22; Mt 10,26; 1Kor 4,5KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: coś tajemniczego - por. Biblia Warszawska; ** dosłownie: z, z dala, od, do, aby nie; *** lub: niejasność, ukryte miejsce; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; **** hebr.: calmawet - cień śmierci, głęboka ciemność - metaforycznie: miejsce przebywania zmarłych - Iz 9,1 Jr 2,6

23. Czyni narody* wielkimi**|PAR i gubi6 je, rozprzestrzenia7849 narody1471 i rozprasza*** je.Wj 34,24; Iz 9,3* hebr.: go’im - poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwiększać się, chwalić, rosnąć do wielkich rozmiarów - arameizm tu i Hi 36,24; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wieść, przeprowadzić - słowo opisuje prowadzenie ludu przez pustynię

24. On pozbawia5493|KH|PAR rozumu* naczelników** ludów*** ziemi776 i sprawia, że błądzą8582|KH w pustce**** bezdroży3808 strong:H1870;Ps 107,40; Dn 4,33; 1Kor 1,20KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; ** dosłownie: głowa - ktoś najważniejszy, coś najwyborniejszego, najlepszego; *** hebr.: am - naród, krewniak, pobratymiec - por. Jl 2,17 przypis *****; **** lub: bezkształtność, bezład, nicość - por. Rdz 1,3

25. I chodzą po omacku* w ciemności2822, bez3808 światła216, i sprawia, że błąkają** się jak pijani7910.Pwt 28,29; Hi 5,14; Iz 59,10* lub: wymacywać, szukać po omacku - Rdz 27,22 Wj 10,21; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować błąkanie się, zwodzić - Rdz 29,13

↑↑

Rozdział 13

1. Oto2005 to wszystko3605 widziało7200 moje oko5869 i słyszało8085 moje ucho241, i zrozumiało*.Hi 4,12; Hi 33,16; Hi 36,10; Hi 36,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozpoznawać, zauważać, zwracać uwagę, mieć wgląd

2. Tak jak* wy to rozumiecie**|N – ja589 także1571 to wiem***; ja589 nie jestem od4480 was gorszy****.Hi 15,9; Hi 16,2* por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: wiedza, postrzeganie, umiejętność, rozeznanie, zrozumienie, mądrość; N nominativ; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, umieć, posiadać wiedzę, być mądrym, dowiadywać się, poznawać, dostrzegać, rozróżniać; **** por. Hi 12,3 przypis ***

3. Ale* ja589 chciałbym przemówić1696|KP do413 Wszechmogącego** i pragnę*** prawować**** się z Bogiem.Hi 5,8; Hi 23,4; Hi 40,2* lub: lecz, istotnie (silne przeciwstawienie); KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ** hebr.: szaddaj - wszechmocny, najpotężniejszy - Rdz 17,1 28,3; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, znajdować przyjemność w, pożądać; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dowodzić, przekonywać, sądzić, okazywać się słusznym - infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu

4. Ale199 wy859 jesteście rzecznikami* kłamstwa8267, wszyscy3605 jesteście marnymi** lekarzami***|PAR.Hi 16,2; Ps 69,20; Kaz 4,1* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zasmarować, zatynkować, przykleić (imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą) - może dotyczyć procesu nakładania maści na ranę; ** lub: do niczego, nic niewart; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uzdrawiać, być biegłym w medycynie; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

5. Oby ktoś4310 uczynił5414*|INF|ABS, abyście całkowicie zamilkli**. Będziecie cichymi2790, a będzie1961 to dla was ku mądrości2451.Rdz 24,21; Prz 17,28* hebr.: mi jitten - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - kogo uczyniłby cichym, bylibyście cichymi; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - milczeć, być cicho, uciszyć, być głuchym - tu ze szczególnym wzmocnieniem

6. Słuchajcie8085|IMP, proszę*, mojego wyrzutu** i zważcie7178|IMP na roszczenia*** moich warg8193.Hi 9,3; Hi 10,2; Hi 12,5; Pnp 8,13IMP imperativus - tryb rozkazujący; * por. Hi 1,11 przypis **; ** lub: nagana, upomnienie, kłótnia, spór, oskarżenie - być może oświadczenie stron w procesie sądowym; *** dosłownie: kłótnia, sprawa w sądzie, spór - Pwt 17,8

7. Czy na rzecz Boga będziecie mówić1696 przewrotnie*? I czy za Niego będziecie mówić1696 kłamliwie**?Hi 27,4; Oz 7,16* lub: niesprawiedliwość, zło, wina - Kpł 19,15; ** zdrada, oszustwo, gnuśność, robić coś niedbale - Ps 32,2 52,2

8. Czy przed6440 Nim okażecie stronniczość*? Czy chcecie spierać** się po stronie Boga?Pwt 1,17; Pwt 16,19; Prz 24,23; Prz 28,21* idiom: czy podniesiecie twarz; ** walczyć, zmagać się, kłócić się, prowadzić sprawę, proces (prawny), pozywać do sądu

9. Czy dobrze* się potoczy|AK, gdy3588 was853 przejrzy**? Czy518 jak chcecie zwodzić***|INF człowieka376|S, to i Jego chcecie zwieść2048?Ps 44,21; Prz 18,17; Jr 17,10* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, obfitość; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać (czego), przeszukiwać, zgłębiać, badać; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwodzić - Rdz 31,7; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; S liczba pojedyncza

10. Surowo*|INF|ABS będzie was karcił**, jeśli518 w skrytości*** będziecie stronniczy****.* idiom: skarcić was skarciłby - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sądzić, dowodzić, przekonywać, uznawać za winnego, ganić; *** lub: ukryte miejsce, tajemnica, kryjówka; **** idiom: por. w. 8 przypis *

11. Czy nie3808 przeraża* was853 Jego majestat** i nie padnie*** na5921 was przed Nim strach****?Wj 15,16; Hi 31,23; Iz 2,10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - spaść na, ogarnąć; ** godność, wywyższenie, wyniosłość; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - paść na twarz przed kimś, leżeć (twarzą do ziemi), napadać na, atakować; **** trwoga, przerażenie, groza

12. Wasze porzekadła*|P są jak przypowieści**|N z popiołu665, a wasze szańce***|P jak szańce1354 z gliny2563.1Sm 24,13; Prz 26,7; Prz 26,9; Iz 44,20* lub: wzmianka, pamięć, protokół, wspomnienie, symbol; P Liczba mnoga; ** lub: przysłowie, porzekadło, poemat, wiersz, maksyma etyczna; N nominativ; *** dosłownie: wypukłe zgrubienie na tarczy, guz, obręcz, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - jak obicia tarczy z gliny jest wasza obrona metaforycznie: wasza słowna obrona jest jak pismo zapisane na glinianej tabliczce (?) - por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio

13. Zamilknijcie*|IMP przede4480 mną, abymCW ja589 mógł przemówić1697|COH i niech przyjdzie** na5921 mnie cokolwiek4480 to jest.* por. w. 5 przypis **; IMP imperativus - tryb rozkazujący; CW conjunctive waw; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, przez, przemijać, zniknąć

14. Na5921 co4100 biorę5375 w zęby8127 swoje ciało1320* i kładę7760 swoją duszę***** w swoje ręce?* idiom: narażać się na niebezpieczeństwo, analogia do zwierzęcia, które chwyta swe młode w pysk w momencie zagrożenia i ucieczki - BPᴷ - lub: zwierzę chwytające swoją ofiarę (?); ** lub: życie; *** idiom: narażać się na niebezpieczeństwo - Sdz 12,3 1Sm 19,5 28,21

15. Choćby2005 mnie zgładził6991 będę na* Niego oczekiwał**. Jednak*** będę moich dróg**** przed413 Jego obliczem6440 bronić*****.Ps 23,4* w ketiv - nie (spodziewam się), wg qere - na (Niego) - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czekać, mieć nadzieję na; *** zaiste, z pewnością, atoli, tylko; **** tu: o sposobie życia - Ps 119,3 przypis **; ***** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - decydować, sądzić, okazywać się słusznym, dowodzić

16. Zaiste1571 On1931* sam będzie moim zbawieniem**|N, bo3588 żaden obłudnik*** nie3808 przyjdzie935 przed Jego oblicze6440.Hi 8,13* lub: to (będzie); ** wybawienie, dobrobyt, pomyślność, zwycięstwo; N nominativ; *** bluźnierca, bezbożnik, człowiek daleki od Boga

17. Słuchajcie8085***|IMP uważnie8085|INF|ABS mojej mowy*** i niech moje oświadczenie****|HAP zabrzmi w waszych uszach241.Hi 9,22-23* hebraizm: słuchaniem, by słuchać; ** lub: nie przestawajcie słuchać - NETᴷ; IMP imperativus - tryb rozkazujący; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; *** lub: wypowiedź, słowo; **** ogłoszenie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

18. Oto2009 proszę4994, przedkładam* sprawę** i wiem3045, że3588 ja589 zostanę usprawiedliwiony***.Hi 5,8; Hi 23,4; Lm 3,59* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawiać w szeregu, porządkować, wskazywać; ** lub: sąd, proces, rozprawa, wyrok, orzeczenie - Lb 27,5 2Sm 15,4; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć słuszność, być sprawiedliwym, być prawym

19. Któż4310 to1931* będzie się spierał** ze mną5978? Jeśli3588 tak, to teraz*** zamilknę2790|KH i jestem gotów umrzeć****.Iz 1,18; Oz 2,4; Mi 6,1* lub: kto (jest) tym; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - procesować, dochodzić racji przed sądem, złożyć skargę; *** dosłownie: odtąd, teraz, właśnie teraz, EIB - bo wkrótce; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydać ostatnie tchnienie, umrzeć, zginąć, oddać ducha, być na progu śmierci

20. Tylko389 te dwie8147 rzeczy uczyń6213|JUS mi5978 Boże410 strong:H408*, a wtedy** nie3808 będę się krył*** przed Twoim obliczem6440.Ps 139,2; Obj 6,15JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * por. hebr. el z hebr.: al - Biblia Ekumeniczna, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek ... nie czyń - EIBᴷ, Pismo Święte ST i NT - Edycja Świętego Pawła, Biblia Warszawska; ** lub: wówczas (określenie czasu), w tym przypadku, a skoro tak; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - schować się, być schowanym, być ukrytym - Rdz 4,14

21. Oddal*|IMP ode5921 mnie Twoją dłoń3709, a groza367 Twoja niech mnie nie408 przeraża**.Hi 6,4; Hi 9,34; Ps 39,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić odległość, odejść daleko, odsunąć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - spaść na, ogarnąć, zatrwożyć

22. I wezwij*|IMP mnie, a ja589 Ci odpowiem** lub przemówię1696 – a Ty odpowiedz***|IMP mi.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, głosić, przyzywać, zapraszać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, odpowiadać jako świadek; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać twarz ku

23. Jak wiele4100 jest we mnie nieprawości* i grzechów2403**? Daj mi poznać3045|IMP moje przestępstwo*** i grzech2403.* lub: przewrotność, deprawacja, wina lub kara za nieprawość; ** por. Hi 10,6 przypis ***; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawola, profanacja

24. Dlaczego4100 skrywasz* swoje oblicze6440 i uznajesz** mnie za swojego wroga341?Pwt 32,20; Ps 13,1; Ps 44,24; Ps 88,14; Iz 8,17* por. w. 20 przypis ***; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oceniać, cenić, myśleć, zaliczać

25. Czy zatrzęsiesz* liściem5929 miotanym** przez wiatr? I czy853 będziesz gonić*** suche3002 źdźbło****?Kpł 26,3; Na 1,10* lub: drżeć, odczuwać trwogę, powodować drżenie, przerażać; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być pędzonym to tu, to tam; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścigać, zmuszać do ucieczki, pilnie śledzić, prześladować, dręczyć; **** ściernisko, plewa

26. Bo3588 zapisujesz* przeciwko5921 mnie same gorzkości4846|N|P, każesz mi dziedziczyć** nieprawości5771 mojej młodości5271;Ps 25,7; Oz 9,6* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zapisywać na, opisać na piśmie, zarejestrować, wyryć; N nominativ; P Liczba mnoga; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować posiadanie lub dziedziczenie, zniszczyć

27. Wkładasz*|JUS moje nogi7272 w dyby5465** i śledzisz*** wszystkie3605 moje ścieżki734, na5971 śladach**** moich stóp7272 wyryłeś2707 znak.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść przemocą ręce na, ustawiać, wyznaczać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** tj. drewniany klocek na stopy więźnia, w którym znajdowały się nacięcia na założenie żelaznych rygli - Hi 33,11; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuwać, wypatrywać, obserwować, mieć pieczę nad; **** dosłownie: korzeń, metaforycznie: głębia, ślad - być może chodzi o znaki wypalane na stopach więźniów, by łatwej identyfikować uciekiniera (?) - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio

28. A on1931* – twój podsądny – zużywa1086 się jak próchno**, jak szata899, którą pożarł398 mól***.Ps 102,26; Iz 50,9; Iz 51,8* por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, EIB; ** metaforycznie: zgnilizna, zepsucie; *** por. Hi 4,19 przypis ****

↑↑

Rozdział 14

1. Człowiek*, zrodzony3205|PAS przez kobietę802 – krótkie jego dni3117 i pełne**|ADJ niepokoju***;Hi 5,7; Kaz 2,23* imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, mężczyzna; PAS strona bierna; ** być nasyconym, być zaspokojonym, otrzymać swoją porcję, mieć w nadmiarze; ADJ Adjective - przymiotnik; *** zamieszanie, strach, utrapienie

2. Wyrasta* jak kwiat6731 i jak kwiat zostaje odcięty**, a przemija*** jak cień6738 i się nie3808 ostaje****.Hi 8,9; Ps 90,5-6; Ps 90,9; Ps 102,11; Ps 103,15; Iz 40,6; Jk 1,10; 1P 1,24* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wychodzić, iść naprzód, podążać do (bądź w kierunku) czegoś; ** lub: obrzezać - Rdz 17,11; *** przechodzić szybko; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, trwać, być prostym

3. Tak637! Nad5921 takim2088 otwierasz6491 swoje oczy5869 i wzywasz* mnie853 przed siebie5973 na sąd**.Hi 22,4; Ps 143,2; Ps 144,3* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wprowadzać, wnosić, zgromadzić, sprowadzić przeciwko; ** decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

4. Kto4310 da* czyste2889 ze skalanego2931? Ani3808 jeden**.Rdz 7,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ofiarować, poświęcić, dawać plon - Hi 13,5 przypis * 14,13 przypis *; ** hebr.: echad - Hi 2,10 przypis *

5. Ponieważ518 jego dni3117 są ustalone*|PAS|PAR, liczba4557 jego miesięcy2320** jest u Ciebie854; wyznaczyłeś*** mu kres****|Q, którego nie3808 może przekroczyć5674.Rdz 7,8; Hi 21,21; Ps 39,4; Ps 90,12* lub: postanawiać; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: nów księżyca; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykonywać, przygotować, postanawiać; **** ograniczenie, granica; Q qere

6. Odwróć od niego swój wzrok8159|IMP, a ustanie***, aż5704 będzie zadowolony*** jak najemnik7916 przy końcu swojego dnia3117.Hi 7,16; Hi 10,20IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać, zaniechać, powstrzymać, położyć kres, zrzec się; ** inni: aby mógł odpocząć - Word Biblical Commentary, BPᴷ; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć upodobanie w, być łaskawym, życzliwym, przyjmować życzliwie

7. Bo3588 o ile dla drzewa6086 jest3426 nadzieja* – jeśli518 zostaje ścięte3772|KN, wtedyCW ponownie5750 odrasta**, a jego pęd*** nie3808 przestaje2308**** rosnąć.Hi 8,10; Hi 15,30; Ps 80,11* lub: oczekiwanie; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; CW conjunctive waw; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odnowić, ukazać świeżość (o drzewie); *** młoda roślinka, gałązka, młody pęd; **** por. w. 6 przypis *

8. Jeśli518 zestarzeje2204 się jego korzeń8328 w ziemi776, a jego pień1503 umrze* w prochu**;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginąć, zostać zgładzonym - por. Kpł 24,16; ** lub: gruz - Ne 4,2.10, sucha ziemia, grunt, popioły, śmieci

9. To od4480 kiedy poczuje* wodę4325, rozwija pączki6524|KH i wypuszcza** pędy*** jak sadzonka****.Hi 29,19; Ps 1,3; Jr 17,8* dosłownie: zapach - Rdz 27,27 Pnp 7,8; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, nabywać; *** lub: konary, gałęzie; **** uprawa, młoda roślina, sadzenie

10. Ale gdy mężczyzna* umiera4191 i marnieje**, a gdy wydaje ostatnie tchnienie1478***, toCW gdzie346 jest ten człowiek****|S?* lub: mąż, silny mężczyzna, wojownik, bohater - Wj 10,11; ** lub: osłabić, pozbawić mocy, leżeć na wznak, obezwładnić; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być na progu śmierci; CW conjunctive waw; **** hebr.: adam - por. Hi 5,7 przypis *; S liczba pojedyncza

11. Jak znikają* wody4325 z4480 morza3220, a rzeka5104 opada2717 i staje się sucha3001,Hi 8,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odejść, być zużytym, być wyczerpanym

12. TakCW człowiek* – legł** i już nie wstanie6965, aż5704*** nie1115**** będzie niebios8064, nie3808 ocknie***** się i nie3808 zostanie obudzony****** ze swojego snu8142.Ps 102,26; Iz 51,6; Iz 65,17; Iz 66,22; Dz 3,21; Rz 8,21; 2P 3,7; 2P 3,10-11; Obj 20,11; Obj 21,1CW conjunctive waw; * hebr.: isz - mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy; ** lub: kłaść się, odpocząć, odprężyć się; *** podczas, nawet; **** lub: dopóki nie, z wyjątkiem, aby nie - EIBᴷ KULᴷ; ***** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozbudzić się, obudzić się; ****** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - obudzić

13. Obyś4310* tak uczynił5414 – ukrył6845|KH mnie w Szeolu** i schował5641, aż5704 Twój gniew*** się odwróci7725|INF, wyznaczył7896 mi kres**** i wspomniał2142 o mnie.Hi 11,8; Hi 17,16; Am 9,2* hebr.: mi jitten - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, tu w Hi 13,5 i 14,3 jako formuła życząca; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; *** nos, metaforycznie: fuknąć gniewnie; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** lub: granicę - por. Hi 14,5 przypis ****

14. Jeśli518 mężczyzna* umrze4191, czy ponownie zostanie ożywiony**? Przez wszystkie3605 dni3117 mojej służby*** będę oczekiwał3176****, aż5704 nadejdzie935 moja zmiana*****.Hi 11,8; Iz 40,2* por. w. 10 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć życie, pozostać żywym, podtrzymywać życie, ożywić; *** hebr.: caba - zastęp, wojsko, walka, służba; **** mieć nadzieję; ***** lub: uwolnienie (od śmierci), zmiana, ulga, porozumienie, ekwipunek

15. Zawołasz*, a ja595 Ci odpowiem**; zatęsknisz3700|KQ za dziełem4639 swoich rąk3027.Hi 9,16; Hi 10,3; Hi 13,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyzywać, krzyczeć; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu

16. Tak3588! Teraz6258 liczysz* moje kroki6806. Czy nie3808 strzeżesz** mojego grzechu2403?Hi 10,6; Hi 10,14; Hi 13,27; Hi 31,4; Hi 34,21; Ps 56,8; Ps 139,1-3; Prz 5,21; Jr 32,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - brać pod uwagę; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, śledzić, ochraniać, bronić, ratować życie, obserwować

17. Moja nieprawość* jest zapieczętowana2856|PAR|PAS w sakiewce**, zabezpieczyłeś***|KQ ją ze względu na5921 moją winę****|S.Pwt 32,34; Hi 7,21; Hi 13,3; Oz 13,12* lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, profanacja; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; PAS strona bierna; ** pakunek, tobołek, paczka, woreczek; *** dosłownie: zasmarować, zatynkować, przykleić (gliną) zasłonić - EIBᴷ przykryć nad - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek (?) por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; **** lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość; S liczba pojedyncza

18. Lecz* jakCW góra2022 obsuwająca się**|PAR zapada***, a skała6697 przesuwana6275 jest ze swojego miejsca****,Hi 18,4; Mt 7,20; Mt 27,51* lub: ale, istotnie - silne przeciwstawienie; CW conjunctive waw; ** paść, opuszczać, leżeć, opadać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** więdnąć i spadać, opadać; **** przestrzeń

19. Jak kamienie68 przełamują* wody68, a potok5599 spłukuje** proch6083 ziemi776, takCW Ty niweczysz*** nadzieję8615 człowieka582.Wj 30,36; 2Sm 22,43; Ps 18,43* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścierać (kadzidło, kamienie, wrogów - metafor.), tłuc na proszek, proszkować, rozkruszyć Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - kamienie niszczą; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przelewać (się), płynąć, biec, płukać, zmywać; CW conjunctive waw; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zniszczyć, uśmiercić

20. Pokonujesz* go na zawsze** i on odchodzi1980***; zmieniasz8138|KP|PAR jego oblicze6440 i go odprawiasz****.Hi 2,12; Hi 14,14; Kaz 8,1; Lm 4,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przemóc kogoś bądź zwyciężyć z kimś, pokonać, przezwyciężyć; ** tu: eufemizm śmierci; *** skuteczność, ciągłość, trwanie; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przekazać, wyrzucić, pozwolić odejść

21. Jego synowie1121 są szanowani3513, leczCW on o tym nie3808 wie3045; jeśliCW są w pogardzie*, toCW nie3808 dostrzega** tego.CW conjunctive waw; * dosłownie: być lub stać się nieważnym, stać się małym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozpoznawać, rozumieć, zauważać, zwracać uwagę

22. Tylko389* nad5921 nim boleje** jego własne ciało1320, a jego dusza5315 nad5921 nim płacze56.Hi 21,21; Kaz 9,5; Iz 63,16* lub: zaiste, z pewnością, atoli, lecz, jednak EIB - póki na nim ciało ... dopóki w nim dusza ...; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć ból, być obolałym, mieć ból

↑↑

Rozdział 15

1. WtedyCW Elifaz464* Temanita8489 odpowiedział6030 i rzekł559:CW conjunctive waw; * por. Hi 2,11 przypis ***

2. Czy mędrzec*|A ma odpowiadać6030 wiedzą1847 wiatru***** i napełniać4390|KP swoje wnętrze**** gorącym wiatrem*****?Oz 12,3* lub: roztropny, uczony, zmyślny; A rodzajnik określony; ** idiom: puste wywody; *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, gr.: pneuma; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; **** dosłownie: ciało, łono, brzuch, wybrzuszenie metaforycznie: głębiny Szeolu; ***** hebr.: qadim - parzący, spalający wiatr wsch. - Wj 10,13 Jr 18,17

3. Czy ma się spierać*|INF|ABS ze słowem1697 nie3808 przynoszącym pożytku** i mową4405, nie3808 niosą w sobie korzyści***?Hi 13,3; Hi 13,15; Hi 23,7* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sądzić, karać, uznawać za winnego, rozstrzygać, ganić, argumentować; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przydatnym, zdatnym, korzystać; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odnosić zysk, zyskiwać, korzystać, osiągać

4. Ty859 nawet* przekreślasz** bojaźń3374 i powstrzymujesz1639 modlitwę*** przed Bogiem.* lub: także, zaiste, choć, tym bardziej, co więcej; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - łamać, naruszać, pokrzyżować, udaremnić, zniweczyć skutki; *** medytacja, refleksja, zaduma, rozważanie tu i Ps 119,97.99

5. Bo3588 twoja przewrotność* poucza502 twe usta6310, wybierasz977 mowę** przebiegłych***.* lub: deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; ** dosłownie: język; *** chytry, zmyślny, rozsądny, roztropny

6. Twoje usta6310 cię potępiają*, a nie3808 ja859; twoje wargi8193 świadczą** przeciwko tobie.2Sm 1,16; Hi 9,20; Łk 19,22* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować niegodziwie, potępić jako winnego; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek

7. Czy zostałeś zrodzony3205|KN jako pierwszy7223 człowiek*|S? I czy przed6440 pagórkami1389 zostałeś wydany** na świat?Hi 38,21; Ps 90,2; Prz 8,25KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, mężczyzna; S liczba pojedyncza; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - lub: być zmuszonym do rodzenia

8. Czy słuchasz8085 na radzie* Bożej? I czy stąd ograniczasz** mądrość2451 do413 siebie?* lub: potajemna rada, narada, porada, zgromadzenie, rada mędrców, krąg przyjaciół, zebranie, towarzystwo; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmniejszać, skracać, przycinać, wycofywać, usuwać - Wj 5,8 Pwt 4,2

9. Co4100 ty wiesz*, czego my nie3805 wiemy3045, co ty1931 rozumiesz**, coCW nam nie3808 jest wiadome***?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozpoznawać, zauważać, zwracać uwagę, mieć wgląd; CW conjunctive waw; *** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - czego, nie z nami ma (on)

10. Również1571 wśród nas są posiwiali*, a także1571 sędziwi**, starsi***|S niż dni3117 twojego ojca1.Hi 29,8; Hi 32,6* tu i 1Sm 12,2; ** lub: wiekowy, starzec, człowiek w podeszłym wieku; *** dosłownie: mocny, wielki, potężny - Hi 31,25; S liczba pojedyncza

11. Czy niewystarczające* są dla4480 ciebie pociechy8575|P Boga? I łagodne** słowo1697 skierowane do5973 ciebie?Hi 21,2; Ps 94,19; Iz 66,11* lub: niewielka ilość, niewielka liczba, niewiele, trochę, ledwie; P Liczba mnoga; ** lub: delikatnie, płynnie, miękko, cicho - Rdz 33,14

12. Dlaczego4100 porwało* cię twoje serce**? I dlaczego4100 mrugają*** twoje oczy5869;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, uprowadzić, otrzymać, przyjąć; ** lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - błysnąć oczami, dać tajemny znak

13. Że3588 zwracasz7725 przeciwko413 Bogu swojego ducha* i wypuszczasz** ze swoich ust6310 takie słowa4405|P?Sdz 8,3* por. w. 2 przypis *** - por. Prz 16,32; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować pójście bądź wyjście, wywieść, wyzwolić; P Liczba mnoga

14. Czym4100 jest człowiek*, że3588 miałby być czysty2135 lub**CW zrodzony3205|PAR|PAS z kobiety802 – miałby być sprawiedliwy***?Hi 4,17; Hi 25,4; Prz 20,9* hebr.: enosz - człowiek, śmiertelnik, osoba, ludzkość; ** dosłownie: lub (conjunctive waw) że; CW conjunctive waw; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; PAS strona bierna; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być prawym - Rdz 38,26

15. Oto2005 nawet w swoich świętych* nie3808 pokłada ufności** i niebiosa8064 nie3808 są czyste*** w jego oczach5869.Wj 24,10; Hi 4,18; Hi 5,1; Hi 21,22; Hi 25,5; Ps 2,12; Ps 89,5-7; Dn 4,17* hebr.: qadosz - święty, oddzielony (od) poświęcony (dla); ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno, być pewnym, wierzyć w; *** jaśnieć

16. To3588 tym bardziej* obrzydły**|PAR i zepsuty***|PAR jest człowiek376, który pije8354 nieprawość**** jak wodę4325.Hi 4,19; Ps 14,3; Ps 53,3* lub: choć, zaiste, także, co więcej; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być przedmiotem odrazy, być znienawidzonym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zepsutym moralnie, skażonym; **** niesprawiedliwość, zło, wina, przewrotność

17. Wykażę* ci to, posłuchaj8085 mnie, a to2088, co widziałem2372, opowiem** ci;Hi 32,6; Hi 32,10; Hi 32,17* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powiedzieć, oznajmić, pokazać, podać do wiadomości; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - zostać przekazanym szczegółowo, zrelacjonowanym

18. To, co834 mędrcy* wyjaśnili**, a czego nie3808 ukryli***, a co pochodzi od ich ojców1;* lub: roztropny, uczony, zmyślny; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mówić, ogłaszać, obwieszczać, oznajmiać, informować, donosić; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - schować

19. Im samym* została dana5414|KN ziemia776 i nie3608 przeszedł** żaden obcy*** pośród nich.Kpł 10,1* lub: samotność, z wyjątkiem, poza tym, tylko; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść obok, przemijać; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - budzić odrazę, być przybyszem, być obcym w Prz 2,16 5,20 o cudzołożnicy - Wj 29,33

20. Wszystkie3605 dni3117 niegodziwego* – tak przeżywa je on1931 w udręce**|PAR i niewielką liczbę4557 lat8141 wyznaczono*** ciemiężcy****.* lub: winny, przestępczy, złoczyńca; ** konfiguracja hitpalpel - rzadka forma sprawcza dla konigacji pilpel - być strapionym, cierpieć niedolę; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zostawionym w zapasie; **** lub: rodzący bojaźń, przejmujący lękiem, wzbudzający trwogę, bezwzględny, potężny - Ps 37,35 Iz 13,11 Jr 15,21

21. Głos6963 przerażenia* dźwięczy w jego uszach241, w czasie pokoju** nachodzi935 go niszczyciel***|PAR.Hi 12,6; Prz 11,3* lub: trwoga, strach - Rdz 31,42; ** pełnia, zdrowie, dobrobyt, pomyślność, pokój, bezpieczeństwo, cisza, spokój; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pustoszyć, plądrować, napadać, burzyć - Sdz 5,27 Ps 17,9; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

22. Nie3808 wierzy*, że odwróci7725|INF się od4480 niego ciemność2822 i zachowany**|PAS|Q jest on1931 pod413 miecz***.Pwt 32,41; Hi 19,29; Iz 66,16* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno, być pewnym, wierzyć w; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** dosłownie: trzymać straż, szpiegować; PAS strona bierna; Q qere; *** lub: nóż, kamienne ostrze

23. Tuła*|PAR się on1931 za chlebem3899, pytając gdzie346** jest. Wie3045, że3588 gotowy***|PAR jest w jego ręku3027**** dzień3117 ciemności2822.Hi 18,12* lub: wycofywać się, uciekać, odchodzić, błąkać się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** będzie rzucony sępom na pożarcie - Biblia Poznańska, EIBᴸ, New International Version, New English Translation; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ustalonym, utwierdzonym, być niewzruszenie ustanowionym; **** tzn. ten dzień jest tak bliski, że mógłby go dotknąć własną ręką - por. KULᴷ LXX - jego ruina - WBCᴷ

24. Przerażają1204|KP go utrapienie* i ucisk**|F; przezwycięży***|F|S go to, jak król4428 gotowy6264 do ataku****.1Sm 22,2; Hi 36,19; Ps 107,6; Ps 107,13; Ps 107,19; Ps 107,28KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * lub: ciemiężyciel, nieprzyjaciel, niedola; ** opały, udręka, tarapaty; F rodzaj żeński; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przemóc kogoś bądź zwyciężyć z kimś, pokonać - tu i Hi 14,20 Kaz 4,12; S liczba pojedyncza; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: natarcie, napaść

25. Bo3588 wyciągnął* swoją rękę przeciwko413 Bogu, przeciwko413 Wszechmogącemu** się umocnił***.Iz 5,25; Iz 9,16; Iz 9,20; Jr 21,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyprostowywać, pochylać się, skręcać, skłaniać; ** hebr.: szaddaj - wszechmocny, najpotężniejszy - Rdz 17,1 28,3; *** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - okazać się mocnym, postępować dumnie

26. Biegnie7323 na413 Niego z upartym karkiem*, za grubością5672 tyłu jego tarczy**.* lub: szyja; ** wypukła powierzchnia, tył - por. Hi 13,12 przypis ***

27. Chociaż3588 pokrył* swoją twarz6440 tłuszczem2459 i poczynił6213 sobie fałdy** na lędźwiach*******,Kpł 3,4; Kpł 3,10; Ps 17,10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakryć, ukryć, odziać, rozciągnąć na, ogarnąć, zalać; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: nadmiar tłuszczu, otyłość; *** bok, okolice pasa; **** tłuszcz i oliwa to synonimy powodzenia materialnego - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio

28. ToCW zamieszkał*|IMC w zburzonych**|PAR miastach5892, w domach1004, których*** nie3808 zasiedlą3427, a które834 przygotowane6257**** są, by stać się stertą1530 gruzu.Ps 109,10; Iz 5,9CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - osiedlić się, przebywać, pozostawać, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - zamieszka; IMC imperfect consecutivum - z waw w opowiadaniach zaczynających od perfect może dotyczyć czasu przeszłego lub teraźniejszego; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ukrytym, zostać startym, zostać zniszczonym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - w nich; **** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - być przygotowanym, tu i Prz 24,27

29. Nie3808 będzie bogaty6238 i nie3808 przetrwa* jego mienie**, i nie3808 rozszerzy5186|KQ się na ziemi776 zamożność*** takich**** jak on.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pojawiać się, rosnąć w siłę, trwać, utwierdzać się; ** dosłownie: siła, zdolność, armia, wpływ finansowy, bogactwo; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: zysk, bogactwo, nabycie (?), stadaᴳᴱˢ; **** dosłownie: ich

30. Nie3808 wyjdzie* z4480 ciemności2822, płomień7957 wysuszy3001 jego pęd3127, a zginie5493 od tchnienia** jego ust6310.Hi 4,9; Hi 22,20; 2Tes 2,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zboczyć, zwrócić się ku, odejść, zejść z drogi, stronić od, osiągnąć kres; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł

31. Niech nie408 ufa539 marności***|JUS|Q, bo zostanie zwiedziony*******|KN, gdyż3588 marność7723 będzie jego zapłatą8545*****|F.Hi 12,24; Hi 12,25* dosłownie: w marność; ** lub: daremność, fałsz, bezwartościowość, próżność; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); Q qere; *** być prowadzonym na manowce, na złą drogę; **** por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - w próżność zwodzenia się; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ***** to, co jest wymieniane; F rodzaj żeński

32. A przed jego dniem3117 nie3808 będzie wypłacona*|F, a jego liść** nie3808 zazieleni się***.* dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być napełnionym, zostać dokonanym, zakończonym; F rodzaj żeński; ** lub: gałąź, liść palmowy, gałąź palmy - tu i Iz 9,14 19,15; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - bujny, świeży, kwitnący, pomyślny - od: być zielonym

33. Strząśnie* jak winorośl1612 swoje niedojrzałe grona**|HAP, jak oliwka2132 zrzuci*** swój kwiat5328.Iz 18,5; Jr 31,29-30; Ez 18,2* dosłownie: użyć przemocy, skrzywdzić, postąpić źle - Hi 21,27 Lm 2,6; ** lub: kwaśne grona; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rzucać, odrzucać, strącać

34. Bo3588 zgromadzenie5712 obłudników* jest jałowe**|ADJ, a ogień784 strawi398 namioty168 postawione za łapówki***.Hi 8,13; Hi 13,16; Hi 27,8* lub: bluźnierca, bezbożnik, człowiek daleki od Boga; ** lub: twardy, uschły, posępny; ADJ Adjective - przymiotnik; *** podarek - Ps 26,10 przypis **

35. Poczęli2029|INF|ABS krzywdę* i urodzili3205 nieprawość**, a ich łono990 przygotowuje3559 oszustwo***.Ps 7,14; Iz 59,4; Oz 10,13INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; * lub: mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda - Rdz 41,51; ** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult - Lb 23,21; *** podstęp - Rdz 27,35 34 13

↑↑

Rozdział 16

1. A Hiob347 odpowiedział6030 i rzekł559*:Hi 3,1; Hi 9,1; Hi 12,1; Hi 19,1; Hi 21,1; Hi 23,1* por. Hi 6,1 przypis *

2. Słyszałem8085 wiele7227 rzeczy jak te428; wy wszyscy3605 jesteście krzywdzącymi* pocieszycielami5162|PAR.Hi 13,4; Ps 69,20; Kaz 4,1* por. Hi 15,35 przypis *; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

3. Czy nastąpi kres7093 tych słów1697 z powietrza*? Albo176 co4100 cię drażni**, że3588 tak odpowiadasz6030?1Krl 2,8; Mi 2,10* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł - por. Hi 15,2; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić chorym - por. Hi 6,25

4. Ja595 także1571 mógłbym mówić1696|KP jak wy, gdyby3863 chodziło3426*|ADJ o waszą duszę** zamiast8478 mojej duszy5315; mógłbym nagromadzić***|COH słów4405 przeciwko5921 wam i potrząsać5128 głową7218**** nad5921 wami.2Krl 19,21KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * dosłownie: bycie, istnienie, istota; ADJ Adjective - przymiotnik; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - łączyć razem, gromadzić; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; **** dosłownie: w głowie - tu: gest zdziwienia i zaskoczenia nad czymś nieoczekiwanym - Ps 22,8 Jr 18,16

5. Pokrzepiałbym*|COH was swoimi ustami6310**, a nie szczędziłbym*** drżenia****|HAP moich warg8193Pwt 3,28; Hi 4,4; Iz 41,10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - umacniać, zabezpieczać (dla siebie), utrwalać, czynić uporczywym, zapewniać; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; ** dosłownie: przez, w; *** lub: powstrzymać, zatrzymać dla siebie, oszczędzić; **** współczucie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

6. Kiedy518 mówię1696|KP, nie3808 ustaje2820 mój ból*, a jeśli przestanę** – cóż4100 ode4480 mnie odejdzie***?Hi 2,13; Ps 39,2; Iz 17,11; Iz 65,14; Jr 15,18KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * lub: smutek; ** zaniechać, powstrzymać, położyć kres; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chodzić, przyjść, odchodzić, iść dalej, poruszać (się)

7. Ale* teraz6258 On zmęczył** mnie – spustoszyłeś*** całą3605 moją gromadę****,* lub: zaiste, z pewnością (emfaza), tylko, lecz, jednak; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nużyć, wyczerpywać; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - siać zniszczenie, przejmować grozą, niszczyć; **** zebranie, tłum, banda

8. I uczyniłeś moje zmarszczki*! To jest1961 dowód**|N – moje wychudzenie*** podnosi6965 się przeciwko mnie i świadczy**** przed moją twarzą6440|N.Rdz 31,44; Wj 20,16; Hi 16,8; Ps 59,12; Oz 7,8; Oz 10,13; Oz 11,12; Na 3,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwyciłeś mnie, tu i Hi 22,16; ** świadek; N nominativ; *** lub: mizerność, niepowodzenie, chorowitość, niedołęstwo, kłamać; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek

9. Jego gniew* mnie rozdziera** i jest mi wrogi***; zgrzyta nade5921 mną zębami8127****. Mój ciemiężyciel6862 wbija***** swój wzrok****** we mnie.Rdz 49,23; Hi 30,21; Ps 55,3; Hi 14,13* metaforycznie: fuknąć gniewnie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozszarpać; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sprzeciwiać się, żywić urazę, nienawidzić - Rdz 27,41; **** tu: jako synonim gniewu - Dz 7,54; ***** dosłownie: ostrzyć - Ps 52,12; ****** dosłownie: oko

10. Rozdziawili* nade5921 mną swoje usta6310, z pogardą** uderzali*** w me policzki3896; razem3162 gromadzą**** się nade5921 mną.1Krl 22,24; Ps 22,13; Ps 35,12; Mi 5,1* lub: otworzyć szeroko, rozewrzeć, ziać; ** hańba, drwina; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, chłostać, atakować, bić, zabijać; **** tj. koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - gromadzić się przeciwko

11. Bóg wydał* mnie w412 rękę przewrotnego**|S i wtrącił*** mnie w ręce3027|DC niegodziwych7563|P.Hi 3,17; Hi 8,22; Hi 9,22; Hi 10,3* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zamknąć, uwięzić, wydać; ** człowiek nieprawy, chłopiec - por. Hi 19,18 21,11; S liczba pojedyncza; *** czynić coś gwałtownie, gonić (coś), kierować lekkomyślnie, tu i Lb 22,32; DC dual construct; P Liczba mnoga

12. Żyłem1961 w spokoju*|ADJ, lecz On mnie skruszył**; schwytał270 mnie za kark6203 i roztrzaskał*** mnie, i postawił6965 mnie sobie za cel4307.Hi 7,20; Lm 3,12* lub: spokojny, swobodny, pomyślny, obfitujący; ADJ Adjective - przymiotnik; ** koniugacja czasownika - pilpel - forma czynno-intensywna - połamać na kawałki, roztrzaskać; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - kruszyć, łamać - Jr 23,19

13. Otoczyli5437 mnie Jego łucznicy*; przeszywa** moje nerki*** i nie3808 żałuje****, wylewa8210 na ziemię776 moją żółć*****.Ps 139,13; Jr 50,14* tu i Jr 50,29; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozciąć całkowicie, przebić; *** nerki w myśli hebr. to miejsce uczuć bądź sumienia - Wj 29,13; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oszczędzić, pożałować, ulitować się; ***** dotyczy zawartości woreczka żółciowego - por. Hi 20,25

14. Rozbija* mnie, dokonując we5921 mnie wyłomu** za6440 wyłomem6556; biegnie7323 na5921 mnie jak wojownik***.Hi 30,14; Jl 2,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyrywać się, przebijać się, robić wyłom, potłuc na kawałki; ** wyrwa, wyłom, dziura, wybuch (gniewu), rana; *** lub: człowiek silny, dzielny, potężny, bohater, tyranᴳᴱˢ

15. Uszyłem* wór** na swoją skórę1539 i wbiłem*** w proch6083 moją godność****.Hi 30,19; Ps 7,5; Ps 75,10; Jr 48,25; Lm 2,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zszyć; ** tj. wór wykonany z włosia koziego - 2Sm 2,10, wkładany jako przejaw żałoby lub podkreślenie znaczenia wypowiedzi - Rdz 37,34 Kpł 11,32; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wkładać, ciskać, wrzucać, zbierać; **** dosłownie: róg, wzgórze - Rdz 22,13, metaforycznie siła, honor, godność - 1Sm 2,10

16. Moja twarz* jest zaczerwieniona2560 od płaczu1065**, a na5921 moich powiekach6079*** jest cień śmierci****.Hi 3,6; Lm 1,20; Lm 2,11; Jr 13,16* lub: przed, powierzchnia, twarz, wcześniej, w kierunku; ** spontaniczny i powtarzający się płacz jest jednym z objawów słoniowacizny - por. NETᴷ - por. Hi 2,8; *** tu jako synekdocha - cała twarz; **** hebr.: calmawet - cień śmierci, głęboka ciemność - metaforycznie: miejsce przebywania zmarłych - Iz 9,1 Jr 2,6

17. Choć5921 nie ma krzywdy* na moich dłoniach3709, a moja modlitwa8605 jest szczera2134**.* lub: gwałt, okrucieństwo, niesprawiedliwość; ** dosłownie: czysta

18. O, ziemio776, nie408 zakrywaj* mojej krwi1818 i niech nie znajdzie**|JUS się miejsce4725 dla mojego krzyku***!Rdz 4,10; Iz 26,21; Ez 24,7-8* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odziać, rozciągnąć na, ogarnąć, zalać; ** dosłownie: być, istnieć, trwać, przebywać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** lub: wrzawa - Rdz 18,20

19. Jednak* teraz6258 – spójrz**, mój świadek*** jest w niebiosach8064, mój obrońca****|N na wysokościach4791.Hi 22,12; Rz 1,9; 1Tes 2,5* lub: także, nawet, zaiste, co więcej, owszem; ** lub: oto, czy; *** dowód; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: tj. świadczyć o kimś na czyjąś korzyść; N nominativ

20. Moi przyjaciele* szydzą**|PAR ze mnie, ale moje oko5869|CS wylewa1811 łzy ku413 Bogu.* lub: towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi, kochanek; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - drwić, chełpić się, tłumaczyć z innego języka - Rdz 42,23; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CS common singular

21. Oby ktoś rozstrzygnął*|JUS spór człowieka** z5921 Bogiem, a syna1121 człowieka***|S ze swoim przyjacielem7453!Rdz 18,23-32; Hi 9,33; Hi 31,35-37; Ez 22,30* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - decydować, sądzić, wyznaczać, okazywać się słusznym, dowodzić, przekonywać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** mąż, silny mężczyzna, wojownik, bohater; *** hebr.: adam - imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, mężczyzna; S liczba pojedyncza

22. Gdy3588 przyjdą857 odliczone* lata8141, pójdę1980 ścieżką734, z której nie3808 powrócę**.Hi 6,18; Hi 13,27* lub: liczba, ilość, coś ponumerowanego, wejść do spisu; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, wracać

↑↑

Rozdział 17

1. Mój duch7307jest złamany*, moje dni3117 gasną**, pozostały mi groby***.Hi 3,22; Hi 5,26; Hi 10,1* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być zniszczonym, być połamanym; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: zostać zniszczonym, zostać zgaszonym; *** hebr.: qeber - grób, grobowiec, indywidualne komory grobowe - synonim świata podziemnego - Ps 49,9

2. Czyż518 szydercy* nie3808 są przy5978 mnie? A czy moje oko5869 musi nocować**|INF|JUS w cieniu ich buntu***?Ps 22,7; Ps 119,51; Jr 20,7* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: drwina, prześmiewca, szyderstwo; ** lub: przebywać, spędzać noc; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - okazywać nieposłuszeństwo

3. Wyznacz7760|IMP więc proszę4994 zastaw***|IMP za mnie u5973 siebie***. Bo kim4310 jest ten1931, który za mnie przyklaśnie**** ręką3027?Wj 21,2; Wj 22,6; Pwt 24,10IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostać poręczycielem, dawać w zastaw, wymieniać, zobowiązać się; ** zwyczaj prawny wyrażany przez uderzenie ręką na zgodę - Prz 6,1 11,15 17,18 22,26; *** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - z Tobą; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - uderzać, zaręczać

4. Ponieważ3808 ich serce* ukryłeś6845 przed zrozumieniem**, dlatego5921 też3651 ich nie3808 wywyższysz***.Ps 111,10; Kaz 12,8; Kaz 13,15* lub: wewnętrzny człowiek, rozum, umysł, wola, sumienie; ** lub: roztropność, rozsądek, wgląd, rozeznanie, zrozumienie; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - podnieść wysoko, być zabranym wysoko, umieścić

5. Kto dla pochlebstwa* donosi** na przyjaciół7453, to oczy jego synów1121 zgasną*******.* lub: gładkość, zwodniczość, dział, udział, część, terytorium; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mówić, ogłaszać, obwieszczać, oznajmiać, donosić; *** lub: (kto) do udziału (lub na ucztę) sprasza przyjaciół, a oczy jego synów gasną (z głodu) - por. EIBᴷ; **** dosłownie: osiągnąć kres, być zużytym, wyczerpanym, zmarnować się, zniknąć, zginąć

6. Wystawił* mnie na przysłowie**|HAP u ludów5971 i stałem1961 się splunięciem*** przed**** nimi.Lb 12,14; Iz 50,6; Iz 53,3; Mt 27,30* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - umieścić, ustawić, ulokować się, przedstawić się; ** lub: powiedzonko, podobieństwo, poezja epigramatyczna; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: plwocina; **** idiom: jestem jak ktoś, komu pluje się w twarz (?)

7. I moje oko5869 zamgliło* się od smutku**, a wszystkie3605 moje członki*** są jak cień6738.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - osłabnąć, przygasnąć, omdleć, być słabym; ** lub: gniew, utrapienie, żal, przygnębienie; *** postać

8. Prawi* są zdumieni** nad5927 tym2063, a niewinny*** triumfuje5782 nad5921 obłudnikiem****.Hi 18,20; Hi 21,5* lub: szczery, sprawiedliwy; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ogarniętym zgrozą; *** lub: czysty, wolny od winy bądź kary, przejrzysty; **** bluźnierca, bezbożnik, człowiek daleki od Boga

9. A sprawiedliwy* trzyma** się swojej drogi1870, a kto ma czyste2835 ręce3027, nabiera*** sił555.2Sm 22,21; Hi 22,30; Ps 24,4* lub: prawy, słuszny; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwycić, złapać; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dodać, zwiększyć, zrobić ponownie, nie przerywać działania

10. A jednak199 wszyscy3605 wy* zawróćcie** i przyjdźcie935***|IMP teraz4994! Bo3808 mądrego**** wśród was nie3808 znajduję4672.* lub: z nich; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, wracać; *** hendiadys - zawróćcie ponownie (?) - por. NETᴷ; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** lub: roztropny, uczony

11. Moje dni3117 przeminęły5674, rozwiały* się moje zamiary** – dziedzictwo*** mego serca3824.* dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać złamanym, rozdartym na dwoje; ** lub: plan, pomysł; *** własność, posiadanie, życzenie - Iz 14,23 Ab 1,17

12. Noc3915 zamieniają7760 w dzień3117, światłość216 jest blisko* w obliczu** ciemności2822.Ps 37,6* lub: bliski (o miejscu, czasie), pokrewny; ** przed - idiom: zaciemniają proste znaczenie spraw (?) - por. EIBᴷ

13. Jeśli518 czekam*? Szeol** moim domem1004, w*** ciemności2822 rozłożyłem**** sobie łoże3326.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypatrywać z niecierpliwością, czyhać na; ** kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; *** lub: z .... ; **** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozciągnąć

14. Zawołałem* do dołu**|A: Ty859 jesteś moim ojcem1! A do robaka***|A: Moja matko517 i moja siostro269!Hi 3,15; Hi 30,23; Kaz 12,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, głosić, przyzywać, nadawać imię; ** hebr.: szahat - dół, otchłań, grób, zniszczenie - synonim Szeolu - por. Ps 16,10 49,10 103,4 Hi 9,31; A rodzajnik określony; *** synonim zepsucia - Wj 16,24

15. Gdzie346 jest więcCW teraz645 moja nadzieja*? Moją nadzieję8615 – kto4310 ją ujrzy**?CW conjunctive waw; * lub: oczekiwanie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - widzieć, oglądać, obserwować

16. Zstąpią*|P do zasuw** Szeolu, gdy518 razem odpoczniemy*** w prochu.Hi 7,9; Hi 11,8; Hi 14,13* może dotyczyć powtórzenia słowa nadzieja z w. 15; P Liczba mnoga; ** lub: rygiel, drążek, belka EIBᴷ - ze mną samym do Szeolu; *** spokój, odpoczynek, zastąpienie (o sądzie), cierpliwość

↑↑

Rozdział 18

1. WtedyCW Bildad1085* Szuachita7747 odpowiedział6030 i rzekł559:CW conjunctive waw; * por. Hi 2,11 przypis *****

2. Jak5704 długo575 będziecie zastawiać7760 pułapki* na słowa4405? Pomyślcie**, a potem310 przemówimy1669|KP.Hi 33,1; Prz 18,13; Jk 1,19* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: sidło, sieć (?) - łapać za słowaᴮᴰᴮ, emendowane na: położyć kres - por. Biblia Brzeska, Pismo Święte ST i NT - Edycja Świętego Pawła EIBᴷ; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzegać, nakłaniać ucha, odróżniać, rozważać, mieć rozeznanie, wgląd, zrozumienie; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności

3. Dlaczego4069 zalicza* się nas do bydła929? Dlaczego jesteśmy uważani za nieczystych** w waszych oczach5869?Rdz 43,9; Ps 119,122; Prz 61,1* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać policzonym, zostać obliczonym, przypisanym; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać zatkanym, być uważanym za głupiegoᴮᴰᴮ

4. Ty, który rozdzierasz*|PAR w gniewie** swoją duszę3515 – czy z powodu4616 ciebie ma być wyludniona*** ziemia776 i skała****|S przesunięta6275 ze swojego miejsca*****?Hi 14,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szarpać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** metaforycznie: fuknąć gniewnie; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być pozostawionym na, być porzuconym; **** lub: blok kamienny, głaz, skała; S liczba pojedyncza; ***** region, zakątek, kierunek

5. Tak1571, światło216 niegodziwych* gaśnie**, i płomień7632|HAP jego ognia784 nie3808 świeci5050***.Prz 13,9; Prz 20,20; Prz 24,20* lub: winny, przestępczy, złoczyńca; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być stłumionym; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** metaforycznie: pomyślności, dobrobytu i szczęścia - KULᴷ NETᴷ

6. Światło216 przygasa* w jego namiocie** jego lampa*** nad5921 nim gaśnie1846****.Hi 21,17* dosłownie: być bądź stać się ciemnym, być ciemnego koloru; ** lub: mieszkanie, dom, miejsce przebywania, namiot nomady; *** lub: pochodnia, światło, kaganek; **** być stłumionym

7. Kroki6806 jego siły202 będą skrępowane*, i upada** przez własny plan***.Hi 5,13; Prz 4,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiązać, być wąskim, być w tarapatach, osaczyć; ** lub: rzucać, wyrzucać, odrzucać, zrzucać, strącać; *** lub: rada, zamysł, plan jako decyzja Boga - Jr 49,20 Mi 4,12

8. Bo3588 jego nogi7272 zapędzają* go w sieć**, i wchodzi1980***|KHP na5921 zapadnię****.* dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być odesłanym, odprawionym, być zmuszonym; ** lub: siatka, sidło; *** dosłownie: przemierzać, chodzić tu i tam; KHP koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna; **** dosłownie: sieć, krata, siatka, sidła, ornament siatkowy - 1Krl 7,17

9. Potrzask* chwyta270 go za piętę6119 i mocno**|JUS zatrzaskuje się nad5921 nim pułapka***.* lub: pułapka na ptaki, sidła; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić silnym, wymóc na, utrzymać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** lub: sidło, pętla (?) - tu i Hi 5,5

10. W ziemi776 skryta2934|PAS|PAR jest na niego pętla*, a pułapka**|HAP nad5921 jego ścieżką***.PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * dosłownie: sznur, lina, ból, strapienie, skurcz, zagłada; ** narzędzie do chwytania, sidło; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** przejście, droga - Sdz 5,6

11. Zewsząd5439 trwożą1204|KP go zmory*|P, nacierają** na niego na każdym kroku***.KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * lub: trwoga, zniszczenie, nieszczęście, straszliwe wydarzenie; P Liczba mnoga; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozproszyć, pchać się, dokuczać; *** stopa

12. Głód7457*|ADJ niech będzie1961|JUS osłabieniem jego sił**, a klęska*** jest już gotowa3559|KN|PAR u jego boku****.Hi 15,23* lub: jest głodne jego nieszczęście - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ADJ Adjective - przymiotnik; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** żywotność, wigor, siła fizyczna EIB - Zmarnieje jego rześkość; *** strapienie, brzemię, nieszczęście, dzień klęski; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** żebro, boczne drzwi, deska

13. Pożre398 kawały* jego skóry5785, najstraszniejsza1060 śmierć4194** pożre398 jego członki905.* dosłownie: część ciała; ** idiom (?): pierworodny śmierci

14. Zostanie on wyrwany* ze swego namiotu168, swej ufności** i zmuszony do przemaszerowania6805|KH przed królem4428 grozy1091***|F|P.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać odegnanym, zostać wyciągniętym; ** lub: zaufanie, ufność, miejsce ucieczki; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; *** por. w. 11 przypis * - może chodzić o Mota - ugaryckie bóstwo śmierci, babilońskiego - Nergala lub kananejskiego - Molocha - por. EIBᴷ KULᴷ Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; F rodzaj żeński; P Liczba mnoga

15. Osiądzie*|F|S w jego namiocie168 nienależąca** do niego***, sprawi, że rozrzuci**** po jego niwie***** siarkę1614.Rdz 19,24; Ps 11,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebywać, pozostawać, mieszkać, osiedlić się; F rodzaj żeński; S liczba pojedyncza; ** lub:: zużycie, znoszenie, bez; *** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - (nie) zamieszka w jego namiocie nic z jego (własności), Biblia Warszawska - .... osiada obcy; **** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być rozciągniętym; ***** lub: siedziba, pastwisko - 2Sm 7,8 miejsca zamieszkania, zielone niwy - Ps 23,2

16. Od spodu* uschną** jego korzenie8328, a z góry4605 będzie obcięta*** jego gałąź7105.Hi 29,19* tj. spodnia część, miejsce, na którym się stoi; ** lub: być bez wilgoci; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obrzezać, zostać przyciętym

17. Pamięć* o nim zginie6 z4480 ziemi776 i nie ma już jego imienia** na5921 obszarze*** kraju****.Ps 34,16* lub: wzmianka (imienia) - Wj 3,15 17,14; ** imię - odzwierciedla naturę i charakter osoby je noszącej; *** lub: przed, oblicze, powierzchnia, twarz, wcześniej; **** dosłownie: na zewnątrz, ulica, strona zewnętrzna, dróżka

18. Wypychają* go ze światła216 do413 ciemności2822 i wypędzają** go ze świata***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pchać, popędzać, odrzucać, wyrzucać; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odpędzać, wypłaszać; *** zamieszkała ziemia - 1Sm 9,8

19. Nie3808 będzie miał potomka*|S i nie3808 będzie miał potomstwa**|S w swoim ludzie5971 i nikt nie369 pozostanie***|N w miejscu jego zamieszkania****|PC.Lm 2,22* hebr.: niyn - potomność, potomstwo - Rdz 21,23 Iz 14,22 Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - i nie (ma) on odrośli; S liczba pojedyncza; ** hebr. neked - potomność, potomstwo - Rdz 21,23 Iz 14,22; *** lub: ktoś ocalony, reszta, to, co pozostało; N nominativ; **** miejsce przebywania, pobytu (czasowego); PC plural construct

20. W5921 dniu3117 jego sądu zostaną przerażeni* ludzie Zachodu**|P, a mieszkańcy Wschodu*** zostaną ogarnięci**** trwogą*****.Iz 28,2; Ez 27,35* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być spustoszonym, być ogarniętym zgrozą; ** lub: z tyłu, najdalej położony, zachodni (o umiejscowieniu); P Liczba mnoga; *** lub: dawny, starożytny, wschodni; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwycić, złapać; ***** lub: przerażenie, groza

21. Tak389 to jest z tymi428 namiotami*|PC niegodziwych** i takie2088 jest miejsce*** tego, który nie3808 zna3045**** Boga.Hi 21,28; Jr 9,3* lub: miejsce zamieszkania (także Boga), przybytek, namiot na pustyni; PC plural construct; ** ktoś niesprawiedliwy, przewrotny, nieprawy; *** lub: przestrzeń, region; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poznawać, uznawać

↑↑

Rozdział 19

1. A Hiob347 odpowiedział6030 i rzekł559*:Hi 3,1; Hi 9,1; Hi 12,1; Hi 16,1; Hi 21,1; Hi 23,1* por. Hi 6,1 przypis *

2. Jak5704 długo575 będziecie zadawać ból* mojej duszy5315 i kruszyć** mnie słowami4405?Sdz 16,16; Hi 8,12; Hi 18,2; Hi 27,2; Ps 13,1* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować boleść, powodować smutek; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - druzgotać, gnębi

3. To2088 już dziesięć razy* znieważyliście** mnie i nie3808 wstydzicie*** się mnie krzywdzić****?Rdz 42,7; Prz 25,8; Ne 4,12; Ps 69,8; Dn 1,20* idiom: często - por. Rdz 31,7 Lb 14,22; ** ubliżać, upokarzać, narażać na wstyd; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zażenowanym, rozczarowanym; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: postąpić źle z, zadziwiać

4. Lecz* niech tak** będzie, że zbłądziłem***, uchybienie4879|HAP pozostaje**** ze854 mną.* lub: także, zaiste, choć, tym bardziej, co więcej; ** zaprawdę, prawdziwie, z pewnością; *** być odurzonym, mylić się, błądzić, popełniać grzech nieumyślnie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** przebywać

5. A jeśli518 rzeczywiście551 chcecie się wynosić* nade5921 mną i dowodzić** mi5921 mojej hańby*******;Ps 35,26; Ps 38,16; Ps 55,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić wielkim, uczynić potężnym, wywyższyć, czynić wielkie rzeczy; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sądzić, wyznaczać, okazywać się słusznym, przekonywać, uznawać za winnego, strofować, ganić; *** lub: pogarda, drwina; **** lub: i czynić mi zarzut ze wstydu mego

6. Wiedzcie3045|IMP zatem645, że3588 to Bóg mnie powalił* i swoją sieć** nade5921 mną rozciągnął***.Hi 27,2; Lm 3,5; Ez 12,13IMP imperativus - tryb rozkazujący; * dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wykrzywić, zgiąć, sfałszować, wypaczyć, zadać kłam; ** lub: sidła, zdobycz złapana w sidła, słowo odnosi się również do trudno dostępnych miejsc górskich i miejsc gromadzenia zapasów na wojnę - 1Sm 22,4 - Masada (?); *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chodzić naokoło, otaczać, obejmować, ogradzać, zaokrąglać

7. Oto* krzyczę**: Gwałt***! – i nie3608 uzyskuję odpowiedzi6030|KN; oto wołam o pomoc**** – a nie ma sprawiedliwości*****.Jr 20,8; Ha 1,2; Prz 21,13* lub: jeśli, choć; ** wołać, krzyczeć o pomoc, domagać się; *** lub: krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - krzyczeć; ***** decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

8. Zagrodził* mi moją drogę734 i nie3808 mogę przejść**, a na5921 moich ścieżkach5410 rozpostarł*** ciemność.Hi 3,23; Ps 88,8* lub: zamurować, otoczyć murem, odgrodzić, zbudować mur; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, przez, pomiędzy, przemijać, zniknąć; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - układać, umieszczać, kształtować, ustanawiać

9. Odarł* ze5921 mnie moją chwałę** i zdjął*** koronę**** z mojej głowy7218.Ps 89,44* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - obnażyć, obedrzeć ze skóry; ** splendor, majestat, duma, godność; *** usunąć, zabrać, obalić, odłożyć; **** lub: wieniec

10. Niszczy5422 mnie zewsząd* – i ginę**; moją nadzieję*** wyrwał**** jak drzewo6086.* tj. dookoła, ze wszystkich stron; ** dosłownie: iść, odchodzić; *** lub: oczekiwanie; **** wyciągnąć bądź podciągnąć

11. I sprawił, że zapłonął2734|KH swoim gniewem* przeciwko5921 mnie i uważa** mnie za jednego ze swoich wrogów***.Hi 13,24; Hi 16,9KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; * metaforycznie: fuknąć gniewnie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaliczać, uznać, oceniać, cenić, szanować; *** przeciwnik, wróg, nieprzyjaciel, ciemiężyciel

12. Podeszły935 razem* Jego hufce** i przygotowały podejścia*** przeciwko5921 mnie na swoich drogach1870, i rozbiły**** obóz dokoła5439 mojego namiotu168.Ps 27,3; Iz 29,3; Jr 50,29* lub: łącznie, wszyscy razem, podobnie, jedność; ** dosłownie: grupa, gromada, oddział, napaść; *** dosłownie: zbudować gościniec, przygotować drogę; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pochylić się, oblegać

13. Moich braci251 oddalił* ode5921 mnie, a moi znajomi3045|PAR również** stronią*** ode4480 mnie.Ps 31,11; Ps 38,11; Ps 69,8; Ps 88,8; Ps 88,18* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ustanawiać odległość, odejść daleko, odsunąć; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: zaiste, z pewnością, jednakże; *** budzić odrazę

14. Opuścili* mnie moi krewni**, a moi bliscy przyjaciele***|PAR o mnie zapomnieli****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustać, zaniechać, powstrzymać, położyć kres; ** bliscy; *** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - powiernik; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać się troszczyć

15. Przebywający*|PAR w moim domu1004 i moje służące** uważają2803 mnie za obcego***. Stałem1961 się cudzoziemcem**** w ich oczach5869.* lub: bawić gdzieś przez jakiś czas, pozostawać, mieszkać tymczasowo, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek- goście, Biblia Warszawska - domownicy; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** niewolnica, służąca, pomocnica, nałożnica; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - budzić odrazę, być przybyszem, być obcym w Prz 2,16 5,20 o cudzołożnicy - Wj 29,33; **** obcy

16. Przyzywam* mojego sługę**, leczCW on nie3808 udziela odpowiedzi6030, chociaż błagam go o życzliwość*** swoimi1119 ustami6310.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć; ** niewolnik, poddany; CW conjunctive waw; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpalepl - zabiegać o przychylność, współczucie, błagać o łaskę

17. Moim oddechem* brzydzi** się moja żona802, jestem obrzydzeniem*** dla synów1121 mojego łona*********.Pwt 28,53; Ps 69,9; Mi 6,7* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, gr.: pneuma; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - budzić odrazę; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być cuchnącym - por. w. 16 przypis ***, choć błagam ....; **** lub: ciało, łono, metaforycznie: głębiny Szeolu; ***** idiom: dla synów łona, z którego wyszedłem, tj. dla synów mojej matki, czyli: dla moich braci - por. EIBᴷ NETᴷ

18. Nawet1571 mali chłopcy*|P mną gardzą**; gdyCW wstaję***, mówią1696**** przeciwko mnie.* lub: młody mężczyzna, chłopiec tu Hi 21,11; P Liczba mnoga; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odmawiać, odrzucać; CW conjunctive waw; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pojawić się, trwać, rosnąć w siłę; **** lub: drwić - za LXX, TG obracać się plecami - Word Biblical Commentary NETᴷ

19. Brzydzą* się mną wszyscy3605 moi mężowie** zaufania***, a ci2088, których kocham157, zwracają****|KN się przeciwko mnie.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czuć odrazę, uważać za obrzydliwość, sprawić, że coś będzie obrzydliwością; ** człowiek, osoba, kilku ludzi; *** tj. potajemna rada, narada, zgromadzenie, rada mędrców, krąg przyjaciół; **** obrócić się, zawrócić, zmienić się; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

20. W mojej skórze5785 i w moim ciele* przykleiła** się moja kość6106***|S, i wymknąłem4422 się tylko ze skórą moich zębów****.Sdz 9,2* hebr.: basar - ciało, skóra - Ps 102,6 mięso, pożywienie 1Sm 2,13 krewni; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przylgnąć do, trwać przy; *** lub: moje życie - Rdz 2,23; S liczba pojedyncza; **** idiom: ze skórą w zębach (tak jak spłoszony drapieżnik umyka drasnąwszy tylko ofiarę) ze skórą na zębach, tzn. (a) z wargami (b) pozostały mi tylko wargi (c) pozostała mi tylko możliwość mówienia (d) z dziąsłami - por. EIBᴷ

21. Okażcie życzliwość2603*|IMP, okażcie życzliwość2603|IMP wy858, moi przyjaciele**, bo3588 dotknęła*** mnie ręka3027 Boga.Hi 1,11; Hi 6,14; Ps 38,2; Prz 17,17* por. w. 16 przypis ***; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** towarzysz, współmieszkaniec, kochanek; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uderzyć, sięgnąć, wyciągnąć do

22. Dlaczego4100 mnie prześladujecie* jak Bóg? I nie3808 możecie nasycić** się widokiem mojego ciała1320?Wj 14,14; Iz 1,23; Jr 29,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścigać, zmuszać do ucieczki, pilnie śledzić, prześladować, dręczyć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nasyconym, być zaspokojonym, otrzymać swoją porcję, zaspokoić pragnienie, mieć w nadmiarze

23. Kto4310 da5414, by zostały zapisane* moje słowa4405! Kto4310 da5414, by zostały utrwalone** w miedzianym zwoju***,Hi 31,26* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wypisać, wyryć, wpisać do rejestru, zanotować; ** lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - wypisać, być utrwalonym; *** książka, orędzie, dokument, list, dekret - Sdz 5,14 Iz 30,8 pisanie na foliach miedzianych znane było w okresie XII-II w. p.n.e. - Word Biblical Commentaryᴷ EIBᴷ

24. By* żelaznym1270 rylcem** i ołowiem5777*** zostały na wieczność5703 wyryte****|KN na skale*****!Jr 17,1; Ez 11,19* dosłownie: z; ** tj. żelazny rylec z diamentową końcówką, używany do pisania w kamieniu bądź metalu; *** ołowiem mogły być zalewane wykute litery - por. EIBᴷ, NETᴷ; **** lub: zostać wyciosanym; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ***** blok kamienny

25. A ja589 wiem*, że mój Odkupiciel** żyje2416 i że jako ostatni*** nad5921 prochem**** moim stanie6965.Hi 16,19; Prz 23,11; Iz 44,6; Jr 50,34; Obj 1,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; ** lub: wykupić (jako krewny) - Rt 3,13 Kpł 25,48 odkupić (jako Bóg) - Wj 6,6; *** późniejszy, następny, ten drugi, ostatni (o czasie); **** lub: sucha ziemia, grunt, pył, popioły, śmieci, gruz

26. A potem310, gdy moją skórę5785 tak2063 poszarpano*, toCW jednak w swoim ciele1320** będę oglądał*** Boga.Ps 17,15; 1Kor 13,12; 1J 3,2* lub: gdy poszarpali³ᴾ - dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zedrzeć, wycinać, trzebić, rozcinać na kawałki; CW conjunctive waw; ** mając ciało - Biblia Ekumeniczna, w ciele - Biblia Poznańska, NETᴷ inni za Gesenius’ Hebrew Grammar ed. E. Kautsch §119 odczytują przyimek jako „bez” stąd: uwolniony od ciała - Biblia Warszawska, EIB; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - widzieć, dostrzegać, prorokować

27. Ujrzę2372 Go834 ja859 osobiście*, a moje oczy5869 zobaczą** Go, a nie3808 ktoś inny***|ADJ. Niszczeją3615 moje nerki3629****|P w moim wnętrzu***********!Ps 73,26; Ps 84,2; Ps 119,81* lub: sam - w hebr. dodatkowe podkreślenie podmiotu, który został uwypuklony przez użycie zaimka osobowego „ja” - por. SLᴷ; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; *** dosłownie: być obcym, cudzoziemcem - por. Hi 15,19 przypis ***; ADJ Adjective - przymiotnik; **** nerki w myśli hebr. to miejsce uczuć bądź sumienia - Wj 29,13; P Liczba mnoga; ***** dosłownie: w piersiach (singular construct) w łonie - EIB we mnie - Biblia Warszawska, Biblia Brzeska; ****** idiom: o, jak moje jestestwo za Nim tęskni - por. EIBᴷ

28. Bo3588 mówicie559: Dlaczego4100 go prześladujemy*? SkoroCW korzeń8328 sprawy|KN znajduje4672** się we******* mnie?Ps 69,26* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścigać, zmuszać do ucieczki, pilnie śledzić, prześladować, dręczyć; CW conjunctive waw; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie; *** lub: por. w. 26 przypis **, tu jako wypowiedź ironiczna (?); **** skoro leży we mnie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek Jak go prześladujemy? Skoro korzeń sprawy znajduje się (odnajdujemy) w nim - SL Jak moglibyśmy go dopaść, tak by dało się znaleźć korzeń sprawy przeciw niemu? - EIB

29. Drżyjcie*|IMP wy przed6440 mieczem**, bo3588 gniew*** sprowadzi karę**** mieczem**, abyście4616 wiedzieli3045, że jest sąd*****.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - bać się, lękać się, odczuwać bojaźń; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: nóż, narzędzia do cięcia kamienia; *** żar, furia, wściekłość, oburzenie, złość; **** przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; ***** lub: proces, spór, konflikt

↑↑

Rozdział 20

1. A Sofar6691 Naamita5284 odpowiedział6030 i rzekł559:Hi 2,11; Hi 11,1; Hi 42,9

2. Dlatego też3651 moje rozterki* sprawiają, że odpowiadam7725|KH i czynię to z powodu5668 mojego pobudzenia**|INF we mnie.* lub: niezdecydowanie, niejednoznaczność, sprzeczność, podzielone opinie; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - śpieszyć się, być zbolałym Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - strapienia we mnie A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament - (Brown - Driver - Briggs) ...wewnętrznego poruszenia - por. 1Sm 20,38; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

3. Słyszę8085 zniewagę*, która mnie napomina**, leczCW duch7307 mój według4480 mojego zrozumienia*** sprawia, że odpowiadam****:Hi 19,3; Hi 32,18; Dz 2,20* lub: wstyd, hańba, zakłopotanie; ** karcenie, kara, pouczenie, ostrzeżenie; CW conjunctive waw; *** lub: rozumienie, rozeznanie, umiejętność oceny i analizy z umiejętnością dokonania właściwego wyboru; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek

4. Czy wiesz3045 o tym2063, co od4480 wieków*, od4480 umieszczenia**|INF człowieka***|S na5921 ziemi776 jest znane,Rdz 1,28; Rdz 9,1-3; Ps 115,16* lub: wieczność, stałość, dawna przeszłość, kontynuacja; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - układać, kształtować, ustanawiać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, mężczyzna; S liczba pojedyncza

5. Że3588 krótkie7138 jest wiwatowanie* niegodziwych7563, a radość** obłudnika2611 trwa tylko*** chwilę7281?Hi 8,12-13; Ps 37,35-36; Ps 92,7* dosłownie: krzyk, okrzyk (radości), śpiew, weselenie się - Ps 100,2; ** lub: pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw, zadowolenie; *** lub: aż do, aż, podczas, nawet, akurat przed, podczas

6. Choćby518 jego wyniosłość* dosięgała** niebios8064|P, a jego głowa7218 – dotykała5060 chmury5645***|A|SC,Rdz 11,4; Iz 14,13-14; Ab 1,3-4* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: pycha, arogancja, majestat; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść za, odchodzić, cofać się, iść w górę; P Liczba mnoga; *** dosłownie: do chmury, gęstej chmury; A rodzajnik określony; SC singular construct

7. Ginął6 na zawsze* jak jego odchody**, a widzący7200|PAR go mówili559: Gdzie335 on jest?Hi 4,20; Ps 90,5-6; Jk 4,14* lub: trwanie, ciągłość, czas trwania; ** łajno, gnój, kulka gnoju - tu i Ez 4 12.15 So 1,17; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

8. Taki ulatuje* jak sen2472|A i już go nie3808 znajdą4672; zostanie odpędzony** jak nocne3915 widzenie***.Hi 5,14; Ps 73,20; Ps 90,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unosić się, latać; A rodzajnik określony; ** koniugacja czasownika - hofal forma bierna - zostać przepłoszonym; *** lub: objawienie, proroctwo - 1Sm 7,17 Iz 22,1.5 Za 13,4

9. Ogląda* go oko5869 i ponownie tego nie3808 uczyni**; i nie3608 ujrzy7789 go już więcej5750 jego miejsce***.Hi 8,18; Ps 103,16* lub: spostrzegać, patrzeć na; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zrobić coś więcej; *** lub: przestrzeń, region, kraj, odległość

10. Jego synowie1121 muszą zabiegać o przychylność* ubogich**, jego ręce3027*** muszą zwrócić7725 jego bogactwo****.Hi 5,16* lub: Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - wynagrodzić ubogim za koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - - zadowalać, spłacać; ** lub: marny, biedny, słaby, chudy; *** idiom: jego synowie - por. WBCᴷ NETᴷ; **** żywotność, wigor, siła fizyczna - Rdz 49,3

11. Choć jego kości6106 były pełne4390 młodzieńczej siły*, jednakCW wraz z5973 nim spoczęła** w prochu6083.Hi 7,21; Hi 17,16; Ps 7,5* lub: młodość, wigor - tu i Hi 33,25 Ps 89,45 Iz 54,4; CW conjunctive waw; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć, kłaść się, leżeć na, nocować, odpoczywać

12. Choć518 słodkie* jest w jego ustach6310 zło** i chociaż chował*** je pod8478 swoim językiem3956;Ps 10,7; Prz 9,17; Prz 20,17* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nadawać słodki smak - Wj 1525; ** udręka, przeciwność losu, nieszczęście, niegodziwość; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zetrzeć, unicestwić

13. Chociaż zachowywał* je i nie3088 opuszczał** go, i zatrzymywał4513 je pośrodku8432 swojego podniebienia***;* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oszczędzać, żałować; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - porzucić, zaniedbać, sprzeniewierzyć się, uwolnić, wyzwolić, zostawić w tyle; *** lub: usta, smak

14. To jednak jego chleb* we wnętrznościach** przemieniał2015|KN się i stawał się żółcią4846*** żmii**** w jego wnętrzu*****.* lub: żywność, zboże, pokarm; ** narządy wewnętrzne, wnętrzności, brzuch; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; *** coś gorzkiego, gorycz, trucizna, jad; **** kobra; ***** środek, wewnętrzna część wnętrzności zwierząt

15. Połknął1104 taki bogactwa* i zwymiotował6958|KH je; Bóg wyparł** je z jego brzucha***.* lub: siła, zdolność, armia, wpływ finansowy; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** dosłownie: kh. wywłaszczyć, wydziedziczyć, zniszczyć, doprowadzić do zniszczenia; *** ciało, łono, metaforycznie: głębiny Szeolu - Rdz 25,23-24

16. Wessał* jad** żmii6620, zabił2026|KQ go język3956 węża***.Pwt 32,33; Prz 23,32* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ssać, jako rzeczownik: osesek, niemowlę; ** żółć, gorycz, trucizna - Pwt 32,32; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; *** jadowita żmija tu i Iz 30,6 59,5

17. Nie408 zobaczy7200 już rzek6390, potoków*, strumieni** miodu1706 i masła***.Wj 3,8; Pwt 32,13* lub: prąd morski, rzeka, potok; ** rwący potok, dolina, wadi, dolina rwącego potoku; *** zsiadłe mleko - Rdz 18,8

18. Musi oddać7725*|PAR|KH swój zysk**, a nawet nie3808 przełknął1104 go; i nie3808 nacieszy5965 się wartością2428*** swego wynagrodzenia****.* dosłownie: oddając - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: zysk, zarobek Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - owoc trudu, nieuczciwy zysk (?) - EIBᴷ; *** por. w. 15 przypis *; **** lub: to, co jest wymieniane, wymiana, zamiennik, wynagrodzenie - Kpł 27,10.33

19. Bo3588 gnębił* i opuszczał5800 w potrzebie ubogich1800, przemocą zagrabił** dom1104, którego*** nie3808 zbudował1129.Pwt 28,30; Iz 5,8; Mi 2,2* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - skruszyć na kawałki, dotkliwie uciskać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odebrać, porwać, złupić; *** dosłownie: a nie zbudował go - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

20. Bo3588 nie znał umiaru* w swoim wnętrzu990, nie3808 dał ujść** temu, czego pragnął2530|PAR|PAS.Hi 15,29; Prz 17,1; Kaz 5,13* dosłownie: spokojny, swobodny, pomyślny, prosperujący, obfitujący; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - złożyć, pozwolić uciec, wyzwolić, ocalić (życie); PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; PAS strona bierna

21. Nic369 nie pozostało* z jego posiłku400, dlatego5921 też3651 nie3808 ostoi** się jego mienie***.Hi 18,19; Jr 17,11; Łk 16,24* lub: ktoś ocalony, reszta, to, co pozostało; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tańczyć, kręcić się, zwijać się, wirować; *** lub: dobra, rzeczy dobre, dobroć, urodziwość, piękno, radość, zamożność - Rdz 24,10

22. W obfitości*|INF jego dostatku** spadło na niego utrapienie***. Cała3605 siła**** nieszczęścia*****|N przychodzi935 do niego.* lub: być pełnym, napełnić, być dokonanym, być zakończonym; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** lub: bogactwo, samowystarczalność, obfitość (?) w Hi 36,18 - szyderstwo, kpina, uderzenie (?); *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiązać, być wąskim, być w tarapatach, osaczyć, stan niepokoju i strachu; **** dosłownie: ręka; ***** ktoś trudzący się, cierpiący, nieszczęśnik; N nominativ

23. Gdy będzie1961 miał czym napełnić*|INF swój brzuch990, Bóg ześle7971|KP na niego zapalczywość** swojego gniewu***, i ześle4305|JUS go na niego5921 i w jego wnętrzności****.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ukończyć, utwierdzić, wypełnić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ** wzburzenie, żar, płomień gniewu; *** metaforycznie: fuknąć gniewnie; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); **** Sof 1,17

24. Gdy będzie uciekał* przed żelazną1270 bronią**, przeszyje*** go strzała z łuku7198 spiżowego****.Ps 18,34; Oz 1,5; Mi 4,13* lub: śpieszyć, przychodzić szybko, iść; ** wyposażenie, oręż, uzbrojenie; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść obok, przejść szybko; **** spiż - twardy stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem

25. Wyciągnie8025 ją i wyjdzie3318 mu z pleców*|HAP takżeCW grot** pokryty*** jego żółcią**** – i przyjdzie1980|S na niego zgroza*****|P.Hi 18,11; Hi 27,20; Jr 6,25* lub: grzbiet, tył; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; CW conjunctive waw; ** coś błyszczącego, piorun - Wj 19,16; *** dosłownie: z żółcią; **** por. w. 14 przypis *** - pęcherzyk żółciowy, żółć; S liczba pojedyncza; ***** lub: przerażenie - Rdz 15,12; P Liczba mnoga

26. Całkowita3605 ciemność2822 jest zaczajona*|PAR|PAS, aby skryć jego skarby**. Pożre398 go ogień784 przez nikogo nie3808 wzniecony***, pochłonie****|JUS to, co pozostawione8300 w jego namiocie168.Hi 15,34; Ps 21,9; Ps 50,3* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schować, ukryć, kłaść potajemnie; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; PAS strona bierna; ** lub: chować, przechowywać jak skarb, zachować, czaić się; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być niesionym przez wiatr; **** dosłownie: drżeć, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - zniszczy; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)

27. Niebiosa8064 odsłonią* jego nieprawość**, a ziemia776 powstanie6965 przeciwko niemu.Hi 13,23* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - obnażyć, ujawnić, objawić; ** przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość

28. Porwie* zasoby** jego domu1004, rozpłyną***|KN|PAR się w dniu3117 Jego gniewu639.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odsłonić, usunąć, odejść, iść na wygnanie, do niewoli; ** dosłownie: owoc, plon, płody roli; *** lub: wylewać, cieknąć; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

29. Taki2088 dział* człowieka120 niegodziwego7564 jest od Boga430 i dziedzictwo** zapowiedziane561|N mu przez Boga430.Hi 27,13; Hi 31,2-3* lub: udział, część, terytorium; ** lub: majątek, własność; N nominativ

↑↑

Rozdział 21

1. A Hiob347 odpowiedział6030 i rzekł559*:Hi 3,1; Hi 9,1; Hi 12,1; Hi 16,1; Hi 19,1; Hi 23,1* por. Hi 6,1 przypis *

2. Słuchajcie*|IMP uważnie* mojej mowy**, a to2063 niech stanie1961*** się dla mnie waszą pociechą|JUS|P!Hi 15,11; Ps 94,19; Iz 66,11; Jr 16,7* hebraizm: słuchajcie, by słuchać - infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** słowo, wypowiedź; *** rzeczownik tylko w l. mn. - waszymi pociechami - por. EIB; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); P Liczba mnoga

3. Znoście*|IMP mnie, gdyCW ja589 będę mówił1696, a potem310, gdy będę mówić1696|INF, możesz szydzić*****|S!2Krl 19,21; 2Krn 30,10; Prz 1,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, dźwigać, wspierać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; CW conjunctive waw; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** drwić, wyśmiewać; *** charakterystyczne przejście w Hioba w l.poj. - może dotyczyć mowy Sofara; S liczba pojedyncza

4. Czy ja595 moją skargę* kieruję do** człowieka120|S? A jeśli518 tak***, to dlaczego4069 nie3808 miałby mój duch**** być wzburzony*****?* lub: rozważanie, zaduma, niepokój, zmartwienie; ** przeciwko, na człowieka; S liczba pojedyncza; *** por. WBCᴷ; **** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł; ***** dosłownie: skracać, metaforycznie niepokoić, wyprowadzać z równowagi, irytować, zniecierpliwić się

5. Spójrzcie*|IMP na mnie413 i zdumiejcie**|IMP się, i połóżcie7760 rękę3027 na swoje usta6310***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać się ku, odwracać się od, rozejrzeć się, zbliżać się; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przejmować grozą; *** gest wzywający do milczenia

6. A gdy518 o tym sobie przypomnę*, jestem przerażony**, a drżenie*** ogarnia**** moje ciało1320.Hi 4,14; Ps 55,5; Ps 119,120; Iz 21,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pamiętać; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zaniepokojonym, zatrwożonym; *** lub: dygotanie; **** dosłownie: chwytać, złapać

7. Dlaczego4069 niegodziwi7563 żyją2421, starzeją* się, a nawet1571 wzrastają** w siłę***?Hi 12,6; Ps 17,10; Ps 17,14; Ps 73,2; Jr 12,1; Ha 1,16* lub: posuwać się (w latach), starzeć się i słabnąć; ** dosłownie: być silnym, mocnym, zwyciężyć; *** lub: moc, skuteczność, bogactwo

8. Ich potomstwo* utrwala**|PAR się przed6440 nimi, a wokół5973 nich dzieci*** rosną na ich oczach5869.* lub: nasienie, sianie; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, niewzruszenie ustanowionym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** dosłownie: potomstwo, płód, to, co zostało wydane na świat

9. Ich domy1004 są bezpieczne*, bez strachu** i nie3808 ma nad5921 nimi rózgi*** Boga.Ps 73,5* hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność; ** lub: trwoga, przerażenie; *** kij, gałąź, berło, ród, plemię

10. Ich byk* pokrywa** i nie3808 zawodzi***, ich krowa**** cieli6403 się i nie3808 roni*****.* lub: wół; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zapładniać, powodować przejście na drugą stronę; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odrzucić jako odrażające, okazać wstręt, okazywać niechęć, dać się odstręczyć - por. WBCᴷ, SLᴷ,; **** lub: jałówka; ***** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić bezdzietnym, bezpłodnym

11. Wypuszczają7971 swoich małych chłopców* jak stado owiec6629, a ich synowie** radośnie skaczą*** wokoło.Ps 29,6; Ps 114,4; Ps 114,6* lub: młody mężczyzna, chłopiec tu Hi 19,18; ** lub: syn, młodzieniec, potomstwo; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - tańczyć, skakać - 1Krn 15,29

12. Chwytają5375*|KQ za bębenek** i harfę*** i weselą**** się przy dźwięku6963 fletu*****.Hi 30,31* lub: podnoszą (głos) przy - WBCᴷ, EIB; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; ** tamburyn - por. Ps 81,2 przypis **; *** tj. instrument szarpany, lira; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, promienieć radością; ***** por. Ps 150,4 przypis ***

13. Spędzają*|Q swoje dni3117 w dobrobycie**, i w jednej chwili*** zstępują5181 do Szeolu****.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić do końca, położyć kres, wyczerpać wg ketiv - cieszyć się niezmiernie; Q qere; ** rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, obfitość; *** moment, przez chwilę; **** tj. kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki

14. I mówią559 do Boga: Odejdź*|IMP od4480 nas, boCW nie3808 pragniemy** poznania*** Twoich dróg1870|P.:Hi 22,17; Ps 95,10; Prz 1,29* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odejść, zejść z drogi, stronić od, zostać usuniętym; IMP imperativus - tryb rozkazujący; CW conjunctive waw; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, pożądać, mieć upodobanie w; *** tylko w Ks. Hioba: przekonanie, poznanie Boga, sąd, opinia; P Liczba mnoga

15. Kim4100 jest Wszechmogący*, że3588 winniśmy Mu służyć**? I co4100 zyskamy***, że3588 winniśmy spotkać**** się z Nim?Wj 5,2; Hi 34,9; Ml 3,14* hebr.: szaddaj - wszechmocny, najpotężniejszy - Rdz 17,1 Hi 5,17; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trudzić się, pracować; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odnieść zysk, korzystać, osiągnąć; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spotkać kogoś, by wnieść prośbę lub błagać - por. Jr 7,16 stąd: wstawiać się, modlić

16. Oto2005 ich pomyślność* nie3808 jest w ich ręku3027. Rada** niegodziwych7563 daleka*** jest ode mnie.Hi 22,18; Ps 1,1; Prz 1,10* lub: dobra, rzeczy dobre, dobroć, urodziwość, piękno, radość, zamożność - Rdz 24,10; ** zamysł; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być odległym

17. Jak często4100* gaśnie1846 pochodnia5216** niegodziwych7563 i przychodzi935 na5921 nich zguba***? Jak często przydziela**** im ból***** w swoim gniewie639?Hi 18,5; Prz 13,9; Prz 24,20* tu: w znaczeniu rzadko (?) - por. SLᴷ; ** idiom oznaczający nieszczęście lub śmierć - por. Hi 6,17; *** katastrofa, ucisk, nieszczęście, klęska; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - podzielić, przyznać, wyznaczyć; ***** lub: lina, region, dziedzictwo, symbolicznie: bóle porodowe - Iz 13,8

18. Jak często są* jak słoma8401 na** wietrze*** i jak plewa4671, którą wicher**** porywa1589?Ps 1,4; Ps 35,5; Iz 17,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - istnieć, trwać, mieć miejsce, nastać, być; ** przed - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, gr.: pneuma; **** lub: porywisty wiatr, trąba powietrzna, sirocco (?)

19. Czy* Bóg zachowuje** dla jego synów1121 jego nieprawość***? Niech odpłaci7999|KP mu tak, abyCW o tym wiedział****.Wj 20,5; Jr 31,29; Lm 5,7* tu: jako pytanie retoryczne (?) - por. WBCᴷ - Pwt 24,16 2Krl 14,6 Jr 31,29 Ez 18,2 Tr 5,7; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chować, przechowywać jak skarb; *** niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; CW conjunctive waw; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać

20. Niech jego oczy5869 ujrzą7200 jego zniszczenie*|HAP i niech wypiją8354 gniew** Wszechmogącego7706.Ps 76,8; Iz 51,17; Iz 19,15; Jr 25,15; Obj 14,10* lub: ruina, klęska, nieszczęście; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** żar, furia, wściekłość, gorączka, gniew, metaforycznie: trucizna

21. Bo3588 jakaż4100 jest jego rozkosz* w jego domu1004, gdy jest już po nim310, i gdy liczba4557 jego miesięcy2320 osiągnie kres**?* lub: przyjemność, pragnienie, upodobanie, tęsknota; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być odciętym, być u kresu, być podzielonym

22. Czy ktoś może uczyć3925|KP Boga wiedzy*, gdyCW On1931 sam sądzi** najwyższych7311|PAR?Iz 40,13; Iz 45,9; Rz 11,34; 1Kor 2,16KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * lub: postrzeganie, umiejętność, rozeznanie, zrozumienie, mądrość; CW conjunctive waw; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, zarządzać, rozstrzygać spór, karać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

23. Jeden* umiera4191 w pełni sił**, cały3605 spokojny*** i beztroski****.* lub: ten; ** idiom: z nietkniętą kością; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: bezpieczny; **** dostatni, spokojny, swobodny, prosperujący

24. Jego wiadra***|HAP są pełne4390 mleka2461, a jego kości*** szpikiem4221 są nawilżone****.Hi 15,27* idiom: piersi pełne mleka; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: kubeł, stos jadalnych oliwek bogatych w oliwę, miejsce, gdzie kładzie się bydło, udoᴳᴱˢ, inni: jego biodra są pełne tłuszczu - por. Biblia Warszawska, Biblia Poznańska, Biblia Ekumeniczna, EIBᴷ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: ciało; **** dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być nawadnianym

25. A drugi2088 umiera4191 z goryczą4751|ADJ w duszy***, a nie3808 skosztował*** szczęścia****|A.ADJ Adjective - przymiotnik; * dosłownie: w duszy gorzki - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jeść; **** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość; A rodzajnik określony

26. Razem* leżą7901 w prochu** i obu pokrywa*** robactwo7415.Hi 20,11; Kaz 9,2-3; Iz 14,11* lub: łącznie, wszyscy razem, podobnie; ** sucha ziemia, pył, grunt, popioły, śmieci, gruz; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakryć, ukryć, odziać

27. Oto2005 znam3045 wasze myśli* i zamiary** przeciwko5921 mnie, przez które wyrządzacie zło***.Hi 15,33; Prz 8,36; Jr 13,22* lub: plan, wymysł, wynalazek; ** plan, spisek, zmowa; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - użyć przemocy, skrzywdzić, postąpić, traktować źle

28. Bo3588 mówicie555: Gdzie346 jest dom1004 tego dostojnika*? A gdzie346 jest ten namiot**, w którym zamieszkali***|N niegodziwi7563?* tj. ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu; ** lub: dom, miejsce przebywania; *** przybytek, namiot na pustyni; N nominativ

29. Czy nie3808 pytaliście7592 o to przechodzących*|PAR drogą1870? Czy nie3808 chcecie poznać** ich dowodów***;Hi 34,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść obok, przekroczyć; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uważać, rozumieć opacznie, przekreślić, wypaczyć, starannie zważać, obserwować, badać, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - uznać; *** dosłownie: znak, znak ostrzegawczy, cud

30. Że3588 niegodziwy7451|S jest zachowany* na dzień3117 nieszczęścia**? Że3588 na dzień3117 gniewu*** są oni prowadzeni****|P.Hi 10,19; Hi 21,32S liczba pojedyncza; * lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - uśmierzyć, zostać oszczędzonym, trzymać się z daleka - inni: w dniu nieszczęścia jest zachowany - por. EIB, Biblia Warszawska, Biblia Ekumeniczna; ** lub: strapienie, brzemię, klęska, dzień klęski; *** wybuch, wściekłość, gniew, buta; **** koniugacja czasownika - hofal forma bierna - być niesionym, zostać przyprowadzonym, być prowadzonym; P Liczba mnoga

31. Kto4310 wytyka* mu w twarz6440 jego drogę**? A kto4310 mu odpłaci*** za to, co on1931 uczynił6213?Pwt 7,10; Hi 34,11; Ps 62,12; Jr 20,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać, obwieszczać, oznajmiać, wyjaśniać, donosić; ** hebr.: derek - tu: jako sposób życia - odległość, podróż, metaforycznie bieg życia, charakter moralny; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynagradzać straty, płacić

32. I on1931 zostanie zaprowadzony2986|KHO do grobów* i nad5921 mogiłą1430 będzie strzeżony**.KHO koniugacja czasownika - hofal forma bierna; * tj. na cmentarz - Liczba mnoga - por. Gesenius’ Hebrew Grammar ed. E. Kautsch § 124c; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - baczyć, pilnować

33. Słodkie* są mu bryły** doliny5158|S i ciągnie*** za310 sobą każdego3605 człowieka120|S; a przed6440 nim idą niezliczeni369 strong:H4557.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być bądź stać się słodkim, przyjemnym, ssać; ** lub: gruda ziemi, tu i Hi 38,38; S liczba pojedyncza; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wlec, ściągać w dół

34. Jakże* więcCW możecie mnie pocieszać5162 marnością**, skoroCW w waszych odpowiedziach8666 pozostaje7604 fałsz4604***?* lub: jak to! - jako wyraz ubolewania bądź zadowolenia; CW conjunctive waw; ** lub: pustka, para, oddech, daremność, określenie obcych bóstw - Jr 2,5 Prz 13,11; *** czyn zdradziecki, wykroczenie

↑↑

Rozdział 22

1. WtedyCW Elifaz464 Temańczyk8489 odpowiedział6030 i rzekł559:Hi 2,11; Hi 4,1; Hi 15,1CW conjunctive waw

2. Czy Bóg ma pożytek* z człowieka**? Czy nawet3588 mądry***|PAR może przynieść pożytek5532 dla5921 samego siebie****?Hi 35,7; Ps 16,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przydatnym, zdatnym, korzystać, odnosić pożytek; ** dosłownie: mąż, silny mężczyzna, wojownik, bohater; *** lub: być roztropnym, postępować mądrze; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** Jemu - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

3. Czy Wszechmogący7706 ma upodobanie* w tym, że3588 jesteś sprawiedliwy**? I czy518 ma zysk*** z tego, że3588 doskonalisz8552****|KH swoje drogi1870?Hi 34,12* lub: rozkosz, przyjemność, pożądania, pragnienie, tęsknota; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być prawym; *** dotyczy zysku osiągniętego gwałtem lub bezprawiem - Rdz 37,26; **** dosłownie: skończyć, doprowadzić do doskonałości, uczynić zdrowym; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza

4. Czy będzie cię karał* za twoją bogobojność**|A? Czy wnosi935 przeciwko5973 tobie sprawę w sądzie***?Hi 14,3; Ps 143,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sądzić, karać, uznawać za winnego, besztać, ganić; ** lub: strach, szacunek, nabożna cześć, pobożność; A rodzajnik określony; *** lub: decyzja prawna, orzeczenie prawne, roszczenie, wyrok

5. Czy twoja niegodziwość* nie3588 jest wielka7227 i nie3588 mają końca7093 twoje nieprawości**|P?Hi 15,5; Ps 19,12; Ps 40,12* lub: udręka, przeciwność losu, nieszczęście, zło, niedola; ** lub: przewrotność, deprawacja, wina lub kara za nieprawość; P Liczba mnoga

6. Gdyż3588 bez powodu* brałeś zastaw** od twoich braci251, a półnagich*** obdzierałeś**** z szat899.Wj 22,26-27; Pwt 24,10* lub: darmo, za nic, niezasłużenie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć porękę; *** dosłownie: nagich; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - obnażyć, obedrzeć ze skóry

7. Nie3808 dałeś* wody4325 zmęczonemu** i odmówiłeś*** chleba3899 głodnemu7456.Hi 31,17; Iz 58,7; Ez 18,7; Mt 25,42* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podlewać, nawadniać, poić wodą; ** lub: osłabiony, wyczerpany, znużony; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstrzymywać, powściągać, utrudniać

8. LeczCW dla człowieka376 silnego2220* była ziemia776|A, a poważany** mieszkał3427 w niej.CW conjunctive waw; * idiom: człowiekowi z ramieniem - tj. silny, zaradny, wpływowy; A rodzajnik określony; ** idiom: mający podniesione oblicze - tj. uprzywilejowany

9. Wdowy490 odprawiłeś* z niczym7387, a ramiona2220 sierot3490 miażdżyłeś**.Hi 24,3* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wysłać, odesłać, pozwolić odejść, wypuścić, wyzwolić; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być roztrzaskanym, być przywiedzionym do skruchy

10. Dlatego5921 też3651 otaczają* cię sidła** i przeraża*** cię nagły**** strach*****.* lub: naokoło, dookoła, ze wszystkich stron; ** sieci; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przestraszać, śpieszyć się, robić coś pośpiesznie, być poganianym; **** nieoczekiwany; ***** trwoga, przerażenie

11. I* ciemność – nic nie3808 widzisz**, a masa8229*** wód4325 cię okrywa3680|KP.Hi 38,34; Ps 69,1* lub: czy też, lub, czy to, także, wówczas; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; *** obfitość, mnóstwo; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności

12. Czy Bóg nie3808 jest na wysokościach*|SC niebios8064|P? Spójrz7200|IMP więcCW na wysokość**|N gwiazd3556, jakże3588 są wysoko7311***!* lub: wywyższenie, świetność, wyniosłość; SC singular construct; P Liczba mnoga; IMP imperativus - tryb rozkazujący; CW conjunctive waw; ** szczyt, wierzchołek (góry), całość, ktoś ważny; N nominativ; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wywyższonym, wstać

13. A ty mówisz559: Co Bóg wie*? Czy zza1157 gęstych chmur** będzie sądził***?Ps 139,11; Iz 29,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; ** ciężka bądź ciemna chmura, wielka, gęsta ciemność; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, zarządzać, sądzić, rozstrzygać spór, karać

14. Ciemne chmury* są Jego zasłoną**|N, więcCW nie3808 widzi7200, gdyCW po sklepieniu*** niebios8064 się przechadza1980|KH.Prz 8,27; Iz 40,22* lub: ciemność, gęsta chmura, gąszcz; ** osłona, schronienie, kryjówka; N nominativ; CW conjunctive waw; *** okrąg, horyzont, metaforycznie: dach, skraj; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza

15. Czy chcesz się trzymać* starej** ścieżki734, którą834 wydeptali*** ludzie4962 nieprawi****?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, śledzić, ochraniać, bronić, obserwować; ** długotrwałość, odwieczność, starożytność, na zawsze; *** udeptywać, maszerować, wyginać; **** nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult - Lb 23,21

16. Ci, którzy834 zostali wyrwani* przed czasem6256 i rzeka5104 zalała3332 ich fundamenty**.Hi 4,19* tu: jako eufemizm śmierci, koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - zostać przedwcześnie porwanym, tu i Hi 16,8; ** podstawa, dno - Wj 29,12

17. Mówiący559|PAR do Boga: Odejdź*|IMP od4480 nas! I: Co4100 może im uczynić** Wszechmogący7706?Hi 21,14; Ps 95,10; Ps 107,42PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić się ku, zostać usuniętym, zejść z drogi - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zrobić

18. AleCW On1931 napełniał* ich domy1004 dobrem**. Ale rada*** niegodziwych7563 jest daleko**** ode mnie.Hi 21,16; Ps 1,1; Dz 14,17; Dz 15,16CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zadowolić, wypełnić, dokonać, ukończyć, utwierdzić; ** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, obfitość; *** zamysł; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być odległym, być odsuniętym

19. Widzą7200 to sprawiedliwi* i cieszą** się, a niewinny*** naśmiewa**** się z nich.Hi 9,23; Hi 11,3* lub: prawi; ** być zadowolonym, radować się, promienieć radością; *** czysty, wolny od winy bądź kary, przejrzysty; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - drwić, szydzić, naigrawać się

20. Czyż518 nasz przeciwnik* nie3808 zostaje zniszczony**, a ich resztkę*** pochłonął398 ogień784?* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: bunt, wróg (?)ᴳᴱˢ, podstawa, istnienie, istota rzeczy, gr.: hipostasis - stąd: mienie, bogactwo, majątek - Biblia Tysiąclecia Biblia Poznańska, Biblia Gdańska, Biblia Brzeska; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być schowanym, zostać startym, zgładzonym; *** lub: pozostałość, bogactwo - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

21. Zaznajom*|IMP się z5974 Nim, proszę**! I niech będzie wśród was pokój***|IMP, a zawita**** do ciebie dobro2896.Prz 3,2; Iz 27,5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przejawiać harmonię z, znać bardzo dobrze, pojednać - Biblia Poznańska, pogodzić - Biblia Warszawska, inni: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - korzystać, odnosić pożytek - EIB; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach lub napomnieniach); *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być spokojnym, żyć spokojnie, być zakończonym, być zdrowym; **** dosłownie: iść, wkraczać

22. Przyjmij*, proszę4994, Prawo** z Jego ust6310 i złóż7760 Jego słowa*** w swoim sercu****.Ps 119,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, uprowadzić, otrzymać, przyjąć - imperativus - tryb rozkazujący; ** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób; *** lub: wypowiedź, mowa, powiedzenie, obietnica, nakaz; **** hebr.: lebab - wewnętrzny człowiek, umysł, wola, serce, rozum, wiedza, pamięć, sumienie - por. hebr.: leb

23. Jeśli518 zawrócisz* do5704 Wszechmogącego7706, zostaniesz odbudowany**, jeśli oddalisz*** nieprawość5766 od swojego namiotu168.Hi 8,5-6; Hi 11,13-14; Iz 31,6; Iz 55,7; Ml 3,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odwracać się, wracać; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ugruntowanym, utrwalonym, wzmocnionym; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odejść daleko, odsunąć

24. Rzuć*|IMP w5921 proch6083 drogocenny kruszec** i między skałę6697|S potoków*** złoto z Ofiru****.1Krl 9,28; 1Krl 10,11; 1Krn 29,4; Hi 28,16; Iz 13,12* lub: położyć, kłaść, ustawiać, rozmieszczać, wykonywać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: złoto, drogocenna ruda, złoty pierścień - tu i w. 25; S liczba pojedyncza; *** lub: rwący potok, dolina, wadi, dolina rwącego potoku, szyb; **** tj. ziemia lub miasto w płd. Arabii na szlaku handlowym Salomona pomiędzy Mekką a Medyną - Mahdadh Dhahab, synonim złota - „Ofir” - obrócony w pył

25. Wszechmogący7706 stanie1961 się twoim drogocennym kruszcem1220 i srebrem3707 – twoją siłą*|P.Ps 16,5; Iz 33,6; 2Kor 6,10; Jk 2,5* dosłownie: wyniosłość (terenu), wysokie rogi, metaforycznie: siła - Lb 23,22 24,8 szczyt - Ps 95,4 kopiec srebra - Word Biblical Commentary, EIBᴷ ruda wybornego srebra z gór Armenii - Word Biblical Commentaryᴷ srebro pełne połysku - Biblia Warszawska, Biblia Ekumeniczna; P Liczba mnoga

26. Tak3588! Wtedy227 będziesz się rozkoszować* w5921 Wszechmogącym7706 i wzniesiesz5375 ku413 Bogu swoje oblicze6440**.Hi 27,10; Ps 37,4; Iz 55,2* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - być szczęśliwym z powodu czegoś, wielce się czymś rozkoszować, być nawykłym do rzeczy wykwintnych; ** idiom: będziesz mógł z ufnością zbliżyć się do Boga

27. Będziesz błagał* Go, a On cię wysłucha8085, a ty spełnisz** swoje śluby***.Ps 50,14-15; Jr 29,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zanosić błagania, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - modlić się; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynagradzać straty, płacić, nagradzać; *** przysięgi - tu: w l.mn., uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - Lb 6,2.5.21

28. I gdy podejmiesz* sprawę**, toCW się spełni6965|JUS, a na twoich drogach1870|P będzie świecić*** światłość216.Ps 20,4; Ps 90,17; Prz 4,18; Iz 30,21; Iz 60,3; Lm 3,37; Dn 12,3; Ml 4,2; J 8,12* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ciąć, dzielić, odcinać, ogłaszać, tu: w idiomie nawiązującym do myśli zawierania przymierza - tu także jako zdanie hipotetyczne - por. Gesenius’ Hebrew Grammar ed. E. Kautsch §159d; ** lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie, obietnica, nakaz; CW conjunctive waw; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); P Liczba mnoga; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - metaforycznie: oświecić

29. Bo3588 choć poniżono*|3P cię, leczCW jak powiedziałeś559|CON – pychę**|N! A tego, kto nisko7807 zwraca oczy5869***, On wybawia****.Jk 4,6; 1P 5,5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - położyć bądź sprowadzić nisko, ustawić na niższym miejscu, uczynić niskim, upokorzyć, usiąść; 3P trzecia osoba l.mn.; CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** duma, wywyższenie tu i Hi 33,17, Jr 13,17; N nominativ; *** idiom: uniżonego, pokornego; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, dać zwycięstwo

30. Ocala* także tego, który nie336|HAP jest niewinny**, a zostanie on wyzwolony*** dzięki czystości**** TwoichAK|BB|BG rąk3709.2Sm 22,21; Hi 17,9* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pozwolić uciec, wyzwolić, ocalić (życie), złożyć; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** lub: czysty, wolny od winy bądź kary, przejrzysty; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyślizgnąć się, uciec; **** nieskazitelność; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; BB Biblia Brzeska; BG Biblia Gdańska

↑↑

Rozdział 23

1. A Hiob347 odpowiedział6030 i rzekł559*:Hi 3,1; Hi 9,1; Hi 12,1; Hi 16,1; Hi 19,1; Hi 21,1* por. Hi 6,1 przypis *

2. Również1571 dziś3117|N nieprzejednana* jest moja skarga**, a moja*** ręka3027**** ciąży3513 na5921 moim wzdychaniu*****.Hi 7,11; Hi 10,1N nominativ; * dosłownie: upór, zaciętość, buntowniczość, emend.: gorzka - WBCᴷ; ** lub: rozważanie, zaduma, niepokój, zmartwienie; *** lub: Jego - Biblia Warszawska, Biblia Poznańska, EIB; **** idiom: choć staram się powstrzymać moje wzdychanie (?) - EIBᴷ; ***** lub: jęczenie - Hi 3,24

3. Kto4310 dałby5414, abym wiedział* i mógł Go znaleźć**? Udałbym935 się wtedy do Jego tronu***?Hi 13,3; Hi 16,21* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spotkać, przydarzyć się, osiągnąć, dostać; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: przygotowanie, ustalone miejsce, miejsce siedzące

4. Przedstawiłbym* przed6440 Nim moją sprawę**, a moje usta6310 napełniłbym4390|KP argumentami***;Hi 5,8; Hi 13,18; Hi 35,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawiać w szeregu, porządkować, wskazywać po kolei, przedstawiać (sprawę w sądzie); ** decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; *** nagana, upomnienie, kłótnia, oskarżenie - być może oświadczenie stron w procesie sądowym

5. Chciałbym poznać3045|COH słowa* Jego odpowiedzi** i rozważyć***|COH to, co4100 mi powie559.COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; * lub: słowo, mowa, wypowiedź - 2Sm 23,2; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; *** lub: rozumieć, wiedzieć, zauważać, zwracać uwagę, nakłaniać ucha, odróżniać, mieć rozeznanie, wgląd, zrozumienie

6. Czy przy swojej wielkiej7227 mocy3581 będzie się prawował* ze5978 mną? Nie3808! On1931 na pewno** zważałby*** na mnie.Hi 13,19; Hi 33,13; Iz 27,4; Iz 45,9* lub: walczyć, zmagać się, kłócić się, prowadzić, proces (prawny), pozywać do sądu; ** zaiste, z pewnością, lecz, jednak; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustanawiać, zwracać uwagę, wyjaśniać, postawić (naprzeciw) metaforycznie: okazać miłosierdzie

7. Tam* prawy** może spierać***|PAR się z5873 Nim i na zawsze5531 byłbym uwolniony****|COH przez mojego sędziego8199|PAR.Hi 13,3; Hi 13,15; Hi 15,3* lub: wtedy, potem; ** szczery, słuszny; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - przekonywać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić w bezpieczne miejsce, wyzwolić; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.

8. Lecz oto2005 idę6924 prosto*, a nie369 ma Go; cofam** się – a nie3808 dostrzegam*** Go.Hi 9,11* lub: ku wschodowi; ** wstecz, na zachód - Iz 9,11; *** w. 5 przypis ***

9. Z lewej*, gdzie On działa**|INF, a nie3808 mogę Go dostrzec***|JUS; obrócił5848**** się ku prawej*****, a nie3808 widzę7200 Go.* lub: na północ; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykonywać, używać, przygotować, postanawiać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - widzieć, oglądać, prorokować, dostarczać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zakryć, ukryć; ***** na południe, prawica

10. Tak588, On zna3845 drogę*, którą kroczę5978**; gdyby mnie wypróbował***, wyszedłbym3318|IM czysty jak złoto2091.Ps 17,3; Ps 66,10; Ps 139,1; Jk 1,12; 1P 1,7* hebr.: derek - odległość, podróż, metaforycznie bieg życia, charakter moralny, sposób życia; ** dosłownie: ze mną - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: próbuje (perfectum, czas przeszły), koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - badać, lustrować, sprawdzać, wykazywać, doświadczać; IM imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana

11. Moja stopa7227 uchwyciła* się Jego śladu**, strzegłem*** Jego drogi1870 i uważałem, aby z niej nie3808 zboczyć****|JUS|ESP.Hi 17,9; Ps 17,5; Ps 44,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - złapać; ** krok, pójście; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, śledzić, ochraniać, ratować życie, obserwować; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zginać, spychać na bok, odpychać, skłaniać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ESP Pismo Święte ST i NT - Edycja Świętego Pawła

12. Od przykazań*|SC Jego warg8193 nie** odchodziłem***; bardziej4480 cenię**** wypowiedzi561 Jego ust310 niż moją codzienną rację*****.* hebr.: micwaʰ - przykazanie, prawo, nakaz; SC singular construct; ** dosłownie: i (conjunctive waw) nie - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, SLᴷ; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - usuwać, zostać usuniętym, ustać; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przechowywać jak skarb, zachować, chować; ***** dosłownie: coś należnego, przyznany dział, przynależna część żywności - Prz 30,8 wyznaczone zadanie - Wj 5,14 przydzielona część - Ez 16,27 ustalony czas - Mi 7,11 zalecenie, reguła, prawo - Hi 28,26

13. A On1931 jest niezmienny* i któż4310 zdoła Go zawrócić**? A czego pragnie183 Jego dusza5315, toCW czyni6213|CON;Ps 115,3; Iz 14,27; Dn 4,35* dosłownie: w jednym - idiom: jest jeden co do istoty, niezmienny, On pozostaje ciągle ten sam - por. WBCᴷ Gesenius’ Hebrew Grammar ed. E. Kautsch 119i; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przynosić z powrotem, odnawiać, pokonywać, zdać sprawę; CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości

14. Tak3588, On dopełni* mój wyznaczony czas**; u Niego jest wiele7227 takich2007***|P zamiarów.Mi 7,11* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wykonać, położyć kres; ** por. w. 12 przypis *****, mój los - EIBᴷ, co mi jest przeznaczone - Biblia Warszawska, wypełni zamierzenia swoje - Biblia Poznańska; *** lub: i (takie) jak one - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; P Liczba mnoga

15. Dlatego5921 też3651 jestem zatrwożony* przed Jego obliczem6440; rozważam** i odczuwam lęk*** wobec4480 Niego.Hi 4,14; Hi 22,10* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zaniepokojonym, przerażonym, wystraszonym; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - okazać się roztropnym, rozważyć starannie; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odczuwać przerażenie, odczuwać bojaźń

16. A Bóg osłabił* moje serce**, Wszechmogący7706 mnie zatrwożył***.Pwt 20,3; Iz 7,4; Jr 51,46* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować bycie słabym, idiom: odebrał mi odwagę; ** wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przerazić, śpieszyć - Ps 2,5 83,16

17. Bo3588 nie3808 zostałem uciszony* przed6440 ciemnością**, aniCW przez to, że twarz6440 moją ogarnął3680|KP mrok***.Hi 19,8; Hi 29,3; Hi 30,26* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać zakończonym, zostać unicestwionym; ** ukryte miejsce, niejasność; CW conjunctive waw; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; *** gęsta ciemność - Hi 3,6 10,22 28,3

↑↑

Rozdział 24

1. Dlaczego4069 przez Wszechmogącego7706 nie3808 są zachowane* czasy6256|P sądu, a znający3045|PAR|Q Go, nie3808 przewidzą** Jego dni3117?Kaz 9,12; Iz 2,12; Am 5,18; Dz 1,7* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zostawionym w zapasie, ukryć; P Liczba mnoga; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; Q qere; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - widzieć, dostrzegać, prorokować, dostarczać

2. Niektórzy przesuwają* kamienne granice**, zagarniają*** stado5739|S i pasą7462 je.* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dosięgnąć, osiągnąć, być w stanie, zapewnić, przejąć, objąć; ** dotyczy oznaczonego obszaru jako znak własności - Pwt 19,14 27,1; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zrabować, porwać, złupić, odebrać; S Liczba pojedyncza

3. Osła2543 sierot3490 pędzą* jako łup i bydlę7794 wdowy490 biorą w zastaw**.Pwt 27,19; Hi 22,9; Hi 31,21* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wieść, prowadzić naprzód, odpędzać, odciągać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć jako porękę, niszczyć, psuć, wiązać

4. Spychają* z drogi1870 ubogich**, biedni*** ziemi776 muszą się kryć**** razem3162.Sdz 5,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - skłaniać, zginać, spychać na bok, odpychać; ** cierpiący ucisk i złe traktowanie, będący w potrzebie - ogólne określenie najniższej warstwy społecznej; *** pokorny, udręczony, słaby, cichy; **** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być zmuszonym do ukrycia się - Rdz 38,10

5. Oto2005 jak dzikie osły* na pustyni4057 wychodzą3318 w swoim trudzie** szukając7835|PAR żeru***|A. Step6160 jest mu chlebem**** dla jego młodych*****|A.Hi 6,5* lub: zebra (?); ** czyn, dzieło, uczynek, nabycie; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** dosłownie: żywność, pokarm, liść; A rodzajnik określony; **** lub: żywność, zboże, pokarm; ***** dosłownie: chłopiec, sługa

6. Na polu7704 żną*|Q swoją paszę** i zbierają*** grona w winnicy3754 niegodziwych****.* wg qere: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - skracać, wg ketiv: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zbierać żniwo; Q qere; ** tu i Hi 6,5 Iz 30,24; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - gromadzić, zbierać pokłosie, plądrować, zbierać wszystko z, ogołacać; **** bezbożny, zły, winny

7. Nago6174|ADJ nocują* bez1097 ubrania** i nie mają okrycia*** w czasie chłodu7135;Wj 22,26ADJ Adjective - przymiotnik; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebywać, pozostawać; ** odzienie, szata, strój; *** lub: odzienie, zakrycie (w celu ukrycia)

8. Przemoczeni* są ulewą** gór2022|N|P, nie1097 mając schronienia1097 strong:H4268*** obejmują2263****|KP skałę6697.Lm 4,5* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: być wilgotnym, być mokrym; ** wylanie, burza z piorunami, potoki deszczu; N nominativ; P Liczba mnoga; *** lub: kryjówka; **** metaforycznie: przytulają się; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności

9. Inni odrywają* sierotę** od piersi7699 matki i na*** ubogim6041 biorą go w zastaw****.Hi 17,3; Prz 17,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odebrać, zrabować, porwać, złupić; ** być może chodzi o półsierotę - 2Krl 4,1; *** por. EIBᴷ; **** w. 3 przypis **

10. Nago6174 chodzą1980|KP bez1097 ubrania3830, a wygłodzeni7456 niosą* wiązkę** kłosów.KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, podnieść, dźwigać, brać, uprowadzić; ** lub: snop - hebr. miara ciał sypkich - 1 omer to ok. 2l tj. 1/10 efy

11. Między996 dwoma rzędami*|WBC ich** tłoczą oliwę***; tłoczą**** kadzie*****, a jednak są spragnieni6770|CON.2Krl 6,27; Iz 5,2; Iz 16,10* dosłownie: mur, taras, ściana nośna; WBC Word Biblical Commentary; ** może dotyczyć (innych) z w. 9; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - połyskiwać, wytłaczać oliwę; **** dosłownie: deptać, udeptywać w tłoczni; ***** tj. kadź na wino; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości

12. Z miast5892 dochodzą jęki5008* ludzi*****, a dusza3515|S śmiertelnie rannych**** woła o pomoc7768, leczCW Bóg nie3808 rozlicza***** tej niestosowności******.Hi 1,22; Ps 69,26* tu i Ez 30,24; ** przy zmianie wokalizacji: umierających - EIBᴷ; *** dosłownie: mężczyzna, człowiek (Liczba mnoga); S Liczba pojedyncza; **** lub: zabity, przebity; CW conjunctive waw; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyznaczać, ustanawiać, postanawiać, kształtować, sprawiać, że coś się stanie Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - nie oskarża Biblia Warszawska - nie zważa na; ****** lub: niesmaczność, nieprzyzwoitość, to co puste, głupstwo

13. Tamci1992|P znów są* pośród buntujących**|PAR się przeciw światłu216, nie rozpoznają*** Jego dróg1870 i nie3808 przebywają**** na Jego ścieżkach5410.Ps 1,1; J 3,19-20P Liczba mnoga; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - istnieć, trwać, mieć miejsce, nastać, być; ** burzyć się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę na, rozróżniać, rozumieć, mieć wzgląd na, zauważać; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, mieszkać

14. Morderca* wstaje6965 przed świtem216**|A i zabija*** ubogiego**** i potrzebującego34*****, a w nocy3915 chce stać1961|JUS się jak****** złodziej1590|A.2Sm 11,14; Ps 10,8; Mi 2,1-2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgładzać - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - Wj 20,13; ** po świetle dnia - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, za dnia - SLᴷ; A rodzajnik określony; *** zgładzić tu i Hi 13,15 Ps 139,19; **** pokorny, skromny, nędzny, słaby; ***** por. w. 4 przypis **; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ****** por. SLᴷ

15. A oko5869 cudzołożnika*|PAR wygląda** zmierzchu5399, aby mówić559|INF: Nie3808 zobaczy7889 mnie nikt*** – i za zasłoną****|N oblicze6440 swoje ukrywa*****.Rdz 38,14-15; Prz 7,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - popełnić cudzołóstwo, uprawiać bałwochwalstwo; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachowywać, mieć pieczę nad, wypatrywać, czekać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** dosłownie: oko; **** lub: osłona, schronienie, kryjówka; N nominativ; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, umieszczać, sprawiać, że coś się stanie

16. W ciemności2822 podkopują2864* domy1004, za dnia3119 je oznaczają**|BP – nie3808 znają3045 światła216.* tj. włamują się do nich - Ez 8,8 oraz Mt 6,19; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zamknąć na klucz, zapieczętować to dla siebie tylko tu w koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - stąd inni: za dnia się zamykają w nich - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, EIB, SLᴷ; BP Biblia Poznańska

17. Bo3588 dla nich wszystkich* poranek1242 to cień śmierci**. Bo3588 znają*** grozę**** cienia śmierci6757.Hi 3,5; Ps 73,18-19* lub: łącznie, wszyscy razem, razem, podobnie, jedność; ** hebr.: calmawet - cień śmierci, głęboka ciemność - metaforycznie: miejsce przebywania zmarłych - Iz 9,1 Jr 2,6; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozumieć, mieć wzgląd na, uważać; **** trwoga, straszliwe wydarzenie

18. Lekki* jest taki1931 na5921 powierzchni** wody4325, przeklęta7043|KPU jest ich część*** na ziemi776, nie3808 kierują**** się drogą1870 do ich winnic3754*****.* lub: chyży, rączy; ** lub: przed, oblicze, obecność, twarz, wcześniej; KPU koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel; *** działka, gładka część, pochlebstwo; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać się ku, odwracać się od, rozejrzeć się, zbliżać się; ***** Biblia Warszawska, WBCᴷ - żaden deptacz nie zwraca się do ich winnicy - tj. nikt w niej nie chce pracować

19. Susza6723 a także1571 upał2527 porywają* wody śniegu7950, tak Szeol** porywa tych, którzy zgrzeszyli2398.Hi 7,9* dosłownie: odebrać, zrabować, porwać, złupić, zdzierać; ** tj. kraina umarłych, grób, dół, pustka

20. Zapomina* o nim łono7358 matki, robak7415 ssać będzie go słodko**|HAP. Nikt go więcej5750 nie3808 wspomina2142|KN, a nieprawość5766 jego zostanie złamana*** jak drzewo6086.Wj 9,25; Hi 29,17; Ps 105,33; Prz 10,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać się troszczyć; ** słodko karmić, karmić się na nim - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, SLᴷ, słodzi nim sobie robactwo - EIB; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; *** lub: być rozbitym, zniszczonym, zrujnowanym, okaleczonym

21. Wykorzystuje*|PAR niepłodną6135, która nie3808 rodziła3205, a wdowie490 nie3808 czyni dobra**.Pwt 14,26; Hi 22,29; Iz 1,17; Jk 1,27* dosłownie: łączy się, towarzyszy, EIBᴷ - niszczy, SL - wykorzystuje bezpłodną, WBCᴷ - źle traktuje, nie wzbudza potomstwa - Rdz 38,8; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ucieszyć, sprawić radość, uczynić słusznie, należycie

22. A jednak On przedłuża*|CON w swojej mocy3581 życie upartych**; gdy taki powstaje6965***, toCW nie3808 wierzy**** w swoje życie2416.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wlec, prowadzić, ściągnąć w dół, napiąć (łuk), iść naprzód, maszerować; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** lub: potężny, waleczny, metaforycznie: uparty, tyran; *** domyślnie: z choroby (?) lub gdy (Bóg) powstaje, to uparty nie ma pewności co do...; CW conjunctive waw; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno, być pewnym, ufać

23. Ofiarowuje* mu bezpieczeństwo**|N i może się oprzeć***, a Jego**** oczy czuwają nad5921 ich drogami1870.Hi 11,18; Ps 4,8; Prz 3,24; Prz 15,3; Jr 16,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dawać, przeznaczać, poświęcić, użyć, przypisać; ** lub: pokładać ufność w, mieć pewność, być bezpiecznym; N nominativ; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - opierać się na, ufać, wesprzeć; **** domyślnie: Boga

24. Chwilowo*|ADJ są wywyższeni7426|CP, a potem ich** nie ma369|S; zostali poniżeni4355|CON jak wszyscy3605 inni i wyrwani***; a jak czubek7218 kłosa7641 będą odcięci****.Hi 14,21; Hi 21,17; Ps 37,10; Ps 106,43* dosłownie: niewiele, trochę, ledwie; ADJ Adjective - przymiotnik; CP common plural; ** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - go; S Liczba pojedyncza; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być rozerwanym, być wyrwanym ze śmierci; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obrzezać

25. A jeśli518 tak nie3808 jest, to* kto430 mi wykaże, że jestem kłamcą** i zechce obrócić***|JUS wniwecz408 moje słowo****?* dosłownie: zatem, więc - partykuła wskazująca; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić kłamstwo; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, ustawiać, układać, umieszczać, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - zredukuje do niczego; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); **** hebr.: millaʰ - słowo, mowa, wypowiedź - 2Sm 23,2 poetycki odpowiednik dabar, na 38 razy 34 w Ks. Hioba

↑↑

Rozdział 25

1. A Bildad1085 Szuachita7747 odpowiedział6030 i rzekł559:Hi 2,11; Hi 8,1; Hi 18,1

2. Z5973 Nim są panowanie*|INF|ABS i strach**, On czyni6213 pokój*** na Jego wysokościach****.Iz 24,21* tj. koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawować władzę, spowodować, że ktoś będzie rządził; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ** lub: trwoga, przerażenie tu: hendiadys; *** hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność, cisza; **** Kaz 10,6 przypis ***

3. Czy znana jest liczba* Jego oddziałów**? A nad5921 kim4310 nie3808 wschodzi*** Jego światło216?Jk 1,17* tj. ilość, coś ponumerowane, wejść do spisu; ** lub: grupa, gromada, banda; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pojawiać się, rosnąć w siłę

4. Jak4100 więcCW może człowiek* być usprawiedliwiony** przed5973 Bogiem? LubCW jak4100 może być czystym2135 ten, kto został zrodzony3205|PAS|PAR z kobiety802?Hi 4,17; Ps 130,3; Ps 143,2CW conjunctive waw; * hebr.: enosz - człowiek, śmiertelnik, osoba, ludzkość; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć słuszność, być sprawiedliwym, być prawym; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

5. Oto2005 nawet5704 księżyc3394 nie3808 lśni* i gwiazdy3556 nie3808 są w Jego oczach5869 czyste**;Hi 4,18; Hi 15,15; Hi 21,22* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być jasnym, jaśnieć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być czystym

6. Tak3588! Tym bardziej637 człowiek582, który jest jak czerw* i syn1121 człowieka**|S, który jest jak robak***.Ps 8,4; Ps 22,6; Iz 41,14* lub: robak, larwa - Wj 16,24; ** tj. imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, mężczyzna; S Liczba pojedyncza; *** czerw, larwa, owad coccus ilicis, szkarłatny barwnik pozyskiwany z tego owada

↑↑

Rozdział 26

1. A Hiob347 odpowiedział6030 i rzekł559:Hi 3,1; Hi 9,1; Hi 12,1; Hi 16,1; Hi 19,1; Hi 21,1; Hi 23,1

2. O, jakże4100 pokrzepiłeś* bezsilnego*****! Jakże wspomogłeś**** osłabione***** ramię2220!Hi 4,3; Iz 35,3; Hbr 12,2* lub: pomagać, wspierać, przybyć na pomoc; ** dosłownie: bez siły; *** wypowiedź ironiczna, mająca charakter emocjonalnego zaprzeczenia, skierowana do Bildada (?) - por. SLᴷ, Hi 25,1; **** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić od problemów; ***** dosłownie: bez mocy

3. Ależ4100 przyszedłeś z pomocą5826* temu, kto nie3808 ma mądrości**|N? Okazałeś*** w pełni****|N|A rozsądek*****!Hi 11,6; Ps 73,24; Jk 1,5* por. w. 2 przypis *; ** lub: zmyślność, roztropność, biegłość, rozsądek; N nominativ; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić, oznajmić; **** dosłownie: mnóstwo, obfitość, wielkość; A rodzajnik określony; ***** lub: mądrość, rozum, trwałe powodzenie

4. Razem z854 kim4310 oznajmiłeś* te wypowiedzi4405|P? A czyje4310 tchnienie** wyszło*** z4480 ciebie?Hi 4,9; Hi 27,3; Hi 32,8* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać, obwieszczać, oznajmiać, wyjaśniać, donosić; P Liczba mnoga; ** lub: oddech, duch (człowieka), tchnienie życia - Rdz 2,7; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść naprzód, podążać do lub w kierunku, odchodzić

5. Cienie martwych*|A|N drżą** spod8478 wód4325 i ich mieszkańcy***|PAR.Obj 20,13* hebr.: refa’ im duchy, widma, cienie, martwe duchy, umarli - tylko w l.mn. - por. Ps 88,10 przypis * Iz 14,9 Iz 26,14 też: refa(’im) - „olbrzym” - lud zamieszkujący Kanaan - Rdz 15,19 Joz 12,4; A rodzajnik określony; N nominativ; ** dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być zmuszonym do zwijania się z bólu, być zmuszonym do rodzenia; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebywać, osiedlić, pozostawać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

6. Szeol* jest odkryty** przed5048 Nim; Abaddon*** nie ma369 okrycia****|N.Ps 139,8; Ps 139,11; Hbr 4,13* hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; ** dosłownie: nagi, goły; *** tj. miejsce zniszczenia, zniszczenie, zguba - tu i Hi 28,22 31,12 Ps 88,11 Prz 15,11 27,20; **** lub: zakrycie (w celu ukrycia); N nominativ

7. Rozciąga*|PAR północ6828 nad5921 pustką** i ziemię776 zawiesza8518 nad5921 nicością*******.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawiać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** coś pustego, nierzeczywistego, ugór; *** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - bez niczego; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: to, czego nie ma, nicość

8. Wiąże* wody4325 w swoich chmurach**, a jednak obłok*** nie3808 pęka**** pod nimi8478.* lub: zamykać, być stłoczonym - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** tj. gęsta chmura; *** lub: gęsta chmura; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być rozłupanym, rozdartym

9. Zasłania*|PAR oblicze6440 swojego tronu3678, rozpościeraniem**|INF|ABS nad5921 nim swojego obłoku6051.Rdz 41,40; Wj 11,15; 1Krl 2,19* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - otoczyć, okryć; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: rozciągnąć, rozprzestrzenić; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu

10. Zakreślił* granicę** nad5921 powierzchnią6440 wód4325, aż po5704 kraniec*** światła216 przy5973|SL ciemności2822.Hi 38,8; Ps 33,7; Ps 104,9; Prz 8,29* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okrążyć, obrysować kołem, narysować okrąg; ** lub: coś należnego, przyznany dział, ograniczenie, dekret; *** lub: spełnienie, ukończenie, pełnia, doskonałość - Ne 3,21 Hi 11,7; SL Jakub Slawik - „Hiob przed Bogiem”

11. Filary* niebios8064|P doznają wstrząsu**|HAP i zdumiewają8539 się Jego naganą1606.* tj. słup, kolumna, pionowa podpora, filar - siedem filarów mądrości - Prz 9,1, słup dymu - Sdz 20,40; P Liczba mnoga; ** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel: trząść, chybotać; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

12. On w swojej mocy* wzburza** morze3220|A, i w swojej roztropności8394***|Q roztrzaskał4272 Rahaba****.Iz 51,15; Jr 31,35* lub: przez swoją ... por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zakłócać, wywoływać poruszenie, twardnieć, nabrzmiewać, zwężać się, rozdzielać, NETᴷ, EIB - uspokaja; A rodzajnik określony; *** i przez swoją ... ; Q qere; **** tj. „pyszny” - sym. nazwa Egiptu w Iz 30,7 mityczny potwór morski - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio

13. Przez swoje tchnienie* odsłania piękno**|N niebios8064, a Jego ręka3027 przebiła2490*** wijącego**** się węża5175.Hi 3,8; Hi 33,4; Iz 27,1; Iz 43,14* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: urodziwość, przejrzystość, piękno; N nominativ; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znieważać, profanować, zanieczyszczać, łamać (przymierze); **** lub: zwinny, uciekający, wywijający się, nieuchwytny, szybki, szybujący - Jakub Slawik - „Hiob przed Bogiem”

14. Oto2005 te428|P sprawy, to zaledwie zarys* Jego drogi1870**|K i niczym4100 szept*** słyszymy8085 Jego słowo1697! Kto4310 więcCW zdoła zrozumieć**** grom7482 Jego potęgi1369?P Liczba mnoga; * dosłownie: kraniec, całość zawarta między krańcami; ** wg qere: dróg; K ketiv, komentarz; *** lub: niewiele, mało; CW conjunctive waw; **** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - rozważyć starannie

↑↑

Rozdział 27

1. I Hiob347 ciągnął*|INF dalej** swoją przypowieść***, i rzekł559:1Sm 10,12; 1Sm 24,13* dosłownie: podtrzymywać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zrobić więcej, ponownie; *** lub: przysłowie, porzekadło, poemat, wiersz, maksyma etyczna - zwykle krótka, celna wypowiedź

2. Jak żyje2416* Bóg, który odmówił** mi słuszności*** i Wszechmogący7706, który rozgoryczył4843|KH moją duszę5315,Hi 19,6; Hi 34,5* tu: sformułowanie przyjmuje charakter uroczystej przysięgi - KULᴷ, SLᴷ; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zabrać, odsunąć, odwołać, odrzucić, usunąć; *** lub: decyzja prawna, prawość, słuszność w sądzie; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza

3. Bo3588 jak długo3605 jeszcze5750 tchu* we mnie i tchnienia** Bożego433 w moich nozdrzach***;Hi 12,10; Hi 33,4* lub: oddech, duch (człowieka) - Rdz 2,7; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł; *** lub: nos, twarz, metaforycznie gniew

4. Z pewnością* moje wargi8193 nie będą mówiły1696|KP niegodziwości**, a język3956 mój z pewnością* nie wypowie1897 fałszu***.* hebr.: ’ im w przysięgach przyjmuje formę „na pewno nie” - SLᴷ; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ** lub: przewrotność, zło; *** zdrada, oszustwo - Hi 13,7 przypis **

5. O518, nie daj Boże*, abym miał wam853 przyznać słuszność**! Aż do5704 śmierci*** nie3808 odsunę5493|KH mej niewinności**** ode mnie4488.Hi 2,3; Hi 2,9; Hi 31,6; Prz 11,3* lub: w żadnym razie, niech Bóg broni, nie może być - wykrzyknikowo jako silne zaprzeczenie o zabarwieniu emocjonalnym; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić bądź zaprowadzać sprawiedliwość, ogłaszać sprawiedliwym, bronić sprawy, ocalić; *** zgasnąć, umrzeć; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; **** lub: całkowitość, uczciwość tu i Hi 2,3.9 31,6 Prz 11,3

6. Utrzymam* się w swojej sprawiedliwości** i nie3808 porzucę*** jej; moje serce**** nie3808 będzie czynić mi wyrzutów2778|KQ za żaden z moich dni3137.Dz 24,16; 1Kor 4,4; Obj 9,11* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić coś silnym, zatrzymać; ** prawość, słuszność; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pozwolić opaść, zostawić, rozluźnić, być cicho; **** lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu

7. Niech mojemu wrogowi341 będzie1961|JUS jak niegodziwemu*, a temu, który powstaje6965|PAR przeciwko mnie, jak nieprawemu**!Ps 109,6-15; Ps 139,7-9JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** tj. ktoś niesprawiedliwy, przewrotny, nieprawy

8. Gdyż3588 jaką4100 nadzieję8615 ma obłudnik*, gdy3588 zostaje wycięty**, gdy3588 Bóg zabiera***|JUS jego duszę****?Mt 16,26; Łk 12,20* lub: bezbożnik, hipokryta; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powstrzymać, uzyskać coś niegodziwie; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wyciągać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); **** tj. życie - Hi 21,25 przypis **

9. Czy Bóg usłyszy8085 jego wołanie*|A o pomoc, gdy spadnie** na niego nieszczęście***?* lub: krzyk (rozpaczy), wrzawa; A rodzajnik określony; ** dosłownie: przyjdzie; *** lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot, bieda, niedostatek

10. Czy518 może rozkoszować* się we5921 Wszechmogącym7706? Czy wezwie** Boga w każdym3605 czasie6256?Hi 22,26; Ps 37,4; Iz 55,2* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - być szczęśliwym z powodu czegoś, wielce się czymś rozkoszować, być nawykłym do rzeczy wykwintnych; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, głosić, przyzywać, zapraszać

11. Pouczę* was853 o ręce3027** Boga, tego834 co z5973 Wszechmogącym7706 – nie3808 zataję***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - kierować, rzucać, wskazywać, strzelać (strzałami); ** idiom: mocy Boga - ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakryć, schować - Rdz 47,18

12. Oto2005 wy859 – wszyscy3605 z was* – widzieliście** to; więcCW dlaczego4100 ta2088|S próżna***|S pusta****|S mowa*****?Prz 13,11; Jr 2,5* por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzegać, patrzeć, oglądać, prorokować; CW conjunctive waw; S liczba pojedyncza; *** lub: nadaremnie, para, oddech, marność (nominativ) - por. Kaz 1,2 przypis *; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się próżnym, być całkiem daremnym, mówić o niczymⱽ; ***** hebr. figura retoryczna mająca na celu intensyfikację wypowiedzi - por. WBCᴷ Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - bezsensownie rozmawiacie

13. Taki2088 jest dział* człowieka120 niegodziwego7563 od Boga i takie dziedzictwo** otrzymają3947 od Wszechmogącego ciemiężcy***.Hi 20,29* lub: gładkość, zwodniczość, dział, udział, część, terytorium; ** lub: majątek, mienie, własność, posiadanie; *** lub: ktoś rodzący bojaźń, przejmujący lękiem, wzbudzający trwogę, bezwzględny, potężny - Ps 37,35 Iz 13,11 Jr 15,21

14. Jakkolwiek518 liczni* są jego synowie1121, pójdą pod miecz**; a jego potomstwo*** nie3808 nasyci**** się chlebem3899.* lub: być lub stać się licznym, rozmnożyć się, stać się wielkim; ** lub: dla niego miecz - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** płód, to, co zostało wydane na świat; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, otrzymać swoją porcję

15. Jego ocaleni* w** śmierci4194 zostaną pogrzebani***|KN, a wdowy490|P po nim nie3808 będą płakać****;Hi 18,19; Ps 78,64; Jr 22,10* lub: ktoś ocalony, reszta, to, co pozostało; ** przez śmierć - KULᴷ; *** idiom: w czasie zarazy - WBCᴷ, por. - Iz 28,3 Jr 15,2 18,21; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; P Liczba mnoga; **** tj. płakać gorzko z żalu, upokorzenia bądź płakać z radości

16. Choćby518 nagromadził* srebra3701 jak prochu6083|A i przygotował** sobie odzieży4403 jak glinę***|A;1Krl 10,27; Hi 22,24* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - układać stertę, układać stos; A rodzajnik określony; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ustalić, ustawiać, określać, uporządkować; *** sterta, kopa, cement, omer

17. To przygotuje3559, aleCW włoży3847 je sprawiedliwy*, a niewinny** będzie dzielić*** srebro3701.Prz 13,22; Prz 28,8; Kaz 2,26CW conjunctive waw; * lub: prawy; ** czysty, wolny od winy, przejrzysty; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podzielić, złupić, mieć udział, być gładkim, śliskim

18. Zbuduje* swój dom1004 jak mól*****|A, jak szałas5521, który robi6213 sobie stróż****|PAR.Hi 4,19; Hi 8,14; Iz 1,8; J 4,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odbudować, wznosić, ustanawiać; ** ćma, mól ubraniowy - por. Hi 13,28 Ps 39,11; *** tj. kokon poczwarki mola; A rodzajnik określony; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachować, pilnować, strzec, czuwać nad; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

19. Kładzie* się spać – bogaty6223, lecz nie3808 zbierze** już plonu; otworzy6491 swoje oczy5869, a bogactwa już nie ma***.* metaforycznie: odpoczywać, odprężać się; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zbierać się, gromadzić się, zostać przyłączonym - tj. umrzeć - Rdz 25,8, zostać zabranym, usuniętym, zginąć; *** lub: nic, nie, nie mieć, bez

20. Ogarnie* go trwoga** jak wody4325|A, nocą3915 porywa*** go wicher****.Hi 18,11; Hi 20,25; Hi 21,18; Ps 83,15; Iz 29,6; Jr 6,25* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dosięgnąć, być w stanie, zapewnić, przejąć, objąć; ** lub: zniszczenie, nieszczęście, straszliwe wydarzenie; A rodzajnik określony; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ukraść, zagrabić, przywłaszczyć, oszukać - Rdz 30,33; **** lub: porywisty wiatr, trąba powietrzna, sirocco (?)

21. Uniesie5375 go wiatr wschodni* i odejdzie1980; i daleko** uniesie go z jego miejsca***.* tj. gorący wiatr pustynny; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - porywać, zostać rozniesionym przez wiatr; *** przestrzeń, region, kraj, miejscowość

22. I rzuci***|JUS się na5921 niego, i nie3808 oszczędzi***, a z jego ręki3027 w popłochu będzie uciekał****.Wj 14,25-28* podmiotem czas. może być wiatr z w. 22 lub Bóg; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyrzucać, zrzucać, strącać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ulitować się; **** hebraizm: uciekać (infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu) ucieka iść, przechodzić (przez), śpieszyć, przychodzić szybko

23. Będzie klaskać5606* nad5921 nim w swoje dłonie3709** i wygwiżdże*** go z jego miejsca4725.Lb 24,10; Hi 34,37; Lm 2,15* tu: przykład personifikacji wiatru (?); ** gest szyderstwa lub braku szacunku - Hi 34,37 Iz 2,6 - por. ten sam gest w Ps 47,1 Na 3,9; *** lub: syczeć - por. 1Krl 9,8

↑↑

Rozdział 28

1. Tak3588, są3426 złoża* srebra3701 i miejsca4725, gdzie oczyszcza** się złoto2091.* lub: kopalnia, miejsce wyjścia, źródło; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przecedzić

2. Żelazo* wydobywa**|PAS się z4480 ziemi***, a miedź**** wytapia***** się z kamienia6.Rdz 4,2; Lb 31,32* lub: ruda żelaza, narzędzia z żelaza; ** dosłownie: (jest) brane; PAS strona bierna; *** lub: sucha ziemia, grunt, proch, pył, ruda; **** brąz; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wylewać, topić - Hi 29,6 Iz 26,16

3. Człowiek kres* kładzie7760 ciemności2822|A i każdy3605 zakątek** on1931 przeszukuje***|PAR, w kamieniu68, w mroku**** i w głębokiej ciemności*****.Hi 9,3; Ps 23,4; Ps 44,19; Iz 9,2; Jr 2,6* lub: kraniec, granica, koniec; A rodzajnik określony; ** dosłownie: koniec, spełnienie, ukończenie, pełnia, doskonałość; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - badać, zgłębiać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** lub: ciemność; ***** hebr.: calmawet - cień śmierci, głęboka ciemność - metaforycznie: miejsce przebywania zmarłych - Iz 9,1 Jr 2,6

4. Drąży* szyb** z4480 dala5973 od siedzib mieszkańca***, zapomniany7911|A|KN|PAR przez4480 stopę7272 człowieka, kołysze**** się zawieszony1809 na linach z4480 dala od ludzi582.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyrywać się, przebijać się, robić wyrwę, rozewrzeć; ** lub: rwący potok, dolina, wadi, dolina rwącego potoku; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebywać, bawić gdzieś przez jakiś czas, pozostawać, mieszkać tymczasowo - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą SL - przez lud obcy, Biblia Warszawska - z dala od osiedli; A rodzajnik określony; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - drżeć, huśtać się, dygotać, chybotać się

5. Ziemia776|F – z4480 niej pochodzi* chleb3899, leczCW pod8478 nią zamieniana**|F jest jakby3654 w ogień*******.Ps 104,14; Iz 28,5F rodzaj żeński; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść naprzód, podążać do; CW conjunctive waw; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - obrócić się, zawrócić, zmienić się, zostać odwróconym; *** płomienie, metaforycznie: gniew; **** tu o metodzie kruszenia skały ogniem - por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio

6. Jej skały68 są miejscem4725 pochodzenia szafiru*|S i ziarna** złota są w nim***;Ez 1,26; Obj 21,19* lub: lapis lazuli, lazuryt - Wj 24,10; S liczba pojedyncza; ** dosłownie: proch, pył, gruz; *** może dotyczyć miejsca, jak i szafiru

7. Ścieżki* do niej nie3808 zna3045 sęp** i nie3808 wypatrzyło*** jej oko5869 sokoła****.Hi 28,21-23; Hi 38,24* lub: wydeptany szlak, droga, przejście; ** drapieżnik żywiący się padliną, ptak spadający lotem nurkowym - Rdz 15,11; *** lub: spostrzegać, patrzeć na tu i Hi 20,9 Pnp 1,6; **** lub: jastrząb, kania - ptaki nieczyste - por. Kpł 11,14 Pwt 14,13

8. Nie kroczą* po niej dumne7830 zwierzęta1121**, nie3808 grasuje*** po5921 niej lew7826.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - prowadzić marsz, rozdeptywać; ** idiom: synowie dumy, tu i Hi 41,34; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść dalej, przywdziać

9. Lecz człowiek wyciąga* swoją rękę3027 po kamień**, wywraca*** góry2022 od korzenia8328;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kierować, rozszerzać, wysyłać; ** krzemień; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obalić, zmienić, przemienić, zawrócić, zwrócić

10. Wykuwa* w skałach6697 sztolnie**, a jego oko5869 dostrzega7200 wszystko3605, co cenne***.* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozłupać, rozedrzeć, przełamać; ** kanał, szyb; *** lub: wartość, drogocenność, szacunek, świetność, przepych

11. Wiąże* wody ze4480 źródeł5104 strumieni**, a to, co ukryte***|F|S wywodzi3318|KN na światło216.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - poskramiać; ** tu: metafora - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, dosłownie: płacz; *** tj. rzecz ukryta, tajemnica, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - jej rzecz - tu i Hi 11,6 Ps 44,21; F rodzaj żeński; S liczba pojedyncza; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

12. A mądrość*|A|F – gdzie370 może zostać znaleziona4672|KN? I gdzie335 jest to2088 miejsce4725 zrozumienia**?Hi 28,20; Prz 16,16; Kaz 7,23-25* lub: zmyślność, roztropność, biegłość; A rodzajnik określony; F rodzaj żeński; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** rozumienie, rozeznanie, umiejętność oceny i analizy z umiejętnością dokonania właściwego wyboru, prawe działanie

13. Człowiek* nie3808 zna3045 jej ceny**|F i nie3808 może zostać znaleziona*** w ziemi776 żyjących2416|A.Prz 3,14; Prz 8,8; Prz 16,16; Prz 23,23; Prz 3,15* hebr.: enosz - człowiek, śmiertelnik, osoba, ludzkość; ** lub: porządek, rzeczy ustawione w porządku, sterta, oszacowanie, wycena; F rodzaj żeński; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - mieć w posiadaniu, zostać odkrytym; A rodzajnik określony

14. Głębia* mówi559: Nie3808 ma jej1931 we mnie. I morze3220 mówi559: Ze5978 mną też nie369 jest.Pwt 30,11-13; Ps 92,5; Rz 11,33* hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - por. Rdz 1,2

15. Nie można dostać5414|PAS za8478|F nią czystego złota* aniCW nie3808 można odważyć8254|KN srebra3701 jako cenę zapłaty**|F za nią.Hi 28,13PAS strona bierna; F rodzaj żeński; * tj. złota o wysokiej wartości tu i Oz 13,8 przypis ***; CW conjunctive waw; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** lub: opłata za najem, nagroda zysk - 2Sm 24,24 1Krl 10,28

16. Nie3808 można odważyć*|F za nią złota3800** Ofiru*** ani drogocennego**** onyksu*****, aniCW szafiru5601.1Krl 9,28* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być ważonym - w procesie kupowania stąd: kupić ją za złoto ofiru, za onyks ... - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, tu i w.19 Ps 119,18 Lm 1,15; F rodzaj żeński; ** tj. złota ze Wschodu - poetycki synonim dla złota w. 17 i Hi 31,24; *** tj. ziemia lub miasto w płd. Arabii na szlaku handlowym Salomona pomiędzy Mekką a Medyną - Mahdadh Dhahab, synonim złota - „Ofir” - obrócony w pył - por. Hi 22,24 Iz 13,12; **** lub: cenny, drogocenny kamień, kosztowny, rzadki, wspaniały, chwalebny; ***** tj. krzemionka kwarcowa o barwie biało-czarnej, karneol, beryl, malachit - por. Rdz 2,2 Wj 25,7 28,9; CW conjunctive waw

17. Nie3808 równa*|F się z nią złoto2091 i kryształ** aniCW jej wymiennikiem8545|N|F nie jest klejnot***|SC z wybornego złota****.Ps 119,72; Prz 8,19* lub: ustawiać w szeregu, porządkować, porównywać; F rodzaj żeński; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: szlachetne szkło, szkło przezroczyste; CW conjunctive waw; N nominativ; *** naczynie, przedmiot, narzędzie, tu w znaczeniu kolektywnym; SC singular construct; **** rodzaj rzadkiego oczyszczonego, szlachetnego złota - Iz 13,12, Pnp 5,11.15

18. Korali* i kryształu górskiego1378|HAP nie3808 warto wspominać2142|KN, a cenność**|N mądrości2451 przewyższa perły***.Prz 3,15* lub: czarne korale, perły, muszle morskie - w Ez 27,16 jako towar w handlu wymiennym; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** lub: woreczek na nasiona - Ps 126,6 - stąd: worek mądrość - SLᴷ; N nominativ; *** drogi kamień, koral, rubin

19. Nie3808 dorówna6186* jej topaz** z Kusz***|N, nie3808 można jej kupić5541**** nawet za czyste2889 złoto3800.Wj 39,10; Ez 28,13* por. w. 17 przypis *; ** tj. jasny lub bezbarwny kamień - por. Wj 28,17; *** tj. Etiopia i być może ziemia midiańska - Ha 3,7 i Lb 12,1; N nominativ; **** por. w. 16 przypis *

20. Skąd370 więcCW pochodzi* ta mądrość2451|A? I gdzie335 jest to2800 miejsce** zrozumienia***?CW conjunctive waw; * dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wchodzić, wkraczać, przychodzić, dostąpić, być wyliczonym; A rodzajnik określony; ** lub: terytorium; *** lub: siedziba rozumu - EIB

21. Lecz*CW została zakryta** przed*** oczami5869 wszystkich3605 żyjących2416 i zatajona**** została przed ptactwem|SC niebios8064|A.* lub: ponieważ, bo - Gesenius’ Hebrew Grammar ed. E. Kautsch §156a jako emfaza - por. §154 - SLᴷ; CW conjunctive waw; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być skrytym, obłudnik - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** z dala od, na zewnątrz, z boku; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - schować się, być schowanym, być ukrytym; SC singular construct; A rodzajnik określony

22. Zniszczenie* i śmierć4194 mówią559: Tylko na własne uszy241 usłyszeliśmy8085 relację** o niej.Hi 25,6; Ps 49,14; Prz 27,20* hebr. abaddon - miejsce zniszczenia, zniszczenie, zguba; ** lub: plotka, sprawozdanie usłyszane przez innych, wieść

23. Bóg rozumie* jej drogę1870 i tylko** On1931 zna*** jej miejsce4725.Pwt 7,7; Pwt 29,19* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - okazywać względy, zwracać uwagę na; ** por. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski, EIB; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uznać, rozważać, rozróżniać

24. Bo3588 On1931 przygląda się* krańcom**|PC ziemi776|A, widzi7200 wszystko3605, co jest pod8478 niebiosami8064|A|P.Prz 15,3; Za 4,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - okazywać względy, zwracać uwagę na; ** lub: koniec, całość; PC plural construct; A rodzajnik określony; P Liczba mnoga

25. Gdy określił* wagę4948** wiatru7307|SC i odmierzył*** miarką**** wody4325.Ps 135,7; Prz 30,4; Iz 40,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postanawiać, powodować, robić, doglądać czegoś; ** również wartość nie dająca się zliczyć - por. 2Krl 25,16 Jr 52,20; SC singular construct; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odważać; **** pomiar, wzrost, rozmiar

26. Gdyż ustanowił6213 prawo* dla deszczu4306 i drogę1870 dla grzmotu** błyskawicy***.Hi 5,10; Hi 37,6; Hi 38,25* lub: coś należnego, przyznany dział, ograniczenie, kres, dekret; ** lub: głos, dźwięk, hałas, krzyk; *** silny wiatr, piorun

27. Wtedy227 właśnie przyjrzał się7200 jej i ją przeliczył*; przygotował** ją i też1571 ją przebadał***.Pwt 13,14; Sdz 18,2* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - policzyć dokładnie, opowiadać, mówić; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - umocnić, utwierdzić, ustalić, zaopatrzyć, zaplanować, uporządkować; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać (czego), przeszukiwać, zgłębiać, bada

28. A do człowieka120|A|S powiedział559: Oto2005 bojaźń* PANA136, ona1931 jest mądrością2451, a odstąpienie** od zła7451 – zrozumieniem998.Pwt 4,6; Prz 1,7A rodzajnik określony; S liczba pojedyncza; * lub: szacunek, nabożna cześć, pobożność; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - inf.: zejść z drogi, stronić od, zwrócić się ku

↑↑

Rozdział 29

1. I Hiob347 ciągnął*|INF dalej** swoją przypowieść***, i rzekł559:1Sm 10,12; 1Sm 24,13* dosłownie: podtrzymywać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zrobić więcej, ponownie; *** lub: przysłowie, porzekadło, poemat, wiersz, maksyma etyczna - zwykle krótka, celna wypowiedź

2. Kto4310 da5414 mi, abym był taki jak za wcześniejszych6924*** miesięcy3391, jak za dni3117, w których Bóg mnie strzegł***;Hi 11,17; Ps 18,28; Ps 119,105* tzn.: jak dni, które poprzedzały teraźniejszość; ** hebr.: qedem - wschód, o ludziach wschodu, starożytność, początek, prastare czasy; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, śledzić, bronić

3. Gdy Jego pochodnia* świeciła**|INF mi nad5921 moją głową7218, w Jego świetle216 chodziłem1980 w ciemności2822;* lub: lampa - synonim aramejski: nur - ogień, płomień - Dn 3,27 7,9; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - błyskać światłem; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

4. Taki, jaki834 byłem1961 w dniach3117 mojej dojrzałości***, gdy Bóg w przyjaźni***|ADJ pozostawał nad5921 moim namiotem168;Ps 25,14* idiom: w dniach mojej jesieni, czyli w dniach moich zbiorów - EIB; ** tj. wczesna jesień, wczesne zbiory inni: wczesny okres życia - SLᴷ; *** lub: potajemna rada, narada, porada, zgromadzenie, rada mędrców, krąg przyjaciół, zebranie, towarzystwo; ADJ Adjective - przymiotnik

5. Gdy Wszechmogący7706 był jeszcze5750 ze5978 mną i otoczeniem*|ADJ moim były moje dzieci**|CS;Rdz 14,24; Sdz 8,14; 2Sm 19,18* tj. dookoła, ze wszystkich stron; ADJ Adjective - przymiotnik; ** niemowlę - Wj 2,6 małe dziecko - Jr 1,6 nastolatek - Rdz 37,2 młodzieniec, sługa w l.mn. zarówno kobiety, jak i mężczyźni - por. Hi 1,19 Rt 2,19; CS common singular

6. Gdy moje ścieżki*|HAP opływały7364 w masło*****, a opoka6697**** wylewała6694 dla5978 mnie strumienie6388 oliwy8081;Hi 20,17; Ps 81,16* lub: krok; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** zsiadłe mleko, według wokalizacji TM - gniew, jak w Dn 3,13; *** idiom: kiedy wszystko szło jak po maśle - EIBᴷ; **** tj. drzewo oliwne rosnące na skale - Pwt 32,13 - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio

7. Gdy wychodziłem3318 do bramy* nad5921** miastem*** i na rynku**** przygotowałem***** sobie miejsce4186******.Pwt 25,7; 2Sm 15,2; 2Krn 32,6* brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; ** por. Pwt 25,7 i Sdz 4,1; *** lub: miasteczko, wieś; **** ulica, plac publiczny, miejsce otwarte - Pwt 13,1; ***** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - utwierdzić, ustalić, umocnić, skierować do; ****** tu: miejsce do siedzenia - 1Sm 20,18

8. Widzieli7200 mnie młodzieńcy5288 i milkli*, a starcy3453** podnosili6965 się i stali***.* dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ukryć się - Rdz 3,10 tu i w. 10 w znaczeniu milczeć (?); ** lub: wiekowy, człowiek w podeszłym wieku - tylko w Ks. Hioba; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zajmować stanowisko, pozostawać bez ruchu

9. Książęta* powstrzymywali** się w swoich mowach4405*** i kładli7760 dłoń3709 na swoich ustach6310****.Sdz 18,19; Hi 21,5; Hi 40,4* lub: władca, wysoki urzędnik, dowódca; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poskramiać, zatykać; *** por. Hi 12,11 przypis **; **** gest wzywający do milczenia

10. Głos6963 dostojników* milknął**|KN, a ich język3956 przylegał*** im do podniebienia2441.* lub: przywódca, władca, książę; ** w. 8 przypis *; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trwać przy

11. Tak3588! Ucho241, które mnie słyszało8085, nazywało mnie szczęśliwym*, takżeCW oko5869 widziało7200 i świadczyło** o mnie dobrze;* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - prowadzić naprzód, naprawiać zło - Pwt 3,18 Ps 72,12; CW conjunctive waw; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powołać na świadka, stwierdzać uroczyście - Rdz 43,3

12. Bo3588 wybawiałem* ubogiego**, gdy wołał7768 o pomoc i sierotę3490, i tego, kto nie3808 miał pomocnika***|PAR.Wj 22,22; Pwt 24,17; Pwt 27,19; Hi 6,27; Hi 31,21; Ps 10,14; Ps 72,12; Prz 21,13* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pozwolić uciec, wyzwolić, ocalić - tu: czynność wielokrotnie powtarzana w przeszłości - SLᴷ; ** pokorny, skromny, nędzny, słaby; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nieść pomoc, wspierać - Rdz 49,25; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

13. Błogosławieństwo* ginącego6 przychodziło935 do5921** mnie, a serce3820 wdowy490 rozweselałem***.* lub: dar; ** dosłownie: nade mną - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować dźwięczenie lub wyśpiewywanie (z radości)

14. Przyoblekłem* się w sprawiedliwość** i okrywała3847 mnie, moja prawość*** była niczym płaszcz**** i zawój6797 na głowie.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ubierać się, być ubranym, nosić; ** prawość; *** lub: decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; **** lub: tunika jako okrycie dostojników - 1Sm 18,4 z frędzlami na dole - Wj 28,34 z otworem na głowę - Wj 39,23 ubiór arcykapłana

15. Byłem* oczami1961 dla ślepego5787 i** nogami7272 dla chromego***.Iz 35,6; Iz 42,7; Iz 42,16; Mt 11,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - istnieć, trwać, mieć miejsce, nastać; ** dosłownie: i ja; *** tj. osoba zdyskwalifikowana do składania ofiar - Kpł 21,18

16. To ja589 byłem ojcem1 dla potrzebujących*|A, a sporną** sprawę tego, którego*** nie3808 znałem – badałem****.* lub: cierpiący ucisk i złe traktowanie, będący w potrzebie - ogólne określenie najniższej warstwy społecznej; A rodzajnik określony; ** niesnaski, spór, konflikt, kłótnia, sprawa w sądzie; *** lub: której (?); **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgłębiać, przeszukiwać

17. I roztrzaskałem* kły**|P niegodziwego***, a z jego zębów8127 wydzierałem7993|KH łup****.Hi 4,10; Ps 3,7; Ps 58,6* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozbić; ** szczęka; P Liczba mnoga; *** ktoś niesprawiedliwy, przewrotny, nieprawy; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; **** zdobycz, ofiara, żer, pokarm ubogich

18. I mówiłem559: Odejdę* z5971 moim gniazdem** i jak piasku2344***|A namnożę7235 moje dni3117.Ps 30,7; Jr 22,23; Ha 2,9* dosłownie: wydać ostatnie tchnienie, być na progu śmierci, umrzeć; ** tu: metaforycznie bezpieczne miejsce zamieszkania - Lb 24,21; *** inni: za Talmudem: jak feniks - EIBᴷ WBCᴷ GES SLᴷ KULᴷ; A rodzajnik określony

19. Mój korzeń* otwiera6605|PAS|PAR się ku413 wodzie4325, a rosa2919 nocuje** na moich gałązkach7105.Hi 14,9; Ps 1,3; Ez 31,7* lub: metaforycznie: głębia, ustawiczna świeżość sił - por. Jr 17,7; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spędzić noc, przebywać, pozostawać - Rdz 19,2

20. Moja godność* pozostanie świeża** ze5978 mną, a mój łuk7198 odnowi*** się w mojej ręce3027.Rdz 49,24; Iz 40,31; Iz 41,1* lub: splendor, majestat, duma, chwała - Wj 33,18 Ps 72,19; ** lub: nowy; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odmienić, zmienić na lepsze, ukazać świeżość

21. Słuchano* mnie** i czekano*** na mnie, i milczeli**** w oczekiwaniu na3926 moją radę*****.1Krl 3,28; Hi 29,9; Hi 32,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozumieć, zgodzić się, okazać posłuszeństwo; ** dosłownie: mnie słuchano; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mieć nadzieję; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nieruchomym, oniemieć; ***** lub: plan, zamysł, akt decyzji - Pwt 32,28 Sdz 20,7

22. Po310 moim słowie* już nic nie3808 zmieniano**, moja mowa*** skapywała5197**** na5921 nich.Pwt 32,2* lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa, słowo; ** lub: powtarzać; *** słowo, wypowiedź - 2Sm 23,2; **** domyślnie: jak deszcz - w. 23

23. Oczekiwali3176 na mnie jak na deszcz4306, otwierali* swe usta6310 jak na późny deszcz**.Ps 72,6; Za 10,1* dosłownie: otworzyć szeroko, rozdziawić, rozewrzeć, ziać; ** tj. deszcz późny lub wiosenny (marzec, kwiecień) występujący przed zbiorami - Pwt 11,14, por. Oz 6,3 przypis ****

24. Uśmiechałem*** się do413 nich, jednak nie3808 wierzyli***, leczCW światła216 mojego oblicza6440 nie3808 odrzucali5307****.1Sm 3,19; Ps 4,7; Ps 89,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - żartować, bawić się, świętować - Jr 30,19; ** uśmiechnięte oblicze władcy oznaczało przychylność - Prz 16,5 rzadka cecha rządzących w oriencie, gdzie godność utożsamiano z powagą - por. SLᴷ; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno być pewnym, ufać; CW conjunctive waw; **** idiom: dbali o to, abym się nie rozgniewał (?) - EIBᴷ WBCᴷ

25. Wybierałem* im drogę1870 i siadałem3427 na czele**, a także przybywałem7931 jak król4428 pośród zastępu***, jak ten, który834 pociesza5162 żałobników****|ADJ.Rdz 37,5; Ps 35,14* tj. dokonać wyboru po wnikliwym rozpatrzeniu sprawy; ** lub: wódz, przywódca; *** lub: grupa, gromada, oddział; **** lub: opłakiwanie, żałoba, smutek z powodu nieszczęścia; ADJ Adjective - przymiotnik

↑↑

Rozdział 30

1. A teraz6258 szydzą* ze5921 mnie młodsi** ode4480 mnie wiekiem***, których834 ojców1 uważałem za niewartych****, by postawić7896|INF przy psach3611***** swojej trzody6629.1Sm 17,43; 2Krl 18,31; Iz 56,10* por. Hi 29,24 przypis * - tu: w znaczeniu śmiać się szyderczo, drwić; ** lub: nic nieznaczący; *** dosłownie: w dniach; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucać, odmawiać, wzgardzać kimś; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ***** tu: jako ciężka obelga

2. Również1571 siła3581 ich rąk3027 – na cóż4100 mi ona? Odszedł* od5921 nich ich wigor3624**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginąć, umrzeć, zniknąć, zbłądzić; ** żywotność - Hi 5,26

3. Z niedostatku* i z głodu** wyczerpani*** włóczyli****|A|PAR się po wyschłej6723|N ziemi, niedawno557***** spustoszonej7722 i jałowej4875.* lub: ubóstwo - tu i Prz 28,22; ** dotkliwy głód - tu i Hi 5,22; *** lub: bezpłodny, jałowy, uschły, posępny; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obgryzać, włóczyć się bez celu; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; N nominativ; ***** wczoraj, wieczór poprzedniego dnia

4. Zrywają6998|A|PAR sobie malwę* na krzaku i korzeń8328 janowca** jest ich pokarmem3899.A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * tj. roślina występująca na słonych bagnach, łoboda, solanka kolczasta, ślaz - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** szczodrzeniec i 1Krl 19,4.5 Ps 120,4

5. Wypędzają* ich ze4480 wspólnoty**, krzyczą7321 za5921 nimi jak za złodziejem1590|A|S;* dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być odepchniętym; ** społeczność, grupa; A rodzajnik określony; S liczba pojedyncza

6. Osiedlić*|INF musieli się zatem w rozpadlinach**|HAP|N dolin***, w jamach2356 ziemnych6083 i skałach3710.1Sm 14,11; 2Krl 12,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebywać, pozostawać, mieszkać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** przepaść, jar, zbocze jako przymiotnik: straszny, budzący grozę - por. EIBᴷ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; N nominativ; *** tj. dolina, wąwóz, koryto rzeki sezonowej, wadi, potok, dół

7. Między996 krzakami* wyją**, gromadzą*** się pod8478 ostami2738****.Iz 3,17* lub: krzew, zarośla, roślina - Rdz 2,5 21,15; ** tu i Hi 6,5 - ryk osła; *** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być połączonym, trzymać się razem; **** lub: pokrzywy, chwasty, być może ciecierzyca - Pwt 24,31 So 2,9

8. To synowie1121 głupoty*|ADJ, a także1571 synowie1121 ludzi bez1097 sławy8034**, wygnani*** batem z4480 ziemi776.Prz 26,7; Prz 26,12; Kaz 7,5; Iz 32,5-6* hebr.: nabal - głupi, nierozumny - synonim słowa: niegodziwiec - por. Ps 14,1; ADJ Adjective - przymiotnik; ** idiom: synowie bez imienia; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - uderzać, chłostać, być wypędzanym - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

9. A teraz6258 stałem1961 się tematem ich przyśpiewki* i jestem1961 ich1992 powiedzonkiem**.Hi 17,6; Ps 35,15; Ps 69,12; Lm 3,14; Lm 3,63* tj. szydercza, prześmiewcza pieśń, śpiewka, muzyka; ** hebr.: millaʰ - słowo, mowa, wypowiedź - 2Sm 23,2

10. Brzydzą* się mną i są oddaleni** ode4480 mnie, i przed moim obliczem6440 nie3808 powstrzymują*** się z pluciem7536.Lb 12,14; Pwt 25,9; Iz 50,6; Mt 26,67; Mt 27,30* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czuć silną odrazę, uważać za obrzydliwość; ** być dalekim; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zatrzymać dla siebie, panować nad

11. Bo On rozluźnił6605 mój sznur******|Q i upokorzył**** mnie; zrzucili7971 też uzdę***** przed moim obliczem6440.Hi 12,18; Hi 29,20; Ps 32,9* lub: cięciwa, sznur namiotu, ścięgno; ** idiom: poluźnił sznur namiotu rozwiązałeś sznur życia poluźnił sznur mojego łuku - por. EIBᴷ; *** wg ketiv - swoją cięciwę - tzn. strzelił do mnie; Q qere; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - źle traktować, dręczyć, osłabiać; ***** idiom: przestali się przede mną hamować - por. EIBᴷ

12. Na5921 prawo3225|N powstaje6965|P banda*|HAP wyrostków, przed moimi stopami7272 zastawiają**|AK pułapkę i wznoszą5549 przeciwko5921 mnie ścieżki734 zniszczenia***.Hi 16,10; Hi 19,12; Ps 140,4-5N nominativ; P Liczba mnoga; * lub: motłoch - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, bezmyślny tłum - WBCᴷ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyzwolić, wyrzucić, zesłać, przewracać, wypędzić, obnażać - KULᴷ, zmusić do ucieczki - SLᴷ zwalić z nóg - Biblia Ekumeniczna, odtrącili ... - Biblia Warszawska; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: nieszczęście, katastrofa, ucisk

13. Zniszczyli*|HAP moją drogę** i przyczynili*** się do mojej zagłady****, nie3808 potrzebują do tego pomocnika5826|PAR.Hi 6,2; Ps 57,1; Prz 19,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zburzyć; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** ścieżka, szlak morski, przejście; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odnosić zysk, zyskiwać, korzystać, osiągać; **** lub: całkowity upadek, zniszczenie, klęska, pożądanie; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

14. Podchodzą857 jak przez szeroki7342 wyłom* i toczą** się w miejscu8478 gruzów***.* lub: wyrwa, pęknięcie, dziura; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - zwinąć się; *** lub: zniszczenie, ruina, nieużytki, hałas, spustoszenie

15. Dlatego5921 lęki*|P zwróciły się przeciwko2015|KHO mnie, jak wiatr7307|A nęka**|S to moją godność***. Moja pomyślność**** przemija5674 jak obłok5645*****.Hi 18,11; Hi 27,20; Ps 73,19* dosłownie: trwoga, zniszczenie, nieszczęście, straszliwe wydarzenie; P Liczba mnoga; KHO koniugacja czasownika - hofal forma bierna; A rodzajnik określony; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścigać, zmuszać do ucieczki, pilnie śledzić, prześladować, dręczyć; S liczba pojedyncza; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: szlachectwo jako pozycja społeczna, honor; **** lub: wybawienie, dobrobyt, zwycięstwo; ***** być może wersety 12-15 przytaczają obraz oblężonego miasta

16. I teraz6258 wylewa8210|KHP się we5921 mnie moja dusza*. Pochwyciły** mnie dni3117 cierpienia***;Hi 10,15; Hi 30,27; Hi 36,21; Ps 42,4KHP koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna; * hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche; ** lub: złapać, trzymać mocno - Rdz 22,13; *** lub: bieda, nieszczęście, udręka, utrapienie - Rdz 16,11 31,42

17. Noc3915 dziurawi5365* moje kości6106 we5921 mnie, a dręczące bóle6207**|PAR|PC nie3808 dają mi odpoczynku***.Ps 6,2* lub: wydłubać (oczy) - Sdz 16,21, ciosać - Iz 51,1; ** por. Hi 30,3 przypis ****; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; PC plural construct; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nocować, leżeć

18. Z wielką7227 siłą3581 okrywa* mnie On moją szatą3830** i jak brzeg6310 mojej tuniki3801 przepasuje*** mnie.Hi 2,7; Hi 7,5; Hi 19,20* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - zamaskować, pozwolić na przeszukanie się w poszukiwaniu czegoś; ** być może chodzi o skórę zmienioną chorobą - SLᴷ; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - związać, przepasać do bitwy - 2Krl 1,8 Ps 65,6 Jr 1,17

19. Rzucił3384 mnie w błoto*|A, upodobniłem** się do prochu6083 i popiołu665***.Hi 2,8; Hi 13,12* lub: bagno, zaprawa Wj 1,14, glina; A rodzajnik określony; ** koniugacja czasownika - hitpalepl - stać się jak; *** metaforycznie: to, co słabe, ulotne, przemijające - Rdz 18,27 Hi 42,6 Ez 27,30

20. Wołam* do413 Ciebie, aleCW nie3808 odpowiadasz**; stoję5975, a nie zwracasz uwagi***.* lub: wołać o pomoc, krzyczeć; CW conjunctive waw; ** reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; *** koniugacja czasownika - hitpalepl - reagować, zważać, skierować uwagę na coś - Hi 11,11 31,1 zachować się rozumnie

21. Stałeś* się dla mnie okrutny393**, w sile6108 swojej ręki3027 żywisz do mnie wrogość***.* dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zawrócić, zmienić się, zostać; ** lub: zaciekły - Pwt 32,33; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić, sprzeciwiać się, żywić urazę

22. Unosisz5375 mnie na413 wietrze*, sprawiasz, że go dosiadam7392** i zmiękczasz*** moje jestestwo****|Q.Hi 9,17; Ps 83,15; J 1,4* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, gr.: pneuma; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że ktoś jedzie, powodować ciągnięcie - Rdz 24,61; *** lub: koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - spulchnić, rozproszyć, zmiękczyć (ziemię) - Ps 65,11; **** lub: istota rzeczy, jestestwo, substancja, Biblia Brzeska - bytność w innym wariancie - ciągłe powodzenie, mądrość, wg ketiv - w burzy - za WBCᴷ International Standard Version - wichura huczy Young Literal Translation - niwelujesz mnie; Q qere

23. Gdyż3588 wiem3045, że prowadzisz* mnie na śmierć** i sprowadzasz do domu1004 spotkania*** dla wszystkich3605 żyjących2416.Hi 3,15; Hi 17,13; Kaz 12,5; Hbr 9,27* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przyprowadzać, przynosić z powrotem, zwrócić; ** hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór; *** lub: miejsce spotkania, wyznaczony czas, punkt zbiorczy

24. Jednak* czy ktoś w ruinie**|HAP|N nie wyciąga7971|KQ ręki3027, czy518 nie woła o pomoc*** w swym nieszczęściu*********.Sdz 5,21; Hi 12,5; Ps 35,25; Mt 27,39* lub: z pewnością, tylko, lecz; ** sterta ruin; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; N nominativ; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; *** krzyk - tu i Hi 36,19; **** ruina, katastrofa, zniszczenie - Hi 31,29 Prz 24,22; ***** lub: lecz czy przeciw komuś w ruinie nie wyciąga się ręki, jeśli w swym nieszczęściu woła o pomoc - EIBᴷ

25. Czy518 nie3808 płakałem* nad tym, którego dzień3117 był ciężki*****? Czy moja dusza5315 nie smuciła****|HAP się nad ubogim*****?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - płakać gorzko; ** twardy, surowy; *** nad trudem dnia - SLᴷ; **** być zbolałym; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ***** być w potrzebie, cierpieć

26. Tak3588, oczekiwałem* dobra**, a przyszło935 zło***; a gdy z nadzieją oczekiwałem3176|KP|COH światła216, przyszła935 ciemność****.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypatrywać z niecierpliwością, czyhać na; ** korzyść, szczęście; *** nieszczęście, udręka; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; **** lub: mrok

27. Moje wnętrze4578 zawrzało* i nie uspokoiło** się; spotkały6923 mnie dni3117 cierpienia***.* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być doprowadzonym do wrzenia, kipieć - Hi 41,34; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - milczeć, być nieruchomym; *** por. w. 16 przypis ***

28. Chodzę1980 pociemniały*|PAR, ale nie3808 od słońca2535; wstaję6965 i w zgromadzeniu** wołam o pomoc7768.Ps 38,6; Ps 42,9; Ps 43,2* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poszarzeć, być brudnym, być zaniedbanym w stroju żałobnym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** hebr.: kahal - zgromadzenie, wspólnota, zbór JHWH Wj 32,1 35,1 Kpł 8,3 - por. gr.: ekklesia - Obj 22,16 przypis *

29. Stałem1961 się bratem251 szakali* i przyjacielem** młodych1323***|S strusic****|P|F.Ps 102,6; Rdz 1,21; Wj 7,9-10; Wj 7,12; Pwt 32,33; Ps 44,19; Ps 74,13* hebr.: tannin - smok, wąż, potwór morski, szakal, krokodyl - Ez 29,3; ** lub: współmieszkaniec, ktoś drugi, kochanek; *** dosłownie: córki; S liczba pojedyncza; **** tj. ptak nieczysty - Kpł 11,16 rodzaj sowy; P Liczba mnoga; F rodzaj żeński

30. Moja skóra5785 stała się czarna*|HAP na5921 mnie i moje kość6106|CS jest spieczona** od4480 gorączki2721.Ps 102,3; Ps 119,83; Lm 3,4; Lm 4,8; Lm 5,10* tj. ściemniała od choroby; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; CS common singular; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być gorącym, palić się

31. A moja harfa* stała1961 się pieśnią żałobną**|N, a mój flet*** – krzykiem6963 płaczących1058|PAR.Iz 24,8; Ez 26,13; Mt 11,17* tj. instrument szarpany, lira; ** dosłownie: żałoba, opłakiwanie, biadanie (nad zmarłymi), szata żałobna, metaforycznie obrzęd żałobny; N nominativ; *** tj. instrument muzyczny, być może flet, piszczałka, fletnia; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

↑↑

Rozdział 31

1. Zawarłem3772 przymierze* ze swoimi oczami5869; jakże mógłbym myśleć995** o5921 pannie?Prz 4,25; Iz 33,15; 2P 2,14* hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; ** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - reagować, zważać, skierować uwagę na coś - Hi 30,20

2. A jaki4100 byłby dział* od Boga z góry4605? I jakie byłoby dziedzictwo** od Wszechmogącego7706 z wysoka4791?Hi 20,29; Hi 27,13; Ps 17,14* lub: gładkość, zwodniczość, dział, udział, część, terytorium; ** lub: majątek, mienie, własność, posiadanie, spadek, dział

3. Czy klęska* nie3808 jest przygotowana dla niegodziwych** i nieszczęście*** dla czyniących6466|PAR nieprawość****?Hi 21,30; Ps 55,23; Ps 73,18; Prz 1,27; Prz 10,29* lub: strapienie, brzemię, nieszczęście, dzień klęski; ** ktoś niesprawiedliwy, przewrotny, nieprawy; *** klęska, niedola; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult - Lb 23,21

4. Czy On1931 nie3808 widzi* moich dróg1870 i nie liczy** wszystkich3608 moich kroków6806?Hi 14,16; Hi 34,21; Prz 5,21* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dokonać zapisu, zliczać, odliczyć, brać pod uwagę

5. Jeśli518 chodziłem1980 w fałszu* i jeśli moja noga7272 śpieszyła2363 się do5921 oszustwa**;* lub: daremność, fałsz, bezwartościowość, próżność; ** lub: podstęp, celowe wprowadzanie w błąd - Rdz 27,35

6. To niech zważy8254 mnie na rzetelnych6664* szalach**|DC i niech Bóg pozna*** moją prawość****.Hi 2,3; Hi 2,9; Hi 6,2; Hi 27,5; Dn 5,27; Mi 6,11* idiom: na szalach sprawiedliwości, prawości; ** lub: odważniki, szale wagi; DC dual construct; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, dowiedzieć się, rozróżniać; **** lub: uczciwość, niewinność, całkowitość, doskonałość

7. Jeśli518 mój krok838 zboczył* z właściwej drogi1870 i moje serce** poszło za310 moimi oczami5869, i jeśli jakaś zmaza***|Q przylgnęła1692 do moich rąk3709;Lb 15,39; Hi 23,11; Ps 7,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pochylać się, skręcać, skłaniać, wyciągać; ** lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; *** lub: skaza, defekt, wada fizyczna - Kpł 2,17, wg ketiv - cokolwiek; Q qere

8. Wtedy niech ja sieję*|COH, a inny312 spożywa398, a moje plony**|SC niech zostaną wykorzenione***.Kpł 26,16; Pwt 28,30; Pwt 28,38; Iz 22,24; Iz 65,23* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rodzić nasiona, wydawać nasienie; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; ** dosłownie: potomstwo, płód, to, co zostało wydane na świat, dziecko; SC singular construct; *** dosłownie: być wyrwanym z korzeniami - Hi 5,3 38.12

9. Jeśli518 moje serce* dało się omamić** przez5921 inną kobietę802 i jeśli czyhałem*** u5921 drzwi6607 swojego bliźniego****;Hi 24,15* lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zwiedzionym, być zwodzonym, być łatwowiernym; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zastawić pułapkę; **** towarzysz, ktoś drugi

10. To niech moja żona802 mieli* dla innego312 i niech inni312 się nad5921 nią schylają3766**.2Sm 12,11; Jr 8,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgniatać, miażdżyć; ** eufemizm: współżyją z nią

11. Bo3588 byłaby to1931|Q|F rzecz haniebna*|F, byłaby to1931|Q|M nieprawość** do ukarania przez sędziów6414|P;Rdz 38,24; Kpł 20,10Q qere; F rodzaj żeński; * lub: pomysł, plan, rozwiązłość, niegodziwość; M rodzaj męski; ** przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; P Liczba mnoga

12. Tak3588! To1931 byłby ogień784, który pożera398 aż do5704 zniszczenia* i cały3605 mój plon** wykorzenia***.Prz 15,11* lub: aż do Abaddonu - miejsce zniszczenia, zguba - Ps 88,11; ** lub: owoc, zbiory, zysk, przychód, płody rolne - Rdz 47,24; *** por. w. 8 przypis ***

13. Jeśli518 odrzuciłem* roszczenie prawne** swojego sługi5650*** i swojej służącej519 w ich sporze sądowym**** przeciwko5978 mnie;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucać, odmawiać, traktować jako odrażające; ** lub: decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), słuszność w sądzie; *** niewolnik; **** lub: walczyć, zmagać się, kłócić się, prowadzić sprawę, proces (prawny), pozywać do sądu, złożyć skargę - Rdz 26,20 Wj 17,2

14. Co4100 wtedyCW zrobię6213, gdy3588 Bóg powstanie6965*? I gdyby3588 zaczął mnie badać**, co4100 bym Mu odpowiedział***?Ps 44,21CW conjunctive waw; * domyślnie: jako sędzia; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, szukać, karać, odwiedzać; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zdawać sprawę, udzielać odpowiedzi, wracać

15. Czy nie3808 Ten, który mnie stworzył*|PAR we wnętrzu** matki, nie stworzył6213 i jego? I czy nie On jeden*** ukształtował**** nas w łonie*****?Hi 34,19; Prz 14,31; Prz 22,2; Ps 119,73; Ps 139,13; Jr 1,5; Ml 2,10* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić, czynić, pracować, wykonywać, zarządzać, postanawiać, powodować; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: brzuch, wnętrze, ciało, łono, metaforycznie Szeol; *** hebr.: echad - jeden, każdy, pewien, jakiś, jeden raz; **** lub: koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - ustalić, ustanowić, zrobić, utrwalić; ***** tj. miejsce, w którym rozwija się płód - łono - Rdz 20,18

16. Jeśli518 odmówiłem* prośbie** ubogich*** i oczy5869 wdowy490|F przygasły****;Hi 22,9; Hi 24,3; Hi 24,21; Hi 29,13* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powściągać się, zatrzymywać, kontrolować; ** dosłownie: rozkosz, przyjemność, pożądanie, upodobanie, tęsknota; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciśniony, marny, biedny, słaby, chudy; F rodzaj żeński; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyczerpać, zużyć, położyć kres

17. I jeśli sam905 jadłem398 swoją kromkę*, chleba, a nie3808 jadła398 z4480 niej sierota3490|M;Wj 17,22; Wj 17,24; Pwt 16,11; Pwt 26,12; Ps 10,18; Ps 68,5; Jr 5,28; Oz 14,3; Ml 3,5* lub: fragment, kawałek, kąsek (chleba), cząstka - Rdz 18,5; M rodzaj męski

18. Bo3588 od mojej młodości5271 wychowywałem*|M go** jak ojciec1 i od łona990 mojej matki517 ją*** prowadziłem5148****;Iz 7,2* dosłownie: dorosnąć, stać się silnym - Rdz 21,8; M rodzaj męski; ** domyślnie: o sierocie; *** domyślnie: o wdowie z w. 16; **** lub: stać w gotowości, kierować

19. Jeśli518 widziałem7200 ginącego6|PAR z powodu braku* ubrania3830 albo biedaka**|A bez369 okrycia***;Wj 22,26; Hi 22,6PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: bez, nie, zużycie, znoszenie; ** lub: będący w potrzebie, określenie najniższej warstwy społecznej; A rodzajnik określony; *** ubranie, płaszcz

20. Jeśli518 nie3808 błogosławiły mi jego biodra2504***|Q|P i nie zagrzał*** się dzięki wełnie****|N moich owiec3522;Pwt 18,4; Pwt 24,13; Hi 29,11* tu: jako figura retoryczna (część z całości) - synonim całej osoby - por. kości - Ps 35,10; ** wg. ketiv - biodro - liczba pojedyncza; Q qere; P Liczba mnoga; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozgrzać się; **** tj. drogie odzienie z runa młodych baranów - SLᴷ, strzyc; N nominativ

21. Jeśli518 wygrażałem* moją ręką3027 przeciwko5921 sierocie3490, nawet gdy3588 widziałem7200 w bramie**|A wsparcie5833 dla mnie;Hi 5,4; Hi 22,9; Prz 22,22; Iz 29,21* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - kołysać, zataczać, wymachiwać, potrząsać - tu jako gest grożący lub karzący - por. Iz 10,32 11,15; ** brama miejska to miejsce spotkań i sprawowania władzy; A rodzajnik określony

22. To niech odpadnie5307 moja łopatka* od barku** i niech moje ramię248 zostanie wyrwane*** ze stawu****.* lub: bark, łopatka, bok - Wj 27,14; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: łopatka, plecy; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być złamanym, rozbitym, roztrzaskanym; **** tj. staw barkowy

23. Gdyż3588 grozę* budzi nieszczęście** od Boga na413 mnie i to, że przed Jego majestatem*** nie3808 mógłbym się ostać****.Iz 13,6; Jl 1,15* lub: trwoga, przerażenie, strach - Rdz 31,42; ** strapienie, brzemię, nieszczęście, dzień klęski; *** godność, wywyższenie, wyniosłość; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wytrwać, zwyciężyć

24. Jeśli518 złoto2091 uczyniłem* swoją nadzieją**, a do czystego złota*** mówiłem559: O, ty moje bezpieczeństwo****!Ps 52,7; Mt 6,19; Mk 10,24* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sprawiać, że coś się stanie, postanawiać, wyznaczać; ** lub: ufność; *** tj. złota ze Wschodu - poetycki synonim dla złota tu i Hi 28,16; **** zaufanie, ufność, miejsce ucieczki

25. Jeśli518 radowałem* się, że3588 wielkie7227 było moje bogactwo** i że wiele***|ADJ osiągnęła**** moja ręka3027.1Sm 2,4; Hi 3,19; Ps 49,6* lub: być zadowolonym, radować się, promienieć radością; ** dosłownie: siła, zdolność, armia, wpływ finansowy, skuteczność; *** lub: mocny wielki, potężny; ADJ Adjective - przymiotnik; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostać, wymyślić

26. Jeśli patrzyłem7200 na światło*, gdy3588 świeciło** i na księżyc3394, gdy sunął***|PAR wspaniale****;Pwt 4,19; Pwt 17,3; Ez 8,16* dotyczy: światła ciał niebieskich, również słońca; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - błyskać światłem; *** dosłownie: iść, płynąć, poruszać się, iść dalej; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** lub: chwalebny, cenny, ważki, drogi, kosztowny, rzadki

27. A moje serce3820 dało się uwieść* potajemnie** i całowałem5401 ustami6310 moją rękę***, przesyłając im pocałunki;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć otwarty umysł, być prostym, być naiwnym, być zwiedzionym; ** ukryte miejsce, tajemnica, kryjówka; *** dosłownie: całowała ręka moja (w) usta moje, tj. posyłała całusy - SLᴷ

28. Również1571 to1931 byłaby nieprawość* do ukarania przez sędziów6414|P, bo3588 zaparłbym** się Boga z wysokości4605.Hi 31,11* lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; P Liczba mnoga; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - fałszywie zaprzeczać, postępować podstępnie, zwodniczo, płaszczyć się, rozczarować, zawodzić, oszukiwać

29. Jeśli518 radowałem8055 się z upadku* mojego wroga**|PAR i triumfowałem***, że spotkało**** go nieszczęście7451, to byłbym winny,* lub: ruina, katastrofa, zniszczenie; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nienawidzić, wróg; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - być podnieconym; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znaleźć, dostać

30. LeczCW nie3808 dałem5414, by zgrzeszyć*|INF miało moje podniebienie2441**, aby zabiegać***|INF z przekleństwem**** o jego duszę5315;CW conjunctive waw; * lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, ponieść winę, utracić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** podniebienie, dziąsła w sensie kosztowania, smakowania; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pytać, prosić, dowiadywać się, radzić się; **** lub: klątwą, przysięga zgodna z prawdą, przymierze z klątwą

31. Czyż518 mężczyźni* z mojego namiotu168 nie3808 mówili559: Kto4320 mógłby dać5414 komuś z mięsa** jego, a nie3808 zostałby nasycony***?* dotyczy kilku ludzi, niewielu - mężczyzn; ** lub: ciało - Hi 19,20 przypis *; *** lub: w koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - tylko tu: być zadowolonym, sytym

32. Obcy* nie3808 nocował3885 na dworze**, swoje drzwi1817 otwierałem6605 podróżnemu***.* hebr.: ger - przybysz, tymczasowy mieszkaniec bez praw dziedzicznych, chroniony obywatel, obcy, prozelita - Rdz 15,3; ** lub: na zewnątrz, ulica, strona zewnętrzna, dróżka; *** dosłownie: droga, ścieżka, metaforycznie sposób życia, metonimia - wędrowiec

33. Jeśli518 ukrywałem3680 swoje przestępstwa* jak Adam**|S, aby schować2934|INF w zanadrzu*** swoją nieprawość****;* lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, profanacja; ** imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, mężczyzna; S liczba pojedyncza; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: kieszeń w ubraniu, wnętrze, arameizm - pierś (?); **** por. w. 28 przypis **

34. Jak gdybym588 miał się lękać* licznego7227 tłumu**, a pogarda937*** rodów**** miałaby spowodować moje przerażenie2865|KH – takCW bym milczał1826|CON i nie3808 wychodził3318 poza drzwi6607?Hi 12,5; Ps 107,40; Ps 123,3-4* lub: drżeć, odczuwać trwogę, powodować drżenie, przerażać; ** lub: ryk, wrzawa, dźwięk, mnóstwo, tumult tłumu, obfitość; *** lub: wstyd - Rdz 38,23; **** klan, rodzina, plemię, lud, naród; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości

35. To kogo4310 dostałbym5414*, aby mnie wysłuchał**|PAR! Oto2005 mój podpis***, a Wszechmogący7706 niech odpowie6030 mi i niech napisze3789 zwój**** z oskarżeniem mój przeciwnik***********.Hi 16,21; Hi 33,6; Kaz 6,10; Iz 45,9* dosłownie: dałby mnie - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** wysłuchującego; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** znak - ostatnia litera hebr. - „taw” - por. Ez 9,4-6; **** orędzie, dokument, pismo, list, dekret, akt kupna, akt oskarżenia - Rdz 13,7 Jr 25,31; ***** hebr.: isz - mężczyzna, człowiek, ludzkość, każdy; ****** dosłownie: człowiek sporu, kłótnia, sprawa w sądzie

36. Czy518 nie3808 wziąłbym* go** sobie na ramiona7926 i nie uwieńczyłbym*** nim** siebie jak wieńcami****|P?Prz 4,9; Prz 12,4; Prz 17,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podnieść, dźwigać, nieść, wspierać, podtrzymywać; ** dotyczy zwoju z oskarżeniem; *** dosłownie: wiązać, związywać, obwiązywać - tu i Prz 6,21; **** lub: diadem, korona - por. SLᴷ; P Liczba mnoga

37. Oznajmiłbym* Mu** liczbę4557 moich kroków6806; zbliżyłbym7126 się blisko do Niego** jak3644 do księcia*******|AK.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - oznajmiać, wyjaśniać, informować, donosić; ** dotyczy Wszechmogącego z w. 35; *** lub: władca, książę, wódz; **** lub: jak książę - EIB; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

38. Jeśli518 moja rola*** wołała*** przeciwko5921 mnie, a razem3162 z nią płakały1058 jej zagony8525;* lub: ziemia, kraj, kraina, cały zamieszkany obszar ziemi; ** tu przykład personifikacji - por. Rdz 4,10; *** lub: wołać (na pomoc), krzyczeć, zawołać (w potrzebie)

39. Jeśli518 spożywałem398 jej plon* bez1097 zapłaty**, a duszę*** jej właścicieli****|P zgasiłem*****;Wj 23,10; 1Krl 21,19; Ps 89,11* dosłownie: jej siłę; ** dosłownie: bez srebra - tj. jako środka płatniczego tamtych czasów; *** lub: życie, oddech; **** hebr.: ba’al - właściciel, pan, mąż tu: jako pluralis excellentiae (?) - stąd: Właściciela - por. KULᴷ; P Liczba mnoga; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wydech, metaforycznie doprowadzić do gniewu - Ml 1,13, powodować wzdychanie - por. KULᴷ

40. Wtedy zamiast8478 pszenicy2406 niech wyjdą3318 ciernie*, zamiast8478 jęczmienia8184 – cuchnące chwasty**. Tu skończyły*** się słowa****|P Hioba347.Rdz 3,18; Iz 34,13; Oz 9,6* lub: jeżyna, krzew ciernisty, zarośla; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: życica - lolium temulentum - por. Mt 13,25 przypis *, bieluń, szczyr roczny; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dojść do kresu, być ukończonym; **** mowy; P Liczba mnoga

↑↑

Rozdział 32

1. I wstrzymali* się od4480 odpowiedzi6030**|INF Hiobowi347 ci428 trzej7969 mężczyźni582|A, ponieważ3588 był1931 sprawiedliwy*** we własnych oczach5869;Hi 33,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpocząć, zaniechać (pracy); ** odpowiadać - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; A rodzajnik określony; *** prawy

2. WtedyCW zapłonął2734|CON gniewem639 Elihu*, syn1121 Barakeela**, Buzyta***, z rodu4940 Ram****; zapłonął2734 jego gniew634 na Hioba347, z powodu3588 usprawiedliwiania*****|INF jego duszy5315 bardziej niż4480 Boga.Rdz 22,21; Hi 33,32; Jr 3,11; Jr 25,23CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; * tj. „moim Bogiem jest On”; ** „Bóg błogosławił” tu i w.6; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście „wzgarda”; **** tj. „wysoki” lub „wywyższony”; ***** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nadawać pozory sprawiedliwości; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

3. TakżeCW przeciwko jego trzem7969 przyjaciołom* rozpalił2734 się jego gniew**, za5921 to834, że nie3808 znaleźli4672 odpowiedzi***, a jednak potępiali**** Hioba*****.Pwt 15,1CW conjunctive waw; * lub: towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi, kochanek; ** dosłownie: nos, metaforycznie: fuknąć gniewnie; *** lub: odzew, riposta; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować niegodziwie, potępić jako winnego; ***** poprawka skrybów - tiqqune soferim: Boga stąd: pozwolił, by Bóg postąpił niegodziwie - WBCᴷ

4. A Elihu453 czekał* na Hioba347 ze słowami1697 aż skończy, gdyż3588 oni1992 byli od4480 niego starsi** co do dni3117.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zwlekać, oczekiwać, być cierpliwym - Dn 12,12; ** por. Hi 12,20

5. A gdy zobaczył*|CON Elihu, że3588 nie369 było w ustach6310 tych trzech mężczyzn**|A odpowiedzi4617 – zapłonął2734 gniewem639.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** lub: człowiek, mężczyzna, mąż, ktoś, w Rdz 7,2 - samiec; A rodzajnik określony

6. I odpowiedział6030|CON Elihu453, syn1121 Barakeela1292, Buzyta940 i rzekł559: Ja589 jestem młody* w dniach3117, a wy859 jesteście sędziwi**, dlatego5921 strong:H3651 wahałem***|EIB się i trwożyłem**** się, by przedstawić*****|INF wam853 swoje zdanie******.Hi 15,10; Hi 32,10; Hi 32,17; Hi 36,3; Hi 37,16CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; * lub: nic nie znaczący, lichy, niskiego rodu; ** wiekowy, starzec, być w podeszłym wieku; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - bać się, powstrzymywać się; EIB Ewangeliczny Instytut Biblijny Przekład Starego i Nowego Przymierza - przekład dosłowny - II i III; **** lękać się, być przejętym bojaźnią, czcić, szanować; ***** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oznajmić, pokazać, podać do wiadomości; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ****** lub: wiedza, przekonanie, poznanie Boga, sąd, opinia

7. Myślałem*: Niech przemówią1696|KP dni3117, a mnogość7230 lat8141 niech ujawni** mądrość***.* tj. przemawiać wewnątrz siebie - 2Sm 13,32, mówić - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - oznajmić; *** zmyślność, roztropność, biegłość

8. Lecz* to1931 duch** w człowieku582 i tchnienie*** Wszechmogącego dają zrozumienie****.1Krl 3,12; Hi 35,11; Prz 2,6; Kaz 2,26; Dn 1,17; Mt 11,25; Jk 1,5* lub: z pewnością, prawdziwie, zaiste - silne potwierdzenie, lecz w istocie - podkreślenie kontrastu; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł; *** oddech, duch (człowieka) - Rdz 2,7; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozumieć, sprawić, że ktoś zrozumie, nauczyć

9. Wielcy* nie3808 zawsze postępują mądrze**, a sędziwi2205 nie zawsze rozumieją*** to, co słuszne****.Hi 12,20; Ps 119,100* lub: wielki, obfitujący w, liczniejszy niż, większy niż, silny; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być mądrym bądź stać się mądrym; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzegać, rozpoznawać, wiedzieć, odróżniać, rozważać, mieć rozeznanie; **** lub: sąd, sprawiedliwość, prawość, słuszność w sądzie

10. Dlatego3651 mówię559: Posłuchaj***|IMP|S mnie! Ja589 też637 przedstawię2331 swoje zdanie1843.Hi 32,6; Hi 32,17; Prz 3,5; Kaz 4,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozumieć, zgodzić się, okazać posłuszeństwo; ** l.poj. sugeruje, że mowa rozpoczęła się od Hioba do przyjaciół; IMP imperativus - tryb rozkazujący; S liczba pojedyncza

11. Oto2005 czekałem* na wasze słowa1697 i słuchałem238|KH podczas5704 waszych wywodów**|N, aż5704 zgłębicie*** swoje słowa4405.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwlekać, mieć nadzieję na; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** zrozumienie, wgląd, mądre wyrażenia; N nominativ; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać, badać, poszukiwać

12. I na5704 was skierowałem uwagę* i oto2009 nie369 było nikogo, kto przekonałby**|PAR Hioba347 ani kto odpowiedziałby***|PAR na4480 jego mowy****;Hi 32,4* lub: koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - okazać się roztropnym bądź uważnym, rozważyć starannie; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dowodzić, przekonywać, uznawać za winnego, karcić, strofować; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać; **** lub: wypowiedzi

13. Abyście nie6435 powiedzieli559: Znaleźliśmy* mądrość2451. Bóg może dać mu odpór**|KQ – nie3808 człowiek***.Jr 9,23; 1Kor 1,29* lub: spotkać, przydarzyć się, osiągnąć, dostać, dowiedzieć się, wymyślić; ** dosłownie: zdmuchnąć, porwać, zniszczyć, rozwiewać; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; *** hebr.: isz - mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy

14. LeczCW nie3808 do413 mnie skierował* swoje mowy4405|P, a ja w słowach** waszych mu nie3808 odpowiem***.Hi 33,5CW conjunctive waw; * dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przedstawiać (sprawę w sądzie), ustawić w szeregu; P Liczba mnoga; ** lub: wypowiedź, mowa, powiedzenie, obietnica, nakaz; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zdawać sprawę, pokonywać, zwracać twarz ku

15. Zaniepokoili* się i już** nie odpowiadali6030; odebrano*** im te1992 słowa4405|P.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być zdruzgotanym, przerażonym, wystraszonym; ** lub: nadal, jeszcze, znowu, poza tym, ciągłość, trwałość; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - iść dalej, usuwać, przepisywać - Rdz 12,8; P Liczba mnoga

16. I czy muszę jeszcze czekać3176, ponieważ3588 nie3808 mówią1696|KP, gdyż3588 stanęli* i już5750 więcej nie3808 odpowiadają6030.KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być prostym, zająć stanowisko, zwlekać, trwać

17. Odpowiem6030 także637 i ja589 w mojej części* i ja589 wyjaśnię** też637 swoje zdanie1843.* lub: dział, udział, terytorium, gładkość, zwodniczość - Hi 17,5; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powiedzieć, oznajmić, pokazać, podać do wiadomości

18. Bo3588 jestem pełny* słów4405, przymusza** mnie duch3701 w moim wnętrzu***.Ps 68,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - napełnić, być dokonanym, być zakończonym, poświęcić; ** lub: ściskać, naciskać, doprowadzać do niedoli, ograniczać; *** lub: brzuch, ciało, łono, metaforycznie: głębiny Szeolu - Rdz 25,23

19. Oto2009 moje wnętrze990 jest jak wino3196, które nie3808 ma ujścia*; jak nowe2319 bukłaki178 zagrożone pęknięciem*****.Hi 15,35; Hi 37,1; Prz 20,27* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wypuszczonym, gwałtownie rozwartym; ** lub: być rozłupanym, rozdartym, rozdzielonym; *** być może wyrażenie ironiczne - por. jednak WBCᴷ

20. Muszę mówić1696|COH, abyCW ulżyć* sobie; muszę otworzyć6605|COH swoje wargi8193 i muszę odpowiedzieć6030|COH.Jr 22,14COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oddychać z łatwością, odczuć ulgę - 1Sm 16,23

21. Ach!4994* Nie3808 będę miał względu** na mężczyznę376|S i człowiekowi120|S nie3808 będę schlebiał***!Pwt 10,17; Iz 44,5; Iz 45,4* lub: o!, proszę!; ** idiom: nie będę podnosił oblicza ... - por. Hi 13,8 przypis * EIB; S liczba pojedyncza; *** idiom: ... nie będę nadawał imienia - por. w. 22 przypis * i EIBᴷ

22. Bo3588 nie3808 umiem3045 schlebiać*, gdyż3588 mój Stwórca6213|PAR szybko4592 by mnie uniósł**.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - obdarzyć pochlebnym tytułem, nadać przezwisko; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podnieść, dźwigać, nieść, uprowadzić, zabrać

↑↑

Rozdział 33

1. A jednak* słuchaj8085|IMP, proszę** Hiobie347, mojej mowy4405 i nadstaw ucha***|IMP|S na wszystkie3605 moje słowa1697.* lub: lecz istotnie jako - silne przeciwstawienie; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** o!, błagam!; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - słyszeć, słuchać, wysłuchiwać, być posłusznym; S liczba pojedyncza

2. Ach4994! Oto2009 otwieram6605 moje usta6310, a mój język3956 przemawia1696|KP z podniebienia*.Hi 6,30; Ps 119,103KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * lub: usta, smak, dziąsła

3. Moje wypowiedzi* pochodzą z prawości** mojego serca3820, a moje wargi8193 wyraźnie*** wypowiedzą4448|KP wiedzę****.1Krl 9,4; Ps 25,21; Ps 119,7* lub: słowo, mowa, powiedzenie, obietnica, nakaz; ** lub: uczciwość, słuszność, sprawiedliwość; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czyścić, czynić lśniącym, jasnym, wyłaniać, poddawać próbie; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; **** lub: przekonanie, poznanie Boga, sąd, opinia, postrzeganie

4. Duch7307 Boga413|N stworzył* mnie i tchnienie5397 Wszechmogącego7706 ożywiło** mnie.Rdz 2,7; Hi 27,3N nominativ; * lub: robić, wykonywać, pracować, nabywać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zachować przy życiu, dać życie, przywrócić do życia

5. Jeśli518 możesz*, odpowiedz**|IMP mi! Przygotuj***|IMP się, stań****|IMP przede6440 mną!* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być w stanie, posiadać zdolność do zrobienia czegoś; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować wracanie, przynosić z powrotem, odmawiać, odwracać, odwoływać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawić w szeregu, wskazać po kolei; **** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - ustawić, ulokować się, przedstawić się

6. Oto2005 ja589 jestem przed Bogiem takim jak ty*, ja589 także1571 jestem z gliny** uformowany7169|KPU.Hi 4,19; Hi 10,9; Hi 13,12; Ps 39,15* idiom: jak twoje usta, tzn. w równej proporcji do ciebie - Wj 16,21 Kpł 25,52 - EIBᴷ; ** sterta, kopa, cement, omer; KPU koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel

7. Oto2009 strach*|N przede mną niech cię nie3808 przeraża**, a mój nacisk*** niech nie3808 zaciąży3513 nad5921 tobą.Hi 20,25; Ps 55,4; Ps 88,15* lub: przerażenie, groza; N nominativ; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - spaść na, ogarnąć; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: ciśnienie, pilność, brzemię LXX - ręka

8. Jednak389 ty powiedziałeś559 mi do uszu241, słyszałem8085 brzmienie* twoich wypowiedzi4405:* dosłownie: głos, dźwięk, hałas, krzyk, zgiełk

9. Jestem czysty2134, bez1097 przestępstwa*, ja589 jestem niewinny** i nie3808 ma we mnie nieprawości***.Hi 9,17; Hi 10,7; Hi 11,4; Hi 16,17; Hi 23,10-11; Hi 27,5; Hi 29,14; Hi 31,1* lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawola, profanacja; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: czysty; *** przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość

10. Oto2005 On znajduje4672 zarzuty* przeciwko5921 mnie i poczytuje** mnie za swojego wroga***.Hi 13,24; Hi 19,11; Lm 2,5* dosłownie: sprzeciw, wyobcowanie, wrogość, argument tu i Lb 14,34; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oceniać, cenić, myśleć, zaliczać; *** nieprzyjaciela

11. Wkłada7760|JUS moje nogi7272 w dyby* i śledzi** wszystkie3605 moje ścieżki734.Hi 10,14; Hi 14,16; Ps 130,3JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * tj. drewniany klocek na stopy więźnia, w którym znajdowały się nacięcia na założenie żelaznych rygli - Hi 13,27; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuwać, wypatrywać, obserwować, mieć pieczę nad

12. Otóż2005 w tym2063 nie3808 jesteś sprawiedliwy*. Odpowiem** ci, że3588 Bóg jest większy*** od człowieka582.Hi 4,17; Hi 9,2; Hi 15,14* lub: prawy; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; *** być lub stać się licznym, rozmnożyć się

13. Dlaczego4069 spierałeś* się z Nim, że3588 na żadne3605 jego***** słowa1697 nie3808 odpowiada6030?Hi 9,3; Hi 13,19; Hi 40,2* lub: walczyć, zmagać się, kłócić się, prowadzić sprawę, proces (prawny), pozywać do sądu, złożyć skargę - Rdz 26,20.21.22; ** tj. człowieka z w. 12; *** lub: z żadnych swoich spraw się nie tłumaczy - EIBᴷ, King James Version

14. Bo3588 w jednej* sprawie przemawia1696|KP Bóg i w drugiej8147, jednak nie3808 zważa** się na to.Hi 40,5; Ps 62,11* hebr.: echad - jeden, każdy, pewien, jakiś; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oglądać, obserwować, patrzeć na, widzieć,pochylić się nad czymś

15. We śnie2472|A|N, w nocnym3915 widzeniu*, gdy twardy sen** spada5307 na5921 ludzi376|P, w drzemkach*** na5921 łożu4904;Rdz 15,12; Hi 4,13A rodzajnik określony; N nominativ; * lub: objawienie, proroctwo - 1Sm 7,17 Iz 22,1 Za 13,4; ** letarg, ekstaza - Rdz 2,21; P Liczba mnoga; *** stan snu lub odpoczynku - Ps 132,4

16. Wtedy227 otwiera* mężom**|P uszy241 i pieczętuje2856 ich pouczenie***;Hi 4,12; Hi 13,1; Hi 36,10-15* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odsłonić, usunąć, odejść; ** hebr.: enosz - człowiek, śmiertelnik, osoba, ludzkość; P Liczba mnoga; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście ostrzeżenie, karcenie

17. Aby odwieść*|INF człowieka** od złego czynu4639 i zakryć*** pychę**** siłacza*****.* lub: zejść z drogi, stronić od, zostać usuniętym; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, mężczyzna; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ukryć, odziać, rozciągnąć na, ogarnąć, zalać; **** lub: duma, wywyższenie tu i Hi 23,29, Jr 13,17; ***** lub: mąż, silny mężczyzna, wojownik, bohater - Wj 10,11

18. Powstrzymuje* jego duszę5315 od4480 grobu**, a jego życie2416 od przeszycia***|INF przez miecz7973|A.Hi 33,28-30; Hi 36,16; Ps 30,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zatrzymać dla siebie, oszczędzić, panować nad; ** hebr.: szahat - dół, otchłań, grób, zniszczenie - synonim Szeolu - Ps 16,10 49,10 103,4; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przelecieć, przejść przez, zginąć; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; A rodzajnik określony

19. Karci3198|KHO go przez cierpienie* na5921 jego łożu4904 i nieustannym** drżeniem***|K jego kości6106;Hi 7,13; Hi 30,17; Ps 6,2; Ps 38,3; Ps 41,3; Oz 7,14KHO koniugacja czasownika - hofal forma bierna; * lub: ból, smutek; ** ciągły, trwały, nieprzemijający, niewysychający; *** dosłownie: walką kości wg qere: mnogością; K ketiv, komentarz

20. A jego życiu2416 brzydnie2092|HAP|KP nawetchleb3899, a jego duszy5315 ulubiony* pokarm3978.HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; * lub: tęsknota serca, pożądanie, pragnienie, życzenie

21. Jego ciało1320 znika*|JUS z widoku**, a wystają***|K jego kości6106, wcześniej niewidoczne3808 strong:H7200.Hi 7,5; Hi 13,28; Hi 14,20; Hi 19,20* lub: zmarnować się, być wyczerpanym, być zużytym; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** spoglądanie, wygląd, widzenie; *** wg qere: stają się widoczne; K ketiv, komentarz

22. A jego dusza5315 zbliża* się do grobu7845, a jego życie2416 do sprowadzających śmierć**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podchodzić; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować śmierć (imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą) - Word Biblical Commentary

23. Jeśli518 jest* przy5921 nim jakiś anioł**, pośrednik3887***|PAR, jeden259 z4480 tysiąca505, aby oznajmić5046|INF człowiekowi120|S jego powinność3476****;Wj 23,20; Wj 23,23; Ps 34,7; Iz 63,9* lub: bycie, istnienie, istota, jako czasownik: jest, są; ** hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - tłumacz - Rdz 42,23 ambasador - 2Krn 32,21 rzecznik, reprezentant - Iz 43,27; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; S liczba pojedyncza; **** lub: prawość, słuszność, prostolinijność, to, co należy - Prz 11,24

24. Wtedy okaże mu życzliwość*|CON i powie559**: Wybaw***|IMP go od zejścia3381|INF do grobu7845, bo znalazłem4672 okup**** za niego.Wj 30,12; Ps 49,7; Prz 21,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać, łaskę, być łaskawym; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** domyślnie: anioł do Boga; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wyzwolić (?); IMP imperativus - tryb rozkazujący; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** cena za życie, łapówka

25. Jego ciało1320 niech zostanie odnowione*|PAS jak w młodości**, niech powróci7725 do dni3117 jego żywotności***|N.Pwt 34,7; 2Krl 5,14* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dopiero co urosnąć, stać się świeżym, odnowić, być pulchnym - por. WBCᴷ; PAS strona bierna; ** lub: chłopięce, młode lata; *** lub: młodość, wigor - tu i Hi 20,11 Ps 89,45 Iz 54,4; N nominativ

26. Gdy modli* się do413 Boga, a Ten jest dla niego łaskawy**|CON i widzi7200 Jego oblicze6440 z okrzykiem radości***|S, i przywraca7725 człowiekowi582 jego**** sprawiedliwość6666;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - błagać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć upodobanie w, być życzliwym, zadowolonym, przyjmować życzliwie; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; *** tj. okrzyk wojenny, okrzyk na trwogę lub wyrażający radość; S liczba pojedyncza; **** lub: swoją - EIBᴷ

27. Spojrzy7789*|JUS na5921 ludzi582 i powie559: Zgrzeszyłem** i wypaczyłem*** to, co prawe3477|ADJ, a nie3808 było mi za to odpłacone****;2Sm 12,13; Prz 28,13; Łk 15,21; 1J 1,9* por. Holman Christian Standard Bible, King James Version, Biblia Gdańska przy zmianie wokal.: zaśpiewa - 1Sm 18,6 (?) on zaśpiewa - por. Biblia Warszawska EIBᴷ; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, ponieść winę, utracić; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować przewrotnie, popełniać nieprawość, przekręcić, zabłądzić; ADJ Adjective - przymiotnik; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być podobnym, być wystarczającym, odpowiednim

28. On wybawił* moją**|Q duszę5315 od zejścia5674|INF do grobu7845, a moje***|Q życie2416 ujrzy7200**** światło216|A.Hi 33,18; Hi 36,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup; ** wg ketiv - jego; Q qere; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** wg ketiv - jego; **** EIB, Biblia Brzeska, Biblia Ekumeniczna - ogląda; A rodzajnik określony

29. Oto2005 wszystko3605 to428 czyni6466 Bóg wobec5973 człowieka* kilkakrotnie**;* por. w. 17 przypis *****; ** dosłownie: (po) dwakroć, (po) trzykroć - WBCᴷ

30. Aby zawrócić7725|KH|INF jego duszę* od4480 zejścia do grobu7845 i oświecić**|INF go światłem*** życia2416|N|A.Ps 56,13; J 1,4; J 1,9KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być rozświetlonym; *** światłość; N nominativ; A rodzajnik określony

31. Zważ*|IMP na to, Hiobie347, słuchaj**|IMP mnie! Milcz***|IMP, a ja595 będę mówił1696|KP.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uważnie słuchać, dawać posłuch, zwracać uwagę na; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozumieć, zgodzić się, okazać posłuszeństwo; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być cicho, uciszyć, być głuchym, być bez ruchu; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności

32. Jeśli518 jednak masz3426 słowa4405 – odpowiedz7725|IMP mi. Przemów1696|IMP, bo3588 chciałbym* cię usprawiedliwić**.Hi 15,4; Hi 21,27IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, znajdować przyjemność w, pożądać, mieć upodobanie w; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić prawym

33. A jeśli518 nie368, to ty859 wysłuchaj8085|IMP mnie! Milcz2790|IMP, a nauczę* cię mądrości**.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * tu i Hi 15,5 35,11 Prz 22,25; ** lub: zmyślność, roztropność

↑↑

Rozdział 34

1. WtedyCW Elihu453 odpowiedział*|CON i rzekł559**:Hi 4,1CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** zwrot charakterystyczny dla jęz. hebr. w tym miejscu oznaczający początek wypowiedzi, a niekoniecznie konkretną odpowiedź

2. Słuchajcie8085|IMP, mądrzy*, moich słów4405 i wy znawcy**|PAR, nadstawcie mi ucha***|IMP.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: roztropny, uczony, zmyślny, bystry; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - słuchać, słyszeć

3. Bo3588 ucho241 bada* słowa4405|P, jak i podniebienie2441 smakuje** pokarm398.Hi 6,30; Hi 12,11; Hi 34,36* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - lustrować, sprawdzać, wykazywać, próbować; P Liczba mnoga; ** lub: próbować, dostrzegać, jeść - 1Sm 14,24

4. Wybierzmy*|COH dla|AK nas to, co prawe**|N, rozeznajmy3045|COH między996 sobą to, co dobre***.Hi 5,7; Hi 11,12; Hi 12,11; Hi 34,36* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dokonać wyboru na podstawie dokładnej oceny, próbować - por. Iz 48,10, jako synonimiczny paralelizm dla: pożądać, pragnąć - por. Iz 1,29; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), słuszność w sądzie; N nominativ; *** rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, obfitość

5. Bo3588 Hiob347 powiedział559: Jestem sprawiedliwy*, leczCW Bóg odrzucił** moją prawość4941.Hi 10,7; Hi 27,2; Hi 33,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prawym; CW conjunctive waw; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować odejście, usunąć, obalić, zabrać, odłożyć

6. Co do sądu4941|N nade5921 mną, czy mam uznać kłamstwo***? Nieuleczalna*** jest moja strzała2671****, jestem bez1097 winy*****.Hi 6,28; Hi 24,25N nominativ; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - kłamać, powiedzieć kłamstwo, oszukiwać, rozczarowywać, zawodzić; ** czy mam kłamać - por. EIBᴷ; *** być chorym, zrozpaczonym, przygnębionym - 2Sm12,15 Iz 17,11 Jr 15,18; **** tj. rana po strzale; ***** lub: przewinienie, bunt

7. Któż4310 jest mężem* jak Hiob347, który pije8354 obelgi**|N jak wodę4325?Hi 15,16; Prz 19,28* lub: człowiek, silny mężczyzna, wojownik, bohater; ** lub: drwina, szyderstwo, jąkanie - Ps 44,13 79,4; N nominativ

8. I który obraca* się też5973 w towarzystwie2274|HAP czyniących6466|PAR nieprawość** i chodzi1980 z5973 ludźmi376 niegodziwymi***?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podróżować, iść, jako imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - wędrowiec, podróżnik; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult - Lb 23,21; *** zło, wina, nieprawość

9. Bo3588 powiedział559: Człowiek* nie3808 odnosi korzyści**, że ma upodobanie*** w5973 Bogu.Wj 5,2; Hi 21,15; Hi 22,2; Ml 3,14* lub: mąż, silny mężczyzna, wojownik, bohater - Wj 10,11; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przydatnym, zdatnym, korzystać; *** lub: rozkosz, przyjemność, pożądania, pragnienie, tęsknota

10. Tak więc3651 posłuchajcie8085|IMP mnie, ludzie376 rozumni***: Bóg jest niezmiernie daleki*** od niegodziwości7562, Wszechmogący7706 – od nieprawości5766.Rdz 18,25; Pwt 32,4; 2Krn 19,7; Hi 8,3; Hi 36,23; Ps 92,15; Rz 9,14IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: mężowie serca; ** hebr.: lebab - wewnętrzny człowiek, umysł, wola, serce, rozum, wiedza, pamięć, sumienie - por. hebr.: leb; *** lub: w żadnym razie, niech Bóg broni, nie może być - wykrzyknikowo - silne zaprzeczenie o zabarwieniu emocjonalnym

11. Bo3588 odpłaci* człowiekowi** według jego czynów6467|SC i spowoduje, że człowiek*** znajdzie**** to, co właściwe jego ścieżkom*****.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odnawiać, wynagradzać straty, płacić, czynić bezpiecznym, czynić zdrowym; ** hebr.: adam - liczba pojedyncza; SC singular construct; *** hebr.: isz; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować znalezienie, osiągnąć, zdobyć, przydarzyć się, złożyć (ofiarę); ***** metaforycznie: o sposobie życia

12. Tak*, z pewnością** Bóg nie3808 postępuje niegodziwie***, Wszechmogący nie3808 wypacza**** prawa4941.2Krn 19,6; Hi 8,3; Ps 9,16* lub: także, zaiste, choć, tym bardziej, co więcej; ** zaprawdę, prawdziwie; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić się winnym, pozwolić skazać; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wykrzywić, zgiąć, sfałszować, zadać kłam

13. Kto4310 powierzył* Mu ziemię776? Kto4310 urządził** cały3605 świat***?Hi 38,4; Iz 40,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zajmować się, doglądać, szukać, wyznaczać, przypisywać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - układać, umieszczać, kształtować, ustanawiać; *** lub: zamieszkała ziemia, stały ląd, okrąg ziemi - Hi 37,12

14. Jeśli518 zwróciłby* ku413 niemu** swoje serce3820, gdyby wziął*** do413 siebie Jego ducha7307 i Jego tchnienie5397;Ps 104,29; Kaz 3,19; Kaz 12,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść na, sprawiać, że coś się stanie - por. w. 13 przypis ** EIB - położyłby to, na swoim sercu; ** domyślnie: ku człowiekowi; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - usuwać, zbierać, przyłączyć, gromadzić, wycofać

15. To zginęłoby* łącznie** wszelkie3605 ciało***, a człowiek120|S w5921 proch6083 by się obrócił7725.Rdz 2,7; Hi 4,19; Hi 10,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydać ostatnie tchnienie, być na progu śmierci; ** lub: wszyscy razem, podobnie; *** idiom: każdy człowiek; S liczba pojedyncza

16. Jeśli518 więcCW masz rozum*|N, posłuchaj**|IMP tego2063! Nadstaw uszu***|IMP na głos6963 moich słów4405!Hi 30,23; Ps 90,3CW conjunctive waw; * lub: rozumienie, rozeznanie, umiejętność oceny i analizy z umiejętnością dokonania właściwego wyboru; N nominativ; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozumieć, zgodzić się, okazać posłuszeństwo; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słuchać, być posłusznym

17. Czyż istotnie637 może panować* ten, który nienawidzi** prawa4941|N? Czy518 więcCW potępisz7561 Sprawiedliwego6662 i Mocnego*******?Rdz 28,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - opatrywać, owijać wkoło, trzymać lejce - rządzić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić się; N nominativ; CW conjunctive waw; *** lub: potężny, wielki tylko w Ks. Hi i Iz - por. Hi 15,10 36,5; **** lub: ... potępisz wielce sprawiedliwego - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski Wszechsprawiedliwego - Biblia Warszawska Mocarza Sprawiedliwego - Biblia Tysiąclecia

18. Czy On nie może do króla4428 mówić559: Nikczemniku*? Do książąt**: Bezbożniku***?Pwt 15,9* hebr.: belijja’al - bezwartościowość, nieużyteczność, niegodziwość, ruina - por. idiom: „słowo Beliala” w Ps 101,3; ** tj. ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu; *** złoczyńca

19. Ten, który834 nie3808 ma względu* na władców** i nie3808 wyróżnia*** bogatego7771 przed6440 ubogim****? Bo3588 oni wszyscy3605 są dziełem4639|N Jego rąk3027.Pwt 10,17; Hi 31,15; Hi 32,21* idiom: nie podnosi oblicza na; ** lub: książę, wysoki urzędnik, dowódca; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uważać, starannie rozważać, badać; **** lub: marny, biedny, słaby, chudy; N nominativ

20. W jednej chwili* umierają4191, a w środku2676 nocy3915 lud5971 zadrży** i przeminą***|P, a mocarz**** zostanie usunięty5493|KH bez3808 udziału ludzkiej ręki3027*****.Iz 30,13; Iz 37,38; Dn 2,44-45* lub: chwila, moment; ** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - zostać wstrząśniętym; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść obok, zniknąć, ginąć, przestać obowiązywać; P Liczba mnoga; **** lub: potężny, uparty; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ***** dosłownie: w (ludzkiej) ręce

21. Bo3588 Jego oczy5869 skierowane są na5921 drogi* człowieka376 i On widzi** wszystkie3605 jego kroki6806.2Krn 16,9; Hi 31,4; Ps 34,15; Prz 5,21; Prz 15,3; Jr 16,17; Jr 32,19* hebr.: derek - tu: jako sposób życia - odległość, podróż, sposób, metaforycznie bieg życia, charakter moralny; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obserwować, zwracać uwagę na, dostrzegać

22. Nie ma369 ciemności2822 i nie ma369 cienia śmierci*, tam8033 gdzie mogliby się ukryć**|INF czyniący6466|PAR nieprawość***.Ps 139,12; Am 9,2; Hbr 4,13* hebr.: calmawet - cień śmierci, głęboka ciemność - metaforycznie: miejsce przebywania zmarłych - Iz 9,1 Jr 2,6; ** lub: schować się; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult - Lb 23,21

23. Gdyż3588 nie3808 wkłada* na5921 człowieka376 więcej***** niż to, co słuszne, by stawić****|INF go na sąd4941 przed413 Bogiem.Ps 119,37* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - układać, umieszczać, kształtować, ustanawiać; ** dosłownie: ciągłość, trwałość, jeszcze, jeszcze więcej - por. Biblia Gdańska, King James Version; *** emendowane na: nie ustala (Bóg) terminu - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, ... pory - EIB; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść, chodzić, przyjść, odchodzić, iść dalej, poruszać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

24. Rozbije* mocarzy** bez3808 przesłuchania***, a innych312 osadzi**** w ich miejsce8478.Hi 12,19; Ps 2,9; Dn 2,21* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - łamać, roztrzaskać; ** por. w. 17 przypis ***; *** lub: poszukiwanie, śledztwo, szukanie, wypytywanie; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postawić, wznieść, wyznaczyć

25. Dlatego3651 zna* ich czyny4556|HAP i wywraca** ich nocą3915, i zostają zmiażdżeni***.Hi 11,11; Ps 10,14* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę na, rozróżniać, rozumieć, mieć wzgląd na, zauważać; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obalić, zmienić, przemienić - Rdz 3,24; *** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - pozwolić na bycie skruszonym

26. Ze względu na8478 ich niegodziwości*|P uderza** ich w miejscu*** dla wszystkich widzących****|PAR;Mt 6,6; Dz 20,20; 1Tm 4,1* lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; P Liczba mnoga; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podrzucać do góry, uderzać w biodra - Jr 31,19; *** lub: przestrzeń, otwarte miejsce, miejsce postoju, kraj; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć, pilnować, doglądać - por. Rdz 41,22 Iz 30,10; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

27. Za834 to, że5921 strong:H3651 odwrócili* się od310 Niego i nie3808 zważali** na żadne3605 Jego drogi1870;1Sm 15,11; Ps 125,5; So 1,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zboczyć, zwrócić się ku, odejść, zejść z drogi, stronić od; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - poświęcać uwagę, rozważać, zastanawiać się

28. Sprawili, że zaczęło dochodzić*|INF do5921 Niego wołanie6818 biednych**, a On wysłuchuje8085 wołania*** ubogich****.Wj 22,23; Hi 35,9; Jk 5,4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wnosić, zgromadzić, sprowadzić przeciwko, sprawić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** lub: marny, słaby, chudy; *** krzyk rozpaczy; **** pokorny, skromny, nędzny, słaby, udręczony

29. A gdy On1931 zachowuje pokój*, toCW kto4310 Go potępi**? A gdy zechce zakryć5641|JUS swoje oblicze6440, kto4310 Go ujrzy7789? – patrzy On jednak na5921 naród1471 i na5921 człowieka120 jednakowo***.Hi 23,8; Ps 13,1; Ps 27,9* lub: przejawiać spokój, cichość, uspokajać, łagodzić, uśmierzać; CW conjunctive waw; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować niegodziwie, potępić jako winnego; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** lub: łącznie, wszyscy razem, podobnie, jedność - 1Sm 11,11

30. By obłudny* człowiek120 już nie mógł królować**|INF i zastawiać pułapek*** na lud5971.* lub: bluźnierca, bezbożnik, człowiek daleki od Boga; ** lub: być lub zostać królem; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** przynęta, wabik, sidła

31. Gdy3588 do413 Boga ktośA mówi559|PER: Poniosłem* karę, nie3808 będę już gorszyć**.A rodzajnik określony; PER perfectum, czas przeszły; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, podnieść, dźwigać, nieść, brać, zabrać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - niszczyć, psuć, postępować przewrotnie - por. Hi 17,1

32. Ty859 mnie naucz*|IMP tego, czego nie3808 widzę**; jeśli518 popełniłem6466 nieprawość***, ponownie3254 jej nie3608 popełnię.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - kierować, rzucać, wskazywać, strzelać (strzałami); IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: dostrzegać, patrzeć, oglądać, prorokować - Wj 24,11; *** lub: niesprawiedliwość, zło, wina, przewrotność

33. Czy według5973 ciebie On winien ci odpłacić*, gdy3588 brzydzisz** się nieprawością, bo3588 ty859 wybierzesz***, a nie3808 ja589? AleCW co4100 wiesz3045 lepiej – mów1696|IMP.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić bezpiecznym, czynić dobrym lub zdrowym, odnawiać, płacić; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odrzucać, odmawiać, wzgardzać; *** tj. dokonać wyboru po wnikliwym rozpatrzeniu sprawy; CW conjunctive waw; IMP imperativus - tryb rozkazujący

34. Ludzie* rozumni** powiedzą559 mi, a człowiek*** mądry**** niech słucha8085|PAR mnie:* hebr.: enosz - człowiek, śmiertelnik, osoba, ludzkość; ** hebr.: lebab - wewnętrzny człowiek, umysł, wola, serce, rozum, wiedza, pamięć, sumienie - por. hebr.: leb; *** lub: mąż, silny mężczyzna, wojownik, bohater - Wj 10,11; **** roztropny, uczony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

35. Hiob347 mówi1696 nie3808 z wiedzą*, a jego słowa1697 nie3808 są wypowiadane ze zrozumieniem**|INF.Hi 35,16; Hi 38,2; Hi 42,3* tylko w Księdze Hioba: przekonanie, poznanie Boga, sąd, opinia; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - poświęcać uwagę, postępować rozważnie, mądrze; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

36. Oby15*|HAP Hiob347 został doświadczony** na5704 zawsze*** za5921 odpowiedzi8666|P właściwe ludziom376|PC niegodziwym205|S.Hi 34,8* lub: o żeby, pragnąć, tęsknić; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** być sprawdzonym, wypróbowanym; *** lub: trwanie, ciągłość, czas trwania; P Liczba mnoga; PC plural construct; S liczba pojedyncza

37. Bo3588 dodaje3254|KH buntu* do5921 swojego grzechu2403, klaszcze** pośród996 nas rękoma i mnoży7235|JUS swoje słowa561 przeciwko Bogu.KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; * lub: przewinienie, wykroczenie dotyczące własności; ** tu: gest szyderstwa lub braku szacunku - por. Hi 27,23 Lm 2,15; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)

↑↑

Rozdział 35

1. I odpowiedział6030 Elihu453 i rzekł559*:* zwrot charakterystyczny dla języka hebr. - por. Hi 4,1 przypis *

2. Czy uważasz* to2063 za słuszne**? Powiedziałeś559|PER: Moja sprawiedliwość*** pochodzi od4480 Boga?Hi 19,6; Hi 32,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oceniać, cenić, myśleć, zaliczać; ** decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; PER perfectum, czas przeszły; *** prawość, słuszność

3. Jednak3588 mówisz559: Cóż4100 mi to pomoże*? Cóż4100 za korzyść** z mojego grzechu2403***?Hi 9,29; Hi 21,15; Hi 34,9* lub: być przydatnym, zdatnym, korzystać, odnosić pożytek; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odnieść zysk, korzystać, osiągnąć; *** por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

4. Ja589 odpowiem* tobie słowami4405 i twoim towarzyszom** wraz z5973 tobą.Hi 34,8* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zdawać sprawę, zwracać twarz ku, odwoływać; ** lub: przyjaciel, współmieszkaniec, ktoś drugi, kochanek

5. Spójrz*|IMP w niebiosa8064 i zobacz7200|IMP! Przypatrz**|IMP się obłokom7834, które są wyżej*** od4480 ciebie.Hi 22,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - okazywać względy, zwracać uwagę na; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obserwować, patrzeć na, śledzić; *** być wzniosłym, wywyższonym

6. Jeśli518 zgrzeszysz*, co4100 zrobisz6466 przeciwko Niemu? A jeśli pomnożą7231 się twoje nieprawości**, co4100 Mu uczynisz6213?Hi 7,20* lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, ponieść winę, utracić; ** przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawola, profanacja

7. Jeśli518 jesteś sprawiedliwy*, co4100 Mu dajesz**? Lub176 co4100 On przyjmuje*** z twoich rąk3027|SC?Hi 22,3; Hi 41,11; Rz 11,35* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć słuszność, być prawym; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przypisać, użyć, ofiarować, poświęcić; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć do ręki, dostać, zdobyć; SC singular construct

8. Twoja niegodziwość* – dla człowieka376 takiego jak3644 ty, a twoja sprawiedliwość6666 – też dla syna1121|S człowieka120|S.* lub: zło, wina, nieprawość - Pwt 9,27 1Sm 24,13 Hi 34,8.10; S liczba pojedyncza

9. Ludzie krzyczą* z powodu mnóstwa7230 ucisków**, wołają*** z powodu ramienia**** możnych*****.Wj 2,23; Hi 24,12; Hi 34,28* lub: wołać (na pomoc), krzyczeć, zawołać (w potrzebie); ** lub: przymus - tu i Kaz 4,1 Am 3,9; *** wołać o pomoc, krzyczeć; **** ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; ***** dowódca, naczelnik, ktoś potężny, silny

10. LeczCW nikt nie3808 mówi559: Gdzie335 jest Bóg, mój Stwórca*|PAR, który w nocy3915|A daje5414|PAR pieśni**;Iz 51,13; Ps 42,8; Ps 77,6; Ps 149,5; Dz 16,25CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykonywać, używać, przygotowywać, postanawiać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; ** lub: psalm, pieśń - por. PnP 2,12

11. Ten, który uczy* nas bardziej niż polne** zwierzęta*** i czyni nas mądrzejszymi**** niż ptactwo5775 niebios8064|A?* tu i Hi 15,33 33,33 Prz 22,25; ** lub: grunt, gleba, powierzchnia, kraj, obszar; *** dzikie zwierzęta - Pwt 28,26, bydło, zwierzę; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić mądrym, nauczyć mądrości, nauczyć; A rodzajnik określony

12. Wtedy8033 wołają* – leczCW nie3808 odpowiada6030 ze względu na** pychę*** złych****|ADJ.* lub: krzyczeć o pomoc, domagać się; CW conjunctive waw; ** przed, oblicze, powierzchnia, twarz, wcześniej; *** wywyższenie, arogancja, buta, duma; **** udręka, nieszczęście, niegodziwość, zło; ADJ Adjective - przymiotnik

13. Z pewnością*, Bóg nie3808 wysłuchuje8085 pustych** słów i Wszechmogący7706 na nie nie3808 zważa***.Hi 30,20; Ps 102,17; Am 5,22* lub: zaiste, z pewnością; ** daremność, fałsz, bezwartościowość, próżność; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oglądać, obserwować, patrzeć na

14. Tym bardziej637, gdy3588 mówisz559, że3588 Go nie3808 widzisz7789, że sprawa* twoja jest przed Jego obliczem6440 i Go wyczekujesz**!Hi 13,18; Hi 23,4; Hi 31,13* lub: proces, spór, konflikt, potępienie, sąd; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czekać niecierpliwie, wydawać na świat, kręcić się

15. Teraz jednakCW, gdy3588 nie369 nawiedza* cię Jego gniew** i nie3808 zwrócił zbytniej3966 uwagi*** na twoją głupotę****|A,CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, szukać, odczuwać brak, nie mieć, odwiedzać; ** metaforycznie: fuknąć gniewnie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać, poznawać; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: głupstwo, słabość; A rodzajnik określony

16. ToCW Hiob347 na próżno* otwiera6475 swoje usta6310; mnoży** słowa4405 bez1097 poznania***.Hi 15,2; Hi 21,22; Hi 34,35CW conjunctive waw; * lub: pustka, para, oddech, daremność, określenie obcych bóstw - Jr 2,5 Prz 13,11; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić licznym, wielkim - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: przekonanie, poznanie, sąd, opinia

↑↑

Rozdział 36

1. A Elihu453 mówił559 dalej*:Hi 35,1* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zrobić ponownie, nie przerywać działania

2. Wytrzymaj*|IMP ze mną troszkę**, a oznajmię***|COH ci, że jest więcej5750 słów4405 od Boga.* lub: otaczać, być wytrwałym, okrążać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** niewielka ilość, odrobina - Iz 28,10; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pokazać, podać do wiadomości; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.

3. Z daleka* wezmę** moją wiedzę*** i oddam5414 sprawiedliwość6664 memu Stwórcy6466.Pwt 32,3; Ps 68,34* lub: z najodleglejszych (czasów) - 2Krl 19,25 Iz 37,26; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, wspierać, podnieść; *** lub: wiedza, przekonanie, poznanie Boga, sąd, opinia

4. Bo3588 naprawdę* moje słowa4405 nie3808 są kłamstwem**, a ktoś z kompletną*** wiedzą1844 jest przed5973 tobą.Pwt 19,18* lub: zaprawdę, prawdziwie, z pewnością - zwrot charakterystyczny dla Ks. Hioba - Hi 9,2 12,2 19,4 34,12; ** oszustwo, rozczarowanie, podstęp, krzywda; *** być bez skazy, uczciwy

5. Oto2005 Bóg jest mocny* i nie3808 gardzi** nikim. On jest potężny3524 mocą3581 serca***.Hi 9,4; Hi 12,13; Hi 37,23; Ps 99,4* lub: potężny, wielki tylko w Ks. Hi i Iz - por. Hi 15,10 34,17; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucać, odmawiać; *** rozumienie, wewnętrzny człowiek, umysł, wola, sumienie

6. Nie3808 zachowuje przy życiu* niegodziwych**, a ubogim*** nadaje5414 prawa****.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utrzymywać przy życiu, przywrócić do życia, ożywić; ** lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca - Wj 2,13; *** lub: pokorny, skromny, nędzny, słaby; **** decyzja prawna, wyrok, sprawiedliwość, prawość, słuszność w sądzie

7. Nie3808 odwraca* swoich oczu5869 od sprawiedliwego6662, ale sadza** ich na wieki*** razem854 z królami4428 na tronie3678 – i wywyższa**** ich.Hi 22,3; Hi 34,12* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmniejszyć, powściągnąć, cofać się; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że ktoś usiądzie, zamieszka; *** na zawsze, ciągle; **** być wysokim, być wyższym niż, wzniosłym, być wywyższonym

8. A jeśli518 są zakuci* okowami**, schwytani3920 zostali w powrozy*** utrapienia****;Ps 107,10* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - związać - strona bierna; ** pęta, kajdany; *** sznur; **** lub: bieda, nieszczęście, udręka - Rdz 16,11

9. ToCW wtedy oznajmia*|CON im1992 ich czyny6467 i przestępstwa** – bo3588 się wzmogły1396.CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać, obwieszczać, oznajmiać, wyjaśniać; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawola, profanacja

10. I otwiera1540 ich uszy241 na pouczenie*, i mówi559, żeby3588 odwrócili7725 się od nieprawości**.Hi 4,12; Hi 13,1; Hi 33,16* lub: karcenie, kara, napomnienia, ostrzeżenia; ** niegodziwość, nieszczęście jako wynik magii, bałwochwalczy kult - Lb 23,21

11. Jeśli518 będą posłuszni* i będą Mu służyć5647, dopełnią** swoich dni3117 w dobrobycie***|A, a swoje lata8141 w rozkoszach****|A.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słuchać, rozumieć, posłuchać, spełnić prośbę; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić do końca, położyć kres, wypełnić; *** lub: rzecz dobra, korzyść, szczęście, obfitość; A rodzajnik określony; **** przyjemny, ładny, słodki, słodko brzmiący, śliczny, miły - 2Sm1,23

12. AleCW jeśli518 nie3808 usłuchają*, od miecza7973 zginą**, umrą*** bez1097 poznania****.CW conjunctive waw; * por. w. 11 przypis *; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znikać, przejść nad, iść ponad, przekroczyć; *** lub: wydać ostatnie tchnienie, oddać ducha, przeminąć; **** lub: przekonanie, poznanie Boga, sąd, opinia - por. Hi 10,7 przypis *

13. LeczCW ludzie obłudnego*|N serca3820|N gromadzą7760 gniew**, nie3808 wołają*** o pomoc, gdy3588 ich wiąże****.Ps 117,10; Rz 2,5CW conjunctive waw; * lub: bluźnierca, bezbożnik, człowiek daleki od Boga; N nominativ; ** metaforycznie: fuknąć gniewnie; *** lub: krzyczeć o pomoc, krzyk rozpaczy; **** wiązać, krępować, okiełznać, przypuszczać atak

14. Niech w młodości* umiera**|JUS ich dusza5315 i ich życie2416 zaniknie wśród nierządników***|M.Pwt 23,17; 1Krl 14,24; 1Krl 22,46; Ps 78,49* lub: chłopięce, młode lata; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginąć, zostać zgładzonym - por. Kpł 24,16; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** tj. prostytutka sakralna - Pwt 23,17 1Krl 14,24; M rodzaj męski

15. Wyrywa* ubogiego** w jego utrapieniu*** i otwiera1540 ich uszy241 w ucisku****.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyciągnąć, uwolnić; ** pokorny, skromny, nędzny, słaby; *** bieda, nieszczęście; **** strapienie, nacisk

16. I również* ciebie uwodzi** z paszczy*** niedoli**** na miejsce8478 przestronne*****, gdzie nie3808 ma ograniczeń4164, a blat****** twojego stołu7979 napełni4390 tłustością*******.Ps 18,19; Ps 31,8; Ps 118,5* lub: tym bardziej, co więcej; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nakłonić, pobudzać, kusić; *** usta; **** lub: trudne położenie, wąski, ciasny; ***** lub: rozległa bądź szeroka przestrzeń - tu i Hi 38,12; ****** lub: odpocznienie, spokój; ******* tłuste popioły, metaforycznie: płodność, błogosławieństwo

17. LeczCW ty jesteś pełen* niegodziwego7563|ADJ sądu**, sąd1779 i prawo*** cię powstrzymają8551.Hi 16,5; Hi 34,8; Hi 34,36; Rz 1,32; Obj 18,4CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - napełnić, być dokonanym, być zakończonym, poświęcić; ADJ Adjective - przymiotnik; ** sprawa, proces, spór, konflikt, potępienie; *** lub: decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

18. Tak3588, aby gniew* nie6435 nęcił** cię do szyderstwa*** i wielki7227 okup**** cię nie408 zwiódł*****.1Sm 12,3; Ps 26,10; Am 5,12* lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, gniew, metaforycznie: trucizna; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pobudzać, wabić, podżegać, kusić - Pwt 13,6; *** bogactwo, samowystarczalność, obfitość (?) kpina, uderzenie (?) EIB - do klaskania; **** cena za życie, łapówka; ***** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyciągać, obracać, skłaniać, wpływać, odpychać, spychać na bok

19. Czy ułoży* ci to wszystko twoje bogactwo**? Nie3808 w ucisku***! Nie pomogą teżCW ci wszystkie605 wysiłki3981|HAP mocy3581.Hi 15,24* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przygotować, układać, wskazywać po kolei, przedstawiać (sprawę w sądzie), ustawiać w szeregu; ** dostatek, obfitość, krzyk - tu i Hi 30,24; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: hebr. becar - złoto, drogocenna ruda, w zwrocie be-car - w trudnym położeniu - New International Version; CW conjunctive waw; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

20. Nie408 tęsknij* za nocą3915|A, by usuwać**|INF ludzi*** z ich miejsc8478.Hi 3,20; Hi 7,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pożądać, pragnąć, łapczywie nabierać powietrza; A rodzajnik określony; ** lub: iść w górę, wstępować, odchodzić, stawić się przed; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** hebr.: am - naród, krewniak, pobratymiec - por. Jl 2,17 przypis *****

21. Strzeż*|IMP się, abyś nie408 zwracał**|JUS się ku413 nieprawości205, gdyż3588 to jednak5921 ją2088 wybrałeś997 niż4480 utrapienie***.2Krl 22,14* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - mieć pieczę nad, czuwać, wystrzegać się, powstrzymywać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć się ku, odwracać się do; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** bieda, udręka

22. Oto2005 Bóg działa wzniośle* w swojej potędze**, kto4300jest takim nauczycielem***|N jak3644 On?Hi 35,11; Ps 94,12; Iz 48,17* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować wyniośle; ** siła, moc; *** wskazywać, kierować, rzucać, nauczać kogoś - Iz 9,15 30,20 2Krl 17,28; N nominativ

23. Kto4310 wytycza* dla5921 Niego drogę1870? A kto4310 Mu powie559: Popełniłeś6466 nieprawość**?Hi 34,10; Hi 34,13; Iz 40,13-14; Rz 11,34* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powierzać jako zadanie, mianować, zobowiązać; ** lub: niesprawiedliwość, zło, wina, przewrotność - Kpł 19,15

24. Pamiętaj*|IMP, abyś wysławiał** Jego dzieło6467, o którym834 śpiewali7891 ludzie376!Ps 92,5; Ps 104,33; Obj 15,3* lub: przypomnieć sobie; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwiększać się, chwalić, rosnąć do wielkich rozmiarów

25. Cała3605 ludzkość*|S je widzi**, człowiek***|S przypatruje5027 się im z daleka7350.* hebr.: adam - imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, mężczyzna; S liczba pojedyncza; ** obserwować, oglądać, prorokować; *** hebr.: enosz - człowiek, śmiertelnik, osoba, ludzkość, ktoś

26. Oto2005 Bóg jest wzniosły7689* i nie3808 możemy poznać** liczby4557 Jego lat8141, a jest ona niezbadana***.1Kor 13,12* tu i Hi 37,23; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; *** dosłownie: poszukiwanie, śledztwo, szukanie, wypytywanie

27. Bo3588 On zatrzymuje* krople5198 wód4325, które filtrują** deszcz4306 z Jego mgły***;Hi 38,28; Ps 147,8* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - cofać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu: przesączyć, oczyścić; *** tu i Rdz 2,6, podziemny ciek wodny nawadniający ziemię - por. NETᴷ Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - oczyszczają deszcz do strumieni jego

28. Którym834 spływają* chmury7834, kapią** obficie7227 na5921 ludzi120|S.Rdz 7,17; Prz 3,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - płynąć, sączyć, strumienie, powodzie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cieknąć; S liczba pojedyncza

29. Kto może518 naprawdę* zrozumieć** rozmieszczenie*** chmur5645 i grzmoty8663 Jego namiotu****?Hi 26,14; Hi 37,16; Ps 104,3; Ps 105,39* lub: zaiste; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozpoznawać, zauważać, zwracać uwagę, mieć wgląd; *** rozpostarcie tu i Ez 27,7; **** szałas - Kpł 23,42

30. Oto2005 rozciąga* nad5921 nim swoją światłość216 i okrywa** głębiny8328 morza3220|A.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozciągać (się), ukazywać, rozprzestrzeniać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakryć, ukryć, odziać, rozciągnąć na, ogarnąć, zalać; A rodzajnik określony

31. Bo3588 przez nie sądzi* narody** i daje5414 im pokarm400 w obfitości4342|HAP.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pełnić funkcję sędziego, wydawać wyrok, rządzić; ** hebr.: am - naród, krewniak, pobratymiec - por. Jl 2,17 przypis *****; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

32. W5921 swoich dłoniach3709|D ukrywa3680 błyskawicę* i rozkazuje**, wskazując jej na5921 cel uderzenia***|PAR.Ps 147,8; Dz 27,20D liczba podwójna; * lub: światło, jutrzenka, brzask, świt; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, nakazać, wyznaczyć; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować osiadanie na, przypuszczać atak, dosięgnąć celu, ciągnąć do; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

33. Ogłasza* nad Nim burzęAK Jego** huk***, nawet637 bydło4735 ostrzegaAK o5921 wzmagającej****|PAR się burzyAK.Jr 10,13* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyjaśniać, donosić, obwieszczać, oznajmiać; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: jego; *** lub: krzyk, ryk - tu i Wj 32,17, Mi 4,9; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, wstępować, rosnąć potykać, odwiedzać, odchodzić, przewyższać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

↑↑

Rozdział 37

1. Właśnie637 z tego2063 powodu drży* moje serce** i wyrywa5425*** się ze swojego miejsca4725.Hi 15,35; Hi 32,19; Prz 20,27; Prz 20,30* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść z drżeniem, być ostrożnym; ** wewnętrzny człowiek, umysł, wola, sumienie; *** dosłownie: skakać, drżeć, rozpiąć

2. Słuchajcie uważnie*|IMP w Jego wzburzeniu** Jego głosu*** i pomruku****, który wychodzi3318 z Jego ust6310.Hi 37,5; Hi 38,1* hebraizm: słuchajcie (imperativus - tryb rozkazujący), aby słuchać (infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu); IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: podniecenie, wściekłość, utrapienie, niepokój, strach, drżenie; *** lub: dźwięk, hałas, krzyk; **** dosłownie: warczenie, huczenie

3. Wypuszcza* go wszędzie3605 pod8478 niebiosami**, a Jego błyskawica*** – dociera na krańce3671 ziemi776.Hi 38,13; Iz 11,12; Ez 7,2* dosłownie: iść prosto; ** wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****; *** lub: światło, jutrzenka, brzask, świt

4. Po310 niej* huczy** głos6963, grzmi7481|JUS z głosem6963|AK Jego majestatu*** i nic ich nie3808 powstrzyma****, gdy słychać8085|KN Jego głos6963.* domyślnie: błyskawicy; ** lub: ryk, krzyk; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: wywyższenie, duma; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyprzeć; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

5. Bóg grzmi7481|JUS w swoim głosie6963, czyni6213 cuda*|PAR, wielkie** rzeczy, których*** nie3808 rozumiemy****.Hi 5,9; Hi 9,10; Hi 36,26; Obj 15,3JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być cudownym, nadzwyczajnym, zdumiewającym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: rzeczy wzniosłe, wybitne, wielkość; *** dosłownie: a nie ... (ich); **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać

6. Bo3588 mówi559 do śniegu7950: Padaj*|IMP na ziemię776! I do ulewnego**|SC deszczu4306|S, i – Jego potęgi*** – ulewnych1653|SC deszczów.Hi 6,16; Hi 24,19; Hi 38,22; Ps 147,16-17* lub: być, stać się, przejść; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** deszcz; SC singular construct; S liczba pojedyncza; *** moc, siła, zdolność

7. Pieczętuje2856*|KQ rękę3027 każdego3605 człowieka120, by wszyscy3605 ludzie376 poznali3045|INF Jego dzieło4639.Ps 109,27* idiom: zatrzymuje rękę każdego człowieka (?) - EIBᴷ powstrzymuje od pracy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek por. Hi 9,7 - koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zamknąć na klucz - Kpł 15,3; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

8. I zwierzęta2416 także wchodzą935 do1119 jaskini* i pozostają** w swoich jamach***.* lub: jama, legowisko, kryjówka tu i Hi 38,40; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieszkać, przebywać, osiedlić się; *** schronienie, nora, legowisko

9. Z4480 Jego komnaty*|N wychodzi wicher**, a od wiatrów północnych4315***|HAP – mróz****.* lub: najbardziej wewnętrzna część, wnętrze, komnata, izba; N nominativ; ** lub: sztorm, huragan; *** pędzący zimny wiatr; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** zimno

10. Od4480 tchnienia* Boga powstaje** lód*** i szerokie7341 wody4325 w swym zamarznięciu****|AK.Hi 38,29; Ps 147,17* lub: oddech, duch (człowieka) - Rdz 2,7; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, powodować, wytwarzać, robić, ustanawiać, wymieniać; *** szron; **** lub: skrępowanie, ograniczenie - Hi 36,10, strapienie - Iz 9,1; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

11. Także637 wilgocią*|HAP nawilża**|HAP chmurę***, rozpędza**** obłok6051 swoją błyskawicą216.Hi 26,8; Hi 36,29; Hi 38,9* lub: dostawa wody, strumień, obfitość wody (?); HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - obarczyć, ładować w lub na, mozolić się; *** lub: ciemność, gęsta chmura, gąszcz, obłok mgły; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozrzucać

12. I ona1931*|M|S krąży**|S wokół4524|PAR według Jego zamysłu***|K, aby czynić6467|INF|P wszystko3605 to834, co im rozkaże****|P na5921 obliczu6440 okręgu***** ziemi776.Ps 148,8* może dotyczyć zarówno chmury (rodzaj męski) jak i błyskawicy (rodzaj męski), oraz Boga I On (sprawia), że krąży - por. WBCᴷ; M rodzaj męski; S liczba pojedyncza; ** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - krążyć wokół siebie - Rdz 3,24, krążyć dookoła (miejsca), przemienić się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** rady, wg qere - rad, zamysłów; K ketiv, komentarz; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; P Liczba mnoga; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozkazać, zlecić, wyznaczyć; ***** lub: zamieszkała ziemia, stały ląd - Hi 34,13, okrąg ziemi

13. Czy518 to jako rózga*, czy518 dla swojej ziemi776, czy518 dla okazywania** miłosierdzia***.Wj 9,18; Wj 9,23; 1Sm 12,18-19; Ezd 10,9; Hi 36,31* lub: buława, berło (jako symbol władzy), kij, rózga, gałąź; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować znalezienie, osiągnąć, zdobyć, przydarzyć się, złożyć (ofiarę); *** dobroć, łaskawość, wierność

14. Nakłoń ku temu2063 ucha*|IMP, Hiobie347, zatrzymaj**|IMP się i rozważ***|IMP cudowne****|PAR dzieła Boga.Ps 111,2* lub: słuchaj uważnie; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zajmować stanowisko, stać; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozpoznawać, rozumieć; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być nadzwyczajnym, zdumiewającym, cuda; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

15. Czy wiesz*, jak Bóg panuje**|INF nad5921 nimi i jak rozjaśnia*** błyskawicą**** swoje chmury6051?Hi 36,30; Hi 37,11; Hi 38,24* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mianować, ustanawiać, postanawiać, kształtować, wyznaczać, sprawiać, że coś się stanie; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** spowodować świecenie, promienieć, jaśnieć; **** światło dnia, jasność, brzask

16. Czy wiesz3045, na5921 czym zawieszone*|PC są chmury5645|CS – cuda4652|HAP Doskonałego**|ADJ w swojej wiedzy***|P?Hi 32,6; Hi 32,10; Hi 32,17; Hi 36,3; Iz 40,22; Jr 10,13* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: kołysanie, zachowywanie równowagi, balansowanie; PC plural construct; CS common singular; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** lub: być bez skazy, być uczciwy, być kompletnym; ADJ Adjective - przymiotnik; *** lub: przekonanie, poznanie Boga, sąd, opinia; P Liczba mnoga

17. Ty, którego834 szaty* są gorące**|N, gdy ziemia776 cichnie***|INF od wiatru południa****?* tj. każdy rodzaj ubrania; ** lub: ciepły tu i Joz 9,12; N nominativ; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przejawiać spokój, cichość, uspokajać, łagodzić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** lub: kierunek południowy, jako wiatr południa tu i Ez 42,18

18. Czy możesz rozciągnąć* z5973 Nim niebiosa**|P, które są trwałe*** jak odlane**** zwierciadło7209|HAP z metalu?Ps 104,2; Iz 44,24* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić rozpostarcie; ** warstwa chmur, drobny pył, niebo; P Liczba mnoga; *** mocny, niezłomny; **** koniugacja czasownika - hofal forma bierna - być wylanym; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

19. Poucz3045|KH|IMP nas, co4100 mamy Mu powiedzieć559, bo nie3808 możemy ułożyć* słów z powodu6440 ciemności2822.Hi 9,3; Hi 9,14; Hi 40,2KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przedstawiać (sprawę w sądzie), ustawiać na miejscu

20. Czy trzeba powiedzieć* Mu, że3588 chcę mówić1696? Czy518 może ktoś** powiedzieć559, żeby3588 został pochłonięty11104|KPU|3M|S?* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - zostać opowiedzianym, przekazanym szczegółowo, zrelacjonowanym; ** hebr.: isz - mężczyzna, człowiek, ktokolwiek; KPU koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel; 3M trzecia osoba rodzaj męski; S liczba pojedyncza

21. Teraz* jednakCW nie3808 widzi się światła216, jasne**|ADJ jest ono1931 na niebiosach***, leczCW przychodzi5674 wiatr7307 i rozprasza**** je.* lub: w jednym momencie; CW conjunctive waw; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: świetlisty, lśniący; ADJ Adjective - przymiotnik; *** w. 18 przypis **; **** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oczyścić, wykonać obrzęd oczyszczenia

22. Z północy6828 przychodzi857 złoty2091 blask, Boga otacza5921 wzbudzający strach*|PAR majestat**.Wj 15,11; Pwt 7,21; Ha 3,2* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie i przestrach, być ogarniętym bojaźnią, natchnąć nabożną czcią, wywołać zdumienie, przejąć lękiem; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** świetność, majestat, splendor, moc - Lb 27,20

23. Wszechmogący* – nie3808 możemy Go doścignąć**. Potężny7689|ADJ siłą3581 i prawością***, a wielki7230 sprawiedliwością, nie3808 uciska**** nikogo.Hi 11,7; 1Tm 6,16* hebr.: szaddaj - wszechmocny, najpotężniejszy - Rdz 17,1, w Księdze Hioba - 31 razy; ** lub: spotkać, przydarzyć się, osiągnąć, dostać, dowiedzieć się, wymyślić; ADJ Adjective - przymiotnik; *** sąd, słuszność w sądzie; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - upokarzać, źle traktować, dręczyć, osłabiać

24. Stąd też3651 boją* się Go ludzie582. On nie3808 zważa** na wszystkich3605 mądrych3045 w swoim własnym sercu3820.Prz 3,7; Prz 26,5; Prz 26,12; Mt 10,28* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, czcić, szanować; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd

↑↑

Rozdział 38

1. A potem JHWH odpowiedział6030|CON Hiobowi347 wśród wichru*|A i rzekł559:Wj 19,16; Wj 19,18; 1Krl 19,11; Ez 1,4; Na 1,3CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; * lub: burza, huragan; A rodzajnik określony

2. Kim4310 jest ten2088, kto zaciemnia*|PAR mój plan** słowami4405 bez1097 poznania***?Hi 34,35* lub: uczynić ciemnym, pociemnić, ukryć metaforycznie: gmatwać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: zamysł, rada; *** przekonanie, poznanie Boga, sąd

3. Przepasz*|IMP teraz247 swoje biodra2504 jak mężczyzna**, będę cię pytał***|COH, a ty mi odpowiedz****|IMP.Hi 34,35; Hi 35,16; Hi 42,3* idiom: przygotowanie się do wyruszenia lub innego trudnego zadania - por. Jr 1,17 Iz 5,27 1Krl 18,46 1P 1,13; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: silny mężczyzna, mąż, bohater; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - domagać się, prosić; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić, poinformować, dać komuś o czymś znać

4. Gdzie375 byłeś1961, gdy posadawiałem*|INF ziemię776? Powiedz**|IMP, jeśli518 to wiesz*** i rozumiesz****.Ps 104,5; Prz 8,29; Prz 30,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zakładać, ustanawiać, rozpoczynać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ogłaszać, obwieszczać, wyjaśniać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, umieć, poznawać; **** lub: rozeznanie, umiejętność oceny i analizy z umiejętnością dokonania właściwego wyboru - Pwt 4,6 1Krn 12,32 Hi 20,3

5. Kto wyznaczył* jej rozmiary4461|HAP? Czy na pewno3588 wiesz3045? Albo176 kto4310 rozciągnął** nad5921 nią sznur*** mierniczy?Ps 19,4; Iz 28,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - układać, umieszczać, kształtować, ustanawiać; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyprostowywać, pochylać się, skręcać, skłaniać; *** lub: lina miernicza - 1Krl 7,23, metaforycznie standard - 2Krl 21,13

6. Na5921 czym4100 osadzone* są jej podstawy**|PC? Albo176 kto4310 położył3384 jej kamień68 węgielny***;Hi 1,19; Ps 118,22; Prz 7,12* dosłownie: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - sprawić zatopienie; ** lub: cokół, postument; PC plural construct; *** tj. kamień w narożu ściany wieńcowej - węgielny

7. Gdy gwiazdy3556 poranne1242 razem3162 radośnie wołały*|INF, a okrzyk radości** wznieśli wszyscy3605 synowie1121 Boga?Rdz 6,2; Rdz 6,4; Hi 1,6; Hi 2,1* lub: wydawać okrzyk uniesienia bądź udręki; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** lub: wydawać okrzyk wojenny, dawać sygnał do wojny, krzyczeć triumfalnie (nad wrogami), wiwatować, wołać w udręce

8. A kto zasłonił* drzwiami1871 morze3320, gdy burząc**|INF się wyszło3318 z łona***?Rdz 1,9; Ps 33,7; Prz 8,28; Jr 5,22* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zakryć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - buchnąć; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** tj. miejsce, w którym rozwija się płód - łono - Rdz 20,18

9. Gdy obłok6051 uczyniłem*|INF jego ubraniem3830 i gęstą chmurę** pieluszkami2854|HAP;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - układać, kształtować, ustanawiać, mianować; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** tj. ciężka bądź ciemna chmura, wielka, gęsta ciemność; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

10. Gdy ustaliłem* dla5921 niego mój dekret** i umieściłem7760 zasuwę*** i drzwi1817;Hi 26,10* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rodzić się - Iz 66,9, rozbijać na kawałki, rozdzielać gwałtownie; ** lub: coś należnego, przyznany dział, ograniczenie, prawo, granica; *** pręt, belka, sztaba, rygiel

11. I powiedziałem559: Aż5706 dotąd6311 dojdziesz935, a nie3808 dalej3254; i tu6311 zatrzymasz* swoje nadęte** fale1530.Ps 89,9; Ps 93,4* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć, ustawiać, rozmieszczać, wykonywać, zajmować stanowisko; ** wywyższenie, arogancja, buta, duma

12. Czy od4480 początku twoich dni3117|A rozkazywałeś* świtowi1242, by zaistniał i czy zorzy7837|A|Q wskazałeś** jej miejsce***,Ps 74,16; Ps 148,5A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, nakazać, wyznaczyć; Q qere; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - podać do wiadomości, dać poznać; *** lub: stanowisko, przestrzeń, odległość, region, kierunek

13. Tak, aby sięgnąć*|INF po krańce***** ziemi776 i aby niegodziwi**** zostali z4480 niej strząśnięci5287|KN?1Sm 2,10; Hi 28,24; Ps 22,28; Ps 46,10; Ps 67,8; Ps 98,3* dosłownie: chwycić, złapać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** kończyna, skraj, róg; *** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - w brzegi; **** lub: winny, przestępczy, złoczyńca; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

14. Ona zmienia* się jak glina2563 pod pieczęcią**, a wszystko, co na niej jest, staje***|P jakby3644 w nowej szacie3830.Ps 104,2; Ps 104,6* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - obracać się tu i tam, przemienić się Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - przybiera kształt; ** sygnet, pierścień z sygnetem; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpalepl - ulokować się, umieścić, ustawić, stać (wytrwale) na swoim miejscu; P Liczba mnoga

15. Niegodziwi7563 zostali pozbawieni* swojego światła216, a wyniosłe**|PAR ramię2220*** zostało złamane****.Ps 10,15; Ps 37,17; Ez 30,22* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wstrzymywanym, pozbawić; ** być umieszczonym wysoko, być wzniesionym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być rozbitym

16. Czy dotarłeś935 aż do5704 źródeł5033|HAP morza3220 i przechadzałeś* się po skrytościach**|N otchłani***?Ps 77,19HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; * lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - przemierzać, chodzić tu i tam; ** dosłownie: poszukiwanie, śledztwo, szukanie, wypytywanie, coś wyszukiwanego; N nominativ; *** hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - por. Rdz 1,2

17. Czy bramy8179 śmierci* zostały przed tobą odkryte**? Czy widziałeś7200 bramy8179 cienia śmierci***?Ps 9,13; Ps 23,4; Ps 107,18; Iz 38,10; Am 5,8* hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być usuniętym, być objawionym, być odkrytym; *** hebr.: calmawet - cień śmierci, głęboka ciemność - metaforycznie: miejsce przebywania zmarłych - Iz 9,1 Jr 2,6

18. Czy pojąłeś* rozmiary5704** ziemi776? Powiedz5046|IMP, jeśli518 to wszystko3605 wiesz3045!Ps 74,17; Ps 89,12; Iz 40,28* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - okazać się roztropnym lub uważnym, rozważyć starannie; ** zakres czegoś - Pwt 2,5 w odniesieniu do przestrzeni - Rdz 11,31 do czasu - Rdz 3,19; IMP imperativus - tryb rozkazujący

19. Którędy335 prowadzi ta2088 droga1980|A gdzie mieszka* światło216? A ciemność**|N? Gdzie335 jest jej2088 miejsce***;Iz 45,7; J 1,9; J 8,12; Mt 27,45A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - osiedlić się, przebywać, pozostawać, zamieszkiwać; ** lub: niejasność, ukryte miejsce; N nominativ; *** por. w. 12 przypis ***

20. Tak3588*, abyś mógł zabrać** ją***|S do413 jej granic**** i poznać995***** ścieżki5410|PC do jej domu1004?Hi 26,10* lub: naprawdę, czy weźmiesz - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek ... granic ich zaprowadzić - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, uprowadzić, otrzymać, przyjąć; *** dotyczy: ciemności (?); S liczba pojedyncza; **** lub: terytorium, region; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać uwagę, mieć wgląd; PC plural construct

21. Wiesz3045, bo3588 wtedy227 zostałeś zrodzony3205|KN i liczba* twoich dni3117 jest wielka*****?KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * lub: ilość, coś ponumerowane, wejść do spisu, relacja; ** lub: niezmiernie, obfitujący; *** zdanie ironiczne (?) - KULᴷ

22. Czy dotarłeś* do413 skarbnic** śniegu7950 i widziałeś7200 skarbnice214 gradu1259,Ps 147,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wchodzić, wkraczać, przychodzić, iść, dostąpić; ** lub: składnica, magazyn, arsenał, spichlerz, zasoby, zapasy

23. Który* zachowuję** na czas6256 ucisku***, na dzień3117 bitwy**** i wojny4421?Wj 9,18; Joz 10,11; Iz 30,30; Ez 13,11; Obj 16,21* lub: które; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zatrzymać dla siebie, oszczędzić, panować nad, chronić przed; *** udręka, ciemiężyciel, nieprzyjaciel, niedola; **** tu i 2Sm 11,17

24. Którędy335 prowadzi droga1870|A, tam2088 gdzie rozdziela* się światło216 i wypuszczany**|JUS jest wiatr wschodni*** na5921 ziemię776?A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać podzielonym, wyznaczyć; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozrzucać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** hebr.: qadim - parzący, spalający wiatr wsch. - Wj 10,13

25. Kto4310 wyrąbał* koryto** dla ulewy*** i drogę1870 dla grzmotu****|N pioruna*****|SC;* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dzielić, rozdzielać, rozłupywać; ** kanał, ciek wodny, rów; *** powódź, potop; **** głos, dźwięk, hałas, krzyk; N nominativ; ***** lub: błyskawica, burza, chmura, grom - tu i Hi 28,26 Za 10,1; SC singular construct

26. Aby padał deszcz*|JUS na5921 ziemię776, w której nikogo** nie3808 ma, i na pustynię***, gdzie nie3808 ma człowieka120|S;Ps 104,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zesłać grad; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** mężczyzna, mąż; *** pustkowie; S liczba pojedyncza

27. Aby nasycić*|INF nieużytki** i ugory*** i zazielenić****|INF rosnącą4161 tam trawę*****?* lub: zaspokajać, wzbogacać, przeładowywać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** spustoszenie, ruina, dewastacja; *** ziemia jałowa, bezużyteczna - Hi 30,3; **** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować wzrost, powodować kiełkowanie; ***** lub: młoda trawa, zioła, roślinność, młode zwierzę - Rdz 1,11

28. Czy deszcz4306 ma3426 ojca1? Albo176 kto4310 zrodził* krople96|HAP rosy**?Ps 147,8; Jr 14,22* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spłodzić, przynosić owoc; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** lekki deszcz, mgła, opary

29. Z4480 czyjego4310 łona* wychodzi lód7140|A? I kto zrodził3205 szron3713** niebios8064?Ps 147,16* lub: ciało, brzuch, wybrzuszenie, metaforycznie: głębiny Szeolu; A rodzajnik określony; ** mróz

30. Wody4325 twardnieją* jak kamień68, gdyCW powierzchnia6440 głębiny** zamarza***.* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - schować się, wycofać się, złączyć, zagęścić; CW conjunctive waw; ** hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - por. Rdz 1,2; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpalepl - chwycić się jeden drugiego - por. Hi 41,17

31. Czy możesz związać* pęki**|PC Plejad*** albo176 rozluźnić**** sznur4189|HAP Oriona*****?Iz 47,13* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - związywać mocno, przywiązywać do siebie; ** lub: łańcuchy, więzy, więzi - por. 1Sm 15,32; PC plural construct; *** konstelacja 7 gwiazd zawsze w połączeniu z Orionem - tu i Hi 9,8 Am 5,8; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uwalniać, wyzwalać, rozwiązać, otwierać; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ***** tj. gwiazdozbiór Oriona - por. Iz 13,10

32. Czy możesz spowodować wyprowadzenie* konstelacji**|P|HAP w ich czasie6256? Czy poprowadzisz5148 Niedźwiedzicę*** z jej synami1121****?2Krl 23,5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować pójście bądź wyjście, wywieść, wyzwolić; ** hebr.: mazzaroth - gwiazda wieczorna (?) Wenus - KULᴷ, znaki zodiaku (?) - EIBᴷ Hiady, gwiazda Arktur, gwiazdozbiory; P Liczba mnoga; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** tj. Wielka Niedźwiedzica, gwiazda Arktur tu i Hi 9,9; **** tj. Mała Niedźwiedzica (?)

33. Czy znasz3045 prawa*|AK niebios8064? Czy518 możesz ustanowić7760 jego panowanie**|N|HAP na ziemi776?Jr 31,35* lub: ustawa, zarządzenie, postanowienie, coś nakazanego; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: władztwo; N nominativ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

34. Czy podniesiesz7311 swój głos6963 ku chmurom*, abyCW cię okrył3680 nawał** wód4325?* lub: ciemność, gęsta chmura, gąszcz; CW conjunctive waw; ** obfitość, duża ilość

35. Czy możesz wypuścić* błyskawice**, aby przyszły1980 i mówiły559 do ciebie: Oto2005 jesteśmy!?Wj 19,16; Ps 18,14; Ps 97,4* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odprawić, odesłać, wysłać, przekazać, wyzwolić; ** lub: piorun

36. Kto4310 włożył7896 we wnętrze* człowieka mądrość**? Kto4310 dał5414 umysłowi***|HAP rozum*********?Hi 18,20; Hi 28,12; Ps 51,6; Ez 2,26* lub: wewnętrzne obszary, głębia, ukryte zakamarki; ** zmyślność, roztropność, biegłość; *** niebiańskie zjawisko, umysł, samiec ptaka, kogut; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** rozumienie, rozeznanie, umiejętność oceny i analizy z umiejętnością dokonania właściwego wyboru; ***** lub: kogutowi umiejętność piania o oznaczonej porze - EIBᴷ

37. Kto4310 zdoła policzyć dokładnie* w mądrości2451 obłoki**? A kto4310 uspokoi*** łagwie**** deszczu z niebios8064;Ps 147,4* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - opowiadać, powtarzać, ogłaszać; ** tj. warstwa chmur, drobny pył, niebo; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować położenie się; **** tj. bukłak (skórzany), dzban (gliniany), instrument muzyczny

38. Gdy twardnieje*|INF|AK w odlew** proch*** ziemi, a grudy**** przylegają***** do siebie?* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - lać (się), wylewać (się), płynąć, odlewać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: odlany metal, tu i 1Krl 7,37; *** sucha ziemia, pył, grunt, popioły, gruz - Ne 4,2.10; **** grudy ziemi; ***** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - złączyć się razem

39. Czy polujesz6679 na łup* dla lwicy3833 i zaspokajasz** głód2416 lwiątek3715;Ps 104,21; Ps 145,15* lub: zdobycz, żer, owoce, liście - Ez 17,9; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zadowolić

40. Gdy3588 kulą* się w swoich legowiskach** i siedzą*** w gąszczu**** swoich jam*****?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zgiętym w pokłonie, ukorzyć się, pochylać się; ** lub: domostwo, schronienie, nora - rodzajnik określony; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostawać, mieszkać; **** zarośla, kryjówka, szałas; ***** kryjówka

41. Kto4310 dostarcza* dla kruka** jego żer6718, gdy3588 jego młode3206***|Q wołają**** do410 Boga i chwieją***** się na nogach bez1097 pożywienia400?1Krl 17,4; Ps 147,9; Mt 6,26; Łk 12,24* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zaopatrzyć, umocnić, przygotować; ** gatunek dużych wron; *** dosłownie: dzieci; Q qere; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wołać (o pomoc), krzyczeć; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mylić się, błąkać się, zataczać się, być odurzonym, schodzić na manowce

↑↑

Rozdział 39

1. Czy znasz3045 czas6256, kiedy mają rodzić3205|INF kozice* górskie**? Czy obserwujesz8104***, kiedy rodzą****|INF łanie*****?2Sm 22,34; Ps 22,1INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * hebr.: ja’el - kozica górska, kozioł śnieżny - tu i Ps 104,18; ** tj. pionowa lub stroma skała, klif, urwisko; *** pilnujesz (czasu) rodzenia; **** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - bóle porodowe, być wydanym na świat; ***** lub: łania Daniela - Rdz 49,21

2. Czy możesz zliczyć* miesiące3391, aż wypełni** się czas ciążyAK? Czy znasz3045 czas6256 ich porodu3205?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - brać pod uwagę; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - napełnić (się), wypełnić, dokonać, ukończyć; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

3. Przykucają*, przebijają się** ich młode***, bóle ich porodu**** zakończyły***** się;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaniać się, zginać się, kulić się; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozciąć całkowicie, przebić; *** dosłownie: dzieci; **** lub: bóle, strapienie, skurcz; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pozwolić odejść, wyzwolić, odprawić

4. Ich młode* wzmacniają** się, rosną*** w polu****, odchodzą3318 i nie3808 wracają7725 do nich.Prz 11,26* dosłownie: syn, dziecko; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stawać się silnym, być zdrowym; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się licznym, rozmnożyć się; **** ziarno, zboże, otwarte pola

5. Kto4310 wypuścił7971 zebrę* na wolność2670 i kto4310 rozwiązał** pęta*** osła****|BP?Rdz 16,12* lub: dziki osioł; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uwalniać, wyzwalać, wypuszczać; *** lub: więzy, okowy, sznur; **** aramejski: górski osioł; BP Biblia Poznańska

6. Tego, któremu834 przeznaczyłem* step** na dom1004 i słone*** miejsca na mieszkanie****.Hi 24,5; Jr 2,24; Oz 8,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - układać, umieszczać, kształtować, ustanawiać; ** lub: pustkowie, pustynna równina; *** jałowość, niepłodna ziemia, miejsce bez życia; **** miejsce zamieszkania, przybytek, namiot na pustyni

7. On naśmiewa* się ze zgiełku** miasta7151 i nie słucha*** krzyku8663 poganiacza****|PAR.* por. Hi 29,24 przypis * - tu: w znaczeniu śmiać się szyderczo, drwić; ** lub: ryk, wrzawa, dźwięk, mnóstwo, tumult tłumu, obfitość; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać posłuszeństwo, słyszeć; **** koniugacja czasownika - qal - naciskać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

8. Przemierza*|HAP góry2022 szukając pastwiska** i zabiega*** o320**** wszelką3605 zieloną trawę3387|HAP.Hi 40,15; Ps 145,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostanie, wędrowanie, szukanie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** wypas; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać, deptać, starać się o, wywiadywać się; **** dosłownie: i za

9. Czy dziki bawół* zechce14 ci służyć5647 lub518 nocować** przy twoim żłobie***?Lb 23,22; Pwt 33,17* lub: wielki tur bądź dziki byk (?); ** przebywać, pozostawać; *** lub: szopa, koryto do karmienia - Pwt 14,4

10. Czy dzikiego bawołu7214 przywiążesz7194 jego powrozem* do bruzdy**|SC? Czy518 będzie bronował*** doliny6010 za310 tobą?Lb 24,8* lub: olinowanie, łańcuch, sznur, plątanina liści; ** zagon; SC singular construct; *** lub: rozdrabniać i wyrównywać grudy ziemi - Iz 28,24

11. Czy zaufasz* mu, ponieważ3588 jego siła3581 jest wielka7227? I chcesz złożyć**|KR na413 niego swój trud***?Iz 30,6; Iz 46,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pokładać ufność w, mieć pewność, być bezpiecznym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostawić, opuścić, uwolnić; KR Przekład Józefa Kruszyńskiego prof. KUL; *** praca, mozół

12. Czy zawierzysz* mu, że3588 zwiezie**|Q twoje ziarno2233 i zgromadzi*** je w twoim spichlerzu****?Ne 13,15; Ag 2,19* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być pewnym w, trwać mocno; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać twarz ku, przyprowadzać, przynosić, wg ketiv: że powróci - NEBᴷ; Q qere; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zbierać, przyłączać; **** klepisko, puste miejsce

13. Skrzydła3671|SC strusicy*|HAP trzepoczą5965|KN radośnie5965, lecz518 nie mogą się równaćAK z lotką** i piórem5133 bociana2624***?Ps 104,17; Jr 8,7; Za 5,9SC singular construct; * lub: paw, ptak wydający przeszywający krzyk; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** skrzydło, metaforycznie - skrzydło Boga - por. Ps 91,4; *** lub: ... lecz czy to skrzydła i pióra bociana? - EIB

14. Bo3588 składa* swoje jaja1000 na ziemię776 i ogrzewa2552** je w prochu6083***;Jr 8,7* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostawić, opuścić; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozgrzewać; *** ziemia

15. I zapomina*, że3588 stopa7272 może je rozgnieść**, a dzikie zwierzę*** zdeptać****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać się troszczyć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cisnąć, wygniatać; *** dosłownie: zwierzę pola; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tratować, młócić

16. Twardo postępuje* ze swoimi synami1121, jak nie3808 ze swoimi. Nie1097 boi** się, że jej trud3018 jest daremny***;Lm 4,3* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - traktować surowo - tu i Iz 63,17; ** trwoga, przerażenie, strach; *** pusty, próżny, nie mający zasad - Rdz 37,24

17. Bo3588 Bóg pozbawił* ją mądrości** i nie3808 udzielił2505 jej rozumu***.Hi 35,11; Hi 38,36* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nie przywoływać na myśl, nie pozwalać, by coś zdominowało myślenie, dopuścić do bycia zapomnianym - Rdz 4,51; ** lub: zmyślność, roztropność; *** rozumienie, rozeznanie

18. Lecz w czasie6256, gdy podnosi wysoko4791 swoje skrzydła***, naśmiewa*** się z konia5483|A i z jego jeźdźca7292|PAR.Pwt 1,26; Ps 104,26* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trzepotać skrzydłami, tu i So 3,1; ** tj. podrywa się do lotu; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - żartować, bawić się, szydzić - Sdz 16,25 Jr 30,19; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

19. Czy dajesz5414|KQ koniowi5483 moc1369? Czy grzywą*|N|HAP ozdobiłeś** jego szyję6677?KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; * lub: drżenie, dygotanie, falowanie (?); N nominativ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przystroić

20. Czy możesz przestraszyć***|KR go jak szarańczę***? Wigor****|N jego rżenia5170 wzbudza postrach367.Rdz 15,12; Jr 22,18; Za 10,3* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować trzęsienie się, powodować skakanie; ** czy sprawiasz, że skacze jak ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; KR Przekład Józefa Kruszyńskiego prof. KUL; *** szarańcza, szczególnie szarańcza wędrowna wszystkożerna w uskrzydlonym stadium - Kpł 11,22 Jr 46,23; **** majestat, świetność, władza, duma; N nominativ

21. Biją*|P kopytami w ziemi**|A i cieszy7797 się on swoją siłą***, wybiega**** na spotkanie oręża*****|N.Ps 140,8* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać, kopać, zgłębiać; P Liczba mnoga; ** dosłownie: dolina, otwarty teren; A rodzajnik określony; *** w swojej sile; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść naprzód, podążać do; ***** broń, szyk bojowy; N nominativ

22. Śmieje7832 się z trwogi6343 i nie boi* się, i nie3808 ustępuje** przed ostrzem*** miecza2719.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zgnębionym, być przerażonym; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, wracać; *** lub: przed obliczem

23. Kołczan827 na5921* nim chrzęści**|HAP, błyszczy*** oszczep3851 i dzida3591.Joz 8,18* lub: przy nim - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** zadźwięczy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** ostrze, płomień

24. Z tętentem* i gniewem** pochłania1572*** ziemię776 i nie3808 ustoi spokojnie****, gdy3588 słychaćAK głos6963 trąby*****.Hi 3,26; Hi 14,1* lub: trzęsienie ziemi, huk, drżenie; ** wściekłość, podniecenie, stan wzburzenia lub wrzawy - Iz 14,3 Ha 3,2; *** tu: w znaczeniu: przemierza; **** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ***** róg - Jl 2,1 przypis *

25. Gdy tylko* słyszy trąbę7782 rży**: Haa***; z daleka7350 czuje zapach7306|KH bitwy4421, głos**** dowódców8269 i okrzyk bojowy8643.* dosłownie: dość, wystarczająca ilość; ** dosłownie: mówi; *** tj. dźwięk wyrażający zadowolenie, jako wtrącenie - aha; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; **** dosłownie: grzmot, grom

26. Czy dzięki twojemu rozumowi* wznosi**|HAP|JUS się jastrząb*** i rozciąga6566 swoje skrzydła3671|Q|PC ku południu8486****?Pwt 14,15* lub: rozumienie, rozeznanie, umiejętność oceny i analizy z umiejętnością dokonania właściwego wyboru; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podnosić skrzydła; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** lub: sokół (?); Q qere; PC plural construct; **** dotyczy okresowej wędrówki ptaków

27. Czy518 na5921 twój rozkaz* orzeł5404** wzbija się i*** umieszcza wysoko7311 swoje gniazdo****?Jr 49,16; Ab 1,4* idiom: na twoje usta; ** lub: sęp; *** dosłownie: i gdy, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - i naprawdę; **** metaforycznie bezpieczne miejsce zamieszkania - Lb 24,21

28. Mieszka7931 na skale* i przebywa** na5921 iglicach*** skalnych5553 i graniach****.* tj. pionowa lub stroma skała, klif, urwisko; ** koniugacja czasownika - hitpalepl - mieszkać; *** tj. ostry wystający kamień, poszarpany klif, ząb - 1Sm 14,4; **** lub: trudno dostępne miejsce w górach - Ps 31,2 przypis ***

29. Stamtąd8033 wypatruje* sobie żeru**, jego oczy5869 widzą*** daleko7358.Hi 9,26; Ha 1,8* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kopać, wyszukiwać, zgłębiać; ** tj. pokarmu; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć, spoglądać, zwracać uwagę na, obserwować

30. Jego młode667|PC|Q ssą*|HAP krew1818, a tam gdzie834 są przebici**|P, tam8033 jest i on1931.PC plural construct; Q qere; * lub: pić (?), EIB - chciwie piją Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski - chłepczą łapczywie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** lub: być śmiertelnie zranionym, zabitym, splamionym; P Liczba mnoga

↑↑

Rozdział 40

1. A JHWH odpowiadał6030 strong:H853|CON dalej Hiobowi347 i rzekł559:Hi 38,1CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości

2. Czy ten, kto wiedzie spór*|INF|ABS z Wszechmogącym7706, będzie Jego krytykiem**|N|HAP? Oskarżyciel*** Boga niech na to|F odpowie6030!Hi 3,11; Hi 10,3; Ez 18,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - procesować, dochodzić racji przed sądem, złożyć skargę; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ** człowiek szukający dziury w całym, krytykant, ten, który gani, tropiący winę; N nominativ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uznawać za winnego, karcić, besztać, strofować, ganić, sądzić - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; F rodzaj żeński

3. WtedyCW Hiob odpowiedział6030|CON JHWH:CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości

4. Oto2005 jestem niczym*, cóż4100 Ci odpowiem**? Kładę7760 swoją rękę na3926 moich ustach6310***.Hi 42,6; Ezd 9,6; Ps 5,4; Rz 7,24* lub: być drobnym, niewielkim, błahym, nie mieć większego znaczenia; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zdawać sprawę, odwracać, odwoływać; *** gest wzywający do milczenia - por. Hi 21,5

5. Raz* przemówiłem1696|KP, leczCW już nie3808 zareaguję** i drugi8147 raz – nic nie dodam***.* hebr.: echad - jeden, każdy, pewien, jakiś; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; CW conjunctive waw; ** odpowiadać, zaświadczać, odpowiadać jako świadek, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - lecz nie (mam) odpowiedzi; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić coś ponownie, spowodować dodanie

6. Wtedyconjunctive waw JHWH odpowiedział6030 strong:H853|CON Hiobowi347 spośród4480 wichru*|Q i rzekł559:CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; * lub: burza, wichura, huragan, nawałnica - 2Krl 2,1.11; Q qere

7. Przepasz247*|IMP teraz** swoje biodra2504 jak mężczyzna***; będę cię pytał7592****, a ty mnie poucz3045*****|IMP.2Krl 1,8; Ps 65,6; Iz 8,9* idiom: przygotowanie się do wyruszenia lub innego trudnego zadania - por. Jr 1,17 Iz 5,27 1Krl 18,46 1P 1,13; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: O! upraszam! błagam!; *** bohater, wojownik, silny mężczyzna; **** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, by prośba była spełniona; ***** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - oznajmić

8. Czy rzeczywiście* chcesz podważać** mój sąd4991? Czy potępisz*** mnie, aby4616 usprawiedliwić**** samego siebie?Rz 3,4* lub: także, zaiste, choć, tym bardziej, co więcej; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - łamać, naruszać, udaremnić, zniweczyć skutki; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować niegodziwie, potępić jako winnego; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć słuszność

9. Czy518 masz ramię* jak Bóg410? I możesz zagrzmieć**|JUS głosem*** jak3644 On?Hi 9,4; Hi 23,6* ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydać odgłos gromu; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** dosłownie: i z głosem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

10. Przywdziej5710|IMP się teraz* w majestat** i wzniosłość***, przyoblecz3847 się w chwałę**** i dostojność*****!Ps 93,1; Ps 104,1-2; Iz 59,17IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: por. w. 7 przypis **; ** wywyższenie, arogancja, buta, duma; *** lub: wywyższenie, świetność, wyniosłość; **** majestat, władza, świetność, splendor; ***** ozdoba, świetność, majestat

11. Rozlej*|IMP wybuch** swojego gniewu***, i spójrz7200|IMP na każdego3605 pysznego****, i poniż*****|IMP go!Hi 10,23; Ps 78,49; Ps 144,6* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozproszyć, pchać się, dokuczać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: wściekłość, gniew; *** metaforycznie: fuknąć gniewnie; **** lub: dumny, wyniosły, arogancki; ***** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - położyć bądź sprowadzić nisko, ustawić na niższym miejscu, upokorzyć, usiąść

12. Spójrz7200|IMP na każdego3605 pysznego1343 i upokórz*|IMP go, i zdepcz**|IMP|HAP niegodziwych*** na ich miejscu8478!Iz 2,12; Dn 4,37IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podbić; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zrzucić; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** zły, winny, złoczyńca

13. Zagrzeb*|IMP ich wszystkich razem** w prochu6083, zamknij***|IMP w grobie****|AK|PAS|PAR ich oblicza6440.Hi 14,13; Ps 49,14; Iz 2,10* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ukryć, kłaść potajemnie; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: łącznie, razem, podobnie, jedność; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiązać; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zakopywać; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

14. Wtedy1571 i Ja589 ci przyznam*, że3588 twoja prawica3225 może cię wybawić3467**.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wysławiać, wyznawać; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, dać zwycięstwo

15. Spójrz* teraz4994 na dzikie zwierzę**|HAP, które834 uczyniłem*** wraz5973 z tobą; je398 trawę2682 jak wół****.Hi 40,20; Ps 50,10; Ps 104,14* lub: oto, czy - partykuła wskazująca; ** hebr.: behemot - bardzo duże zwierzę, hipopotam lub krokodyl; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykonywać, przygotować, postanawiać, zarządzać, sprawiać; **** bydło, trzoda

16. Spójrz2009 teraz4994 – jego siła* jest w jego biodrach4975, a jego żywotność** w mięśniach*** jego cielska****.Hi 41,22* lub: potęga; ** wigor, siła fizyczna; *** ścięgna, pępek; **** lub: brzuch, łono, organy wewnętrzne metaforycznie: głębiny Szeolu

17. Zwiesza* swój ogon2180 jak gałązka cedru**, ścięgna1517 jego ud6344|HAP są splecione***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schylać, wieszać, trzymać prosto - por. EIBᴷ; ** tj. cedry Libanu - cenny materiał budowlany, sym. dostojeństwa, siły i majestatu - Ez 31,2; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: mocno splecione - Lm 1,14

18. Jego kości6106 jak rury650 spiżowe*; jego kończyny**|AK jak drągi4300|HAP żelazne1270.* spiż - twardy stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem; ** lub: kość, siła - Rdz 49,14 gołe stopnie schodów - 2Krl 9,13; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

19. On1931 jest początkiem7225* dróg1870 Boga. Jego Stwórca6310|A|PAR może podejść**|JUS do niego ze swoim mieczem2719.Ps 104,24* tu jako: coś pierwszego, najlepszego; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przyprowadzić; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)

20. Tak3588, góry2022 dostarczają5375 mu żywność*, a karmi się, tam8033 gdzie wszystkie3605 zwierzęta2416 pola**|N hasają***.Ps 104,14* lub: płody rolne, owoce, kawałek drewna - tu i Iz 44,19; ** tj. dzikie zwierzęta; N nominativ; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - robić sobie żarty, bawić się, grać, śpiewać

21. Wyleguje* się pod8478 krzewami lotosu**, w ukryciu5643 trzciny7070|S i bagien1207***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ułożyć się w pozycji leżącej do snu, odpoczywać; ** lub: krzew jeżyny, lilia wodna, cienisty krzew; S liczba pojedyncza; *** por. Hi 8,11 przypis **

22. Krzewy lotosu6628 osłaniają* go swoim cieniem6752, wierzby** nadrzeczne***|N otaczają5437 go.Kpł 23,40; Iz 15,7; Ez 17,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zamykać w środku, ochraniać, ogradzać, zasłonić; ** lub: topola - Iz 44,4; *** rwący potok, dolina, wadi, szyb; N nominativ

23. Oto2005 nie3808 płoszy* go rzeka5104 i nie reaguje w pośpiechu**, jest bezpieczny***, choćby3588 Jordan**** chlusnął***** mu do413 paszczy6310.Rdz 13,10; Lb 32,19; Pwt 3,25* dosłownie: uciskać, krzywdzić, wymuszać; ** lub: trwożyć się; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ufać, pokładać ufność w, mieć pewność; **** tj. „zstępujący” - rzeka w Izraelu, płynąca z Antylibanu do Morza Martwego o długości ok. 320 km, por. - Iz 10,34 Jr 25,34-38 Ez 27,5-6; ***** lub: buchnąć, sprowadzić, przynieść - Hi 38,8 Ps 22,9

24. Czy można go złapać* od przodu** w pułapkach4170|P|AK? Czy można mu przebić*** nozdrza639?Hi 41,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć do ręki, uprowadzić, objąć w posiadanie; ** dosłownie: za oczy, por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, ujarzmić wzrokiem (?) - por. BPᴷ; P Liczba mnoga; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: wiercić, oznaczać

↑↑

Rozdział 41

1. Czy lewiatana* wyciągniesz4900 hakiem2443? I czy w pętlę liny2256 włożysz** jego język3956?Ps 104,26; Iz 19,8; Ha 1,15* hebr.: liwjatan - ogromne zwierzę morskie, zwierzę morskie z wieloma głowami, waleń, krokodyl - potwór morski uosabiający siły chaosu ujarzmione przez Boga - Ps 74,14 Iz 27,1; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - opadać, powodować osiadanie, metaforycznie upaść - Jr 51,64

2. Czy włożysz* sitowie** w jego nozdrza639 i kolcem*** przebijesz5344 jego szczęki****?2Krl 19,28; Hi 40,24; Iz 37,29* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - układać, umieszczać, ustanawiać; ** lub: sitowie, używane też jako sznur czy lina; *** kółko, pęta, cierń; **** policzek, podgardle

3. Czy pomnoży* prośby8469 do ciebie413? Czy518 będzie z tobą413 rozmawiał1696 łagodnie**|ADJ?* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić licznym, mieć wiele, znacznie przekroczyć; ** lub: wrażliwy, czuły, miękki, delikatny, słaby, strachliwy; ADJ Adjective - przymiotnik

4. Czy zawrze3772 z5973 tobą przymierze*? Czy weźmiesz3947 go za sługę5650 na zawsze5769?* hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy

5. Czy możesz się z nim bawić* jak z ptaszkiem**|A lubCW uwiązać7194 go do zabawy dla swych córek***?* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - robić sobie żarty, igrać; ** dotyczy ptaka drapieżnego (?) - Ez 39,4; A rodzajnik określony; CW conjunctive waw; *** dziewczynka, panna

6. Czy handlują3738*** nim cechy***|HAP|P rybackie? Czy podzielą2673 go między996 siebie kupcy****?Prz 31,24; Za 14,21* por. Hi 6,27 przypis ***; ** lub: czy wymienią na towar - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: wspólnik (w interesach), partner w ugodzie handlowej, członek cechu; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; P Liczba mnoga; **** tj. „gorliwy” - Kananejczyk, kupiec, handlarz - Rdz 10,18

7. Czy możesz podziurawić* jego skórę5785** grotami7905|HAP lubCW jego głowę7218 harpunem6767 rybackim1709|N|P?* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypełnić się, dokonać, ukończyć, utwierdzić; ** por. idiom - Hbr 19,20 przypis ****; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; CW conjunctive waw; N nominativ; P Liczba mnoga

8. Połóż7760|IMP na5921 nim swoją dłoń* i pamiętaj**|IMP o walce4421, a nie408 będziesz chciał tego uczynić ponownie***|JUS.Łk 14,31-32IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: ręka, płaska część stopy, dłoni; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wspominać, mieć w pamięci; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zrobić więcej; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)

9. Oto2005 nadzieja* pokonania go okazuje się fałszywa**. Nadto1571, czyż nie408 na jego widok***|N każdy jestAK powalony****?* lub: oczekiwanie na; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - okazać się kłamcą, mieć dowiedzione kłamstwo; *** pojawienie się, wizja, widzenie; N nominativ; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - zostać ciśniętym, wyrzuconym, zrzuconym

10. Nikt nie3808 jest zuchwały*|ADJ, żeby3588 go podrażnić**. Kto4310 więc1931 zdoła stanąć*** przede6440 Mną****?Hi 3,8; Jr 50,44* dosłownie: okrutny, zaciekły - por. Hi 30,21 przypis **; ADJ Adjective - przymiotnik; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pobudzać, obudzić; *** koniugacja czasownika - hitpalepl - umieścić, ulokować się, przedstawić się; **** wtrącone zdanie Boga lub personifikacja lewiatana - EIBᴷ

11. Kto4310 mi wystąpi*, abymCW mu odpłacił**? Każdy3605, kto znajduje się pod8478 niebiosami8064 – on1931 do mnie*** należy!Rz 11,35* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyjść naprzód, stanąć twarzą w twarz, uprzedzać; CW conjunctive waw; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odnawiać, wynagradzać straty, płacić, nagradzać; *** dosłownie: do mnie on EIB - pod całym ... nie ma takiego!

12. Nie3808|Q mogę zamilczeć* o jego członkach905 i o sprawie1696 jego sił1369|P, aniCW o jego wspaniałych**|HAP proporcjach***.Hi 28,13Q qere; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być cicho, uciszyć, być głuchym; P Liczba mnoga; CW conjunctive waw; ** piękno, wdzięk; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: porządek, rzeczy ustawione w porządku, sterta, wycena

13. Kto4310 odkryje1540 wierzch6440* jego szaty**? Kto4310 przystąpi935 do niego z podwójnym3718 wędzidłem***|AK?Hi 11,6; Jr 46,4; Jr 51,3* dosłownie: powierzchnia; ** lub: kolczuga, pancerz - 1Sm17,5 Ez 38,4 - por. EIBᴷ; *** uzda, postronek, szczęka krokodyla - Hi 30,11; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

14. Kto4310 otworzy6605 wrota1817 jego paszczy*? Jego zęby8127 sieją wokół zgrozę**|BE.Prz 30,14* dosłownie: przed, oblicze, powierzchnia, twarz; ** przerażenie; BE Biblia Ekumeniczna

15. Pycha*|N – rzędami**|AK|P jego łusek***, ściśle****|ADJ spięte*****|PAR|PAS są pieczęcią2368.* lub: duma, majestat, buta, wyniosłość; N nominativ; ** dosłownie: kanał, koryto, rury (kości); AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; P Liczba mnoga; *** lub: tarcze, ozdoby, metaforycznie: ochrona; **** lub: ciasno; ADJ Adjective - przymiotnik; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zamykać, zamykać dokładnie; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; PAS strona bierna

16. Jedna do drugiej* przylgnęły**|P, pomiędzy996 nimi nie3808 przejdzie935 podmuch***.* dosłownie: jedna w jedną; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przysunąć się, zbliżać się; P Liczba mnoga; *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, gr.: pneuma

17. Każda* z nich z drugą** jest spojona1692, złączone*** i nie3808 można ich rozdzielić6504.* hebr.: isz - mężczyzna, człowiek, ludzkość; ** dosłownie: brat, krewny; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpalepl - chwycić się jeden drugiego - por. Hi 38,30 przypis ***

18. Jego parsknięcie*|HAP|N błyska1984 światłem216, a jego oczy5869 są jak powieki** świtu.* lub: kichnięcie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; N nominativ; ** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - jak promienie świtu

19. Z jego paszczy6310* wychodzą1980 pochodnie**, tryskają*** iskry3590|HAP ognia784.* dosłownie: usta; ** lub: błysk pioruna; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpalepl - wymknąć się; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

20. Z jego nozdrzy5156|HAP wychodzi3318 dym6227 jak z wrzącego*|PAS|AK kotła** lubCW znad sitowia***.2Sm 22,9; Ps 18,8; Hi 39,20HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; * dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tchnąć, wiać; PAS strona bierna; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** tj. dwuuchwytowy garnek do gotowania - 1Sm 2,14, kosz - Jr 24,2; CW conjunctive waw; *** trzcina, sznur z trzcin, tu i Iz 58,5

21. Jego oddech* rozpala** węgle1513, z jego paszczy6310 wychodzi3318 płomień3851.* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przypiekać, palić (się), gorzeć

22. W jego karku6677 spoczywa* moc5797, a przed6440 nim zatacza**|HAP się trwoga***|HAP.* lub: przebywać, spędzać noc; ** tańczy - EIBᴷ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** smutek

23. Fałdy* jego cielska** są złączone***, utwardzone**** na5921 nim, nie1077 mogą zostać poruszone*****.Ps 125,1; Iz 24,29; Iz 54,10* por. Am 8,6 przypis ***; ** dosłownie: ciała; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przylgnąć do, trwać przy; **** dosłownie: odlane - jak w procesie wylewania stopionego metalu; ***** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wstrząśniętym, zostać obalonym

24. Jego serce* jest utwardzone3332|PAS|PAR jak3644 kamień68, takCW jest utwardzone3332|PAS|PAR jak część6400 dolnego kamienia młyńskiego**.* lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CW conjunctive waw; ** lub: niski, niższy, najniższy - por. Ef 4,9, pieczary, doliny, podziemne przejścia - Iz 44,23, niższe części Szeolu - Pwt 32,22

25. Wobec jego wyniosłości*|N drżą** najdzielniejsi***|P, ich złamane****|P szeregi – są zagubione*****.Rdz 4,7; Rdz 49,3* dosłownie: wyniesienie, godność; N nominativ; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ogarniętym bojaźnią; *** hebr.: elim - bogowie, bóstwo, mocarz, ktoś potężny, anioł, słynny bohater; P Liczba mnoga; **** pęknięcie, skruszenie, wyrwa, wyłom, rozbicie, ruina; ***** koniugacja czasownika - hitpalepl - zatracić się, zabłądzić z drogi

26. Miecz2719, który go dosięga5381|PAR, nie1097 ostoi6965* się, ani włócznia**, ani strzała*** i pancerz****.1Sm 13,19; Ps 57,4PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spełnić się - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek ... (jest) bez skutku; ** lub: oszczep; *** grot, pocisk tu i 1Krl 6,7; **** napierśnik, zbroja łuskowa, kolczuga, uprząż

27. Żelazo1270 uważa* za słomę**, a miedź*** za zbutwiałe****|HAP drewno6086.Hi 21,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaliczać, uznać, oceniać, cenić; ** tj. słomę wymłóconą - K&Dᴷ; *** lub: brąz; **** zgnilizna, rozkład; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

28. Strzała łucznika* nie3808 zmusi go do ucieczki**, a kamienie68 z procy7050 zmieniają*** się mu w ściernisko7179****.Jr 13,24* idiom: syn łuku; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przechodzić (przez), przeganiać; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - obrócić się, zawrócić; **** suche kikuty zboża - Hi 13,25

29. Maczugę*|HAP uważa2803 za ściernisko7179 i drwi** sobie z potrząsania*** dzidą****.* lub: oręż, broń, pałka bądź buława (?); HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** szydzić, radować się, świętować; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - grzechotanie, dygotanie, drżenie; **** lub: krótki miecz, strzałka, część zbroi osłaniająca gardło

30. Od spodu*** ma ostre***|N|HAP skorupy****; zostawia*****|AK ślad jak brona****** w5921 błocie2916.Iz 41,15; Am 1,3* lub: spodnia część, miejsce, na którym się stoi; ** dotyczy ogona - por. K&Dᴷ; *** ostro zakończony, zaostrzony; N nominativ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** ceramika gliniana, naczynie z gliny; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozciągać, rozpościerać; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ****** lub: fosa miejska, sanie młockarskie, okaleczenie, coś ostrego, poetycko - złoto

31. Sprawia, że głębiny* wrą7570** jak kocioł5518, a morze3220*** podnosi**** jak maź*****.* tj. głębokość, głębia, głębina morska - por. Wj 15,5 Ne 9,11; ** tu i Hi 30,27 Ez 24,5; *** Nil jest także zwany morzem - Na 3,8 Iz 18,2 K&Dᴷ; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawiać, kształtować, sprawiać; ***** dosłownie: naczynie z maścią, garnek z przyprawami - Ez 24,10

32. Zostawia za sobą310 świetlany* szlak**, tak że myślałby2803 ktoś, że głębia*** jest jak siwizna7872.Pwt 16,31; Oz 7,9* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawiać, że coś zaświeci, dawać światło, świecić, rozpalać; ** ścieżka, droga, coś deptanego stopami, przejście; *** hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - por. Rdz 1,2

33. Nie369 ma na5921 prochu* ziemi jemu podobnego** – stworzonego*** bez trwogi2844.* lub: gruz - Ne 4,2.10, sucha ziemia, grunt; ** panować, władać - stąd: władcy ( jak on - LXX) - por. Za 9,10 WBCᴷ, K&Dᴷ; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykonywać, używać, przygotować, postanawiać

34. Na wszystko3605|SC co853 wyniosłe*|ADJ, patrzy7200 z góry, on1931, król4428 nad5921 wszystkimi3605|SC synami1121 pychy*****.1Sm 16,7; Iz 5,15SC singular construct; * lub: wysoki, wywyższony, dumny, wyniosły; ADJ Adjective - przymiotnik; ** godność; *** idiom: nad wszystkimi dumnymi zwierzętami - por. Hi 28,8

↑↑

Rozdział 42

1. I Hiob347 odpowiedział6030*|CON JHWH:Hi 3,1; Hi 9,1; Hi 12,1; Hi 16,1; Hi 21,1; Hi 23,1* por. Hi 6,1 przypis *; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości

2. Wiem***|Q, że3588 Ty możesz3201 wszystko3605, a nie3808 może żaden Twój***|AK zamysł**** zostać udaremniony*****.Rdz 18,14; Jr 23,20; Mt 19,26* wg ketiv: wiesz; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć; Q qere; *** dosłownie: od Ciebie; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** lub: plan, myśl, zmowa; ***** być powstrzymanym, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - pokrzyżowanym, EIB - zbyt trudnym

3. Pytałeś: Kim4310 jest ten2088, który zaciemnia*|PAR mój zamysł** bez1097 zrozumienia***? To ja, dlatego3651 obwieszczałem5046|KH to, czego nie3808 rozumiałem****; to dla4480 mnie zbyt cudowne6381|KN – i nic3808 o tym nie wiem3045.* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ukrywać, chować, zataić, zasłaniać - 1Sm 12,3; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: rada; *** tylko w Księdze Hioba: przekonanie, poznanie Boga, sąd, opinia; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; **** dostrzegać, rozumieć, wiedzieć; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

4. Powiedziałeś: Wysłuchaj8085|IMP teraz4994, a ja595 będę mówił1696; będę cię pytał*, a ty mi odpowiedz**|IMP.Hi 38,3; Hi 40,7IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prosić, dowiadywać się, radzić się, zabiegać o; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić, poinformować, dać komuś o czymś znać

5. Tylko ze słuchania*|N|AK uchem241 zasłyszałem** o Tobie, leczCW teraz*** moje oko5896 Cię ujrzało****.Hi 19,27; Ps 123,1-2; Ps 141,8* dosłownie: przez słuch; N nominativ; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** doniesienie, posłuchanie, relacja; CW conjunctive waw; *** lub: właśnie teraz, odtąd, i wkrótce; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozważać, zwracać uwagę na, rozeznawać, doznawać, mieć widzenie

6. Dlatego5921 też3651 gardzę* sobą i kajam** się w5921 prochu6083 i popiele665.Za 8,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucać, odmawiać EIB - odrzucam (moje słowa); ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - żałować, smucić się, przepraszać, mścić się na sobie

7. I stało się*|CON po tym310, gdy JHWH wypowiedział1696 te428|A słowa1697|P do413 Hioba347, powiedział559 JHWH do413 Elifaza464 z Temanu8489: Mój gniew** zapłonął*** przeciw tobie i dwom8147 twoim przyjaciołom****, ponieważ3588 nie3808 mówiliście1696 o mnie413 właściwie***** jak mój sługa5650 Hiob347.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - istnieć, trwać, mieć miejsce, nastać, być; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; A rodzajnik określony; P Liczba mnoga; ** metaforycznie: fuknąć gniewnie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozpalić; **** towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi, kochanek; ***** dosłownie: być ustalonym, niezłomnym, prawidłowo kierowanym, być pewnym Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - (to co) słuszne Biblia Warszawska - o mnie prawdy - por. NETᴷ Biblia Poznańska - tak prawdziwie

8. Teraz6258 więcCW weźcie3947|IMP sobie siedem7651 cielców* i siedem7651 baranów352, idźcie1980|IMP do mojego sługi5650 Hioba347 i ofiarujcie** całopalenie*** za siebie; a Hiob347, mój sługa5650, będzie się modlił**** za5921 was, bo3588|K jego oblicze6440 przyjmę*****, abym1115 nie uczynił6213 z wami według waszej głupoty******. Ponieważ3588 nie3808 mówiliście1696 o mnie właściwie3559|KN jak mój sługa5650 Hiob.Rdz 20,17; Lb 23,1; 1J 5,16CW conjunctive waw; IMP imperativus - tryb rozkazujący; * tj. młody byk, byk; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pobudzić, wywyższyć, spowodować wejście na górę - stąd wznieść (dym) ofiary całopalnej - por. Sdz 20,38; *** tj. ofiarę wyrażającą wdzięczność - por. Kpł 1,9.13.17; **** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - wstawiać się; K ketiv, komentarz; ***** dosłownie: unieść, podnieść - por. idiom: spadło oblicze w Rdz 4,6-7 i Hi 29,24 Jr 3,12; ****** lub: brak rozumu, haniebny wstyd, hańba; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

9. Poszli1980 więcCW Elifaz464 Temanita8489|A i Bildad1085 Szuachita7747|A, Sofar6691 Naamanita5284|A i uczynili6213|CON to, co834 JHWH do413 nich powiedział*. JHWH takżeCW przyjął5375 oblicze6440 Hioba347.Hi 2,11CW conjunctive waw; A rodzajnik określony; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mówić, obiecywać, polecić, rozkazać

10. JHWH więcCW przywrócił* to853, co zostało zabrane**|N Hiobowi, gdy się modlił***|INF za swoich przyjaciół7453. JHWH takżeCW pomnożył**** Hiobowi347 w dwójnasób4932 wszystko3605, co834 miał.Ps 14,7; Ps 126,1CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, wracać; ** dosłownie: niewola, jeńcy - por. WBCᴷ oraz paralelizm w Ez 16,53 stąd: przywrócił Hiobowi powodzenie, szczęście EIBᴷ - przywrócił Hioba z niewoli; N nominativ; *** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - wstawiać się; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwiększyć, zrobić więcej

11. WtedyCW przybyli935|CON do413 niego wszyscy3605 jego bracia251, wszystkie jego siostry269 i wszyscy3605 znający3045|KQ|PAR go przedtem6440 i jedli398 z5973 nim chleb3899 w jego domu1004. Ubolewali* nad nim i pocieszali5162|KP go853 z powodu5921 wszystkich3605 nieszczęść**, które834 JHWH sprowadził*** na5921 niego. Każdy**** dał5414 mu po jednej259 kesicie***** i każdy376 po jednym259 złotym2091 kolczyku5141******.Rdz 24,22; Rdz 33,19; Rdz 35,4; Oz 2,13; Joz 24,32CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - biadać, okazywać żal, współczucie; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ** udręka, przeciwność losu, nieszczęście, niegodziwość; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że coś się stanie, sprowadzić przeciwko, wnosić, zgromadzić; **** hebr.: isz - mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy; ***** tj. kawałek srebra - 1,43 kg (?) tu i Rdz 33,19 Joz 24,32; ****** lub: pierścień wkładany na nadgarstek, w nos lub ucho

12. I tak JHWH błogosławił* ostatnie** lata Hioba347 bardziej niż początkowe7225. I stało1961*** się, że miał on czternaście tysięcy**** owiec6629, sześć8337 tysięcy505 wielbłądów1581, tysiąc jarzm***** wołu1241 i tysiąc505 oślic860|F.Hi 1,3; Hi 8,7; Jk 5,11* hebr.: barak - koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - błogosławić, w koniugacji czasownika - qal - w formie podstawowej opartej na rdzeniu - napełnić mocą, pełny, chwalony, wielbiony, zawiera ideę klęknięcia przed Bogiem; ** tj. ostatni czas, dalsza część, koniec, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - drugą część (życia); *** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - i było dla niego; **** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - cztery dziesięć tysięcy; ***** tj. para, zaprzęg; F rodzaj żeński

13. I miał*|CON on też siedmiu**|HAP synów1121 i trzy7969 córki1323.Hi 1,2* Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - i było dla niego; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; ** forma pauzalna lub archaiczna liczby siedem (?) - Ges. §97c, a nie czternaście - jak Biblia Poznańska i Targumy - WBCᴷ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

14. I nadał* pierwszej259 imię8034 Jemima**, drugiej8145 imię8034 Kesja*** i trzeciej7992 imię8034 Kerenhappuk****|HAP.Ps 45,8; Pnp 2,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** tj. „dzień po dniu” lub „gołąbek” - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** „kasja, miły zapach, strzała” - EIB hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** „rożek antymonu” (do makijażu); HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

15. I nie3808 można było w całej3605 tej ziemi776|A znaleźć* kobiet802 tak pięknych**, jak córki1323 Hioba347. Ich ojciec1 dał5414 im1992 dziedzictwo*** wśród8432 ich braci251.Lb 27,7; Joz 15,18-19; Joz 18,4; Ps 144,12A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - mieć w posiadaniu, zostać napotkanym, zostać odkrytym, pojawić się, być obecnym, okazać się; ** urodziwy, piękny, przystojny; *** majątek, własność, część, dział, spadek

16. Potem310 strong:H2053*|P Hiob żył2421 jeszczeCW sto3967 czterdzieści705 lat8141 i oglądał**|Q swoich synów1121 i synów1121 swoich synów1121 aż do czwartego702 pokolenia***.Hi 5,26; Prz 3,16* dosłownie: po tych (wydarzeniach); P Liczba mnoga; CW conjunctive waw; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, patrzeć na; Q qere; *** lub: okres, wiek, generacja, siedziba (rodu) - Rdz 7,1

17. I umarł4194 Hiob347 stary* i syty** dni3117.Rdz 25,8; Rdz 32,29; 1Krn 29,28* lub: sędziwy; ** pełen, zaspokojony, obficie najedzony

Księga Psalmów

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ] [ 36 ] [ 37 ] [ 38 ] [ 39 ] [ 40 ] [ 41 ] [ 42 ] [ 43 ] [ 44 ] [ 45 ] [ 46 ] [ 47 ] [ 48 ] [ 49 ] [ 50 ] [ 51 ] [ 52 ] [ 53 ] [ 54 ] [ 55 ] [ 56 ] [ 57 ] [ 58 ] [ 59 ] [ 60 ] [ 61 ] [ 62 ] [ 63 ] [ 64 ] [ 65 ] [ 66 ] [ 67 ] [ 68 ] [ 69 ] [ 70 ] [ 71 ] [ 72 ] [ 73 ] [ 74 ] [ 75 ] [ 76 ] [ 77 ] [ 78 ] [ 79 ] [ 80 ] [ 81 ] [ 82 ] [ 83 ] [ 84 ] [ 85 ] [ 86 ] [ 87 ] [ 88 ] [ 89 ] [ 90 ] [ 91 ] [ 92 ] [ 93 ] [ 94 ] [ 95 ] [ 96 ] [ 97 ] [ 98 ] [ 99 ] [ 100 ] [ 101 ] [ 102 ] [ 103 ] [ 104 ] [ 105 ] [ 106 ] [ 107 ] [ 108 ] [ 109 ] [ 110 ] [ 111 ] [ 112 ] [ 113 ] [ 114 ] [ 115 ] [ 116 ] [ 117 ] [ 118 ] [ 119 ] [ 120 ] [ 121 ] [ 122 ] [ 123 ] [ 124 ] [ 125 ] [ 126 ] [ 127 ] [ 128 ] [ 129 ] [ 130 ] [ 131 ] [ 132 ] [ 133 ] [ 134 ] [ 135 ] [ 136 ] [ 137 ] [ 138 ] [ 139 ] [ 140 ] [ 141 ] [ 142 ] [ 143 ] [ 144 ] [ 145 ] [ 146 ] [ 147 ] [ 148 ] [ 149 ] [ 150 ]

Psalm 1

1. Błogosławiony* człowiek, który nie idzie za radą6098 niegodziwych7563, nie stoi5975 na drodze1870** grzeszników2400 i nie siedzi3427 w gronie szyderców***;Ps 32,1; Ps 112,1; Rz 4,8; Jk 1,12; Prz 13,20* lub: szczęśliwy, błogosławiony, często w wykrzykniku; ** tu: jako sposób życia; *** lub: szydzić, kpić

2. Lecz518 jego upodobanie* jest w Prawie** JHWH i nad Jego Prawem8451 rozmyśla*** we dnie3119 i w nocy3915.Pwt 17,19; Joz 1,8; Ps 19,7; Ezd 7,10; Am 2,4* lub: rozkosz, przyjemność; ** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypowiadać, rozważać, czytać szeptem

3. Bo będzie on jak drzewo6086 zasadzone8362 nad strumieniami6388 wód, które wydaje swój owoc w swoim czasie; jego liść nie zwiędnie* i wszystko, co robi, powiedzie się**.Jr 17,7* dosłownie: opadnie; ** lub: osiągnąć cel, rozwinąć się pomyślnie

4. Nie tak jest z niegodziwymi7563; są oni jak plewa4671, którą wiatr7307 rozwiewa5086.Hi 21,18

5. Dlatego też niegodziwi* nie podniosą** się na sądzie ani grzesznicy2400 w zgromadzeniu5712 sprawiedliwych***.Ps 5,5; Ps 9,16; Ps 130,3; Jr 25,31* lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; ** lub: (nawet) nie podniosą się; *** prawych

6. Bo3588 JHWH zna3045 drogę1870 sprawiedliwych6662, ale droga* niegodziwych7563 zginie**.2Tm 2,19; 2P 2,9* tu: jako sposób życia; ** lub: zaginie, zniknąć, zbłądzić

↑↑

Psalm 2

1. Dlaczego poganie1471 się buntują*, a narody3816 knują** próżne7385 zamysły?Ps 46,6; Ps 83,4; Ps 4,2; Iz 30,7; Jr 51,58; Ha 2,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ogarniętym wrzawą lub zamieszaniem; ** lub: pomrukują na próżno

2. Królowie4428 ziemi776 powstają*, a władcy7336 naradzają3245 się wspólnie przeciwko JHWH i Jego Pomazańcowi**, mówiąc:Ps 105,15; Łk 23,11; Ps 45,7; Iz 61,1; 1Sm 2,10* tu: powstawać do wojny - por. 1Sm 17,16 Jr 46,4; ** lub: Mesjaszowi

3. Zerwijmy5423 ich więzy4147 i zrzućmy z siebie ich pęta5688.Ps 116,16; Iz 28,22; Jr 27,2

4. Lecz Ten, który mieszka* w niebiosach, będzie się śmiał, PAN136 będzie z nich kpił**.Ps 37,13; Ps 59,8; Prz 1,24; Dz 2,34; Hbr 4,14; Hbr 8,1* lub: siedzi; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - drwić, szydzić, wyśmiewać się

5. Wtedy* przemówi do nich w swoim gniewie639 i swoją zapalczywością** ich przerazi926:Ps 90,7* lub: kiedyś; ** wzburzenie, żar, płomień gniewu

6. Ja ustanowiłem* mojego króla4428 na Syjonie6726, mojej świętej6944 górze**.Ps 69,35* tj. przez akt namaszczenia; ** lub: górze mojej świętości

7. Ogłoszę5608 ten* dekret**: JHWH powiedział do mnie: Ty jesteś moim Synem1121, ja ciebie dziś zrodziłem3205.Mt 3,7; Łk 3,22; Dz 13,33; Hbr 1,5; Hbr 5,5* tu: jako pewność, według (zasady); ** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna

8. Proś* mnie, a dam ci narody1471 w dziedzictwo** i krańce ziemi776 na własność272.Ga 4,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dopytywać się, dowiadywać się dokładnie, żądać, błagać, domagać się, radzić; ** majątek, dziedzictwo, mienie

9. Złamiesz* je laską żelazną, jak naczynie gliniane je pokruszysz5310.Rdz 49,10; 2Sm 23,21; Ps 45,6; Obj 2,26; Obj 12,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - połamać na kawałki

10. Teraz więc, królowie, zrozumcie*, przyjmijcie napomnienia**, sędziowie8199 ziemi!Pwt 25,1; Sdz 16,31; Ps 75,7* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mieć wgląd, patrzeć na, rozważać, zastanawiać się; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - poddawać się karceniu

11. Służcie5647 JHWH z bojaźnią* i radujcie się1523 z drżeniem7461.Pwt 10,13; Ps 89,7; Ps 100,2; Kol 3,24* lub: szacunek, nabożna cześć, respekt

12. Pocałujcie* Syna, by się nie rozgniewał i nie zniszczył6 drogi**, gdyby Jego gniew639 choćby trochę*** zapłonął1197. Błogosławieni**** wszyscy, którzy Mu ufają*****.Iz 26,3; Jr 17,7* tj. akt oddania szczerego hołdu - 1Sm 10,1 Oz 13,2; ** por. Ps 1,1 przypis **; *** lub: w niewielkiej części, niewiele, trochę; **** Ps 1,1 przypis *; ***** lub: szukają u Niego schronienia

↑↑

Psalm 3

Psalm4210 Dawida*, gdy uciekał1272 sprzed oblicza6440 swojego syna1121 Absaloma53**.lub: Dawidowy;tj. „mój ojciec pokojem”

1. JHWH, jak liczni7231 są moi wrogowie***, jak wielu7227 powstaje**** przeciwko mnie!Ps 17,7; Mt 10,21*** lub: ciemiężyciel, nieprzyjaciel; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rosnąć w siłę przeciwko, utwierdzać się

2. Wielu mówi559 o mojej duszy*: Nie ma dla niego ocalenia u Boga. Sela**.Ps 42,3; Ps 42,10; Mt 27,43* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; ** hebr.: selaʰ - termin muzyczny (?) - akcent, pauza, przerwanie, zmiana tonacji, zmiana głosu, zaznaczenie stylu muzyki

3. A jednak Ty, JHWH, jesteś moją tarczą, moją chwałą*, tym, który podnosi moją głowę**.Wj 15,1; Ps 84,9* lub: cześć, godność, szacunek; ** idiom: dać zwycięstwo, powodzenie, wyróżnić, policzyć, ułaskawić - por. Rdz 40,13.20 Ps 110,7 Jr 54,31 Łk 21,28

4. Podniosę* swój głos6963 do JHWH, a On mi odpowie** ze swojej świętej6944 góry. Sela5542.Wj 4,27; Wj 18,5; Lb 10,33* dosł: będę wołał, a On mi odpowie wołam, a On odpowiedział; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zareagować, zaświadczyć

5. Ja położyłem się i zasnąłem; obudziłem się, bo JHWH mnie wspierał*.Kpł 26,6; Ps 4,8; Ps 127,2; Prz 3,24* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podtrzymywać, wspierać

6. Nie ulęknę się dziesiątków tysięcy ludzi*, którzy dookoła na mnie nastają**.2Krl 6,15* lub: naród, lud, lud uzbrojony - Sdz 20,10 Iz 36,11; ** lub: dookoła ustawili się naprzeciw mnie

7. Powstań, JHWH! Wybaw* mnie, mój Boże! Uderzyłeś5221 bowiem w szczękę wszystkich moich wrogów341 i połamałeś zęby niegodziwych**.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić; ** lub: winny, niegodziwy, przestępca, złoczyńca

8. Od JHWH jest zbawienie*. Twoje błogosławieństwo** jest nad Twoim ludem. Sela.* lub: wybawienie, dobrobyt, pomyślność, zwycięstwo; ** hebr.: berakaʰ - błogosławieństwo, dar, poddanie, uległość

↑↑

Psalm 4

Dla przewodnika5329* chóru, z grą na strunach5058**. Psalm Dawida.lub: przewodnikowi - nadzorować, przewodzićhebr.: neginaʰ - muzyka (wykonywana na instrumencie strunowym), pieśń, szydercza pieśń

1. Odpowiedz*** mi, gdy Cię wołam****, Boże mojej sprawiedliwości! Ty wyzwoliłeś***** mnie w czasie ucisku6862. Okaż mi przychylność****** i wysłuchaj8085 mojej modlitwy8605.*** por. Ps 3,4 przypis **; **** lub: w wołaniu moim; ***** poszerzyć, powiększyć Biblia Gdańska - sprawiłeś przestrzeń; ****** lub: łaskę, miłosierdzie

2. Synowie ludzcy*, jak długo będziecie znieważać3639 moją chwałę**? Jak długo będziecie miłować157 marność7385 i pożądać1245 będziecie ułudy***? Sela.Ps 3,3; Ps 14,6; Jr 2,11; 1Kor 1,31* dosłownie: bene isz - synowie człowieka - emfatycznie ludzie możni (?), wpływowi versus bene adam - pospolici, nic nie znaczący (?); ** lub: cześć, godność, szacunek; *** lub: będziecie szukać kłamstwa

3. Wiedzcie3045, że JHWH oddzielił6395 dla siebie pobożnego*. JHWH wysłucha8085, gdy zawołam7121 do Niego.Wj 33,16; 1Sm 2,9; Ps 86,2* hebr.: chasid - wierny, bogobojny, dobry, pobożny, święty

4. Zadrżyjcie* i nie grzeszcie. Rozmyślajcie w swoim sercu na łożu i uciszcie się**. Sela.1Kor 15,34; Ef 4,26; 1J 2,1* lub: bądźcie poruszeni; ** lub: być spokojnym, zamilknąć, możliwe - płakać tu: tryb rozkazujący do wszystkich czasowników w tym w

5. Składajcie ofiary sprawiedliwości i pokładajcie ufność* w JHWH.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność

6. Wielu mówi: Któż pokaże nam dobro2896? JHWH, wznieś5375 nad nami światło Twojego oblicza*.* idiom: uśmiechnij się, bądź zadowolony z nas

7. Dałeś mojemu sercu* więcej radości niż w czasie obfitości ich ziarna i ich moszczu.* tj. wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie

8. W pokoju* się położę i zasnę, bo Ty sam, JHWH, sprawiasz, że mieszkam** bezpiecznie983.Hi 11,18; Ps 3,5; Za 8,17* hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przebywać, spoczywać

↑↑

Psalm 5

Dla przewodnika5329 chóru, z grą na fletach5155*. Psalm4210 Dawida.hebr.: nehilat

1. Nakłoń ucha** ku moim słowom, JHWH, zważ995 na moje westchnienie***.Ps 38,9** lub: wysłuchać; *** szept, rozmyślanie, westchnienie

2. Zwróć uwagę7181 na głos mojego wołania*, mój Królu4428 i mój Boże, bo modlę** się do Ciebie.Ps 10,16; Ps 47,7; 1Tm 1,17; Obj 15,3* lub: krzyku; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - wstawiać się, interweniować

3. JHWH, o poranku usłyszysz8085 mój głos, o poranku zaniosę* do Ciebie modlitwę i będę czekał**.Ps 33,6; Ps 59,17; Ps 88,14; Iz 44,7* lub: składać (ofiarę), układać (słowa); ** lub: czuwać

4. Ty bowiem nie jesteś Bogiem, który ma upodobanie* w nieprawości, zły** z Tobą nie zamieszka1481.Ps 130,3; Prz 3,32; Ha 1,13; 1Krl 13,33; 1Krl 17,20; Ps 15,1* lub: rozkoszować się, znajdować przyjemność, pożądać; ** lub: niegodziwy, winny

5. Wyniośli* nie ostoją3320 się przed Twoimi oczyma5869. Nienawidzisz** wszystkich czyniących6466 nieprawość205.Ps 15,1-7; Ps 73,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jaśnieć, wynosić się, chełpić się, koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - szaleć; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić się

6. Wytracisz6 tych, którzy mówią1696 kłamstwa3577. JHWH brzydzi8581 się człowiekiem376 krwi* i podstępu**.Ps 101,7; Obj 21,8; Obj 21,27; Obj 22,15* idiom: zbrodniarz; ** lub: oszustwo, intryga

7. Lecz ja dzięki obfitości7230 Twojego miłosierdzia* wejdę do Twojego domu1004 i skłonię7812 się ku Twojemu świętemu6944 przybytkowi** w Twojej bojaźni***.Ps 17,5; Ps 55,16; Ps 138,2* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ** lub: świątyni Twojej świętości; *** głęboka cześć, respekt

8. Prowadź mnie, JHWH w swojej sprawiedliwości* ze względu na moich wrogów8324; wyrównaj przed moim obliczem Twoją drogę.Prz 16,31; Iz 63,1; Oz 10,12* hebr.: cedaka - oznacza także okazanie łaskawości i przyjście z pomocą

9. Bo w ich ustach6310 nie ma wierności*, ich wnętrze7130 pełne zepsucia**, ich gardło jest grobem6913 otwartym, swoim językiem schlebiają***.Iz 65,4; Rz 3,13* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być stabilnym, utwierdzonym; ** lub: ruina, zepsucie; *** dosłownie: wygładzić

10. Uznaj ich za winnych, Boże! Niech upadną przez własne zamiary4156. Z powodu* ich licznych przestępstw6588 odtrąć ich, ponieważ buntują** się przeciwko Tobie.Ps 9,6; Ps 141,10; Mt 13,41* lub: stosownie do, dla; ** być nieposłusznym

11. Lecz niech się radują8055 wszyscy, którzy Tobie ufają2620; niech zawsze wykrzykują7442 z radości, bo ich osłonisz*. Niech rozradują5970 się w Tobie ci, którzy miłują157 Twoje imię8034.Ps 69,36; Rz 8,28; 1Kor 2,9* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zakrywać, zasłaniać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spleść razem

12. Ty bowiem, JHWH, będziesz błogosławił1288 sprawiedliwego6662, osłonisz* go dobrocią7522 jak tarczą**.Ps 3,3; Ps 84,11; Ps 115,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - otoczyć, okrążyć, ukoronować; ** tj. duża tarcza zasłaniająca całego człowieka - Ef 6,16 przypis **

↑↑

Psalm 6

Dla przewodnika5329 chóru, z grą na strunach5058* i na oktawę8067**. Psalm Dawida.hebr.: neginaʰ - muzyka (wykonywana na instrumencie strunowym), pieśń, szydercza pieśńhebr.: seminit - o oktawę (niżej?)

1. JHWH, nie karć*** mnie w swoim gniewie i nie karz**** mnie w swojej zapalczywości2534.Pwt 29,2; Ps 38,2; Jr 10,24*** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - sądzić, besztać, uznać za winnego, karcić; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - karcić, chłostać

2. Zmiłuj się nade mną, JHWH, bo jestem słaby*; uzdrów7495 mnie, JHWH, bo moje kości drżą**;* lub: chory; ** zatrwożyć, zaniepokoić

3. I moja dusza5315 bardzo się zatrwożyła*; lecz Ty, JHWH, jak długo jeszcze będziesz zwlekał?Hi 9,28; Ps 13,1; Ps 35,17; J 12,27* por. w. 2 przypis **

4. Zawróć, JHWH, ocal* moją duszę**, wybaw2502 mnie ze względu na Twoje miłosierdzie***.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyciągnąć, wyrwać, uwolnić; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; *** lub: dobroć, łaskawość, wierność, przychylność

5. W śmierci* bowiem nie ma pamięci o Tobie, a w Szeolu** któż będzie Cię wysławiać?Ps 30,9; Ps 115,17; Iz 38,18-19; Kaz 9,10; J 9,4* hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór; ** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27

6. Zmęczyłem3021 się moim wzdychaniem*, całą3605 noc płynie** potok łez na moje posłanie4296, moje łoże6210 rozpuszcza4529 się od łez1832.* lub: jęk; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - powodować pływanie, obmyć

7. Moje oko osłabło* od smutku3708, zestarzało się z powodu wszystkich moich wrogów.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmarnieć, zacząć zawodzić

8. Odstąpcie ode mnie wszyscy czyniący6466 nieprawość*, bo JHWH usłyszał8085 głos mojego płaczu1065.Ps 18,6; Ps 34,6; Ps 40,1; Ps 119,115; 2Kor 6,14-18* lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult

9. JHWH usłyszał8085 moją prośbę* o przychylność, JHWH przyjął3947 moją modlitwę.* lub: błaganie o przychylność, o łaskawość

10. Niech się zawstydzą* i niech się bardzo przestraszą926 wszyscy moi wrogowie341, niech zawrócą7725 i nagle** okryją się wstydem*.Ps 40,14; Ps 43,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być rozczarowanym, wstydzić się, być zażenowanym; ** lub: w jednym momencie, już teraz

↑↑

Psalm 7

Skarga7692* Dawida, którą śpiewał7891 JHWH z powodu słów Kusza Beniaminity.hebr.: sziggajon - skarga, apelacja, pieśń żałobna

1. JHWH, mój Boże, Tobie ufam**, wybaw3467 mnie od wszystkich moich prześladowców7291 i wyzwól*** mnie;Ps 3,7; Jr 15,15; Jr 20,11; 1P 4,19** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaufać, szukać schronienia, szukać ucieczki, złożyć nadzieję w (Bogu); *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, odzyskać

2. By nikt jak lew nie porwał6561 mojej duszy* i nie rozszarpał6561, gdy nie będzie nikogo, kto by ją ocalił5337.Ps 57,4; Iz 5,29* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *

3. JHWH, mój Boże, jeśli to zrobiłem6213, jeśli nieprawość* jest na moich dłoniach3709;* lub: niesprawiedliwość, zło, wina, przewrotność

4. Jeśli złem7451 odpłaciłem1580 temu, kto żył* ze mną w pokoju7999, jeśli nie wyratowałem2502 tego, który mnie dręczył6887 bez powodu**;Rdz 44,4; Ps 109,5; Jr 18,20; Rz 12,17; 1Tes 5,15; 1P 3,9* lub: kto żyje; ** lub: jeśli bez powodu ograbiłem wroga

5. To niech nieprzyjaciel341 prześladuje moją duszę i niech pochwyci i wdepcze w ziemię moje życie2416, niech moją chwałę* w proch obróci. Sela.Ps 94,1-2* lub: godność, cześć, honor

6. Powstań, JHWH, w swoim gniewie; podnieś się przeciwko wściekłości* moich wrogów**. Przebudź*** się w mojej obronie, bo Ty zarządziłeś6680 sąd.Ps 90,1; Ps 94,1; Iz 6,1* lub: furii; ** lub: tych, którzy mnie uciskają, dręczą, powodują niedolę; *** tu w znaczeniu militarnym - baczność, naprzód - Sdz 5,12

7. Wtedy otoczy Cię zgromadzenie5712 narodów*, a Ty powróć** na wysokość4791 ze względu na nich.* hebr.: le’om - lud, naród; ** Biblia Hebraica Stuttgartensia - zasiądź tu: w znaczeniu uniesienia się znad Arki Przymierza (?)

8. JHWH będzie sądził1777 narody*. Osądź8199 mnie, JHWH, według mojej sprawiedliwości6664 i według mojej niewinności**, która jest we mnie.Ps 9,8; Ps 96,13; Rdz 18,25; Dz 17,31* hebr.: am - naród, lud, członek tego samego ludu, krewniak; ** lub: doskonałość, całość, prostota, uczciwość

9. Niech zakończy się zło7451 niegodziwych7563, a umocnij* sprawiedliwego6662; Ty, który badasz** serca i nerki***, Boże sprawiedliwy6662.Hi 7,18; Ps 11,4* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utwierdzić, utrwalić, uczynić nieugiętym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doświadczać, poddawać próbie; *** nerki w myśli hebrajskiej to miejsce uczuć bądź sumienia

10. Moja obrona* jest od Boga**, który wybawia3467 ludzi prawego*** serca.* dosłownie: tarcza; ** lub: Bóg jest moją tarczą; *** szczerego, prostolinijnego

11. Bóg jest sędzią8199 sprawiedliwym i Bóg gniewa* się każdego dnia.J 3,36; Rz 14,10; 1Kor 3,12-15; 2Kor 5,10; 2Tm 4,1* lub: oburza nie uwzględniając wokalizacji Tekstu Masoreckiego można także oddać: Bóg sędzią sprawiedliwym i nie gniewa się każdego dnia - Ps 7,12 EIB

12. Jeśli518 człowiek się nie nawróci7725, On swój miecz2719 naostrzy3913; swój łuk7198 naciągnął1869 i przygotował3559 go.Jr 4,5-9; Jr 25,29

13. Przygotował3559 na niego narzędzia3627 śmierci*, a swoje strzały2671 sporządził na prześladowców**.Wj 10,17; Prz 12,28; Lm 4,19* lub: broń śmiertelna; ** uczynić zapalającymi

14. Oto bezbożny wyda na świat* nieprawość205 i będzie** w ciąży z krzywdą5999 i urodzi oszustwo8267.* lub: pocznie; ** i stał się brzemienny z

15. Wykopał3738 dół953 i pogłębił2658 go, lecz sam wpadnie5307 do jamy*, którą uczynił6466.* hebr.: szahat - dół, otchłań, grób, zniszczenie

16. Krzywda5999, którą wyrządzał, wróci7725 na jego głowę7218, a jego nieprawość* spadnie3381 na jego skroń**.1Sm 25,39; 1Krl 2,33; Est 9,25; Prz 5,22* lub: gwałt; ** dosłownie: na czubek jego głowy

17. Będę wysławiał* JHWH według Jego sprawiedliwości6664, będę śpiewał** imieniu8034 JHWH Najwyższego5945.* lub: składać dziękczynienie; ** wysławiać śpiewem

↑↑

Psalm 8

Dla przewodnika5329 chóru. Na Gittyt1665*. Psalm Dawida**.lub: na melodię z Gat - tj. przy tłoczeniu wina (?), pieśń radościlub: dla Dawida

1. O, JHWH, nasz PANIE***, jak sławne117 jest Twoje imię na całej ziemi! Ty, który swoją chwałę**** wyniosłeś5921 nad niebiosa.Ps 138,2; Obj 15,4*** hebr.: adonenu - Panie nasz - rzadki termin tylko 5 razy w Starym Przymierzu; **** lub: splendor, majestat, świetność, moc

2. Z ust niemowląt i ssących* ugruntowałeś swą moc** z powodu Twoich wrogów, aby poskromić*** nieprzyjaciela341 i mściciela5358.Mt 11,25; Mt 21,16; Łk 10,21* tj. karmionych piersią; ** lub: potęgę; *** lub: aby zaprzestał działania, aby położyć kres

3. Gdy przypatruję się Twoim niebiosom*, dziełu Twoich palców, księżycowi i gwiazdom, które rozmieściłeś**;Ps 19,1; Ps 33,6; J 1,1-3; Rz 1,20; Hbr 11,3* tu i w. 1 w l.mn.; ** lub: ustawiłeś

4. To myślę: Kim* jest człowiek582, że o nim pamiętasz, albo syn człowieczy120, że troszczysz** się o niego?Ps 144,3; Hbr 2,6* dosłownie: czymże; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odwiedzać, starać się, opiekować, skupiać (uwagę)

5. Uczyniłeś go bowiem niewiele mniejszym od aniołów*, chwałą** i czcią*** go ukoronowałeś.* lub: bogów, istot duchowych, aniołów - hebr.: elohim; ** lub: chwała, splendor, majestat; *** lub: dostojeństwem

6. Dałeś* mu władzę** nad dziełami Twoich rąk, wszystko poddałeś7896 pod jego stopy7272:Rdz 1,26* lub: dasz; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rządzić, władać, królować

7. Owce* i wszelkie bydło504, a także zwierzęta929 polne;Rdz 1,28* lub: trzody

8. Ptaki* niebios i ryby1709 morskie, co przemierzają** szlakami734 mórz.* dosłownie: ptaka; ** lub: i ryby morskie, i (wszystko), co przemierza szlakami wód

9. O, JHWH, nasz PANIE*, jak wielkie** jest Twoje imię8034 na całej ziemi776!Ne 10,29; Dz 2,34; 1Tm 6,15; Obj 19,16* hebr.: adonenu - Panie nasz - rzadki termin tylko 5 razy w Starym Przymierzu; ** lub: dostojne, potężne

↑↑

Psalm 9

Dla przewodnika5329 chóru. Na Halmutlabben*. Psalm Dawida.lub: umrzyj za syna

1. Będę wysławiał3034, JHWH, całym3605 moim sercem3820, będę wyliczał5608 wszystkie Twoje3605 cudowne** dzieła.Iz 12,1; Hbr 13,15** lub: niezwykłościach, zdumiewających, niezrównanych, nadzwyczajnych, trudnych do pojęcia dziełach

2. Będę się cieszył8055 i radował Tobą*, będę śpiewał** Twojemu imieniu, o Najwyższy5945!* lub: niech się rozraduję i raduję w Tobie; ** wysławiać śpiewem

3. Gdy cofną* się moi nieprzyjaciele, to potkną się i zginą** przed Twoim obliczem6440.* dosłownie: cofną w tył; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znikną, zbłądzą, zostaną zgładzeni

4. Ty bowiem3588 przeprowadziłeś mój sąd4941 i moją sprawę, zasiadłeś3427 na tronie, by sądzić8199 sprawiedliwie6664.Obj 5,13; Obj 6,16; Obj 20,11

5. Skarciłeś* pogan**, wytraciłeś niegodziwych, wymazałeś ich imię na wieki wieków***.Iz 17,3; Za 13,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgromić, napomnieć; ** lub: poganie, narody, nie-Żydzi; *** na zawsze

6. O, nieprzyjacielu341! zniszczony* zostałeś całkowicie8552, na zawsze5331 – ruina2723, zburzone5428 miasta, pamięć o nich zginie6.* lub: twoje spustoszenia skończyły się na zawsze

7. Ale JHWH trwa* na wieki, ustawił3559 swój tron3678 na sąd4941.Hbr 1,11* dosłownie: zasiada, tj. rządzi

8. On będzie sądził8199 świat8398 sprawiedliwie6664 i wyda* na narody3816 wyrok* prawy**.Rdz 18,25; Ps 96,13; Iz 11,4; Dz 17,31* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pełnić funkcję sędziego; ** lub: słusznie, sprawiedliwie

9. I będzie JHWH ucieczką* dla uciśnionego1790, i ucieczką* w czasie utrapienia6869.* lub: wyżyna, wysokość, bezpieczne miejsce na wysokości, twierdza

10. I będą ufać982 Tobie ci, którzy znają3045 Twoje imię, bo nie opuszczasz, JHWH, tych, którzy Cię szukają1875.Wj 34,5; 1Krl 8,43; Prz 18,10

11. Śpiewajcie* JHWH, który mieszka na Syjonie**, opowiadajcie wśród narodów o Jego dziełach.* lub: wysławiać śpiewem; ** por. Ps 20,2 przypis ***

12. Bo On szuka* krwi i pamięta o nich, i nie zapomina wołania strapionych**.Łk 11,50; 2Sm 16,8; Ps 12,5; Prz 1,11* lub: dopomina się krwi - myśl nawiązuje do Mściciela krwi? w Księdze Liczb 39,9-34? lub do Rdz 9,5; ** lub: poniżonych, biednych

13. Zmiłuj* się nade mną, JHWH, spójrz, jak mnie uciskają6040 ci, którzy mnie nienawidzą, Ty, który podnosisz mnie z bram** śmierci4194;Hi 38,11; Ps 107,18; Iz 38,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać przychylność, łaskawość, miłosierdzie; ** tj. bramy Szeolu - por. Mt 16,18 porównaj kontrastowe zestawienie z „bramami córki Syjonu” z w. 14-tego

14. Bym głosił wszelką Twoją chwałę w bramach córki Syjonu*, będę się radował Twoim zbawieniem3444.2Krl 19,21; Iz 1,8; Iz 37,22* tj. w bramach Jerozolimy, określenie pada tylko raz w Ps

15. Poganie* wpadli w dół7845, który wykopali; w sidłach7668, które skrycie2934 zastawili, uwięzła3920 ich noga7272.Ezd 6,21; Ps 35,8; Ps 43,1; Prz 26,27* lub: narody, ludy, grupy etniczne, nie-Żydzi

16. JHWH dał się poznać3045, gdy odbył sąd, w dzieła6467 swoich rąk wpadł niegodziwy7563. Higgajon*. Sela5542.Ps 19,15; Ps 92,3; Lm 3,62* lub: rzecz godna rozmyślania, rozważania, zadumy

17. Niegodziwi zawrócą do Szeolu*, wszystkie narody**, które zapominają7913 Boga.Ps 55,15; Mt 5,29; Łk 12,5; 2Tes 1,7* hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; ** w. 15 przypis *

18. Bo ubogi nie będzie zapomniany na zawsze, nadzieja nędzarzy nie zginie na wieki.

19. Powstań6965|IMP, JHWH! Niech nie triumfuje* człowiek376, niech narody1471 zostaną osądzone8199|KN przed Twoim obliczem6440.2Krn 14,11; Hi 4,17IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: aby człowiek nie był mocny; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

20. JHWH, ześlij7896 na nie przerażenie4172, aby narody1471 poznały3045, że są tylko ludźmi582. Sela5542.Iz 31,3; Ez 28,2; Ez 28,9; Dz 12,22-23

↑↑

Psalm 10

1. Dlaczego JHWH stoisz5975 z daleka? Dlaczego ukrywasz* się w czasie niedoli?* lub: będziesz stał w odległości, będziesz się ukrywał

2. Ubogi płonie* z powodu pychy** niegodziwego7563, niech niegodziwi zostaną schwytani8610 w knowania***, które obmyślili2803.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - palić, żarliwie zabiegać; ** lub: wyniosłości; *** lub: intrygi, podstępne plany, zamysły, zmowy, rozwaga

3. Bo niegodziwy7563 pyszni się pragnieniem swojej duszy, a chciwiec1214 błogosławi* i pogardza5006 JHWH.* eufemizm: bluźni? - por. Hi 2,5

4. Niegodziwy z wyniosłością* na twarzy, nie będzie dociekał**! Nie ma Boga, taka jest cała jego roztropność***.Wj 5,2; Ps 14,1; Ps 53,1; J 5,40* idiom: z powodu zadzierania swojego nosa; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać (Boga), dowiadywać się, radzić; *** w. 2 przypis ***

5. Jego drogi zawsze są pokrętne*, Twoje sądy4941 są daleko od niego, sapie na wszystkich swoich wrogów.* lub: powodujące ból - Young Literal Translation

6. Mówi w swoim sercu: Nie zachwieję się*, nie zaznam udręki** z pokolenia na pokolenie.* lub: nie będę poruszony; ** zło, niedola, krzywda

7. Jego usta pełne są przekleństw, zdrady4820 i podstępu8496, pod jego językiem gnieździ się krzywda5999 i nieprawość205.Rz 3,14

8. Siedzi w zasadzce w osadach*, z ukrycia morduje niewinnego5355, jego oczy wypatrują nieszczęśliwego2489.Ps 17,11; Ps 64,4; Ps 94,6; Prz 28,15* tj. siedziba, wieś, miasto, osada

9. Będzie czyhał693 w kryjówce* jak lew738 w zaroślach; czyha693, by schwytać ubogiego**, porywa i wciąga ubogiego** w swoją sieć.* lub: tajemnym miejscu; ** biedny, udręczony

10. Schyla się, zniża się*, w jego moc wpada nieszczęśnik2489.* lub: chytrze się korzy (uniża)

11. Mówi w swoim sercu: Bóg zapomniał, zakrył swoje oblicze, nigdy* nie zobaczy7200.Ps 64,5; Ps 73,11; Hi 22,13-14* lub: nie zobaczy do końca życia

12. Powstań6965, JHWH Boże, podnieś swoją rękę*; nie zapominaj o ubogich**.Mi 5,9* idiom: zacznij działać; ** lub: o uciśnionych

13. Dlaczego niegodziwy* znieważa Boga? Mówi w swoim sercu: Nie będziesz prowadził dochodzenia1875.Ps 74,10; Ps 74,18; Łk 10,16* lub: bezbożny, nieprawy, winny, przestępczy

14. Lecz Ty widzisz utrapienie i patrzysz na krzywdę, aby wziąć* sprawę w swoje ręce**. Na Ciebie zdaje*** się nieszczęśnik2489, Ty przychodzisz z pomocą5826 sierocie3490.* lub: położyć na; ** dosłownie: rękę; *** dosłownie: przy Tobie zostawi (siebie)

15. Złam ramię* niegodziwego i złego, dochodź1875 jego nieprawości7562, aż się jej nie znajdzie**.* idiom: pozbaw siły; ** lub: aby go nie było

16. JHWH jest Królem na wieki wieków, z Jego ziemi zginęły* narody**.Ps 29,10; Iz 33,22* lub: zginą; ** poganie, narody, nie-Żydzi

17. Ty rozumiesz8085 pragnienia pokornych*, JHWH, utwierdzisz3559 ich serca3820, nakłonisz7181 swoje ucho241;* lub: uniżony, biedny, słaby

18. Aby bronić sieroty3490 i udręczonego, by śmiertelny* człowiek582 już więcej nie wzbudzał strachu**.Pwt 10,18; Jk 1,27* dosłownie: człowiek z ziemi; ** lub: powodował drżenia

↑↑

Psalm 11

1. Przewodnikowi chóru. Psalm Dawida. W JHWH pokładam ufność*: Jakże więc możecie mówić559 mojej duszy**: Uciekaj jak ptak na swoją górę***?Ps 2,12; Ps 25,2* lub: szukam ucieczki - Ps 7,1 przypis **; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; *** lub: kryj się ptaku na swojej górze, ...na górze jak ptak

2. Bo oto niegodziwi7563 napinają łuk, kładą strzałę na cięciwę3499, aby w ciemności strzelać do tych, którzy są prawego* serca3820.Ps 7,10* lub: prostolinijnego, szczerego, sprawiedliwego

3. Gdy* zburzone są fundamenty**, co uczyni sprawiedliwy***?Ps 82,5; 2Tm 2,19; Ez 30,4* lub: gdyż; ** lub: podstawa, wsparcie, podpora; *** lub: prawy, pobożny, zgodny z prawem, słuszny

4. JHWH jest w swoim świętym przybytku*, tron JHWH jest w niebie, Jego oczy patrzą, Jego powieki badają974 synów ludzkich**.Ps 2,4; Ps 103,19; Iz 66,1; Mt 5,34; Obj 4,2* lub: w świątyni Jego świętości; ** dosłownie: człowieka - l. poj. hebr.: adam

5. JHWH doświadcza* sprawiedliwego, ale znienawidził duszę** niegodziwego7563 i tego, kto kocha157 bezprawie***.Ps 26,2; Ps 139,1-2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - badać, doświadczać, próbować, przeprowadzać próbę; ** lub: ... Jego dusza nienawidzi niegodziwego ...; *** lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość

6. Ześle deszcz4305 na niegodziwych7563 pułapkę* ognia i siarki, a palący2152 wicher** będzie udziałem ich kielicha.Rdz 19,24; Ez 38,22* lub: sidło, pułapka na ptaki, potrzask; ** hebr.: ruaʰ - Rdz 8,1*

7. Bo sprawiedliwy JHWH kocha sprawiedliwość6666, prawy3477 ujrzy2372 Jego oblicze*.Ps 45,7* lub: prawi będą wpatrywać się w Jego oblicze

↑↑

Psalm 12

Dla przewodnika chóru. Na Seminit8067*. Psalm Dawida.na (lub o) oktawę (niżej?)

1. Ratuj**, JHWH, bo już nie ma pobożnego2623, zniknęli*** wierni539 spośród synów ludzkich****.Iz 59,4; Rz 11,3** lub: zbaw, wyzwól, ocal; *** zabraknąć, osiągnąć kres; **** dosłownie: człowieka - l. poj. hebr.: adam

2. Wszyscy ludzie* mówią kłamstwo7723 do bliźniego, mówią schlebiającymi wargami i z rozdwojonym** sercem3820.1Krn 12,33; Jk 1,8; Jk 4,8* dosłownie: (każdy) człowiek - l.poj; ** idiom: (jednym) w sercu i sercem (innym) tj. obłudnie, nieszczerze, oszukańczo, kłamliwie

3. Niech JHWH wytnie3772 wszystkie wargi schlebiające* i język mówiący wyniośle**.Ps 58,7-10* dosłownie: gładkie; ** szorstki, straszny, wielki

4. Którzy powiedzieli: Naszym językiem zwyciężymy*, nasze wargi są naszą własnością**, kto jest naszym panem113?Wj 5,2; Jr 18,18; Jk 3,5* lub: nasz język jest silny; ** nasze wargi są za nami

5. Ze względu na ucisk ubogich6041 i jęk nędzarzy34 teraz powstanę – mówi JHWH – postawię w bezpiecznym* miejscu tego, który wzdycha6315 za nim**.* lub: wyzwolenie, dobrobyt, zwycięstwo, ratunek; ** domyślnie: o bezpiecznym ...

6. Słowa JHWH to słowa czyste2889 jak srebro3701 wypróbowane6884 w ziemnym tyglu*, siedmiokrotnie** oczyszczone2212.2Sm 22,31; Ps 18,30; Prz 30,5* lub: w glinianym piecu; ** czyli całkowicie, w myśli hebrajskiej liczba 7 oznacza pełnię

7. Ty, JHWH, będziesz ich strzegł8104; zachowasz5341 od tego złego pokolenia1755 aż na wieki5769.Ps 119,89; Mt 24,35; Łk 21,33

8. Niegodziwi7563 krążą wokoło5439, gdy podłość2149 synów ludzkich* zostaje wywyższona**.* dosłownie: człowieka - por. w. 1 przypis ****; ** lub: podnosi się

↑↑

Psalm 13

1. Dla przewodnika chóru. Psalm Dawida. Jak długo, JHWH? Czy zawsze5331 będziesz o mnie zapominał? Jak długo będziesz ukrywał przede mną swoje oblicze?

2. Jak długo będę układał7896 plany* w swojej duszy5315 i codziennie nosił smutek** w sercu? Jak długo mój wróg będzie się wynosił7311 nade mną?* szukał rady; ** lub: żal, ból, udrękę

3. Spójrz i wysłuchaj mnie, JHWH, mój Boże! Oświeć* moje oczy, bym nie zasnął w śnie śmierci**;Mt 9,24; Dz 13,36* lub: rozjaśnij; ** dosłownie: zasnął śmiercią - idiom: umarł - por. J 11,11 1Kor 15,34

4. By mój wróg341 nie mówił559: Zwyciężyłem* go! Aby moi nieprzyjaciele** nie radowali1523 się, gdy się zachwieję4131.Ps 22,8; Ps 89,42* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przemóc, pokonać; ** ci, którzy mnie uciskają

5. Lecz ja589 zaufałem982 Twojemu miłosierdziu*; niech raduje1523|JUS się moje serce3820 w Twoim zbawieniu**.* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** lub: Twoim ocaleniem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

6. Będę śpiewał7891 JHWH, bo3588 obdarzył* mnie dobrem*.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazał wspaniałomyślność

↑↑

Psalm 14

1. Dla przewodnika5329 chóru. Dawidowy. Głupi powiedział w swoim sercu: Nie ma Boga. Są zepsuci*, popełniają obrzydliwe** czyny. Nie ma nikogo, kto by czynił dobro.Ps 53,1; Rz 3,10-12* dosłownie: zepsuli się; ** lub: ohydne

2. JHWH spojrzał z niebios na synów ludzkich*, aby zobaczyć, czy jest ktoś rozumny i szukający Boga.Ps 11,4; Ps 102,20* dosłownie: człowieka

3. Wszyscy zboczyli* z drogi, wszyscy razem** znikczemnieli444|KN. Nie ma nikogo, kto by czynił6213|PAR dobro2896, nie ma ani jednego.Ps 53,4; Ps 119,176; Hi 15,16; Prz 20,9; Kaz 7,20; Iz 53,6; Rz 3,10-13* lub: odwrócili się; ** równocześnie; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

4. Czy nie mają poznania* wszyscy czyniący nieprawość, jedzący mój lud, tak jak zjedli chleb, a JHWH nie wzywają?Ps 79,6; Iz 64,7; Jr 10,25; Mi 3,2-3* dosłownie: czy nie poznali, czy nie wiedzą

5. Tam zadrżeli z przerażenia*, gdyż Bóg jest pośród sprawiedliwego6662 pokolenia**.* lub: strach, bojaźń, przerażenie; ** rodu, generacji

6. Szydzicie z rady6098 ubogiego, ale* JHWH jest jego ucieczką**.Ps 46,1; Prz 14,26; Jr 17,17; Jl 3,16* lub: gdyż, tak!; ** schronieniem

7. Kto* da z Syjonu zbawienie3444 Izraela? Gdy** JHWH odwróci niewolę swojego ludu, niech raduje*** się Jakub3290 i rozweseli**** się Izrael3478.Ps 53,6* lub: oby; ** kiedy; *** por. Ps 53,6 przypis ****; **** lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć

↑↑

Psalm 15

1. Psalm4210 Dawida. JHWH! Kto będzie przebywał* w Twoim namiocie**? Kto będzie mieszkał7931 na Twojej świętej górze?Ps 27,4; Ps 61,4; Dn 9,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebywać tymczasowo; ** myśl nawiązuje do świątyni (przybytku) na pustyni - Hbr 8,2 przypis **

2. Ten, kto chodzi* nienagannie8549 i czyni|PAR sprawiedliwość6664, mówi prawdę571 w swoim sercu3820;Ps 1,1; Prz 28,18; Iz 33,15-16; Ef 2,10* metafora sposobu życia, postępowania, dokonanie wyborów - Rz 6,4 przypis **; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

3. Kto nie obmawia7270 swoim językiem3956, nie czyni6213 swojemu bliźniemu7453 zła7451, nie znieważa* swojego sąsiada**.Prz 3,29; Prz 10,18* lub: nie podniósł się; ** być blisko, być spokrewniony

4. Wzgardzonego3988 w jego oczach – odrzuca*, a uczci** tych, co się boją JHWH; choć przysięga7650 na własną niekorzyść***, to nie zmieni4171 przysięgi;Rdz 24,37; Wj 13,11; Ps 128,1; Prz 14,2; Dz 10,2* lub: nie traktować z szacunkiem, gardzić; ** otoczyć chwałą; *** lub: wyrządza sobie zło

5. Nie daje5414 srebra* na lichwę** i nie bierze łapówki*** przeciwko niewinnemu5355. Tak postępujący, nigdy5769 się nie zachwieje4131.Pwt 23,19; Ne 5,2; Ps 16,8; Iz 33,15; Mt 26,15* idiom: srebra jako środka płatniczego; ** tj. pożyczania na procent - por. Wj 22,24 lub na wysoki procent - por. Kpł 25,35-37; *** lub: daru

↑↑

Psalm 16

1. Miktam* Dawida. Strzeż8104 mnie, Boże, bo Tobie ufam**!* lub: złoty psalm, złota myśl; ** lub: w Tobie szukam schronienia - Ps 7,1 przypis **

2. Powiem* do JHWH: Mój PANIE136, Ty jesteś moim dobrem2896, nie ma nikogo1077 ponad5921 Ciebie**;Ps 73,25* dosłownie: powiedziałaś (duszo?) - por. Ps 42,6 43,5; ** lub: dobroć moja nie przynosi Ci korzyści - w. 3 przypis *

3. W świętych*, którzy są na ziemi, i dostojnych**, w nich jest całe moje upodobanie2656.* lub: lecz świętym (domyślnie: przynosi korzyść); ** i wielcy

4. Rozmnożą się cierpienia6094 tych, którzy chodzą za obcymi bogami. Nie wyleję im* ofiar z krwi i nie wymówię** ich imion swoimi ustami***.* tj. obcym bogom; ** dosłownie: nie wezmę; *** wyrażenie odnosi się do składania przysięgi? - Wj 20,7 Pwt 5,11

5. JHWH jest działem mojego dziedzictwa* i kielicha**; Ty mocno trzymasz*** mój los****.* lub: dział, udział, część, terytorium, mienie, nagroda; ** idiom: moim zabezpieczeniem i powodzeniem - Ps 23,5; *** idiom: chronisz, podtrzymujesz; **** tj. przeznaczenie

6. Sznury miernicze wyznaczyły* mi bardzo przyjemne miejsca i miłe jest moje dziedzictwo**.* dosłownie: upadły - myśl nawiązuje do rzucania losów; ** lub: majątek, dziedzictwo, mienie, własność, posiadanie

7. Będę błogosławił* JHWH, który834 udzielił mi rady3289, bo nawet w nocy3915 pouczają3256 mnie moje nerki**.Obj 2,23* lub: sławił - Rdz 9,26*; ** w myśli hebrajskiej nerki to siedlisko uczuć lub sumienia

8. Stawiam7737 JHWH zawsze przed oczami*; skoro On jest po mojej prawicy, nie zachwieję** się.* lub: przed sobą; ** nie będę poruszony

9. Dlatego cieszy8055 się moje serce3820 i wykrzykuje z radości1523 moje wnętrze3519, a moje ciało odpocznie7931 bezpiecznie.Ps 30,12; Dz 2,25

10. Nie pozostawisz bowiem mojej duszy5315 w Szeolu* ani nie dopuścisz swojemu świętemu**, aby zobaczył zniszczenie***.Mt 12,40; Dz 2,27* por. Ps 6,5 przypis **; ** lub: Świętemu - psalm proroczy wskazujący na Mesjasza; *** lub: grób

11. Dasz mi poznać drogę* życia, pełnię radości przed Twoim obliczem, rozkosze** po Twojej prawicy na zawsze***.Hi 36,11; Obj 22,4* por. Ps 1,1 przypis **; ** lub: słodycz; *** na wieki

↑↑

Psalm 17

1. Modlitwa* Dawida. Wysłuchaj JHWH mojej słusznej6664 sprawy, zważ7181 na moje wołanie7440, nakłoń238 ucha na modlitwę* płynącą z moich niepodstępnych4820 ust!* termin szczególnie na początku psalmów o charakterze poetyckim

2. Niech wyrok* o mnie wyjdzie sprzed Twojego oblicza6440, niech Twoje oczy5869 ujrzą to, co prawe4339.* lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie

3. Doświadczyłeś* moje serce, nawiedziłeś6485 mnie nocą, wypróbowałeś mnie ogniem6884, ale nic nie znalazłeś. Postanowiłem, że moje usta nie dopuszczą się wykroczenia**.Dn 9,11* lub: poddałeś próbie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść, przekroczyć (prawo)

4. Co do czynów6468 ludzkich*, dzięki słowom Twoich ust ustrzegłem8104 się dróg przestępcy**.* dosłownie: człowieka; ** lub: człowieka gwałtownego

5. Zatrzymaj8551 moje kroki na Twoich drogach, aby nie zachwiały4131 się moje stopy*.Hi 23,11* lub: oby trzymały się kroki moje ...

6. Wołam* do Ciebie, Boże410, bo mi odpowiesz6030. Nakłoń ku mnie swoje ucho, usłysz** moje słowa565.Ps 99,6* lub: wzywam; ** wysłuchaj

7. Okaż swoje miłosierdzie2617, Ty, który wybawiasz* ufających2620 Tobie od tych, którzy powstają6965 przeciwko Twojej prawicy**.Wj 15,11-13* dosłownie: Zbawco ufających; ** idiom: przeciwko Twojej mocy, autorytetowi, władzy

8. Strzeż8104 mnie jak źrenicy oka*, ukryj5641 mnie w cieniu swoich skrzydeł**;Pwt 32,10; Za 2,12* dosłownie: małej córki twojego oka - idiom: czyli źrenicy oka; ** symbol ochrony lub schronienia - por. Sdz 9,15 Mt 23,37

9. Przed obliczem6440 niegodziwych7563, którzy mnie gnębią, przed wrogami341 mojej duszy, którzy mnie otaczają*.* lub: chodzić wokół, ogradzać, w koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zedrzeć (skórę)

10. Okryli się swoim tłuszczem*, wyniośle** mówią swoimi ustami.Pwt 32,15* idiom: w swoim tłuszczu się zamknęli - w buncie?; ** lub: zuchwale

11. Gdy ruszamy* – otaczają5437 nas, swoimi oczami wodzą**, by nas powalić na ziemię.* dosłownie: na nasze kroki teraz; ** lub: kierują na, zwracają, kładą

12. Podobni są do lwa738 pragnącego łupu2963, do lwiątka3715 siedzącego3427 w ukryciu4565.

13. Powstań*, JHWH, wystąp przeciwko jego obliczu6440 i powal** go, swoim mieczem2719 uratuj*** moją duszę5315 przed niegodziwym7563;* por. Ps 3,1 przypis ****; ** lub: rzuć go na kolana, skłoń do ugięcia się; *** lub: pomóż uciec, doprowadź w bezpieczne miejsce, ocal

14. A swoją ręką JHWH, od ludzi, od ludzi tego świata*, których dział2506 jest w tym życiu2416, a których brzuch** napełniasz swoimi skarbami***, tak że nasycą się synowie1121, a nadmiar**** pozostawią swoim dzieciom5768.* lub: ludzi tego wieku (okresu czasu) - por. Ef 2,2 przypis **; ** lub: ciało, głębiny; *** (tym co) ukryte, a Twój skarb - (czyli Twoi wierni) - napełnisz ich brzuch - EIB; **** lub: resztę

15. Ja natomiast ze względu na sprawiedliwość* ujrzę2372 Twoje oblicze, a gdy się obudzę6974, nasycę się Twoim podobieństwem**.Iz 26,19; Ez 37,1-14; Dn 12,2* dosłownie: w sprawiedliwości; ** kształt, obraz, forma, widok

↑↑

Psalm 18

1. Dla przewodnika5329 chóru. Psalm sługi5650 JHWH, Dawida, który wypowiedział do JHWH słowa tej pieśni, w dniu gdy go JHWH ocalił5337 z rąk wszystkich jego wrogów341 i z ręki Saula*. Powiedział wtedy: Będę Cię miłował7355, JHWH, mocy2391 moja.2Sm 22,1-51; Ps 36,1; Ps 144,10* tj. „upragniony”

2. JHWH moją skałą, moją twierdzą i wybawicielem6403. Mój Bóg moją opoką, której będę ufał2620, moją tarczą i rogiem* mojego zbawienia, moją warownią**.Wj 27,2; Pwt 33,17; 2Sm 22,2; Ps 28,1; Jr 48,25; Łk 1,69* symbol zwycięskiej władzy i mocy; ** lub: twierdzą wysoko położoną

3. Zawołam7121 do JHWH, który jest godny chwały1984, a będę wybawiony3467 od moich wrogów341.1Krn 23,30; Ps 8,2; Iz 63,1

4. Ogarnęły mnie powrozy2256 śmierci i zatrwożyły1204 mnie potoki bezbożnych*.Ps 116,3* dosłownie: Beliala - idiom: ludzie niegodziwi, bezbożni, bezwartościowi

5. Powrozy Szeolu7585 mnie oplotły, pochwyciły mnie sidła4170 śmierci4194.Ps 32,6; Dz 2,27

6. W moim utrapieniu6862 wzywałem JHWH i wołałem do mojego Boga. Ze swojej świątyni usłyszał mój głos, a moje wołanie dotarło przed Jego oblicze6440, do Jego uszu.

7. Wtedy ziemia poruszyła się i zadrżała, a posady* gór zatrzęsły się i zachwiały, bo On się rozgniewał**.Wj 19,18; Pwt 33,2; Ps 68,8* lub: fundamenty; ** ponieważ rozpalił się Jego gniew

8. Z Jego nozdrzy* unosił się dym, z Jego ust buchnął ogień trawiący, węgle zapaliły się od niego.Ps 89,46; Iz 5,24; Ez 22,31; Ez 38,19* obrazy metaforyczne porównaj podobne w: Oz 13,7 Iz 31,5 Lb 24,8

9. Nachylił niebiosa i zstąpił, a chmura burzowa6205 była pod Jego stopami.

10. Dosiadł cheruba* i latał5774; pomknął1675 na skrzydłach3671 wiatru7307.Ps 99,1; 2Sm 22,11* stworzenie duchowe przedstawiane jako stróż Edenu reprezentujące chwałę Bożą i Jego majestat - Rdz 3,24 Ez 10,3

11. Z ciemności2822 zrobił sobie ukrycie5643, namiotem5521 wokół Niego były ciemne wody i gęste obłoki niebios7834.Pwt 4,11; Ps 27,5; Ps 97,2

12. Przed* Jego blaskiem5051 rozeszły5674 się Jego obłoki, grad i węgle ogniste784.Ha 3,4* lub: od jasności (która jest przed Nim) rozeszły się Jego chmury

13. I zagrzmiał JHWH na* niebiosach, Najwyższy5945 wydał swój głos6963, grad i węgle1513 ogniste784.Rdz 14,18; Lb 24,16* lub: w niebiosach

14. Wypuścił swoje strzały i rozproszył ich, cisnął7232 błyskawice i ich rozgromił*.Ps 144,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmieszać, wprowadzić w zamęt - por. Wj 14,24

15. I ukazały się łożyska650 wód, i odsłoniły się fundamenty4146 świata8398* od Twojego napomnienia**, JHWH, i od podmuchu tchnienia7307 Twoich nozdrzy***.2Sm 22,16; Ps 50,14; Kaz 7,5; Iz 30,17* hebr.: tebel - świat, zamieszkała ziemia, stały ląd; ** lub: nagany, groźby, zagrożenia; *** lub: nos, gniew, metaforycznie - fuknąć gniewnie

16. Posłał z wysoka, chwycił3947 mnie, wyciągnął4871 mnie z wielkich* wód.* lub: ogromu

17. Ocalił* mnie przed mym potężnym5794 wrogiem341 i od tych, którzy mnie nienawidzą8130, ponieważ byli silniejsi553 ode mnie.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyzwolić, wyratować, wyswobodzić, wyrwać

18. Wystąpili* przeciwko mnie w dniu3117 mojego utrapienia343, lecz JHWH był moją podporą4937.* lub: stawić czoła, stanąć twarzą w twarz

19. Wyprowadził3318 mnie na miejsce przestronne*, wybawił2502 mnie, bo mnie sobie upodobał**.Ps 31,8; Ps 118,5* lub: szerokie, obszerne; ** lub: rozkoszować się czymś, mieć przyjemność w

20. JHWH nagrodził1580 mnie według mojej sprawiedliwości6664, oddał7725 mi według czystości* moich rąk3027.Ps 18,24; Ps 58,11* lub: nieskazitelności - słowo używane najczęściej w znaczeniu czystości duchowej a nie fizycznej - Hi 9,30 22,30

21. Strzegłem* bowiem dróg JHWH i nie odstąpiłem niegodziwie7561 od mojego Boga.2Sm 22,22; Ps 18,21* lub: ponieważ zachowywałem

22. Bo miałem przed oczami wszystkie Jego nakazy* i nie odrzucałem od siebie Jego ustaw2708.* lub: sądy (decyzje prawne), wyroki, prawa

23. Byłem przed Nim nienaganny* i ustrzegłem8104 się przed występkiem5771.* lub: bez skazy, posiadający uczciwość, być kompletnym

24. Dlatego JHWH oddał mi zgodnie z moją sprawiedliwością6664, zgodnie z czystością1252 moich rąk przed Jego oczami.Ps 24,4

25. Z wiernym* będziesz postępował wiernie2616, a z człowiekiem1399 nienagannym** będziesz postępował nienagannie8552.Mt 18,33; Łk 6,36-37* hebr.: chasid - święty, bogobojny, wierny; ** lub: bez skazy, posiadający uczciwość, być kompletnym

26. Z czystym1305 okażesz się czysty, a względem przewrotnego6141 postąpisz sprytnie*.Ps 101,4; Tt 1,15* lub: zmagać się, być skręconym, być sprytnym, działać zawile, prowadzić wielkie zmaganie - Rdz 30,8 w koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna udowodnić nieszczerość, przebiegłość

27. Gdyż Ty wybawisz lud5971 strapiony*, a wyniosłe7311 oczy poniżysz**.* lub: biedny, udręczony; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - skierować w dół, upokorzyć, stać się niskim

28. Bo Ty zapalisz moją pochodnię*; JHWH, Bóg mój, rozjaśni5050 moje ciemności.2Sm 22,29; Hi 18,6* idiom: przywrócisz pomyślność, uwolnisz z ucisków

29. Bo z Tobą zaatakuję* drużynę**, z moim Bogiem przeskoczę1801 mur7791.Rdz 41,40; Ne 2,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - biec, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyruszyć śpiesznie przeciwko; ** tj. ogólnie o grupie zbrojnej, banda, oddział, napadać

30. Droga Boża jest doskonała8549, Słowo565 JHWH w ogniu wypróbowane6884. On jest tarczą dla wszystkich, którzy Mu ufają*.Ps 12,6; Ps 19,7; Ps 144,2; Prz 30,5* lub: zaufali, szukają schronienia, szukają ucieczki, złożą nadzieję w (Bogu)

31. Bo któż jest Bogiem oprócz JHWH? Któż skałą6697 oprócz Boga naszego?Ps 78,35; Iz 45,5

32. To Bóg, który przepasuje* mnie mocą2428 i czyni5414 moją drogę1870 doskonałą8549.Ps 65,6; Jr 1,17* lub: uzbraja

33. Moje nogi czyni zwinne jak u łani* i stawia mnie na moich wyżynach**.Hi 39,1; Ha 3,19* tj. kozica górska, nubijska dzika kozica, gazela - metaforycznie oznaczająca pewność i szybkie kroki; ** lub: wysokich miejscach

34. Ćwiczy moje ręce do walki, tak że mogę* nagiąć5181 spiżowy** łuk swoimi ramionami.* lub: ćwiczy moje ręce do walki i naciągania spiżowego ...; ** spiż - twardy stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem

35. Dałeś mi tarczę4043 swojego zbawienia3468 i Twoja prawa3225 ręka mnie wsparła, a Twoje uniżenie* uczyniło mnie wielkim**.Ps 45,4* lub: pokora, cichość, łagodność; ** wyniosło mnie

36. Rozszerzyłeś miejsce pode mną dla moich kroków, tak że moje stopy* się nie zachwiały4571.* dosłownie: moje kostki (w nodze), stawy

37. Będę ścigał291 moich wrogów i dogonię5381 ich, nie zawrócę7725, aż ich nie zniszczę*.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostać zniszczonym, dojść do kresu, zginąć

38. Uderzę* ich tak, że nie będą mogli powstać3201, upadną5307 pod moje stopy7272.Sdz 5,26* lub: ciężko raniłem, przebiłem, zdruzgotałem

39. Przepasałeś247 mnie mocą2428 do walki*, powaliłeś pod moje stopy moich przeciwników**.* lub: bitwy, wojny; ** dosłownie: powstających przeciwko

40. Zmuszałeś5414 mych wrogów341 do ucieczki*, abym zniszczył** tych, którzy mnie nienawidzą8130.Hi 6,17; Hi 23,17; Ps 54,5; Ps 69,5; Ps 101,5; Ps 101,8* idiom: dałeś mi kark (plecy) moich wrogów; ** lub: wykorzenić, położyć kres, zgładzić, zmusić do milczenia

41. Wołali7768 o pomoc, lecz nie ma wybawcy3467; wołali do JHWH, lecz im nie odpowiedział6030.2Sm 22,42; Prz 1,28; Iz 59,1-2; Mi 3,4; Łk 13,25

42. Rozproszę* ich jak proch6083 na** wietrze7307 i usunę7324 ich jak błoto2916 na ulicy2351.* lub: rozcierać, zmielić, sproszkować; ** dosłownie: przed obliczem

43. Wyzwoliłeś mnie od ludzkich sporów7379, ustanowiłeś mnie głową* narodów1471. Będzie mi służył5647 lud, którego nie znałem3045.Iz 52,15; Iz 55,5; Rz 5,12; Ef 1,22* metafora: stawiasz na czele

44. Jak tylko usłyszą o mnie, będą mi posłuszni8085, synowie1121 obcych* będą obłudnie ulegli3584.* lub: cudzoziemców

45. Synowie obcych* staną się słabi** i będą drżeć w swoich warowniach***.* lub: cudzoziemców; ** lub: zmarnieją, uschną, będą wycieńczeni, zgłupieją; *** lub: wychodząc ze swoich warownych miejsc

46. JHWH żyje*, niech będzie błogosławiona** moja Skała, niech będzie wywyższony7311 Bóg mojego zbawienia3468.Ps 25,5; Iz 12,2; Jr 10,10* lub: niech żyje; ** wysławiany, wychwalany - Rdz 9,26*

47. Bóg dokonuje5414 za mnie pomsty5360 i poddaje* mi** narody5971.Ps 149,7; Jr 51,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zmusić do ucieczki, podbić; ** pode mnie

48. On wyzwala6403 mnie od moich wrogów; Ty wywyższyłeś7311 mnie ponad tych, którzy powstają6965 przeciwko mnie, ocaliłeś5337 mnie od człowieka376 gwałtownego2555.

49. Dlatego będę* Cię, JHWH, sławił wśród narodów i będę* śpiewał2167 Twojemu imieniu8034.2Sm 22,50; 1Tm 2,1; Hbr 13,15* lub: obym - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

50. Bo dajesz wielkie wybawienie3444 swojemu królowi4428 i na wieki* okazujesz miłosierdzie2617 swojemu pomazańcowi4899 Dawidowi1732 i jego potomstwu2233.* lub: na zawsze

↑↑

Psalm 19

Dla przewodnika chóru. Psalm Dawida*.lub: dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - tu i w innych miejscach

1. Niebiosa ogłaszają** chwałę3519 Boga, a firmament obwieszcza*** dzieło Jego rąk****.Rz 1,19** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powtarzać, zliczać, przekazywać szczegółowo; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - oznajmiać, rzucać w oczy, mówić; **** dosłownie: ręki - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

2. Dzień3117 dniowi przekazuje* słowo**, a noc nocy3915 oznajmia wiedzę1847.Ps 24,7; Ps 78,3* dosłownie: wylewa, kipi, płynie, tryska; ** wypowiedź, nakaz

3. Bez mowy562 i bez słów1697, nie słychać8085 ich głosu*.* lub: dźwięk, hałas, głos

4. Po całej ziemi776 rozciąga się ich dźwięk* i na krańce świata8398 ich przekaz4405. Na nich wystawił7760 namiot168 słońcu8121.Rz 1,19-20; Rz 10,18* lub: sznur, struna?, miara, pion (budowlany), dźwięk, prawo - w sensie uporządkowania, harmonii

5. A ono wychodzi jak pan młody2860 ze swojej komnaty2646, wykrzykuje z radości7797 jak bohater*, który rozpoczyna swoją drogę734.Kaz 1,5; Jr 32,37* lub: człowiek silny, potężny, dzielny

6. Jego wschód4161 na krańcu niebios i obiega* je na ich krańcach7097, a nic nie ukryje się przed jego żarem2535.* lub: okrążenie, obieg, zakręt

7. Prawo8451 JHWH jest doskonałe*, nawracające7725 duszę; świadectwo** JHWH pewne, czyni mądrym2449 prostodusznego***.Wj 25,16; 2Krl 11,12; Ps 1,2; Ps 119,9; J 15,3; 2Tm 3,15; Obj 19,10* lub: kompletne - Ps 18,23 przypis *; ** lub: świadectwo jako dowód, dowód, ustawa, prawne zabezpieczenie, warunki przymierza; *** lub: o otwartym umyśle, niepouczony, młody, naiwny

8. Ustawy* JHWH są prawe3477, radujące8055 serce3820; przykazanie4687 JHWH wyraźne**, oświecające215 oczy5869.Ps 12,6; Prz 30,5* lub: nakazy; ** lub: przejrzyste, klarowne, czyste

9. Bojaźń JHWH jest czysta2889, trwająca5975 na wieki; sądy* JHWH prawdziwe**, wszystkie są słuszne6663,2Krn 19,7-9; Hi 28,28; Ps 111,10* lub: wyroki, orzeczenia; ** wierne, godne zaufania

10. Bardziej pożądane2530 niż złoto2091, niż mnóstwo szczerego złota*, i słodsze4966 niż miód1706, nawet niż plaster** miodu.Ps 119,72; Ps 119,127* tj. szczególny rodzaj wartościowego złota - Prz 8,19 Iz 13,12; ** lub: ściekający miód z plastra - Prz 5,3 24,13

11. Także Twój sługa5650 jest przez nie oświecony*, a kto je przestrzega, otrzymuje wielką nagrodę.* lub: pouczony, napomniany, ostrzeżony

12. Kto zrozumie995 własne błędy7691? Oczyść mnie od tych ukrytych5641 przede mną.Kpł 4,2

13. Chroń też swojego sługę od zuchwałych*, aby nie panowali4910 nade mną. Wtedy będę prawym8552 i wolnym5352 od wielkiego7227 przestępstwa6588.* lub: od zuchwałych (grzechów) - King James Version

14. Niech będą miłe* słowa561 moich ust6310 i rozmyślanie1902 mojego serca3820 przed Twoim obliczem6440, JHWH, moja Skało6697 i mój Odkupicielu1350!Ps 78,35; Ps 104,3* lub: przynosić przyjemność, rozkosz, upodobanie, łaskę

↑↑

Psalm 20

1. Dla przewodnika5329 chóru. Psalm Dawida*. Niech cię wysłucha6030 JHWH w dniu utrapienia6869, niech cię chroni** imię Boga Jakuba***!Rdz 49,24* Ps 19,1 przypis *; ** idiom - stawia wysoko, podnosi, wywyższa; *** tj. „trzymajpięta” - Rdz 29,26

2. Niech* ci ześle pomoc5828 ze świątyni6944 i niech cię wesprze** z Syjonu***.Ps 110,2; Ps 128,5* lub: oby - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, tu i w wierszach od 2 do 3; ** wzmocni; *** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35

3. Niech pamięta2142 wszystkie twoje ofiary* i niech przyjmie** twoje ofiary całopalne. Sela***.Rdz 4,4; Ps 119,108; 1P 2,5* tj. ofiary z mąki i mięsne lub wyraz hołdu; ** idiom: uzna za tłuste - tj. godne przyjęcia; *** hebr.: selaʰ - termin muzyczny (?) - akcent, pauza, przerwanie, zmiana tonacji, zmiana głosu, zaznaczenie stylu muzyki

4. Niech da ci wszystko według twojego serca3824, i wszelki twój zamysł* niech wypełni.Ps 21,2; Ps 145,19* lub: plan, rada, zamysł, akt decyzji

5. Będziemy* wykrzykiwać z radości z powodu Twojego zbawienia i w imię naszego Boga podniesiemy sztandary. Niech* JHWH spełni wszystkie twoje prośby4862.* lub: oby - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

6. Teraz wiem, że JHWH wybawia swojego pomazańca4899 i odpowie mu ze świętych6944 swoich niebios8064, zbawczą mocą* swojej prawicy**.Ps 28,8; Ps 98,1; Ps 118,15* lub: siła, moc, dzielność, potęga (Boża); ** lub: i odpowie mu z niebios (ze) Świątyni swojej, w potędze ocalenia swojej prawicy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

7. Jedni w rydwanach7393, inni w koniach5483 pokładają nadzieję, lecz my będziemy mieć w pamięci* imię8034 JHWH, naszego Boga.2Krn 32,8; Ps 33,17; Iz 31,1* lub: pamiętać, wspominać

8. Tym zgięły się kolana3766 i upadli5307, a my powstaliśmy6965 i stoimy prosto5749.Iz 2,11

9. JHWH, ocal3467 króla4428, obyś wysłuchał6030 nas w dniu3117 naszego wołania*.Ps 18,50* lub: JHWH zbaw, niech król odpowie w dniu naszego ...

↑↑

Psalm 21

1. Przewodnikowi chóru. Psalm Dawida. JHWH! Król4428 będzie się cieszyć8055 z Twojej mocy5797 i jakże bardzo radować1523 się będzie Twoim zbawieniem*!Ps 2,6; Iz 9,6; Mt 2,2* lub: zwycięstwem

2. Spełniłeś* pragnienie jego serca i prośbie** jego ust nie odmówiłeś4513. Sela.Prz 13,12* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, przekazać, ustanowić; ** lub: pragnieniu

3. Wyszedłeś mu bowiem naprzeciw z obfitymi* błogosławieństwami1293, koronę z czystego złota** włożyłeś7896 mu na głowę7218.2Sm 12,30* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość; ** tj. oczyszczone bądź czyste złoto, (chryzolit?)

4. Prosił7592 Cię o życie2416 i dałeś mu je, długie753 dni na wieki5769 wieków5703.Ps 61,6; Ps 91,16

5. Wielka jest jego chwała3519 dzięki Twojemu zbawieniu3444, okryłeś go sławą* i dostojeństwem**;Ps 8,5; Ps 96,6* lub: świetność, majestat, blask; ** lub: ozdoba, świetność, cześć, chwała

6. Bo uczyniłeś go błogosławieństwem1293 na zawsze*, rozweseliłeś go radością** swojego oblicza6440.* lub: na wieki; ** idiom: dałeś mu pełnię radości

7. Król4428 bowiem w JHWH pokłada ufność* i nie zachwieje** się dzięki miłosierdziu2617 Najwyższego5945.Ps 10,6; Ps 16,8; Ps 62,6; Iz 10,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być śmiałym, być bezpiecznym; ** lub: nie będzie poruszony, nie upadnie, będzie niewzruszony

8. Twoja* ręka znajdzie wszystkich Twoich* wrogów341; Twoja* prawica dosięgnie wszystkich, którzy Cię nienawidzą8130.Wj 15,6; Ps 60,5; Ps 63,8; Ps 77,10* może również chodzić o osobę króla

9. Umieścisz7896 ich jakby w piecu ognistym784 w czasie Twojego oblicza*; JHWH w swojej zapalczywości639 ich pochłonie1104, a ogień784 ich strawi.* lub: przed Twoim obliczem - EIB Ps 21,10

10. Wytracisz6 z ziemi776 ich owoc*, a ich potomstwo2233 spośród synów1121 ludzkich**.* owoc (bioder?) - Rdz 30,2, lub rezultat czynów; ** dosłownie: człowieka

11. Bo uknuli* zło przeciwko Tobie, wymyślili2803 spisek**, którego nie mogli wykonać.* lub: wyciągnąć (ręce?), zrobić coś napastliwie, idiom: działać wrogo; ** lub: plan, spisek, zmowa, wrogi zamysł

12. Dlatego zmusisz ich do ucieczki*, cięciwy będą napięte** przeciwko nim***.Ps 7,12; Ps 18,40* idiom: położyłeś im plecy; ** dosłownie: gotowe, ustawione, idiom: napięte strzały będą zwrócone przeciwko nim lub łuki naciągnięte przeciwko ...; *** dosłownie: ich twarzom

13. Powstań*, JHWH, w swojej mocy5797; będziemy śpiewać i grać** na chwałę Twojej potęgi1369.Ps 33,2; Ps 71,22; Jr 20,13* lub: bądź wywyższony; ** lub: śpiewać przy wtórze instrumentów, słowo występuje często ze słowem oddawać chwałę stąd: chwalić śpiewem

↑↑

Psalm 22

Dla przewodnika5329 chóru. Na melodię: Łania o poranku*. Psalm Dawida**.hebr: ajjelet haszszahar;dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek;

1. Boże mój, Boże mój, dlaczego mnie opuściłeś? Dalekie7350 od mego wybawienia3444 są słowa1697 mojego jęku***?Mt 27,46; Mk 15,34*** ryku

2. Boże mój, wołam za dnia, a nie odpowiadasz6030 mi; w nocy, a nie mogę się uspokoić*.Ps 39,2; Ps 65,1* lub: nie ma ciszy dla mnie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

3. Ale Ty jesteś Święty6918, zasiadasz* ponad pieśniami chwały** Izraela3478.Ps 99,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebywać, mieszkać, ustawiać, umieszczać; ** lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny

4. Tobie ufali982 nasi ojcowie, ufali i dałeś im uwolnienie*.Ps 44,1; Jr 44,14* lub: wyzwolenie

5. Do Ciebie wołali2199 i zostali wyzwoleni*, Tobie ufali982 i nie doznali zawstydzenia**.Rdz 9,17; 1Sm 9,10; Ps 124,7* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyślizgnąć się, uciec, zostać wyzwolonym lub: do Ciebie się uciekali, Ty ich ratowałeś; ** lub: rozczarowania, zażenowania, wstydu

6. Ale ja jestem robakiem*, a nie człowiekiem376, szyderstwem** ludzi*** i wzgardą959 ludu5971.Hi 25,6; Ps 109,25; Iz 66,24; Mt 27,39; Mk 9,44* lub: robak, czerw, larwa - coccus ilicis - owad, z którego otrzymywano szkarłatny lub karmazynowy barwnik; ** lub: hańba, pogarda, drwina; *** dosłownie: dla człowieka

7. Wszyscy3605, którzy mnie widzą7200, szydzą* ze mnie, wykrzywiają usta**, potrząsają5128 głową***, mówiąc:Hi 16,10; Ps 35,15-16; Mt 27,29* lub: naigrywać się, drwić; ** idiom: kpią; *** tj. gest zdziwienia i zaskoczenia nad czymś nieoczekiwanym

8. Zaufał* JHWH, niech go wyzwoli6403, niech go ocali5337, skoro ma w nim upodobanie**.Mt 27,42-43* dosłownie: pokulał się do, zwinął się do; ** lub: rozkoszować się czymś, mieć przyjemność

9. Ale to Ty mnie wydobyłeś z łona*, uczyniłeś bezpiecznym** jeszcze u piersi mojej matki.Ps 71,6* lub: z brzucha; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - skłoniłeś do ufności

10. Tobie zostałem powierzony* od narodzenia**, od łona990 matki Ty jesteś moim Bogiem.* dosłownie: rzucony; ** dosłownie: od (wyjścia) z łona

11. Nie oddalaj się* ode mnie, bo utrapienie6869 jest bliskie, ponieważ nie ma pomocnika**.* lub: obyś był blisko - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** wspomożyciela emfatycznie: A tu tymczasem brakuje pomocnika - EIB Ps 22,11

12. Otoczyło5437 mnie mnóstwo cielców*, osaczyły mnie byki** Baszanu***.Pwt 32,14; Ps 68,30; Ez 39,18; Am 4,1* tj. młodych byków; ** dosłownie: mocne; *** region na płn.- wsch. od Jordanu - dziedzictwo Manassesa

13. Rozwarły na mnie swoje paszcze* jak lew, rozszarpujący** i ryczący.Hi 16,10; Lm 2,16; Na 2,12* dosłownie: usta; ** lub: rozdzierający na kawałki

14. Rozlany8210 zostałem jak woda* i rozłączyły6504 się wszystkie moje kości6106; moje serce3820 stało się jak wosk1749, roztopiło4549 się w środku8432 mojego wnętrza**.Hi 4,14; Hi 30,16; Ps 6,2; Na 2,10* metafora: poczucie całkowitego wyczerpania i osłabienia; ** lub: metaforycznie serce - Iz 16,11, brzuch, łono, jelita

15. Moja siła3581 wyschła jak skorupa2789, a mój język przylgnął* do podniebienia4455; złożyłeś8239 mnie w prochu śmierci**.J 19,28* lub: przykleić się, połączyć, przywrzeć, trzymać się mocno; ** idiom: bliskość śmierci, rychłe zstąpienie do grobu - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

16. Psy bowiem mnie otoczyły, banda* złoczyńców7489; przebili** moje ręce i nogi.Za 12,10; Mt 7,6; Mt 27,35; J 19,37; J 20,25-27; Flp 3,2* zgromadzenie, tłum, banda, wspólnoty religijno - kultyczne; ** hebr.: ka’ari - niczym lew, może być odczytane jako karah - kopać, drążyć, zrobić dziurę, wyciosać - por. gr.: orysso - LXX lub: karu - związać stąd: związali moje ręce i nogi - Biblia Lubelska Ps 22,16

17. Mogę* policzyć wszystkie moje kości6106, a oni patrzą5027 i wpatrują7200 się we mnie.Łk 23,35* lub: mógłbym policzyć

18. Dzielą między siebie moje szaty* i o moją suknię** rzucają losy1486.Mt 27,35; Mk 15,24; J 19,23* lub: odzież, okrycie, szata ceremonialna, bielizna; ** lub: odzież, szata, strój, ubiór zarówno kobiety i mężczyzny

19. Ale Ty, JHWH, nie oddalaj się*; mój Wspomożycielu**, przyjdź szybko2363 mi z pomocą5833.Ps 10,1; Ps 70,5* lub: nie (stój) daleko ode mnie - por. w. 12; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: mocy moja, moja pomoc

20. Ocal5337 od miecza* moją duszę5315, od mocy** psa3611 moją duszę jedyną***.Jr 39,18* lub: noża; ** ręki, dłoni; *** jedyną w swoim rodzaju

21. Wybaw3467 mnie z paszczy lwa i od rogów dzikiego woła7214. Ty mi odpowiedziałeś6030.

22. Będę* głosił5608 Twoje imię8034 moim braciom, będę* Cię chwalił1984 pośród zgromadzenia6951.Ps 69,8; Mt 12,48; J 20,17* lub: obym - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

23. Chwalcie1984 JHWH, wy, którzy się Go boicie; oddawajcie mu cześć* wszyscy potomkowie2233 Jakuba; bójcie1481 się Go wszyscy potomkowie2233 Izraela**.Ps 115,11; Ps 135,20* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - otoczyć chwałą, uczcić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być czcigodnym, ciężkim; ** hebr.: jisra’el - „ten, który zmagał się z Bogiem” - Rdz 32,28

24. Bo nie wzgardził959 ani nie brzydził8262 się udręką* ubogiego6041, ani nie ukrył5641 przed nim swojego oblicza**, lecz gdy ten do niego wołał, wysłuchał8085 go.Ps 27,9; Ps 88,14* lub: potrzebą, utrapieniem, cierpieniem, nędzą; ** idiom: nie odrzucił go, nie odwrócił się od niego

25. Od Ciebie* pochodzi moja pieśń chwały8416 w wielkim zgromadzeniu**; wypełnię7999 moje śluby*** wobec tych, którzy się Ciebie boją3373.Lb 20,4; Pwt 33,4; 2Krn 20,5; Ps 61,8* lub: o Tobie mój hymn (kieruję) w ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** hebr.: kahal - zgromadzenie, wspólnota, zbór JHWH - por. gr.: ekklesia - Obj 22,16 przypis *; *** lub: przysięgi - tu w l.mn., uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - Lb 6,2.5.21

26. Ubodzy będą jeść i nasycą się, chwalić1984 JHWH będą ci, którzy Go szukają; ich serce3824 będzie* żyć** na wieki***.* lub: oby żyło - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: w koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wrócić do życia, zachować życie; *** na zawsze

27. Przypomną sobie i zawrócą7725 do JHWH wszystkie krańce ziemi i oddadzą pokłon7812 przed Twoim obliczem wszystkie rodziny4940 narodów*.Ps 2,8; Ps 98,3; Iz 45,22; Rz 10,18* lub: pogan

28. Do JHWH bowiem należy królestwo4410 i On rządzi* narodami1471.Ps 47,7; Dn 7,14; Ab 1,21; Za 14,9; Obj 11,15* lub: królestwo i rządy narodów

29. Wszyscy możni* ziemi będą jeść i oddawać Mu pokłon**, upadną przed Jego obliczem wszyscy, którzy zstępują do prochu, i ten, którego dusza5315 nie pozostanie żywa.* lub: bogaci, zdrowi, dostatni, krzepcy, zasobni w tłuszcz; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - padać na twarz, bić czołem, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć płasko

30. Potomstwo2233 będzie Mu służyć. I będzie opowiadane* o PANU** kolejnemu pokoleniu.Iz 53,10; Mt 23,36; Łk 1,50* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - relacjonować szczegółowo, opowiadać; ** hebr.: adonaj - Pan, mój Pan lub: i będzie policzone Panu za pokolenie - King James Version, Biblia Gdańska, Young Literal Translation

31. Przyjdą i ludowi, który się narodzi*, ogłoszą** Jego sprawiedliwość6666 – ponieważ On tak uczynił.* koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - sugeruje czas przyszły; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - oznajmiać, wyjaśniać, ogłaszać, informować

↑↑

Psalm 23

1. Psalm Dawida. JHWH jest moim Pasterzem7462 niczego mi nie zabraknie*.Ps 78,52; Jr 31,10; Ez 34,11; J 10,11* lub: nie brakuje

2. Położył* mnie na zielonych** pastwiskach, prowadzi mnie nad spokojne*** wody.* lub: położy - czas przyszły - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** tj. na świeżej, zielonej, odświeżonej przez deszcz trawie; *** ciche (cicho płynące)

3. Odnawia* moją duszę5315, prowadzi mnie ścieżkami sprawiedliwości** ze względu*** na swoje imię8034.Ps 106,8; 1J 2,12* tu: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - w koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - ożywiać, odświeżać, przyprowadzać z powrotem; ** lub: właściwy, prawy, słuszny; *** lub: z powodu

4. Nawet kiedy będę szedł1516 doliną* cienia śmierci**, nie będę się bał złego***, bo Ty jesteś ze mną; Twoja laska i Twój kij, te mnie pocieszają****.Ps 3,6; Ps 27,1; Ps 118,6; Iz 43,2* idiom: miejsca niebezpieczne, groźne dla życia; ** por. Ps 44,19 przypis ***; *** zło, udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odczuwać ulgę, pocieszać, usatysfakcjonować, dodawać otuchy (?)

5. Każesz przygotować* przede mną stół wobec moich wrogów6887, namaszczasz1878 mi głowę olejkiem, mój kielich** się przelewa7310.Ps 16,5; Ps 92,10* hebr.: arak - nakazywać, zarządzać, ustawiać w szeregu, wskazywać po kolei; ** por. Ps 16,5 przypis **

6. Z pewnością* dobroć i miłosierdzie** pójdą w ślad za mną po wszystkie dni mojego życia2416 i powrócę*** do domu JHWH na długie dni3117.Wj 34,6; 1Krn 16,34; Ps 27,13; Ps 107,8* lub: o tak; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; *** lub: ja wrócę - TM, zamieszkam - King James Version, LXX, SYR, TG

↑↑

Psalm 24

1. Dawidowy. Psalm. Do JHWH należy ziemia776 i wszystko, co ją napełnia4393, świat8398 i ci, co na nim mieszkają*.* lub: mieszkać, pozostawać, siadać, ustawić, sprawić coś

2. Ponieważ On na morzach postawił jego fundamenty3245 i utwierdził3559 go na rzekach.

3. Któż wstąpi5927 na górę2022 JHWH? Kto stanie* w Jego świętym** miejscu4725?Ps 15,1; Iz 2,23; Iz 33,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pojawić się, trwać, rosnąć w siłę, utwierdzić się; ** lub: w miejscu Jego świętości - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

4. Ten, kto ma niewinne* ręce3709 i czyste1249 serce, ten, kto nie unosi** swojej duszy5315 ku marności*** i nie przysięga7650 kłamliwie4820.Ps 73,1* lub: czysty, wolny od winy, przejrzysty, niewinny; ** lub: podnosić, dźwigać, brać, nieść; *** temu, co czcze

5. Ten weźmie* błogosławieństwo** od JHWH i sprawiedliwość6666 od Boga, swojego Zbawiciela***.Iz 48,18* lub: otrzyma - por. w. 4 przypis **; ** hebr.: berakaʰ - błogosławieństwo, dar, poddanie, uległość; *** lub: od Boga Jego ocalenia - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

6. Oto jest pokolenie tych, którzy Go szukają, którzy pragną* Twojego oblicza. Tak, Jakubie**! Sela5542.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zabiegają, żądają, poszukują; ** lub: tych z Jakuba - EIB - Ps 24,6, z (pokoleń) Jakuba - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

7. Podnieście5375, o bramy*, wasze szczyty**; podnieście*** się wrota6607 odwieczne5769, oby wszedł Król chwały3519.Ps 118,19-20; Iz 26,2* bramy Syjonu?; ** lub: głowy, tu element architektoniczny konstrukcji bramy - belka lub występ spełniający rolę gzymsu? lub metaforycznie postawa radości w geście wznoszenia głowy; *** por. w. 9 przypis *

8. Któż jest tym Królem chwały3519? JHWH mocny i potężny*, JHWH potężny* w bitwie**.* lub: człowiek silny, potężny, dzielny; ** w wojnie

9. Podnieście, o bramy, wasze szczyty, podnieście* się wrota odwieczne**, oby wszedł Król4428 chwały3519.* lub: w w. 7 czasownik jest w koniugacji czasownika - hifil forma sprawcza, co sugerowałoby oddanie go w trybie rozkazującym lub sprawić by się podniósł, Tekst Masorecki - i podnieście; ** lub: starożytne, prastare podwoje

10. Któż jest tym Królem chwały? JHWH Zastępów*! On jest Królem4428 chwały3519. Sela.Iz 54,5; Oz 12,5* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa

↑↑

Psalm 25

1. Dawidowy. Psalm*. Do Ciebie, JHWH, wznoszę5375 moją duszę5315.Ps 38,15; Ps 86,4* psalm ma konstrukcję akrostyczną - Ps 34

2. Mój Boże, Tobie ufam*, niech nie doznam wstydu954; niech moi wrogowie341 nie triumfują** nade mną.Ps 13,4; Ps 31,1; Ps 41,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być śmiałym, być bezpiecznym; ** lub: niech nie unoszą się radością nade mną

3. Tak*! Nikt, kto Ciebie oczekuje, nie dozna wstydu954; zawstydzą się ci, którzy bez powodu** postępują zdradziecko***.Prz 2,22; Iz 49,23* lub: także, nawet, również, zaiste, jednak, choć; ** lub: próżno, pusto, daremnie; *** wiarołomnie, podstępnie

4. JHWH, daj mi poznać3045 Twoje drogi, naucz* mnie Twoich ścieżek.Ps 5,8; Ps 27,11* lub: uczyć się, ćwiczyć się do walki, mieć doświadczenie wojenne

5. Spraw, abym chodził* w Twojej prawdzie571 i nauczaj3925 mnie, bo Ty Boże jesteś moim zbawieniem3468; Ciebie co dzień** oczekuję***.Wj 15,2; Ps 18,6; Ps 40,1; Ha 3,18; J 16,13* lub: prowadź - tryb rozkazujący stąd: spraw ...; ** lub: każdego dnia, po wszystkie dni; *** w koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypatrywać z niecierpliwością, mieć nadzieję, oczekiwać z ufnością

6. Pamiętaj o swoim miłosierdziu*, JHWH, i o Twoich łaskach**, które są od wieków5769.* hebr.: raham - miłosierdzie i; ** hesed - łaska - to terminy synonimiczne - por. Ps 40,2 51,1 103,4 Oz 2,21

7. I nie pamiętaj grzechów2403 mojej młodości* i przejawów mojego buntu**; pamiętaj o mnie według Twojego miłosierdzia2617, ze względu na Twoją dobroć2898, JHWH.Jr 3,25; Hbr 8,12* grzechy młodości - por. Hi 13,26 Ez 23,21 Jr 3,25 Hbr 8,12; ** lub: przestępstw, zbrodni, swawolności, sprzeniewierzeń

8. JHWH jest dobry2896 i prawy3477, dlatego grzesznikom2400 pokazuje* drogę1870.Ne 1,7* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - kierować, rzucać, wskazywać, strzelać (strzałami)

9. Poprowadzi pokornych* w sprawiedliwości**, pokornych* nauczy3925 swojej drogi.Ps 147,6* lub: uniżony, biedny, słaby, uciśniony; ** lub: sąd, orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej

10. Wszystkie3605 ścieżki734 JHWH to miłosierdzie2617 i prawda* dla tych, którzy strzegą5341 Jego przymierza** i świadectwa**.* hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność; ** hendiadys (?) - świadectw Jego przymierza - EIB Ps 25,10

11. JHWH, przez wzgląd na Twoje imię przebacz5545 moje przewinienie*, bo jest wielkie.Ps 31,3; Ps 109,21; Ps 79,9; Iz 48,9; 1J 2,12* lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość

12. Kim jest ów człowiek*, który boi3373 się JHWH? Takiego naucza3384 drogi**, którą ma wybrać977.Prz 31,30; Iz 50,10* dosłownie: ten człowiek; ** lub: naucza go o drodze poucza go jak wybierać w drodze

13. Jego dusza5315 będzie przebywać* w dobroci2896 i jego potomstwo odziedziczy ziemię.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieszkać, przebywać, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, by ktoś odpoczął

14. Tajemnica* JHWH odkryta jest dla tych, którzy się Go boją3373, daje im poznać3045 swoje przymierze**.Hi 29,4; Prz 25,9; J 7,17* lub: poufna rada, poufna relacja, przyjaźń, spisek; ** hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy

15. Moje oczy zawsze8548 skierowane są na* JHWH, bo On wyrwie z sidła7568 moje nogi.* idiom: od Ciebie oczekuję pomocy - EIB Ps 25,15

16. Zwróć6437 się ku mnie i zmiłuj2603 się nade mną, bo jestem samotny3173 i opuszczony*.* lub: biedny, udręczony, słaby, pokorny, skromny, nędzny

17. Utrapienia6869 mojego serca3820 rozmnożyły* się, wyprowadź** mnie z moich udręk***.* dosłownie: rozszerzyły się; ** Biblia Hebraica Stuttgartensia - ulżyj; *** lub: tarapatów

18. Spójrz7200 na moje utrapienie* i trud5999 i zabierz** wszystkie3605 moje grzechy2403.Ps 51,9; Iz 38,17; 1J 1,9* lub: opresja, bieda, nieszczęście; ** lub: przenieść (ponoszenie grzechu za kogoś - por. Wj 28,43) usunąć czyjąś winę - Kpł 10,17 przebaczyć - Rdz 18,24

19. Spójrz*, jak liczni7231 stali się moi wrogowie341, jak bardzo mnie nienawidzą**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; ** dosłownie: okrutną nienawiścią mnie nienawidzą - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

20. Strzeż* mojej duszy5315 i ocal** mnie, bym nie doznał wstydu954; w Tobie bowiem pokładam nadzieję2620.Ps 17,8; Ps 31,15; Ps 86,2* lub: zachowaj, miej pieczę, czuwaj, chroń, broń mnie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, wyratować, odzyskać, wyzwolić

21. Niech mnie chronią* uczciwość8537 i prawość3476, bo na Ciebie czekałem6960.Rdz 20,5; 1Krl 9,4; Hi 2,3; Prz 20,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachować, pilnować, strzec

22. Boże, wykup* Izraela ze wszystkich3605 jego udręczeń6869.Wj 14,30; Ps 130,8; Iz 59,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup

↑↑

Psalm 26

1. Dawidowy1732. Psalm. JHWH, osądź* mnie, bo chodziłem uczciwie8537, zaufałem982 też JHWH, więc się nie zachwieję!* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, oczyścić z zarzutów, rozstrzygnąć spór, sądzić

2. Zbadaj974 mnie JHWH i doświadcz* mnie; poddaj próbie6884 moje nerki3629 i serce**.* lub: poddawać próbie, oznaczający próbę metalu, badać; ** por. Ps 7,9

3. Mam bowiem Twoje miłosierdzie2617 przed oczyma5869 i chodzę1980 w Twojej prawdzie571.

4. Nie zasiadałem3427 z ludźmi4962 próżnymi* i nie chodzę z obłudnikami5956.Ps 5,5; Ps 11,5; Ps 31,6* lub: pustka, próżność, marność, fałsz, bezwartościowość eufemizm określający kultu obcych bogów lub wróżbiarstwa? - Hi 11,11

5. Nienawidzę8130 zgromadzenia6951 złoczyńców* i z niegodziwymi7563 nie usiądę3427.Ps 139,21; Prz 6,16; Łk 16,13* lub: być złym, nikczemnym

6. Umyję w niewinności* swoje ręce i obejdę5437 wokół Twój ołtarz**, JHWH;Ps 43,4; Ps 73,13* idiom: oddalić od siebie posądzenie o występek lub zrzucić odpowiedzialność - por. Pwt 21,6 Mt 27,24; ** kontekst sugeruje, że obchodzenie ołtarza to raczej symbol manifestacji czystości i wierności, a nie rytuał z 1Krl 18,26

7. By rozbrzmiał głośno* głos dziękczynienia8426 i by wyliczać5608 wszystkie3605 Twoje cudowne** dzieła.Ps 9,1; J 2,8; J 4,54* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować słyszenie, rozbrzmiewać głośno; ** lub: cuda

8. JHWH, miłuję157 mieszkanie4583 w Twoim domu* i miejsce4725, gdzie przebywa4908 Twoja chwała3519.1Krl 8,10-11; Ps 27,4* lub: umiłowałem siedzibę Twojego domu - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

9. Nie zabieraj mojej duszy5315 z grzesznikami2400 ani mojego życia z ludźmi żądnymi rozlewu krwi*;Ps 40,17; Ps 69,17* idiom: ze zbrodniarzami

10. W ich rękach jest zbrodniczy plan*, a ich prawa ręka pełna jest przekupstwa**.Wj 23,8* lub: niegodziwy pomysł, bałwochwalstwo; ** lub: słowo określające dawanie daru jako próby wpłynięcia na sposób myślenia i działania w określonym kierunku - łapówka

11. Lecz ja będę chodzić1980 w swojej niewinności8537, odkup* mnie i okaż nade mną miłosierdzie2603.Hi 31,6; Ps 7,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup

12. Moja noga stoi na równym4334 gruncie4334, będę błogosławił1288 JHWH podczas zgromadzeń*.* lub: w zgromadzeniach, z chórem - Ps 68,26

↑↑

Psalm 27

1. Dawidowy. Psalm. JHWH jest moją światłością216 i moim zbawieniem3468. Kogo mam się bać3372? JHWH jest twierdzą* mojego życia2416, przed kim mam odczuwać przerażenie6342?Wj 15,2; Iz 60,19; Mi 7,7; Ha 3,18* lub: miejsce schronienia, ucieczka, warownia

2. Gdy złoczyńcy7489, natarli7126 przeciwko5921 mnie*, by pożreć moje ciało**, moi przeciwnicy341 i wrogowie6862, ci zachwiali się*** i upadli.* lub: zbliżają się do mnie, nacierają na mnie; ** idiom: wyrażenie określające okrutne postępowanie wrogów - por. Jr 30,16 50,17; *** lub: potknęli, zataczali się

3. Choćby rozbili naprzeciwko mnie obóz wojenny4264, moje serce3820 nie będzie się bało3372, choćby wybuchła6965 przeciwko mnie wojna4421, nawet wtedy będę ufał*.2Krl 6,15; Ps 3,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być bezpieczny, śmiały, mieć pewność

4. O jedno proszę7592 JHWH i tego poszukuję*: aby zamieszkać3427|INF w domu1004 JHWH przez wszystkie dni mojego życia2416, aby oglądać2372|INF piękno** JHWH i szukać1239|INF Go w Jego świątyni1964.Ps 23,6; Ps 26,8; Ps 90,17; Ml 3,1* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, dążyć do czegoś, pragnąć, wymagać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** lub: łaskawość, rozkoszność, przyjazne zachowanie

5. Skryje6845 mnie bowiem w dniu niedoli7451 w swoim szałasie5520; schowa mnie w ukrytym miejscu5643 swojego przybytku* i wyniesie** mnie wysoko na skałę6697.Ps 31,20; Ps 91,1; Iz 25,4* lub: namiot, namiot nomady symbolizujący tymczasowość, przybytek (dom, miejsce zamieszkania JHWH); ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - podnieść wysoko, być zabranym wysoko, umieścić

6. A teraz moja głowa podniesie się7311 nad moimi wrogami341, którzy mnie otaczają5439; będę składał w Jego przybytku168 ofiary2076 radosnego wykrzykiwania ze zwycięstwa*, będę śpiewał7891 i oddawał JHWH chwałę**.Ps 4,5; Ps 51,17; Ps 107,22; Jr 17,26; Hbr 13,15* tj. głośny krzyk radości ze zwycięstwa - 1Sm 4,5-6 okrzyk wojenny - Am 1,14 dźwięk trąby wyrażający radość; ** lub: śpiewać przy wtórze instrumentów, słowo występuje często ze słowem oddawać chwałę stąd: chwalić śpiewem

7. Usłysz*, JHWH, mój głos gdy zawołam**; zmiłuj2603 się nade mną i odpowiedz6030 mi.Ps 4,3; Ps 30,10* lub: wysłuchaj; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać

8. O Tobie rozmyśla* moje serce3820: szukajcie1245 mojego oblicza**; Twojego oblicza6440, JHWH, będę szukał1245.Ps 105,4; Jr 29,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić, myśleć; ** o Tobie powiedziało moje serce: szukajcie (tryb rozkazujący) oblicza mojego. Twojego oblicza ...

9. Nie ukrywaj5641 przede mną swojego oblicza6440 ani nie odtrącaj5186 w gniewie639 swojego sługi5650; Ty jesteś moją pomocą5833, nie opuszczaj mnie i nie pozostawiaj* mnie, Boże mojego zbawienia3468.Ps 69,17* lub: nie odchodź

10. Choćby ojciec1 i matka517 mnie pozostawili5800, to JHWH mnie przygarnie*.Iz 40,11* lub: zbierać, przyjmować, gromadzić, przyłączyć do

11. Wskaż* mi, JHWH, Twoją drogę1870 i prowadź mnie ścieżką734 prostą ze względu na moich nieprzyjaciół8324.Ps 25,4; Ps 86,11* lub: naucz lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - kierować, rzucać, wskazywać, strzelać (strzałami)

12. Nie poddawaj mnie woli* moich nieprzyjaciół6862, bo powstali6965 przeciwko mnie fałszywi8267 świadkowie5707 i ten, który dyszy okrucieństwem**,1Sm 22,9; 2Sm 16,7; Ps 35,11* idiom - nie wydaj mnie duszy - na wolę, zamysły, decyzje; ** lub: gwałt, krzywda, niesprawiedliwość, okrucieństwo

13. Ja jednak* wierzę**, że zobaczę dobroć2898 JHWH w ziemi776 żyjących2416.Iz 38,11* hebr.: lule - chyba że, jeśli nie, pewnie (potwierdzenie); ** lub: jednak wierzę tak bym nie wierzył - EIB dlatego zawierzyłem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek co by ze mną było, gdybym nie wierzył - Amplified Bible

14. Oczekuj6960 JHWH, bądź dzielny* a On niech umocni** twoje serce, i oczekuj JHWH.Ps 31,24; Ps 130,5; Iz 40,31; 1Kor 15,58* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być silnym, odważnym, pewnym, niezłomnym; ** tu: tryb rozkazujący 3 osoba l.poj.

↑↑

Psalm 28

1. Dawidowy. Psalm. Do Ciebie wołam, JHWH, Skało6697 moja; nie milcz2790 przede mną, abym, jeśli będziesz milczał*, nie stał się podobny do zstępujących** do dołu***.2Sm 22,2-3; Ps 18,2; Ps 62,2* Tekst Masorecki, Biblia Hebraica Stuttgartensia; ** lub: schodzić w dół, upadać, zejść; *** dół, studnia, cysterna

2. Usłysz8085 głos mojego błagania, gdy wołam* do Ciebie, gdy podnoszę moje ręce** ku Twojemu miejscu najświętszemu***.Lb 7,89; 1Krl 6,16; Ps 63,4; Ps 134,2; 1Tm 2,8* lub: głośno krzyczę; ** gest proszącego o ochronę, gest zwycięstwa, gest w modlitwie; *** tj. świętemu świętych - por. 1Krl 6,15.16 2Krn 3,16 Hbr 9,3-5

3. Nie pochwyć* mnie z niegodziwymi7563 i z czyniącymi nieprawość205, którzy mówią o pokoju** z bliźnimi7453, a zło7451 jest w ich sercach3820.Ps 26,9-10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ciągnąć, wlec, chwytać; ** lub: pomyślność, pełnia, bezpieczeństwo, pokój, przyjaźń

4. Odpłać5414 im zgodnie z ich czynami6467, i zgodnie ze złem7455 ich poczynań; zgodnie z czynem ich rąk odpłać im, oddaj5415 im to, co im się należy*.Ps 9,16; Jr 50,29; 2Tm 4,14; Obj 18,6* lub: zwróć im ich zapłatę - Biblia Gdańska spraw, aby zwróciło się ich postępowanie do nich - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek zwróć im, ich zapłatę - EIB

5. Skoro nie zważają* na czyny6468 JHWH ani na dzieła4639 Jego rąk, On zburzy** ich i nie odbuduje1129.Iz 5,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozumieć, zwracać uwagę na; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zburzyć, strącić, przełamać, odłamać

6. Błogosławiony1288 niech będzie JHWH, bo wysłuchał8085 głosu6963 mojego błagania*.Ps 6,9; Ps 31,22* lub: błaganie o przychylność tu: w l.mn.

7. JHWH jest moją siłą i tarczą, moje serce w Nim położyło ufność* i otrzymałem pomoc; dlatego moje serce się rozweseliło** i moją pieśnią będę Go chwalił3034.* lub: Jemu zaufało; ** lub: unosić się radością, bardzo się radować, triumfować

8. JHWH jest siłą5797 dla nas* i twierdzą4581 zbawienia3444 Jego pomazańca4899.Ps 20,6; Ps 27,1; Ps 89,39; Ps 132,10* lub: siłą swego (ludu)

9. Wybaw3467 Twój lud5971, błogosław Twojemu dziedzictwu*, paś7462 ich i nieś5375 ich aż do5704 wieczności5769.Ps 33,12; Iz 40,11; Mi 5,2-4* lub: własność, majątek, dziedzictwo, mienie

↑↑

Psalm 29

1. Psalm Dawida1732. Oddajcie3051 JHWH, synowie1121 Boży*, oddajcie3051 JHWH chwałę3519 i moc5797!Ps 82,1; Ps 89,6* hebr.: el - Bóg, mocarz, słynny bohater, anioł, siła, moc – por. określenie synowie Boży w Rdz 6,2 Hi 1,6 38,7 Ps 89,7

2. Oddajcie JHWH chwałę3519 należną Jego imieniu8034, oddajcie JHWH pokłon w ozdobie* świętości6944.Pwt 16,10; 1Krn 16,28; Ps 96,7; Mt 4,10* lub: chwała, przyozdobienie, dostojeństwo, majestat Boga

3. Głos JHWH nad wodami; zagrzmiał* Bóg chwały3519, JHWH nad wielkimi wodami**.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydać odgłos gromu, powodować trzęsienie się; ** tj. Morze Śródziemne - Ez 26,19 27,26, idiom - tłum zbuntowanych ludzi - por. Ps 18,17 32,6 77,20 Iz 17,13 - EIB Ps 29,3

4. Głos JHWH potężny*, głos JHWH pełen** majestatu1926.Jr 51,16; Ez 10,5* lub: moc, siła, potęga, moc jako zdolność; ** partykuła wzmacniająca - hebr.: be

5. Głos6963 JHWH łamie* cedry, JHWH roztrzaskał7665 cedry** Libanu3844;* dosłownie: łamiący; ** tj. cedry Libanu - cenny materiał budowlany, symbol dostojeństwa, siły i majestatu - por. Ez 31,2-9 Ps 92,12-13

6. I sprawia, że skaczą* jak cielę5695, Liban i Sirion** jak młody bawół***.* lub: poruszają się szybko - Na 3,2? (falują w biegu?) z powodu trzęsienia ziemi?; ** tj. fenicka nazwa góry Hermon na płn. Izraela, zimą i wiosną szczyt góry jest ośnieżony - Pwt 3,9; *** lub: dziki byk

7. Głos JHWH rozłupuje* strzałami** ognia.Oz 7,6* lub: dzieli na kawałki; ** grot włóczni, płomień

8. Głos JHWH wstrząsa* pustynią**, JHWH wstrząsa2342 pustynią4057 Kadesz***.* dosłownie: powodować drżenie, zwijać się z bólu, rodzić; ** lub: na głos Pana z bólem pustynia rodzi - Biblia Gdańska; *** tj. teren i miasto na południu Judy (kadesz - święty) - Kadesz Barnea

9. Głos JHWH sprawia, że z bólem rodzą2342 łanie i obnażają* się lasy, a w Jego świątyni** wszystko woła***: Chwała!Hi 39,1; Iz 24,1; Iz 24,3* lub: czynić nagim, zrzucić liście, obdzierać, obnażać się; ** lub: pałac, świątynia, przybytek; *** dosłownie: mówi, wie

10. JHWH zasiadł3427 nad potopem*, JHWH zasiadł3427 jako Król na wieki.Ps 10,16* lub: powódź, potop, zalew, niebiańskie morze

11. JHWH da5414 siłę5797 swojemu ludowi5971, JHWH pobłogosławi1288 swój lud pokojem7965.

↑↑

Psalm 30

Psalm4210 i pieśń7892 na poświęcenie2598* domu1004**. Dawidowy1732.hebr.: hanukkaʰ - akt odnowienia, poświęcenia (oddzielenia) - por. Lb 7, 10-11; Pwt 20,5;hebr.: bait - dom, mieszkanie

1. JHWH, będę Cię wywyższać7311, bo wyciągnąłeś1802 mnie*** i nie pozwoliłeś moim wrogom341 radować8055 się z mojego powodu.Ps 3,3; Ps 25,2; Ps 35,19*** domyślnie: z Szeolu? - por. w. 3

2. JHWH, Boże430 mój, wołałem7768 do Ciebie i uzdrowiłeś* mnie.Wj 15,26; Ps 6,2* lub: przywróciłeś mi zdrowie - w aspekcie fizycznym i duchowym por. Rdz 20,17 Iz 53,5 Oz 5,13 Za 11,16

3. JHWH, wyprowadziłeś moją duszę z Szeolu7585, zachowałeś mnie przy życiu*, abym nie zstąpił do dołu**.Hi 33,28; Ps 16,10; Ps 56,13; Iz 38,17* lub: w koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dać życie, ożywić, przywrócić do życia, odrodzić; ** lub: schodzić w dół, upadać, zejść, Biblia Hebraica Stuttgartensia do studni, dołu

4. Śpiewajcie* JHWH, święci2623 Jego i wysławiajcie3034 Go, pamiętając2143 o Jego świętości6944.Wj 15,1; 1Krl 16,23; Ps 50,5; Jr 20,13* lub: wysławiajcie śpiewem przy wtórze instrumentów

5. Jego gniew* trwa bowiem tylko chwilę7281, a Jego łaskawość** przez całe życie; wieczorem zagości*** płacz, a rankiem okrzyk radości7440.Ps 103,9; Iz 54,7* lub: metaforycznie - fuknąć gniewnie; ** lub: przynosić przyjemność, rozkosz, upodobanie, łaskę; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nocować, przebywać, pozostawać - por. Ps 25,13 przypis *

6. A ja powiedziałem559 w czasie mej pomyślności*: Nigdy** się nie zachwieję***.Ps 62,2; Ps 62,6* lub: swobody, łatwości, obfitości, bezpieczeństwa; ** dosłownie: na wieki; *** lub: nie będę poruszony - Ps 21,7 przypis **

7. JHWH, w swojej łaskawości7522 umocniłeś* moją górę; ale gdy ukryłeś5641 swoje oblicze6440, byłem przerażony926.Ps 20,8; Ps 104,29* lub: uczyniłeś, że stoi mocno, uczyniłeś mnie mocnym jak góra - Holman Christian Standard Bible Ps 30,7 ³⁰⋅⁶⁻⁷, na potężnej górze - EIB Ps 30,8

8. Wołałem7121 do Ciebie, JHWH, prosiłem* JHWH o miłosierdzie*.* lub: błagałem o życzliwość

9. Jaki zysk1215 z mojej krwi1818, z mojego zstąpienia3381 do grobu*? Czy proch6083 będzie Cię chwalił3034? Czy będzie oznajmiał5046 Twoją wierność**?Ps 6,5; Ps 88,10-12* hebr.: szahat - dół, otchłań, grób, zniszczenie - synonim Szeolu - por. Ps 16,10 49,10 103,4; ** lub: prawdę

10. Usłysz*, JHWH, i zmiłuj** się nade mną; JHWH, bądź moim wsparciem***.* lub: wysłuchaj; ** okaż łaskę; *** przynosić pomoc

11. Mój płacz* zmieniłeś2015 w taniec**, rozwiązałeś mój wór*** żałobny, a przepasałeś247 mnie radością8057;Ps 126,1-2; Iz 61,3* lub: zawodzenie podczas rytuału pogrzebowego; ** tj. radosny sposób wielbienia, często przy dźwięku instrumentów muzycznych - por. Ps 149,3 150,4 Jr 31,4.13 Lm 5,15; *** tj. wór wykonany z włosia koziego - 2Sm 2,10 zakładany jako przejaw żałoby lub dla podkreślenia znaczenia wypowiedzi - Rdz 37,34

12. Aby moje wnętrze* śpiewało Ci i nie zamilkło1826; JHWH, mój Boże, będę Cię wysławiał3034 na wieki5769.Ps 44,8; Ps 108,1* hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek - a także: ludzie - Rdz 34,13 Hi 19,9 Ps 8,5 21,5 - por. EIB Ps 30,13ᴷ

↑↑

Psalm 31

1. Dla przewodnika chóru. Psalm Dawida. W Tobie, JHWH, pokładam nadzieję2620, obym nigdy* nie został zawstydzony954, wyzwól6403 mnie w swojej sprawiedliwości6666.Ps 9,13; Ps 23,3; Ps 25,2* dosłownie: na wieki

2. Skłoń5186 ku mnie swoje ucho, jak najszybciej* mnie ocal5337; bądź mi ufortyfikowaną** skałą6697, miejscem1004 warownym***, abyś mnie wybawił3467.* lub: śpiesznie, szybko, bez zwłoki; ** miejsce schronienia, ucieczka, warownia, twierdza; *** słowo odnosi się do trudno dostępnych miejsc górskich i miejsc gromadzenia zapasów na wojnę - 1Sm 22,4-5 - Masada (?)

3. Ty859 bowiem jesteś moją ścianą skalną* i warownią4686; dlatego przez wzgląd na Twoje imię8034 kieruj** mną i prowadź***.1Sm 12,22; Obj 2,3* tj. pionowa lub stroma skała, klif, urwisko; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wiedź; *** lub: przyprowadzać do miejsca odpoczynku

4. Wyciągnij3318 mnie z sieci7568, którą zastawili na mnie, bo Ty jesteś moją twierdzą4581.

5. W Twoje ręce powierzę mojego ducha*; odkupiłeś6299 mnie, JHWH, Boże wierny571.Łk 23,46; Dz 7,59* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis * tu w znaczeniu antropomorficznym

6. Znienawidziłem8130 tych, którzy zważają* na próżne marności**, bo ja w JHWH pokładam ufność982.Prz 8,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad; ** lub: określenie kultu obcych bogów - por. Jr 2,5 Prz 13,11

7. Będę się radował* i weselił** w Twoim miłosierdziu2617, bo widziałeś7200 moje utrapienie6040 i poznałeś3045 udręki6869 mojej duszy5315;* lub: obym rozradował się, obym ... Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** być zadowolonym, radować się, unosić się radością, promienie

8. I nie wydałeś* mnie w ręce** wroga341, postawiłeś5975 moje nogi7272 na miejscu przestronnym4800.* dosłownie: i nie zamknąłeś mnie w ręku; ** Liczba mnoga

9. Bądź dla mnie miłosierny2603, JHWH, bo jestem udręczony*, z żalu3708 słabnie6244 moje oko, a także moja dusza5315 i moje wnętrze990.* lub: być związany, być w niedoli, w ucisku, okazywać wrogość

10. W bólu* bowiem wypełniło3615 się moje życie2416, a moje lata** na wzdychaniu585; moja siła3581 osłabła*** z powodu mojej nieprawości5771, a moje kości wyschły6244.Ps 33,3; Ps 38,3; Ps 102,3* lub: w smutku, żalu, udręce; ** rok, z roku na rok; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - potknęła się, zatoczyła, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - osłabnąć

11. Stałem się pośmiewiskiem2781 dla wszystkich moich wrogów*, a zwłaszcza** dla moich sąsiadów7934, i przerażeniem6343 dla tych, którzy mnie znają3045; ci, którzy mnie widzą7200 na ulicy***, uciekają5704 przede mną.Hi 9,13; Ps 38,11; Ps 88,8; Ps 88,18* lub: tych, którzy mnie uciskają, dręczą, powodują niedolę; ** lub: moc, siła, obfitość, niezmiernie dużo, bardzo; *** lub: na zewnątrz, ulica, zewnętrzna strona

12. Zostałem zapomniany7911 jak umarły4191, w sercu* stałem się jak rozbite** naczynie3627.* lub: usunięty jestem z serca jako umarły - Biblia Lubelska Ps 31,13 wypadłem z pamięci w sercach ... - Biblia Brzeska w 12.; ** dosłownie: zniszczone

13. Słyszę8085 bowiem złowrogi szept* wielu; groza4032 dookoła; gdy razem3162 naradzają3245 się przeciwko5921 mnie, knują**, jak odebrać3947 mi życie***.Ps 88,5; Jr 6,25; Jr 20,10; Jr 46,5* lub: szeptanie, zniesławianie, oczernianie, zła sława; ** lub: wpaść na pomysł, planować, uknuć w złym zamiarze; *** lub: duszę

14. Ale ja zaufałem982 Tobie, JHWH; powiedziałem: Ty jesteś moim Bogiem.Ps 22,10; Ps 63,1

15. Mój czas jest w Twoim ręku*, wyrwij5337 mnie z ręki moich wrogów341 i od tych, którzy mnie prześladują7291.1Sm 26,10; Ps 139,16; Kaz 3,1-8* idiom: moja przyszłość należy do Ciebie

16. Rozjaśnij* swoje oblicze6440 nad Twoim sługą5650, wybaw3467 mnie w Twoim miłosierdziu2617.Ps 6,4; Ps 44,26; Ne 9,31* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dawać światło, świecić, rozświetlać, rozpalać

17. JHWH, niech nie doznam wstydu954, ponieważ* Cię wzywałem; niech niegodziwi7563 się zawstydzą i niech zamilkną1826 w Szeolu7585.* lub: dlatego że, gdyż, ponieważ, jako że

18. Niech zaniemówią* wargi8193 wypowiadające kłamstwo8267, które zuchwale**, butnie*** z pogardą937 mówią przeciwko sprawiedliwemu6662.Hi 14,5; Ps 94,17; Ps 115,17* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być związanym, być niemym; ** lub: arogancko, bezczelnie, butnie; *** wyniośle, majestatycznie, dumnie

19. Jak wielka7227 jest Twoja dobroć2898, którą gromadzisz* dla bojących3373 się Ciebie i okazujesz** ją tym, co ufają2620 Tobie wobec synów1121 ludzkich***.Ps 25,7* lub: przechowywać jako zapas, zachować w tajemnicy, ukryć wielką wartość, chronić; ** dosłownie: uczyniłeś; *** dosłownie: człowieka

20. Schowasz5641 ich pod osłoną* Twojej obecności6440 przed atakiem** człowieka376, ochronisz6845 ich w namiocie5521 przed kłótliwym7379 językiem3956.Ps 27,5; Ps 32,7* lub: ukryte miejsce, tajemnica, kryjówka; ** lub: sidła, spisek, atak, obelga, banda, pułapka

21. Błogosławiony1288 niech będzie JHWH, ponieważ okazał mi cudownie* swoją łaskę2617 w mieście warownym**.Rdz 9,26; Ps 28,6; Łk 1,68* ponieważ uczynił cuda - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** oblężonym? - EIB

22. A ja powiedziałem w moim popłochu*: Odrzuciłeś** mnie sprzed Twoich oczu5869; a jednak403 wysłuchałeś głosu moich błagań o przychylność8469, gdy wołałem do Ciebie.* lub: przerażeniu, pośpiechu; ** dosłownie: jestem odcięty

23. Miłujcie157 JHWH, wszyscy Jego święci*, bo JHWH strzeże wiernych**, a postępującemu dumnie*** odpłaci7999 obficie3499.Ps 97,10; Ps 116,1; Joz 23,11; Łk 10,27; 1J 4,19* lub: wierny, bogobojny, dobry, pobożny, święty; ** lub: wiarygodnych, utwierdzonych w wierze, zaufanych; *** lub: wyniośle, butnie

24. Bądźcie mocni* i niech wasze serce3820 będzie odważne**, wy wszyscy3605, którzy pokładacie nadzieję3176 w JHWH.Joz 1,6; 2Sm 10,12; Ezd 10,4; Iz 41,6* lub: wzmocnić się, być utwierdzonym, pewnym, niezłomnym lub: Bądźcie dzielni, a On niech umocni wasze serce; ** być odważnym, dzielnym, silnym, stałym

↑↑

Psalm 32

1. Dawidowy. Pieśń pouczająca*. Błogosławiony835 ten, któremu przebaczono5375 występek**, komu zakryto3680 grzech2401!* hebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca, rozmyślanie, pieśń mądrości (dobrze napisana - 2Krn 30,22), przysłowia; ** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawola, profanacja

2. Błogosławiony835 człowiek, któremu JHWH nie zalicza2803 nieprawości5771, a w jego duchu* nie ma podstępu**.Iz 43,25; Iz 44,22; Mi 7,18; Rz 4,6-8* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; ** lub: zdrada, oszustwo, gnuśność, robić coś niedbale

3. Gdy milczałem2790, zużyły* się moje kości6106 od jęczenia** każdego dnia***.Ps 31,10; Ps 38,8* lub: zestarzały się, być znoszonym, wyniszczyć ciało; ** krzyk udręki, ryk (lwa); *** przez cały dzień

4. Bo we dnie i w nocy ciążyła na mnie Twoja ręka, moja soczystość* zmieniła się w upałach2725 lata**. Sela5542.* lub: świeżość, żywotność, sok; ** lub: obróciła się wilgotność moja w suszę letnią - por. Biblia Gdańska, Biblia Brzeska

5. Ujawniłem3045 Ci mój grzech2403 i nie ukryłem3680 mojej nieprawości*. Powiedziałem559: Wyznam3034 moje występki** JHWH, a wtedy Ty przebaczyłeś nieprawość5771 mojego grzechu2403. Sela.Kpł 26,39; Joz 7,19; 1J 1,9* lub: przewrotność, deprawacja, wina lub kara za nieprawość; ** uznam nade mną mój bunt przed ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, wyznam JHWH swe występki przeciw sobie - EIB, wyznam na się - Biblia Gdańska

6. Dlatego do Ciebie będzie się modlił6419 każdy pobożny2623 w czasie, gdy można Cię znaleźć4672; w czasie powodzi7858 największych* wód4325, one na pewno7535 go nie dosięgną**.Ps 18,17; Mt 28,27* dosłownie: wielkich; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dotknąć

7. Ty jesteś moim schronieniem*, zachowasz5341 mnie od ucisku6862; otaczasz5437 mnie okrzykiem** wybawienia6405. Sela5542.Ps 31,20; Ps 91,1; Ps 121,7* lub: w ukrytym miejscu, tajemnicą, kryjówką; ** lub: krzyk, okrzyk radości, pieśń

8. Pouczę* cię i wskażę** ci drogę1870, którą masz iść, dam ci radę3289, na tobie spocznie moje oko***.Ps 25,8; Ps 25,12; Ps 33,18; Ps 73,24* lub: dam ci zrozumienie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - kierować, rzucać, wskazywać, strzelać (strzałami); *** idiom: będę się troszczył i opiekował tobą

9. Nie bądźcie nierozumni995 jak koń5483 czy jak muł6505, których pyski5716 trzeba powstrzymać1102 uzdą7448 i wędzidłem5716, aby się do ciebie nie zbliżały7126.Prz 26,3; Jr 31,18; Jk 3,3

10. Wiele cierpień* spada na niegodziwego7563, lecz ufającego982 JHWH otoczy5437 miłosierdzie2617.Ps 16,4* lub: ból, smutek, cierpienie

11. Weselcie8055 się w JHWH i radujcie1523 się sprawiedliwi6662, wykrzykujcie z radości7442, wszyscy prawego3477 serca.Ps 5,11; Ps 35,27; Ps 132,9

↑↑

Psalm 33

1. Wykrzykujcie z radości7442 JHWH, sprawiedliwi6662, bo prawym* przystoi** pieśń chwały***.Ps 97,12; Flp 3,1; Flp 4,4* lub: dla prawych; ** odpowiedni, zachęcający, piękny; *** lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny

2. Wysławiajcie3034 JHWH na cytrze*, śpiewajcie2167 Mu przy wtórze dziesięciostrunowej harfy**.Ps 43,4; Ps 71,22* tj. instrument szarpany, lira; ** lub: grajcie na harfie i dziesięciostrunowym instrumencie

3. Śpiewajcie7891 dla Niego nową pieśń, grajcie pięknie3190 i z okrzykiem* radości.Ps 98,4* tj. głośny krzyk radości ze zwycięstwa - 1Sm 4,5-6 okrzyk wojenny - Am 1,14 dźwięk trąby wyrażający radość

4. Ponieważ Słowo1697 JHWH jest prawe3477 i wszystkie Jego dzieła* są dokonane w prawdzie**.Pwt 32,4; Ps 12,6-8; Ps 19,8; Prz 30,5; Iz 45,19* lub: czyn, działanie, praca, przedsięwzięcie, wytwór; ** lub: wierność, zaufanie, stałość, pewność, stabilność, prawda

5. On kocha sprawiedliwość6666 i sąd*, ziemia776 jest pełna4390 miłosierdzia2617 JHWH.* lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

6. Na* Słowo1697 JHWH zostały uczynione6213 niebiosa8064 i tchnieniem** Jego ust wszystkie ich zastępy***.Rdz 1,1-31; Rdz 2,7; Hi 26,13; J 1,1; 2P 3,5* lub: przez, w Słowie Rdz 1,1-31 2,7; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - Ga 6,18 przypis *; *** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa

7. On gromadzi3664 wody4325 morskie w stos* i w zbiornikach** kładzie5414 głębię*** wód.* lub: w stertę; ** w skarbcach, magazynach, spichlerzach; *** hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - por. Rdz 1,2

8. Niech cała ziemia boi* się JHWH, niech się Go lękają** wszyscy mieszkańcy świata8398.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, lękać się, czcić, szanować; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - lękać się, być ogarniętym bojaźnią, odczuwać bojaźń z powodu tymczasowości, przemijalności, niestabilności (?)

9. On bowiem przemówił559 – i stało1961 się; On rozkazał* – i stoi trwale**.Ps 148,5; Iz 55,11* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, nakazać, wyznaczyć; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać mocno, trwać, wytrzymać, zajmować stanowisko

10. JHWH miażdży6331 zamysły* narodów1471, niweczy5106 plany** ludów5971.Ps 13,2; Iz 8,10; Iz 19,3* lub: plan, rada, zamysł, akt decyzji; ** wymysły, plany, zamiary, wynalazki, myśli

11. Zamysł6098 JHWH trwa5975 na wieki, myśli4284 Jego serca3820 z pokolenia na pokolenie.

12. Błogosławiony835 naród1471, którego Bogiem jest JHWH; lud5971, który On wybrał977 sobie na dziedzictwo*.Ps 139,17; Ps 144,15; Prz 19,21; Iz 55,8* lub: majątek, dziedzictwo, mienie

13. JHWH patrzy5027 z niebios, widzi wszystkich synów ludzkich*.Rdz 6,12; 2Krn 16,9; Ps 11,4; Ps 14,2; Ps 102,19; Prz 15,3; Jr 23,23; Hbr 4,13* dosłownie: człowieka

14. Z miejsca, w którym przebywa, przypatruje7688 się wszystkim mieszkańcom ziemi776.

15. Ukształtował* serce3820 każdego z nich, zwraca uwagę** na wszystkie ich czyny4639.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nadawać formę, kształtować, planować - Rdz 2,7; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozumieć, nauczyć, zwracać uwagę na

16. Nie wybawi3467 króla liczne7230 wojsko2428 ani nie ocali5337 bohatera* wielka siła**.Wj 15,1; Ps 44,6; Ps 60,11* lub: człowiek silny, dzielny, potężny, bohater; ** lub: siła, potęga, moc jako zdolność

17. Koń5483 jest zwodniczy* w wybawieniu8668, nie ocali4422 swoją wielką siłą2428.* hebr.: seqer - kłamstwo, rozczarowanie, oszustwo, fałsz

18. Oto oko* JHWH nad tymi, którzy się Go boją3373, nad tymi, którzy pokładają nadzieję** w Jego miłosierdziu2617;Hi 36,7; Ps 34,15; Ps 56,13* por. Ps 32,8 przypis ***; ** lub: czekać, mieć nadzieję, spodziewać się

19. Aby ocalić5337 od śmierci4194 ich duszę5315 i zachować ich przy życiu2421 w czasie głodu.

20. Nasze dusze* oczekują2442 JHWH, On jest naszą pomocą** i tarczą4043.Ps 130,6; Iz 8,17* dosłownie: nasza dusza - l.poj.; ** pomocnikiem, wsparciem

21. W Nim bowiem rozraduje8055 się nasze serce, bo zaufaliśmy* Jego świętemu imieniu.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być śmiałym, być bezpiecznym

22. Niech będzie nad nami Twoje miłosierdzie2617, JHWH, według pokładanej w Tobie nadziei3176.Ps 130,7; Ps 147,11

↑↑

Psalm 34

Dawidowy*, gdy zmienił8138 swoje zachowanie2940** przed Abimelekiem40*** i wypędzony1644 przez niego, odszedł.psalm ma konstrukcję akrostyczną - por. Ps 25dosłownie: smak, sąd, decyzję (zachowania?), grać rolę, symulować szaleństwo;tj. „mój ojciec jest królem” imię własne lub nazwa ogólna dla królów filistyńskich - Dz 8,27 przypis 34

1. Będę błogosławił1288 JHWH w każdym3605 czasie6256, Jego chwała**** zawsze8548 będzie na moich ustach6310.Ps 62,8; 2Tm 4,2**** lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny

2. Moja dusza5315 będzie się chlubić* JHWH; pokorni6035 to usłyszą8085 i rozradują8055 się.* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - chlubić się, przechwalać się, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jaśnieć, świecić

3. Wywyższajcie*|IMP JHWH ze mną i wspólnie3162 czyńmy wielkim** Jego imię8034.Ps 69,30; Łk 1,46* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić wielkim, potężnym, wywyższać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być wielkim, wywyższać, stawiać na górze

4. Szukałem1875 JHWH, a On mnie wysłuchał* i uwolnił5337 od wszystkich3605 moich lęków**.Ps 17,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpowiadać, zareagować, zaświadczyć, mówić; ** lub: strach, przerażenie, groza - tu l.mn.

5. Spojrzeli5027 na Niego i rozpromienili* się, a ich oblicza6440 nie doznały wstydu**.Ps 25,3; Iz 60,5* lub: świecić, promienieć, oświecać, płonąć; ** lub: być zmieszanym, wstydzić się, metaforycznie rumienić się

6. Ten oto biedak* wołał7121, a JHWH wysłuchał8085 i wybawił3467 go ze wszystkich3605 jego utrapień**.Ps 10,12* lub: słaby, udręczony, nędzny, pokorny; ** lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot

7. Anioł JHWH rozbija obóz* dookoła tych, którzy się Go boją3373, i ratuje2502 ich.Ps 91,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pochylić się (nad kimś), rozbić obóz, oblegać

8. Skosztujcie* i zobaczcie7200 jak dobry2896 jest JHWH: Błogosławiony835 człowiek**, który Mu ufa2620.Ps 119,103; Hbr 6,5; 1P 2,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - próbować, smakować, dostrzegać, jeść; ** lub: mocarz, wojownik, bohater - Wj 10,11 Jr 17,5.7

9. Bójcie3372 się JHWH, Jego święci*, bo niczego nie braknie** tym, którzy się Go boją3373.* hebr.: qadosz - święty, oddzielony (od) poświęcony (dla); ** lub: niedostatek, ubóstwo, potrzeba, rzecz, brak

10. Lwięta zbiedniały7326 i cierpią głód7456, lecz szukającym1875 JHWH nie zabraknie* żadnego3605 dobra2896.Hi 4,10; Ps 84,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejawiać brak, odczuwać brak, zmniejszać się

11. Chodźcie, synowie1121, słuchajcie* mnie; nauczę3925 was bojaźni3374 JHWH.Ps 66,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słuchać, posłuchać, okazać posłuszeństwo

12. Któż* jest tym mężem376, rozkoszującym** się życiem, miłującym157 wiele dni3117, by móc oglądać7200 dobro2896?Kaz 3,13* lub: kto człowiekiem; ** lub: pożądający, rozkoszujący się, znajdujący przyjemność

13. Strzeż* swojego języka od zła7451, a swoich warg od mówienia tego, co zwodnicze4820.* lub: strzec, pilnować, zachowywać, czuwać nad

14. Odwróć* się od zła7451 i czyń dobrze, szukaj pokoju7965 i dąż** do niego.Prz 16,6; Jk 3,4-6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zejść z drogi, zawrócić, stronić od, zostać usuniętym; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - gonić zawzięcie za, dążyć gorliwie, zabiegać usilnie wszystkie czasowniki w w. 13 i 14 są w trybie rozkazującym

15. Oczy5869 JHWH są zwrócone na sprawiedliwych6662, a Jego uszy otwarte na ich krzyk o pomoc*;Hi 36,7; Ps 33,18; 1P 3,12* lub: wołanie, błaganie, krzyk o pomoc - Wj 2,23, Lm 3,56

16. Lecz oblicze6440 JHWH jest przeciwko czyniącym zło7451, aby pamięć2143 o nich wymazać* z ziemi776.Ps 9,6-7; Prz 10,7* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyciąć, zniszczyć, pozwolić na zgubę

17. Wołają6817 sprawiedliwi, a JHWH wysłuchuje8085 ich i uwalnia5337 z wszelkiego3605 utrapienia6869.Ps 51,19; Ps 145,17

18. Bliski7138 jest JHWH tym, których serce jest złamane7665 i uwalnia3467 skruszonego1793 ducha*.Ps 51,17; Ps 147,3* lub: skruszonych na duchu

19. Liczne są cierpienia* sprawiedliwego6662, ale JHWH uwalnia5337 go od nich wszystkich.* lub: zło, udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły

20. Strzeże* wszystkich jego kości; ani jedna z nich się nie złamała7665.Wj 12,46; Ps 91,12; J 19,36* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, strzec, mieć pieczę nad

21. Zło7451 zabije niegodziwego7563 i ci, którzy nienawidzą8130 sprawiedliwego6662, będą uznani za winnych*;Ps 94,23; Ps 104,11; Prz 24,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być winnym, być oskarżonym, popełnić zło, wyrządzić krzywdę, czynić źle, naruszyć prawo

22. JHWH odkupi* dusze swoich sług5650 i nie będą uznani za winnych ci, którzy Mu ufają.Ps 71,23* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wykupionym

↑↑

Psalm 35

1. Psalm Dawida. Zmagaj* się, JHWH, z moimi przeciwnikami3401, walcz** z tymi, którzy walczą3898 ze mną!Wj 14,25; Iz 49,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prowadzić sprawę sporną w sądzie, walczyć, zmagać się, wnieść skargę, zaatakować kogoś (wymówkami); ** lub: prowadzić bitwę, toczyć wojnę, walczyć

2. Chwyć* tarczę i puklerz** i powstań mi na pomoc5833!Ps 5,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - złapać, wzmocnić, uczynić silnym; ** lub: duża tarcza zakrywająca całą postać, puklerz (?) - mała okrągła tarcza o spiczastym środku

3. Wyciągnij* włócznię2595 i zagrodź** drogę moim prześladowcom. Powiedz mojej duszy: Ja jestem twoim zbawieniem3444!Ps 13,15; Ps 40,17* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trzymać pustym - (stąd: domyślnie wyciągnąć z pochwy), wylewać, opróżniać - Kpł 26,33, Ps 18,42, Ml 3,10; ** hebr. rdzeń s-g-r można odczytać - dzidę lub topór - EIB Ps 35,3

4. Niech będą zawstydzeni954 i upokorzeni* ci, którzy szukają mojej** duszy5315! Niech się obrócą i odejdą zmieszani2659 ci, którzy planują*** wyrządzić mi krzywdę7451!Ps 40,14; Ps 70,2; Ps 129,5* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać upokorzonym, wstydzić się; ** idiom: nastają na moje życie; *** lub: planują, liczą, sądzą

5. Niech będą jak plewy na wietrze i niech anioł JHWH ich rozproszy*.Rdz 16,7; Rdz 22,11; Za 1,12; Mt 28,2; Dz 12,7* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pchnąć, pchnąć gwałtownie

6. Niech droga1870 ich będzie ciemna i śliska i niech anioł JHWH ich ściga*.Ps 73,19; Jr 23,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścigać kogoś w sposób wrogi, prześladować, nękać

7. Bez powodu bowiem skrycie2934 przygotowali na mnie w dole2934 sieć7568, bez powodu wykopali dół na moją duszę5315.Ps 7,15; Ps 9,15; Ps 31,4

8. Niech bezwiednie* przyjdzie na takiego zniszczenie**; i niech złapie3920 go jego własna sieć7568, którą ukrył2934. Niech*** w nią wpadnie5307 ku zniszczeniu7722.Hi 8,18; Ps 7,5* dosłownie: nie pozna - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: ruina, pustkowie; *** oby - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

9. A moja dusza5315 rozraduje1523 się w JHWH, będzie się weselić7797 Jego zbawieniem*.Ps 5,11; Iz 61,10* lub: wybawienie, dobrobyt, pomyślność

10. Wszystkie moje kości powiedzą: JHWH, któż jest jak Ty, który wyrywasz* ubogiego** z ręki silniejszego2389 od niego, ubogiego i będącego w potrzebie*** z ręki grabiącego1497?Wj 15,11* lub: wyzwolić, wyratować, wyswobodzić, wyrwać; ** lub: biedny, udręczony, słaby, pokorny, skromny, nędzny; *** lub: być ubogim, bardzo biednym, być w potrzebie, nędza

11. Powstają okrutni2555 świadkowie5707 i będą mnie pytać* o to, czego nie wiem**.Ps 27,12; Prz 19,5; Prz 19,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypytywać, domagać się (odpowiedzi), dowiadywać się dokładnie; ** lub: nie znam

12. Odpłacili7999 mi złem7451 w zamian za dobro2896, osieroceniem* mojej duszy5315.Ps 28,20; Jr 18,20* lub: być bezdzietnym wskutek utraty dzieci, być pogrążonym w żałobie, być pozbawionym dzieci

13. Lecz ja, gdy oni chorowali2470, ubierałem się w wór*, dręczyłem2631 postem moją duszę i moja modlitwa8605 wracała na moją pierś**.* tj. wór wykonany z włosia koziego - 2Sm 2,10 wkładany jako przejawianie żałoby lub podkreślenie znaczenia wypowiedzi - Rdz 37,34; ** idiom: wciąż się za nimi modliłem

14. Postępowałem jak z przyjacielem7453, jak z bratem251, chodziłem jak w żałobie po matce, zasępiony* i zgięty*** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sczerniały, ciemny, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować opłakiwanie; ** lub: pochylony, uniżony

15. Lecz gdy ja kulałem*, oni się radowali8055 i zbierali622 się, zbierali622 się przeciwko mnie, pobici** – o czym nie wiedziałem3045 – szarpią*** mnie i nie milczą1826.Ps 38,17; Jr 20,10* lub: kuleć, upadać; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: uderzony, porażony; *** dosłownie: drzeć na kawałki (szatę), rozrywać, odzierać

16. Między obłudnikami2611 i prześmiewcami3934, za jedzenie* zgrzytali na mnie zębami**.* hebr.: ma’og - ciasto, jedzenie - 1Krl 17,12, szydercy uczt - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** idiom: zgrzytanie zębami to objaw złości i nienawiści

17. PANIE136, jak długo4100 będziesz na to patrzeć7200? Odnów* z ruin7722 moją duszę5315, od młodych lwów3715 ocal drogą** duszę moją.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ożywić, odświeżyć, odwrócić, przyprowadzić z powrotem; ** lub: jedyną w swoim rodzaju - por. Ps 22,20-21

18. Będę* Ci dziękował3034 w wielkim zgromadzeniu6951, wśród licznego6099 ludu będę* Cię chwalił1984.Ps 22,22; Ps 22,25; Hbr 2,12* lub: obym - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

19. Niech się nie cieszą8055 ze mnie moi zakłamani* wrogowie341, nienawidzący8130 mnie bez powodu. Niech nie mrugają7169 okiem**.Ps 13,14; Ps 30,1; Ps 38,19; J 15,25* lub: oszustwo, krzywda, podstęp, kłamstwo, fałsz; ** idiom: wyraz szyderstwa lub sposobu porozumiewania się - por. Prz 6,13 10,10

20. Nie mówią1696 bowiem o pokoju7965, lecz przeciwko spokojnym* tej ziemi** obmyślają2803 zdradliwe4820 słowa1697.Ps 55,21; Jr 9,8; Mi 6,12* lub: (mieszkającym) w ciszy - poetyckie określenie zgromadzenia wiernych lub narodu wybranego - por. Word Biblical Commentary Ps 35,20 - hapax legomenon; ** lub: spokojnym w kraju

21. Rozwierają* na mnie swoje usta6310, mówiąc559: Ha, ha**! Widziały7200 to nasze oczy5869.* dosłownie: poszerzają; ** wyrażenie radości - Iz 46,16, radości złośliwej, - Ez 25,3, rżenie konia - Hi 39,25

22. Widziałeś to, JHWH, nie milcz*; PANIE136, nie bądź ode mnie daleki7368.* obyś nie milczał - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

23. Ocknij5782 się i obudź6974 się na mój sąd4941, mój Boże430 i PANIE136! Powstań do sporu* o mnie.Ps 7,6; Ps 44,23; Ps 59,4* lub: sprawa w sądzie, konflikt, spór, kłótnia, niesnaska

24. Osądź8199 mnie według swojej sprawiedliwości6664, JHWH, mój Boże! Niech się nie radują8055 ze mnie.Ps 26,1; Ps 43,1

25. Niech nie mówią w swoim sercu3820: Ha*! Nasza dusza5315 górą**! Niech nie mówią559: Pochłonęliśmy1104 go!Ps 124,3; Lm 2,16* por. w. 21 przypis **; ** idiom: stała się nasza wola, spełniło się nasze pragnienie

26. Niech się zawstydzą954 i zmieszają2659 ci, którzy razem3162 cieszą8056 się z mojego nieszczęścia7451; niech się okryją3847 wstydem1322 i hańbą* ci, którzy się nade mnie wynoszą**.* lub: wstyd, hańba, zakłopotanie, zniewaga; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić się wielkim, potężnym, wywyższać się

27. Ale niech wykrzykują z radości7442 i niech ucieszą8055 się ci, którzy pragną* mojej sprawiedliwości6664; niech mówią nieustannie8548: Niech będzie wywyższony1431 JHWH, który pragnie* pokoju7965 dla swojego sługi5650.* lub: pożądać, rozkoszować się, znajdować przyjemność

28. A mój język przez cały dzień będzie rozgłaszał1897 Twoją sprawiedliwość6664 i Twoją chwałę8416.2Sm 7,26; Ps 34,1; Ps 40,16; Ps 70,4; Ps 138,2; Ps 145,21

↑↑

Psalm 36

Dla przewodnika chóru. Psalm Dawida*, sługi5650 JHWH.dosłownie: Dawidowy

1. Oświadczenie**: Przestępstwo*** bezbożnego7563 mówi w głębi7130 mojego serca****: Nie ma bojaźni6343 Bożej przed jego oczyma.Rz 3,18** lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1 w Starym Przymierzu ten rodzaj składni zdania występuje tylko jeden raz; *** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja; **** lub: przestępstwo bezbożnego (jest) we wnętrzu mojego serca

2. Schlebia* sobie bowiem w swoich oczach, by szukać4672 swej nieprawości5771 i** nienawidzić8130.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - schlebiać, być gładkim; ** dosłownie: by

3. Słowa jego ust to niegodziwość205 i podstęp4820, zaniechał* roztropności** i czynienia dobra3190.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć kres, zrzec się, przestać, ustać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mieć wgląd, patrzeć na, rozważać, zastanawiać się

4. Na swoim posłaniu4904 obmyśla2803 nieprawość*, postawił3320 się na niedobrej2896 drodze i nie wzgardzi** złem7451.Ps 10,7; Prz 4,6; Iz 65,2* lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult; ** nie odrzuci, nie odmówi

5. JHWH, Twoje miłosierdzie2617 sięga niebios*, Twoja wierność530 aż do obłoków7834.Ps 57,10; Ps 103,11; Ps 108,4* dosłownie: w niebiosach

6. Twoja sprawiedliwość6666 jak potężne410 góry, Twoje orzeczenia* jak wielka głębia8415; Ty, JHWH, wybawiasz** ludzi i zwierzęta929!Ps 71,19; Ps 104,14-15* lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wybawić, ocalić, wyzwolić, dać zwycięstwo

7. Jak cenne3368 jest Twoje miłosierdzie2617, Boże! Dlatego synowie ludzcy* chronią2620 się w cieniu Twoich skrzydeł**.Rt 2,12; Ps 17,8; Ps 51,7; Ps 91,4* dosłownie: człowieka - hebr.: adam; ** tj. symbol ochrony lub schronienia - por. Sdz 9,15 Mt 23,37

8. Nasycą się tłustością* Twojego domu, napoisz ich strumieniem5158 Twoich rozkoszy**.* tj. tłuszcz pomieszany z popiołem spalonych ofiar - metaforycznie obfitość, błogosławieństwo - por. Kpł 1,16 1Krl 13,3 Iz 55,2; ** lub: zbytek, luksus, specjał, rozkosz, biżuteria

9. Ponieważ3588 u Ciebie jest źródło* życia**, w Twojej światłości216 ujrzymy światłość216.Ps 4,7; Prz 13,14; Prz 14,27; J 4,14* lub: krynica, zdrój, źródło; ** lub: odrodzenie, pragnienie, utrzymanie, życie

10. Roztocz* swoje miłosierdzie2617 nad tymi, którzy Ciebie znają3045, a Twoją sprawiedliwość6666 nad ludźmi prawego** serca.Wj 33,13; Jr 10,25; Ez 28,19; Mt 7,21; J 17,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ściągnąć, schwytać, zostawić za sobą (ziarno podczas zasiewu), koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - zostać wydłużonym; ** lub: szczerego, prostolinijnego

11. Niech nie zdepcze* mnie stopa7272 pysznego**, niech mnie nie wygania*** ręka niegodziwego7563.Ps 38,16; Ps 119,122* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wchodzić, wkraczać, iść, dostąpić; ** lub: być wyniosłym, majestatycznym, dumnym; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować wędrowanie bez celu

12. Tam upadli5307, czyniący6466 nieprawość205 zostali powaleni* i nie będą zdolni** powstać.* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być ciśniętym w dół; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć moc, być zdolnym

↑↑

Psalm 37

1. Dawidowy1732. Psalm. Nie płoń* gniewem na złych7489, nie zazdrość7065 czyniącym6213 nieprawość5766.Ps 73,3; Prz 23,17* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - rozpalać się z udręki, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - pałać gniewem

2. Jak trawa2682 bowiem szybko4120 zostaną podcięci5243 i zwiędną5034 jak młoda trawa*.Ps 92,7; Jk 1,11* lub: trawa, zioła, roślinność, młoda trawa

3. Ufaj* JHWH i czyń6213 dobrze2896; będziesz mieszkał na ziemi776 i na pewno będziesz nakarmiony**.Ps 4,5; Ps 31,6; Ps 115,11; Ps 118,8; Jk 4,17; 1P 3,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być śmiałym, być bezpiecznym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, pilnować, paść się, karmić się

4. Rozkoszuj* się JHWH, a On spełni5414 prośby** twojego serca3820.Ps 4,6; Ps 21,12; Ps 145,19; Iz 58,14* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - być nawykłym do rzeczy wykwintnych, wielce się czymś rozkoszować, być rozpieszczanym, doznawać przyjemności, być odświeżonym; ** lub: prośba, usilna prośba, pragnienie

5. Skieruj* do JHWH swoje kroki** i zaufaj982 Mu, a On będzie działał6213;Ps 55,22; Prz 16,3; 1P 5,7* dosłownie: pokulać się do, zwinąć się do, rzucić się do; ** drogę

6. I wyniesie3318 twoją sprawiedliwość6664 jak światłość216, a twoją prawość* jak południe6672.* lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

7. Umilknij* przed JHWH i oczekuj** Go; nie płoń2734 gniewem na tego, komu powodzi6743 się w drodze1870, na człowieka376, który spełnia6213 swoje złe zamiary4209.Ps 21,11; Ps 62,1; Jr 12,1; Lm 3,26* dosłownie: bądź milczący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - milczeć, oniemieć, być nieruchomym; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - czekać z utęsknieniem

8. Zaprzestań* gniewu639 i porzuć zapalczywość**; nie płoń gniewem jedynie389 po to, aby wyrządzać krzywdę7489.Ef 4,26; Ef 4,31; Jk 1,20* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odstąpić, pozwolić opaść, rozluźnić, być cicho; ** lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, oburzenie, złość

9. Złoczyńcy7489 bowiem będą odcięci3772, a ci, którzy oczekują6960 JHWH, odziedziczą* ziemię776.Ps 25,13; Mt 5,5* lub: objąć w posiadanie, zająć

10. Jeszcze chwila*, a nie będzie niegodziwego7563; spojrzysz** na jego miejsce4725, a już go nie będzie.Hi 7,10* lub: trochę, niewielka ilość, ledwie; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - okazać się uważnym, rozważyć starannie

11. Lecz pokorni* odziedziczą3423 ziemię i będą się rozkoszować6026 obfitością7230 pokoju7965.Ps 37,9; Mt 5,5* lub: uciśniony, uniżony, biedny, słaby

12. Niegodziwy7563 knuje* przeciwko sprawiedliwemu i zgrzyta2786 na niego zębami**.* lub: wpaść na pomysł, planować, uknuć w złym zamiarze; ** idiom: zgrzytanie zębami to objaw złości i nienawiści

13. Lecz PAN136 będzie się śmiał7832 z niego, bo widzi, że nadchodzi935 jego dzień3117.Ps 2,4

14. Niegodziwi7563 dobyli miecza2719 i napięli swój łuk7198, aby powalić5307 ubogiego6041 i będącego w potrzebie*, aby zamordować** tych, którzy idą prawą3477 drogą1870;Ps 11,2; Lm 2,14* lub: być ubogim, bardzo biednym, być w potrzebie, nędza; ** lub: zarżnąć, zgładzić, zabić bez litości, wymordować

15. Lecz ich miecz2719 przeniknie* ich własne serce3820, a ich łuk zostanie złamany7665.1Sm 2,4; Ps 46,9* dosłownie: miecz przyjdzie na ich własne serce

16. Lepsza2896 jest odrobina* u sprawiedliwego6662, niż wielkie bogactwo** wielu niegodziwych7563;Prz 15,16; Prz 16,8; Kaz 4,6; 1Tm 6,5* lub: niewielka ilość, trochę; ** lub: obfitość, wielka liczba, bogactwo

17. Ramiona niegodziwych7563 będą bowiem połamane*, a podtrzymującym** sprawiedliwego6662 jest JHWH.Ps 145,14; Prz 10,2* idiom: niegodziwi zostaną pozbawieni swojej siły; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wspierać, podtrzymywać, utrzymywać, spocząć na

18. JHWH zna dni nienagannych*, ich dziedzictwo** będzie trwać1961 na wieki5769.Ps 1,6; Kaz 8,12* lub: bez skazy, posiadający uczciwość, być kompletnym; ** lub: własność, majątek, dziedzictwo, mienie

19. W czasie nieszczęścia* nie doznają wstydu954, a w dniach głodu7459 będą nasyceni**.* lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas); ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, być najedzonym w nadmiarze

20. Ponieważ niegodziwi7563 zginą, a wrogowie341 JHWH znikną3615 jak okazałe3368 barany*, znikną3615 jak dym6227**.Kpł 9,24; Ps 68,2; Oz 13,3* lub: pastwisko, łąka, baran, jagnię, baranek; ** znikną jak wspaniałość (cenne, drogie) pastwiska - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, EIB

21. Niegodziwy7563 pożyczył3867 i nie zwraca*, sprawiedliwy okazuje łaskę** i obdarowuje5414.Łk 6,30* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynagradzać straty, płacić, nagradzać, skończyć; ** lub: okazywać łaskę, przychylność, miłosierdzie

22. Ponieważ błogosławieni1288 przez Niego odziedziczą* ziemię776, a przeklęci** przez Niego zostaną odcięci***.Pwt 28,12; Pwt 28,44; Prz 3,33* lub: objąć w posiadanie, zająć, odziedziczyć; ** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być traktowanym jako przeklęty, być bez wartości; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać odciętym, zostać zużytym, ponieść fiasko

23. JHWH umacnia kroki* człowieka**, a w drodze1870 jego będzie miał upodobanie2654.1Sm 2,9; Ps 66,9; Prz 16,9; Prz 24,16; Jr 10,23* dosłownie: od JHWH kroki męża są umacniane lub przez JHWH kierowane są kroki ...; ** lub: mocarz, wojownik, bohater

24. Gdy upadnie5307, nie będzie porzucony*, bo JHWH podtrzymuje5564 go swoją ręką**.Ps 145,14* lub: ciskać, rzucać, wyrzucać, uprowadzić; ** lub: podtrzymuje, wspiera, utrzymuje jego rękę

25. Byłem młodzieńcem5289, a teraz się zestarzałem2204, lecz nie widziałem sprawiedliwego6662, aby był opuszczony5800, ani jego potomstwa2233 proszącego* o chleb3899.Iz 41,17* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, dążyć, błagać, prosić, pragnąć, żądać

26. Każdego dnia okazuje łaskę* i pożycza, a jego potomstwo2233 jest błogosławione**.Pwt 15,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać łaskę, przychylność, miłosierdzie; ** lub: jest w błogosławieństwie - por. Biblia Brzeska, Biblia Hebraica Stuttgartensia 5 th. ed., King James Version versification

27. Odwróć* się od złego7451 i czyń dobrze2896, i mieszkaj** na wieki5769.Hi 28,28; Ps 34,14; Ps 37,3; Iz 1,16; 2Tm 2,19* lub: odejść, zejść z drogi, stronić; ** lub: osiedlić, przebywać, pozostawać, zamieszkiwać

28. JHWH bowiem miłuje157 prawość* i nie opuszcza swoich świętych**, strzeże8104 ich na wieki5769; a potomstwo2233 niegodziwych7563 zostanie odcięte3772.Pwt 31,6; Ps 21,10; Hbr 13,5* lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; ** lub: wierny, bogobojny, dobry, pobożny, święty

29. Sprawiedliwi6662 odziedziczą* ziemię776 i będą w niej mieszkać7931 na zawsze**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, odziedziczyć; ** lub: wieczność, stałość, dawna przeszłość, kontynuacja

30. Usta6310 sprawiedliwego6662 rozważają* mądrość**, a jego język3956 mówi1696 o sądzie4941.Ps 49,3; Ps 119,13; Prz 10,13* por. Ps 1,2 przypis *** - hebr.: hagaʰ; ** lub: zmyślność, roztropność, biegłość, mądrość

31. Prawo8451 jego Boga jest w jego sercu, jego kroki się nie zachwieją4571.Ps 1,2; Ps 19,7; Ps 119,1

32. Niegodziwy7563 czyha6822 na sprawiedliwego i szuka* sposobu, aby go zabić**.Ps 10,8; Ps 17,11* lub: szukać, dążyć do czegoś, pragnąć, wymagać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zabić, uśmiercić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostać zgładzonym, zginąć

33. Lecz JHWH nie zostawi5800 go w jego ręku* i nie uzna za winnego7561 w czasie, gdy będzie sądzić**.Ps 34,22; Ps 109,31; 2P 2,9* idiom: pozostawić kogoś w mocy decyzji drugiej osoby; ** lub: nie (dopuści by mu) wyrządzono zło w (chwili) sądu

34. Oczekuj* JHWH i strzeż8104 Jego drogi1870, a On cię wywyższy**, abyś odziedziczył3423 ziemię776; zobaczysz7200 jak odetnie3772 niegodziwych7563.Ps 27,14; Ps 52,5-6; Ps 91,8; Prz 20,22; Iz 40,31* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czekać, wypatrywać z niecierpliwością koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć nadzieję; ** dosłownie: podniesie wysoko

35. Widziałem7200 niegodziwego7563 napawającego przerażeniem* i rozpierającego** się jak zielone*** drzewo w rodzimej glebie****.Hi 5,3; Jr 12,2* lub: rodzący bojaźń, przejmujący lękiem, wzbudzający trwogę, bezwzględny, potężny - Ps 37,35 Iz 13,11 Jr 15,21; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - rozszerzyć, rozlać się, uczynić nagim; *** lub: bujny, kwitnący, zielony; **** dosłownie: wynurzający się z ziemi, stąd: rdzenny mieszkaniec, tubylec, miejscowy

36. Lecz przeminął5674 i oto już go nie ma; szukałem1245 go i nie znalazłem4672.

37. Spójrz* na nienagannego8535 i przypatruj7200 się prawemu3477, bo przyszłość** takiego człowieka376 to pokój7965.Hi 1,1; Ez 14,14; Łk 2,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad; ** lub: koniec, czas późniejszy, ostatni, przyszłość, potomstwo

38. Lecz buntujący* się razem3162 zostali zniszczeni8045, potomstwo319 niegodziwych7563 zostało odcięte319.Ps 1,4-6; Ps 109,13; Prz 2,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - buntować się, wzniecać bunt, naruszać (Prawo)

39. Jednak* zbawienie8668 sprawiedliwych6662 jest od JHWH; On jest ich twierdzą** w czasie utrapienia***.Ps 3,8; Ps 9,9; Ps 62,1; Iz 12,2; Jo 2,9* dosłownie: a zbawienie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: miejscem schronienia, ucieczką, warownią; *** lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot

40. JHWH ich wspomoże5826 i wyzwoli6403; wyzwoli6403 ich od niegodziwych7563 i wybawi3467, bo w Nim pokładają nadzieję*.Ps 5,11; Ps 7,1; Ps 22,4; Ps 34,22; Ps 54,4; Łk 18,7-8* lub: zaufać, szukać schronienia, szukać ucieczki, złożyć nadzieję w (Bogu)

↑↑

Psalm 38

Psalm Dawida1732 dla przypomnienia2142*.lub: dla pamięci, dla upamiętnienia

1. JHWH, nie karć** mnie w swoim gniewie7110 i nie karz3256 mnie w swojej zapalczywości***.Ps 6,1** lub: nie sądź, nie besztaj, nie uznawaj za winnego; *** lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, oburzenie, złość

2. Twoje strzały2671 utkwiły5181 bowiem3588 we mnie i ciężko spadła* na mnie Twoja ręka**.* dosłownie: zeszła; ** lub: (ciśnie) mnie w dół Twoja ręka

3. Na skutek* Twojego gniewu2195, nie ma nic zdrowego** w moim ciele1320, nie ma odpoczynku*** dla moich kości6106 z powodu* mojego grzechu2403.Hi 33,19; Ps 31,10; Ps 102,10* dosłownie: od oblicza; ** lub: nic całego, kompletnego, normalnego stanu (ciała); *** lub: pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność

4. Bo moje winy* sięgają** ponad moją głowę***, są jak wielkie brzemię**** zbyt ciężkie3513 dla mnie.* lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przechodzić nad, przez; *** idiom: moje grzechy przerastają mnie; **** hebr.: masa - ciężar, brzemię, ładunek, wypowiedź - słowo często rozpoczynające wypowiedź proroka - Iz 13,1 14,28

5. Cuchną* i ropieją** moje rany2250 z powodu mojej głupoty200.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydzielać odrażający odór; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - gnić, rozkładać się, ropieć, rozpadać się, marnieć

6. Jestem zgarbiony* i bardzo** się pochyliłem7817, przez cały dzień chodzę smutny***.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zgiętym, pochylonym, wykręconym; ** lub: wielce, niezmiernie, bardzo; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sczerniały, ciemny, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować opłakiwanie, stąd: smutny

7. Moje lędźwie* bowiem napełniły4390 się żarem** i nie ma nic zdrowego*** w moim ciele1320.Lm 1,13* lub: bok, lędźwie, biodro(?); ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być płonącym, spalonym; *** lub: nic całego, kompletnego, normalnego stanu (ciała)

8. Jestem odrętwiały6313 i* bardzo przygnębiony**, zawodzę*** z powodu jęku5100 mojego serca.Hi 3,24; Lm 2,11* lub: tak bardzo - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zdruzgotany, skruszony, zgnębiony; *** dosłownie: ryczę, wyję

9. PANIE*, przed Tobą są wszystkie3605 moje pragnienia** i moje wzdychanie*** nie jest przed Tobą ukryte5641.* lub: Panie mój - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: tęsknota serca, pożądanie, pragnienie, życzenie; *** lub: jęczenie w wyrazie żalu lub fizycznego bólu

10. Moje serce3820 się miota*, opuściła5800 mnie siła3581 i światła216 moich oczu5869 również nie ma** ze mną.Ps 6,7; Ps 69,3; Ps 88,9; Lm 2,11; Lm 5,16* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dygotać, trzepotać; ** idiom: ciemnieje mi w oczach ze zmęczenia - 1Sm 14,27-29, uchodzi ze mnie życie - Ps 13,3, coraz gorzej widzę - Prz 29,23 - EIB Ps 38,11

11. Kochający157 mnie i przyjaciele7453 trzymają5975 się z daleka5048 od moich ran*, a moi bliscy7138 stoją5975 w oddali.Hi 19,13; Mt 26,56; Łk 23,49* lub: znak na ciele jako oznaka trądu - Kpł 13,2.4, udar, cios, plaga, choroba, plamka na ciele będąca efektem zarazy

12. Ci, którzy szukają1245 mojej duszy5315, zastawiają sidła5367, a ci, którzy zabiegają1875 o moją krzywdę*, mówią1696 o zniszczeniu** i przez cały dzień obmyślają1897 podstęp4820.Ps 35,4* lub: zło, udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły; ** lub: całkowity upadek, zniszczenie, klęska

13. Lecz ja nie słyszę jak głuchy2795, jestem jak niemy483, który nie otwiera swoich ust.

14. I stałem się jak człowiek, który nie słyszy i nie ma w swoich ustach napomnienia*.* lub: nagana, upomnienie, wyrzut, kara, kłótnia, spór

15. Ciebie bowiem, JHWH, oczekiwałem*; Ty mi odpowiesz, PANIE136, mój Boże.Ps 39,7; Ps 138,3* lub: czekać, mieć nadzieję, spodziewać się

16. Bo powiedziałem: Niech się nie cieszą8055 z mojego powodu; gdy moja noga się poślizgnie*, niech nie wynoszą** się nade mnie.Ps 34,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwiać się, zsuwać się, trząść się; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić wielkim, potężnym, wywyższyć się

17. Ja bowiem jestem przygotowany3559 na potknięcie* i mój ból4341 zawsze8548 jest przede mną.* lub: kuleć, upadać, potykać się

18. Wyznaję* więc3588 moją nieprawość5771 i niepokoję1672 się swoim grzechem.Ps 51,3; 2Kor 7,7; 1J 1,9* lub: oznajmiać, rzucać w oczy, mówić

19. Lecz moi wrogowie341, którzy żyją2416, stali się silni6105; liczni7231 stali się ci, którzy podstępnie* mnie nienawidzą8130.* lub: oszustwo, krzywda, podstęp, kłamstwo, fałsz

20. Odpłacają7999 mi złem7451 za dobro2896 i przeciwstawiają* się mi, bo kroczę** za dobrem2896.Rdz 44,4; 1Sm 25,21; Ps 35,12; Ps 109,5; Prz 17,13* hebr.: satan - być przeciwnikiem, opierać się, przeciwstawiać; ** lub: ścigać, gonić, chodzić za kimś, pilnie śledzić

21. Nie* opuszczaj mnie, JHWH, mój Boże, nie oddalaj** się ode mnie.* lub: obyś mnie nie... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** nie bądź ode mnie daleki

22. Pośpiesz2363 mi z pomocą, PANIE136, moje zbawienie*.* lub: mój ratunek, moje wybawienie

↑↑

Psalm 39

Dla przewodnika5329* chóru. Dla Jedutuna3038**. Psalm4210 Dawida.lub: przewodnikowi - nadzorować, przewodzićhebr.: jedutun - „sławiący, wdzięczny” - imię własne - 1Krn 25,1 lub imieniem tym nazwano grupę śpiewaków

1. Powiedziałem: Będę strzegł moich dróg, abym nie zgrzeszył2398 językiem3956; nałożę*** na usta6310 wędzidło4269, dopóki niegodziwy7563 będzie naprzeciwko5048 mnie.Ps 34,13; Jk 3,5-12*** dosłownie: będę strzegł moich ust wędzidłem

2. Zaniemówiłem w milczeniu, przestałem mówić* o dobru, lecz mój ból** był rujnujący***.* dosłownie: zamilkłem; ** tj. ból fizyczny lub umysłowy, smutek; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zakłóconym, nieszczęście, być zrujnowanym

3. Zapłonęło2552 we mnie serce3820; gdy rozmyślałem1901, zapłonął1197 ogień*, a wtedy przemówiłem swoim językiem tak:Jr 20,9; Łk 24,32* idiom: wzburzyły się we mnie moje emocje - Pwt 19,6

4. JHWH, oznajmij* mi mój kres7093 i miarę4060 moich dni, abym** poznał3045, jak bardzo jestem przemijający***.Hi 14,5; Ps 90,12; Ps 119,84* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - oznajmić, ujawnić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać; ** obym - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: ulotny, przejściowy, krótkotrwały

5. Oto darowałeś* mi moje dni3117 na szerokość dłoni2947**, a okres mojego życia*** jest niczym przed5048 Tobą; O tak389, każdy człowiek120, nawet wysoko postawiony5324, jest tylko parą****. Sela5542.Ps 62,9; Ps 89,47; Ps 144,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, zezwolić, ofiarować, położyć, przeznaczyć; ** tj. szerokość czterech palców - idiom: uczyniłeś go bardzo krótkim; *** lub: wiek, długość życia, świat; **** na próżno, marność

6. O tak*, człowiek376 porusza1980 się jak cień; doprawdy389 na próżno1892 się martwi**; gromadzi6651, a nie wie, kto to zabierze.Ps 49,10; 1Kor 7,31; Jk 4,14* partykuła potwierdzająca - o tak, z pewnością, doprawdy, zaiste lub ograniczająca - tylko, jednakże, lecz; ** lub: być niespokojnym, być zmartwionym, pałać gniewem

7. A teraz czego mam oczekiwać6960, PANIE136? W Tobie jest moja nadzieja8431.Ps 38,15

8. Uwolnij* mnie od wszystkich moich występków**, nie wystawiaj7760 mnie na pośmiewisko2781 głupca5036.Ps 44,13; Ps 79,4; Ps 119,22* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, wyratować, odzyskać, wyzwolić; ** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja

9. Jestem niemy* i nie otwieram moich ust**, bo Ty to uczyniłeś6213.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być związany, niemy; ** idiom: ponieważ moja kara pochodzi od Ciebie (?)

10. Oddal5493 ode mnie Twój cios5061, bo ginę3615 od wrogości* Twojej ręki**.Hi 9,34; Hi 13,21* lub: spór, niesnaski, wrogość, konflikt; ** lub: gdy Twoja ręka porusza się przeciwko mnie, ginę, lub: pod naporem Twojej ręki

11. Gdy karą8433 dyscyplinujesz* człowieka376 za nieprawość5771, to jak mól niszczysz4529 to, czego pragnie**; O tak389, parą1892 jest każdy człowiek120. Sela5542.Iz 50,9; Ps 39,5* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utrzymywać w karności, karcić, karać, chłostać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pragnąć, skarb, lub: jego piękno - King James Version, EIB

12. Wysłuchaj mojej modlitwy, JHWH, i nakłoń ucha na moje wołanie*; nie bądź głuchy na moje łzy, bo jestem przybyszem** dla Ciebie i przychodniem***, jak wszyscy moi ojcowie1.Kpł 25,23; 1Krn 29,15; Ps 119,19; 2Kor 5,6; Hbr 11,13; 1P 1,17; 1P 2,11* lub: błaganie, krzyk o pomoc - Wj 2,23, Lm 3,5; ** hebr.: ger - przybysz, tymczasowy mieszkaniec bez praw dziedzicznych, chroniony obywatel, obcy, prozelita; *** hebr.: toszaw - przybysz, cudzoziemiec, obcy

13. Odwróć8159 wzrok ode mnie, abym się rozpromienił*, zanim odejdę1980 i już mnie nie będzie369.Hi 10,20-21* lub: tylko w koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozpromienić się, uśmiechać, wyglądać ładnie, spowodować wybuch (radości), odzyskać siłę

↑↑

Psalm 40

1. Dla przewodnika chóru. Dawidowy. Psalm. Cierpliwie oczekiwałem* na JHWH i skłonił się ku mnie, i wysłuchał mojego wołania**.Ps 27,14; Ps 34,15* hebraizm - wyczekując wyczekiwałem - por. Dz 7,4; ** lub: wołanie (krzyk) o pomoc

2. I sprawił, że wyszedłem* z dołu953 zagłady** i z błota3121 bagiennego***; sprawił, że postawiłem6965 moje stopy na skale5553 i wzmocnił3559 moje kroki838.Ps 27,5; Ps 69,14* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wejście na górę, przyprowadzić w górę; ** dosłownie: wrzask, łoskot, ryk (związany z bitwą); *** lub: muł, torfowisko, błoto - lepkie, śliskie, grząskie - Ps 69,2

3. I włożył* w moje usta nową2319 pieśń7892, pieśń chwały** dla naszego Boga. Wielu7227 to zobaczy7200 i ulęknie3372 się, i zaufa*** JHWH.Ps 33,3; Obj 5,9; Obj 14,3* dosłownie: dał, spowodował; ** lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być śmiałym, być bezpiecznym

4. Błogosławiony835 człowiek*, który pokłada w JHWH swoją nadzieję**, a nie zwraca*** swoich oczu w kierunku dumnych7295 ani na tych, którzy oplatają**** się kłamstwem.Hi 23,11; Ps 2,12; Ps 34,8; Ps 84,12* lub: mocarz, wojownik, bohater - Wj 10,11 Jr 17,5.7; ** lub: zaufanie, ufność, miejsce ucieczki; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać się ku, rozejrzeć się, odwracać się; **** lub: gwałtownie skręcać, oddawać się

5. Wiele cudownych6381 dzieł uczyniłeś6213, Ty JHWH, mój Boże, a Twoich zamysłów* wobec nas nikt nie może wymienić w kolejności** przed413 Tobą; gdybym chciał je opowiedzieć5046 i ogłosić1696, są zbyt liczne6105, nie można ich policzyć5608.Hi 5,9; Ps 71,15; Ps 139,17-18* lub: myśl, plan, zamysł, wynalazek, wymysł; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - porządkować, ustawić w szeregu, wskazywać po kolei, porównywać, lub: nie ma porównania ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

6. W ofierze krwawej2077 i w darze z pokarmu4503 nie miałeś upodobania2654, lecz przekłułeś* mi uszy**; nie pytałeś7592 się o całopalenia5930 i ofiary za grzech2401.1Sm 15,22; Oz 6,6; Hbr 10,5* hebr.: karaʰ - kopać, drążyć, zrobić dziurę, wyciosać; ** myśl nawiązuje do oddania się w niewolę (w całkowite posłuszeństwo) - por. Wj 21,6 przez akt przekłucia ucha (?)

7. Wtedy powiedziałem559: Oto przybyłem935, w zwoju4039 dokumentu* napisano3789 o mnie.Łk 24,44; J 5,39; Dz 10,43; Hbr 10,7* lub: zwój, dokument prawny, inskrypcja (rozpoczynająca tekst?), coś spisanego

8. Z upodobaniem* czynię6213 to, w czym Ty znajdujesz przyjemność**, mój Boże, a Twoje Prawo8451 jest w głębi8432 mojego wnętrza4578.* lub: przyjemność, upodobanie, rozkosz, przychylność, łaska; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, mieć przyjemność w, pragnąć, zachwycać się czymś, być ochoczym hebr.: hapes - LXX thelema - wola, pragnienie - por. Mt 12,50 przypis *

9. Ogłosiłem* jako dobrą nowinę Twoją sprawiedliwość6664 w wielkim zgromadzeniu6951. Oto2009, nie będę zamykał** moich ust; JHWH, Ty o tym wiesz3045.Ps 22,22; Ps 22,25; Ps 35,18* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ucieszyć się dobrą nowiną, ogłaszać radosną wieść; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trzymać w ryzach, powściągać, zamykać

10. Twojej sprawiedliwości6666 nie skrywałem3680 w głębi8432 serca3820, opowiadałem559 o Twojej wierności* i Twoim zbawieniu8668; nie ukryłem3582 Twojego miłosierdzia2617 i Twojej prawdy** w wielkim zgromadzeniu***.* lub: wierność, zaufanie, stałość, pewność, stabilność, prawda; ** lub: wierność, prawda, pewność, wiarygodność; *** hebr.: kahal - zgromadzenie, wspólnota, zbór JHWH - por. gr.: ekklesia - Obj 22,16 przypis *

11. Dlatego Ty, JHWH, nie odmawiaj3607 mi swojej litości*; Twoje miłosierdzie2617 i prawda571 niech mnie zawsze strzegą**.Ps 36,5; Ps 57,3; Ps 61,7* lub: współczucie, litość, łono (wnętrze?); ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pilnować, czuwać nad, zachować, strzec - tu l.mn.

12. Ponieważ otoczyły661 mnie nieszczęścia*, których nie można policzyć**; dosięgły5381 mnie moje nieprawości5771, tak że nie mogę ich dostrzec***; stały się liczniejsze6105 niż włosy na mojej głowie7218, a moje serce3820 mnie zawodzi****.Ps 38,4; Ps 65,3* lub: zło, udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły; ** dosłownie: dla których nie ma liczby; *** lub: rozróżnić; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostawić, zaniedbać, odejść, zmienić nastawienie, dać się ponieść

13. Bądź łaskawy*, JHWH, zechciej mnie ocalić5337; JHWH, pośpiesz2363 mi na pomoc5833.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć upodobanie, być łaskawym, życzliwym

14. Niech się zawstydzą* i zmieszają** wszyscy, którzy razem3162 szukają1245 mojej duszy by ją zniszczyć***; niech odstąpią5472 do tyłu268 i zostaną upokorzeni**** ci, którzy znajdują przyjemność2655 w moim nieszczęściu7451.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być rozczarowanym, wstydzić się, być zażenowanym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstydzić się (rumienić), być zmieszanym; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmieść, porwać, zostać porwanym; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać upokorzonym, zhańbionym, wstydzić się

15. Niech będą ogarnięci grozą* z powodu swojej hańby1322 ci, którzy mówią: Ha**, ha!* lub: być spustoszonym, być porażonym strachem, być ogarniętym zgrozą, być zeszpeconym; ** wyrażenie radości - Iz 46,16, radości złośliwej - Ez 25,3, rżenie konia - Hi 39,25

16. Niech się radują7797 i niech będą zadowoleni* w Tobie, ci wszyscy, którzy Ciebie szukają1245; niech ci, którzy miłują157 Twoje zbawienie8668, zawsze8548 mówią: Niech JHWH będzie wywyższony**,Ps 35,27; Ps 70,4* lub: być zadowolonym, radować się, unosić się radością, promienieć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się wielkim, wywyższonym

17. Ja wprawdzie jestem ubogi6041 i nędzny*, lecz PAN136 myśli2803 o mnie. Ty jesteś moją pomocą5833 i tym, który mnie wyzwala**, mój Boże, nie zwlekaj***.Ps 35,10; Ps 37,14; Ps 86,1; Ps 109,22* lub: być ubogim, bardzo biednym, być w potrzebie, nędza; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić w bezpieczne miejsce, wyzwolić, zostać wyzwolonym, wyślizgnąć się; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - spóźniać, czekać

↑↑

Psalm 41

1. Dla przewodnika5329 chóru. Psalm Dawida. Błogosławiony835 ten, który poświęca uwagę* ubogiemu**, JHWH go wybawi4422 w dniu niedoli7451.Ps 82,3-4; Prz 14,21; Prz 19,17* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć na, mieć wgląd, poświęcać uwagę, nauczać lub: błogosławiony, który postępuje mądrze z ...- hebr.: maskil por. Ps 32,1 przypis *; ** lub: marny, biedny, słaby, chudy

2. JHWH będzie go strzegł*, zachowa przy życiu2421 i uczyni szczęśliwym833 w tej ziemi776 i nie wyda5414 go na wolę** jego wrogów341.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, czuwać, ochraniać, ratować życie; ** idiom - nie wyda go duszy - na wolę, zamysły, decyzje

3. JHWH wzmocni* go na łożu choroby1741, w cierpieniu2483 poprawi całe jego posłanie**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wspierać, podtrzymywać, wzmocnić, pocieszyć; ** idiom: przywróci mu pełne zdrowie? - por. EIB Ps 41,1

4. Ja powiedziałem: JHWH, zmiłuj* się nade mną, uzdrów** moją duszę5315, bo zgrzeszyłem2398 przeciwko Tobie.Sdz 10,10; 1Krl 8,33; Jr 14,7; Dn 9,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać łaskę, przychylność, miłosierdzie; ** lub: przywróć mi zdrowie - w aspekcie fizycznym i duchowym - por. Rdz 20,17 Iz 53,5 Oz 5,13 Za 11,16

5. Moi wrogowie341 powiedzą o mnie źle7451: Kiedy on umrze4191 i zginie6 jego imię8034?

6. A jeśliby ktoś przyszedł mnie zobaczyć*, powie puste** słowa; jego serce3820 gromadzi6908 sobie nieprawość205, a gdy wyjdzie3318 na zewnątrz2351, będzie o niej*** mówił1696.Ps 7,10-11* lub: zwrócić uwagę na, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; ** lub: pustka, daremność, próżność, fałsz, bezwartościowość; *** domyślnie: będzie mówił o nieprawości

7. Wszyscy, którzy mnie nienawidzą8130, szepczą* razem3162 przeciwko mnie, przeciwko mnie obmyślają** zło7451;Ps 56,5* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - szeptać między sobą, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rzucać uroki; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - planować, wymyślać, oceniać, zamierzać, uznać

8. Mówiąc: Spadła na niego okropna rzecz*, położył się i nie zrobi nic więcej3254 by się podnieść6965.* idiom: słowo Beliala spadło na niego lub: zaraza złośliwa nim zawładnęła - Biblia Tysiąclecia II, Word Biblical Commentary Ps 41,8

9. Nawet mój przyjaciel*, któremu ufałem982, który jadł398 mój chleb3899, podniósł przeciwko mnie piętę**.Ps 55,12; Mt 26,14; Mt 26,21; Mt 26,47-50; J 13,21* dosłownie: człowiek mojego pokoju (dobrobytu, powodzenia); ** idiom: przyczynił się zdradliwie do mojego upadku - Jr 38,22, Ab 1,7, lub: stał się dla mnie przeszkodą - EIB Ps 41,10

10. Ale Ty, JHWH, zmiłuj* się nade mną i podnieś6965 mnie, abym** im odpłacił***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać łaskę, przychylność, miłosierdzie; ** lub: obym im odpłacił - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynagradzać straty, płacić, nagradzać, odnawiać, skończyć

11. Po tym ja poznałem3045, że masz we mnie upodobanie*, bo3588 mój wróg341 nie będzie już krzyczał z radości** przeciwko5921 mnie.Ps 21,6; Ps 37,17* lub: rozkoszować się czymś, mieć przyjemność w, pragnąć, zachwycać się czymś, być ochoczym; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydawać okrzyk wojenny, krzyczeć triumfalnie (nad wrogami), wiwatować, wydać sygnał do wojny (zadąć w róg)

12. Lecz Ty wsparłeś* mnie przez wzgląd na moją uczciwość** i na wieki*** postawiłeś mnie przed swoim obliczem.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trzymać, chwytać, podpierać, podtrzymywać; ** lub: całość, niepodzielność, niewinność, prostota, uczciwość; *** lub: na zawsze

13. Błogosławiony1288 JHWH, Bóg Izraela3478, od wieków5769 aż na wieki5769. Amen i amen*.1Krn 29,10; Ps 18,46; Ps 28,16; Ps 72,18* lub: naprawdę, istotnie, godne wiary, niech tak będzie

↑↑

Psalm 42

Dla przewodnika5329 chóru. Pieśń pouczająca4905* synów Koracha.hebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca, rozmyślanie, pieśń mądrości (dobrze napisana - 2Krn 30,22), przysłowia

1. Jak jeleń** pragnie6165 wód strumieni650, tak moja dusza5315 pragnie6165 Ciebie, Boże.** lub: łania, jeleń, samiec jelenia, daniel - cervus capreolus

2. Moja dusza5315 jest spragniona6770 Boga, Boga żywego2416. Kiedy przyjdę935 i będę się mógł wpatrywać* w oblicze Boga**?Ps 63,1* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; ** tu: pytanie retoryczne wyrażające silne pragnienie bycia przed Bogiem

3. Łza1832 stała się dla mnie chlebem3899 za dnia3119 i nocą3915, bo mówią559 do mnie cały dzień3117: Gdzie jest twój Bóg?Ps 80,5; Ps 102,9

4. To wspominam* i wylewam na siebie** moją duszę5315, jak podróżując5674 w tłumie5519, szedłem1718 z nimi do domu1004 Bożego wśród okrzyków*** radości i dziękczynienia****, pośród świętującego***** mnóstwa1995.Rdz 28,17; 1Krn 6,48; Kaz 5,1; Mt 12,4; 1Tm 3,15; 1P 4,17* lub: to pamiętam; ** idiom - kiedy płaczę - por. Hi 30,16; *** lub: głos, dźwięk, hałas; **** wyznanie, chwała, dziękczynienie; ***** obchodzić święto, pielgrzymować, tańczyć

5. Dlaczego4100 się smucisz*, moja duszo5315, i dlaczego jesteś we mnie zatrwożona**? Zaufaj3176 Bogu, bo jeszcze będę Go wysławiał3034 za zwycięstwo*** Jego oblicza6440.* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - być zrozpaczonym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zgiętym w pokłonie, paść na twarz, ukorzyć się, pochylać, kulić się; ** być niespokojnym, poruszonym, opłakiwać, pałać gniewem, hałasować; *** lub: ocalenie, dobrobyt, zbawienie, pomyślność, zwycięstwo

6. Mój Boże, smuci7817 się we mnie moja dusza5315, dlatego wspominam* Cię z ziemi776 Jordanu i szczytu Hermonu**, z góry Misar***.* lub: pamiętam o Tobie; ** Góra Hermon na płn. Izraela, zimą i wiosną szczyt góry jest ośnieżony; *** góra najprawdopodobniej w płn. części Zajordania w pobliżu Hermonu

7. Głębia* woła do głębi8415, szumem6963 Twoich wodospadów**; wszystkie Twoje fale4867 i nawałnice1530 przeszły5674 nade mną.* hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - por. Rdz 1,2; ** lub: ujście (wód), tunel, podziemny kanał prowadzący od źródła Gichon?, wodospad, szybko płynący strumień

8. Lecz za dnia JHWH wyznacza* swoje miłosierdzie2617, a w nocy będzie we mnie** Jego pieśń***, modlitwa8605 moja do Boga mojego życia2416.Hi 32,10; Ps 44,4; Ps 77,6; Ps 133,3* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć nadzór, wyznaczyć, zlecić, rozkazać; ** lub: u mnie; *** będzie Mu śpiewać u mnie, modlitwa ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

9. Powiem559 do Boga: Moja skało*, dlaczego o mnie zapomniałeś7911? Dlaczego4100 chodzę zasępiony6937 z powodu ucisku** wroga341?Pwt 32,4; 1Sm 2,2; Ps 18,3; Ps 22,2; Ps 38,3* tj. pionowa lub stroma skała, klif, urwisko; ** lub: ucisk, strapienie, nacisk

10. Jak przy łamaniu* moich kości6106, tak mi urągają** moi wrogowie***, gdy mówią do mnie cały dzień3117: Gdzie jest twój Bóg?Jl 2,17* dosłownie: roztrzaskanie miażdżyć, zgrzytać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić wyrzuty, przeciwstawiać się, urągać; *** lub: ci, którzy mnie uciskają, dręczą, powodują niedolę

11. Dlaczego się smucisz7817, moja duszo5315, i dlaczego jesteś we mnie zatrwożona1993? Zaufaj3176 Bogu, bo jeszcze będę Go wysławiał3034, On jest ocaleniem* mojego oblicza6440 i On moim Bogiem.Ps 42,6; Ps 43,5* lub: ocalenie, dobrobyt, zbawienie, pomyślność, zwycięstwo

↑↑

Psalm 43

1. Osądź8199 mnie, Boże, i rozstrzygnij7378 mój spór* z tym nieświętym2623 narodem1471! Och! Wybaw6403 mnie od człowieka376 fałszywego4820 i niesprawiedliwego5766!* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prowadzić sprawę sporną w sądzie, walczyć, zmagać się, wnieść skargę, zaatakować kogoś (wymówkami)

2. Bo Ty jesteś Bogiem mojej twierdzy*. Dlaczego mnie odrzuciłeś**? Dlaczego chodzę zasępiony*** z powodu ucisku3906 wroga341?Ps 42,9; Ps 88,14* lub: miejsce schronienia, ucieczka, warownia; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącić, odrzucić, w koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odrzucić kogoś siłą; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sczerniały, ciemny, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować opłakiwanie stąd: zasępiony, smutny, płaczący

3. Ześlij7971 Twoje światło216 i Twoją prawdę571, niech mnie przyprowadzą5148 i wprowadzą935 na Twoją świętą górę* i do Twojego miejsca zamieszkania**.Iz 66,20; Dn 9,16; Jl 2,1; Za 8,3* tj. na górę Syjon - por. Ps 2,6 15,1; ** lub: namiot, miejsce zamieszkania, przybytek, tu: w l.poj. - por. Ps 27,5 przypis *

4. Wtedy* przyjdę** do ołtarza4196 Bożego, do Boga mojego wesela*** i radości1524; będę Cię wysławiał3034 na cytrze****, Boże, mój Boże.Ps 33,2; Ps 57,8; Ps 71,22; J 20,28* lub: obym przystąpił - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wejść, wkraczać, iść, przychodzić; *** zadowolenie, radość, pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw; **** tj. instrument szarpany, lira

5. Dlaczego4100 się smucisz*, moja duszo5315, i dlaczego jesteś we mnie zatrwożona1993? Zaufaj3176 Bogu, bo jeszcze będę Go wysławiał3034, On jest ocaleniem3444 mojego oblicza6440 i On moim Bogiem.* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - być zrozpaczonym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zgiętym w pokłonie, paść na twarz, ukorzyć się, pochylać, kulić się

↑↑

Psalm 44

Dla przewodnika5329 chóru. Pieśń pouczająca4905* synów Koracha.hebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca, rozmyślanie, pieśń mądrości (dobrze napisana - 2Krn 30,22), przysłowia

1. Boże, na własne uszy usłyszeliśmy8085, nasi ojcowie opowiadali5608 nam o tym, czego dokonałeś za ich dni3117, za dni3117, dawnych**.Ps 78,3; Wj 12,24** lub: starożytność, początek, prastare czasy

2. Ty własną ręką3027 wziąłeś w posiadanie3423 narody*, a ich osadziłeś**; zadałeś rany7489 ludom*** i wyrzuciłeś7971 je.2Sm 7,10; Ps 78,55; Ps 80,8* hebr.: goim - poganie, narody, nie-Żydzi; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zasadzić, ugruntować; *** hebr.: le’om - lud, naród

3. Bo nie zajęli3423 ziemi776 swoim mieczem2719 ani nie wybawiło3467 ich własne ramię2220, lecz Twoja prawica3225 i Twoje ramię2220, i światło216 Twojego oblicza6440, bo upodobałeś* ich sobie**.Lb 6,25; Pwt 4,37; Pwt 7,7-8; Ps 17,7; Ps 20,7; Ps 89,16; Dn 9,17* lub: mieć upodobanie, być łaskawym, życzliwym; ** lub: bo im okazałeś przychylność

4. Ty sam* jesteś moim Królem, o Boże; zarządź** zwycięstwo3444 Jakuba.Ps 89,18; Iz 33,22; Mt 2,2; Mt 21,5; J 1,49* lub: Ty (jesteś) nim - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozkazać, zarządzić, powierzyć odpowiedzialność, wyznaczyć

5. Dzięki Tobie napieramy* na naszych wrogów6862, za sprawą Twojego imienia zdepczemy947 tych, którzy powstają** przeciwko nam.Ps 60,12* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - popychać, szturchać kogoś, podrzucać rogami; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stawać, powstawać, rosnąć w siłę

6. Nie zaufam982 bowiem mojemu łukowi7198 i nie wybawi3467 mnie mój miecz2719;Ps 20,7; Oz 1,7

7. Lecz3588 Ty nas wybawiłeś3467 od naszych wrogów* i zawstydziłeś** tych, którzy nas nienawidzą***.* lub: ciemiężyciel, nieprzyjaciel; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zawstydzić się, być zażenowanym, rozczarowanym; *** w koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nienawidzący (wrogów), koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oddzielać się, brzydzić

8. Każdego dnia3117 chlubimy1984 się w Bogu, a Twoje imię8034 będziemy sławić* na wieki**. Sela***.Ps 34,2; Jr 9,24* obyśmy sławili - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: na zawsze; *** hebr.: selaʰ - termin muzyczny (?) - akcent, pauza, przerwanie, zmiana tonacji, zmiana głosu, stylu muzyki

9. A jednak odrzuciłeś* i zawstydziłeś** nas, i nie wyruszasz3318 z naszymi wojskami6635.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącić, odrzucić, w koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odrzucić kogoś siłą; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zawstydzać, ubliżać, upokarzać, narażać na wstyd

10. Sprawiłeś, że poddaliśmy* tyły268 przed wrogiem6862, a ci, którzy nas nienawidzą8130, zdobyli sobie łup**.Kpł 26,17; Pwt 28,25; Joz 7,8; Joz 7,12* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować wracanie, pozwalać wrócić, odnawiać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - łupić, plądrować, brać łupy

11. Wydałeś5414 nas jak owce6629 na żer* i rozproszyłeś2219 nas wśród pogan**.Kpł 26,33; Pwt 4,27* dosłownie: na żywność, jedzenie; ** lub: narodów

12. Sprzedałeś4376 swój lud za bezcen* i nie powiększyłeś** na nich zysku***.* lub: za darmo, za nic, bez wartości; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić wielkim, powiększyć; *** lub: cena, nagroda, zysk, opłata

13. Wystawiłeś7760 nas na wzgardę* naszym sąsiadom7934, na szyderstwo** i pośmiewisko*** tym, którzy nas otaczają5439.Pwt 28,37; 1Krl 9,7; Ps 79,4* lub: hańba, pogarda, drwina; ** drwienie, szydzenie, jąkanie; *** kpina, pośmiewisko

14. Sprawiłeś, że staliśmy* się przysłowiem** wśród pogan1471, potrząsaniem*** głową7218 pośród ludów3816.Hi 17,6; Ps 109,26; Jr 24,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, ustawiać, wyznaczyć, wystawić, sprawiać, że coś się stanie; ** hebr.: masal - przypowieść, maksyma etyczna, porzekadło, aforyzm, poemat, żart; *** tj. gest zdziwienia i zaskoczenia nad czymś nieoczekiwanym

15. Cały dzień moja hańba* jest przede mną, a wstyd1322 okrywa mi twarz6440;2Krn 33,21; Ps 69,7* lub: wstyd, hańba, zakłopotanie, zniewaga

16. Z powodu głosu6963 tego, który gardzi* i bluźni**, z powodu wroga341 i tego, który się mści5358.Ps 8,2; Ps 74,10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić wyrzuty, przeciwstawiać się; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - urągać ludziom, bluźnić Bogu

17. To wszystko na nas przyszło935, a jednak nie zapomnieliśmy7911 o Tobie i nie sprzeniewierzyliśmy* się Twojemu przymierzu**.Hi 13,15; Dn 9,13* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - postępować fałszywie, zdradzić; ** hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy

18. Nasze serce3820 nie odwróciło się wstecz, ani nasze kroki838 nie zboczyły5186 z Twojej ścieżki734;Ps 17,15; Ps 23,3; Ps 25,4; Ps 78,57

19. Chociaż rozbiłeś* nas w miejscu4725 szakali** i okryłeś3680 nas cieniem śmierci***.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zgnieść, rozbić na kawałki; ** hebr.: tannin - wąż, potwór morski, smok, szakal, krokodyl - Ez 29,3; *** idiom: bliskość niebezpieczeństwa groźnego dla życia hebr.: calmawet - cień śmierci, głęboka ciemność - metafora: miejsce przebywania zmarłych - Hi 3,5 10,21-22 Iz 9,1 Jr 2,6

20. Gdybyśmy zapomnieli7911 imienia8034 naszego Boga* i wyciągnęli6566 nasze ręce** do obcego2114 boga;Wj 29,9; 1Krl 8,22; 2Krn 6,12* idiom: gdybyśmy Go odrzucili - por. EIB Ps 44,21; ** idiom: zwrócili się w modlitwie do ... EIB Ps 44,21

21. Czy Bóg by tego nie odkrył*? Przecież On zna3045 tajemnice** serca3820.Ps 7,10; Ps 139,23* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać, zgłębiać, zbadać; ** rzecz ukryta, tajemna

22. Lecz z powodu5921 Ciebie przez cały3605 dzień3117 jesteśmy mordowani*, policzyli** nas jak owce6629 przeznaczone na rzeź2878.Jr 12,3; Rz 8,36* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zabić, zgładzić, zniszczyć, zamordować; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać policzonym, przypisanym, pomyślanym

23. Przebudź się5782; dlaczego śpisz, PANIE? Obudź6974 się, nie odrzucaj* nas na wieki**.Ps 7,6; Ps 35,23; Ps 78,65* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącić, odrzucić; ** na zawsze

24. Dlaczego4100 ukrywasz5641 swoje oblicze6440 i zapominasz7911 o naszym utrapieniu* i ucisku3906?Hi 13,24; Ps 88,14* lub: udręka, bieda, nieszczęście

25. Ponieważ nasza dusza5315 zanurzyła* się w prochu, nasz brzuch przylgnął do ziemi.Ps 119,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zapadać się, schylać, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być przygnębionym

26. Powstań6965 nam na pomoc5833, odkup* nas ze względu na Twoje miłosierdzie.Ps 6,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup

↑↑

Psalm 45

Dla przewodnika5329 chóru. Na nutę: „Lilie”7799*. Pieśń pouczająca4905** dla synów Koracha. Pieśń7892 miłosna***.lilie - (?) - początek słów pieśni, na którą psalm był śpiewanyhebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca, rozmyślanie, pieśń mądrości (dobrze napisana - 2Krn 30,22), przysłowiatreść psalmu wskazuje na pieśń weselną pary królewskiej

1. Moje serce zostało poruszone7370 dobrym słowem1697; dzieła****, które wypowiadam559, są dla króla; mój język będzie rysikiem***** biegłego****** pisarza5608.Ezd 7,6**** lub: dzieło, praca, zajęcie, wytwór - tu: jako dzieło literackie; ***** tj. żelazny rylec z twardą końcówką używany do pisania w kamieniu lub metalu, trzcinowe pióro do pisania po zwoju; ****** dosłownie: szybki, gotowy

2. Ty jesteś piękniejszy3302 od4480 synów ludzkich*; na twoich wargach rozlał się wdzięk**, dlatego Bóg pobłogosławił1288 cię na wieki***.Łk 4,22* dosłownie: synów człowieka (adam); ** idiom: twoje słowa są pełne wdzięku; *** lub: na zawsze

3. Przypasz do biodra3409 swój miecz, mocarzu*, w swojej chwale1935 i dostojeństwie**.* lub: człowiek silny, potężny, dzielny, bohater; ** lub: ozdoba, świetność, cześć, chwała, dostojeństwo

4. A w swoim dostojeństwie1926 rozwijaj się pomyślnie*, wyruszysz** ze słowem prawdy571, łagodnej*** sprawiedliwości6664 i niech twoja prawica wskaże**** ci zdumiewające***** dzieła.Ps 65,5; Ps 98,1* lub: czynić postępy, osiągnąć cel, postępować naprzód; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - kierować, uczyć, wskazywać, strzelać strzałami; *** lub: pokora, cichość; **** wskaże ci na; ***** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie, nabożną cześć, przejąć lękiem

5. Twoje strzały2671 są ostre8150, narody* pod tobą8478 upadną5307, skierowane są w serce3820 wrogów341 króla4428,* lub: naród, lud, lud zbrojny

6. Twój tron3678, o Boże*, trwa na wieki5769 wieczne5703, berłem** Twojego królestwa*** jest berło7626 sprawiedliwości****.Ps 93,2; Iz 9,6; Łk 1,33* lub: tronem twoim Bóg - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** buława, berło (jako symbol władzy), kij, rózga, gałąź; *** władza królewska, panowanie (czas), królestwo (terytorium); **** iść prostą drogą, płaskowyż, metaforycznie - prawość, sprawiedliwość, prostolinijność

7. Umiłowałeś157 sprawiedliwość6664, a brzydzisz* się nieprawością7562, dlatego namaścił4886 cię, o Boże, twój Bóg olejkiem8081 radości** bardziej niż twoich towarzyszy***.Ps 33,5; Hbr 1,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oddzielać się, brzydzić, w koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nienawidzący (wrogów); ** lub: zadowolenie, wesele, radosne uniesienie; *** współpracownik, towarzysz, kompan, naśladowca

8. Wszystkie twoje szaty899 pachną mirrą*, aloesem** i kasją***; płynąca z pałaców1964 z kości8127 słoniowej8127 gra na strunach**** czyni cię radosnym8055.Lb 24,6; Pnp 1,3; Pnp 4,14; Mt 2,11* tj. żywica z kory drzewa arabskiego; ** drzewo aloesowe, lodowa roślina tworząca bujne kępy; *** strączyniec - przyprawa, sproszkowana kora o smaku podobnym do cynamonu; **** tj. dział, część, akord muzyczny wykonany na instrumencie strunowym

9. Córki królów są wśród cenionych* przez ciebie kobiet, królowa7694 w złocie3800 z Ofiru** stanęła5324 po twojej prawicy3225.Rdz 10,29; Hi 22,24; Iz 13,12* lub: drogi, kosztowny, ceniony, wspaniały, chwalebny; ** tj. ziemia lub miasto w płd. Arabii na szlaku handlowym Salomona pomiędzy Mekką a Medyną - Mahdadh Dhahab, synonim złota - „Ofir” - obrócony w pył

10. Posłuchaj8085 córko1323, spójrz7200 i nakłoń ucha*, zapomnij** o swoim ludzie5971 i o domu1004 swojego ojca1;Rdz 12,1* idiom: skieruj swoją uwagę, słuchaj uważnie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać się troszczyć, zapomnieć - por. Rt 1,16-17

11. A król zapragnie* twojego piękna3308, bo on jest twoim panem113; oddaj mu pokłon**.Ps 95,6; Iz 54,5; Iz 62,4; Ef 5,26* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pragnąć, tęsknić za, żywić pożądanie; ** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - padać na twarz, oddawać pokłon

12. Także córka1323 Tyru* przyjdzie z darami4503, najbogatsi z ludu5971 będą prosić2470 o przychylność twojego oblicza**.* tj. miasto fenickie na wybrzeżu Morza Śródziemnego - „skała”; ** lub: twarz, oblicze, obecność, osoba, powierzchnia (ziemi)

13. W środku* córka1323 królewska w całej3605 swojej świetności**, a jej szata3830 przetykana*** złotem.Iz 61,10; Obj 19,7* lub: w wnętrzu, twarzą ku; ** lub: obfitość, bogactwo, majątek, chwalebność, świetność; *** tj. wyrób pleciony, filigranowy lub kratkowany na którym można umieszczać klejnoty - por. Wj 28,11.13 39,6.13

14. W kolorowej* szacie będą ją prowadzić2986 do króla, za nią dziewice**, jej towarzyszki***, są prowadzone310 do ciebie.* lub: coś pstrego, haftowanego, szaty barwione, kolorowe; ** hebr.: betulaʰ - dziewica: pochodzenie od słowa „oddzielać”; *** tj. ktoś towarzyszący (o służących) - Sdz 11,37, przyjaciel

15. Prowadzą2986 je z weselem* i z radością**, i wejdą do pałacu1964 króla4428.Jr 22,4* lub: zadowolenie, radość, pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw; ** tj. stan szczęścia w przeciwieństwie do wcześniejszego stanu smutku - por. Hi 3,22 Ps 43,4 65,12

16. Zamiast* twoich ojców1, będą twoi synowie1121, których ustanowisz** książętami8269 po całej ziemi776.* lub: w miejsce, ze względu; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć (ręce na) ustawiać, rozmieszczać, wyznaczać

17. Upamiętnię* twoje imię8034 po wszystkie pokolenia**; dlatego narody5971 będą cię wysławiać3034 na wieki5769 wieczne5703.Ml 1,11* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wspominać, odnotować, pamiętać, upamiętnić; ** dosłownie: w każdym pokoleniu i pokoleniu - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek Ps 45,18

↑↑

Psalm 46

Dla przewodnika5329 chóru. Dla synów Koracha. Pieśń7892 na nutę: Dziewice5961*.hebr.: ’al-’alamot - panny, dziewice, pieśń na głosy żeńskie

1. Bóg jest naszym schronieniem** i siłą5797, niezmierną3966 pomocą dającą się znaleźć*** w czasie utrapienia****.Ps 62,7; Ps 142,5** lub: kryjówka, miejsce schronienia, ucieczka; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać znalezionym, mieć w posiadaniu, być obecnym; **** lub: w trudzie

2. Dlatego nie będziemy się bać3372, choćby się zapadła* ziemia, choćby się zsunęły** góry2022 w samo wnętrze*** mórz3220;Ps 18,7; Iz 24,19; Iz 54,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zmienić, odmienić, wymienić, zapaść się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwiać się, trząść, zsunąć się; *** lub: serce, umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek

3. Choćby zaszumiały1993 i zawrzały* ich wody, i zatrzęsły się góry od jego** wzburzenia***. Sela5542.Ps 93,3-4; Jr 5,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wrzeć, kipieć; ** Jego; *** duma, majestat, wzniesienie się (o morzu), buta

4. Jest rzeka5104, której nurty* rozweselą8055 miasto5892 Boże, święte6918 mieszkanie** Najwyższego5945.Ez 47,1-12; Obj 22,1-3* dosłownie: kanał, koryto; ** lub: namiot, miejsce zamieszkania, przybytek, tu: w l.mn.

5. Bóg jest wewnątrz* niego, nie będzie się ono chwiać4131; Bóg wspomoże5826 je gdy będzie zbliżał** się poranek1242.Pwt 23,14; Iz 12,6; Ez 43,7; Oz 11,9; So 3,15; Za 2,5* lub: wewnątrz, w głębi, w środku; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać się ku, odwracać się od, zbliżać się

6. Wzburzyły* się narody1471, zachwiały4131 się królestwa, gdy On wydał swój głos, rozpłynęła** się ziemia.Ps 8,14; Ps 68,34; Jl 3,21* lub: być niespokojnym, być zmartwionym, pałać gniewem; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - topnieć, mdleć, powodować topnienie

7. JHWH Zastępów* jest z nami; Bóg Jakuba3290 jest naszą twierdzą**. Sela.2Krn 13,12; Iz 8,10; Rz 8,31* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; ** lub: wyżyna, wysokość, bezpieczne miejsce na wysokości, twierdza

8. Chodźcie*, zobaczcie2372 dzieła4659 JHWH, którymi dokonał spustoszenia** na ziemi776.Pwt 28,37; Ps 66,6; Jr 8,21; Jr 19,8* tryb rozkazujący; ** lub: przerażenie, groza, zdumienie, pustkowie, nieużytki lub: którego dokonania budzą lęk na ziemi - EIB Ps 46,9

9. On położył kres7673 wojnom4421 aż po krańce ziemi*, kruszy** łuk7198 i łamie włócznie7112, a wozy5699 spali w ogniu784.Iz 2,4; Ps 76,3; Mi 4,3* idiom: na całym świecie; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - roztrzaskać, rozbić

10. Uciszcie* się i uznajcie**, że Ja jestem Bogiem; będę wywyższony7311 wśród narodów1471, będę wywyższony7311 na ziemi.Ps 100,3* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być cicho, być spokojnym, powstrzymać, rozluźnić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać, uznać, rozważać

11. JHWH Zastępów6635 jest z nami, Bóg430 Jakuba jest naszą twierdzą4869. Sela.Ps 46,7

↑↑

Psalm 47

Dla przewodnika chóru. Dla synów Koracha7141*. Psalm.hebr.: qorah - „łysy”

1. Klaszczcie8628 w dłonie wszystkie narody5971, wykrzykujcie triumfalnie** Bogu głosem radosnym7440.2Krn 13,15; Ezd 3,11; Ps 32,11; Iz 12,6** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydawać okrzyk wojenny, krzyczeć triumfalnie (nad wrogami), wiwatować, wydać sygnał do wojny (zadąć w róg)

2. Gdyż JHWH Najwyższy5945, który wzbudza lęk*, jest wielkim1419 Królem nad całą ziemią776.Pwt 7,21; Pwt 10,17; Ne 9,32; Ps 66,5* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie i przestrach, przejąć lękiem

3. Podda* nam ludy** i narody3816 rzuci pod nasze stopy7272.Ps 2,8; Ps 18,47; Ps 44,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zmuszać do ucieczki, odwodzić; ** ludzi

4. On nam wybierze977 nasze dziedzictwo*, chlubę1347 Jakuba, którego umiłował157. Sela.Am 8,7; Na 2,2; 1P 1,4* lub: majątek, dziedzictwo, mienie

5. Wstąpił Bóg wśród okrzyków radości8643, JHWH przy dźwięku6963 trąby*.* dosłownie: rogu

6. Śpiewajcie* Bogu, śpiewajcie*; śpiewajcie* naszemu Królowi4428, śpiewajcie*.* lub: śpiewać przy wtórze instrumentów, słowo występuje często ze słowem oddawać chwałę, stąd: chwalić śpiewem

7. Bóg bowiem jest Królem4428 całej ziemi776, śpiewajcie2167 pieśni ze zrozumieniem*.Za 14,9* hebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca, rozmyślanie, pieśń mądrości (dobrze napisana - 2Krn 30,22), przysłowia

8. Bóg króluje4427 nad narodami1471, Bóg zasiada3427 na swoim świętym6944 tronie.Mt 25,31

9. Książęta* narodów zebrali622 się z ludem Boga Abrahama, bo do Boga należą tarcze** ziemi; On jest wielce wywyższony5927.* lub: ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu; ** tj. władcy (?) por. Oz 4,18 lub jako idiom: obrońcy

↑↑

Psalm 48

Pieśń. Psalm dla synów Koracha7141.

1. Wielki1419 jest JHWH i godny wielkiej* chwały1984 w mieście5892 naszego Boga, na swojej świętej6944 górze.1Krn 16,25; Ps 145,3* lub: wielce, niezmiernie, bardzo, obfitość, wielka ilość

2. Piękne3303 wzniesienie, radość4885 dla całej ziemi. Góra Syjon* szczyt północy**, miasto7151 Wielkiego7227 Króla4428.Mt 5,35* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; ** lub: na krańcach, szczyt, idiom: szczyt świętości

3. Bóg w swoich pałacach759 jest uznany* za twierdzę**.Ps 46,7; Ps 50,2* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ujawnionym, objawionym, dać się poznać; ** lub: wyżyna, wysokość, bezpieczne miejsce na wysokości, twierdza

4. Bo oto2009 zgromadzili3259 się królowie4428 i razem3162 się zeszli5674.2Sm 10,6-19

5. Lecz gdy zobaczyli, zdumieli8539 się, przerazili926 się i w popłochu uciekli2648.

6. Drżenie* tam ich ogarnęło i ból2427, jak rodzącą3205 kobietę.* lub: strach, bojaźń, trwoga

7. Wiatrem7307 wschodnim rozbijasz7665 okręty* Tarszisz**.1Krl 10,22; Iz 23,1; Iz 23,14; Ez 27,25* idiom: okręty pełnomorskie; ** tj. fenickie miasto handlowe przy ujściu rzeki Gwadalkiwiru w płd.- zach. Hiszpanii (?)

8. To, co usłyszeliśmy8085, to także zobaczyliśmy w mieście5892 JHWH Zastępów*, w mieście** naszego Boga; Bóg je utrwali*** na wieki5769. Sela5542.Ps 24,10; Ps 46,7; Ps 87,5; Iz 2,2; Mi 4,1* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; ** tj. miasto jako mocno ufortyfikowane miejsce zamieszkania; *** lub: koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - ustalić, ustanowić, utrwalić, zrobić

9. Rozważyliśmy*, o Boże, Twoje miłosierdzie** we wnętrzu7130 Twojej świątyni1964.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - myśleć, porównywać, wyobrażać sobie; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość

10. Jak Twoje imię*, Boże, tak też chwała** Twoja sięga aż po krańce ziemi; Twoja prawica*** pełna jest sprawiedliwości.Ps 54,1; Ps 66,4; Ps 138,2* imię reprezentuje charakter i autorytet Boga; ** lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny; *** słowo prawica odnosi się do Bożej mocy i władzy rządzenia - metafora: jesteś sprawiedliwy, gdy rządzisz

11. Niech się weseli8055 góra Syjon*, niech się radują1523 córki** Judy z powodu Twoich sądów***.* por. Ps 48,2; ** idiom: inne miasta Judy; *** lub: sąd, orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej

12. Okrążcie* Syjon6726 i obejdźcie** go, policzcie5608 jego wieże4026.Ne 12,27-30; Ps 78,5* tryb rozkazujący tu i w kolejnych 5 czasownikach w w. 11-12; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chodzić na około, otaczać, obejmować

13. Zwróćcie* swoje wnętrze3820 ku jego umocnieniom**, oglądajcie jego pałace759, abyście mogli opowiadać*** o tym przyszłemu314 pokoleniu1755.Obj 21,9; Obj 22,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć (ręce na) ustawiać, rozmieszczać, wyznaczać, zajmować stanowisko, idiom: przypatrzyć się w szczegółach?; ** lub: bastion, okopy, wał, twierdza; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ogłosić

14. Bo ten Bóg jest naszym Bogiem na wieki5769 wieków5703, On będzie nas prowadził5090 aż* do samej śmierci4192.Ps 16,2; Ps 31,14; Mk 12,29* lub: dopóki nie umrzemy aż poza śmierć - EIB Ps 48,15

↑↑

Psalm 49

Dla przewodnika5329 chóru. Psalm4210 dla synów1121 Koracha7141*.hebr.: qorah - „łysy”

1. Słuchajcie8085 tego wszystkie3605 narody5971, nakłońcie uszy** wszyscy3605 mieszkańcy3427 świata2465.Ps 78,1; Mi 1,2** tryb rozkazujący tylko w koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nakłaniać ucha, być posłusznym

2. Zarówno wy, synowie1121 ludzcy*, jak i wy**, synowie człowieka***; razem3162 bogaty6223, jak i ubogi34.Ps 4,2; Ps 62,9* dosłownie: bene adam - synowie adama - pospolici, nic nie znaczący (?); ** dosłownie: zarówno; *** bene isz - synowie człowieka - emfatycznie ludzie możni (?)

3. Moje usta wypowiedzą mądrość2454, a rozmyślaniem* mojego serca3820 będzie roztropność**.* lub: zaduma, refleksja, rozmyślanie, wypowiedź; ** lub: czyn rozumny, władze rozumienia, przedmiot poznania

4. Skłonię5186 ucho do przypowieści*, przy harfie3658 rozwiążę6605 moją zagadkę**.Lb 12,8; Mt 13,35* hebr.: masal - przypowieść, maksyma etyczna, porzekadło, aforyzm, poemat, żart; ** lub: kłopotliwe powiedzenie, zagadka, przypowieść, trudne pytanie

5. Dlaczego mam się bać3372 w dniach złych*, gdy otacza mnie nieprawość5771 moich zdrajców**,Ps 23,4; Ps 27,1* lub: zła, niedoli, krzywdy; ** lub: ten, który przechytrzył, ten, który wyparł - tu l.mn.

6. Ufających982 swojej sile* i chlubiących1984 się swoim wielkim bogactwem**?Prz 23,5; Mk 10,24; Łk 12,19; 1Tm 6,17* lub: moc, skuteczność, siła, bogactwo; ** lub: majątek, bogactwo, dobrobyt

7. Człowiek376 nie może* odkupić** swojego brata ani nie da Bogu za niego okupu***;Mt 16,26; 1Tm 2,6; 1P 1,18* dosłownie: brat nie wykupi, wykupi męża - hebraizm - por. Ps 40,1 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup; *** lub: cena za życie, okup, łapówka

8. Kosztowny3365 bowiem jest okup* za ich dusze5315 i nigdy5769 się nie zdarzy**;Ef 1,7; Kol 1,14; Hbr 9,12* lub: odkupienie, okup, cena wykupu; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać, ustać, zrzec się, położyć kres

9. Aby taki żył2421 nadal5750, na zawsze5331 i nie zobaczył* zniszczenia**.Hi 33,38; Ps 16,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; ** hebr.: szahat - dół, otchłań, grób, zniszczenie - synonim Szeolu - por. Ps 7,15 16,10 103,4 Iz 38,17 Ez 19,4.8

10. Ponieważ widzi7200, że mądrzy2450 umrą, tak samo3162 zginie6 głupiec3684 i prostak*, i zostawią innym** swoje bogactwa2428.* lub: tępota, głupota, tępy (człowiek); ** kolejnym, następnym, dalszym, kolejni potomkowie, obcy

11. We wnętrzu* myślą, że ich domy1004 są na wieki5769, a ich mieszkania4908 z pokolenia na pokolenie1755; od własnych imion8034 nazywają7121 ziemię127**.2Sm 18,18; Ps 5,9; Ps 10,6* lub: środek, wewnętrzna część, ośrodek myśli i uczuć; ** idiom: ziemia jest ich własnością

12. Lecz człowiek120, choć otoczony przepychem*, nie pozostanie3885; podobny jest do bydląt929, które giną**.Kaz 3,19* lub: wartość, cena, cześć, szacunek, świetność, przepych; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być odciętym, być niegodnym, zniszczonym

13. To jest ich droga1870 – głupota*, i tych, co po nich pochwalają7521 ich mowę**. Sela.Ps 31,23; Prz 16,18* hebr.: kesel - pewność (siebie), (przesadna) ufność, głupota; ** idiom: mają upodobanie w swoich ustach

14. Jak owce6629 będą złożeni8371 w Szeolu*, śmierć będzie ich paść**; prawi3477 będą nad nimi panować o poranku***, ich postać6736 zostanie zniszczona****, Szeol* jest miejscem jego zamieszkania2073.Hi 24,19; Ps 9,7; Mt 13,43; Obj 2,26* hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, pilnować, paść, karmić się, prowadzić; *** idiom: w dniu odpłaty - por. Ps 30,6 46,6 59,17 Iz 17,14; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zużyć się całkowicie, wykorzystać w pełni

15. Ale Bóg wykupi6299 moją duszę z mocy* Szeolu, bo mnie przyjmie** do siebie. Sela.Ps 16,10; Ps 31,5; Ps 73,24; Ps 86,13; Ps 89,48; Oz 13,14; Dz 7,59* idiom: z ręki; ** lub: weźmie, przyjmie na własność

16. Nie bój3372 się, gdy się ktoś* wzbogaci, gdy się rozmnoży** chwała3519 jego domu1004;* dosłownie: człowiek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się licznym, być wielkim

17. Bo w godzinie swojej śmierci4194 niczego ze sobą nie weźmie3947 i nie zejdzie* za nim jego chwała3519.Hi 1,21; Kaz 5,15; Łk 12,20; 1Tm 6,7* lub: schodzić w dół, upadać, zejść

18. Choćby za życia2416 błogosławił1288 swojej duszy5315 i chwalono3034 by go, gdyż uczyniłby dla siebie dobrze*;Pwt 29,19; Ps 10,3* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ucieszyć się, sprawić radość, uczynić coś dobrym

19. Dołączy* jednak do pokolenia1755 swoich ojców1; na zawsze** nie ujrzą7200 światła216.* dosłownie: pójdzie; ** lub: trwanie, ciągłość, czas trwania

20. Człowiek120 otoczony przepychem3366 nie zrozumie* tego, podobny** jest do bydląt929, które giną***.Hi 4,21; Kaz 3,18-19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzegać, rozpoznawać, zwracać uwagę, rozumieć, mieć rozeznanie; ** przyrównać, być jak; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być odciętym, być niegodnym, zniszczonym

↑↑

Psalm 50

1. Psalm4210 Asafa*. Bóg410 nad bogami430, JHWH przemówił i wezwał ziemię776 od wschodu4217 słońca aż do jego zachodu**.* lub: psalm dla Asafa - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek Asaf - „ten, który gromadzi”; ** idiom: wszędzie na ziemi lub przez cały dzień - por. Word Biblical Commentary Ps 50,1

2. Z Syjonu6726, doskonałego* piękna3308, zajaśniał** Bóg.Pwt 33,2; Ps 48,2; Iz 33,17; Lm 2,15* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: pełnia, doskonałość, doskonała piękność; ** lub: z Syjonu pełnia światła, Bóg sprawił, że zaświeciło - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

3. Nasz Bóg przyjdzie i nie będzie milczał2790; ogień będzie trawił398 wszystko przed Jego obliczem6440 i wokół Niego sroży* się bardzo3966.Kpł 10,2; Lb 16,35; Ps 18,12; Ps 97,3; Dn 7,10* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być burzliwym, gwałtownym, porywistym (o burzy) lub: wokół Niego (panuje) wielka burza - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, sroży - EIB

4. Wezwie* z góry niebiosa8064 i ziemię, aby sądzić** swój lud5971:Pwt 4,26; Pwt 31,28; Pwt 32,1; Iz 1,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pełnić funkcję sędziego, wydawać decyzję, bronić

5. Zgromadźcie* dla mnie moich świętych**, zawierających ze mną przymierze*** przez ofiarę****.Mt 24,31; 1Tes 4,16-17; 2Tes 2,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zbierać razem, przyjmować, gromadzić, przyłączyć do; ** lub: wierny, bogobojny, dobry, pobożny, święty; *** tj. zawierających przymierze w sensie odnowy przymierza - Pwt 27,11-13 lub będących już w przymierzu - EIB Ps 50,5; **** tj. przez ofiarę krwawą - por. Wj 19,5-6 24,8

6. Wtedy niebiosa ogłoszą* Jego sprawiedliwość6664, bo sam Bóg jest sędzią8199. Sela.Ps 97,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - obwieszczać, oznajmiać, ogłaszać, mówić

7. Słuchaj8085, mój ludu, a będę mówił; słuchaj, Izraelu3478, a będę świadczył* o tobie**: Ja jestem Bogiem, twoim Bogiem.Wj 20,2; Pwt 10,21* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać świadectwo, powołać na świadka; ** lub: będę świadczył przeciwko tobie chcę ci uroczyście powiedzieć - por. Biblia Lubelska Ps 50,7

8. Nie będę cię strofował* za twoje ofiary** ani za twoje całopalenia***, które zawsze8548 są przede5048 mną.1Sm 5,22; Ps 40,6; Ps 51,16* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sądzić, dowodzić, napominać, karcić, besztać, ganić; ** tj. ofiara krwawa - por. Ps 50,5 przypis ****; *** por. Kpł 1,9.13.17

9. Nie przyjmę* cielca** z twojego domu1004 ani kozłów6260 z twoich zagród4356.Ps 22,12; Ps 69,31* lub: nie wezmę; ** tj. młodego byka

10. Do mnie bowiem należy wszelkie dzikie zwierzę2416 leśne i tysiące bydła* na górach.Wj 19,5; Ps 104,24* lub: zwierzyna - por. Ps 104,14

11. Znam* wszelkie ptactwo5775 górskie i moje są zwierzęta2123 polne7704.* idiom: posiadam - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać, rozróżniać

12. Gdybym był głodny7456, nie mówiłbym559 ci o tym, bo mój jest świat* i wszystko, co go napełnia**.Wj 19,5; Pwt 10,14; Hi 41,11; Ps 24,1; 1Kor 10,26* lub: zamieszkała ziemia, świat; ** lub: pełnia, mnóstwo, cała zawartość

13. Czyż jadam398 mięso1320 wołów47 lub piję8354 krew1818 kozłów6260?Iz 1,11

14. Ofiaruj* Bogu430 dziękczynienie** i spełnij7999 swoje śluby*** wobec Najwyższego5945;Ps 107,22; Hbr 13,15; 1P 2,9* dosłownie: złóż krwawą ofiarę; ** lub: wyznanie, chwała, dziękczynienie, ofiara dziękczynna w. 23; *** lub: przysięgi - tu w l.mn., uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - por. Lb 6,2.5.21

15. I wzywaj* mnie w dniu utrapienia6869; wtedy cię wybawię2502, a ty mnie uwielbisz**.Hi 22,27; Ps 91,15; Ps 107,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczcić, otoczyć chwałą

16. Lecz do niegodziwego7563 Bóg430 powiedział559: W jakim celu4100 wyliczasz* moje prawa** i bierzesz na swoje wargi moje przymierze***?Iz 29,13; Iz 48,22; Iz 55,7; Ez 18,27* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyliczać dokładnie, powtarzać, mówić, opowiadać; ** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna; *** idiom: powołujesz się na warunki przymierza?

17. Lecz ty znienawidziłeś8130 karność* i rzuciłeś7993 za siebie moje słowa1697**?Prz 5,12; Prz 12,1* lub: karcenie, dyscyplinę, karność, ostrzeżenie, pouczenie; ** idiom: lekceważyć, odrzucać słowa niczym śmieci

18. Gdy widziałeś złodzieja1590, przyjmowałeś go życzliwie* i dział2506 swój miałeś z cudzołożącymi**.Rz 1,32; 1Tm 5,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć upodobanie, przyjmować życzliwie; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - popełnić cudzołóstwo, uprawiać bałwochwalstwo

19. Rozszerzyłeś* swoje usta6310 ku złemu7451, a twój język3956 knuje6775 podstęp4820.Ps 10,7; Ps 36,3; Ps 52,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - puszczać, wysyłać, kierować, rozszerzać idiom: zawsze mówisz złe rzeczy

20. Siedzisz i mówisz* przeciwko swojemu bratu, przypisujesz** winę*** synowi1121 swojej matki517.Rdz 42,21; Hi 19,18; Mt 10,21* lub: ciągle mówisz; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dawać, powodować, przypisywać, wymieniać; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wada, wina

21. To czyniłeś6213, a ja milczałem2790, myślałeś, że stałem się tobie podobnym*, ale będę cię napominał** i postawię ci to przed oczy***.Kaz 8,11; Iz 26,10; Iz 42,14; Iz 57,11; Rz 2,4-5* lub: gdybym milczał, stałbym się podobnym, aby stać się podobny jak ty - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - hebraizm - por. Dz 7,4 Ps 40,1 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uznawać za winnego, karcić, strofować; *** idiom: zwrócę ci na to uwagę

22. Zrozumcie* to teraz wy, którzy zapominacie7911 Boga, bym was nie rozszarpał2963, i nie będzie, kto by was ocalił**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozpoznawać, rozumieć, wiedzieć, nakłaniać ucha; ** dosłownie: ratującego - koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, wyzwolić

23. Kto mi ofiaruje* dziękczynienie**, ten mnie uwielbi3513; a temu, kto wyznacza*** drogę1870, ukażę7200 Boże zbawienie3468.* tj. składać krwawą ofiarę; ** lub: wyznanie, chwała, dziękczynienie, ofiara dziękczynna; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, wyznaczać, ustanawiać, kształtować, wyznaczać drogę, odległość - Rdz 30,36

↑↑

Psalm 51

1. Dla przewodnika5329 chóru. Psalm Dawida, gdy przyszedł935 do niego prorok* Natan** po popełnionym cudzołóstwie*** z Batszebą1339.2Sm 1,1-27; 2Sm 2,1-14* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi; ** Nathan - „Dawca”; *** dosłownie: po tym jak wszedł (on) do Batszeby

2. Zmiłuj* się nade mną, Boże, według Twojego miłosierdzia**; według Twojej wielkiej litości*** wymaż4229 moje występki6588.Lb 14,19; Iz 43,25; Mi 7,18-19; J 1,29; Dz 3,19* lub: okaż łaskę, miłosierdzie; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; *** lub: współczucie, litość, łono (wnętrze?)

3. Obmyj3526 mnie zupełnie* z mojej nieprawości5771 i oczyść** mnie z mojego grzechu2403.Iz 1,16; Jr 33,8* dosłownie: wielce, obficie, bardzo; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oczyścić, ogłosić czystym, wykonać obrzęd oczyszczenia

4. Gdyż ja znam* moje występki**, a mój grzech2403 zawsze*** jest przede mną.Ps 32,5; Prz 28,13; Iz 38,18; 1J 1,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uznawać, wiedzieć, poznawać, dostrzegać; ** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja; *** lub: stale

5. Przeciwko Tobie, Tobie samemu905, zgrzeszyłem* i zło7451 uczyniłem na Twoich oczach, dlatego** że Ty jesteś prawy6663 w swoim słowie1696 i czysty2135 w swoim sądzie***.Rdz 39,9; Wj 9,27; 2Sm 12,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - grzeszyć, chybić celu, utracić, ponieść karę za grzech; ** lub: abyś był prawy - EIB - Ps 51,5; *** lub: rządzić, oczyścić z zarzutów, rozstrzygnąć spór, sądzić

6. Oto2005 zostałem zrodzony* w nieprawości** i w grzechu2399 poczęła3179 mnie moja matka517.Hi 14,4; Hi 15,14-16; Ps 58,3; J 3,6; Rz 5,12; Ef 2,3* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być wydanym na świat; ** przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość

7. Oto2005 rozkoszujesz2654 się prawdą2654 we wnętrzu* i oznajmiłeś mi ukrytą** mądrość2451.* lub: wewnętrzne obszary, ukryte zakamarki; ** w ukryciu

8. Oczyść mnie z grzechu2398 hizopem*, a będę oczyszczony2891; obmyj3526 mnie, a stanę się bielszy od śniegu7950.Iz 1,18; Hbr 9,19; Obj 7,14* wg Majmonidesa roślina o silnych właściwościach aseptycznych (tymianek, oregano) - lebioda syryjska, z której wytwarzano kropidło - por. Wj 12,22 Kpł 14,33-35 Lb 19,6 1Krl 5,13

9. Daj mi usłyszeć radość* i wesele**; niech się rozradują1523 kości6106, które skruszyłeś1794.* lub: zadowolenie, wesele, radosne uniesienie; ** zadowolenie, radość, pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw

10. Zakryj* swoje oblicze6440 przed moimi grzechami2399 i zmaż** wszystkie3605 moje nieprawości5771.Lb 5,23; Iz 25,6; Jr 16,17; Ez 6,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ukryć, schować; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścierać, zmazać, zetrzeć, wyniszczyć

11. Stwórz1254 we mnie serce3820 czyste2889, o Boże, i odnów2318 we mnie ducha7307 niezłomnego*.Prz 20,9; Ez 36,26; Dz 15,9* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, utrwalonym, nieugiętym, być niezłomnym, być stałym, pewnym, być gotowym

12. Nie odrzucaj* mnie sprzed Twojego oblicza6440 i nie odbieraj** mi swojego Ducha7307 Świętego6944.2Krl 13,23; Ps 71,9; Ef 4,30* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rzucać, wyrzucać, zrzucać, strącać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odebrać, uprowadzić, zabrać, objąć w posiadanie

13. Przywróć7725 mi radość8342 z Twojego zbawienia3468 i wesprzyj* mnie duchem7307 ochoczym**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oprzeć na, podtrzymywać, wspierać; ** lub: skłonny, chętny, szlachetny - por Ps 47,9 przypis *

14. Wtedy będę nauczał3925 buntowników* Twoich dróg1870 i grzesznicy2400 nawrócą** się do Ciebie.Wj 33,13; Ps 19,7; Ps 22,13; Mt 18,3; Dz 3,19; Jk 5,19-20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - buntować się, wzniecać bunt, naruszać (Prawo); ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać, wrócić

15. Uwolnij5337 mnie od winy za przelanie krwi1818, o Boże, Boże mojego zbawienia8668, a mój język3956 będzie radośnie wysławiał* Twoją sprawiedliwość6666.Ps 26,9; Ps 35,28; Ps 71,15* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wydać okrzyk (radości, pochwały)

16. PANIE136, otwórz6605 moje wargi8193, a moje usta6310 będą głosić* Twoją chwałę**.Ps 50,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - obwieszczać, oznajmiać, ogłaszać, mówić; ** lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny

17. Bo3588 Ty nie rozkoszujesz się* ofiarą2077, a choćbym chciał5414 złożyć ofiarę całopalną** nie przyjmiesz*** jej.Kpł 22,18-20; 1Sm 7,9-10* lub: rozkoszować się czymś, mieć przyjemność, upodobanie; ** tj. ofiarę wyrażającą wdzięczność - por. Kpł 1,9.13.17; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć upodobanie, być łaskawym, życzliwym

18. Ofiarą* miłą dla Boga jest duch7307 skruszony**; sercem skruszonym7665 i zgnębionym*** nie wzgardzisz****, o Boże!Ps 107,22; Mk 12,33; Rz 12,1; Hbr 13,16; 1P 2,5* dosłownie: ofiarami; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być złamanym, rozbitym, skruszonym skruchy - EIB; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zdruzgotanym; **** traktować z pogardą

19. Czyń dobrze3190 Syjonowi6726 według Twojego upodobania*; odbuduj1129 mury Jerozolimy**.Ps 69,35; Ps 102,16; Ps 147,2* lub: przynosić przyjemność, rozkosz, upodobanie, łaskę; ** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”

19!b. | 20. Wtedy będziesz się rozkoszował2654 ofiarami2077 sprawiedliwości6664, ofiarą ogniową* i całopalną5930; wtedy będą składać cielce** na Twoim ołtarzu4196.* tj. ofiara ogniowa spożyta w całości i całopalna to być może synonimy - 1Sm 7,9 Kpł 6,22 Pwt 33,10; ** tj. młode byki

↑↑

Psalm 52

1. Dla przewodnika5329 chóru. Pieśń pouczająca* Dawida.Ps 32,1; Ps 41,1; Ps 45,14; Ps 46,7* hebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca, rozmyślanie, pieśń mądrości (dobrze napisana - 2Krn 30,22), przysłowia

2. Gdy przybył935 Doeg* Edomita** i oznajmił5046 Saulowi***: Dawid wszedł935 do domu1004 Achimeleka****.1Sm 22,9* Doeg - „lękający się”; ** od Edom - „czerwony”, jeden z potomków Ezawa, kraina na południe i południowy wschód od Judei; *** Saul - „upragniony”; **** Achimelek - „mój brat jest królem”

3. Czemu chlubisz* się złem7451, bohaterze**? Miłosierdzie2617 Boże trwa nieustannie***.* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - chlubić się, przechwalać się, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jaśnieć, świecić; ** lub: człowiek silny, potężny, dzielny, bohater; *** dosłownie: na każdy dzień - idiom: stale, nieustanie, ciągle

4. Twój język knuje2803 zniszczenie*, ostry3913 jak brzytwa8593, działający6213 podstępnie**.Ps 101,7* lub: całkowity upadek, zniszczenie, klęska; ** lub: zdrada, oszustwo, gnuśność, robić coś niedbale

5. Miłujesz zło7451 bardziej niż dobro; kłamstwo8267 bardziej niż mówienie1696 o sprawiedliwości6664. Sela*.Jr 4,22; 2Tm 3,4* hebr.: selaʰ - termin muzyczny (?) - akcent, pauza, przerwanie, zmiana tonacji, zmiana głosu, stylu muzyki

6. Miłujesz157 wszelkie słowa1697 pożerające*, podstępny** języku3956.Ps 10,7; Prz 17,4; Rz 3,13; Jk 1,26; Jk 3,5-6* lub: rzecz połknięta, wchłonięcie, to co zostało połknięte; ** lub: oszustwo, intryga

7. Lecz1571 Bóg zniszczy* cię na wieki5331, pochwyci2846 cię i wyrwie** z namiotu168, i wykorzeni*** cię z ziemi776 żyjących2416. Sela5542.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zburzyć, zniszczyć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrywać, zdzierać; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyrwać z korzeniami, wykorzenić

8. Zobaczą7200 to sprawiedliwi6662 i zlękną* się, i roześmieją** się nad5921 nim:Ps 126,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, lękać się, czcić, szanować; ** tj. wyrażą radość z długo oczekiwanej sprawiedliwości - Ps 58,11

9. Oto bohater1397, który nie uczynił7760 Boga swoją twierdzą*, ale ufał** swoim wielkim7239 bogactwom6239 i umacniał*** się w swoich groźbach**** wobec innych.Hi 31,24-25; Ps 9,19; Ps 62,10; 1Tm 6,17* lub: miejsce schronienia, ucieczka, warownia; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pokładać ufność, mieć pewność, być bezpiecznym; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być silnym, zyskiwać przewagę; **** lub: całkowity upadek, zniszczenie, klęska, groźba

9!b. 10 Ja natomiast jestem jak zielone7488 drzewo oliwne2132 w domu1004 Bożym, zaufałem982 miłosierdziu* Boga na wieki5769 wieków**.* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ** dosłownie: na wieki, na zawsze

9!c. | 11. Będę Cię wysławiał* na wieki5769, że to uczyniłeś, i będę oczekiwał6960 Twojego imienia**, gdyż jest dobre2896 w oczach5048 Twoich świętych***.* lub: chwalił, składał dziękczynienie; ** imię reprezentuje charakter i autorytet Boga; *** hebr.: chasid - święty, bogobojny, wierny

↑↑

Psalm 53

Dla przewodnika5329 chóru, podczas choroby4257*. Pieśń pouczająca4905** Dawidahebr.: machalat, na flecie - pieśń żałobna - Jr 48,36; Ps 88,1hebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca - por. Ps 52,1 przypis 1

1. Głupi*** mówi559 w swoim sercu3820: Nie ma Boga. Są zepsuci**** i czynią obrzydliwą***** nieprawość5766; nie ma nikogo369, kto by czynił6213 dobro2896.Hi 15,16; Ps 10,4-13; Ps 14,1-3; Kaz 7,20; Mk 10,18; Rz 1,21; Rz 1,28; Rz 3,10-12*** hebr.: nabal - głupi, nierozumny; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zrujnować, zepsuć, wypaczyć, być niegodziwym; ***** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić ohydnie, postępować obrzydliwie

2. Bóg spojrzał w dół z niebios8064 na synów ludzkich*, aby zobaczyć, czy jest ktoś rozumny** i szukający1875 Boga.1Krn 28,9; Ps 10,4; Ps 11,4; Ps 33,13; Jr 16,17; Jr 23,24; Jr 27,8; Iz 55,6; Rz 3,11* dosłownie: człowieka; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mieć wgląd, patrzeć na, rozważać, zastanawiać się

3. Każdy z nich zboczył* z drogi i razem3162 znikczemnieli**; nie ma nikogo369, kto by czynił6213 dobro2896, nie ma ani jednego259.Rz 3,10-31* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schodzić na złą drogę, odwracać się; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być skażonym, być zepsutym moralnie - Hi 15,16

4. Czy nie mają poznania* wszyscy3605 czyniący nieprawość205, jedzący mój lud, tak jak zjedli chleb3899, do Boga430 nie zawołali7121.Jr 10,25; Mi 3,2-3* dosłownie: czy nie poznali, czy nie wiedzą

5. Tam zadrżeli6343 ze strachu*, gdzie właśnie nie było strachu6343, Bóg430 bowiem już rozrzucił6340 kości** tych, którzy cię oblegali2583; ty ich zawstydziłeś***, bo Bóg430 nimi wzgardził3988.Ps 14,5; Ps 79,6; Iz 64,7* hebraizm: zlękli się ze strachu - (ogarnął) ich wielki strach; ** idiom: Bóg zniszczy całkowicie ... ; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zhańbić

6. Kto* da5415 z Syjonu** zbawienie3444 Izraelowi3478? Gdy Bóg odwróci7725 niewolę7622 swojego ludu5971, niech Jakub*** się rozraduje**** i rozweseli***** się Izrael.Ps 14,7* lub: oby - EIB; ** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; *** tj. „trzymający piętę”, nazwa własna 12 plemion Izraela; **** lub: radować się, weselić się, cieszyć się, trząść się; ***** lub: być zadowolonym, radować się, unosić się radością, promienieć - por. Ps 40,16 45,8 46,4

↑↑

Psalm 54

Dla przewodnika5329 chóru, z grą na strunach5058*. Pieśń pouczająca4905** Dawida. Gdy przyszli Zyfici2130*** i powiedzieli do Saula: Dawid się u nas ukrywa5641.hebr.: neginaʰ - muzyka (wykonywana na instrumencie strunowym), pieśń, szydercza pieśń;hebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca, rozmyślanie, pieśń mądrości (dobrze napisana - 2Krn 30,22), przysłowiatj. mieszkańcy Zif - „wytapiacze” - miasto należące do pokolenia Judy na płd.-wsch. od Hebronu - Joz 15,55; 2Krn 11,9

1. Boże, wybaw3467 mnie przez Twoje imię**** i Twoją potęgą1369 broń***** mojej sprawy.Ps 6,1; Ps 7,8; Ps 25,24**** imię reprezentuje charakter i autorytet Boga; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pełnić funkcję sędziego, wydawać decyzję, bronić

2. Boże, wysłuchaj* mojej modlitwy8605, nakłoń ucha** ku słowom moich ust.Ps 4,1; Ps 39,12; Ps 102,1; Ps 143,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spełnić prośbę, słyszeć, rozumieć; ** idiom: posłuchaj moich słów, zważ na moje słowa

3. Gdyż obcy* powstali** przeciwko mnie, a okrutnicy*** czyhają na moją duszę5315; nie mają Boga przed oczami****. Sela.Ps 86,14; Ps 143,3* hebr.: zur, zarim - l.mn. - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - budzić odrazę, być przybyszem tu: przymiotnik; ** metonimia - przygotowują się, by mnie zaatakować; *** lub: rodzący bojaźń, przejmujący lękiem, wzbudzający trwogę, bezwzględny, potężny - Ps 37,35 Iz 13,11 Jr 15,21; **** idiom: nie zwracają uwagi na Boga, ignorują Go

4. Oto Bóg mi pomaga*; PAN136 podtrzymuje** moją duszę5315.Ps 118,7; Iz 41,10; Hbr 13,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - wspomagający mnie; ** tu: l. mn. koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oprzeć się, wspierać, spocząć, podtrzymywać

5. Niech* odwróci** zło*** na moich nieprzyjaciół8324; w Twojej prawdzie571 wytrać6789 ich.2Tm 4,14* wg ketiv: oby - hebr. jasob, wg qere: niech - hebr. jasib; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować wracanie, przynosić z powrotem; *** lub: zło, udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły

6. Będę Ci dobrowolnie5071 składał ofiary*, będę wysławiał** Twoje imię, JHWH, bo jest dobre2896.Hi 13,3; Ps 9,7* tj. składać krwawą ofiarę; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chwalić, składać dziękczynienie, wysławiać

7. Uwolniłeś5337 mnie bowiem3588 z każdego utrapienia*, a moje oko spojrzało triumfalnie na moich wrogów341.Ps 59,7; Ps 92,11; Ps 112,8; Ps 118,7* lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot

↑↑

Psalm 55

Dla przewodnika5329 chóru, z grą na strunach5058*. Pieśń pouczająca4905** Dawida.hebr.: neginaʰ - muzyka (wykonywana na instrumencie strunowym), pieśń, szydercza pieśń;hebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca, rozmyślanie, pieśń mądrości (dobrze napisana - 2Krn 30,22), przysłowia

1. Boże, nakłoń ucha*** ku mojej modlitwie8605 i nie ukrywaj5956 się przed moją prośbą****.Ps 6,9; Ps 10,1*** idiom: wysłuchaj mojej modlitwy; **** lub: błaganie o przychylność, o łaskawość

2. Zwróć na mnie uwagę* i wysłuchaj mnie; miotam** się w swoim zmartwieniu*** i nie dożywam spokoju****;Ps 64,1; Ps 142,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wysłuchać, nastawiać uszu; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być niespokojnym, uwolnić się, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wędrować; *** lub: rozważanie, zaduma, niepokój, zmartwienie, skarga; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - szemrać, okazywać niepokój, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zbitym z tropu

3. Z powodu głosu6963 wroga341, z powodu ucisku6125 niegodziwego7563 zwalają* na mnie nieprawość** i w gniewie639 mi się sprzeciwiają***.Ps 6,8* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - usuwać, upuścić, zrzucić; ** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić, sprzeciwiać się, żywić urazę, czuć i żywić wrogość - por. Rdz 27,41

4. Moje serce3820 wije* się z bólu i w moim wnętrzu** ogarnęły*** mnie lęki**** przed śmiercią4194.Joz 2,9; Hi 21,6; Hi 39,20; Ps 38,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kręcić się, zwijać się (z bólu), wirować, tańczyć; ** lub: w głębi, w środku; *** dosłownie: spadły na mnie; **** lub: przerażenie, strach - tu: w l.mn - por. Rdz 15,12 Wj 15,16

5. Bojaźń3374 i drżenie7461 wkroczyły* we mnie i ogarnęło3680 mnie przerażenie6427.Ps 18,4; Ps 116,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przybyć, wkroczyć, nadejść, iść

6. I powiedziałem559: Och, kto4310 da5414 mi skrzydła* jak u gołębicy, wtedy bym uleciał5774 i spoczął**.* lub: gdybym dostał skrzydła - Biblia Lubelska Ps 55,6; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zamieszkać, przebywać, pozostawać, osiedlić

7. Oto2009 bym uciekł* daleko i pozostał** na pustyni4057. Sela***.Iz 4,16; Jr 9,2; Obj 12,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odchodzić, uciekać, błąkać się, trzepotać (o ptakach); ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spędzać noc, nocować, przebywać, pozostawać; *** hebr.: selaʰ - termin muzyczny (?) - akcent, pauza - por. Ps 3,2 przypis **

8. Pośpiesznie2363 znalazłbym sobie miejsce ucieczki4655 przed porywistym* wiatrem7307 i huraganem5591.* tj. dmuchać gwałtownie

9. Pochłoń* ich PANIE136, podziel ich języki**, bo widzę przemoc*** i niezgodę**** w mieście.Rdz 10,25; 1Kor 1,11; 1Kor 14,9* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - łykać, trwonić (metafora), koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pochłaniać; ** idiom: udaremnij ich plany - por. Rdz 11,7; *** lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo, przemoc; **** lub: niesnaski, spór, konflikt, kłótnia, sprawa w sądzie

10. Dniem3119 i nocą krążą5437 wokoło po jego murach, a wewnątrz7130 niego zło205 i ucisk*.* lub: mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda, krzywda

11. Wewnątrz niego jest zepsucie*, a z jego ulic** nie znika oszustwo*** i podstęp****.* lub: całkowity upadek, zniszczenie, klęska; ** placów; *** lub: oszustwo, intryga; **** rana, krzywda, ciemiężyciel

12. Bo to nie wróg341 mi urąga* – to** zniósłbym5375; nie wywyższa*** się przeciwko5921 mnie ten, który mnie nienawidzi8130 – ukryłbym5641 się przed nim;Ps 41,9; J 13,18* dosłownie: i to; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić wyrzuty, przeciwstawiać się, urągać; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić wielkim, wywyższyć, czynić wielkie rzeczy

13. Ale ty, człowiek582 mi równy6187, mój przyjaciel*, który mnie zna**.2Sm 15,12; 2Sm 16,23; Jr 9,4* od przymiotnika: przyjacielski, łagodny, miły; ** dosłownie: znający mnie - koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być znanym, wiadomym

14. Z którym przyjaźnie* naradzaliśmy** się i w tłumie7285 chodziliśmy do domu Bożego430.Ps 42,4; Ps 122,1; 1Tm 3,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nadawać słodki smak; ** lub: tworzyć krąg przyjaciół, narada, zebranie

15. Niech śmierć4194 ich spustoszy*, oby żywi zstąpili do Szeolu**, bo w ich siedzibach4033 i pośród nich mieszka zło7451.Pwt 32,22; Ps 9,17; Iz 14,15; Mt 10,28; Mk 9,43-48* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - omamić, oszukać; ** idiom: niech szybko (nagle) umrą

16. Ja natomiast zawołam* do Boga i JHWH mnie wybawi3467.Rz 10,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać

17. Wieczorem6153, rano i w południe będę skarżyć* się i głośno wołać**, a On wysłucha8085 mojego głosu6963.Ps 64,1; Ps 92,2; Ps 142,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozmyślać nad, dumać, wypowiadać, skarżyć się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - opłakiwać głośno, być niespokojnym, mamrotać

18. On odkupił* moją duszę5315 w pokoju7965 od walki7128 przeciwko mnie, ponieważ bardzo licznie** przeciwko mnie wystąpili.2Krn 32,7-9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup; ** dosłownie: w wielkiej liczbie

19. Bóg usłyszy8085 i poniży* ich, Ten, który trwa3427 od początku**. Sela5542. Bo nie ma w nich zmiany*** i nie boją3372 się Boga.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostać poniżony, być przygnębiony, garbić się; ** lub: starożytność, wschód, początek, prastare czasy; *** lub: zmiana, zastąpienie, uwolnienie (od śmierci)

20. Podniósł* swoją rękę na swój pokój**; zbezcześcił*** swoje przymierze.* lub: wyciągnął; ** lub: wyciągnął swoją rękę w swoim dobrobycie (pokoju) - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znieważać, profanować, kalać, gwałcić, bezcześcić

21. Gładsze niż masło* były słowa jego ust, lecz w sercu miał walkę7128; miększe7401 niż oliwa8081 jego słowa**, ale one są jak obnażone miecze6609.Ps 28,3; Ps 64,2; Prz 5,3-4; Prz 12,18* dosłownie: gładsze od zsiadłego mleka jego usta - nieszczere, obłudne; ** porównanie: kojące, miłe, pomocne

22. Zrzuć* swoje brzemię** na JHWH, a On cię podtrzyma3557; nie dopuści5414 by sprawiedliwy6662 zachwiał4131 się na wieki***.Ps 37,5; 1P 5,7* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rzucać, wyrzucać, zrzucać, strącać; ** lub: los, brzemię (to, co jest dane); *** lub: nigdy lub: nigdy nie dopuści, aby sprawiedliwy się zachwiał

23. Ale Ty, Boże, wtrącisz ich w dół* zatracenia**; ludzie żądni krwi1818 i podstępni4820 nie dożyją połowy swoich dni; ja natomiast zaufam982 Tobie.Lb 16,30; Hi 33,18-30* lub: studnia, dół, źródło; ** hebr.: szahat - dół, otchłań, grób, zniszczenie - synonim Szeolu - por. Ps 7,15 16,10 103,4 Iz 38,17 Ez 19,4.8

↑↑

Psalm 56

Dla przewodnika5329 chóru. Na nutę: „Cicha gołębica3123 w dali”*. Miktam4387** Dawida, gdy Filistyni pojmali go w Gat***.hebr.: Jonat elem rechokim - cicha gołębica – oddalenilub: złoty psalm, złota myślGat - „tłocznia wina” - stolica 5 miast filistyńskich - Gaza, Ekron, Aszdod, Aszkelon, Gat - por. Joz 13,3; 1Sm 27, 2; 1Krn 18,1; 1Sm 15,18 - z Gat pochodził Goliat i jego brat Lachmi - Anakici

1. Zmiłuj**** się nade mną, Boże, bo prześladuje***** mnie człowiek582; napiera****** na mnie walcząc3898 każdego dnia*******.**** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać przychylność, łaskawość, miłosierdzie; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - miażdżyć; ****** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ściskać, naciskać, uciskać; ******* lub: cały dzień

2. Moi wrogowie8324 każdego dnia chcą mnie zmiażdżyć*; wielu bowiem walczy** przeciwko mnie, o Najwyższy4791.Ps 35,1; Ps 57,3; Ps 92,8; Iz 38,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmiażdżyć, deptać, kruszyć, dyszeć; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - walczyć, prowadzić wojnę, używać jako pokarmu

3. W dniu3117, gdy będę się lękał*, zaufam** Tobie.1Sm 30,6; 2Krn 20,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, lękać się, czcić, szanować; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być śmiałym, być bezpiecznym, ufać

4. W Bogu będę wysławiać* Jego słowo1697; Bogu ufam982 i nie będę się lękał3372, co zrobi mi człowiek**?Ps 12,6-8; Ps 138,2; Hbr 13,6* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chwalić się, wygłosić pochwałę, chełpić się; ** dosłownie: ciało - hebr.: basar - idiom: rodzaj ludzki, człowiek

5. Każdego dnia* przekręcają** moje słowa1697, przeciwko mnie wszelkie ich złe7451 zamysły***.Ps 41,7; 2P 3,16* lub: przez cały dzień; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - kształtować, formować, dręczyć; *** lub: myśl, plan, zamysł, wynalazek, wymysł

6. Wszczynają kłótnie* wobec mnie, w tajemnicy** śledzą moje kroki***, czyhając6960 na moją duszę5315.Ps 10,8-10; Ps 59,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wszcząć spory, kłócić się, bać się, przebywać razem; ** lub: przechowywać jako zapas, zachować w tajemnicy, ukryć wielką wartość, chronić; *** lub: odgłos kroków, pięta

7. Czy uciekną* pomimo5921 nieprawości205? Boże, powal** te narody5971 w swoim gniewie639.* lub: wyzwolenie, ucieczka - z powodu zła ucieczka dla mnie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, z powodu niegodziwości oni uciekają - Young Literal Translation; ** lub: schodzić w dół, upadać, zejść - por. Ps 28,1 przypis ** 30,3 przypis **

8. Ty policzyłeś5608 dni mojej tułaczki5112, Ty sam* umieść7760 moje łzy1832 w Twoim bukłaku**; czyż nie są one spisane w Twoim zwoju5612?2Krl 20,5; Ps 139,16; Ml 3,16; Mt 10,30; Obj 20,12* lub: Ty zebrałeś w swój bukłak moje łzy - por. K&D Ps 56,8; ** lub: butla uszczelniona smołą, naciągnięta skórą - na wino, mleko i wodę

9. Kiedy zawrócą* na tyły268 moi wrogowie; wtedy zawołam**: To wiem3045, z pewnością*** Bóg jest ze mną!Rz 8,31* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; *** partykuła twierdząca: czyli, z pewnością, na pewno, ponieważ

10. W Bogu będę wysławiać1984 Jego słowo*, w JHWH będę chwalić1984 Jego słowo1697.* lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa

11. Bogu ufam982 i nie będę się lękał3372, co zrobi6213 mi człowiek120.Ps 27,1; Mt 10,28; Rz 8,35-39

12. Tobie, Boże, złożyłem śluby*, dlatego też Tobie oddam7999 chwałę8426.Ps 50,14* lub: przysięgi - tu w l.mn., uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - Lb 6,2.5.21

13. Ponieważ3588 wyrwałeś* moją duszę5315 od śmierci4194, czyż nie uchroniłeś mych nóg** od upadku***, abym przechadzał**** się przed Bogiem w światłości216 życia*****?Ps 116,8; Jk 5,20* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, wyzwolić; ** dosłownie: mojej stopy, nogi, kroku - l. poj.; *** potknięcie, upadek; **** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - chodzić tu i tam, przemierzać, przechadzać się; ***** metonimia: pełnia życia - tu kontrast wobec ciemności Szeolu

↑↑

Psalm 57

Dla przewodnika5329 chóru. Na nutę: „Nie doprowadzaj do zniszczenia”*. Miktam4387 Dawida, gdy uciekał sprzed oblicza6440** Saula7586 do jaskini4631.aramejski: al-taszchet - koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nie niszcz, nie zatracaj - Ps 58,1; 59,1; 75,1lub: twarz, oblicze, obecność, osoba, powierzchnia (ziemi)

1. Zmiłuj*** się nade mną, Boże, zmiłuj*** się nade mną, bo moja dusza ufa**** Tobie; w cień Twoich skrzydeł***** będę uciekał2620, aż przeminą nieszczęścia1942******.Pwt 31,11; Ps 51,1; Ps 61,5; Mt 23,37*** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać łaskę, przychylność, miłosierdzie; **** lub: zaufać, szukać schronienia, szukać ucieczki, złożyć nadzieję w (Bogu); ***** symbol ochrony lub schronienia - Ps 17,8 przypis **; ****** złe pragnienia

2. Będę wołał* do Boga Najwyższego5945, do Boga osiągającego swój cel** wobec mnie***.Rdz 14,18; Ps 7,17; Mk 5,7; Flp 1,6; Hbr 7,1; Hbr 13,21* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zakończyć się, osiągnąć kres, zaprzestać, odpłacać; *** lub: Boga, mojego Stróża, Dobroczyńcy, Mściciela - Word Biblical Commentary Ps 57,3ᴮ

3. On pośle pomoc z niebios8064 i wybawi3467. Bo urągał* mi ten, który chce mnie zmiażdżyć**. Sela. Bóg pośle7971 mi swoje miłosierdzie2617 i prawdę571.Ps 25,10; Ps 85,10; Prz 16,6; Prz 20,28* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić wyrzuty, przeciwstawiać się, urągać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - miażdżyć, deptać po, kruszyć, dyszeć

4. Moja dusza5315 przebywa pośrodku lwów; spoczywam* pośród zapalczywych**, pośród synów ludzkich***, których zęby są jak włócznie**** i strzały, a język jak ostry2299 miecz2719.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć, nocować, kłaść się, leżeć na; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - gorejący koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przypiekać, palić, gorzeć; *** dosłownie: człowieka; **** l.poj.

5. Bądź wywyższony*, Boże, ponad niebiosa8064, a Twoja chwała** ponad całą ziemię776.Ps 148,13; Hi 19,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstać, powstać, być wywyższonym; ** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek - a także: ludzie - Rdz 34,13 Hi 19,9 Ps 8,5 21,5 - por. EIB Ps 30,13

6. Zastawili3559 sieć* na moje kroki, zgięli** moją duszę5315, wykopali3738 przede mną*** dół, lecz wpadli5307 do środka8432 niego. Sela5542.* lub: sieć, siatka, sidło, metafora: o przywódcach prowadzących do grzechu, o sądzie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schylać, uginać; *** obliczem

7. Utwierdzone* jest moje serce3820, Boże, utwierdzone3559 jest moje serce3820; będę śpiewał7891 i oddawał Ci chwałę**.Ps 59,17; Ps 108,1; Ps 112,7* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być nieugiętym, być gotowym, utwierdzonym; ** lub: wysławiać śpiewem przy wtórze instrumentów - w. 9 przypis **

8. Obudź5782 się, moja chwało3519, obudź5782 się, cytro* i harfo**; chcę obudzić5782 jutrzenkę***.Ps 33,2; Ps 43,4; Ps 71,22* lub: harfa, lutnia, kitara, instrument muzyczny; ** tj. instrument szarpany, lira; *** lub: świt, pierwszy brzask dnia, gwiazda poranna

9. Będę Cię wysławiał* wśród ludów5971, PANIE136, będę Ci śpiewał** wśród narodów3816.2Sm 22,50* lub: chwalić, składać dziękczynienie, wysławiać; ** lub: śpiewać przy wtórze instrumentów, słowo występuje często ze słowem oddawać chwałę stąd: chwalić śpiewem

10. Bo wielkie jest Twoje miłosierdzie*, aż do niebios8064, i aż pod obłoki7834 Twoja prawda**.* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność

11. Bądź wywyższony7311 ponad niebiosa8064, Boże, a ponad całą ziemię Twoja chwała3519.

↑↑

Psalm 58

Dla przewodnika5329 chóru. Na nutę: „Nie doprowadzaj do zniszczenia”*. Miktam4387 Dawida**.aramejski: al-taszchet - koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nie niszcz, nie zatracaj - Ps 57,1; 59,1; 75,1lub: dla Dawida - Ps 57,1

1. Czy rzeczywiście przez milczenie*** mówicie to, co sprawiedliwe? Czy słusznie4339 sądzicie****, synowie ludzcy*****?*** hebr.: elem - cisza, w milczeniu, lub: elim - sędziowie, możni; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, oczyścić z zarzutów, rozstrzygnąć spór; ***** dosłownie: adamowi - l.mn.

2. Raczej637 już w sercu3820 czynicie* nieprawość5766, a wasze ręce3027 wymierzają** gwałt*** na ziemi776.Ps 94,20; Iz 10,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić, czynić; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ważyć, równoważyć, wyrównywać, gładzić; *** lub: okrucieństwo, niesprawiedliwość, gwałt, krzywda

3. Niegodziwi* budzą odrazę** już od łona7358 matki, od urodzenia*** błądzą8582, mówiąc kłamstwo3577.Hi 15,14; Ps 51,5; Rz 5,12* lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; ** lub: pierwotne znaczenie - odejść z miejsca zamieszkania, stąd: być obcym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być rozdzielonym, budzić odrazę; *** dosłownie: (od wyjścia) z brzucha (matki)

4. Ich jad* podobny do jadu węża5175, są jak głucha żmija, ich** ucho zostało zatkane***.* lub: żar, furia, wściekłość, złość, gniew, metafora: jad, trucizna; ** lub: której; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - lub koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zatkać czyjeś ucho

5. Aby nie słyszeć głosu rzucających uroki* ani biegle** zaklinających*** czarowników2267.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zaklinającego, czarującego, rzucającego uroki; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - stać się mądrym; *** dosłownie: czarujących czarowników - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - złączyć się, zjednoczyć, czarować

6. Boże, połam* zęby w ich ustach; JHWH, zniszcz** kły*** lwiątek3715.Hi 4,10; Hi 29,17; Ps 3,7; Ps 17,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zburzyć, strącić, przełamać, odłamać; ** zburzyć; *** lub: ząb, wielki ząb, siekacz - tu w l.mn.

7. Niech się rozpłyną3988 jak wody4325, które przepływają1980, a kiedy napną łuk*, strzały2671 jego niech będą jakby obcięto** im grot.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kroczyć drogą, wyginać (łuk); ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zostać odciętym

8. Niech przeminą* jak rozpływający** się ślimak***, niech nie zobaczą2372 słońca8121, podobnie jak poroniony płód5309 kobiety802.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść, przejść, odchodzić, żyć, umrzeć; ** lub: rozpuszczanie, topnienie, roztapianie; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

9. Zanim wasze ciernie* wypuszczą** kolce329, gdy jeszcze są zielone2416, zmiecie je wicher*** Jego**** wzburzenia2740.Hi 27,21; Prz 10,25; Kaz 6,3* lub: ciernisty krzew, haczyk, garnek; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzegać, zrozumieć, wiedzieć, zauważać; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmiatać, roznosić (o burzy); **** domyślnie: Boga

10. Będzie się radował8055 sprawiedliwy6662, bo ujrzał pomstę5359; swoje stopy obmyje we krwi niegodziwego7563.Pwt 32,35; Obj 14,18; Obj 18,20

11. A ludzie* powiedzą559: Doprawdy** jest plon*** dla sprawiedliwego6662; doprawdy jest Bóg, który sądzi8199 na ziemi776.Ps 50,6; 1Kor 3,8; Kol 3,24; 1Tm 5,18; Hbr 11,6* dosłownie: a człowiek powie; ** lub: z pewnością; *** lub: owoc (ziemi, łona), nagroda

↑↑

Psalm 59

Dla przewodnika5329 chóru. Na nutę: „Nie doprowadzaj do zniszczenia”*. Miktam4387 Dawida. Gdy Saul posłał, by pilnowano jego domu i by go zabito4191.aramejski: al-taszchet - koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nie niszcz, nie zatracaj - Ps 57,1; 58,1; 75,1

1. Wyrwij** mnie od moich wrogów341, mój Boże; odsuń*** mnie od tych, którzy powstają6965 przeciwko mnie.Ps 143,9** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, odzyskać; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być umieszczonym wysoko - tzn. być bezpiecznym, wywyższonym

2. Wyrwij5337 mnie od czyniących6466 nieprawość* i wybaw** mnie od ludzi*** żądnych krwi****.Ps 5,6; Ps 17,7* lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult; ** ocalić, wyzwolić; *** lub: mężczyzn, osób; **** idiom: wybaw mnie od zbrodniarzy - Ps 26,9 55,23

3. Oto bowiem czyhają* na moją duszę5315; zbierają1481 się przeciwko mnie ludzie potężni**, chociaż nie zawiniłem6588 ani nie zgrzeszyłem2403, JHWH.1Sm 24,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zastawiać pułapkę, zasadzać się, czyhać; ** lub: mocni, zaciekli, wpływowi, potężni, mający władzę

4. Chociaż jestem bez winy*, biegną i ustawiają** się; powstań***, by mnie spotkać7125 i zobacz7200 to.Ps 7,3-4; Ps 69,4* lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; ** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - być ustanowionym; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ocknąć się, obudzić, pobudzać się - stąd: powstać

5. Ty, JHWH, Boże Zastępów*, Boże Izraela3478, obudź się6974, aby ukarać6485 wszystkie narody1471; nie lituj2603 się nad żadnym z tych podstępnych** przestępców205. Sela5542.Jk 2,13* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować zdradziecko, podstępnie, gorszyć

6. Wracają7725 wieczorem, ujadają* jak pies i okrążają miasto5892.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - warczeć, krzyczeć

7. Oto, co wypluwają* ich usta, miecze2719 na ich wargach**. Mówią bowiem: Któż usłyszy?* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wylewać, wydzielać, buchać, powodować kipienie; ** idiom: wypowiadać się agresywnie, by zadać ludziom ból

8. A Ty, JHWH, będziesz się z nich śmiał7832, będziesz kpił* ze wszystkich narodów1471.Ps 2,4; Ps 37,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - drwić, szydzić, wyśmiewać się

9. Moja* Mocy, będę się trzymał8104 Ciebie, bo Bóg jest moją twierdzą**.Ps 28,8; Jr 16,19* dosłownie: Jego mocy będę strzegł dla Ciebie u Ciebie zostawiam swoją siłę - por. Wj 22,7 Rdz 2,15 Hi 2,6 - patrz Word Biblical Commentary Ps 59,10ᴬ; ** lub: wyżyna, wysokość, bezpieczne miejsce na wysokości, twierdza

10. Mój miłosierny* Bóg wyjdzie6923 mi naprzeciw6923, Bóg sprawi, że zobaczę** klęskę moich wrogów8324.Ps 54,7; Ps 92,11; Ps 112,8* lub: Bóg mojej łaskawości - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek Mój Bóg. Jego łaska ... EIB Ps 59,11; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować zobaczenie, pokazać, oglądać

11. Nie zabijaj2026 ich nagle*, aby mój lud5971 nie zapomniał, lecz wstrząśnij** ich w swojej mocy2428 i powal3381, o PANIE136, nasza tarczo***.Pwt 33,29; 2Sm 22,3; 2Sm 22,31; Ps 3,3* por. Word Biblical Commentary - Ps 59,12ᴬ; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - miotać się tu i tam, trząść, spowodować chwianie; *** metonimia: nasz obrońca, ten, który nas chroni

12. Za grzech2403 ich ust, za słowa1697, które wypowiadają wargami8193, niech będą schwytani3920 w swojej pysze*; za złorzeczenia** i za kłamstwa3585, które rozgłaszają***.Ps 10,7* lub: wywyższenie, arogancja, buta, majestat, duma; ** lub: klątwa, przekleństwo, oświadczenie pod przysięgą; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - opowiadać, powtarzać, ogłaszać, mówić

13. Skończ* z nimi w gniewie**, skończ*, by już ich nie było***. Niech poznają3045, że Bóg panuje**** w Jakubie aż po krańce657 ziemi. Sela5542.Ps 22,17; Ps 59,7; Ps 83,18; Iz 56,10; Obj 22,15* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić do końca, zniszczyć, skończyć, zgubić; ** lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, oburzenie, złość; *** lub: i nie ma ich - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, władać, panować

14. Wracają7725 wieczorem, ujadają* jak pies** i okrążają5437 miasto.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - warczeć, krzyczeć; ** w symbolice biblijnej pies oznacza osoby nieczyste - por. Flp 3,2 przypis **

15. Miotają* się, szukając pokarmu398; warczą**, gdy się nie nasycą7646.Hi 15,23; Ps 109,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować drżenie, wędrowanie, miotać się to tu, to tam; ** lub: szemrać, narzekać, pozostać, spędzić noc

16. Ale ja będę śpiewał7891 o Twojej mocy5797, rankiem będę wykrzykiwał z radości* o Twoim miłosierdziu2617, bo Ty stałeś się dla mnie twierdzą4869 i ucieczką** w dniu3117 mojego ucisku***.Ps 5,3; Ps 88,13; Ps 92,2; Iz 25,4; Na 1,7* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wydać okrzyk (radości, pochwały) - por. Ps 33,1; ** lub: schronienie, miejsce ucieczki, ucieczka; *** lub: trudne położenie, niedola, wróg, nieprzyjaciel

17. Moja* Mocy, Tobie będę śpiewał**; bo Ty, Boże, jesteś moją twierdzą4869, Boże mój miłosierny***.Ps 28,8; Jr 16,19* por. w. 9. hebr.: uzzo - Jego moc, tu hebr.: uzzi - Moja Moc; ** lub: śpiewać przy wtórze instrumentów, słowo występuje często ze słowem oddawać chwałę stąd: chwalić śpiewem; *** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość

↑↑

Psalm 60

Dla przewodnika5329 chóru. Na nutę: „Lilia świadectwa”7802*. Miktam4387** Dawida. Dla pouczenia3925, gdy walczył5327 z Aram-Nacharaim*** i z Aram Sobą****, gdy Joab, wracając, pobił5221 dwanaście tysięcy Edomitów123 w Dolinie Soli*****.hebr.: susan edut - świadectwa, przymierza, pouczenia, zachętylub: złoty psalm, złota myśl;tj. Mezopotamia - 2Sm 8,3państwo aramejskie za czasów Dawida położone na zboczach Antylibanu na granicy Syrii i Libanu - por. Word Biblical Commentary Ps 60,1położenie bliżej nieznane, prawdopodobnie nad Morzem Martwym w granicach Edomu - por. Word Biblical Commentary Ps 60,1ᶜ

1. Boże430, odrzuciłeś2186 nas, złamałeś****** nas i rozgniewałeś599 się; odnów******* nas!Ps 44,9; Rz 11,1-3****** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić wyłom, przebić, potłuc na kawałki, rozedrzeć; ******* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odnowić, zawrócić, przywrócić

2. Wstrząsnąłeś7493 ziemią776 i rozdarłeś* ją; ulecz7495 jej rozpadliny**, bo się chwieje***.Ps 18,7; Jr 10,10* lub: rozdzielać bądź otwierać na oścież, pęknąć - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** lub: złamanie, pęknięcie, skruszenie, rozbicie, ruina; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwiać się, trząść, zsunąć się

3. Wskazałeś* Twojemu ludowi5971 twardy7186 los, napoiłeś8248 nas winem3196 powodującym chwiejny krok**.Iz 51,17-23; Jr 25,15-17* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować zobaczenie, pokazać, oglądać; ** lub: zataczanie się, chwianie, kielich zataczania

4. Dałeś sztandar* tym, którzy się Ciebie boją3373, aby mogli schronić** się z powodu prawdy***. Sela5542.Iz 5,26; Iz 11,12; Iz 13,2* lub: znak, coś podniesionego w górę, drzewiec, chorągiew tu jako idiom: miejsce wspólnego zgromadzenia lub ochrony; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - rzucać się do ucieczki, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pędzić do ataku - Iz 30,16, uciec w bezpieczne miejsce - Rdz 19,20 Sdz 7,21 Jr 48,44; *** hebr.: qoset - prawda, łuk, pewność - Prz 22,21, łucznictwo inni: aby mogli uciec przed łukiem - Biblia Lubelska, EIB, Biblia Poznańska

5. Aby byli ocaleni2502 Twoi umiłowani*, wybaw3467 ich swoją prawicą i odpowiedz** mi.Ps 17,7; Ps 20,6; Ps 138,7* lub: ukochany, umiłowany, piękny, śliczny; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odpowiadać, reagować

6. Bóg przemówił1696 w swojej świętości*; Z radością5937 rozdzielę2505 Sychem** i wymierzę4058 dolinę6010 Sukkot***.Ps 108,8; Am 4,2* lub: w swoim miejscu świętym - por. Ps 89,35 105,43 Jr 23,9; ** hebr.: Szekem - miasto pomiędzy górą Ebal a górą Gerazim, miejsce schronienia - Joz 20,7 pierwsza stolica Królestwa Płn.; *** miasto na wschód od Jordanu, 1,6 km na płn. od potoku Jabbok - Joz 13,27 Rdz 32,17 32,30 33,17 pierwszy obóz po wyjściu Izraela z Egiptu - Wj 12,27, miejsce wytopu metali - 1Krl 7,46

7. Mój jest Gilead*, mój i Manasses, Efraim** osłoną4581 mojej głowy7218, Juda3063 moim prawodawcą***.Pwt 33,17; Joz 13,31* określenie obszaru różnie definiowanego w zależności od kontekstu - górzyste tereny na wsch. od Jordanu na płd. od rzeki Jarmuk; ** nazwa całego Królestwa Płn.; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nakazać prawem

8. Moab* moją misą7366 do mycia**, na Edom rzucę mój sandał***; wiwatuj7321 nad5921 Filisteą****.2Sm 8,1; Ps 108,9; Kaz 11,9* tj. obszar na wschód od Morza Martwego między rzeką Zered a rzeką Arnon; ** metafora upokorzenia i poddania; *** idiom: przejmować na własność - por. Pwt 11,24 Rt 4,7; **** obszar śródziemnomorskiej niziny przybrzeżnej - Ps 56,ᴺ przypis ***

9. Kto mnie wprowadzi2986 do warownego4692 miasta? Kto mnie doprowadzi5148 do Edomu?

10. Czy nie Ty, o Boże, który nas odrzuciłeś* i już nie wyruszasz3318, Boże, z naszymi zastępami**?Ps 44,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącać, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odrzucić kogoś siłą; ** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp

11. Zapewnij3051 nam pomoc5833 w utrapieniu*, bo próżne** jest wsparcie*** człowieka120.Ps 108,12; Ps 118,8* lub: trudne położenie, niedola, ucisk, wróg; ** lub: pustka, próżność, marność, fałsz, bezwartościowość; *** lub: pomoc, wybawienie, zbawienie, zwycięstwo

12. W Bogu430 uczynimy6213 potężne* rzeczy, a On podepcze947 naszych nieprzyjaciół6862.1Krn 19,13* lub: siła, moc, skuteczność

↑↑

Psalm 61

Dla przewodnika5329 chóru, z grą na strunach5058*. Psalm Dawida**.hebr.: neginaʰ - muzyka (wykonywana na instrumencie strunowym), pieśń, szydercza pieśń;lub: dla Dawida

1. Wysłuchaj, Boże, mojego wołania***, zwróć uwagę**** na moją modlitwę8605.Ps 17,1; Ps 88,2; Ps 142,6*** lub: krzyk błagania, okrzyk radości, chwały, obwieszczenie; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wysłuchać, nastawiać uszu

2. Z krańca ziemi wołam7121 do Ciebie w słabości* mojego serca3820; wprowadź5148 mnie na skałę6697, wyższą7311 ode mnie**.Ps 42,7; Ps 62,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być omdlałym, być osłabionym, omdlewać (z troski); ** metafora: wprowadź mnie na miejsce chroniące przed wrogiem

3. Ty bowiem jesteś moją ucieczką* i wieżą warowną** przed obliczem6440 wroga341.Ps 46,1* lub: kryjówka, miejsce schronienia, ucieczka; ** lub: siła, moc, miejsce obwarowane, wały obronne

4. Będę mieszkał1481 w Twoim przybytku* na wieki**, chroniąc5643 się pod osłoną5643 Twoich skrzydeł***. Sela5542.Ps 17,8; Ps 36,7; Ps 57,1* lub: namiot, namiot nomady symbolicznie tymczasowość, przybytek (dom, miejsce zamieszkania JHWH); ** na zawsze; *** tj. symbol ochrony lub schronienia - por. Sdz 9,15 Mt 23,37

5. Bo Ty, Boże, wysłuchałeś moich ślubów*; dałeś dziedzictwo** tym, którzy się boją3373 Twojego imienia8034.Ml 4,2; Obj 11,18* lub: przysięgi - tu w l.mn., uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - Lb 6,2.5.21; ** lub: posiadanie, własność, prawo własności - Jr 32,8

6. Dodaj3254 dni3117 do dni króla*, a jego lata8141 niech trwają jak z pokolenia** na pokolenie.1Sm 10,24; 1Krl 1,15; Ne 2,3* idiom: daj pomyślność panowaniu króla, zachowaj ciągłość dynastii - por. 2Krl 20,6 Ps 45,6; ** lub: generacja, okres, wiek, pokolenie, siedziba, czas życia

7. Będzie trwał* na wieki5769 przed obliczem Boga; ustanów** miłosierdzie*** i prawdę****, niech go strzegą5341.Ps 19,9; Ps 25,10; Ps 57,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, przebywać, mieszkać, pozostawać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyznacz, ustanów; *** hebr.: chesed i; **** emet - termin często występujące razem - por. Ps 25,10 40,10.11 57,3

8. Tak więc będę śpiewał* Twojemu imieniu8034 na wieki5703 i będę spełniał7999 moje śluby5088 każdego dnia**.Ps 7,17; Ps 9,2; Ps 18,49; Ps 66,13; Ps 145,1-2* lub: śpiewać przy wtórze instrumentów, słowo występuje często ze słowem oddawać chwałę stąd: chwalić śpiewem; ** dosłownie: dzień po dniu - idiom: codziennie

↑↑

Psalm 62

Dla przewodnika5329* chóru. Dla Jedutuna3038**. Psalm4210 Dawida.lub: przewodnikowi - nadzorować, przewodzićhebr.: jedutun - „sławiący, wdzięczny” - imię własne - 1Krn 25,1 lub imieniem tym nazwano grupę śpiewaków

1. Tylko*** w Bogu ma uciszenie**** moja dusza5315, od Niego pochodzi moje zbawienie3444.Ps 33,20*** partykuła potwierdzająca - o tak, z pewnością, doprawdy, zaiste lub ograniczająca - tylko, jednakże, lecz; **** lub: cisza, spokój, spokojne oczekiwanie, odpoczynek

2. Tylko389 On jest moją skałą i zbawieniem*, moją twierdzą**; nic mną mocno*** nie zachwieje4131.Pwt 32,31; Ps 18,2; Ps 73,25; Mt 16,18; 1Kor 10,4* lub: ocalenie, dobrobyt, zbawienie, pomyślność, zwycięstwo; ** lub: wyżyna, wysokość, bezpieczne miejsce na wysokości, twierdza; *** lub: wielki, obfitujący, wystarczający, liczny, silny

3. Jak długo będziecie napadać* na człowieka376 i będziecie go zabijać7523? Wy wszyscy jesteście jak pochylona5186 ściana i jak walący1760 się mur**.Wj 16,28; Hi 8,21; Ps 13,2; Iz 30,13* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być wściekłym, napadać na, przytłoczyć naganami; ** lub: wy wszyscy mordujecie jak pochylona ściana, jak mur niemal przewrócony - por. EIB Ps 62,4 będziecie obalać (się), wy wszyscy jak mur pochyły ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

4. Tylko389 naradzają3289 się, jak pozbawić* go godności**; mają upodobanie7521 w kłamstwie3577, swoimi ustami błogosławią1288, ale we wnętrzu7130 złorzeczą***. Sela5542.Ps 4,2; Ps 55,21* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - strącić; ** lub: wyniosłość, godność, wywyższenie; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić nikczemnym, przeklinać

5. Tylko389 w Bogu ucisz się* moja duszo5315, od Niego pochodzi moja nadzieja**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - milczeć, być nieruchomym, oniemieć - tryb rozkazujący; ** hebr.: tiqwaʰ - nadzieja, oczekiwanie, sznur - Joz 2,18

6. Tylko On jest moją skałą6697 i zbawieniem, moją twierdzą4869; nie zachwieję* się.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - nie zachwieje się, nie upadnie, będzie niewzruszony

7. W Bogu moje wybawienie3468 i moja chwała*; skała mojej mocy5797, moje schronienie** jest w Bogu***.Ps 18,2; Ps 27,2; Ps 28,1; Ps 31,2* lub: cześć, godność, szacunek; ** kryjówka, miejsce schronienia, ucieczka; *** w hebr.: od skała ... - struktura chiastyczna ABBA

8. Ludu*, ufajcie982 Mu w każdym czasie6256, wylewajcie8210 przed Jego obliczem6440 wasze serca3824; Bóg jest naszym schronieniem4268. Sela5542.1Sm 1,15; Iz 26,4; Iz 26,16; 1Tm 6,17* lub: naród, lud, krewniak, lud uzbrojony - Sdz 20,10 Iz 36,1

9. Tylko tchnieniem1892 są synowie ludzcy*, synowie człowieka** – kłamstwem***; położeni na szalach3976, wszyscy razem3162 podnoszą się w górę5927 bardziej niż tchnienie1892.* hebr.: bene adam - synowie adama - pospolici, nic nie znaczący(?); ** bene isz - synowie człowieka - emfatycznie ludzie możni (?); *** lub: kłamstwo, nieprawda, fałsz, coś zwodniczego

10. Nie pokładajcie ufności982 w wyzysku* ani daremnej** nadziei w grabieży1498; a gdyby bogactwo2428 kwitło***, nie umacniajcie7896 nim serca3820.Hi 31,24; Mk 4,19; 1Tm 6,10-17; Jk 2,6* lub: ucisk, wymuszenie, szkoda; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się próżnym, być daremnym, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - napełnić daremnymi nadziejami; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przynosić owoc, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić kwitnienie

11. Bóg raz przemówił1696, dwa razy to słyszałem8085, że moc5797 należy do Boga;Mt 6,13

12. I u Ciebie, PANIE136, jest łaska*, bo Ty odpłacisz** każdemu zgodnie z jego czynem4639.* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - skończyć, wynagradzać straty, płacić, nagradzać

↑↑

Psalm 63

Psalm4210 Dawida, gdy był na Pustyni Judzkiej*.tj. większości roku jałowy obszar pustynny od 16 do 24 km długości, od wsch. zbocza Gór Judzkich aż do brzegów Morza Martwego

1. Boże, Ty jesteś moim Bogiem, Ciebie gorliwie szukam**; Ciebie zapragnęła6770 moja dusza5315, zatęskniło*** do Ciebie moje ciało1320 na ziemi suchej6723 i spragnionej5889, bez wody;Ps 5,3; Prz 8,17** lub: szukać gorliwie, zabiegać, szukać o brzasku - Biblia Lubelska; *** lub: omdlewać z tęsknoty, tęsknić za

2. Tak3651 właśnie ujrzałem2372 Cię w świątyni*, widząc** Twoją moc5797 i chwałę3519.Ps 68,24* lub: w miejscu świętym - por. Ps 89,35 105,43 Jr 23,9; ** lub: wypatrywałem Cię ...aby ujrzeć Twoją moc i chwałę - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

3. Bo3588 Twoje miłosierdzie* lepsze2896 jest niż życie, tak więc będę Cię wysławiać** moimi wargami8193***.Ps 30,5; Flp 1,23* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wysławiać, zachwalać, wyrażać podziw; *** tj. całą swoją osobą

4. Tak błogosławić* Cię będę dopóki żyję2416, wzniosę swoje ręce** w imieniu*** Twoim.Ps 134,2; Ps 141,2; Ps 145,1; Ps 146,2; Ne 8,6* lub: sławił - Rdz 9,26; ** gest proszącego o ochronę, gest zwycięstwa, gest w modlitwie; *** lub: w imię - imię reprezentuje charakter i autorytet Boga

5. Jak tłuszczem* i szpikiem** będzie nasycona*** moja dusza5315, moje usta8193 będą Cię chwalić1984 radosnymi wargami6310;* tj. tłuszczem składanej Bogu ofiary - Kpł 3,16 7,23; ** dosłownie: tłustością - metafora płodności, zatłuszczony popiół; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, spełnionym, mieć w nadmiarze

6. Gdy wspominam2142 Ciebie na moim posłaniu3326 i rozmyślam* o Tobie podczas nocnych straży**.Ps 42,8; Ps 119,55* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypowiadać, rozważać, czytać szeptem, rozmyślać; ** tj. hebrajski podział nocy na 3 straże - por. Sdz 7,19 Wj 14,24

7. Ponieważ byłeś mi pomocą5833, w cieniu6738 Twoich skrzydeł* będę radośnie wykrzykiwał**.Ps 17,8; Ps 27,9; Ps 36,7; Ps 40,17; Ps 57,1* symbol ochrony lub schronienia - Ps 17,8 przypis ** Sdz 9,15 Mt 23,37; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wydać okrzyk (radości, pochwały) - por. Ps 33,1

8. Moja dusza przylgnęła* do Ciebie, Twoja prawica** mnie podtrzymuje8551.* lub: przykleić się, połączyć, przywrzeć, trzymać się mocno; ** słowo prawica odnosi się do Bożej mocy i władzy rządzenia

9. Ale ci, którzy szukają* zguby7722 mojej duszy5315, niech pójdą w głębiny** ziemi776.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, dążyć do czegoś, pragnąć, wymagać; ** dosłownie: niski, niższy, najniższy - por. Ef 4,9 - zwrot może oznaczać pieczary, doliny, podziemne przejścia - Iz 44,23

10. Będą wydani pod ostrze* miecza, staną się łupem4521 szakali**.Sdz 15,4; Lm 5,18; Ez 13,4* idiom: zostać wydanym w dłoń miecza - Hi 16,11 Jr 18,21; ** lub: lis, zwierzę mieszkające w jamie, szakal

11. Lecz król4428 będzie się weselił* w Bogu, niech się szczyci** każdy, kto na Niego przysięga7650, a usta6310 mówiących kłamstwo8267 zostaną zamknięte5534.Ps 21,1; Ps 107,42; Rz 3,19* lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - chlubić się, przechwalać się, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jaśnieć, świecić

↑↑

Psalm 64

Dla przewodnika5329 chóru. Psalm4210 Dawida*.lub: dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

1. Wysłuchaj, o Boże, mojego głosu6963, gdy się skarżę**; zachowaj*** moje życie2416 od lęku6343 przed wrogiem341.Ps 55,2; Ps 140,1** lub: rozważanie, zaduma, niepokój, skarga, zmartwienie; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strzec, pilnować, czuwać, zachować

2. Ukryj5641 mnie przed tajemną radą* czyniących zło**, przed zgrają*** czyniących nieprawość****;Ps 22,16; Ps 26,5; Ps 35,20; Ps 37,12* lub: potajemna rada, narada, zgromadzenie, zebranie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zadać ranę, wyrządzić krzywdę, czynić niegodziwość; *** lub: ciżba, tłum, towarzystwo; **** niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult

3. Którzy naostrzyli swoje języki jak miecz*, wypuścili** swoje strzały2671 – gorzkie*** słowa;* metonimia - ostre słowa, które wypowiadają - ranią; ** dosłownie: napięli - wyginać (łuk), deptać, maszerować; *** lub: gorzki (w smaku), gorzkie (uczucia), zgorzknienie

4. Aby ugodzić* z ukrycia4565 w niewinnego**; nagle6597 strzelić3384 do niego, i to bez lęku3372.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strzelać, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać trafiony strzałą; ** lub: moralnie niewinny, uczciwy, pełny, skończony

5. Utwierdzają* się w złym zamiarze**, rozmawiają5608, jak zastawiać potajemnie2934 sidła4170 i mówią559: Któż je zobaczy7200?Ps 10,11* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić silnym, wzmocnić się, podtrzymać, utwierdzić; ** lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa

6. Szukają2664 nieprawości*, są gotowi8552, mają obmyślony** chytry plan***. Wnętrze7130 i serce3820 człowieka376 – niezgłębione****.* lub: niesprawiedliwość, nieprawość, zło; ** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - zostać wyszukanym, w poszukiwaniu czegoś, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obmyślać, szukać; *** podstęp, spisek, chytry plan; **** głębokie, tajemnicze

7. Ale Bóg wypuści3384 na nich strzałę2671, nagle* będą1961 zranieni4347;* lub: niespodziewanie

8. Ich własny język sprowadzi na nich upadek*; wszyscy, którzy ich zobaczą, uciekną**.Hi 15,6; Łk 19,22* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprowadzić krzywdę, spowodować potknięcie; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - uchodzić, uciekać

9. I przestraszy* się cała ludzkość**, będą opowiadali5046 o dziele6467 Boga i będą rozważali*** Jego czyn4639.Ps 40,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - lękać, bać się, być przejętym bojaźnią, czcić; ** hebr.: adam - imię własne, człowiek, rodzaj ludzki, istota; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - poświęcać uwagę, rozważać, zastanawiać

10. A sprawiedliwy6662 będzie się weselił* w JHWH i w Nim będzie szukał schronienia**; a wszyscy prawego3477 serca3820 będą się Nim szczycić***.Ps 2,12; Ps 32,11; Ps 58,10; Ps 68,3; Ps 97,11-12* lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; ** lub: zaufać, szukać schronienia, szukać ucieczki, złożyć nadzieję w (Bogu); *** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - chlubić się, przechwalać się, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jaśnieć

↑↑

Psalm 65

Dla przewodnika5329 chóru. Psalm4210 Dawida1732. Pieśń7892*.tj. pieśń, oda, hymn

1. Dla Ciebie ciche oczekiwanie** jest hymnem chwały8416, Boże430 na Syjonie*** i Tobie trzeba spełnić7999 śluby5088.Ps 50,14; Ps 116,18** lub: cisza, spokój, spokojne oczekiwanie, odpoczynek; *** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35

2. Ty wysłuchujesz8085 modlitwę*, dlatego do Ciebie przyjdzie935 wszelkie ciało**.2Krn 7,14; Prz 15,29* termin szczególnie na początku psalmów o charakterze poetyckim; ** idiom: każdy człowiek - por. Łk 3,6 przypis *

3. Spisy* naszych nieprawości** górują nad*** nami; Ty jednak przebaczasz**** nasze występki*****.Ps 38,14; Ps 40,12; Ps 79,9* lub: słowa; ** lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; *** zwyciężają nad (nami); **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakrywać, uśmierzać, dokonywać przebłagania; ***** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja

4. Błogosławiony835 ten, którego Ty wybierasz977 i przyprowadzasz blisko* do siebie, aby mieszkał w Twoich dziedzińcach**; będziemy nasyceni*** dobrem2898 Twojego domu1004, Twojej świętej6918 świątyni1964.Ps 27,4; Ps 84,4* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - spowodować zbliżenie się, przywieść blisko; ** lub: siedziba, ogrodzony teren, dziedziniec; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, spełnionym, mieć w nadmiarze

5. W prawości* odpowiadasz6030 nam czynami przejmującymi lękiem**, Boże naszego zbawienia3468. Ty, źródło ufności*** wszystkich krańców ziemi i odległego morza****.Pwt 10,21; 2Sm 7,23; Ps 46,8* lub: sprawiedliwość, słuszność, prawość; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być przerażonym, wywołać zdumienie, natchnąć pobożną czcią; *** zaufanie, ufność, miejsce ucieczki; **** metonimia: wszyscy ludzie żyjący na całej ziemi

6. Ty, który utwierdzasz* góry2022 swoją mocą3581, przepasany potęgą**;Ps 93,1; Am 4,13* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zaopatrzyć, ustalić, utwierdzić, uporządkować; ** lub: siła, moc, dzielność, potęga (czynów Boga)

7. Ty, który uśmierzasz* szum morza, szum jego fal1530 i wzburzenie** narodów3816;* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uciszający, uspokajający (imiesłów); ** lub: mamrotanie, ryk, wrzawa, dźwięk, tłum, mnóstwo

8. Mieszkający3427 na krańcach7098 ziemi boją się z powodu Twoich znaków*; Ty napełniasz radością** tam, gdzie nastaje4161 poranek1242 i zapada wieczór6153.Ps 2,8; Ps 139,9; Iz 24,16* tj. znak - jako sygnał ogniowy, zapowiedź, sztandar, sygnał; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować dźwięczenie bądź wyśpiewywanie (z radości), koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydać okrzyk radości, uniesienia, wołać głośno

9. Doglądasz* ziemię i obficie wylewasz7783 na nią wodę, wielce7227 się wzbogaciła**. Strumień Boży jest pełen wód. Przygotowujesz3559 im zboże, gdyż tak przygotowujesz*** ziemię.Pwt 11,11; Ps 46,4* lub: odwiedzić, starać się, opiekować, skupiać (uwagę); ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zdobyć bogactwa, wzbogacić się; *** lub: utwierdzić, ustalić, dokonać, zrobić, przygotować

10. Nawadniasz* jej zagony8525, wyrównujesz** jej skiby1417, zmiękczasz4127 ją deszczami i błogosławisz1288 jej pędom***.* lub: przemoczyć, napoić obficie, nasączyć, być pijanym; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - sprawiać zstępowanie, naciskać, napinać (łuk); *** lub: latorośl, coś co wyrosło, gałąź, młody pęd

11. Wieńczysz* rok swoją dobrocią**, a Twoje ścieżki ociekają7491 tłustością***.Ps 103,4* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - koronować, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - otaczać; ** rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość, szczęście, dobro moralne; *** metafora: gdziekolwiek idzie, tam znajduje się obfitość

12. Skrapiasz* pustynne** pastwiska4999, a pagórki*** przepasują**** się radością1524.Hi 38,26-27; Iz 55,12; Jl 2,22* lub: cieknąć, kapać; ** pustkowie, pustynia, niezamieszkana ziemia; *** wzgórza; **** wkładają pas

13. Łąki3733 przyodziewają3847 się stadami6629, a doliny okrywają się zbożem; wykrzykują radośnie*, tak** na głos śpiewają7891.Ps 72,16; Iz 30,23* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydawać okrzyk wojenny, krzyczeć triumfalnie (nad wrogami), wiwatować, wydać sygnał do wojny (zadąć w róg); ** lub: także, zaiste, choć, tym bardziej, co więcej

↑↑

Psalm 66

Dla przewodnika5329 chóru. Pieśń7892. Psalm4210.

1. Radośnie wykrzykujcie7321 Bogu, ludzie całej3605 ziemi776;Ps 81,1; Ps 95,2; Ps 100,1

2. Śpiewajcie* na chwałę3519 Jego imienia, oddawajcie7760 Mu chwałę3519 pieśnią chwały**.1Krn 16,29; Ps 22,3; Ps 48,10* lub: śpiewać, chwalić śpiewem, grać na instrumencie muzycznym; ** chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny

3. Powiedzcie* Bogu: Jak przerażające** są Twoje dzieła4639! Z powodu Twojej wielkiej7230 mocy5797 będą płaszczyć*** się przed Tobą Twoi wrogowie341.Ps 47,2; Ps 65,5* tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie i lęk, być przerażonym; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - płaszczyć się, zawodzić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pochylać się

4. Cała ziemia776 odda Ci pokłon* i wysławiać Cię będzie śpiewem2167; śpiewać2617 będzie Twojemu imieniu8034. Sela5542.Ps 22,27* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - padać na twarz, oddawać pokłon, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć płasko i pozwolić by oprawcy przeszli po grzbiecie - Iz 51,23

5. Chodźcie* i przypatrujcie7200 się dziełom4659 Boga, przerażający3372 czyn5949 wobec** synów ludzkich***:* tryb rozkazujący; ** lub: wobec, z powodu, nad, ze względu, na; *** dosłownie: synów adama, człowieka

6. Zamienił2015 morze na suchy ląd*, pieszo przeszli5674 przez rzekę5104; aż dotąd** radujmy się w Nim***.Wj 14,21; Joz 3,14-16* lub: sucha ziemia; ** tam, w tamtą stronę, stąd, dotąd; *** tam radujemy się w Nim - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, dlatego cieszymy się z tego - Biblia Lubelska

7. Włada* w swojej potędze1369 na wieki**, Jego oczy patrzą6822 na narody1471, buntujący*** się nie będą wywyższeni****. Sela.Ps 11,4; Ps 33,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sprawować władzę, władać, królować; ** na zawsze; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być upartym, nieposłusznym, buntować się; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wysoko, być wywyższonym, wstać

8. Błogosławcie*, narody**, naszego Boga i spowodujcie, by usłyszano*** głos**** na Jego chwałę*****.* tryb rozkazujący; ** lub: naród, lud, lud zbrojny; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować słyszenie, wzywać do słuchania; **** lub: hałas, głos, dźwięk, krzyk, szum; ***** por. w. 2

9. Zachował* wśród żywych2416 naszą duszę5315 i nie dał się zachwiać** naszym nogom.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, ustawić, umieścić, wyznaczać, sprawiać, że coś się stanie, postanawiać, kształtować; ** trząść się

10. Istotnie3588, doświadczyłeś* nas, Boże, wypróbowałeś** nas ogniem, tak jak srebro jest próbowane6884.Za 13,9; 1P 1,7* lub: poddawać próbie; ** tj. koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wytapiać (topić w ogniu), oczyszczać, próbować

11. Wprowadziłeś935 nas w sidła*, włożyłeś7760 ucisk** na nasze biodra***.* lub: sieć, zdobycz złapana w sieć - Ez 12,13, twierdza, twierdza tj. więzienie, pustkowie, step - Lm 4,18 - Word Biblical Commentary Ps 66,11ᴬ; ** lub: strapienie - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście, LXX - thlipsis - ucisk - Mt 24,9; *** metafora: położyłeś ciężkie brzemiona na naszych plecach

12. Pozwoliłeś człowiekowi* jeździć7392 po naszych głowach**, przeszliśmy przez ogień i wodę***, ale nas wyprowadziłeś na miejsce obfitości****.Ps 18,19; Iz 43,2* hebr.: enosz - człowiek; ** lub: ponad naszymi głowami - ilustracja pokonania walczących na polu bitwy i stratowania ich przez jazdę konną lub rydwany (?); *** metaforycznie przeszliśmy przez próby codziennych doświadczeń; **** lub: nasycenie, przesączenie, obfitość, zaspokojenie

13. Wejdę935 więc do Twojego domu z ofiarami całopalnymi5930 i wypełnię* dla Ciebie moje ślubowania**;Rdz 28,20; Kpł 7,16; Ps 22,25; Ps 116,14; Kaz 5,4* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - skończyć, odnawiać, nagradzać, odpłacić; ** lub: przysięgi - tu w l.mn., uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - Lb 6,2.5.21

14. Które złożyły* moje wargi8193 i wypowiedziały1696 moje usta6310 w mojej niedoli**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - otwierać (usta), wyzwalać, wypowiadać, oddzielać; ** lub: trudne położenie, niedola, wróg, nieprzyjaciel

15. Ofiaruję* Ci ofiary całopalne5930 z tucznych zwierząt4220 wraz z wonnością** baranów352, ofiaruję6213 Ci woły1241 i kozły6260. Sela.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ofiarować, wywyższyć, przyprowadzić w górę; ** lub: kadzidło, przyjemna woń spalanej ofiary, wonność

16. Chodźcie*, słuchajcie8085 wszyscy, którzy się boicie3373 Boga, a opowiem**, co uczynił6213 dla mojej duszy***.Ps 34,2; 1J 1,3* tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyliczać dokładnie, powtarzać, mówić, opowiadać; *** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *

17. Do Niego wołałem* moimi ustami i wywyższałem** Go moim*** językiem3956.Ps 35,28* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - pochwała, uwielbienie, wywyższenie, wyniesienie; *** dosłownie: wywyższenie pod moim językiem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

18. Jeśli rozważałem* nieprawość** w swoim sercu3820, to PAN36 mnie nie wysłucha8085.Hi 27,8-9; Prz 15,9; Prz 28,9; Iz 1,15; J 9,31; Jk 1,7; Jk 4,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, rozważać; ** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult

19. Doprawdy*, Bóg wysłuchał**, przychylił*** się do głosu6963 mojej modlitwy****.* lub: z pewnością, prawdziwie, zaiste (mocne potwierdzenie), lecz, w istocie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słuchać, posłuchać; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nakłaniać ucha, słuchać uważnie; **** por. Ps 17,1 przypis *

20. Błogosławiony1288 Bóg, który nie odrzucił* mojej modlitwy8605 i nie odmówił mi swojego miłosierdzia**.Ps 22,24; Ps 68,35* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować odejście, usunąć, zabrać, odsunąć; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość

↑↑

Psalm 67

Dla przewodnika5329 chóru, z grą na strunach5058*. Psalm4210. Pieśń7892.hebr.: neginaʰ - muzyka (wykonywana na instrumencie strunowym), pieśń, szydercza pieśń

1. Niech Bóg się zmiłuje2603 nad nami i błogosławi1288 nam, niech rozjaśni** nad nami swoje oblicze6440. Sela5542.Lb 6,25; Ps 4,6; Ps 80,3-7; Ps 80,19** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dawać światło, świecić, rozświetlać, rozpalać

2. Aby poznano* na ziemi776 Twoją drogę**, wśród wszystkich narodów*** Twoje zbawienie3444.Jr 33,9; Mt 28,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać, uznać, rozważać; ** metafora: znać sposób postępowania lub objawić wielkość swojej mocy i panowania - por. Am 8,14 Prz 31,3; *** hebr.: goim - poganie, narody, nie-Żydzi

3. Niech Cię wysławiają* ludy5971, o Boże, niech Cię wysławiają3034 wszystkie ludy5971.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chwalić, składać dziękczynienie, wysławiać

4. Niech narody3816 się radują* i wykrzykują z radości7442, bo Ty będziesz sądził** ludy5971 sprawiedliwie*** i będziesz prowadził**** narody***** na ziemi776. Sela5542.Dz 17,31; Rz 2,5* lub: być zadowolonym, radować się, unosić się radością, promienieć - por. Ps 40,16 45,8 46,4; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, oczyścić z zarzutów, rozstrzygnąć spór, sądzić; *** w prawości; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wieść; ***** hebr.: ’am - ludy i goim - narody - w. 2, to pojęcia zamienne - por. Rdz 25,33 Wj 15,14 Iz 1,4 - Wj 19,5-6

5. Niech Cię wysławiają3034 ludy5971, o Boże, niech Cię wysławiają3034 wszystkie ludy5971.

6. Ziemia776 wydała5414 swój plon*. Bóg, nasz Bóg, będzie nam błogosławił**.Kpł 26,3-4; Ps 85,15; Ez 34,26-27; Oz 2,20* lub: owoc, plon, płody roli; ** lub: nadal nam błogosław - por. WBCᴷ Ps 21,7

7. Niech nam Bóg błogosławi1288 i niech się Go boją* wszystkie krańce ziemi776.2Krn 6,33* lub: lękać się, być przejętym bojaźnią, czcić, szanować

↑↑

Psalm 68

Dla przewodnika5329 chóru. Psalm4210 Dawida1732. Pieśń7892*.tj. pieśń, oda, hymn

1. Niech Bóg się pojawi**, a rozproszeni6327 będą Jego wrogowie341; niech pierzchną5127 przed Jego obliczem*** ci, którzy Go nienawidzą****.Lb 10,35; Ps 7,6; Ez 30,26** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stawać, pojawiać, rosnąć w siłę, powstawać; *** lub: twarz, oblicze, obecność, osoba, powierzchnia (ziemi); **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wróg

2. Jak rozwianie5086 się dymu6227, tak ich rozwiejesz5086; jak rozpłynięcie4549 się wosku1749 w obecności6440 ognia, tak niegodziwi* niech zginą** przed obliczem6440 Boga.Ps 97,5; Mi 1,4* lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostać zgładzonym, zginąć, umrzeć, być zgubionym

3. A sprawiedliwi6662 będą się weselić* i cieszyć5970 przed obliczem6440 Boga, i będą się radować7797 niezmiernie**.* lub: unosić się radością; ** lub: zadowolenie, pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw hebraizm: rozradowywać się, w radości - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

4. Śpiewajcie7891 Bogu, śpiewajcie* psalmy Jego imieniu8034, wywyższajcie** Tego, który przemierza*** niebiosa****; JH[WH]***** to Jego imię, radujcie5937 się przed Jego obliczem6440.Wj 3,14; Wj 6,3; Pwt 33,26* lub: śpiewać przy wtórze instrumentów, słowo występuje często ze słowem oddawać chwałę stąd: chwalić śpiewem; ** lub: przygotować drogę, wznosić (pieśń) - tryb rozkazujący; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jechać, dosiadać (konia); **** określenie doliny Jordanu - Lb 22,1 wybrzeża Morza Martwego - 1Sm 23,24, miejsc jałowych, suchych - Iz 33,9, niebios - por. myśl w w. 17 oraz Word Biblical Commentary Ps 68,5ᴷ; ***** tj. skrócona forma imienia JHWH

5. Ojcem* dla sierot** i sędzią*** wdów490 jest Bóg w swoim świętym**** miejscu zamieszkania*****.Ps 10,14; Ps 146,9* hebr.: ab - ojciec, głowa domu, protoplasta, przodek; ** lub: ktoś bez ojca; *** tj. sędzią stającym w obronie; **** lub: w swoim miejscu świętym - por. Ps 89,35 105,43 Jr 23,9; ***** mieszkanie, domostwo

6. Bóg430 samotnym3173 daje3427* dom**, więźniów615 uwalnia*** do pomyślności****, ale buntujący się***** mieszkają7931 w suchej ziemi6707.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że ktoś zamieszka, poślubić; ** rodzina; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wyjście, wyzwolić, wyprowadzić; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: pomyślność, szczęście, w pieśniach pochwalnych; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - buntować się, być upartym

7. Boże, gdy wyruszałeś3318 przed obliczem6440 swojego ludu5971, gdy kroczyłeś* przez pustynię** – Sela5542 –Wj 13,21; 1Kor 10,4* lub: kroczyć zamaszyście, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stąpać, maszerować; ** hebr.: jesimon - tereny pustynne opisane w Pwt 32,10 Iz 43,19-20

8. Ziemia776 zadrżała7493, także637 niebiosa8064 spuściły* deszcz przed obliczem6440 Boga na** ten Synaj*** przed obliczem6440 Boga, Boga Izraela3478.Wj 19,16-18; Sdz 5,4-5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spuszczać, kapać; ** lub: Tego z Synaju - domyślnie: Boga, lub: (jak) ten Synaj; *** według Józefa Flawiusza góra w krainie Midian w Arabii, dziś płn.- zach. Arabia Saudyjska - por. Ga 4,25

9. Obfity deszcz1653 ofiarowałeś* dobrowolnie**, Boże, Ty sam umocniłeś*** swoje dziedzictwo5159, gdy było zmęczone3811.Kpł 26,4; Ez 34,26* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ofiarować, kołysać (ofiarą), rozsiewać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kropić; ** lub: dobrowolność, ofiara złożona z własnej woli; *** lub: utwierdzić, wzmocnić, ustanowić, przygotować

10. Twoje zastępy* zamieszkały3427 w niej**; Ty, Boże, w swojej dobroci2896 przygotowałeś3559 ją** dla ubogiego***.Ps 74,19; Ps 78,20; Ps 107,9* lub: lud, rodzina, coś żywego, zastęp zbrojny - por. 2Sm 2,13; ** domyślnie: ziemi z w. 8 lub: w nim - dziedzictwa z w. 9; *** lub: w swojej dobroci wzmocniłeś ubogiego - Biblia Lubelska

11. PAN136 dał5414 słowo*, wielki7227 jest zastęp** przynoszących1319 dobre wieści***.Wj 4,15; 1Sm 18,6; Jr 7,1; 2Tm 3,16* lub: wypowiedź, słowo, nakaz, wiadomość; ** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ucieszyć dobrą nowiną, ogłaszać (zbawienie) jako dobrą nowinę, przynosić wiadomość, LXX - euangelidzo w tekście hebr. imiesłów w rodzaju żeńskim stąd niektórzy: liczny jest zastęp zwiastunek dobrej wieści - por. Biblia Poznańska, Biblia Warszawska, Holman Christian Standard Bible

12. Królowie4428 zastępów6635 uciekną, uciekną5074; a mieszkanka* domu1004 dzielić2505 będzie łupy**.Joz 10,16; Sdz 5,29-30; Jr 6,2* lub: miejsce zamieszkania, pastwisko, piękna kobieta (piękność z danego domu); ** łup, zdobycz, zysk

13. Dlaczego* macie odpoczywać7901 między obozowymi garnkami**, skoro skrzydła3671 gołębicy3123 zostały pokryte2645 srebrem3701, a jej pióra84 żółtozielonym3422 złotem2742.* partykuła: jeśli, czy, bądź, ponieważ, lecz, raczej; ** znaczenie niepewne - palik o kształcie haczyka, garnek, mur - Ez 40,43, obrzeża, opłotki, płaskie kamienie paleniska, zagrody dla owiec

14. Gdy Wszechmogący* rozproszył w niej** królów4425, była biała jak*** śnieg7949 na górze Salmon****.Rdz 17,1; Rdz 49,15; Wj 6,3; Lb 24,4; Lb 24,14; Obj 1,8* hebr.: saddaj - wszechmocny, najpotężniejszy; ** domyślnie: ziemi z w. 8 lub: w nim - dziedzictwa z w. 9; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: spadł śnieg; **** góra w pobliżu Sychem - por. Sdz 9,48 rzadko ośnieżona

15. Góra Boża* to** góra2022 Baszan1316, górą o wielu szczytach*** jest góra Baszan****.* domyślnie: to góra Syjon - Ps 132,13-14, hebr. elohim w stopniu najwyższym można oddać - potężny stąd: potężna góra to ...; ** lub: jest jak - International Standard Version, Biblia Brzeska, New English Translation; *** szczyty, wzgórza - Kpł 21,20, zaokrąglony wierzchołek; **** góra na wysokości płaskowyżu na wsch. od Jeziora Galilejskiego - dziś Wzgórza Golan - Pwt 3,3 Joz 12,4

16. Dlaczego przyglądacie się zazdrośnie* szczyty1386 górskie2022, górze**, na której Bóg zapragnął*** zamieszkać3427. Tak637, JHWH zamieszka7931 tam na wieki****.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przyglądać się z wrogością, obserwować zazdrośnie; ** lub: na górę - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** pragnąć, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znajdować wielką rozkosz; **** lub: na zawsze

17. Rydwanów* Bożych jest miriady**, tysiące** razy powtórzone***; PAN136 pośród nich jak na Synaju5514, w świętym6944 świętych.* lub: zaprzęg, rydwan, oddział wojska, jeźdźcy (na koniach); ** hebr.: ribbo - dziesięć tysięcy, miriada; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: tysiąc, powtarzające się tysiące, ogromna, niezliczona ilość

18. Wstąpiłeś5927 na wysokość4791, wziąłeś do niewoli7617 jeńców7628, przyniosłeś3947 dary dla ludzi, także637 dla buntujących* się, którzy mogą** tam zamieszkać7931 – JH[WH]*** Boże.Ef 4,8-10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - buntować się, być opornym, nieposłusznym; ** lub: są gotowi - por. Word Biblical Commentary Ps 69,19ᴮ; *** por. w. 4 przypis *****

19. Błogosławiony1288 PAN136, który dzień3117 po dniu3117 niesie* nam dary. Bóg naszym zbawieniem**. Sela5542.Wj 15,2; Ps 79,9; Iz 63,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podnosić, nieść - Ne 4,11 Iz 46,3 Za 12,3, ładować, nieść ładunek też: codziennie nosi nasze ciężary; ** lub: wybawienie, dobrobyt, pomyślność, zwycięstwo

20. Nasz Bóg jest Bogiem ocalenia*, JHWH PAN136 wybawia** od śmierci***.Ps 142,4; Iz 63,5; J 4,42; 1Kor 10,13; Hbr 2,14; Obj 1,17; Obj 21,3* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: akt ocalenia, wyswobodzenie; ** lub: wyjście, ucieczka (od śmierci) - tu l.m.: (licznych, kolejnych) ocaleń; *** hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór

21. Lecz389 Bóg roztrzaska* głowę7218 swoich wrogów341 i włochaty8181 czubek głowy** chodzącego1980 w swoich grzechach***.Rdz 3,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ciężko zranić, przebić, roztrzaskać, zdruzgotać; ** lub: głowa, czubek głowy, owłosiona skóra; *** przestępstwo, przewinienie, grzech, wina, ofiara za winę

22. PAN136 powiedział: Wyprowadzę* ponownie swoich z Baszanu1316, wyprowadzę ich ponownie z głębin4688 morskich;Lb 21,33; Am 9,1* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować wracanie, przyprowadzić, odnowić

23. Aby* twoja stopa7272 ich zdruzgotała4272 a język3956 twoich psów3611 miał część** we krwi1818 wrogów341.1Krl 9,36; 1Krl 21,19; 1Krl 22,38; Ps 58,10; Jr 15,3* lub: cel, zamysł, aby, z powodu tego że, z myślą o tym; ** lub: dział, część, udział

24. Widzieli7200 Twoje wymarsze*, Boże; wymarsze1979 mojego Boga430, mojego Króla4428 w miejscu świętym**.Ps 24,7-10; Ps 47,7; Obj 17,14* lub: marsz, pochód, karawana, grupa podróżująca; ** lub: przymiotnikowo - w świętości - podobnie w w. 17

25. Na przedzie idą6923 śpiewacy*, za nimi grający na instrumentach**, pośród nich grające*** dziewczęta5959.Wj 15,20; Sdz 11,34; 1Sm 18,6* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - (ci co) są śpiewający; ** tu: w koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - w koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - grać na instrumencie strunowym; *** lub: grające na (tamburynie)

26. W zgromadzeniach* błogosławcie Boga, JHWH, wy, którzy pochodzicie ze źródła** Izraela.* lub: zgromadzenie, chór, tylko tu i w Ps 26,12; ** lub: źródło, zdrój, krynica, tj. wy, prawdziwi Izraelici (?)

27. Tam kroczy najmłodszy* Beniamin, panujący** nad nimi, władcy*** Judy z dowódcami****, władcy Zebulona i władcy Neftalego.Sdz 5,14; Sdz 5,18; 1Sm 9,21* dosłownie: młody - w znaczeniu najmniejszy, najmłodszy, nic nie znaczący - Mi 5,1 1Sm 9,21; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - panować, rządzić; *** lub: książę, władca, wysoki urzędnik, naczelnik, dowódca; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: sterta kamieni, metaforycznie tłum, głośny tłum, dowódca, mówca

28. Twój Bóg430 ustanowił* twoją potęgę5797; wzmacniaj**, Boże, to2098 co dla nas uczyniłeś6466.Ps 44,4; Iz 26,12* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, nakazać, zlecić, wyznaczyć, przekazać dowództwo; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być silnym, zyskiwać przewagę, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - umocnij, (tę) którą działałeś dla nas

29. Ze względu na Twoją świątynię* w Jerozolimie** królowie4428 będą przynosić2986 Ci dary7862.Ps 72,10; Iz 18,7; Ag 2,7* lub: pałac, świątynia, przybytek; ** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”

30. Zgrom* zwierzynę2416 w trzcinie**, zgromadzenie5712 mocnych47 byczków narodów5971, depczących*** kawałki srebra3701. Rozprosz967 narody rozkoszujące się**** wojną7128.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ganić, napominać, psuć; ** idiom: mieszkańców Egiptu (?) - por. Biblia Lubelska, EIB Ps 68,31 - por. Ps 106,9, Na 1,4; *** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - deptać, paść na twarz, ukorzyć się - por. Prz 6,3; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, znajdować przyjemność

31. Przyjdą857 dostojnicy* z Egiptu; Kusz** szybko wyciągnie*** swoje ręce3027 do Boga.Lm 3,41* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: ambasadorzy, przedmioty z brązu; ** tj. Etiopia i być może ziemia midiańska - Ha 3,7 i Lb 12,1; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - szybko przynosić, poruszać śpiesznie, śpieszyć

32. Śpiewajcie7891 Bogu, królestwa4467 ziemi. Och, wysławiajcie* PANA136. Sela5542.Ps 100,2* lub: wysławiać śpiewem przy wtórze instrumentów

33. Który przemierza* odwieczne** niebiosa niebios***; oto wyda On swój głos6963, głos potężny5797.Pwt 10,14; Ps 29,3-5; Ps 46,6; Ps 148,4; Iz 30,30* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dosiadać, jechać tu jako imiesłów - jadący ...; ** lub: starożytność, początek, prastare czasy; *** tj. najwyższe niebiosa - por. 2Kor 12,2 przypis **** Rdz 1,1 Pwt 10,14

34. Uznajcie* potęgę5797 Boga, Jego majestat** nad Izraelem3478 i Jego potęgę w obłokach7834.Ps 29,1; Ps 150,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, przyznać, użyć, poddać się komuś - Lm 3,30; ** lub: duma, majestat, wzniesienie się (o morzu), buta

35. Bóg napawa lękiem*, ze swojej świątyni**; Bóg Izraela3478, On daje moc5797 i siłę8592 swojemu ludowi5971. Bóg niech będzie błogosławiony1288.Pwt 10,21; Ps 29,11; Iz 40,29* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywoływać lęk, zdumienie, natchnąć nabożną czcią; ** lub: święte miejsce, przybytek, sanktuarium - tu w l. mn. - miejsc świętych - por. Wj 26,31-33 Hbr 9,3 10,19 przypis ***

↑↑

Psalm 69

Dla przewodnika5329 chóru. Na nutę: „Lilie”7799*. Psalm Dawida**.lilie - (?) - początek słów pieśni, na którą psalm był śpiewanylub: dla Dawida

1. Wybaw*** mnie, Boże, bo wody doszły935 aż do mojego gardła****.Ps 45,1; Ps 60,1; Ps 80,1; Hi 22,11; Ps 32,6; Lm 3,54; Jo 2,5*** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wybawić, ocalić, wyzwolić, dać zwycięstwo; **** metafora: czuję, że tonę w wodach hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość - gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *

2. Grzęznę* w głębokim błocie3121, gdzie nie ma oparcia**; dostałem się w głębie4615 wód i porywa*** mnie płynący strumień7641.Ps 40,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tonąć, zapadać się, zanurzać się, utkwić; ** lub: oparcie dla stóp, mocna podstawa; *** przepełnia

3. Zmęczyłem3021 się wołaniem*, moje gardło1627 jest wyschnięte; słabną** moje oczy5869, gdy czekam3176 na mojego Boga.Ps 6,6; Ps 31,9; Ps 38,10; Ps 119,82* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - marnieć, dojść do kresu, być zużytym

4. Ci, którzy mnie nienawidzą8130 bez przyczyny* są liczniejsi7231 niż włosy** na mojej głowie; są potężni6105 ci, którzy mnie niszczą*** – moi wrogowie341 oddani kłamstwu****; muszę zwrócić7725 to, czego nie zrabowałem1497.Ps 35,19; J 15,25* lub: darmo, bez powodu, za nic, bezcelowo; ** dosłownie: pojedynczy włos - por. Sdz 20,16 1Sm 14,45; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyniszczyć, unicestwić; **** lub: oszustwo, rozczarowanie, fałsz, podstęp, krzywda

5. Boże, Ty znasz3045 moją głupotę*, a moje grzechy** nie są ukryte3582 przed4480 Tobą.Jr 16,17* lub: działać bezmyślnie, paplać bezmyślnie, głupota; ** lub: wina, przewinienie, przestępstwo, występek

6. Niech nie będą zawstydzeni* przeze mnie ci, którzy na Ciebie czekają**, PANIE136 JHWH Zastępów6635, niech nie zostaną upokorzeni*** przeze mnie ci, którzy Ciebie szukają1245, Boże Izraela3478.Ps 2,12; Ps 8,10; Ps 14,2; Ps 18,30; Ps 25,2-3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstydzić się, być zażenowanym, rozczarowanym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oczekiwać, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypatrywać z niecierpliwością; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać zawstydzonym, upokorzonym, zhańbionym

7. Bo dla Ciebie znoszę5375 pogardę2781, hańba* okrywa** moją twarz6440.Ps 45,15; Iz 50,6; Jr 51,51* lub: hańba, wstyd, zakłopotanie, zniewaga; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakryć, odziać, rozciągnąć na, ogarnąć, zalać

8. Stałem się obcy* dla moich braci251 i cudzoziemcem** dla synów1121 mojej matki517;Mt 13,55* lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - być odtrąconym, obcym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - budzić odrazę; ** lub: cudzoziemski, obcy metaforycznie nieznajomy, nieznany

9. Bo gorliwość* o Twój dom pożarła** mnie, a drwiny*** lżących2778 Ciebie spadły na mnie.Ps 89,50; J 2,14-16; Rz 15,3* lub: żarliwość, zapał, zazdrość, namiętność; ** lub: pożera, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pochłaniać, trawić, wyniszczać, gładzić; *** lub: pogarda, drwina, hańba

10. Gdy wypłakiwałem* w poście6685 swoją duszę5315, stało się to dla mnie hańbą2781.Ps 35,13; Dn 9,13; 1Kor 7,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - płakać, płakać gorzko z żalu, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - lamentować

11. Gdy założyłem5414 szatę jako wór* to stałem się dla nich przysłowiem**.Ps 35,13; Ps 44,14* tj. wór wykonany z włosia koziego - 2Sm 2,10 zakładany jako przejaw żałoby lub dla podkreślenia znaczenia wypowiedzi - Rdz 37,34; ** hebr.: masal - przypowieść, maksyma etyczna, porzekadło, aforyzm, poemat, żart

12. Opowiadają7878 o mnie siedzący w bramie* i wyśpiewują** pijący8354 sycerę7941***.Hi 17,6; Hi 30,9; Jr 24,9* brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; ** lub: śpiewają szyderczą pieśń; *** hebr.: sekar - napój odurzający (piwo?) - por. Prz 20,1 przypis ** Łk 1,15

13. Ale ja589 wznoszę modlitwę8605 do Ciebie, JHWH, w czasie6256 Twojej łaskawości*; Boże, wysłuchaj mnie według Twojego wielkiego7230 miłosierdzia**, w wierności*** Twojego zbawienia3468.Ps 3,4; Iz 49,8; Mt 6,9; 2Kor 6,2* lub: przynosić przyjemność, rozkosz, upodobanie, łaskę; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; *** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność

14. Wyrwij5337* mnie z błota2916, abym się nie zapadł2883; spraw, bym został wyrwany** z rąk tych, którzy mnie nienawidzą***, i z wód głębokich**** ocal mnie.Ps 144,7* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, odzyskać; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wyrwanym; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić; **** metafora mówiąca o byciu w wielkim niebezpieczeństwie

15. Niech nie porwie* mnie strumień7641 wód i nie pochłonie1104 głębina4688, a studnia** niech nie zamknie332 nade mną swoich ust.Ps 55,24* dosłownie: przepełni; ** lub: dół, źródło, studnia

16. Odpowiedz6030 mi, JHWH, bo dobre2896 jest Twoje miłosierdzie2617, według Twojej wielkiej7230 litości* zwróć** się ku mnie.Ps 25,16; Ps 109,21* lub: współczucie, litość, łono (wnętrze?); ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać się ku, mieć się ku, zbliżać się

17. Nie zakrywaj* Twojego oblicza6440 przed swoim sługą**, bo jestem w utrapieniu6887; śpiesznie*** mi odpowiedz6030.Ps 27,9; Ps 102,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - schować, ukryć; ** hebr.: ebed - sługa, niewolnik, poddany - czciciel Boga - por. z aramejski: abad - Ezd 4,11 Dn 2,4.7; *** lub: szybko, błyskawicznie, pędzący bardzo szybko, śpiesznie

18. Zbliż7126 się do mojej duszy5315 i wybaw* ją, odkup** mnie z powodu4616 moich wrogów.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykupić (jako krewny) odkupić (jako Bóg); ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup

19. Ty znasz3045 moją hańbę2781, mój wstyd1322 i zniewagę*, przed** Tobą są wszyscy3605 ci, którzy mnie dręczą6887.Ps 6,10; Ps 22,5; Jr 15,15* lub: hańba, wstyd, zakłopotanie, zniewaga; ** coś, co rzuca się w oczy, przeciwległy, z pewnej odległości, przed

20. Hańba2781 złamała* moje serce3820, jestem chory5136; oczekiwałem6960 na współczucie**, ale go nie było; i na pocieszających***, ale nie znalazłem4672.Hi 42,11; Ps 142,4; Iz 51,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozbijać, rozdzierać gwałtownie, kruszyć, gasić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać żal, współczucie, litość, ubolewać; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pocieszać, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ulitować się, odczuć ulgę, smucić się

21. Zamiast pokarmu1267 dali mi żółć*, a w moim pragnieniu, napoili8248 mnie octem2558.Mt 27,34; Mk 15,36* lub: jad węży - Pwt 32,33 Hi 20,16, gorzkie trujące zioło - Pwt 29,17 Lm 3,19, żółć, trucizna

22. Niech ich stół7979 przed nimi* stanie się dla nich sidłem**, a ich pomyślność*** – pułapką****.Ps 35,4; Rz 11,9; 1Tes 5,3* lub: przed obliczem; ** lub: pułapka na ptaki, sidło, potrzask, metaforycznie sprawca nieszczęścia; *** pomyślność, pełnia, bezpieczeństwo, pokój, przyjaźń; **** przynęta umieszczona w pułapce

23. Niech zaćmią2821 się ich oczy5869, aby nie widzieli*, i spraw**, by ich biodra4975 wciąż drżały***.Iz 6,10; Ez 29,7; Dn 5,6; Rz 11,10* metafora: spraw, aby nic nie widzieli; ** tryb rozkazujący; *** drżenie bioder (lędźwi) to metafora niepewności i słabości

24. Wylej* na nich swoje oburzenie** i niech dosięgnie5381 ich żar*** Twojego gniewu****.Ps 79,6; Ez 21,31; So 3,8* tryb rozkazujący; ** lub: gniew; *** gniew, żar, płomień gniewu (zawsze Boga); **** nos, gniew, metaforycznie: fuknąć gniewnie

25. Niech ich obozowisko* będzie spustoszone8074, w ich namiotach** niech nikt nie mieszka3427.Mt 23,38; Dz 1,20* lub: obóz, obozowisko chronione murem; ** por. Ps 27,5 przypis *

26. Bo prześladują* tego, którego Ty uderzyłeś** i rozpowiadają5608 o bólu*** tego, którego przebiłeś****.2Krn 28,9; Iz 53,4; Za 1,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dręczyć, ścigać, pilnie śledzić; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzyć, pokonywać, ujarzmiać; *** smutek, ból; **** zranić

27. Dodaj* winę** do ich winy** i niech nie chodzą*** w Twojej sprawiedliwości****.* tryb rozkazujący; ** lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wchodzić, iść, wkraczać, dostąpić, być wliczonym; **** prawość

28. Niech zostaną wymazani* ze zwoju żyjących** i niech nie będą zapisani3789 ze sprawiedliwymi6662.Wj 32,32; Ml 3,16; Flp 4,3; Obj 3,5; Obj 22,19* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać startym, wymazanym, wyniszczonym; ** zwój żyjących zawiera imiona wszystkich żyjących ludzi

29. Ja natomiast jestem utrapiony* i zbolały**; niech Twoje zbawienie3444, Boże, podniesie*** mnie.Ps 20,1; Ps 70,5* lub: biedny, utrapiony, słaby, nędzny, skromny; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć ból zarówno duchowy, jak i fizyczny; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wywyższać

30. Będę chwalił1984 imię8034 Boga pieśnią*, będę Go wywyższał** dziękczynieniem***.Kpł 22,29; Ps 34,3; Ps 100,4* lub: pieśń, oda, hymn; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - sprawiać wzrost, czynić wielkim, potężnym, wywyższać; *** wyznanie, chwała, dziękczynienie

31. I będzie to miłe3190 dla* JHWH bardziej niż wół7794 lub cielec** rogaty7160 z rozdzielonymi6536 kopytami.Ps 50,13-14; Ps 50,23; 1Tes 5,18; Hbr 13,15; 1P 2,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cieszyć się, radować się, być miłym dla; ** tj. młody wół, byk

32. To oglądają7200 pokorni* i będą się radować**, ożyje2421 serce3824 szukających1875 Boga.Ps 22,26; Ps 34,2* lub: biedny, pokorny, udręczony, słaby, cichy; ** lub: być zadowolonym, radować się, unosić się radością, promienieć - por. Ps 40,16 45,8 46,4

33. JHWH bowiem wysłuchuje8085 ubogich* i nie gardzi** swoimi więźniami***.* lub: ktoś będący w potrzebie, cierpiący ucisk, potrzebujący pomocy, określenie najniższej warstwy społecznej; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - gardzić, traktować z pogardą; *** więzień, jeniec, niewolnik

34. Niech Go chwalą* niebiosa8064 i ziemia776, morze i wszystko, co się w nich porusza7430.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chwalić się, wygłosić pochwałę, chełpić się

35. Bóg bowiem3588 wybawi* Syjon** i odbuduje miasta Judy3063; będą tam mieszkać3427 i posiądą*** tę ziemię.Ps 51,18; Ps 147,2; Iz 44,26* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wybawić, ocalić, wyzwolić, dać zwycięstwo; ** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; *** lub: objąć w posiadanie, zająć

36. Także i potomstwo Jego sług* obejmie ją w posiadanie** i zamieszkają w niej ci, którzy miłują157 Jego imię8034.Ps 102,28; Iz 65,9* hebr.: ebed - sługa, niewolnik, poddany - czciciel Boga; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odziedziczyć, otrzymać, objąć w posiadanie

↑↑

Psalm 70

Dla przewodnika5329 chóru. Psalm Dawida. Dla przypomnienia2142*.lub: przy ofierze pamiątkowej - Kpł 2,2.9.16; Lb 5,26

1. Boże, wyrwij** mnie; JHWH, pośpiesz*** mi na pomoc****.Ps 22,20; Ps 38,22** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyratować, odzyskać, wyzwolić, odebrać, wyrwać; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - śpieszyć - tryb rozkazujący; **** lub: pomocy moja, pośpiesz! - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

2. Niech się zawstydzą954 i zarumienią* ci, którzy szukają1245 mojej duszy5315; niech zostaną odciągnięci** w tył268 i upokorzeni*** ci, którzy pragną2655 mojej krzywdy7451.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zmieszanym, wstydzić się, metaforycznie rumienić się; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać zawróconym, odciągniętym, odepchniętym; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wprawionym w zakłopotanie, upokorzonym

3. Niech się cofną7725 z6118 powodu5921 swojej hańby* ci, którzy mówią559: Ha**, ha!Ps 35,21; Ps 40,15* lub: wstyd; ** wyrażenie radości - Iz 46,16, radości złośliwej - Ez 25,3, rżenie konia - Hi 39,25

4. Niech się weselą7797 i radują* w Tobie wszyscy3605, którzy Cię szukają1245; niech ci, którzy miłują157 Twoje zbawienie**, mówią559 stale8548: Niech Bóg będzie wywyższony***!Ps 35,27; Ps 77,13* lub: być zadowolonym, radować się, unosić się radością, promienieć - por. Ps 40,16 45,8 46,4; ** hebr.: jeszuaʰ; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się wielkim, wywyższonym

5. Ja natomiast jestem nędzny6041 i ubogi*, Boże, pośpiesz** mi na pomoc5828! Ty jesteś tym, który mnie wyzwala***; JHWH, nie zwlekaj****.Ps 40,17; Ps 140,1* lub: być ubogim, bardzo biednym, być w potrzebie, nędza; ** tryb rozkazujący; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić w bezpieczne miejsce, wyzwolić, zostać wyzwolonym, wyślizgnąć się; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - opóźniać się

↑↑

Psalm 71

1. W Tobie, JHWH, pokładam ufność*, niech nigdy** nie będę zawstydzony***!Ps 25,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaufać, szukać schronienia, szukać ucieczki, złożyć nadzieję w (Bogu); ** tu jako rzeczownik - długotrwałość, starożytność, odwieczność, przyszłość, jako przymiotnik wiecznie, na zawsze; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być rozczarowanym

2. W swojej sprawiedliwości6666 wyrwij* mnie i wyzwól6403; nakłoń ku mnie swojego ucha i wybaw** mnie.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyzwolić, ogołocić, złupić; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wybawić, ocalić, wyzwolić, dać zwycięstwo

3. Bądź dla mnie skałą6697, schronieniem4583 do którego zawsze8548 będę mógł wkroczyć*. Przykazałeś6680, aby mnie wybawiono3467, bo Ty jesteś moją ścianą skalną** i twierdzą***.Ps 17,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść, wchodzić, przychodzić, dostąpić, wkraczać; ** tj. pionowa lub stroma skała, klif, urwisko; *** słowo odnosi się do trudno dostępnych miejsc górskich i miejsc gromadzenia zapasów na wojnę - 1Sm 22,4-5 - Masada (?)

4. Mój Boże, wyzwól6403 mnie z ręki niegodziwego*, z ręki czyniącego zło5765 i tego, kto ciemięży2556.* lub: winny, niegodziwy, przestępczy

5. Ty bowiem jesteś moją nadzieją*, JHWH PANIE136, moją ufnością** od młodości5271.Ps 39,7; Jr 17,13* hebr.: tiqwaʰ - nadzieja, oczekiwanie, sznur - Joz 2,18; ** lub: zaufanie, ufność, miejsce ucieczki

6. Na Tobie wspieram5564 się już od wyjścia z łona*, Ty mnie odciąłeś1491 od wnętrza** mojej matki517; w Tobie zawsze8548 jest moja chwała***.Ps 22,9-10; Iz 46,3* lub: brzuch, łono, ciało, metaforycznie głębiny Szeolu; ** narządy wewnętrzne, wnętrzności, brzuch, łono, siedziba emocji; *** lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny

7. Dla wielu7227 jestem jakby znakiem*, lecz Ty jesteś moim potężnym5797 schronieniem**.Iz 8,18; 1Kor 4,9* lub: dziw, znak, cud; ** kryjówka

8. Niech moje usta6310 zostaną napełnione4390 Twoją chwałą8416, Twoją wspaniałością* każdego dnia**.Ps 35,28; Ps 63,5* lub: piękno, świetność, chwała, cześć, chluba; ** lub: przez cały dzień

9. Nie odrzucaj* mnie w czasie starości2209; nie pozostaw** mnie, gdy ustanie3615 moja siła,Iz 46,3* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rzucać, wyrzucać, zrzucać, strącać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostawić, sprzeniewierzyć się, zaniedbać, odejść

10. Moi wrogowie341 bowiem mówią przeciwko mnie*, a ci, którzy czyhają** na moją duszę5315, wspólnie3162 się naradzają***;* lub: o mnie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - śledzić, obserwować, czekać na; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wymieniać się radami, naradzać się, namawiać

11. Mówiąc: Bóg go opuścił5800, ścigajcie7291 go i złapcie*, bo nie ma369 nikogo, kto by go wyzwolił**.Ps 3,2* lub: brać, porywać, zatrzymać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, wyzwolić, odzyskać

12. Boże, nie bądź daleko7368 ode mnie; mój Boże, pośpiesz* mi na pomoc5833.Ps 70,5* lub: tryb rozkazujący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - śpieszyć się, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przychodzić szybko

13. Niech się zawstydzą* i zginą** przeciwnicy7853 mojej duszy5315, niech się okryją hańbą*** i wstydem**** ci, którzy szukają1245 mojej krzywdy7451.Ps 70,2; Ps 71,24* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zażenowanym, rozczarowanym, wstydzić się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - marnieć, dojść do kresu, być zużytym; *** lub: drwina, pogarda, hańba; **** zniewaga, hańba

14. Ja natomiast wciąż będę ufał* i pomnożę** wszelką3605 Twoją chwałę8416.Ps 84,4; Ps 130,7* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oczekiwać wytrwale, ufać, mieć nadzieję; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zwiększyć, zrobić więcej

15. Moje usta ogłaszać* będą Twoją sprawiedliwość6666 przez cały dzień3117 i Twoje zbawienie8668, choć nie znam3045 ich miary**.Ps 35,28; Ps 40,5* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ogłaszać, opowiadać, powtarzać, policzyć dokładnie; ** dosłownie: liczba, numer - tu w l.mn. - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

16. Przyjdę935 w potędze* JHWH PANA136, będę wspominał** tylko905 Twoją sprawiedliwość***.* lub: siła, moc, dzielność; ** lub: przypomnieć, wspomnieć, pamiętać, odnotować; *** prawość

17. Boże, uczyłeś3925 mnie od mojej młodości5271 i aż dotąd ogłaszam* Twoje cudowne** dzieła.Pwt 4,5; Pwt 6,7; Ps 9,1; Ps 40,5; 2Tm 3,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać, obwieszczać, oznajmiać, informować - będę ogłaszał - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, niezrównane, nadzwyczajne, trudne do pojęcia (dzieła)

18. Również1571 do starości2209 i siwizny* nie opuszczaj5800 mnie, Boże, dopóki o Twoim ramieniu** nie oznajmię5046 temu pokoleniu*** i każdemu przychodzącemu**** o Twojej potędze1369.Ps 22,30-31; Ps 78,4; Ps 78,6* lub: hendiadys - do siwej starości; ** ramię to symbol siły; *** lub: generacja, okres, wiek, pokolenie, siedziba, czas życia; **** tu o przyszłym potomstwie (?) - por. Rdz 6,4 16,2 Pwt 22,13

19. Twoja sprawiedliwość6666, Boże, sięga aż do wyżyn* nieba, uczyniłeś wielkie rzeczy**; Boże, któż jest podobny*** do Ciebie?Wj 15,11; Ps 86,8* lub: wysokość, wzniesienie, wyniesienie; ** lub: uczyniłeś (ją, sprawiedliwość) wielką - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, tu l.mn.; *** lub: taki jak Ty - według tego jak, jako, jak gdyby, kiedy

20. Ty, który sprawiłeś, że doświadczyliśmy* wiele7227 trudności6869 i nieszczęść7451, ponownie** przywrócisz mnie do życia2421 i ponownie podniesiesz5927 mnie z głębin ziemi***.Ps 85,6; Oz 6,1-3* wg ketiv - doświadczyliśmy, wg qere - doświadczyłem lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować zobaczenie, wpatrywanie, oglądać; ** czy ponownie - Word Biblical Commentary Ps 71,20ᴰ; *** głębiny ziemi to synonim Szeolu

21. Pomnożysz* moją wielkość** i otoczysz5437 mnie opieką.Ps 86,17; Iz 12,1; Iz 49,13* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić licznym, mieć wiele, zwiększać, pomnożyć; ** lub: obdarzać honorem - Est 6,3, wielkość

22. A ja na harfie* będę wysławiał** Ciebie i Twoją wierność571, mój Boże; będę Ci grał*** na cytrze****, Święty Izraela3478!Ps 16,10; Ps 89,19; Ps 33,2; Ps 43,4; Mk 1,24* lub: harfa, lutnia, kitara, instrument muzyczny; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chwalić, składać dziękczynienie, wysławiać; *** lub: wysławiać śpiewem przy wtórze instrumentów; **** tj. instrument szarpany, lira

23. Rozradują* się moje wargi, gdy będę Ci śpiewał2167, i moja dusza, którą odkupiłeś**.Ps 51,15* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wydać okrzyk (radości, pochwały); ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup

24. Również mój język będzie głosił* przez cały dzień** Twoją sprawiedliwość6666, bo okryli się wstydem954 i hańbą2659 ci, którzy szukają1245 mojej krzywdy***.Ps 35,28; Ps 71,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypowiadać, rozważać, czytać szeptem, rozmyślać; ** lub: każdego dnia; *** zło, niedola, krzywda, udręka

↑↑

Psalm 72

1. Salomonowy*. Boże! Daj królowi swoje rozstrzygnięcia** i swoją sprawiedliwość6666 synowi1121 króla4428.Kpł 18,5; Pwt 4,5-8; Ps 19,9; Ps 119,75; Rz 11,33* lub: dla Salomona - por. w. 20; ** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie, sprawiedliwość, przywilej, wyrok, prawość, słuszność w sądzie

2. Będzie sądził* Twój lud5971 w sprawiedliwości**, a Twoich ubogich*** zgodnie z prawem4941.Iz 9,7; Iz 11,2-5; Iz 32,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pełnić funkcję sędziego, wydawać wyrok, bronić jakiejś sprawy, wymierzyć sąd; ** prawości; *** lub: biedny, utrapiony, słaby, nędzny, skromny

3. Góry przyniosą5375 ludowi5971 pokój*, a pagórki** sprawiedliwość6666.Iz 11,9; Iz 52,7; Iz 55,12* lub: pomyślność, pełnia, bezpieczeństwo, pokój, przyjaźń; ** metonimia: niech ludzie żyją w pokoju i cieszą się sprawiedliwością

4. Będzie sądził* ubogich6041 z ludu5971, wybawi3467 synów potrzebującego**, a zgniecie*** tego, co ciemięży****.Ps 109,31; Iz 11,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zarządzać, rozstrzygać spór, sprawować sąd, oczyszczać z zarzutów, karać; ** określenie najniższej warstwy społecznej; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zdruzgotać, zgnębić; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciskać, wymuszać

5. Będą się bali* ciebie, jak długo5973 trwać będzie słońce przed obliczem6440 księżyca**, z pokolenia na pokolenia1755.1Sm 12,18; Ps 89,36* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym czcią, szanować; ** por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - Ps 72,5

6. Zstąpi3381 jak deszcz4306 na skoszoną trawę1488, jak ulewny deszcz7241 nawadniający* ziemię.* lub: kapanie, nasiąkanie, kropla, namoczenie

7. Za jego dni3117 zakwitnie sprawiedliwy6662 i będzie obfitość7230 pokoju*, dopóki5704 nie zabraknie** księżyca3394.* lub: pomyślność, pełnia, bezpieczeństwo, pokój, przyjaźń; ** lub: zużyć, znosić

8. Będzie panował* od morza3220 do morza**, i od rzeki*** aż po krańce657 ziemi776.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - panować, rządzić, podporządkowywać, udeptywać; ** tj. od Morza Martwego do Śródziemnego - Am 8,12 Za 9,10; *** tj. Eufrat (?) - Rdz 15,18 31,21 lub rzeka z Syjonu - Ps 46,5 Ez 47

9. Przed obliczem6440 jego upadną* mieszkańcy pustyni6728**, a jego wrogowie341 będą lizać3897 proch6083.Ps 22,29; Iz 49,23; Mi 7,17* lub: kłaniać się, zginać się, kulić się, pochylać się; ** tj. dzikie zwierzęta mieszkające na pustyni lub dzikie plemiona zamieszkujące pustynię - por. Ps 74,14 Iz 13,21 Jr 50,39

10. Królowie Tarszisz* i wysp przyniosą dary4503, królowie Szeby** i Saby*** złożą daninę.* tj. fenickie miasto handlowe przy ujściu rzeki Gwadalkiwiru w płd.-zach. Hiszpanii (?); ** królestwo w południowej Arabii (Saba) słynące ze złota, wonności i kadzidła - Iz 60,6 Jr 6,20 Ez 27,22; *** królestwo na terenie dzisiejszego Jemenu lub kolonia Szeby w Afryce Północnej - por. Rdz 10,7 Iz 43,3 Jl 4,8 1Krn 1,9

11. I oddadzą mu pokłon* wszyscy3605 królowie4428; będą mu służyć** wszystkie narody1471.Ps 86,9; Ps 138,4; Iz 49,22-23* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - padać na twarz, oddawać pokłon; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trudzić się, pracować, służyć

12. Wyzwoli5337 bowiem ubogiego*, gdy zawoła** o ratunek, i nędznego***, który nie ma pomocy****.Hi 29,12-17; Ps 70,5* lub: być ubogim, bardzo biednym, być w potrzebie, nędza; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - krzyczeć, wołać o pomoc; *** biedny, udręczony, słaby, pokorny, skromny, nędzny; **** (dla którego) nie ma ...

13. Zmiłuje* się nad biedakiem** i potrzebującym34 i wyzwoli*** dusze potrzebujących34.Prz 19,17; Prz 28,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - litować się, okazywać miłosierdzie, spoglądać litościwie na; ** marny, biedny, słaby, chudy; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, dać zwycięstwo

14. Wykupi1350 ich dusze5315 od ucisku* i gwałtu**, bo ich krew1818 będzie kosztowna*** w jego oczach5869.1Sm 26,21; 1Krl 1,29; 2Krl 1,13; Ps 45,8; Ps 49,15* lub: rana, krzywda, ucisk, podstęp, oszustwo; ** gwałt, krzywda, okrucieństwo, przemoc; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być cennym

15. I będzie żył2421, i dadzą5414 mu złoto2091 z Szeby*; nieustannie8548 będą się za niego modlić** i codziennie*** mu błogosławić1288.* por. w. 10 przypis **; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - wstawiać się, modlić; *** cały dzień

16. I będzie obfitość* zboża1250 w ziemi776 na szczytach gór, jego plon** zaszumi jak Liban***, a mieszkańcy miast5892 zakwitną6692 jak trawa6212 ziemi776.Hi 5,25; Ps 104,16* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: obfitość, pełnia, mnóstwo, część, przydział, kawałek - gdy się wrzuci garść zboża do ziemi na ... - Biblia Gdańska, King James Version; ** lub: owoc (ziemi, łona), nagroda; *** metafora odnosząca się do szumu potężnych lasów cedrowych na Libanie - Ps 92,12

17. Niech jego imię* trwa na wieki5769 przed obliczem6440 słońca8121, niech wzrasta** jego imię8034; niech błogosławią*** sobie w nim wszystkie narody1471, i niech nazwą go szczęśliwym833.Wj 3,15; Ps 89,36; Ps 135,13; Łk 1,48* tj. imię reprezentuje charakter i autorytet; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ciągnąć (robić dalej), wzrastać, szerzyć, niech ma następców jego imię - EIB; *** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - błogosławić sobie

18. Błogosławiony1288 niech będzie JHWH Bóg, Bóg Izraela, który sam jeden* czyni6213 cuda**.Hi 9,10; Ps 86,10; Ps 136,4* lub: tylko, sam; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, niezrównane, nadzwyczajne, trudne do pojęcia (dzieła)

19. I błogosławione1288 na wieki imię8034 Jego chwały*; niech cała ziemia776 zostanie napełniona4390 Jego chwałą3519. Amen**, amen.Ne 8,6; Dn 2,20* lub: cześć, godność, szacunek; ** lub: naprawdę, istotnie, godne wiary, niech tak będzie

20. I tu zakończyły3615 się modlitwy* Dawida1732, syna1121 Jessego**.2Sm 23,1; Iz 11,1; Iz 11,10* hebr.: tepillaʰ - modlitwa - por. Ps 17,1 przypis *; ** hebr.: jisaj - „posiadam”

↑↑

Psalm 73

1. Psalm Asafa*. Doprawdy** Bóg jest dobry2896 dla Izraela; dla tych, którzy są czystego1249 serca3824.Pwt 7,7; Pwt 9,1-5; Mt 5,8* lub: dla Asafa - „ten, który gromadzi”; ** o jakże, zaiste

2. Ale moje nogi o mało4592 się nie potknęły*, omal nie poślizgnęły** się moje kroki838;* lub: uginać, skręcać; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozlały

3. Bo zazdrościłem* chełpliwym**, widząc7200 pomyślność7965 niegodziwych7563.Ps 37,1; Prz 3,31; Jr 12,1; Jk 4,5* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być zawistnym, być gorliwym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jaśnieć, chełpić się, wynosić się, koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - szaleć

4. Nie mają bowiem bólów* aż do śmierci4194, i tłuste** jest ich ciało***.Hi 21,23-24* lub: więź, więzy, skurcz, ból; ** gruby, tłusty, obfity, bujny; *** por. ciało - Ps 72,4, ludzie majętni, wysoka ranga - 1Krl 24,15

5. Nie doznają trudu* ludzkiego** ani nie są porażeni*** przez chorobę jak5973 inni ludzie****.Hi 21,4; Hi 21,9* lub: mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda, krzywda; ** dosłownie: człowieka; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być porażonym; **** hebr.: adam - tu: l.poj. - por. Ps 4,2 przypis *

6. Dlatego pycha* służy im jako naszyjnik** i okryci5848 są okrucieństwem*** jak szatą7897.* lub: duma, majestat, wzniesienie się (o morzu), buta; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - upiększać za pomocą ozdoby - tylko tu i Pwt 15,14; *** lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo, przemoc

7. Ich oko5869 wyłupiaste* od tłuszczu2459; mają więcej** niż serce mogłoby sobie wyobrazić***.Jr 5,28* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wychodzić, iść naprzód, podążać do; ** lub: przekroczyć, rozmnożyć, przejść ponad; *** hebr.: maskit - wyobraźnia, obraz, posążek, bożek

8. Szydzą* i mówią1696 złośliwie**, o ucisku6233 mówią wyniośle4791.Ps 17,10; Prz 6,17; 2P 2,10; Jud 1,16* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: kpić, szydzić, drwić; ** zło, udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły

9. Swoje usta ustawiają* na niebiosach**, a ich język będzie chodził1980 po ziemi.Obj 13,6* lub: ustanawiać, mianować - por. Ps 49,14; ** karykatura aroganckiego mówienia o sobie jako olbrzymach przypisujących sobie władzę nad ziemią - por. Word Biblical Commentary Ps 72,10, EIB

10. Dlatego swój lud zawraca* tutaj** i obfite*** pochłoną**** ich wody4325;Hi 15,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, wracać; ** wg qere - dlatego Jego (domyślnie: Boga?) lud sprowadza tutaj; *** dosłownie: w pełni; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wysuszonym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - osączać, chłeptać

11. Bo mówią: W jaki sposób Bóg się o tym dowiedział*? Czy Najwyższy5945 ma mądrość**?Hi 22,13; Ps 10,11; Ps 94,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać; ** lub: z acc. wiedza - Iz 11,8 mądrość - Iz 28,9 Jr 3,15

12. Patrz*! Tacy są niegodziwi7563, zawsze5769 beztroscy** i wciąż zwiększają7685 bogactwo***.Ps 49,6; Jr 49,31* lub: oto, czy, spójrz - partykuła wskazująca tu: wykrzyknikowo; ** lub: spokojny, swobodny, pomyślny, prosperujący; *** lub: moc, skuteczność, siła, bogactwo

13. Czy rzeczywiście* na próżno7385 oczyściłem** swoje serce3824 i w niewinności5356 obmywałem7364 swoje ręce***?Hi 21,15; Hi 34,9; Hi 35,3; Ml 3,14* partykuła potwierdzająca - o tak, z pewnością, doprawdy, zaiste lub ograniczająca - tylko, jednakże, lecz; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić czystym, oczyścić, utrzymywać w czystości; *** idiom: por. Ps 26,6 przypis * - Pwt 21,6 Mt 27,24

14. Cały dzień* jestem uderzany** i co rano jestem karany***.Hi 33,19; Ps 118,18* lub: każdego dnia; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dotknąć, uderzyć, sięgnąć, wyciągnąć do; *** lub: nagana, upomnienie, wyrzut, kara, kłótnia, spór

15. Gdybym powiedział559: Będę mówił* tak jak3644 oni, zdradziłbym898 ród** Twoich synów.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mówić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - brać pod uwagę; ** pokolenie

16. Rozmyślałem*, by to zrozumieć**, ale było to zbyt trudne5999 w moich oczach***;* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozmyślać o, rozważać, mieć w pamięci; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, umieć, posiadać wiedzę; *** idiom: dla mnie

17. Dopóki5704 nie wejdę do świątyni* Bożej, by tu zrozumieć** ich koniec***.Kaz 8,12; Jr 5,31; Łk 12,20* lub: święte miejsce, przybytek, sanktuarium - tu w l. mn. - miejsc świętych - por. Wj 26,31-33 Hbr 9,3 10,19 przypis ***; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozpoznawać, rozumieć, mieć rozeznanie, obym zrozumiał ich koniec - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek i zrozumiałem ich koniec - EIB; *** lub: czas późniejszy, ostatni (u proroków o przyszłości)

18. Doprawdy389, stawiasz7896 ich na śliskim* gruncie i sprawiasz, że popadają** w ruinę***.* lub: gładka część, gładkość, pochlebstwo, działka, dział; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować upadek, zrzucić, powalić; *** lub: spustoszenie, upadek, ruina - tylko tu i Ps 74,3

19. O, jak349 nagle stali1961 się przerażeniem*! W jednej chwili7281, w trwodze** zostali doprowadzeni do kresu***.Iz 17,14; Ez 26,21* lub: przerażenie, groza, odraza, zdumienie; ** zniszczenie, nieszczęście, straszliwe wydarzenie; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - osiągnąć kres

20. Jak sen2472 po przebudzeniu6974, PANIE136. Ty, gdy się ockniesz*, wzgardzisz** ich obrazem***.Ps 35,23; Ps 59,5; Ps 78,65* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pobudzić, rozniecić, okazywać podniecenie, budzić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - gardzić, traktować z pogardą, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być podłym; *** lub: wizerunek, wyobrażenie pogańskiego bożka, obraz

21. Gdy rozgoryczone* było moje serce3824, a w nerkach** czułem kłucie***;Ps 109,22* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - być zasmuconym; ** nerki w myśli hebrajskiej to miejsce emocji i uczuć; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - byłem przebity

22. Byłem* głupi** i nic nie rozumiałem***, byłem przed5973 Tobą jak zwierzę929.Hi 11,12* dosłownie: ja - tu jako podkreślenie; ** lub: tępota, głupota, tępy; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać, umieć, rozważać

23. A ja589 jednak bez przerwy8548 jestem z Tobą, bo mnie pochwyciłeś* za prawą rękę.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwycić, złapać... - to obraz stabilności i pewności

24. Poprowadzisz5148 mnie według swojej rady*, a potem weźmiesz** mnie do chwały3519.Ps 149,5; Mk 10,37; 1Kor 15,41-43; 2Kor 5,8* lub: zamysł, rada, plan, decyzja; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć, wziąć do ręki, zabrać ze sobą, objąć w posiadanie, przyjąć - Rdz 5,24

25. Kogo mam* w niebiosach8064? Poza589 Tobą, nic nie cieszy** mnie na ziemi.Łk 14,26* lub: kto (jest) dla mnie... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, znajdować przyjemność w, pożądać, mieć upodobanie w lub: kogo innego mam w niebie, jeśli nie Ciebie. I na ziemi w nikim innym nie mam upodobania - Biblia Warszawska

26. Wyczerpuje* się moje ciało7607 i serce3824. Bóg jest skałą** mojego serca*** i moim dziedzictwem**** na wieki5769.Ps 16,5; Ps 38,10; Ps 84,2* lub: wyczerpało - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wyczerpanym, dojść do kresu, zniknąć, być ukończonym; ** blok kamienny, głaz, skała; *** hebr.: lebab - wewnętrzny człowiek, umysł, wola, serce, rozum, wiedza, pamięć, sumienie - por. hebr.: leb; **** lub: dział, udział, część, terytorium, mienie, nagroda

27. Oto* bowiem ci, którzy się oddalają** od Ciebie, zginą6; wytracasz*** wszystkich, którzy cudzołożą2181 względem4480 Ciebie.1Krn 5,25; Ps 37,20* lub: oto, czy, spójrz - partykuła wskazująca tu: wykrzyknikowo; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: usuwający, odchodzący, oddalony, daleki; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyniszczyć, unicestwić

28. A ja589? Dla mnie szczęściem* jest być blisko** Boga; JHWH PANA136 uczyniłem7896 moim schronieniem***, by opowiadać wszystkie Jego dzieła4399.Pwt 1,5; 1Krn 16,24; Ps 40,5; Ps 64,9; Ps 118,17* lub: rzecz dobra, korzyść, szczęście, dobro moralne; ** lub: podejście, przybliżenie, zbliżenie, bliskość, sąsiedztwo (?) - tu i Iz 58,2; *** kryjówka

↑↑

Psalm 74

Pieśń pouczająca4905*. Psalm Asafa623.hebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca, rozmyślanie, pieśń mądrości (dobrze napisana - 2Krn 30,22)

1. Boże430, dlaczego odrzuciłeś** nas na zawsze? Dlaczego Twój gniew*** bucha jak dym**** przeciwko owcom6629 Twojego pastwiska4830?** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącić, odrzucić, w koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odrzucić kogoś siłą; *** lub: nos, gniew, metaforycznie: fuknąć gniewnie; **** dosłownie: dymi

2. Wspomnij* na swoje zgromadzenie**, które dawno nabyłeś7069; na ród7626 Twojego dziedzictwa5159, który wykupiłeś1350 na własność***; na górę Syjon6726, na której mieszkasz7931.Iz 63,17; Jr 10,16; Jr 51,19* lub: pamiętaj - tryb rozkazujący; ** zgromadzenie, tłum, wspólnoty religijno - kultyczne, banda; *** lub: własność, majątek, dziedzictwo, mienie

3. Skieruj* swoje kroki6471 do miejsca ciągłych5331 ruin**. Wróg341 zniszczył*** wszystko w świątyni****!Ps 79,1; Iz 61,4* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wznosić, podnosić, zabierać, ustawiać, wywyższać, dokładać, usuwać; ** lub: spustoszenie, upadek - Ps 73,18; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zadać ranę, wyrządzić krzywdę, postąpić niegodziwie; **** miejscu świętym - por. Ps 89,35 105,43 Jr 23,9

4. Ryczeli* Twoi ciemiężcy** pośrodku*** Twojego miejsca spotkania****, a na znak226 ustawili7760 swoje sztandary*****.Lm 2,7* ryczeć - o lwie, zdobywcy, krzyku udręki; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciskać, dręczyć, powodować niedolę; *** wewnątrz, wewnętrzna część; **** lub: namiot spotkania, wyznaczony czas, znak, sygnał; ***** lub: sztandar, znak wojskowy - Lb 2,2, ostrzeżenie, dowód

5. Można było dostrzec* jak wznoszono935 wysoko4605 topory7134 w gęstwinie** drzew.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ujawnionym, stać się znanym, być dostrzeganym; ** dosłownie: w zaroślach - por. Rdz 22,13 Iz 9,18 10,34

6. I teraz* już jej** ozdoby*** wszyscy razem3162 powalają1986 siekierą3781 i łomami.* lub: wg ketiv - i teraz, wg qere - i wtedy; ** domyślnie: o świątyni; *** tj. ozdoba grawerowana w kamieniu i w drewnie - Wj 28,11 1Krl 6,29

7. Wydali7971 na pastwę ognia784 Twoją świątynię* do gruntu**, zbezcześcili*** miejsce zamieszkania4908 Twojego imienia8034.* lub: miejsce święte - por. Ps 68,35 105,42 Jr 23,9; ** lub: (obalili) na ziemię; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - profanować, kalać

8. Powiedzieli w swoich sercach3820: Stłamsimy* je** wszystkie razem3162! Spalili wszystkie wyznaczone miejsca*** Boga na ziemi776.Dz 22,19; Dz 26,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciskać, stłamsić, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - traktować okrutnie; ** domyślnie: o miejscach spotkań (zgromadzeń); *** lub: namiot spotkania, wyznaczony czas, znak, sygnał

9. Nie widzimy naszych* znaków226; już dłużej5750 nie ma proroka** i nikogo wiedzącego spośród854 nas, jak długo5704 to*** ma trwać?1Sm 3,1; Am 8,11* lub: dla siebie - EIB; ** dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi; *** w jakim celu, dlaczego

10. Jak długo5704, Boże, przeciwnik6862 będzie urągał*? Czy wróg będzie wiecznie** pogardzał*** Twoim imieniem?Jk 2,7; Obj 13,6; Obj 16,9; Obj 16,11; Obj 16,21* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić wyrzuty, przeciwstawiać się, urągać; ** lub: na zawsze; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odtrącać, powodować pogardę

11. Dlaczego cofasz7725 swoją rękę3027, a swojej prawicy z zanadrza* nie wyjmiesz i nie zniszczysz** ich***?* lub: łono, wgłębienie, dno, środek; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić do końca, zniszczyć, skończyć, zgubić; *** lub: z zanadrza (ją wyjmij i) skończ - EIB Ps 74,11

12. Bóg jest moim Królem4428 od dawna*, dokonującym6466 zbawienia** pośrodku*** ziemi.Ps 44,4; Ps 47,6; Ps 95,3; Jr 10,10* lub: starożytność, początek, prastare czasy; ** lub: ocalenie, dobrobyt, zbawienie, pomyślność, zwycięstwo; *** lub: wewnątrz, w głębi, w środku

13. Ty swoją mocą5797 rozdzieliłeś6565 morze, roztrzaskałeś* głowy potworów morskich** w*** wodach4325.Wj 14,21; Iz 51,9* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozbić, roztrzaskać; ** hebr.: tannin - smok, wąż, potwór morski, szakal - Rdz 1,21 Wj 7,9 Hi 7,12 Ps 44,19; *** lub: nad

14. Ty skruszyłeś7533 głowy Lewiatana*, dałeś go na pokarm mieszkańcom** pustyni***.Hi 41,1-34* hebr.: liwjatan - ogromne zwierzę morskie, zwierzę morskie z wieloma głowami, waleń, krokodyl; ** dosłownie: ludowi; *** lub: dzikie zwierzę - mieszkające na pustyni lub w ruinach miast - Iz 13,21, ludzie pustyni - Ps 72,9

15. Ty rozłupałeś* przejście dla źródła4599 i potoku**, Ty osuszyłeś3001 rzeki ciągle*** płynące.Wj 17,5; Lb 20,11; Joz 3,13; Ps 105,41; Iz 48,21* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozłupać, rozrąbać, przełamać, połamać na; ** lub: rwący potok, wadi, dolina rwącego potoku, szyb; *** lub: trwały, nieprzemijający, niewysychający (o potoku)

16. Twój jest dzień3117, o tak637, Twoja jest noc3915, Ty ustanowiłeś* światło3974 i słońce8121.Rdz 1,4; Rdz 1,14* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - utwierdzić, ustalić, uporządkować

17. Ty wyznaczyłeś* wszystkie granice1367 ziemi, Ty zaplanowałeś** lato7019 i zimę***.Rdz 8,22; Hi 38,10; Dz 17,26* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postawić, ustawić, spowodować, ustanowić; ** lub: kształtować, nadawać formę, zaplanować; *** hebr.: horep - czas żniw, jesień, zima

18. Pamiętaj2142 o tym, że wróg341 przeciwstawia* się Tobie, JHWH, a głupi5036 lud5971 pogardza** Twoim imieniem.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przeciwstawiać się, urągać, czynić wyrzuty; ** ub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odtrącać

19. Nie wydawaj5415 zwierzętom* duszy5315 Twojej gołębicy**, nie zapominaj7911 nigdy*** o życiu2416 Twoich ubogich****.Ps 9,18; Ps 68,10* lub: życie, istota żywa, zwierzę, pragnienie, żądza; ** tj. dziki gołąb, turkawka - metaforyczny obraz ludu Bożego - por. Pnp 2,12-14; *** lub: na wieki, na zawsze; **** lub: biedny, udręczony, słaby, pokorny, skromny, nędzny

20. Zwróć uwagę5027 na* Twoje przymierze**, bo ciemne zakątki4285 ziemi pełne4390 są siedzib4999 przemocy***.Rdz 9,12; Rdz 15,18; Rdz 17,7-8; Pwt 5,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć, spoglądać, okazywać komuś względy; ** hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; *** lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość

21. Niech uciśniony1790 nie wraca7725 upokorzony*, niech ubogi6041 i będący w potrzebie** chwali1984 Twoje imię8034.Ps 9,9; Ps 103,6; Iz 41,7* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać upokorzonym, zhańbionym, zakłopotanym; ** lub: być ubogim, bardzo biednym, być w potrzebie, nędza

22. Powstań*, Boże, prowadź** swoją sprawę; pamiętaj, że głupiec5036 znieważał*** Cię każdego dnia****.Ps 9,19; Ps 82,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stawać, pojawiać, rosnąć w siłę, powstawać; ** lub: prowadzić sprawę w sądzie, walczyć, pozywać do sądu; *** dosłownie: o zniewadze, hańbie, pogardzie, drwinie ze (strony); **** lub: przez cały dzień

23. Nie zapominaj głosu* Twoich przeciwników**, nieustannie8548 rosnącego w siłę6965 ryku*** powstających5927 przeciwko Tobie.Ps 65,7* lub: głos, dźwięk, hałas; ** okazujących Ci wrogość; *** lub: ryk, łoskot, trzask, wrzawa

↑↑

Psalm 75

Dla przewodnika5329 chóru. Na nutę: „Nie doprowadzaj do zniszczenia”*. Psalm Asafa**. Pieśń.aramejski: al-taszchet - koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nie niszcz, nie zatracaj - Ps 58,1; 59,1lub: dla Asafa

1. Wysławiamy*** Ciebie, Boże, wysławiamy, bo bliskie7138 jest Twoje imię; opowiadają**** to Twoje cudowne6381 dzieła.Pwt 4,7; Ps 26,7; Ps 145,18*** lub: chwalić, składać dziękczynienie, wysławiać; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - opowiadać, ogłaszać, mówić, policzyć dokładnie

2. Gdy wybiorę3947 odpowiedni czas*, ja będę sądzić8199 sprawiedliwie**.Ps 9,8; Ps 96,10; Dz 17,31* lub: wyznaczone miejsce, wyznaczony czas, wyznaczone spotkanie, wyznaczony sygnał; ** słusznie, prawość

3. Roztopiła* się ziemia776 i wszyscy ją zamieszkujący3427, ale ja umacniam** jej filary***. Sela.Hi 26,11; Ga 2,9; 1Tm 3,15; 2P 3,10-12; Obj 3,12* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - stopnieć, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - topnieć, mdleć, koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - zmiękczyć; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odważać, odmierzać, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać przystosowanym do normy; *** słup, kolumna, pionowa podpora, filar - siedem filarów mądrości - Prz 9,1, słup dymu - Sdz 20,40

4. Powiedziałem559 szalejącym*: Nie szalejcie*, a niegodziwym**: Nie podnoście rogu***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jaśnieć, wynosić się, chełpić się, koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - szaleć; ** lub: winny, niegodziwy, przestępca, złoczyńca; *** symbol siły - Hi 16,5, mocy - 1Sm 2,10, godności i chwały - Ps 89,19

5. Nie podnoście7311 wysoko4791 swojego rogu* i nie mówcie** z nieugiętym6277 karkiem6677;Ps 94,4* symbol siły - Hi 16,5, mocy - 1Sm 2,10, godności i chwały - Ps 89,19; ** idiom: przemawiać arogancko, wyniośle

6. Bo nie ze wschodu4161 ani z zachodu4628, ani z pustyni* przychodzi wywyższenie**.* lub: odludzie, step, usta, często konkretna pustynia - Lb 4,16; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wznosić, podnosić, ustawiać, wywyższać, dokładać

7. Lecz Bóg jest tym, który sądzi*; tego poniży**, a tamtego wywyższy7311.Ps 50,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, zarządzać, sądzić, rozstrzygać spór, sprawować sąd; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - położyć bądź sprowadzić nisko, ustawić na niższym miejscu, uczynić niskim, upokorzyć, usiąść

8. Bo w ręku JHWH jest kielich3563 pieniącego* wina, pełnego przypraw**; z niego nalewa tak389, że wszyscy niegodziwi7563 ziemi wypiją8354 nawet osad***.Hi 21,20; Ps 60,3; Jr 25,15; Obj 14,10; Obj 16,19* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wrzeć, kipieć, pienić się; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: mieszanina wina z przyprawami; *** fusy, męty

9. Ja589 natomiast będę zawsze* ogłaszał**, będę śpiewał*** Bogu Jakuba.* lub: na wieki; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mówić, ogłaszać, obwieszczać, wyjaśniać; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - śpiewać, chwalić śpiewem, grać na instrumencie

10. I odetnę* wszystkie3605 rogi7161 niegodziwych7563, a rogi sprawiedliwego** będą wywyższone7311.Ps 89,17; Ps 148,14; Jr 48,25* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odciąć bądź przeciąć na pół, przerąbać na pół; ** lub: prawego

↑↑

Psalm 76

Dla przewodnika5329 chóru, z grą na strunach5058*. Psalm4210 Asafa**. Pieśń7892.hebr.: neginaʰ - muzyka (wykonywana na instrumencie strunowym), pieśń, szydercza pieśń;lub: dla Asafa

1. Bóg znany*** jest w Judzie3063, Jego imię8034 jest wielkie**** w Izraelu3478.Ps 48,1*** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ujawnionym, zostać objawionym, dać się poznać, być dostrzeganym; **** potężny, wybitny

2. I w Salem* powstał1961 Jego przybytek**, a Jego mieszkanie*** na Syjonie****.* hebr.: salem - miasto króla Melchizedeka, prastara nazwa Jerozolimy (?) - por. Rdz 14,18 33,18; ** dosłownie: szałas, kryjówka; *** lub: domostwo, schronienie; **** „twierdza” - słowo odnosi się do wzgórza świątyni - Ps 9,11 i do Jerozolimy - 2Sm 5,7

3. Tam8033 połamał* ogniste strzały łuku7198, tarczę4043 i miecz2719 oraz** narzędzia wojny***. Sela.Iz 2,4* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - roztrzaskać, rozbić; ** dosłownie: i; *** lub: wojna, bitwa, walka, rodzaje broni

4. Olśniewający* jesteś i dostojniejszy** niż góry2042 pełne zdobyczy***.Iz 14,25; Na 2,13* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być oświetlonym, być rozświetlonym; ** wielki, potężny, dostojny, wspaniały; *** łup, pożywienie

5. Uparci* sercem zostali złupieni**, drzemią*** we śnie8142, wszyscy waleczni ludzie**** nie znaleźli siły2428 w swoich rękach3027.* lub: potężny, waleczny, w przenośni - uparty - por. Iz 46,12; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - zostać złupionym, zostać splądrowanym; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - drzemać, być sennym, spać; **** hebr.: enosz - człowiek, śmiertelnik, osoba, ludzkość

6. Od Twojego napomnienia*, Boże Jakuba, pogrążył się we śnie** woźnica*** i koń5483.Na 2,13* lub: nagana; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - mocno spać, zapaść w głęboki sen; *** lub: zaprzęg, rydwan, oddział wojska - jeździec

7. Ty napawasz lękiem*, Ty sam i kto się ostoi** przed Twoim obliczem6440 w czasie227 Twojego gniewu639?Ps 1,5; Ps 130,3; Na 1,6* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie i przestrach, natchnąć nabożną czcią, bojaźnią; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, wytrzymać, trwać

8. Z niebios8064 dajesz słyszeć swój wyrok*, ziemia się zlękła3372 i zamilkła**;2Krn 20,29; Ps 33,8; Ha 2,20* lub: sąd, sprawa, proces, potępienie; ** lub: być cichym, być spokojnym, być niezmąconym

9. Gdy Bóg powstał6965 na sąd4941, aby wybawić* wszystkich pokornych** ziemi. Sela5542.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić, dać zwycięstwo; ** lub: biedny, pokorny, udręczony, słaby, cichy

10. Bo nawet gniew* człowieka120 będzie Ciebie chwalił**, a pozostałością7611 gniewu2534 opaszesz się2296.Wj 14,4; Rz 9,17; Jk 1,20* lub: żar, furia, wściekłość, oburzenie, złość, gniew; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, wysławiać, chwalić

11. Składajcie śluby* i odnawiajcie** je wobec JHWH, waszego Boga; wszyscy otaczający5439 Go, przynoście dary*** Temu, który jest Straszny****.Ps 50,14; Ps 68,29; Iz 18,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przysięgać, składać śluby - l.mn.; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - skończyć, czynić bezpiecznym, odnawiać, płacić, nagradzać; *** lub: podarek, dar ofiarowywany w hołdzie - Ps 68,29 Iz 18,7; **** lub: strach, trwoga, cześć, szacunek - Rdz 9,2 Pwt 4,34

12. On odcina* ducha** książąt***, On napawa lękiem3372 królów4428 ziemi776.Ps 47,3; Iz 52,13-15; Jr 20,11; Dn 4,37* lub: odetnie - tu czasownik w koniugacji czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czas przyszły (niedokonany); ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - Ga 6,18 przypis *, tu w znaczeniu antropomorficznym; *** lub: władca, książę, wódz, dowódca, nadzorca

↑↑

Psalm 77

Dla przewodnika chóru. Według Jedutuna3038*. Psalm Asafa623**.hebr.: jedutun - „sławiący, wdzięczny” - imię własne - 1Krn 25,1 lub imieniem tym nazwano grupę śpiewakówlub: dla Asafa

1. Wzniosę mój głos6963 do Boga i zawołam***; wzniosę mój głos6963 do Boga, a On mnie wysłucha****.Ps 3,4; Ps 142,1*** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, wołać o pomoc, głośno domagać się; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - słyszeć, słuchać, nakłaniać ucha, być posłusznym, słyszeć modlitwy, wysłuchiwać modlitwy

2. W dniu3117 mojego utrapienia* szukałem PANA136, moja ręka** wyciągnięta5064 jest w nocy*** i nie drętwieje6313, moja dusza**** odmawia3985 pocieszenia5162.Rdz 37,35; Hi 11,13; Jr 31,15* lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot, trud; ** ręka, metaforycznie siła - moja siła została wylana w nocy; *** tj. modliłem się z wyciągniętymi rękami w nocy; **** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *

3. Gdy* wspominam2142 Boga, to jęczę**; gdy rozmyślam*** – mój duch7307 słabnie****. Sela5542.* lub: obym pamiętał (wspominał), obym rozmyślał - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, być niespokojnym, wzburzonym, jęczeć; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozmyślać nad, zgłębiać, rozważać; **** omdlewa

4. Ty trzymałeś270 otwarte powieki8109 moich oczu5869; byłem tak znękany*, że nie3808 mogłem mówić1696.Ps 39,9* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być bitym, być nękanym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przymusić

5. Rozmyślam* o dniach dawnych** i latach odwiecznych***.Ps 39,2-3* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozważać, mieć w pamięci, zamyślać, planować; ** lub: starożytność, początek, prastare czasy; *** lub: starożytność, długotrwałość

6. Przypominam* sobie mój śpiew**; nocą rozważam7878 w sercu i mój duch*** docieka****:* lub: wspominam; ** muzykę (grę na strunach); *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - Ga 6,18 przypis *, tu w znaczeniu antropomorficznym; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, przeszukiwać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - badać

7. Czy PAN136 odrzuci* na wieki** i już więcej nie będzie miał upodobania***?Ps 44,9; Ps 44,23; Ps 74,1; Lm 2,7; Lm 3,31* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącić, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odrzucić kogoś siłą, śmierdzieć; ** lub: czy na zawsze; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być łaskawym, mieć upodobanie, przyjmować życzliwie, być zadowolonym

8. Czy Jego miłosierdzie* ustało na zawsze** i Jego obietnica*** skończyła1584 się z pokolenia na pokolenie****?Ps 33,11; Ps 85,5* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ** lub: na wieki; *** lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie, obietnica, nakaz; **** lub: czy skończyło się słowo z pokolenia na pokolenie

9. Czy Bóg zapomniał o litości*? Czy w gniewie639 zamknął7092 swoją łaskawość7356? Sela.Iz 49,15* lub: prośba, łaskawość - tu i Hi 19,17

10. I powiedziałem559: Jestem słaby*; to1931 jednak będę wspominał lata** prawicy3225 Najwyższego5945.Wj 15,6; Ps 31,22; Ps 73,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być chorym, być słabym, odczuwać ból, koniugacja czasownika - hofal forma bierna - być zranionym; ** hebr.: sanaʰ - rzeczownik - rok, życie (lata życia) sanah - czasownik, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmieniać się, powtarzać lub: jestem zraniony, to odwróciła się prawica Najwyższego - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

11. Będę wspominał2142 dzieła4611 JH[WH]*, z pewnością3588 wspomnę2142 Twoje dawne** cuda6382.Ps 105,5; Ps 143,5* tj. skrócona forma imienia JHWH; ** lub: prastare

12. Będę rozmyślał* o wszystkich3605 Twoich dziełach** i o Twoich czynach5949 będę mówił.Ps 9,11; Ps 90,16; Ps 145,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypowiadać, rozważać, czytać szeptem, rozmyślać; ** lub: czyn, dzieło, uczynek

13. Boże, święta* jest Twoja droga1870; który bóg410 jest tak wielki**, jak nasz Bóg430?Wj 15,11; Iz 40,18* hebr.: qodes - świętość, oddzielenie, l.mn. - ofiary wotywne, dosłownie: w świętości - por. Ps 60,6 przypis *; ** lub: ogromny, starszy, wybitny, wzniosły, głośny

14. Ty jesteś Bogiem410, który czyni cuda*; oznajmiłeś** narodom*** swoją potęgę5797.Ps 72,18; Ps 106,8* lub: coś nadzwyczajnego, dziw, cud; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić, oznajmić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznać; *** lub: lud, naród, członek tego samego ludu, krewniak

15. Odkupiłeś* swoim ramieniem2220 Twój lud5971, synów Jakuba i Józefa**. Sela5542.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykupić (jako krewny) odkupić (jako Bóg); ** tj. „niech JHWH doda” - syn Jakuba i Racheli - Rdz 30,24

16. Ujrzały* Cię wody4325, o Boże, ujrzały7200 Cię wody i wzburzyły** się, zatrzęsły7264 się głębiny*** oceanu.Ps 114,3; Ha 3,8; Ha 3,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kręcić się, wirować, koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być zmuszonym do zwijania się z bólu; *** hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos

17. Gęste chmury5645 wylały2229 wody, obłoki* wydały5414 głos. Tak637 poleciały** Twoje strzały***.Ps 18,14; Ha 3,11; Za 9,14* lub: chmura, obłok; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - przemierzać, chodzić tu i tam, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poruszać się, iść; *** strzały to metafora błyskawic

18. Głos6963 Twego grzmotu7482 słychać w wirze* zawieruchy*, przez błyskawicę1300 został oświetlony** świat***, zatrzęsła7264 się i zadrżała7493 ziemia776.* lub: (huku) trąby powietrznej - Iz 5,8, koło, wir, wirowanie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dawać światło, rozświetlać, sprawiać, że coś zaświeci; *** lub: zamieszkała ziemia

19. Twoja droga prowadzi przez morze3220, Twoje ścieżki* przez wielkie wody4325 i nie można było dostrzec** Twoich śladów***.Iz 43,16* wg ketiv - Twoje ścieżki, wg qere - Twoja ścieżka; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ujawnionym, stać się znanym, dać się poznać, być dostrzeganym; *** odcisk stopy na ziemi, pięta

20. Prowadziłeś* swój lud jak stado** owiec ręką Mojżesza*** i Aarona****.Wj 13,21; Ps 78,52; Ps 80,1; Iz 63,11; Oz 12,13; Dz 7,35-36* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyprowadzać, przywodzić, prowadzić; ** lub: drobne bydło, owce, kozy, trzoda, stada; *** hebr.: moseʰ - „wyciągnięty” (z wody); **** hebr.: aharon - „przynoszący światło”

↑↑

Psalm 78

1. Pieśń pouczająca*. Asafa623. Słuchaj**, mój ludu, mojego Prawa***, skłońcie5186 ucho**** ku słowom moich ust.Mt 4,4* hebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca, rozmyślanie, pieśń mądrości (dobrze napisana - 2Krn 30,22), przysłowia; ** lub: tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być posłusznym, nakłaniać ucha; *** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj; **** metafora: tryb rozkazujący przysłuchiwać się czemuś z uwagą

2. Pragnę* otworzyć6605 moje usta w przypowieści**, sprawię*, że wytrysną*** prastare6924 zagadki****;Mt 13,13; Mt 13,35; Ps 49,4; Prz 1,6* IMP cohort. - wyrażający życzenie lub prośbę; ** hebr.: masal - przypowieść, maksyma etyczna, porzekadło, aforyzm, poemat, żart; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wylewać, buchać, powodować kipienie; **** lub: zagadka, trudne pytanie, przypowieść, kłopotliwe powiedzenie bądź zapytanie

3. Co usłyszeliśmy8085 i poznaliśmy* i co nam opowiedzieli** nasi ojcowie1.Ps 44,1; 1J 1,1-4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, umieć, posiadać wiedzę, być mądrym, dowiadywać się, poznawać, dostrzegać, rozróżniać, rozpoznawać, uznawać, rozważać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - opowiadać, powtarzać, ogłaszać, mówić

4. Nie ukryjemy* tego przed ich synami**, opowiadając5608 przyszłemu314 pokoleniu1755 o chwale*** JHWH, o Jego potędze5807 i cudach****, które uczynił6213.Pwt 6,7; Pwt 11,19; Ps 145,4* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakryć, schować; ** hebr.: ben - syn, dziecko, wnuk; *** lub: sława, rozgłos, hymn pochwalny; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, niezrównane, trudne do pojęcia (dzieła)

5. Utwierdził* bowiem świadectwo** w Jakubie, ustanowił7760 Prawo8451 w Izraelu i nakazał*** naszym ojcom1, aby je oznajmiali3045 swoim synom1121;Pwt 4,9; Pwt 6,7; Ps 147,19; Rz 3,1-2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podnosić, wzbudzić, ustanawiać, utwierdzać; ** lub: orzeczenie, postanowienie, norma prawna - Ps 25,10 132,12, przekazywana następnym pokoleniom - Wj 10,2 Pwt 4,9 6,20-25, obietnica - Ps 93,5; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyznaczyć, zlecić, nakazać

6. Aby poznało* je przyszłe314 pokolenie1755, synowie, którzy się urodzą3205; by powstali6965 i przekazali** je swoim synom1121;Pwt 11,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznać, rozróżniać, uznawać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powtarzać, ogłaszać, rozmawiać, policzyć dokładnie

7. Aby pokładali7760 nadzieję* w Bogu i nie zapominali7911 o dziełach4611 Boga, lecz strzegli** Jego przykazań***;Pwt 4,9; Pwt 8,11; Ps 130,7; Jr 17,7; 1P 1,21* metafora: ufność, nadzieja; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strzec, pilnować, czuwać nad, zachowywać; *** lub: przykazanie, prawo, nakaz

8. Żeby nie stali1961 się jak ich ojcowie1, pokoleniem1755 buntującym* się i nieposłusznym**; pokoleniem1755, które nie przygotowało*** swojego serca3820 i którego duch7307 nie był wierny**** Bogu.Pwt 31,27; 2Krl 17,14; 2Krn 30,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być upartym, krnąbrnym, nieposłusznym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nieposłusznym, zbuntowanym, nie słuchać; *** lub: umocnić, przygotować, skierować do, uporządkować; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, wiernym, pewnym, trwałym

9. Synowie1121 Efraima*, uzbrojeni5401 i strzelający7411 z łuku**, w dniu bitwy wycofali*** się.Rdz 46,20; Ps 44,10* tj. „podwójna sterta popiołu” lub „będę podwójnie owocny” - syn Józefa - Rdz 41,52 - nazwa płn. Królestwa Izraela; ** lub: zbrojni, porzucając łuk poddali tyły ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawrócić, obalić, zmienić, wywrócić

10. Ponieważ nie strzegli* przymierza** Boga i odmówili*** chodzenia**** według Jego Prawa8451.2Sm 28,23; 2Krl 17,15; Iz 1,20; Jr 3,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad; ** hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odmawiać zrobienia czegoś, odrzucać; **** metafora: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - o sposobie życia - Rz 6,4 przypis **, żyć, iść dalej, chodzić

11. Zapomnieli* o Jego dziełach5949 i cudach6381, które im ukazał**.Ps 106,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać się troszczyć; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - które zobaczyli

12. Przed ich ojcami1 uczynił cud6382 w ziemi776 Egiptu*, na polu** Soanu***.Ez 30,14* hebr.: micraijm - „ziemia Koptów”; ** pola, równina, obszar; *** tj. miasto w płn.-wsch. części Egiptu, teren zamieszkania Izraelitów podczas pobytu w Egipcie - Lb 13,22 Iz 19,11 - znane jako Avaris lub Ramses (?) występujące w Wj 1,11 - Word Biblical Commentary Ps 78,12ᴬ

13. Rozdzielił* morze i przeprowadził5674 ich, i ustawił** wody4325 jak ścianę***.Ps 78,43* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozłupać, rozrąbać, przełamać, połamać na; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ustawić, postawić, spowodować stanięcie prosto; *** lub: w stertę - por. Wj 15,8 Joz 3,13.16 Ps 33,7 Iz 17,11

14. I prowadził* ich w obłoku6051 za dnia3119, i całą noc w blasku** ognia.Wj 13,21; Ps 105,39; Ne 9,19* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - prowadzić, wieść, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przywodzić; ** w świetle

15. Rozszczepił* skały6697 na pustyni4057 i dał im pić** niczym z wielkich7227 głębin8415.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozłupać, rozrąbać, przełamać, połamać na; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odlewać, nawadniać, poić wodą

16. Wydobył* wartkie strumienie5140 ze skały** i kazał wodom spłynąć*** niczym rzekom.Pwt 8,15; Ps 105,41; Ps 114,8; 1Kor 10,4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować pójście bądź wyjście, wyprowadzić, wywieść, wyzwolić; ** tj. pionowa lub stroma skała, klif, urwisko; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ściągnąć, zdjąć, zerwać, zesłać, spuścić

17. Lecz oni wciąż5750 coraz bardziej* grzeszyli** wobec Niego, buntując*** się przeciw Najwyższemu5945 na pustyni6723;2Sm 22,14; Mk 5,7; Hbr 7,1* lub: dodać, zwiększyć, zrobić więcej, uczynić ponownie; ** lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, utracić; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przejawiać bunt, okazywać nieposłuszeństwo, nie słuchać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być krnąbrnym

18. I wystawiali Boga w swoich sercach3824 na próbę*, zabiegając** o pokarm400 według swojego pragnienia***.Wj 16,3; Lb 14,22; Pwt 6,16; 1Kor 10,9; Hbr 3,9; Jk 1,13-14* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - próbować, badać, kusić, oznaczać próbę metali, poddawać próbie, badaniu; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prosić, wypytywać o, szukać, zabiegać o; *** hebr.: nefesz - dusza, oddech, istota żyjąca, człowiek, tu jako przejaw osobowości - wola, zamysły, pragnienia - Ps 66,16 przypis *** lub: zabiegając o pokarm dla swoich dusz - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

19. I mówili1696 przeciwko Bogu, tak się wypowiadając*: Czy Bóg może3201 przygotować** stół*** na tej pustyni4057?Lb 11,4; Lb 21,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić w sercu, myśleć, odpowiadać, mówić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawić w szeregu, przygotować, wskazać po kolei; *** lub: skóra rozkładana na ziemi - 1Krl 13,20, stół

20. Oto2005, uderzył* skałę** i wytrysnęły2100 wody, i wypłynęły7857 potoki***! Ale czy także będzie mógł dać5414 chleb3899? Czy przygotuje3559 mięso**** swojemu ludowi5971?Ps 23,5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, szturchać, bić, atakować; ** lub: blok kamienny, głaz, skała; *** rwący potok, wadi, dolina rwącego potoku, szyb; **** ciało, mięso

21. Gdy* JHWH to usłyszał8085, rozgniewał** się i ogień784 zapłonął*** przeciw Jakubowi3290, i również1571 gniew639 wybuchnął**** przeciw Izraelowi3478;* lub: dlatego, tak więc, zatem, stąd też; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - przejść ponad, okazać gniew - Prz 14,16; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - został zapalony; **** dosłownie: iść w górę, wyrastać

22. Bo3588 nie uwierzyli* Bogu i nie zaufali** Jego ocaleniu***;1J 5,10; Jud 1,5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno, ufać, być pewnym, wierzyć w; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pokładać ufność w, mieć pewność, być śmiałym; *** lub: zbawieniu

23. I rozkazał* więc chmurom7834 w górze4605, i otworzył6605 bramy1817 niebios8064.Rdz 7,11* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, rozkazać, wyznaczyć

24. I zesłał im jak deszcz4305 mannę* do jedzenia398, dał5414 im zboże** z niebios8064.Ps 105,40; J 6,31* hebr.: man - wg Piliniusza 16,20 gatunek tamaryszku z żółto-białymi kulkami o słodkim smaku, powstałymi wskutek ukłucia przez owad liści krzewu i ssania soku, a później wytworzenia krystalizującej wydzieliny - Biblia Lubelska Ps 78,24ᴷ - Wj 16,31 Lb 11,6.9 Pwt 8,3; ** hebr.: dagan - pszenica, zboże, ziarno

25. Człowiek376 jadł chleb3899 anielski*; zesłał7971 im pokarm** do syta***.Wj 16,3* hebr.: ’abbir - potężny, waleczny (o ludziach i aniołach) - Ps 103,20 o Bogu - Rdz 49,24 Ps 132,2.5 Iz 1,24; ** lub: zaopatrzenie, żywność; *** sytość, obfitość, pełnia

26. Wzbudził* na niebiosach wiatr wschodni6921 i sprowadził** swoją mocą*** wiatr południowy8486.Lb 11,31* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wyruszenie, wyprowadzić, wydobyć; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyprowadzać, prowadzić naprzód, przewodzić; *** lub: potęgą

27. I zesłał* na nich mięso7607 jak pył** i ptactwo skrzydlate*** jak piasek morski****.* lub: zesłać deszcz, zesłać grad; ** proch, pył, popiół; *** tj. przepiórki - por. Wj 16,13; **** dosłownie: piasek mórz

28. I sprawił, że spadło* ono pośrodku Jego obozu**, wokół ich namiotów***.Ps 105,40* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować upadek, powalić, zrzucić, zwalić; ** hebr.: mahaneʰ - obóz, obozowisko, obóz wojskowy - Pwt 23,10; *** lub: miejsce zamieszkania, przybytek, namiot tu: w l. mn.

29. Jedli i w pełni* się nasycili**, i sprowadził935 im to, czego pożądali***.Lb 4,34* lub: niezmiernie, dużo, bardzo duża ilość; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nasyconym, być spełnionym, być najedzonym ponad miarę; *** lub: pragnienie, pożądanie, życzenie, tęsknota serca, żądza

30. A gdy jeszcze nie wyzbyli* się swojego pożądania8378, gdy jeszcze pokarm400 był w ich ustach6310;Lb 11,33-34; Hi 20,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być rozdzielonym, odseparowanym, budzić odrazę

31. Podniósł5927 się na nich gniew* Boga430 i zabił2026 najtęższych** z nich, a młodzieńców*** z Izraela powalił3766.* lub: nos, gniew, metaforycznie - fuknąć gniewnie; ** lub: postawny, gruby człowiek, tłustość, oliwa; *** lub: młodych ludzi

32. W tym wszystkim3605 nadal5750 grzeszyli* i nie wierzyli** Jego cudom6381;Lb 14,16-17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - grzeszyć, chybić celu, utracić, ponieść karę za grzech; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno, ufać, być pewnym, wierzyć w

33. Dlatego doprowadził do końca* ich dni jak tchnienie**, a ich lata – w trwodze***.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić do końca, położyć kres, skończyć, dokonać, wypełnić, wyczerpać, zużyć, zniszczyć, wygubić; ** lub: pustka, para, oddech, daremność; *** przerażenie

34. Gdy ich zabijał2026, szukali* Go; nawracali** się i o świcie zabiegali*** o Boga;Lb 21,7; Oz 5,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciekać się do, radzić się, zabiegać o, starać się o; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odwracać się, wracać; *** szukać gorliwie

35. Przypominali sobie, że Bóg430 jest ich skałą*, że Bóg410 Najwyższy5945 – ich Odkupicielem**;Pwt 32,4; 1Sm 2,2; Ps 18,31; Iz 44,6; Iz 44,8* lub: blok kamienny, głaz, skała; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykupić (jako krewny), odkupić (jako Bóg)

36. Pochlebiali* Mu jednak swoimi ustami6310 i okłamywali** Go swoim językiem;Iz 29,13; Mt 15,8* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - namawiać, kusić, zwodzić, przekonywać - Prz 1,10, próbować przekonać, schlebiać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oszukiwać, rozczarowywać, zawodzić, kłamać

37. A ich serce3820 nie trwało* w Nim niezłomnie, i nie byli wierni** Jego przymierzu1285.Ps 51,10; Ps 78,8; Dz 8,21* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ustalonym, utwierdzonym, niewzruszenie ustanowionym, być godnym zaufania, szczerym, pewnym; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wiernym, godnym zaufania, trwałym

38. Lecz On, będąc miłosiernym*, przykrywał** ich winę5771 i nie wytracał ich; wiele razy7235 odwracał7725 swój gniew639 i nie pobudzał5782 całej swojej zapalczywości***;Lb 14,18* hebr.: rahum - współczujący, miłosierny; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakrywać, uśmierzać, przejednywać, dokonywać przebłagania za grzech; *** lub: żar, furia, wściekłość, oburzenie, złość

39. Pamiętał2142, że oni są tylko ciałem1320; tchnieniem*, które ulatuje i nie powraca.Ps 103,14; J 3,6; Jk 4,14* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis * tu w znaczeniu antropomorficznym

40. Jak często4100 buntowali* się na pustyni i zadawali** Mu ból na pustkowiu3452!* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przejawiać bunt, okazywać nieposłuszeństwo, nie słuchać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być krnąbrnym; ** tu: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza, w koniugacji czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - zasmucać

41. Odwracali* się i wystawiali Boga na próbę5254, i stawiali granice** Świętemu*** Izraela.Lb 14,4; Iz 43,3; Łk 4,34* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odwrócić się i zawrócić, opuścić, zrobić zwrot; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - stawiać znak, zadawać ból, ograniczać; *** hebr.: qadosz - oddzielony od tego, co pospolite, wspaniały, poświęcony dla, święty

42. Nie pamiętali2142 o mocy Jego ręki* ani dnia, w którym ich wykupił** od ciemiężcy***;* ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup; *** lub: trudne położenie, niedola, wróg, nieprzyjaciel

43. Gdy czynił7760 swoje znaki* w Egipcie4714 i swoje cuda** na polu7704 Soanu***;* tj. znak - jako sygnał ogniowy, zapowiedź, sztandar, sygnał; ** lub: dziw, znak, cud, zapowiedź - Wj 4,21 Ps 71,7 Jl 3,3; *** tj. miasto w płn.-wsch. części Egiptu, teren zamieszkania Izraelitów podczas pobytu w Egipcie - Lb 13,22 Iz 19,11 - znane jako Avaris lub Ramses (?) występujące w Wj 1,11 - Word Biblical Commentary Ps 78,12ᴬ

44. I zamienił2015 w krew1818 ich kanały Nilu* i ich strumienie**, tak że nie mogli z nich pić.* lub: rzeka, strumień, kanał, Nil, kanał Nilu - Rdz 41,1 Wj 1,22; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - płynąć, sączyć, strumienie, powodzie (tu: imiesłów)

45. Posłał7971 przeciwko nim rój* owadów, aby ich żarły**, i żaby6854, aby ich niszczyły***;Wj 8,16-17; Wj 8,20-24; Ps 105,31; Jl 1,4* tu: l. poj. - rój - Wj 8,21, szczególnie typ muchy - zwłaszcza końska; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jeść, żreć, pochłaniać (o ogniu), trawić, wyniszczać; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zepsuć, zniszczyć, zrujnować, wypaczyć

46. I dał5414 gąsienicom* ich plon**, a owoc ich pracy*** – szarańczy****.* tj. szarańczy na pewnym etapie cyklu jej życia lub karaluchom; ** lub: owoc, plon, płody roli; *** lub: trudu; **** tj. szarańcza, szczególnie szarańcza wędrowna w uskrzydlonym stadium

47. Zniszczył2026 gradem1259 ich krzewy winne*, a drzewa sykomory** mrozem***.Ps 105,32* lub: winorośl; ** figowiec - drzewo używane w budownictwie - Iz 9,9, uprawiane dla owoców i cienia - Am 7,14 1Krn 27,28; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: mróz, deszcz ze śniegiem (?), niszcząca powódź

48. Ich bydło1165 wydał na pastwę gradu1259, a ich stada* błyskawicom**.Wj 12,23* lub: bydło, trzoda (krowy, owce, kozy), własność (ziemi); ** lub: płomień, rozbłysk, iskra, żar, strzała - metaforycznie błyskawica

49. I zesłał7971 na nich żar* swojego gniewu639, zapalczywość, oburzenie2195 i udrękę6869, oddział4917 aniołów** niegodziwości***.2Sm 24,16; 1Krl 22,21-22; 2Krl 19,35; Hi 1,12* lub: gniew, żar, płomień gniewu (zawsze o gniewie Boga); ** hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; *** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas)

50. Utorował* drogę** dla swojego gniewu639, nie ochronił2820 ich duszy*** od śmierci4194, a ich życie2416 wydał zarazie****;Wj 9,1; Wj 12,29-30* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - równoważyć, wyrównywać, wygładzać, czyścić; ** lub: przejście; *** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; **** lub: plaga, pomór, zaraza wśród bydła

51. Wybił* wszystko3605, co pierworodne1060 w Egipcie4714, początek ich mocy** w namiotach Chama***;Wj 13,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, niszczyć, zabijać, pokonywać; ** idiom: męska witalność seksualna - por. Word Biblical Commentary Ps 78,51ᴬ; *** potomkowie Chama - Rdz 10,6 mieszkający w Egipcie Ps 105,23.27

52. A swój lud5971 wyprowadził* jak owce** i wiódł*** ich po pustyni4057 jak stado5739.* por. w. 26 przypis *; ** drobne bydło, owce, kozy, trzoda, stada; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyprowadzać, prowadzić naprzód, przewodzić

53. Prowadził* ich bezpiecznie**, tak że nie odczuwali trwogi***, a ich wrogów341 przykryło3680 morze3220;Wj 14,24-31; Joz 24,7; Ps 106,11* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wiódł; ** niezakłócenie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odczuwać przerażenie, odczuwać bojaźń, zadrżeć, zbliżać się z trwogą

54. I wprowadził* ich do swojego świętego6944 terytorium**, do góry2022, którą nabył*** swoją prawicą3225.Wj 15,17; Ps 74,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wprowadzać, wnosić, zgromadzić, postawić przed; ** lub: granica, region; *** ...do granic Jego świętości - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

55. Wypędził* przed ich obliczem6440 narody1471, sznurem2256 wyznaczył** im dziedzictwo***, żeby plemiona7626 Izraela3478 mieszkały w swoich namiotach168.Joz 11,16-23; Ps 16,6; Ps 136,21* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odpędzić, przegnać; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że przypadnie coś w udziale, przydzielić przez losowanie, rzucić, spowodować upadek - myśl nawiązuje do rzucania losów; *** lub: majątek, dziedzictwo, mienie, własność, posiadanie

56. Oni jednak wystawiali Go na próbę5254 i buntowali* się przeciwko Bogu Najwyższemu5945, i nie strzegli** Jego świadectw***.Wj 23,21; Sdz 2,11; Za 8,14; Hbr 3,16* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przejawiać bunt, okazywać nieposłuszeństwo, nie słuchać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być krnąbrnym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nie zachowywali; *** tj. Bożych praw

57. Lecz odwrócili* się i postępowali przewrotnie** jak ich ojcowie, zawiedli*** jak łuk z rozluźnioną7423 cięciwą.Ez 20,27-28; Oz 7,16* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać odwróconym lub odciągniętym, zostać odepchniętym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schodzić na złą drogę, okazać się odstępcą; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować zdradziecko, wiarołomnie, gorszyć; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zmienić się, odwrócić, spaść, przestać działać

58. I pobudzali Go do gniewu3707 przez swoje wyżyny* i rytymi wizerunkami6456 bożków wzbudzali Jego zazdrość7065.Kpł 26,30; Pwt 12,2; Pwt 32,16; Pwt 32,21; Jr 8,19; 1Kor 10,22* hebr.: bamaʰ - miejsca bałwochwalczego kultu na wyżynach, kopiec, wysoka góra, grań

59. Bóg to usłyszał8085, rozgniewał się* i bardzo** wzgardził*** Izraelem3478.Ps 78,21; Ps 106,40; Am 6,8* dosłownie: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - przejść ponad, okazać gniew - Prz 14,16; ** lub: moc, siła, obfitość, niezmiernie dużo, bardzo; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucać, odmawiać, wzgardzać

60. I opuścił przybytek* w Szilo**; namiot***, który rozbił wśród ludzi****;Sdz 18,31; 1Sm 1,3; 1Sm 14,3; 2Krl 17,1-41; Jr 7,12; Jr 7,14; Jr 26,6; Jr 26,9; Jr 41,5; Ez 33,24* lub: miejsce zamieszkania, przybytek, namiot; ** Szilo - „miejsce odpoczynku” miasto zniszczone przez Filistynów ok 1050 r. p.n.e. miejsce przebywania Arki Przymierza - Joz 18,1; *** lub: namiot, namiot nomady symbolizujący tymczasowość, przybytek (dom, miejsce zamieszkania JHWH); **** dosłownie: adama - l.poj.

61. I oddał w niewolę7628 swoją moc5797 i swoje piękno* w ręce wroga6862.1Sm 4,17* hebr.: tiparaʰ - piękno, chwała, cześć, chluba - „moc i chwała” to synonimy Arki Przymierza - por. Ps 132,8 1Sm 4,3-8.17

62. Wydał* swój lud5971 pod miecz** i rozgniewał5674 się na swoje dziedzictwo***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zamknął; ** metonimia: wydał na śmierć w czasie wojny; *** lub: majątek, dziedzictwo, mienie, własność, posiadanie

63. Jego młodzieńców970 pochłonął398 ogień, Jego dziewic* nie wysławiano**.Lm 2,21* hebr.: betulaʰ - dziewica - Rdz 24,16 młoda dziewczyna - Jl 1,8, personifikacja miasta - Iz 37,22 Jr 31,3 Am 5,2; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być chwalonym, być godnym pochwały - dotyczy również wysławiania pieśnią weselną - por. J 7,34 16,9 stąd: Jego dziewic nie wydawano za mąż - King James Version, NKJ, MKJV, International Standard Version

64. Jego kapłani* padli od miecza, a Jego wdowy490 nie lamentowały**.Hi 27,15; Ez 24,23* hebr.: kohen - kapłan - członek rodu Aarona z pokolenia Lewiego - Wj 28,1 Kpł 1,5.8 3,2, główny urzędnik, władca; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - płakać - gorzko, z żalu, upokorzenia bądź radości

65. Lecz potem PAN136 ocknął3364 się jak ze snu, jak mocarz* radujący** się winem3196.Ps 73,20; Ps 121,4; Iz 42,13* lub: człowiek silny, potężny, dzielny, bohater; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - radujący się, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydać okrzyk radości, uniesienia, wołać głośno przywołując, wołać przeraźliwie

66. I uderzył w tył* swoich nieprzyjaciół6862, okrył ich wieczną5769 hańbą2781.Ps 40,14* lub: tylna strona, tył - tu l.poj. - być może aluzja do 1Sm 5,6

67. Wzgardził* namiotem168 Józefa3130 i pokolenia7626 Efraima669 nie wybrał977;Ps 87,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucać, odmawiać, wzgardzać

68. Jednak* wybrał977 pokolenie Judy**, Górę Syjon6726, którą umiłował***.Ps 132,13* dosłownie: i wybrał; ** hebr.: jehudaʰ - „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - syn Jakuba i Lei - por. Rdz 29,35; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kochać, lubić, pragnąć, pożądać, w koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - cudny

69. I zbudował1129 swoją świątynię4720 niczym na wysokościach*; jak ziemię776, którą** założył*** na wieki5769.Ps 132,13-18* tu: l.mn. koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wysoko, być wzniesionym - Ps 148,1; ** lub: ... jak ziemię ugruntował ją (świątynię?) na wieki - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: ustanawiać, rozpoczynać, położyć fundament

70. I wybrał977 też Dawida, swojego sługę*; wziął go z owczych zagród6629;1Sm 16,11; 2Sm 7,8* hebr.: ebed - sługa, niewolnik, poddany - czciciel Boga

71. Sprowadził935 go, gdy chodził za310 karmiącymi* owcami, aby pasł** Jakuba, Jego lud5971, i Izraela, Jego dziedzictwo5159.Ps 28,9; Iz 40,11* dosłownie: sprowadził go od karmiących (owiec); ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, pilnować, paść, prowadzić, karmić się

72. A on ich pasł7462 w prostocie* swojego serca i prowadził5148 ich roztropną** ręką3709.Joz 24,14; Sdz 9,16; Sdz 9,19; 1Krl 9,4; Hi 1,1; Hi 1,8; Ps 101,2* lub: niewinność, prostota, uczciwość, pełnia, doskonałość; ** lub: zrozumienie, rozum, przenikliwość, zdolność, biegłość

↑↑

Psalm 79

1. Psalm Asafa*. Boże! Poganie** wkroczyli935 do Twojego dziedzictwa5159, skalali*** Twoją świętą6944 świątynię****, Jerozolimę3389 uczynili7760 ruiną.2Krl 25,9; 2Krn 36,19; Mi 3,12* lub: dla Asafa; ** hebr.: goim - poganie, narody, nie-Żydzi; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - skalać (w sensie rytualnym), uznać za nieczystego, ogłosić nieczystym; **** pałac, świątynia, przybytek

2. Zwłoki5038 Twoich sług5650 dali na żer3978 ptactwu nieba*, ciała** Twoich świętych*** zwierzętom**** ziemi776.Pwt 28,26; Jr 7,33; Jr 16,4* dosłownie: niebios; ** ciało; *** hebr.: chasid - wierny, bogobojny, pobożny, święty; **** lub: bestia, dzikie zwierzę

3. Rozlali ich krew1818 jak wodę4325 wokół Jerozolimy3389 i nie było nikogo, kto by ich pogrzebał*.Jr 14,16; Jr 16,4; Jr 22,19* dosłownie: grzebiącego

4. Staliśmy się hańbą* dla naszych sąsiadów7934, pośmiewiskiem** i drwiną*** dla tych, którzy są wokoło5439 nas.Ps 44,13; Ps 80,6; Dn 9,16* lub: pogarda, drwina, hańba; ** drwienie, szydzenie, jąkanie; *** kpina, pośmiewisko

5. Jak długo, JHWH? Czy wiecznie* będziesz się gniewał599? Czy Twoja zazdrość** będzie płonąć1197 jak ogień?Ps 74,10* lub: czy na zawsze; ** lub: żarliwość, zapał, zazdrość, namiętność

6. Wylej8210 swoją zapalczywość* na pogan**, którzy Cię nie uznają***, i na królestwa4467, które nie wzywają7121 Twojego imienia8034.Iz 45,4; Mt 7,23; 2Tes 1,8* lub: żar, furia, wściekłość, oburzenie, złość, gniew; ** hebr.: goim - poganie, narody, nie-Żydzi; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, być mądrym, dowiadywać się, rozważać, troszczyć się, uznać

7. Pożarli* bowiem Jakuba3290 i spustoszyli** jego mieszkanie5116.Ps 53,4* lub: jeść, żreć, pochłaniać (o ogniu), trawić, wyniszczać, gładzić (o mieczu), tu: pożarł - l.poj. - lecz por. Jr 10,25; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - niszczyć, pustoszyć, przejmować grozą

8. Nie pamiętaj2142 nam dawnych* naszych nieprawości**, niech jak najszybciej4118 spotka6923 nas Twoje miłosierdzie7356, bo jesteśmy bardzo3966 wynędzniali***.Ps 142,6; Iz 64,9* lub: poprzednich, wcześniejszych, pierwszych (w czasie) lub: ... nam win naszych przodków - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, Biblia Tysiąclecia, por. Word Biblical Commentary Ps 79,8ᴮ; ** lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być niskim, być przygnębionym (metafora), marnieć

9. Pomóż5826 nam, Boże naszego zbawienia*, dla sprawy** chwały3519 Twojego imienia8034 ocal5337 nas i przebacz*** nam grzechy2403 ze względu na Twoje imię8034.1Sm 12,22; Ps 25,11; Jr 14,7; Mt 19,29* lub: wyzwolenie, dobrobyt, zwycięstwo, ratunek; ** hebr.: dabar - mowa, słowo, rzecz, zajęcie, sprawa; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakrywać, uśmierzać, dokonywać przebłagania

10. Dlaczego poganie1471 mają mówić: Gdzie jest ich Bóg430? Niech będzie na naszych oczach5869 znana* wśród pogan pomsta** za przelaną8210 krew Twoich sług5650.Ps 42,3; Ps 115,2* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - 3 osoba rodzaju żeńskiego - zostać ujawnionym, stać się znanym; ** lub: (ludzki) odwet, (boska) odpłata, zemsta

11. Niech dojdzie935 przed Twoje oblicze6440 jęk* więźniów, według potęgi Twojego ramienia** zachowaj*** przy życiu synów1121 skazanych na śmierć****.Ps 12,6; Ps 102,20* lub: płakanie, jęczenie, opłakiwanie; ** por. Ps 84,13; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odłożyć, zostawić, oszczędzić, zachować żywego; **** idiom - zachowaj synów śmierci

12. I odpłać* naszym sąsiadom7934 siedmiokrotnie** w ich zanadrze*** za drwinę****, którą Ci urągali*****, PANIE136!Ps 18,22; Ps 74,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wynagradzać, płacić (zadośćuczynienie), pokonywać, zwracać twarz ku, odrzucać, odmawiać; ** w symbolice hebrajskiej liczba siedem oznacza pełnię; *** lub: do wnętrza, do środka, wgłębienie, fałda w ubraniu, dolna zew. część ciała, gdzie ukochani (dzieci) są przyciskane, łono - Lb 11,12; **** lub: pogarda, drwina, hańba; ***** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić wyrzuty

13. A my, Twój lud5971 i owce6629 Twojego pastwiska4830, będziemy Cię wysławiać* na wieki, będziemy głosić** Twoją chwałę*** z pokolenia1755 na pokolenie1755.Ps 100,3; J 10,14-16* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, chwalić, wyznawać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powtarzać, zliczać, wyliczać dokładnie; *** lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny

↑↑

Psalm 80

Dla przewodnika5329 chóru. Na nutę: „Lilie świadectwa”7802*. Asafa623. Psalm.hebr.: susan edut - świadectwa, przymierza, pouczenia, zachęty

1. Posłuchaj238, Pasterzu** Izraela3478, Ty, który prowadzisz5090 Józefa jak stado owiec; Ty, który zasiadasz między cherubinami***, zajaśniej3313.Ps 23,1; Ps 99,1; J 10,14; 1P 2,25; 1P 5,4** dosłownie: pasący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, pilnować, prowadzić, karmić się; *** stworzenie duchowe przedstawiane jako stróż Edenu reprezentujące chwałę Bożą i Jego majestat - Rdz 3,24 Ez 10,3

2. Przed obliczem6440 Efraima669, Beniamina* i Manassesa** wzbudź5782 swoją moc*** i przyjdź nas zbawić3444.Lb 2,17-24; Ps 106,47* hebr.: binjamin - „syn prawicy” - syn Jakuba - Rdz 35,18; ** hebr.: menasseʰ - „powodujący zapomnienie” - syn Józefa Rdz 41,47; *** lub: potęgę

3. Boże, odnów* nas, rozjaśnij** nad nami swoje oblicze6440, a zostaniemy wybawieni3467.Ps 4,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wracanie, przyprowadzać, odnawiać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dawać światło, świecić, oświetlać, rozświetlać

4. JHWH, Boże430 Zastępów*, jak długo będziesz się gniewał6225 na modlitwę** swojego ludu5971?Iz 1,15; Jr 11,14; Jr 14,12; Ez 8,18; Łk 18,11* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; ** w modlitwie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, pomimo modlitwy - EIB‚ przeciwko - Ps 74,1 - por. Word Biblical Commentary Ps 80,5ᴮ

5. Karmiłeś398 ich chlebem z łez1832 i napoiłeś* ich łzami1832 w pełnej mierze**.Iz 30,20* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odlewać, nawadniać, poić wodą; ** idiom: w trzeciej trzeciej miary (tzn. w ostatniej z trzech części miary) Iz 40,12 - EIB

6. Uczyniłeś nas kością niezgody* dla naszych sąsiadów7934, a nasi wrogowie341 szydzą** z nas.Ps 44,13; Ps 79,4* lub: przedmiot sporów, niezgoda, kłótnia; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - drwić, szydzić, naigrawać się

7. Boże Zastępów*, odnów7725 nas, rozjaśnij215 nad nami swoje oblicze6440, a zostaniemy wybawieni**.* zwrot: „Boże Zastępów” - pada tylko tu i w. 14; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać uwolnionym, ocalonym, odnieść zwycięstwo

8. Wyrwałeś* winorośl z Egiptu4714; wygnałeś** pogan1471, a ją zasadziłeś5193.Iz 5,1; Iz 5,7; Jr 2,21; Jr 32,41* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyprowadzić, usunąć, wyrwać z korzeniami; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odpędzić, przegnać

9. Oczyściłeś* dla niej grunt i sprawiłeś, że zapuściła** swoje korzenie8328 i napełniła4390 ziemię.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odsunąć na bok, oczyścić, uprzątnąć; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zakorzeniać się, powodować zapuszczanie korzeni

10. Góry2022 zostały okryte3680 jej cieniem6738, a jej gałęziami6057 potężne* cedry.Ez 17,22-24* hebr.: el - Bóg, bożek, anioł, mocarz, słynny bohater, potężne zjawiska w przyrodzie, siła, moc - stąd: Boże cedry

11. Wypuściła7971 swoją latorośl* aż do Morza** i swoje pędy*** aż do Rzeki****.Wj 23,31* lub: gałąź, młoda latorośl wyrastająca z pnia, wskazująca na rozwijające się życie - Hi 14,9; ** tj. Morze Śródziemne; *** delikatne pędy z gałązek szczytów drzew - Ez 17,22; **** tj. Eufrat

12. Dlaczego więc rozwaliłeś* jej ogrodzenie**, tak że zrywają717 z niej wszyscy, którzy przechodzą5674 drogą?Ps 89,40; Iz 5,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić wyłom, wyrwę, rozewrzeć na oścież, połamać, wyrwać, przebijać się; ** płot, mur, ogrodzenie

13. Obgryza* ją dzik z lasu**, a zwierzę2123 polne karmi się*** nią.Jr 5,6* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozdzierać, odrywać, niszczyć; ** lub: dzik leśny - zwierzę nieczyste; *** paść, zaganiać, karmić się

14. Boże Zastępów*, powróć**, spójrz5027 z niebios8064 i zobacz, zwróć uwagę*** na tę winorośl1612;Ps 33,13; Iz 63,15; J 3,13* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, wracać; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odwiedzać, zwracać uwagę, doglądać, zajmować

15. I na pęd*, który zasadziła5193 Twoja prawica, na5921 syna**, którego umocniłeś*** dla siebie.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wsparcie (drzewa), korzeń, pęd (?); ** hebr.: ben - syn, wnuk, dziecko, członek rodziny; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - umacniać, zabezpieczać (dla siebie), zapewniać

16. Spalona8313 jest ogniem784 i wycięta3683; poginą* z powodu grozy** Twojego oblicza6440.Iz 33,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginąć, umrzeć, zostać zgładzonym, zniknąć; ** lub: nagana, napomnienie, karcić, grozić, zagrażać

17. Niech Twoja ręka* będzie nad mężem376 Twojej prawicy, nad synem1121 człowieczym**, którego umocniłeś553 dla siebie.Ps 110,1; Dz 7,55; Rz 8,34; Hbr 10,12* ręka, ramię - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; ** dosłownie: synem człowieka - l.poj.

18. A nie odstąpimy* od Ciebie; ożyw** nas, a będziemy wzywać7121 Twojego imienia8034.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schodzić na złą drogę, odwracać się, być odstępcą; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zachować przy życiu, przywrócić do życia, ożywić

19. JHWH, Boże Zastępów*, odnów7725 nas, rozjaśnij** nad nami swoje oblicze, a będziemy wybawieni***.* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dawać światło, świecić, oświetlać, rozświetlać; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać uwolnionym, ocalonym, odnieść zwycięstwo

↑↑

Psalm 81

Dla przewodnika5329 chóru. Na nutę: „Tłoczący wino”1665*. Psalm Asafa623.hebr.: „al-haggittit” - na melodię gatyjską, na melodię śpiewaną przy tłoczeniu wina w Gat, na instrument z Gat

1. Radośnie śpiewajcie** Bogu, naszej mocy***; radośnie wykrzykujcie**** Bogu Jakuba.** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - tryb rozkazujący powodować śpiew z radości; *** lub: potędze; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydać okrzyk wojenny, krzyczeć triumfalnie (nad wrogami), wiwatować, dawać sygnał

2. Podnieście5375 śpiew*, przynieście tamburyn**, słodko brzmiącą5273 harfę3658 i cytrę5035.2Krn 5,12; Ezd 3,10; Ps 98,5* lub: muzyka, melodia, pieśń; ** lub: instrument muzyczny szczególnie używany przez kobiety, Wj 15,20 Sdz 11,34 1Sm 18,6 prawdopodobnie nie używany w samej świątyni, lecz na zewnątrz lub na jej dziedzińcach

3. Zadmijcie w róg* w czas nowiu**, w czasie pełni3677, w dniu naszego uroczystego święta2282.* hebr.: szofar - róg, róg barani - Wj 19,16 Kpł 25,9; ** tj. nów księżyca w 7 miesiącu i Święto Szałasów rozpoczynające się w czasie pełni tego miesiąca (?) - Lb 29,1 1Krl 8,2

4. Taki bowiem jest dekret*, o Izraelu3478, decyzja** Boga Jakuba3290.Kpł 23,24; Lb 10,10; 1Krn 16,17; Ps 105,10* lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna; ** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie

5. Ustanowił7760 to świadectwem* w pokoleniu Józefa**, gdy wyruszył*** przeciw**** ziemi Egiptu – słyszę8085 język8193, którego nie znałem*****:Wj 11,4; Ps 78,5* lub: świadectwo jako dowód, ustawa, prawne zabezpieczenie, warunki przymierza; ** hebr.: Jehosef - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście - w TM lub: świadectwo na Józefa położył to ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: iść naprzód, podążać do; **** hebr.: al - przeciw (wrogo) - Rdz 34,27; ***** lub: nie rozumiałem

6. Usunąłem5493 ciężar* z jego barku7926, a jego ręce3709 zostały uwolnione5674 od dźwigania kosza1731.Iz 9,4; Iz 10,27* lub: brzemię, ciężar, ładunek

7. Wzywałeś* mnie w ucisku6869 i wybawiłem2502 cię; odpowiedziałem6030 ci w tajemniczości** grzmotu7482, doświadczyłem*** cię u wód Meriba****. Sela5542.Wj 2,23; Wj 14,10; Lb 20,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, wydawać głośny dźwięk, przyzywać; ** lub: osłona, schronienie, kryjówka, skrytość, tajemniczość; *** lub: wypróbować, poddać próbie; **** hebr.: meribaʰ - „niesnaski”, „spór” - zdrój w Refidim na pustyni Sin - Wj 17,7

8. Słuchaj* mnie, mój ludu5971, bo składam przeciwko tobie świadectwo**: O, Izraelu3478! Jeśli*** mnie posłuchasz8085,Ps 50,7* tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - upomnieć, skład. świadectwo przeciw lub: bo cię napominam! Izraelu, obyś mnie posłuchał - EIB; *** obyś - EIB

9. Nie będzie u ciebie cudzego* boga410 ani nie oddasz pokłonu** obcemu5236 bogu410;Pwt 5,8-9; Pwt 32,12; Iz 43,12* lub: obcy, budzący odrazę; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - padać na twarz, bić czołem, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć płasko

10. Ja, JHWH, jestem twoim Bogiem, który cię wyprowadził* z ziemi Egiptu; otwórz szeroko7337 usta, a ja je napełnię**.Wj 20,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przyprowadzić w górę, spowodować wejście w górę, wywyższyć; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - napełnić, zadowolić, utwierdzić

11. Lecz mój lud5971 nie usłuchał* mojego głosu6963, a Izrael** nie był mi uległy***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słuchać, posłuchać, okazać posłuszeństwo; ** hebr.: jisra’el - „ten, który zmagał się z Bogiem” - Rdz 32,28; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być chętnym, zgodzić się, ulec, uznać, pragnąć

12. Dlatego wydałem* go zatwardziałości** ich serca3820 i postępowali*** według swoich zamysłów****.Dz 7,42; Dz 14,16; Rz 1,24-26* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pozwolić odejść, przekazać, wydać, wyrzucić, zesłać; ** lub: upór, hardość, nieugiętość; *** chodzili - Ps 56,13 przypis ****; **** lub: rada, plan, zasada, pomysł, zamiar

13. O, gdyby* mój lud5971 mnie posłuchał8085, a Izrael3478 chodził moimi drogami1870!Pwt 5,29; Iz 48,18; Mt 23,37* partykuła warunkowa: jeśli, oby! gdyby tylko!

14. Szybko* upokorzyłbym** ich wrogów341 i zwróciłbym swoją rękę*** przeciwko ich nieprzyjaciołom6862.* dosłownie: mało, trochę, niewielka ilość (czasu); ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podbić; *** rękę - por. Ps 78,42 przypis *

15. Nienawidzący8130 JHWH, płaszczyliby się*, a taki ich los** trwałby1961 wiecznie5769.Pwt 32,35; Ps 18,44; Ps 66,3; Rz 1,30* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oszukiwać, fałszywie zaprzeczać, postępować podstępnie, zwodniczo, płaszczyć się, rozczarować, zawodzić lub: ...choć obłudnie poddać by się im musieli ... - por. Biblia Gdańska; ** domyślnie: czas ludu (?) - czas, doświadczenie, los, wydarzenie, zdarzenie

16. I karmiłbym398 ich wyborną* pszenicą2406, a nasyciłbym7646 cię miodem ze skały**.* lub: najlepsza część, obfitość (plonów w kraju), tłustość; ** ze skały - aluzja (?) do JHWH - por. Hi 29,6 Pwt 32,13

↑↑

Psalm 82

1. Psalm Asafa*. Bóg powstaje w zgromadzeniu Bożym**, pośród bogów*** będzie sądził****:Wj 15,11; 1Krn 16,5; Hi 1,6; Hi 38,7; Ps 136,2* lub: dla Asafa; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście - w TM - por. „Zgromadzenie JHWH” - Lb 27,17 31,16; *** hebr.: elohim - Bóg Najwyższy, bożek - 1Sm 5,7 istota duchowa, anioł - Ps 97,7 władca, sędzia - Wj 22,8-9; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, zarządzać, sądzić, rozstrzygać spór, karać

2. Jak długo4970 będziecie sądzić8199 niesprawiedliwie* i wspierać** osoby*** niegodziwe7563? Sela5542.* lub: nieprawość, zło, niesprawiedliwość; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, dźwigać, nieść, wspierać, podtrzymywać; *** twarz, oblicze, obecność, osoba, powierzchnia (ziemi)

3. BierzcieIMP w obronę8199 ubogiego* i sierotę3490, oddajcieIMP sprawiedliwość6663 strapionemu** i będącemu w potrzebie***.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: marny, biedny, słaby, chudy; ** biedny, utrapiony, słaby, nędzny, skromny; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć niedostatek bądź głód

4. Wyzwólcie6403|IMP biedaka1800 i nędzarza*, ocalcie5337|IMP go z ręki niegodziwych*****.Hi 29,12; Prz 24,11IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: ktoś będący w potrzebie, cierpiący ucisk, potrzebujący pomocy, określenie najniższej warstwy społecznej; ** lub: winny, niegodziwy, przestępca, złoczyńca; *** w wersetach 3 i 4 główne czasowniki są w trybie rozkazujący

5. Lecz oni nic nie wiedzą* i nie rozumieją**, ciągle chodzą w ciemności2825; zostały wstrząśnięte4131 wszystkie3605 fundamenty*** ziemi776.Prz 2,13; Iz 44,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, umieć - por. Ps 78,3 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzegać, rozpoznawać, zwracać uwagę, rozumieć; *** hebr.: mosad - fundament tylko tu i Pwt 32,22 Ps 8,29

6. Ja589 więc powiedziałem559: Jesteście bogami430 i wszyscy wy jesteście synami* Najwyższego5945.Rdz 3,5; Wj 7,1; J 10,35; 1Kor 8,5; Ga 4,8* hebr.: ben - syn, wnuk, dziecko, członek rodziny

7. Jednak* umrzecie4191 jak człowiek** i upadniecie*** jak jeden259 z książąt****.Ps 49,12* lub: z pewnością, prawdziwie, zaiste (mocne potwierdzenie), lecz, w istocie, jednak - jako kontrast do wcześniejszej wypowiedzi; ** dosłownie: jak adam - l.poj.; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - paść na twarz przed kimś, paść (o gwałtownej śmierci), odchodzić do, zawodzić; **** lub: władca, przywódca, wysoki urzędnik, dowódca

8. Powstań6965, Boże, osądź8199 ziemię, bo Ty weźmiesz w dziedzictwo* wszystkie narody1471.Ps 2,8; Obj 11,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odziedziczyć, otrzymać, objąć w posiadanie, wziąć na własność - por. Lb 18,20 Joz 19,49

↑↑

Psalm 83

Pieśń7892. Psalm4210 Asafa*.lub: dla Asafa

1. Boże430, nie pozostawaj w ciszy**; nie milcz*** i nie bądź bezczynny****, Boże410!Ps 28,1; Iz 62,1** lub: ustanie, spokój, odpoczynek, cisza, przerwa; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - milczeć, być głuchym; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być cichym, być spokojnym, być niezmąconym, być bezczynnym

2. Bo oto burzą* się Twoi wrogowie341, a ci, którzy Cię nienawidzą8130, podnoszą głowę**.Ps 2,1; Iz 17,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mamrotać, warczeć, ryczeć, krzyczeć, pałać gniewem; ** idiom: bunt lub arogancja względem Boga

3. Przeciwko5921 Twojemu ludowi5971 podstępnie* spiskują** i naradzają3289 się przeciwko chronionym przez Ciebie***;Hi 5,12; Ps 37,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być podstępnym, być bystrym; ** potajemna rada; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chować, przechowywać jak skarb, zachować

4. I mówili: Chodźcie*, wymażmy** ich jako naród1471, aby więcej5750 nie wspominano*** imienia8034 Izraela3478.Est 3,6-9; Jr 31,3* tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - schować, zetrzeć, unicestwić; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być przypomnianym, być przedmiotem myśli

5. Bo jednomyślnie3162 naradzali* się ze sobą**, przeciwko Tobie zawarli*** przymierze1285.* lub: naradzać się, wymieniać się radami, przemyśliwać, namawiać się; ** dosłownie: (w) sercu - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przecięli - myśl nawiązuje do rytuału zawierania przymierza przez złożenie (przecięcie ofiary) - Rdz 15,9-18

6. Namioty168 Edomu* i Izmaelitów**, Moab*** i Hagaryci****;Rdz 25,12* tj. „czerwony” - por. Ps 52,2 przypis **; ** tj. „Bóg usłyszy” - syn Abrahama i Hagar - Rdz 16,15 Ga 4,42; *** tj. „syn Ojca” - syn Lota i jego najstarszej córki - Rdz 19,36; **** tj. „wędrowiec, tułacz” - lud żyjący na wsch. od Jordanu

7. Gebal*, Ammon** i Amalek***; Filistyni**** z mieszkańcami Tyru*****.Joz 13,5; 1Sm 15,2* tj. „granica” - górzysty rejon na płd. Morza Martwego lub miasto Byblos - Ez 27,9; ** tj. „plemienny” - potomek Lota - Rdz 19,36; *** tj. „mieszkaniec doliny” - potomkowie Ezawa - Rdz 36,12 Lb 24,20 żyjący na płd. pustyni Negew walczący z Izraelem - Wj 17,8; **** tj. „kraj przybyszów” - por. walki Izraela w Sdz 14-16; ***** tj. „skała” - miasto fenickie na wybrzeżu Morza Śródziemnego

8. Także1571 Asyryjczyk* przyłączył3867 się do nich, stał1961 się ramieniem** dla synów1121 Lota***. Sela5542.Rdz 2,14; 2Krl 15,19* tj. „krok” - drugi syn Sema - Rdz 10,21 lud i imperium Asyrii - Iz 10,5.12 plemię arabskie (?) - por. Rdz 25,18; ** ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; *** być może Moab i Ammon stanowili trzon koalicji

9. Uczyń im tak, jak Midianowi*, jak Syserze**, jak Jabinowi*** nad potokiem Kiszon****;* tj. „niesnaski” - syn Abrahama i Ketury - Rdz 25,1 - lud zamieszkały na półwyspie Arabskim, tu wydarzenia z Sdz 7,25; ** tj. „szyk bitewny” - wódz wojska króla Jabina - Sdz 4,15-24; *** tj. „którego Bóg obserwuje” - król Chasoru - por. Sdz 4,2-24; **** tj. mała rzeka płynąca przez równiny Megiddo - 1Krl 18,40

10. Którzy zostali wytępieni8045 w Endor* stali się jak nawóz** dla ziemi.Joz 17,11; 1Sm 28,7* tj. „źródło osada” - miejscowość w ziemi Issachara, położona 6,5 km od góry Tabor; ** lub: łajno, gnój (zawsze o zwłokach)

11. Z ich dostojnikami* postąp jak z Orebem** i Zeebem***, jak z Zebachem**** i Salmunną*****, ze wszystkimi ich książętami5257;Sdz 7,25* lub: ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu; ** tj. „kruk”; *** tj. „wilk” - wodzowie wojsk Midianitów; **** tj. „pozbawiony ochrony”; ***** tj. „pozbawiony ochrony” - królowie Midianitów zabici przez Gedeona - Sdz 8,12

12. Którzy powiedzieli559: Weźmy sobie w posiadanie* siedziby** Boga.2Krn 20,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, odziedziczyć, zubożyć; ** lub: łąka, pastwisko, miejsce pobytu pasterza, siedziba

13. Mój Boże, uczyń7896 ich jak wichurę* i jak plewę** przed obliczem6440 wiatru7307.Prz 20,26; Iz 28,28* lub: koło, wir, trąba powietrzna, wirowanie, liście ostu galgal, którego wysuszone łodygi skręcają się i wywołują wrażenie toczących się kul na polu - Biblia Lubelska; ** ściernisko, plewa

14. Jak ogień784, który pali las3293, i jak płomień3852, który przypieka* góry2022;Iz 9,18; Iz 10,16-19* lub: przypiekać, palić (się), gorzeć

15. Tak Ty ich ścigaj* swoją nawałnicą5591 i swoją burzą5492 ogarnij ich przerażeniem**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścigać, biec, gonić kogoś, pilnie śledzić, iść za; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przestraszać, przerażać, śpieszyć się, być poganianym

16. Okryj* ich twarze6440 hańbą**, aby szukali*** Twojego imienia8034, JHWH!Ps 109,29; Ps 132,18* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - napełnić; ** lub: wstyd, hańba, ujma, upokorzenie; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, dążyć do czegoś, pragnąć, żądać, prosić

17. Niech się zawstydzą* i zatrwożą926 na zawsze5703, niech będą pohańbieni** i zginą6.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zażenowanym, rozczarowanym, wstydzić się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstydzić się, być zmieszanym, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - obnażać hańbę

18. Niech poznają*, że jedynie905 Ty, którego imię** jest JHWH, Ty jesteś Najwyższy5945 ponad5921 całą ziemią.Wj 6,3; Ps 148,13; Iz 42,8; Iz 54,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać, uznać, rozważać; ** tj. imię reprezentuje charakter i autorytet Boga

↑↑

Psalm 84

Dla przewodnika5329 chóru. Na nutę: „Tłoczący wino”1665*. Psalm synów** Koracha7141***.hebr.: „al-haggittit” - na melodię gatyjską, na melodię śpiewaną przy tłoczeniu wina w Gat, na instrument z Gatlub: dla synów;tj. „łysy” - por. Ps 47,1 przypis 1

1. O, jak piękne**** są Twoje przybytki*****, JHWH Zastępów******!Ps 27,4; Ps 43,3; Ps 132,5**** lub: umiłowany, kochany, piękny, śliczny; ***** lub: namiot, miejsce zamieszkania, przybytek - por. Ps 27,5 przypis *; ****** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa

2. Moja dusza* gorąco tęskni3700, o tak1571 wysycha** z tęsknoty do dziedzińców2691 JHWH; moje serce3820 i ciało1320 wołają*** radośnie7442 do Boga żywego2416.* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; ** dosłownie: być zużytym, wyczerpanym, dojść do kresu, zginąć; *** lub: krzyczą - por. Ps 51,15 przypis *

3. Wróbel* też znalazł sobie dom1004 i jaskółka** gniazdo7064, gdzie składa7896 swoje pisklęta667, u Twoich ołtarzy4196, JHWH Zastępów***, mój Królu4428 i mój Boże!Ps 5,2; Ps 24,10; Ps 33,3; Ps 43,4; Mt 8,20* dosłownie: ptak, dziki ptak; ** lub: ptak, jaskółka, gołąb; *** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa

4. Błogosławieni* ci, którzy mieszkają w Twoim domu1004, nieustannie** będą Cię chwalić***. Sela.* lub: szczęśliwy; ** ciągłość, trwałość, nadal, jeszcze; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wygłosić pochwałę, chełpić się

5. Błogosławiony835 człowiek*, którego siła** jest w Tobie, w którego sercu3824 są Twoje drogi***;Ps 119,2; Ps 122,1* hebr.: adam - por. Ps 64,9 przypis **; ** lub: moc; *** dosłownie: bity trakt, droga utwardzona kamieniami - myśl nawiązuje do pielgrzymowania na Syjon - w. 7

6. Przechodząc5674 przez dolinę Baka*, czynią7896 ją źródłem4599, a wczesny deszcz** okrywa5844 ją też błogosławieństwem***.2Sm 5,23; Sdz 2,1; Sdz 2,5; Ez 34,26* tj.„płacz” - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: dolina pomiędzy Akko a strumieniem Merom (?), droga znad obszaru M. Martwego przez Dolinę Achor - Joz 7,24-26, dolina, w której cieknie - stąd: „dolina płaczu”; ** tj. wczesny deszcz jesienny - Jl 2,23 w odróżnieniu od ostatniego deszczu wiosennego; *** hebr.: berakaʰ - błogosławieństwo, dar, poddanie, uległość

7. Idąc1980 z mocy* w moc2428 wzrastają, aż ukażą7200 się przed413 Bogiem na Syjonie**.* lub: siła, bogactwo, skuteczność, własność, zdolność; ** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35

8. O, JHWH! Boże Zastępów6635, wysłuchaj* mojej modlitwy**, nakłoń ucha***, Boże Jakuba3290. Sela5542.Ps 39,12; Ps 54,2; Ps 86,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słuchać, posłuchać, być posłusznym - tu: tryb rozkazujący; ** termin szczególnie na początku psalmów o charakterze poetyckim; *** por. Ps 77,1 przypis ****

9. Nasza tarczo*, spójrz7200 Boże430 i zwróć uwagę** na oblicze6440 Twojego pomazańca***.Rdz 15,1* lub: tarcza ze skóry natarta oliwą - 2Sm 1,21, łuski; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć, spoglądać, okazywać komuś względy; *** tj. ktoś namaszczony, pomazaniec, gr.: christos - por. Mt 1,16 przypis *

10. Lepszy bowiem jest jeden dzień w Twoich przedsionkach* niż tysiąc gdzie indziej; wybrałem977 raczej strzec** progów domu1004 mojego Boga, niż mieszkać*** w namiotach168 niegodziwców7562.Ps 4,8; Ps 5,4; Ps 15,1; Ps 23,6; Ps 27,4* lub: dziedziniec bez ścian, ogrodzony teren, siedziba, osada; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - stać przy wejściu, strzec drzwi, leżeć na progu jak żebrak; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: przebywać w domu, mieszkać

11. JHWH Bóg bowiem jest słońcem* i tarczą4043, JHWH daje łaskę** i chwałę***, nie odmawia dobra**** tym, którzy chodzą1980 nienagannie8549.Iz 60,1; Ml 4,2; Obj 21,23* metafora: obdarza światłem i chroni; ** lub: przychylność, łaska, uznanie; *** chwała, splendor, majestat - por. Ps 30,12 przypis *; **** por. Ps 65,11 przypis **

12. JHWH Zastępów6635, błogosławiony835 człowiek120, który ufa* Tobie.Ps 2,12; Ps 34,8; Jr 17,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pokładać ufność w, mieć pewność, być śmiałym

↑↑

Psalm 85

Dla przewodnika chóru. Psalm synów* Koracha7141**.lub: dla synów;hebr.: qorah - „łysy”

1. JHWH, okazałeś łaskę*** swojej ziemi776, przywróciłeś**** z niewoli***** Jakuba3290.Ezd 1,11; Ezd 2,1; Ps 14,7; Jr 30,18; Jr 31,23; Ez 39,25; Jl 3,1*** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być łaskawym, mieć upodobanie, przyjmować życzliwie, być zadowolonym; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać, wrócić; ***** wg ketiv: z niewoli wg noty marginalnej w TM - powodzenie

2. Przebaczyłeś* nieprawość** Twojego ludu, zakryłeś*** wszystkie ich grzechy2403. Sela5542.Ps 32,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, dźwigać, nieść, wspierać, przebaczać; ** lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakryć, odziać, rozciągnąć na, ogarnąć, zalać

3. Uśmierzyłeś* cały wybuch** swojej wściekłości**, odwróciłeś7725 się od zapalczywości*** swojego gniewu639.Ps 69,24; Ps 78,38; Ps 106,23; J 3,9* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - usuwać, wycofać; ** przelanie, wybuch, nadmiar, wściekłość, gniew; *** żar, płomień gniewu

4. Przywróć* nas, Boże430 naszego zbawienia3468, i odwróć** od nas swoje rozdrażnienie***.Ps 27,9; Ps 80,3; Ps 80,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać, wrócić; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - łamać, naruszać, udaremnić, przerwać, zniweczyć skutki; *** gniew, utrapienie, rozdrażnienie, smutek, żal, przygnębienie

5. Czy wiecznie5769 będziesz z nas niezadowolony*? Czy rozciągniesz** swój gniew*** z pokolenia1755 na pokolenie1755?Ps 74,1; Ps 79,5; Ps 80,4* lub: gniewać się, być niezadowolonym, oddychać ciężko; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyciągnąć, wlec, prowadzić, ściągnąć w dół; *** lub: gniew, metaforyczne - fuknąć gniewnie

6. Czy to nie Ty przywrócisz7725 nas do życia*, aby Twój lud rozradował** się w Tobie?* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wrócić do życia, zachować życie; ** być zadowolonym, radować się, unosić się radością, promienieć

7. Daj nam zobaczyć7200*, JHWH, Twoje miłosierdzie** i daj5414 nam swoje zbawienie***.* tryb. rozkazujący; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; *** wyzwolenie, dobrobyt, zwycięstwo

8. Chcę słuchać8085, co powie1969 Bóg, JHWH; Oto3588, ogłosi* pokój** swojemu ludowi i swoim*** świętym2623, i niech nie wracają7725 do swojej głupoty****.Ag 2,9; Za 9,10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - obiecać; ** hebr.: szalom - pełnia, zdrowie, dobrobyt, pomyślność, pokój; *** hendiadys: swojemu świętemu ludowi; **** hebr.: kislaʰ - głupota - tylko tu i w Hi 4,6 jako - ufność

9. O tak*, Jego zbawienie3468 jest blisko tych, którzy się Go boją**, tak aby Jego chwała3519 mogła zamieszkać w naszej ziemi.Ps 103,11; Iz 46,13; Łk 1,50; J 1,14* partykuła potwierdzająca - o tak, z pewnością, doprawdy, zaiste lub ograniczająca - tylko, jednakże, lecz; ** lub: pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony

10. Miłosierdzie2617 i prawda* spotkają się razem, sprawiedliwość6664 i pokój7965 pocałują5401 się.Ps 25,10; Ps 100,5; Ps 115,1; Prz 3,3; Prz 16,6; Prz 20,28; Rz 14,17* lub: wierność, prawda, pewność, wiarygodność

11. Prawda571 wyrośnie* z ziemi, a sprawiedliwość6664 spojrzy w dół** z niebios8064.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kiełkować, wyrastać (o roślinach, metaforycznie o mowie); ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - pochylać się nad (i patrzeć), patrzeć w dół

12. JHWH także1571 obdaruje* dobrem, a nasza ziemia776 wyda5414 swój plon2981.Ps 67,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, ofiarować, użyć, odpłacić, wynagrodzić

13. Sprawiedliwość* przed Nim pójdzie1980 i będzie wyznaczać7760 drogę Jego krokom6471.* lub: słuszność, prawość, prawowity, dokładność, lojalność

↑↑

Psalm 86

Modlitwa Dawida*.lub: dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

1. Nakłoń5186 swojego ucha241, JHWH, odpowiedz** mi, bo ja jestem nędzny*** i ubogi****.Ps 17,6; Ps 31,2; Ps 70,5** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpowiadać, reagować, dać dowód czasowniki rozpoczynające wiersze 1, 2, 3, 4, 6, 11, 16, 17 - są w trybie rozkazującym; *** lub: biedny, utrapiony, słaby, nędzny, skromny; **** lub: ktoś będący w potrzebie, cierpiący ucisk, potrzebujący pomocy, określenie najniższej warstwy społecznej

2. Strzeż* mojej duszy5315, bo ja589 jestem Ci wierny**; Ty859 Boże, wybaw3467 Twojego sługę, który ufa*** Tobie.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, czuwać, ochraniać, zachować; ** hebr.: chasid - wierny, bogobojny, dobry, pobożny, święty; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być śmiałym, być bezpiecznym

3. Zmiłuj* się nade mną, PANIE136, bo3588 do Ciebie codziennie** wołam***.Ps 25,5; Ps 88,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać przychylność, łaskę, być łaskawym, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zmiłować się; ** przez cały dzień; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, wołać

4. Rozraduj* duszę5315 Twojego sługi5650, bo do Ciebie, PANIE136, wznoszę** swoją duszę.Ps 25,1; Ps 143,8* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powodować radość, cieszyć, radować; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, podnieść, dźwigać, nieść, wspierać

5. Bo Ty, PANIE136, jesteś dobry* i gotowy przebaczać5546, i pełen7227 miłosierdzia2617 dla wszystkich, którzy Cię wzywają**.Wj 34,6; Ps 25,8; Ps 119,68; Ps 145,9; Jl 2,13* tj. rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość, szczęście, dobro moralne; ** por. w. 3 przypis ***

6. Wysłuchaj238, JHWH, mojej modlitwy8605 i zważ* na głos6963 mojego błagania**.Ps 55,1-2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nakłaniać ucha, słuchać uważnie; ** lub: błaganie o przychylność

7. Wzywam7121 Cię w dniu3117 mojego ucisku*, bo Ty mi odpowiesz**.Rdz 35,3; Ps 17,6; Ps 20,1* lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpowiadać, reagować, dać dowód

8. Nie ma wśród bogów430 takiego jak3644 Ty, PANIE136, i nie ma dzieł4639 takich jak Twoje.Wj 20,3; Wj 20,23; Pwt 3,24; 1Sm 28,13; 1Sm 96,5; Iz 40,18; Jr 10,6

9. Wszystkie narody1471, które stworzyłeś*, przyjdą935 i złożą pokłon** przed Twoim obliczem, PANIE136, i będą wielbić*** Twoje imię****;Ps 22,27-31; Ps 72,11; Iz 66,18; Ml 3,12* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uczynić, wykonać, nabywać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - padać na twarz, schylać się, kłaniać się, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć płasko; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczcić, otoczyć chwałą; **** imię - reprezentuje charakter i autorytet Boga - por. Ps 48,10

10. Bo3588 Ty jesteś wielki* i czynisz cuda**; tylko905 Ty jesteś Bogiem430.2Krl 19,15; Jr 10,6* lub: ogromny, straszny, wielki, wybitny; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, niezrównane, trudne do pojęcia (dzieła)

11. Naucz* mnie, JHWH, Twojej drogi, abym chodził w Twojej prawdzie**; skup*** moje serce3824 na bojaźni3372 Twojego imienia8034.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pouczać, kierować, wskazać, uczyć, strzelać strzałami - metaforycznie pokazywać kierunek; ** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zjednoczyć się

12. Będę Cię chwalił*, PANIE136, mój Boże, z całego3605 serca i będę wielbił** Twoje imię na wieki***;Ps 25,4-5; Ps 26,3; Ps 111,1* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chwalić, składać dziękczynienie, wysławiać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczcić, otoczyć chwałą, zaszczycić; *** lub: na zawsze

13. Bo wielkie1419 jest Twoje miłosierdzie2617 dla mnie; Ty wyrwałeś* moją duszę5315 z najgłębszego8482 Szeolu**.Pwt 32,22* lub: odebrać, wyrwać, wyratować, odzyskać, wyzwolić; ** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27

14. Boże, butni* powstali6965 przeciwko mnie i banda5712 okrutników** pożąda*** mojej duszy5315, a nie stawiają7760 Ciebie**** przed oczyma5048.Ps 16,18; Ps 54,3; Ps 74,2* lub: osoba butna, dumna, zuchwała, zarozumiała; ** lub: rodzący bojaźń, wzbudzający trwogę, bezwzględny; *** lub: szuka, pragnie; **** idiom: nie zważają na Ciebie, lekceważą Bożą wolę - Ps 119,30

15. Lecz Ty, PANIE136, jesteś Bogiem współczującym* i łaskawym2587, nieskorym** do gniewu***, pełnym miłosierdzia**** i prawdy*****.Wj 34,6; Lb 14,18* hebr.: rahum - współczujący, miłosierny; ** lub: cierpliwy, nieskory do gniewu; *** metafora: fuknąć gniewnie w. 5; **** hebr.: chesed i; ***** emet - terminy często występujące razem - por. Ps 25,10 40,10.11 57,3

16. Zwróć się* ku mnie i zmiłuj** się nade mną, udziel5414 swojej mocy5797 Twojemu słudze5650 i wybaw*** syna1121 Twojej służebnicy519.Ps 25,16; Ps 68,35; Mt 20,26-28; Łk 1,38; Obj 6,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć się ku, zbliżać się, zwrócić ku; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać przychylność, łaskę, być łaskawym - tryb rozkazującym; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić, dać zwycięstwo

17. Uczyń6213 dla mnie znak* Twojej dobroci2896, aby nienawidzący** mnie, zobaczyli7200 i zawstydzili954 się, bo3588 Ty, JHWH, pomogłeś5826 mi i mnie pocieszyłeś***.Ps 112,10; Ps 132,18* tj. znak - jako sygnał ogniowy, zapowiedź, sztandar, sygnał; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pocieszać, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ulitować się, odczuć ulgę

↑↑

Psalm 87

Psalm4210 i pieśń7892 synów* Koracha.lub: dla synów - Przekład Interlinearny - opracowanie i redakcja - Anna Kuśmierek - por. Ps 85,1 przypis 1; 84,1

1. Jego** fundament*** jest na świętych6944 górach2042.Ps 78,69; Iz 28,16** domyślnie: o JHWH - por. Biblia Poznańska Ps 81,1ᴷ lub mieście lub: Budowla Jego – na świętych górach - por. Biblia Lubelska Ps 81,1ᴷ; *** lub: założenie (miasta), fundament

2. JHWH miłuje157 bramy* Syjonu6726 bardziej niż wszystkie przybytki** Jakuba3290.* brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; ** lub: miejsce zamieszkania, przybytek, namiot tu: w l. mn.

3. Wspaniałe* rzeczy mówione** są o tobie – miasto*** Boże. Sela.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zaszczyconym, cieszyć się czcią, zyskać chwałę; ** lub: śpiewane; *** tu: strzeżone miasto, umocniony obóz, twierdza

4. Odnotuję2142 Rahab* i Babilon** jako tych, którzy Mnie znają3045; oto2009 Filistea*** i Tyr****, i Kusz*****: Ten został tam zrodzony3205.Ps 89,10; Iz 27,1* tj. „pyszałek” - symbol Egiptu - por. Iz 30,7 potwór morski - Hi 9,13 26,12; ** tj. „pomieszanie” - stolica Babilonii położona nad Eufratem; *** tj. „kraj przybyszów” - zachodnie wybrzeże M. Śródziemnego; **** tj. „skała” - miasto fenickie na wybrzeżu Morza Śródziemnego; ***** tj. Etiopia i być może ziemia midiańska - Ha 3,7 i Lb 12,1

5. O Syjonie* też będą mówić559: Ten i tamten** został zrodzony3205 na nim; a On1931 sam – Najwyższy go utwierdzi***!Ps 48,8; Iz 2,2; Ga 4,26; Obj 14,1* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; ** idiom: człowiek i człowiek; *** czas przyszły - koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - trwale ustanowić, trwale wyznaczyć

6. JHWH policzy*, spisując** narody5971: Ten tam został zrodzony3205. Sela5542.Ez 13,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - liczyć, brać pod uwagę; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pisać, wyryć, zapisać, zarejestrować, wpisać do rejestru, zanotować, ogłosić

7. I śpiewający7891 podczas tańca* zanucą: W Tobie są wszystkie3605 moje źródła**.* lub: a śpiewający jak tancerze - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - grać na fujarce lub flecie, myśl nawiązuje do tańczącego pochodu (?) - 2Sm 6,19 - Biblia Lubelska; ** myśl nawiązuje do JHWH jako źródła - por. Jr 2,13 Iz 12,3

↑↑

Psalm 88

Pieśń7892. Psalm4210 dla synów Koracha. Dla przewodnika chóru. Podczas choroby4257*, ściszonym głosem6031**. Pieśń pouczająca4905. Hemana1968*** Ezrachity.hebr.: al-machalat - na flecie tj. gra przy pieśniach żałobnych - por. Jr 48,36; Mt 9,23 lub dosłownie: nad chorobą - WBCᴷle‘annot - ściszonym głosem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - upokarzać, dręczyć, osłabiać - stąd: w uniżeniu jako postawie pokuty - WBCᴷtj. „wierny” - syn Joela, wnuk Samuela, lewita - 1Krn 6,44

1. JHWH, Boże mojego zbawienia****, wołam***** za dnia i w nocy staję przed5048 Tobą.Łk 18,7**** lub: wybawienie, dobrobyt, pomyślność, zwycięstwo; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, wołać o pomoc, głośno domagać się

2. Niech* dojdzie935 przed Twoje oblicze6440 moja modlitwa**, nakłoń5186 swojego ucha na moje błaganie***.Ps 18,6; Ps 31,2; Ps 86,1* tryb rozkazujący; ** termin szczególnie na początku psalmów o charakterze poetyckim; *** lub: krzyk błagania, okrzyk radości, chwały, obwieszczenie

3. Moja dusza* bowiem nasycona** jest utrapieniem7451, a moje życie zbliża się do Szeolu***.Hi 33,22; Ps 116,3* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być napełnionym, otrzymać swoją porcję; *** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27

4. Zostałem zaliczony* do tych, którzy zstępują3381 do dołu**; stałem1961 się jak mocarz*** bez siły353.Ps 28,1; Ps 30,9; Iz 38,17-18; Ez 26,20* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać policzonym, zostać przypisanym; ** lub: dół, studnia, cysterna - tu: synonim grobu; *** lub: mocarz, wojownik, bohater - Wj 10,11 Jr 17,5.7

5. Wolny* wśród umarłych4191; tak jak zabici2491, leżący w grobie**, których już więcej5750 nie wspominasz2142, bo*** oni zostali odcięci od Twojej ręki****.Ps 31,12; Ps 31,22; Iz 53,8* lub: uwolniony, wolny, zwolniony; ** hebr.: qeber - grób, grobowiec - synonim świata podziemnego - Ps 49,9 przypis **; *** dosłownie: i; **** metafora: nie doznają już więcej Twojej pomocy - por. Ps 18,35

6. Położyłeś* mnie w najgłębszym8482 dole**, w ciemności i w głębinach***.Ez 26,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć, kłaść (ręce na), ustawiać; ** por. w. 4 przypis **; *** tj. głębokość, głębia, głębina morska - por. Wj 15,5 Ne 9,11

7. Twój gniew* spoczął5564 na mnie i utrapiłeś** mnie wszystkimi3605 Twoimi nawałnicami***. Sela5542.Ps 32,4; Ps 39,10; Ps 42,7* lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, oburzenie, złość; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - upokarzać, źle traktować, dręczyć, osłabiać; *** tj. rozbijanie się (fal morskich o brzeg) - Ps 42,7

8. Odsunąłeś* ode mnie moich znajomych3045, uczyniłeś7896 mnie dla nich ohydą**; zostałem zamknięty3607 i nie wyjdę3318.Lm 3,7* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić odległość, odejść daleko, odsunąć; ** lub: coś obrzydliwego, ohyda, nieczystość rytualna

9. Moje oko5869 słabnie* z powodu utrapienia**; wzywam*** Cię, JHWH, każdego dnia3117 wyciągam do Ciebie swoje ręce****.Ps 6,7; Ps 31,9; Ps 86,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - marnieć, zanikać, podupaść - Jr 31,12; ** lub: udręka, bieda, nieszczęście; *** krzyczę; **** gest proszącego o ochronę, gest zwycięstwa, gest w modlitwie

10. Czy dla umarłych4191 uczynisz6213 cud6382? Czy cienie* powstaną**, aby Cię wysławiać3034? Sela5542.Hi 19,25-27; Ps 6,5; Ps 115,17; Iz 38,18-19* lub: hebr.: refa’ im duchy, widma, cienie, martwe duchy, umarli - tylko w l.mn. - por. Hi 26,5 Iz 14,9 Iz 26,14 też: refa (’im) - „olbrzym” - lud zamieszkujący Kanaan - Rdz 15,19 Joz 12,4; ** tj. powstaną (z martwych) - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstawać, wznosić się

11. Czy w grobie6913 opowiada* się o Twoim miłosierdziu2617, a o Twojej wierności530 – w miejscu zniszczenia**?Hi 26,6; Prz 15,11; Prz 27,20* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - zostać przekazanym szczegółowo, zrelacjonowanym; ** hebr.: abaddon - miejsce zniszczenia, zguba - por. Obj 9,11

12. Czy Twój cud6382 da się dostrzec* w ciemności**, a Twoją sprawiedliwość6666 w kraju776 zapomnienia***?Hi 7,9-10; Kaz 9,5* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ujawnionym, być dostrzeganym, dać się poznać, stać się znanym; ** lub: miejsce ukryte; *** lub: niepamięci

13. Lecz ja, JHWH, do Ciebie wołam*; rankiem1242 moja modlitwa** staje*** przed Tobą.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wołać (o pomoc), krzyczeć - Hi 19,7 Iz 58,9; ** termin szczególnie na początku psalmów o charakterze poetyckim; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - stanąć twarzą w twarz, przyjść na spotkanie

14. Dlaczego, JHWH, odrzucasz* moją duszę5315 i ukrywasz** przede mną swoje oblicze?Mt 27,46; Mk 15,34* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącić, odrzucić, w koniugacji czasownika - hifil forma sprawcza - odrzucić kogoś siłą; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ukryć, schować

15. Ja jestem ubogi* i umierający1478; od młodości dźwigam5375 lęk** przed Tobą i jestem zrozpaczony***.* lub: biedny, udręczony, słaby, pokorny, skromny, nędzny; ** lub: przerażenie, strach, trwoga; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmieszany, rozkojarzony, zrozpaczony (?)

16. Przeszły5674 nade5921 mną fale Twojego srogiego gniewu*, a trwoga** przed Tobą niszczy*** mnie.Hi 6,4; Hi 9,34* lub: gniew, żar, płomień gniewu (zawsze Boga) tu: w l.mn.; ** lub: trwoga, popłoch (spowodowane przez Boga) tu i Hi 6,4; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - położyć kres, ... a groźby Twoje zniszczyły mnie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

17. Ogarniają* mnie co dzień** jak wody4325, wszystkie3605 razem3162 mnie otaczają***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chodzić dookoła, krążyć, otaczać, zbliżać; ** lub: każdego dnia; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - otaczać, obejmować, okrążać

18. Oddaliłeś* ode mnie tego, który mnie miłuje** i przyjaciela***, a jest mi znany**** tylko mrok*****.Hi 19,12; Ps 31,11; Ps 38,11* por. w. 8 przypis *; ** dosłownie: miłującego mnie - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - miłować (kochać), lubić, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przyjaciele; *** lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec; **** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być znanym; ***** mroczne miejsce, kryjówka, grób

↑↑

Psalm 89

Pieśń pouczająca4905*. Etana** Ezrachity***.hebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca, rozmyślanie, pieśń mądrości (dobrze napisana - 2Krn 30,22)tj. „trwający”;Ezrachita - synonim Zerachitów (?) - potomków Judy - 1Krn 2,3-6 i Lb 26,20 lub Lewita - 1Krn 15,17,19 - por. Ps 88,1

1. Będę śpiewał7891 o dziełach łaski**** JHWH na wieki5769, swoimi ustami będę oznajmiał3045 Twoją wierność***** z pokolenia na pokolenie1755.**** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie - tu w l.mn.; ***** lub: wierność, zaufanie, stałość, pewność, stabilność, prawda

2. Ponieważ powiedziałem559: Łaska2617 będzie utrwalona* na wieki5769. Niebiosa8064 – w nich utwierdziłeś** swoją wierność530.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ugruntowanym, utrwalonym, budowanym; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - utwierdzić, ustalić, umocnić, przygotować

3. Zawarłem* przymierze** z moim wybrańcem972; przysiągłem7650 Dawidowi***, swojemu słudze5650;2Sm 7,10-16; Jr 30,9; Ez 34,23; Oz 3,5* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przeciąć - myśl nawiązuje do rytuału zawierania przymierza przez złożenie (przecięcie ofiary) - Rdz 15,9-18; ** lub: sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; *** tj. „ukochany” - najmłodszy syn Jessego, drugi król Izraela

4. Na wieki5769 utwierdzę* twoje potomstwo** i zbuduję*** twój tron**** z pokolenia na pokolenie. Sela*****.Rdz 13,15; Jr 33,17-21; Łk 1,32-33; Hbr 1,8* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - utwierdzić, ustalić, umocnić, przygotować; ** nasienie; *** por. w. 2 przypis * - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - budować, budować dom (tj. zakładać rodzinę); **** metonimia: tron reprezentuje moc i ciągłość sprawowania władzy królewskiej; ***** hebr.: selaʰ - termin muzyczny (?) - akcent, pauza, przerwanie, zmiana tonacji, zmiana głosu, zaznaczenie stylu muzyki

5. Tak*, JHWH, niebiosa wysławiają** Twoje cuda6382, a także Twoją wierność530 w zgromadzeniu*** świętych****.Ps 19,1; Ps 97,6; Ps 149,1* dosłownie: i; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, chwalić, wyznawać; *** hebr.: kahal - zgromadzenie, wspólnota, zbór JHWH - por. gr.: ekklesia - Obj 22,16 przypis *; **** hebr.: qadosz - święty, oddzielony (od) poświęcony (dla) wzbudzający szacunek, wspaniały

6. Kto bowiem na nieboskłonie* może się równać** z JHWH? Kto pośród synów1121 mocarzy*** jest podobny6186 do JHWH?Wj 15,11; Ps 71,19; Ps 86,8* lub: pył, chmura, obłok, niebo, metaforycznie narody - Iz 40,15; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - porządkować, ustawić w szeregu, wskazywać po kolei, porównywać; *** hebr.: el - por. Ps 29,1 przypis *

7. Bóg jest przerażającym* w gronie** świętych6918 i wielce7227 przejmujący lękiem*** wśród wszystkich, którzy są wokół5439 Niego.Ps 96,4* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być przerażającym, być strasznym; ** lub: narada, porada, zgromadzenie, krąg przyjaciół, zebranie, towarzystwo - por. w. 5 przypis ***; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie lub przestrach, natchnąć nabożną czcią, przejąć lękiem

8. JHWH, Boże Zastępów*, kto jest taki, jak Ty? JH[WH]** potężny***! I otacza5439 Cię Twoja wierność530.1Sm 2,2; Ps 35,10; Iz 40,25-26* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; ** tj. skrócona forma imienia JHWH; *** mocny

9. Ty panujesz* nad wzburzonym** morzem; gdy się podnoszą7721 jego fale1530, Ty je uspokajasz***.Ps 65,7; Ps 93,3-4; Ps 107,29; Mt 8,26; Mk 4,39* lub: rządzić, władać; ** dosłownie: majestat, duma, wyniesienie; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uśmierzać, uspokajać, uciszać

10. Ty zdruzgotałeś1792 Rahaba* – jak kogoś zabitego**. Mocą Twojego ramienia*** rozproszyłeś6340 swoich wrogów341.Ps 87,4; Iz 51,9* tj. „pyszałek” - symbol Egiptu - por. Iz 30,7 potwór morski - Hi 9,13 26,12; ** lub: śmiertelnie zraniony, przebity, zabity; *** ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - por. w. 13

11. Twoje są niebiosa8064, a także Twoja jest ziemia776; Ty ugruntowałeś* świat** i wszystko, co go napełnia***.1Krn 29,11; Ps 24,1* lub: ustanawiać, rozpoczynać, położyć fundament; ** hebr.: tebel - świat, zamieszkała ziemia, stały ląd; *** ... świat i to, co go napełnia, Ty uczyniłeś je trwałymi - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

12. Ty stworzyłeś* północ6828 i południe**; Tabor*** i Hermon2768 radośnie wykrzykują7442 w Twoim imieniu8034.Joz 19,22; Sdz 4,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kształtować, formować, stwarzać (zawsze czynność Boga); ** dosłownie: prawica, prawa strona, po prawej stronie gdy stoi się twarzą w kierunku wschodnim, stąd: południe; *** tj. „ kopiec” - charakterystyczna góra na równinie Jezreel - Joz 19,12 por. Ps 42,6 przypis **

13. Ty masz potężne ramię2220, Twoja ręka3027 mocna*, a Twoja prawica3225 wzniesiona**.* lub: ramię z mocą - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** symbol posiadania władzy i mocy

14. Sprawiedliwość6664 i sąd* są podstawą4349 Twojego tronu3678, miłosierdzie** i prawda571 idą6923 przed Twoim obliczem6440.* lub: zarządzenie, orzeczenie, decyzja (prawna), słuszność; ** por. Ps 61,7 przypis ***

15. Błogosławiony* lud5971, który wie3045 co to jest okrzyk radości**; będzie chodzić*** w światłości**** Twojego oblicza6440, JHWH.Ps 56,13; 1J 1,7* lub: szczęśliwy, tu: w wykrzykniku; ** wezwanie do bitwy, okrzyk wojenny, alarm, okrzyk wyrażający radość - Hi 8,21; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chodzić tu jako metafora sposobu życia - por. Ef 4,1 przypis *; **** lub: chodzą w blasku Twojego oblicza - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

16. W Twoim imieniu8034 będą się weselić* każdego dnia**, a w Twojej sprawiedliwości6666 będą wywyższeni***.Ps 105,3* tj. radować się, weselić, cieszyć, trząść się (z radości) - Ps 2,11; ** lub: codziennie; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być umieszczonym wysoko, wzniesionym, wstać

17. Ty bowiem jesteś pięknem* ich mocy5797 i z Twojej łaski** nasz róg*** będzie wzniesiony7311.Ps 18,2; Ps 28,8; Ps 75,10; Ps 148,14* lub: piękno - Iz 3,18, świetność, chwała, cześć, chluba; ** lub: przynosić przyjemność, rozkosz, upodobanie, łaskę; *** tj. symbol zwycięskiej władzy i mocy - por. 2Sm 22,3

18. Bo JHWH jest naszą tarczą*, a Święty6918 Izraela naszym królem4428.Ps 78,41; Iz 17,7; Iz 30,15; Mk 1,24; Dz 3,14* metonimia: nasz obrońca, Ten, który nas chroni

19. Wtedy* powiedziałeś w widzeniu** swojemu świętemu*** te słowa****: Udzieliłem pomocy5828 mocarzowi*****, wywyższyłem7311 wybranego z ludu5971.2Sm 17,10; 1Krl 11,34; 2Sm 7,4; Ps 78,70* lub: w tym czasie; ** widzenie, wizja (w uniesieniu, w ekstazie), wyrocznia, proroctwo; *** hebr.: chasid - święty, bogobojny - tu domyślnie: o Natanie - 2Sm 7,4; **** idiom: i powiedziałeś; ***** lub: odważny, silny, potężny, bohater

20. Znalazłem Dawida1732, mojego sługę5650, namaściłem4886 go moim świętym6944 olejem*.1Sm 16,12-13; Iz 61,1; Dz 13,22* lub: mojej świętości - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, symboliczny akt ustanowienia króla, kapłana i proroka

21. Jego* utwierdzę** swoją ręką3027. O tak***, umocni**** go moje ramię2220.Ps 18,35; Ps 80,17* lub: którego, to, co - ta ręka moja ... z nim - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, utrwalonym, niewzruszenie ustanowionym, być prawidłowo kierowanym, być nieugiętym; *** także, zaiste, tym bardziej, co więcej; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zabezpieczać (dla siebie)

22. Nie będzie go nękać* wróg341, a syn1121 nieprawości** go nie pognębi6031.* lub: postępować jak wierzyciel - stąd: nękać, wymusić; ** lub: niesprawiedliwość, zło, wina, przewrotność

23. Zgniotę* przed jego obliczem6440 jego przeciwników6862, a nienawidzących8130 go, porażę**.* lub: rozgniatać na proszek, bić, walić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uderzyć, wyrządzić szkodę przez uderzenie

24. A moja wierność* i miłosierdzie2617 będą z nim, a w moim imieniu8034 wzniesie7311 się jego róg**.Ps 21,7; Ps 132,17* lub: wierność, zaufanie, stałość, pewność, stabilność, prawda; ** tj. symbol zwycięskiej władzy i mocy - por. 2Sm 22,3

25. I położę* na morzu** jego rękę3027, i na rzekach*** jego prawicę3225.Ps 72,8; Obj 20,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, ustawiać, układać, umieszczać; ** tj. Morze Śródziemne na zach.(?); *** Tygrys i Eufrat na wsch. (?)

26. On zawoła* do mnie: Ty jesteś moim ojcem1, moim Bogiem i skałą** mojego zbawienia***!2Sm 7,14; 2Sm 22,40; 1Krn 22,10* lub: wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać, głosić; ** blok kamienny, głaz, skała; *** ocalenie, pomyślność

27. Ja więc637 uczynię go pierworodnym1060 i najwyższym5945 wśród królów4428 ziemi776.

28. Na wieki* zachowam** dla niego swoje miłosierdzie2617, a moje przymierze1285 z nim będzie trwałe***.2Sm 7,15; Jr 33,20* lub: na zawsze; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, ochraniać; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, wiernym, uczynić pewnym

29. Jego potomstwo* utrwalę** na wieki*** a jego tron3678 – jak dni niebios****.Iz 9,7; Jr 33,17* lub: nasienie - por. w. 4; ** umieszczać, postanawiać, wyznaczać; *** wieczność, stałość, dawna przeszłość; **** metonimia: władza będzie trwać tak długo jak trwać będą niebiosa

30. Ale jeśli jego synowie1121 porzucą* moje Prawo** i nie będą postępowali*** według moich rozstrzygnięć****;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostawić, sprzeniewierzyć się, zaniedbać, odejść; ** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj; *** dosłownie: chodzić; **** lub: sąd, orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej

31. Jeśli moje ustawy* znieważą2490, a moich przykazań** nie będą przestrzegać***;* lub: ustawa, zarządzenie, postanowienie, coś nakazanego; ** lub: prawo, nakaz; *** mieć pieczę nad, strzec - w. 28 przypis **

32. Wtedy ja nawiedzę* rózgą7626 ich przestępstwo**, a ich nieprawość5771 plagami***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę na, odwiedzać, karać; ** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja; *** lub: plaga, choroba, znak na ciele (objaw trądu)

33. Lecz nie odbiorę* mu mojego miłosierdzia2617 ani nie zdradzę** mojej wierności530.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - łamać, rozbijać, kruszyć, miażdżyć; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - postępować fałszywie, zdradzić, zerwać

34. Nie złamię* mojego przymierza1285 ani nie zmienię** tego, co wyszło4161 z moich ust.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znieważać, profanować, kalać, gwałcić (przymierze); ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odmieniać, zmieniać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić jeszcze raz

35. Raz259 przysiągłem* w swojej świętości**, że nie zawiodę*** Dawida****.Am 4,2* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - składać ślub; ** ... na moją świętość - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - kłamać, oszukiwać, rozczarowywać, zawodzić; **** tj. „ukochany” - najmłodszy syn Jessego, drugi król Izraela

36. Jego potomstwo* będzie istnieć** na wieki5769, a jego tron jak słońce*** przede mną;Ps 72,5; Ps 72,17* lub: nasienie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, stać, zajmować miejsce, istnieć, trwać, przebywać, nastąpić; *** por. w. 29 przypis ****

37. Jak księżyc3394 będzie utwierdzone* na wieki i jak wierny539 świadek** na nieboskłonie***. Sela5542.Hi 16,19; Łk 1,33* domyślnie: potomstwo lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być nieugiętym, być gotowym, utwierdzonym; ** lub: świadek, świadectwo, dowód, ... ( jest on) świadkiem - na niebie niewzruszonym - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** obłok, niebo - w. 27

38. Lecz Ty859 odrzuciłeś*, wzgardziłeś** i wybuchnąłeś gniewem*** na Twojego pomazańca4899.1Krn 28,9; Ps 44,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącić, odrzucić, w koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odrzucić kogoś siłą; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucać, odmawiać, wzgardzać; *** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - przejść nad, wybuchnąć gniewem

39. Odrzuciłeś* przymierze1285 z Twoim sługą5650, znieważyłeś** strącając na ziemię776 jego koronę***.Ps 74,7; Lm 2,7; Lm 5,16* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - brzydzić się, czuć odrazę, odrzucać - tu i Lm 2,7; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znieważać, kalać, bezcześcić, gwałcić (przymierze); *** strącić na ziemię, to symboliczny akt wielkiego upokorzenia

40. Rozbiłeś* wszystkie jego mury1448 i doprowadziłeś7760 do ruiny** jego umocnienia***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić wyłom, przebić, potłuc na kawałki, rozedrzeć; ** lub: zniszczyć; *** warowne miasto, twierdza, warownia

41. Ograbili* go wszyscy3605 przechodzący5674 drogą, stał1961 się pogardą** dla swoich sąsiadów***.Ps 80,12; Jr 30,16* lub: splądrować; ** lub: pogarda, drwina, hańba; *** tj. ościennych narodów

42. Podniosłeś7311 prawicę3225 jego przeciwników*, sprawiłeś radość8055 wszystkim jego wrogom341.Ps 13,4* tj. wzmocniłeś pozycję jego wrogów lub: ciemiężyciel, wróg, nieprzyjaciel, przeciwnik

43. Odrzuciłeś* też637 ostrze** jego miecza2719 i nie wsparłeś6965 go w bitwie4421.Ps 44,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odmawiać, odrzucać, odwracać, odwoływać; ** dosłownie: blok kamienny, głaz, skraj - być może idiomatyczne określenie pochodzące od ostrzenia kamiennego noża - por. Word Biblical Commentary

44. Położyłeś kres* jego czystości**, a jego tron3678 obaliłeś4048 na ziemię776***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować zaprzestanie; ** czystość, jasność; *** por. w. 39 przypis ***

45. Skróciłeś7114 dni3117 jego młodości*, okryłeś5844 go hańbą**. Sela5542.Iz 54,4; Ez 7,18* lub: wigor, młodość, młodzieńcza siła - por. Hi 20,11 33,25; ** lub: wstyd, hańba - por. Ez 7,1 Ab 1,10 Mi 7,10

46. Jak5704 długo4100, JHWH? Czy wiecznie* będziesz się ukrywał**? Czy Twoja zapalczywość*** będzie płonąć1197 jak ogień784?* lub: na zawsze; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - schować się, rzeczy tajemne; *** lub: żar, furia, wściekłość, oburzenie, złość, gniew

47. Wspomnij* na mnie, jak krótkie jest moje życie**; czy4100 na próżno7723 stworzyłeś*** wszystkich synów1121 ludzkich****?Ps 39,5; Ps 144,14; Jk 4,14* lub: pamiętaj; ** wiek, długość życia, świat ... na trwanie, które jest jak nicość - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek jak znikomymi ... - EIB; *** hebr.: bara - ukształtować, stworzyć - l. poj., czynność odnosząca się wyłącznie do Boga - Rdz 1,1; **** dosłownie: człowieka - l.poj.

48. Gdzie4310 jest bohater*, który może żyć2421 i nie ujrzeć7200 śmierci**? I który wyrwie swoją duszę z ręki*** Szeolu****? Sela.Hbr 9,27* lub: mocarz, wojownik, bohater - Wj 10,11 Jr 17,5.7; ** hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór; *** lub: mocy; **** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27

49. Gdzie są, o PANIE136, Twoje wcześniejsze* dzieła łaski**, które przysiągłeś7650 Dawidowi w swojej wierności***?Ps 6,3; Ps 13,1; Ps 35,17; Ps 79,5* lub: wcześniejszy (w czasie), pierwszy, z początku, główny; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie - tu w l.mn.; *** lub: wierność, zaufanie, stałość, pewność, stabilność - w. 1 przypis *****

50. Pamiętaj2142, PANIE136, o zniewadze* Twoich sług**, którą noszę w moim wnętrzu***, doznaną od wszystkich licznych**** narodów;* lub: hańba, pogarda, drwina; ** hebr.: ebed - Ps 69,36 przypis * tu być może pluralis maiestatis - l.m. majestatu - podkreślająca króla jako sługę - tj. Dawida por. Word Biblical Commentary; *** łono, wgłębienie, środek; **** lub: wielki, obfitujący, wystarczający, liczny, silny

51. Które* Twoi wrogowie341 znieważają2778, JHWH, ci, którzy znieważają2778 kroki** Twojego pomazańca4899.Ps 69,9; Ps 74,10; Ps 74,18; Ps 74,22* domyślnie: dzieła łaski z w. 49 (?) lub ... od licznych narodów, które znieważają Twoi wrogowie ... ; ** dosłownie: odcisk stopy, pięta

52. Błogosławiony1288 niech będzie JHWH na wieki*. Amen**, amen***.* lub: na zawsze; ** lub: naprawdę, istotnie, godne wiary, niech tak będzie; *** podwójne amen to koniec mniejszego zbioru (?) - Ps 41,13 72,19

↑↑

Psalm 90

Modlitwa8605* Mojżesza, męża Bożego.termin szczególnie na początku psalmów o charakterze poetyckim

1. PANIE136, Ty byłeś dla nas schronieniem** z pokolenia w pokolenie***.** lub: mieszkanie, domostwo, schronienie, kryjówka; *** lub: generacja, okres, wiek, pokolenie, siedziba, czas życia

2. Zanim2962 zostały zrodzone3205 góry2022, zanim2962 ukształtowałeś* ziemię776 i świat**, od wieków5769 na wieki Ty jesteś Bogiem.Prz 8,25-26; Ps 86,10; Iz 45,18; Iz 57,15; Dz 4,24* lub: koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - być zmuszonym do wydania na świat, do zwijania się z bólu w trakcie porodu, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wirować, zwijać; ** hebr.: tebel - świat, zamieszkała ziemia, stały ląd

3. Ty obracasz7725 człowieka* w proch** i mówisz: Wracajcie***, synowie ludzcy****.Rdz 1,26; Ps 4,2; Ps 62,9* hebr.: enosz - człowiek; ** lub: pył, proch, skruszony, pełen skruchy - Ps 34,18 Iz 57,15; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wracać - tryb rozkazujący, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać ku, odwracać; **** hebr.: adam - imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota - tu w l.poj.

4. Tysiąc505 lat* bowiem w Twoich oczach5869 jest jak dzień** wczorajszy865, który minął5674, i jak straż nocna***.Mt 14,25; 2P 3,8* hebr.: sanaʰ - rok, życie (lata życia); ** jom - dzień, rok, czas, okres; *** tj. ok. 4 godz., hebrajski podział nocy to 3 straże

5. Porywasz* ich jak nurt powodzi, są** jak sen i jak trawa2682, która przemija***.Iz 40,6; Jk 1,10-11; 1P 1,24* lub: wylać, zalać - tylko tu i Ps 77,17 wylałeś ich snem, będą o poranku ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stają się; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść szybko dalej, umrzeć (zniknąć), pojawić się

6. Rano* rozkwita6692 i rośnie2498, a wieczorem** zostaje skoszona i usycha***.Hi 14,1-2; Ps 37,2; Ps 103,15-16* lub: brzask, wschód słońca, świtanie, początek dnia; ** lub: zachód słońca, wieczór, noc; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być suchym, być wyschniętym, być bez wilgoci

7. Giniemy* bowiem od Twojego gniewu639 i przeraża926 nas Twoja zapalczywość**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - marnieć, dojść do kresu, być zużytym, zginąć; ** lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, oburzenie, złość

8. Postawiłeś* przed sobą nasze nieprawości5771, nasze ukryte** grzechy w świetle3974 Twojego oblicza***.Ps 19,12; Ps 50,21; Kaz 12,14; Jr 16,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć (ręce na) ustawiać, rozmieszczać, wyznaczać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - potajemny, będący w ukryciu (imiesłów) - wg tradycji targumicznej - grzechy młodości - WBCᴷ; *** metafora: żaden grzech nie pozostanie ukryty przed Tobą

9. Wszystkie nasze dni3117 gasną* z powodu Twojego wzburzenia**, nasze lata8141 dobiegają kresu3615 jak westchnienie***.Ps 39,5* lub: zbliżać się (o wieczorze), zwracać się ku, odwracać się od; ** lub: przelanie, wybuch, wściekłość, gniew; *** jęk

10. Dni3117 lat* naszych w nas** samych jest siedemdziesiąt*** lat8141, a jeśli sił1369 starczy, lat osiemdziesiąt8084, a ich chlubą**** to tylko trud5999 i smutek205, bo szybko2440 mijają1468, a my odlatujemy*****.Hi 20,8; Ps 78,39* lub: rok, życie (lata życia); ** hebr.: ba’ hem - często pomijane lub zmieniane na: ich górna granica, ich wypełnienie; *** King James Version - sześćdziesiąt lat i dziesięć lat - por. hebr.: seba w l. mn.; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: buta, duma, przedmiot dumy; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unosić się

11. Kto zna3045 potęgę5797 Twojego gniewu639? A ogarnięty bojaźnią* przed Tobą, Twoje wzburzenie5678?Ps 76,7* lub: bojaźń (Boża), szacunek, nabożna cześć, pobożność

12. Dlatego3651 też naucz* nas liczyć4487 nasze dni**, aby serce3824 nasze zostało przyprowadzone935 do mądrości***.Ps 39,4; Ef 5,16* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić, oznajmić, nauczyć, uczyć, odróżniać; ** lub: abyśmy liczyli nasze dni, dlatego też daj nam je poznać, oby ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** zmyślność, roztropność, biegłość, mądrość

13. Powróć*, JHWH. Jak długo5704 jeszcze? Zlituj** się nad swoimi sługami5650.Ps 135,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać, wrócić - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - okazać litość, żałować, pocieszać, odczuć ulgę z przyim. - zmienić sposób postępowania z - por. Wj 32,12 Hi 42,6

14. Zaspokój* nas o poranku1242 Twoim miłosierdziem2617, abyśmy mogli wykrzykiwać z radości** i cieszyć*** się przez wszystkie nasze dni.Ps 36,8; Ps 65,4; Ps 103,5* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zaspokoić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nasyconym, być napojonym; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wydać okrzyk (radości, pochwały); *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unosić się radością

15. Spraw nam radość8055 odpowiednio do dni3117, w których nas upokorzyłeś*; odpowiednio do lat, w których oglądaliśmy7200 zło**.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - upokarzać, źle traktować, dręczyć, osłabiać; ** lub: zło, udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły

16. Niech się ukaże* Twoim sługom5650 Twoje dzieło6467, a Twoja chwała** ich synom1121.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ukazywać się, pokazywać się, być widzianym, być widocznym; ** lub: świetność, cześć, chwała, dostojeństwo

17. Niech dobroć* JHWH, naszego Boga430 będzie z nami; i utwierdź** wśród nas dzieło4639 naszych rąk3027; utwierdź*** dzieło4639 naszych rąk3027!Ps 27,4; Iz 26,12* lub: łaskawość, rozkoszność, przyjazne zachowanie, piękno; ** lub: koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - ustalić, ustanowić, zrobić, utrwalić, kierować; *** główne czasowniki od w. 12 do w. 17 są w trybie rozkazującym

↑↑

Psalm 91

1. Kto mieszka* pod osłoną** Najwyższego, będzie przebywał3885 w cieniu6738 Wszechmogącego7706***,Ps 31,20; Dz 7,48; Ps 16,17; Obj 1,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć siedzibę, mieszkać, pozostawać, siedzieć; ** lub: ukryte miejsce, tajemnica, kryjówka; *** hebr.: saddaj - wszechmocny, najpotężniejszy

2. Będę mówił559 o JHWH: Moja ucieczka* i twierdza**, mój Bóg, Jemu będę ufał***.2Sm 22,3* lub: kryjówka, miejsce schronienia, ucieczka; ** por. Ps 66,11 przypis *; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pokładać ufność w, mieć pewność

3. Ponieważ* On wybawi5337 cię z sideł6341 ptasznika** i od zgubnej1942 zarazy***.Ps 124,7* lub: o tak; ** myśliwy, zakładający sidła, ptasznik - por. Prz 6,5 Jr 5,26; *** plaga, pomór, zaraza wśród bydła

4. Okryje5526 cię swoimi piórami* i pod Jego skrzydłami* znajdziesz schronienie**; Jego prawda*** będzie ci tarczą**** i puklerzem5507.Pwt 32,1; Ps 17,8; Ps 57,1* symbol ochrony lub schronienia - por. Sdz 9,15 Mt 23,37; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaufać, szukać schronienia, szukać ucieczki, złożyć nadzieję w (Bogu); *** lub: wierność, pewność, wiarygodność; **** por. Ps 35,2 przypis **

5. Nie będziesz się bał* strachu nocnego** ani strzały lecącej*** za dnia;Ps 112,7; Prz 3,23-24* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, lękać się, czcić, szanować; ** tj. napadów dokonanych nocą - PnP 3,8 lub działania sił demonicznych (?) - por. Iz 34,14***; *** synonim choroby (?) - Ps 38,2-3

6. Ani zarazy1698, która przychodzi w mroku*; ani zagłady**, która niszczy*** w południe.* lub: ciemności; ** zniszczenie - tu i Pwt 32,24 Iz 28,2; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rujnować, niszczyć, łupić, pustoszyć

7. Tysiąc505 padnie* u twojego boku6654, a dziesięć tysięcy7233 po twojej prawicy3225, lecz do413 ciebie to się nie zbliży**.2Krn 20,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - upaść, paść (o gwałtownej śmierci), wpadać w ręce; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przysunąć się, zbliżać się, nacierać

8. Tylko7535 zobaczysz5027 to na własne oczy5869 i ujrzysz7200 zapłatę* daną niegodziwym**.Ps 37,34; Ml 1,5* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: odwzajemnienie się, odpłata, odwet; ** lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca

9. Bo3588 Ty, JHWH, jesteś moją ucieczką*. Jeśli Najwyższego5945 uczyniłeś7760 swoim mieszkaniem**,Ps 18,2; Ps 62,7-8; Ps 121,5* lub: kryjówka, miejsce schronienia, ucieczka; ** lub: mieszkanie, domostwo, schronienie, legowisko, kryjówka

10. Nie spotka579 cię nic złego* ani plaga** nie zbliży7126 się do twojego namiotu168.* lub: zło, udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu; ** lub: znak na ciele jako oznaka trądu - Kpł 13,2.4, udar, cios, plaga, choroba, plamka na ciele będąca efektem plagi

11. Rozkaże* bowiem o tobie swoim aniołom4397, aby cię strzegli** na wszystkich twoich drogach1870.Łk 4,10-11* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć nadzór, nakazać, zlecić, wyznaczyć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachowywać, mieć pieczę, ochraniać, bronić, ratować życie

12. Na rękach3709 będą cię nosić*, byś nie uderzył** swojej nogi7272 o kamień68.Mt 4,6; Łk 4,10; Hbr 1,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, dźwigać, nieść, wspierać, podtrzymywać; ** lub: porazić, uderzyć, potknąć się

13. Będziesz stąpał* po lwie7826 i po żmii**, lwiątko3715 i szakala*** podepczesz****.* lub: deptać, maszerować, udeptywać (w tłoczni); ** lub: wąż, jadowity wąż (być może kobra bądź żmija); *** hebr.: tannin - wąż, potwór morski, smok, szakal, krokodyl - Ez 29,3 - por. Ps 44,19; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tratować, deptać

14. Ponieważ mnie umiłował*, wybawię** go; wywyższę7682 go, bo poznał*** moje imię8034.Ps 9,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - miłować, być przywiązanym do, pragnąć; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić w bezpieczne miejsce, wyzwolić, zostać wyzwolonym, wyślizgnąć się; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uznać, rozważać

15. Będzie mnie wzywał* i odpowiem6030 mu; ja595 sam będę z nim w utrapieniu**, wyrwę2502 go i otoczę chwałą***.Ps 18,19; Ps 50,15; Rz 10,9* lub: wołał - Ps 57,2; ** lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot, trud; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczcić, otoczyć chwałą, zaszczycać

16. Długimi dniami* go nasycę** i ukażę7200 mu moje zbawienie***.Pwt 4,40; Ps 21,4* metafora: pozwolę mu żyć długim i szczęśliwym życiem; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zaspokajać, wzbogacać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nasyconym; *** lub: wybawienie, dobrobyt, pomyślność, zwycięstwo

↑↑

Psalm 92

Psalm. Pieśń7892 na dzień3117 szabatu7676*.tj. w siódmym dniu, dniu odpoczynku

1. Dobrze jest wysławiać** JHWH i śpiewać*** Twojemu imieniu8034, o Najwyższy5945.Ps 147,1** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, chwalić, wyznawać; *** lub: śpiewać przy wtórze instrumentów, słowo występuje często ze słowem oddawać chwałę stąd: chwalić śpiewem

2. Ogłaszać5064 rankiem1242 Twoje miłosierdzie*, a po nocach3915 Twoją wierność**;* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ** lub: wierność, zaufanie, stałość, pewność, stabilność, prawda

3. Na instrumencie o dziesięciu strunach6218, na cytrze* i na harfie** z rozmyślaniem***.* lub: harfa, lutnia, kitara, instrument muzyczny; ** instrument szarpany, lira; *** por. Ps 9,16 19,14 Lm 3,62

4. Ponieważ3588 rozradowałeś* mnie, JHWH, Twoimi czynami6467; będę wykrzykiwał** z radości z powodu dzieł4639 Twoich rąk.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - radujący się, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydać okrzyk radości, uniesienia, wołać głośno przywołując, wołać przeraźliwie

5. O, jak wielkie1431 są Twoje dzieła4639, JHWH! Bardzo3966 głębokie6009 są Twoje myśli*.Ps 40,5; Ps 139,17; Iz 28,29; Iz 55,8-9; Rz 11,33-34* lub: myśl, zamysł, plan, wymysł, wynalazek

6. Człowiek376 nierozumny* nie będzie tego znał3045, a głupi** tego nie pojmie***.Ps 73,22* lub: tępota, głupota, tępy (człowiek); ** głupiec, tępak, prostak, człowiek zadufany; *** wiedzieć, mieć rozeznanie

7. Choć niegodziwi7563 rozkwitają* jak trawa** i rozwijają*** się wszyscy3605 czyniący6466 nieprawość205, to będą zniszczeni**** aż na wieki5703;Hi 12,6; Hi 21,7; Ps 37,1-2; Ps 37,35-38; Jr 12,1-2; Ml 3,15* lub: wypuszczać pączki, kiełkować, wypuszczać pędy; ** zioło, trawy, trawa, zielona roślinność; *** rozkwitać, świecić, błyszczeć; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać zniszczonym, wygubionym

8. Ty859 natomiast, JHWH, jesteś Najwyższy4791 na wieki*.Ps 93,4* lub: na zawsze

9. Oto bowiem Twoi wrogowie341, JHWH, oto bowiem Twoi wrogowie zginą*, zostaną rozproszeni** wszyscy czyniący nieprawość205.Ps 37,30* lub: zginąć, umrzeć, zostać zgładzonym, zniknąć; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - być podzielonym, oddzielonym, rozdzielonym

10. Ale mój róg* wywyższysz7311 jak rogi bawołu**, zostałem namaszczony*** świeżym7488 olejem****.Lb 23,22; Pwt 33,17; Hi 39,9; Ps 22,21; Ps 89,17; Ps 89,24* tj. symbol zwycięskiej władzy i mocy - por. 2Sm 22,3; ** lub: wielki tur bądź dziki byk (?); *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - łączyć, mieszać, polać, namaścić - tu: symbol radości - Iz 61,3; **** oliwą

11. I moje oko5869 ujrzało5027 czyhających* na mnie, tych, którzy powstają6965 przeciwko mnie, a moje ucho usłyszy8085 czyniących zło**.Ps 37,34; Ps 54,7; Ps 59,10; Ps 112,8* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: obserwujący, wróg (?); ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zadać ranę, wyrządzić krzywdę, postępować niegodziwie bądź nikczemnie, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - łamać

12. Sprawiedliwy6662 rozkwitnie* jak palma8558, rozrośnie** się jak cedr na Libanie***.Ps 52,8; Iz 65,22* por. w. 7 przypis ***; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rosnąć do wielkich rozmiarów; *** metafora odnosząca się do potężnych lasów cedrowych na Libanie

13. Ci, którzy zostali zasadzeni8362 w domu1004 JHWH rozkwitną* na dziedzińcach** naszego Boga.Iz 60,21* por. w. 7 przypis ***; ** lub: ogrodzony teren, dziedziniec bez ścian, podwórze

14. Jeszcze w starości7872 wydadzą owoc5107, są pełni soczystości* i świeżości**;* lub: bogaci, zdrowi, krzepcy, zasobni w tłuszcz, soczyści; ** lub: bujny, świeży, kwitnący, pomyślny - por. w. 10

15. Aby opowiadać5046, że JHWH jest prawy*; On jest moją skałą6697 i nie ma w nim żadnej nieprawości**.Pwt 32,4; Ps 145,17; Rz 9,14* lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty; ** lub: niesprawiedliwość, nieprawość, zło

↑↑

Psalm 93

1. JHWH króluje*. Odział3847 się w majestat**! JHWH odział3847 się, przepasał*** mocą5797. O tak637, utwierdził**** świat8398, że się nie poruszy4131.Ps 96,10* lub: zakrólował; ** lub: dostojność, duma, wyniesienie - Iz 9,18 12,5 26,10 28,1; *** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - przygotować się do walki - opasać orężem; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utrwalonym, być niewzruszenie ustalonym

2. Twój tron3678 jest utwierdzony* od dawien dawna227, Ty jesteś od wieczności**.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być niewzruszenie ustanowionym, być ustalonym; ** lub: długotrwałość, odwieczność, starożytność, zawsze

3. Podniosły* rzeki**, JHWH, podniosły rzeki swój szum***, podniosą5375 rzeki5104 swoje miażdżące fale****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, podnieść, dźwigać, nieść; ** strumienie; *** lub: głos, dźwięk; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: kruszenie, roztrzaskiwanie, uderzanie fal

4. Ponad szum6963 wielkich wód4325 i potężne* fale** morza3220 JHWH jest pełen dostojeństwa117 na wysokości4791.Ps 65,7; Ps 89,9; Ez 43,2* lub: potężne - o wodach, wspaniały, dostojny - ludziach i Bogu; ** lub: fala przybrzeżna, rozbijanie się (fal morskich o brzeg)

5. Twoje świadectwa* są bardzo pewne**; dla Twojego domu, JHWH, jest pięknem*** świętość**** na długie753 dni3117.Ps 19,7; Ps 29,2; Ps 96,9* tj. świadectwa o Bożych prawach - zawsze w l.mn.; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być godnym zaufania, uczynić pewnym, trwałym; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być urodziwym, być pięknym, zachwycającym, być właściwym, koniugacja czasownika - pilpel - forma czynno-intensywna - ozdabiać; **** hebr.: qodes - por. Ps 77,13 przypis *

↑↑

Psalm 94

1. Boże410 pomsty*, JHWH, Boże410 pomsty, zajaśniej**!Pwt 32,35; Na 1,2; Rz 12,19* dosłownie: pomst tu: w l.mn. - por. Biblia Gdańska, odwetu, odpłaty; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - świecić, jaśnieć, promienieć - tu: tryb rozkazujący - idiom - ukaż swój majestat, pokaż swoją chwałę, splendor (?)

2. Powstań*, Ty, który sądzisz** ziemię776, daj*** odpłatę1576 wyniosłym****.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wywyższonym - por. Biblia Brzeska, powstać - tryb rozkazujący; ** dosłownie: sądzący; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwróć, płacić; **** lub: dumny, arogancki

3. Jak długo4970 niegodziwi*, JHWH, jak długo4970 niegodziwi7563 będą się radować**?* lub: winny, niegodziwy, przestępczy; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unosić się z radości, świętować w atmosferze radości, triumfować

4. Kipieć* złością i mówić zuchwale**; pysznią się*** wszyscy czyniący nieprawość205!Ps 31,18; Jud 1,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wylewać, wydzielać, powodować kipienie, buchać; ** lub: bezczelny, śmiały, butny; *** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - pysznić się, zachowywać się dumnie, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić

5. Miażdżyć* Twój lud5971, JHWH, i dręczyć** Twoje dziedzictwo5159.1Sm 2,3; Iz 3,15* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - druzgotać, gnębić; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - upokarzać, źle traktować

6. Zabijać* wdowy490 i przybysza**, mordować*** sieroty3490.Pwt 27,19; Iz 10,2; Dz 13,16; Dz 13,43; Jk 1,27* lub: zabić, zgładzić, zniszczyć; ** hebr.: ger - tymczasowy mieszkaniec, przybysz bez praw dziedziczenia, cudzoziemiec; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zamordować, dokonać zamachu na

7. I mówić559: JH[WH] tego nie widzi*, nie zwraca na to uwagi** Bóg Jakuba.Hi 22,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - widzieć, dostrzegać, patrzeć na, zwracać uwagę; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozpoznawać, rozumieć, mieć wgląd, wiedzieć

8. Pojmijcie995, nierozumni* wśród ludu5971! Głupcy3684, kiedy staniecie się roztropni**?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być głupim, ociężałego serca, niepojętnym; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być roztropnym, postępować rozważnie, mądrze

9. Czy Ten, który osadza* ucho241, nie usłyszy8085? Czy Ten, który formuje** oko5869, nie zobaczy5027?Wj 4,11; Prz 20,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sadzić, ugruntowywać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nadawać kształt

10. Czy Ten, który poucza* narody1471, nie będzie karcił**, On, który uczy3925 człowieka120 wiedzy***?Iz 28,26* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - karać, napominać, pouczać, utrzymywać w karności; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - karcić, besztać, strofować, ganić, dowodzić, sądzić; *** lub: poznanie, umiejętność

11. JHWH zna3045 myśli* ludzkie**; są one jak tchnienie***.Hi 11,11-12; Rz 1,21; 1Kor 3,20* lub: zamysł, plan; ** dosłownie: człowieka - hebr.: adam - tu: l.poj.; *** lub: para, oddech - idiom: nic nieznaczące, marne, ulotne

12. Błogosławiony835 mąż*, którego Ty karcisz**, JH[WH], i nauczasz3925 go Twojego Prawa***;Hbr 12,6* lub: mocarz, wojownik, bohater - Wj 10,11 Jr 17,5.7; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utrzymywać w karności, karcić, karać, chłostać; *** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób

13. Aby zapewnić mu spokój* od złych7451 dni, aż będzie wykopany3738 grób** dla niegodziwego***.Ps 7,15; Ps 9,15; Prz 26,27* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - cichość, uspokajać, łagodzić, przejawiać spokój; ** hebr.: szahat - dół, otchłań, grób, zniszczenie - synonim Szeolu; *** lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca

14. JHWH bowiem3588 nie porzuci* swojego ludu5971 i nie opuści** swojego dziedzictwa5159.* lub: zostawiać, leżeć ugorem, porzucać, opuszczać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostawić, sprzeniewierzyć się, zaniedbać, odejść

15. Ponieważ sąd* powróci7725 do sprawiedliwości6664, a za nim** wszyscy prawego*** serca.* lub: orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej, sąd; ** domyślnie: za sądem; *** szczery, sprawiedliwy, prawidłowy

16. Kto stanie6965 za mną przeciwko5973 postępującym niegodziwie*? Kto ujmie** się za mną przeciwko czyniącym niegodziwość205?Ps 59,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zadać ranę, wyrządzić krzywdę, czynić nikczemność; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - umieścić, ustawić, ulokować się

17. Gdyby JHWH nie był mi pomocą*, jeszcze trochę4592, a moja dusza** zamieszkałaby7931 w milczeniu***.Ps 124,1-2* lub: wsparciem; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; *** idiom: (kraina) śmierci - por. Ps 115,17 - synonim Szeolu

18. Gdy518 powiedziałem559: Zachwiała* się moja stopa7272, Twoje miłosierdzie**, JHWH, mnie wsparło***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trząść się, zsuwać się; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, przychylność; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wspierać, podtrzymywać, wzmocnić, pocieszyć

19. W mnogości* niepokojących myśli** w moim wnętrzu*** Twoje pocieszenia8575 radują**** moją duszę5315.Iz 57,18; Iz 66,13* lub: obfitość, mnóstwo, wielkość; ** tylko tu i Ps 139,23; *** lub: środek, wewnętrzna część, ośrodek myśli i uczuć; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozkoszować się, zachwycać się, uradować się

20. Czy złączy* się z Tobą tron3678 nieprawości**, który planuje3335 krzywdę*** pod pozorem5921 prawa****?* lub: zjednoczyć się, złączyć się; ** lub: całkowity upadek, zniszczenie, klęska, tj. władza, która stanowi krzywdzące prawa - Ps 122,5; *** trud, mozół, krzywda; **** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna

21. Nastają* przeciwko duszy5315 sprawiedliwego6662 i krew1818 niewinną5355 potępiają**.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przenikać, wcinać, koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - zebrać w gromadzie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować niegodziwie, potępić jako winnego

22. Lecz JHWH stał1961 się moją twierdzą*, mój Bóg – skałą6697 mojej ucieczki**.Ps 46,1; Ps 46,7; Ps 62,2; Ps 62,6* lub: wyżyna, wysokość, bezpieczne miejsce na wysokości, twierdza; ** lub: kryjówka, miejsce schronienia, ucieczka

23. On zwróci* im jako odpłatę ich niegodziwość205 i za ich zło** ich wytraci***; wytraci ich JHWH, nasz Bóg.Ps 73,27; Ps 101,5; Ps 101,8* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wynagradzać, płacić, powodować zwrot, odnawiać; ** lub: niedola, krzywda, zło; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyniszczyć, unicestwić

↑↑

Psalm 95

1. Chodźcie*, wykrzykujmy radośnie7442 JHWH, wykrzykujmy triumfalnie** skale6697 naszego zbawienia3468!Hi 38,7; Ps 81,1* tryb rozkazujący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyjść, oddać się, żyć - metaforycznie sposób życia; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydawać okrzyk wojenny, krzyczeć triumfalnie (nad wrogami), wiwatować, wydać sygnał do wojny (zadąć w róg)

2. Przyjdźmy* przed Jego oblicze6440 z dziękczynieniem**, w pieśniach2158 wykrzykujmy triumfalnie7321 do Niego.Ps 100,4; J 2,9* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - spotkać, stanąć twarzą w twarz, być na przodzie; ** lub: wyznanie, chwała, dziękczynienie, ofiara dziękczynna

3. JHWH bowiem jest wielkim1419 Bogiem i wielkim1419 Królem4428 – ponad wszystkich bogów430.Ps 47,2; Ps 86,8; Ps 135,5; 1Tm 1,17

4. W Jego ręku3027 są głębiny* ziemi776 i Jego są szczyty8443 gór2022.Ps 135,6* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wgłębienie, głębokie miejsca, niezbadane głębiny

5. Do834 Niego należy morze i On je uczynił*, i Jego ręka ukształtowała** suchy ląd3006.Ps 146,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, pracować, wykonywać, powodować; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nadawać kształt, formować, planować

6. Wejdźcie*! Oddajmy pokłon7812 i padnijmy3766 przed Nim, błogosławmy** przed obliczem JHWH, który nas uczynił6213.Jr 33,2; J 4,24; Flp 2,10; Obj 4,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podejść, wkroczyć, zbliżyć się - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - klękać, błogosławić, chwalić, wielbić

7. On bowiem3588 jest naszym Bogiem, a my ludem5971 Jego pastwiska* i trzodą** Jego ręki. Dziś, jeśli518 Jego głos6963 usłyszycie8085;Hbr 3,7; Hbr 4,7* lub: wypasanie, wypas, pasterstwo; ** lub: drobne bydło, owce, kozy, trzoda, stada

8. Nie zatwardzajcie* waszych serc3824 jak w Meriba**, jak w dniu Massa*** – na pustyni;Wj 17,2; Lb 20,13; 1Sm 6,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić twardym, upartym, przejawiać upór; ** tj. „niesnaski, spór” - zdrój w Refidim na pustyni Sin; *** lub: „wystawianie na próbę, rozpacz”

9. Kiedy834 wystawiali mnie na próbę* wasi ojcowie1, doświadczali** mnie, choć widzieli7200 moje dzieła6467.Ps 78,17-18; 1Kor 10,9; Hbr 3,9* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - badać, kusić, oznaczać próbę metali, poddawać próbie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - badać, lustrować, sprawdzać, wykazywać, próbować

10. Przez czterdzieści lat czułem odrazę* do tego pokolenia1755 i powiedziałem: Ten lud5971 błądzi** sercem3824 i nie poznał3045 moich dróg;Lb 14,33; Lb 32,13; Hbr 3,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuć wstręt, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - brzydzić się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mylić się, błąkać się, zataczać się

11. Przysiągłem* im w swoim gniewie639, że nie wejdą935 do mojego odpoczynku**.Lb 14,23; Hbr 3,11; Hbr 3,18; Hbr 4,3* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - przysięgać, składać ślub, przeklinać; ** lub: miejsce odpoczynku, opanowanie - 2Sm 14,17

↑↑

Psalm 96

1. Śpiewajcie* JHWH nową2319 pieśń**, śpiewaj7891 JHWH cała3605 ziemio776!Iz 42,10; Obj 5,9* tryb rozkazujący; ** tj. pieśń, oda, hymn

2. Śpiewajcie7891 JHWH, błogosławcie1288 Jego imię*, opowiadajcie** o Jego zbawieniu3444 dzień3117 po dniu.Iz 25,9; Iz 52,7* lub: Jego imieniu - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przynosić wiadomość, ogłaszać (zbawienie) jako dobrą nowinę, ucieszyć się dobrą nowiną - tryb rozkazujący

3. Ogłaszajcie* wśród narodów1471 Jego chwałę**, wśród wszystkich ludów5971 Jego cuda***.1Krn 16,9; 1Krn 16,24* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - opowiadać, powtarzać, ogłaszać, rozmawiać; ** lub: cześć, godność, szacunek; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, nadzwyczajne, trudne do pojęcia (dzieła)

4. Wielki1419 bowiem jest JHWH i wychwalany*. On jest budzącym lęk** bardziej3966 niż wszyscy bogowie430.1Krn 16,25; 2Krn 2,5; Ps 135,5* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być chwalonym, być godnym pochwały; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie, nabożną cześć, przejąć lękiem

5. Gdyż wszyscy3605 bogowie narodów5971 są bezwartościowi*, a JHWH uczynił niebiosa.Ps 135,15; Iz 42,5; Jr 10,3; 1Kor 8,4* hebr.: ’elil - do niczego, nic niewart, bezwartościowy - synonim pogańskich bóstw - Kpł 19,4 Iz 2,8

6. Cześć* i majestat** przed Jego obliczem6440, potęga*** i piękno**** w Jego świątyni4720.* lub: świetność, majestat, moc; ** ozdoba, świetność, cześć, chwała; *** moc; **** piękno, chwała, cześć, chluba

7. Oddajcie* JHWH rodziny** narodów5971, oddajcie3051 JHWH chwałę3519 i moc5797.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, dostarczyć, ustawić, umieścić - tu tryb rozkazujący, jako idiom: Przyjść teraz - Rdz 11,3 38,16 Wj 1,10ᴬᴹᴳ złożyć ofiarę - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: klan, ród, rodzina, plemię, lud, naród, gatunek, rodzaj

8. Oddajcie3051 JHWH chwałę3519 Jego imieniu*, przynieście5375 dary4503 i wejdźcie935 do Jego przedsionków**.Ps 79,9; Ps 100,4* imię reprezentuje charakter i autorytet Boga; ** lub: dziedziniec bez ścian, ogrodzony teren, siedziba, osada

9. Oddajcie3051 JHWH pokłon7812 w ozdobie* świętości6944, niech cała ziemia776 drży** przed Jego obliczem6440.* lub: przyozdobienie, chwała; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kręcić się, zwijać się z (bólu), wirować, drżeć

10. Powiedzcie wśród narodów1471: JHWH króluje*; prawdziwie637 świat** zostanie utwierdzony***, aby nie został poruszony4131, i On będzie sądził1777 ludzi5971 sprawiedliwie4339.1Krn 16,31; Iz 11,41* lub: zakrólował - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** świat, zamieszkała ziemia, stały ląd; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, utrwalonym, nieugiętym, być stałym, pewnym, być gotowym

11. Niech się weselą* niebiosa8064 i niech się raduje1523 ziemia776; niech zaszumi7481 morze7481 i to, co je wypełnia**.1Krn 16,31-32; Ps 69,34; Ps 98,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; ** pełnia, mnóstwo, cała zawartość

12. Niech radują* się pola7704 i wszystko, co jest na nich, wtedy227 radośnie wykrzykną** wszystkie drzewa6086 leśne3293 –Iz 35,1; Iz 55,12-13* lub: unosić się radością, bardzo się radować, triumfować; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wydać okrzyk (radości, pochwały)

13. Przed obliczem6440 JHWH, bo3588 idzie935, bo idzie935, aby sądzić* ziemię776. Będzie sądził8199 świat** w sprawiedliwości6664, a narody5971 w swojej prawdzie***.Ps 98,9; Ml 3,1-2; 1Tes 4,16; Tt 2,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, zarządzać, sądzić, rozstrzygać spór, sprawować sąd, oczyszczać z zarzutów, karać; ** świat, zamieszkała ziemia, stały ląd; *** lub: stałość, pewność, wierność, prawda

↑↑

Psalm 97

1. JHWH króluje*, raduj** się ziemio776, i weselcie8055 się rozliczne7227 wyspy***!* lub: zakrólował - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** tryb rozkazujący - weselić, trząść się; *** metafora: najdalsze obszary - Iz 40,15 41,5 49,1 66,19 Jr 31,10

2. Chmura6051 i ciemność* wokół5439 Niego, sprawiedliwość** i prawo*** podstawą4349 Jego tronu3678.Pwt 4,11; Pwt 5,20; Ps 18,11* lub: ciężka bądź ciemna chmura, wielka, gęsta ciemność; ** lub: słuszność, prawość, sprawiedliwość, lojalność; *** lub: zarządzenie, orzeczenie, decyzja prawna, prawość

3. Ogień784 idzie1980 przed Jego obliczem6440 i pali3857 jego wrogów* wokoło**.Ps 18,8; Ps 50,3* lub: nieprzyjaciel, wróg, trudne położenie, niedola; ** lub: będzie szedł ... i zapali ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek ze wszystkich stron

4. Sprawił*, że Jego błyskawice** oświetlają215* świat8398, zobaczyła7200 to ziemia i drży***.Wj 19,16; Ps 77,18* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że coś świeci, zapalać; ** lub: piorun, grzmot, metafora: miecz, włócznia; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kręcić się, wirować, koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być zmuszonym do zwijania się z bólu

5. Góry2022 stopniały* jak wosk1749 przed obliczem6440 JHWH, przed obliczem6440 PANA** całej3605 ziemi776.Ne 1,5; Ps 50,6; Mi 1,4* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - znikać, odpadać, ulatniać, metaforycznie przelęknąć się; ** hebr.: ’adon - pan, ktoś stanowczy, silny, władca

6. Niebiosa8064 obwieściły* Jego sprawiedliwość6664, a wszystkie3605 narody5971 zobaczyły7200 Jego chwałę**.Ps 19,1; Ps 50,6; Rz 1,18-21* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mówić, ogłaszać, obwieszczać, oznajmiać, wyjaśniać, informować; ** chwała, splendor, majestat

7. Niech będą zawstydzeni* wszyscy, którzy służą posągom**, którzy chlubią7812 się bożkami***; oddajcie Mu pokłon**** wszyscy3605 bogowie430.Wj 15,11; Ps 96,5; J 4,24; Hbr 1,6; Obj 4,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstydzić się, być zażenowanym, rozczarowanym; ** hebr.: pesel - obraz, wyobrażenie bóstwa rzeźbione w drewnie lub wykuwane w kamieniu, a później odlewane z metalu; *** lub: do niczego, nic niewart, bezwartościowy - synonim pogańskich bóstw - por. Ps 96,5 przypis *; **** pokłon jako wyraz hołdu

8. Syjon* to usłyszał8085 i weseli się, a córki** Judy radują1523 się z powodu Twoich sądów4941, JHWH!Ps 48,11; So 3,14* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; ** idiom: inne miasta Judy

9. Ty bowiem, JHWH, jesteś Najwyższy5945 ponad5921 całą ziemią776, wywyższony* ponad wszystkich3605 bogów430.1Krn 16,25; Ps 95,3; Ps 96,4* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać uniesionym w górę, zostać wywyższonym

10. Wy, którzy miłujecie157 JHWH, miejcie w nienawiści* zło7451; On strzeże** dusz5315 swoich świętych2623, wyrywa*** ich z ręki3027 niegodziwych7563.Prz 2,8; Prz 8,13; Ps 31,23; Ps 37,28; Ps 145,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tryb rozkazujący nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, odzyskać

11. Światło216 zostało zasiane2232 dla sprawiedliwego6662 i radość* dla tych, którzy są prawego** serca3820.Ps 112,4; Prz 4,18* lub: zadowolenie, radość, pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw; ** szczery, prawy, prawidłowy, należyty

12. Radujcie8055 się w JHWH sprawiedliwi6662 i wysławiajcie* Go, mając w pamięci** Jego świętość***.Ps 30,4; Ps 32,1* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, chwalić, wyznawać; ** lub: pomnik, pamięć, wzmianka; *** hebr.: qodes - Ps 77,13 przypis *

↑↑

Psalm 98

1. Psalm4210. Śpiewajcie JHWH nową2319 pieśń, bo uczynił6213 cudowne* dzieła, Jego prawica3225 i święte6944 ramię** dały Mu zwycięstwo***.Wj 15,11; Ps 33,3; Ps 77,14; Ps 86,10; Ps 96,1; Iz 59,16; Iz 63,5* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, nadzwyczajne, trudne do pojęcia (dzieła); ** słowo prawica i ramię odnosi się do Bożej mocy i władzy rządzenia; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić, zwyciężyć

2. JHWH objawił* swoje zbawienie3444, okazał** swoją sprawiedliwość6666 na oczach narodów1471.Iz 52,10; Łk 2,30* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić, oznajmić; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odsłonić, odkryć, obnażyć, ujawnić, ukazać, objawić

3. Pamiętał* o swoim miłosierdziu** i swojej wierności*** wobec domu Izraela****; wszystkie krańce ziemi776 ujrzały7200 zbawienie***** naszego Boga.Iz 49,6; Dz 28,28* lub: wspomniał; ** hebr.: chesed - por. Ps 25,10 40,10.11 57,3; *** emunach - wierność, stałość, wytrwałość; **** biblijne określenie dwunastu plemion Izraela - por. 2Sm 6,4 Ez 8,5 Mt 15,24 Dz 2,36; ***** lub: wybawienie, dobrobyt, pomyślność, zwycięstwo

4. Triumfalnie wykrzykuj* dla JHWH cała ziemio776; wybuchnijcie z radości6476 i radośnie wiwatujcie**.Ps 66,1; Ps 100,1; Iz 44,23* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydać okrzyk wojenny, krzyczeć triumfalnie (nad wrogami), wiwatować, dawać sygnał - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wydać okrzyk (radości, pochwały), wiwatować

5. Grajcie* JHWH na cytrze**, na cytrze3658 przy dźwięku6963 melodii***.Ps 51,3; Iz 51,3* lub: wysławiać śpiewem przy wtórze instrumentów; ** tj. instrument szarpany, lira; *** muzyka, melodia, śpiew

6. Na trąbach* i przy dźwięku6963 rogu** wykrzykujcie radośnie7321 przed obliczem6440 króla4428, JHWH.Lb 10,10; 2Krn 15,14; Mt 27,11; 1Tm 1,17* tj. instrument blaszany z miedzi lub brązu; ** hebr.: szofar - róg, róg barani - Wj 19,16 Kpł 25,9

7. Niech zaszumi7481 morze3220 i to, co je wypełnia*, świat8398** i ci, którzy na nim mieszkają3427.Ps 89,11; Ps 96,11* lub: pełnia, mnóstwo, cała zawartość; ** hebr.: tebel - świat, zamieszkała ziemia, stały ląd

8. Niech rzeki5104 uderzą4222 w dłoń*, niech góry wspólnie3162 radośnie wiwatują7442;* tj. gest wyrażający radość, klaskać ... uderzają w dłoń - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

9. Przed obliczem6440 JHWH, bo idzie935, by sądzić8199* ziemię776. Będzie sądził8199 świat8398 sprawiedliwie6664** i narody5971 według słuszności4339***.Dz 17,31; 2Tm 4,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sądzić, rozstrzygać spór, sprawować sąd, oczyszczać z zarzutów, karać; ** prawość, słuszność, lojalność; *** lub: słusznie, sprawiedliwie

↑↑

Psalm 99

1. JHWH króluje*, niech drżą7264 narody; siedzi** ponad cherubami***, niech zatrzęsie**** się ziemia776.Rdz 3,24; Wj 25,22; 2Sm 6,2; Ps 80,1; Hbr 9,5* lub: zakrólował - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** siedzi - domyślnie: na tronie; *** stworzenie duchowe przedstawiane jako stróż edenu reprezentujące chwałę Bożą i Jego majestat - Rdz 3,24 Ez 10,3; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - drżeć, trząść się, bujać się

2. Wielki1419 jest JHWH na Syjonie* i wywyższony7311 nad wszystkie narody5971.* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35

3. Niech wysławiają* Jego wielkie i budzące lęk** imię. On*** jest święty6918.Pwt 28,58; Obj 15,4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, chwalić, wyznawać; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie, nabożną cześć, przejąć lękiem; *** lub: ono (imię) jest święte - King James Version, Young Literal Translation, Biblia Gdańska, Biblia Brzeska, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek por. - Mt 6,9

4. I potężny5797 – król miłujący157 sąd*. Ty ustanowiłeś** to, co słuszne4339. Ty wykonujesz6213 sąd4941 i sprawiedliwość6666 w Jakubie.* lub: orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej, sąd; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ustalić, ustanowić, zrobić, utrwalić, kierować

5. Wywyższajcie7311 JHWH, naszego Boga, i oddajcie pokłon* u podnóżka1916 Jego stóp. On jest święty**.* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - padać na twarz, oddawać pokłon, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć płasko i pozwolić by oprawcy przeszli po grzbiecie - Iz 51,23; ** hebr.: qadosz - por. Ps 78,41 przypis ***, i w. 3

6. Mojżesz* i Aaron175 wśród Jego kapłanów**, a Samuel*** wśród tych, którzy wzywają7121 Jego imienia8034; wołali7121 do JHWH, a On im odpowiedział6030.1Sm 12,18* hebr.: moseʰ - „wyciągnięty” (z wody); ** hebr.: kohen - kapłan - członek rodu Aarona z pokolenia Lewiego - Wj 28,1 Kpł 1,5.8 3,2 główny urzędnik, władca; *** tj. „jego imię El” - syn Elkany i Anny - 1Sm 1,20

7. W słupie5982 obłoku6051 mówił1696 do nich, a oni strzegli* Jego świadectw** i dekretów***, które im dał5414.Lb 12,5; Lb 14,14; Pwt 31,15-18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, czuwać, ochraniać, zachować; ** tj. świadectwa o Bożych prawach - zawsze w l.mn.; *** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna

8. JHWH, nasz Boże430, Ty im odpowiedziałeś*, byłeś dla nich Bogiem410, który przebacza**, lecz także karze*** za ich złe czyny5949.Ps 78,38* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpowiadać, reagować, zaświadczać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zabrać (poniesienie winy za kogoś - por. Wj 28,43) usunąć czyjąś winę - Kpł 10,17 przebaczyć - Rdz 18,24; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pomścić, brać odwet, żywić mściwe uczucia, ... byłeś mścicielem za złe czyny wobec nich (?) - por. Word Biblical Commentary Ps 99,8ᴬ

9. Wywyższajcie7311 JHWH, naszego Boga, i oddajcie pokłon* na Jego świętej6918 górze**, bo JHWH, nasz Bóg, jest święty6918.Obj 4,8* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - padać na twarz, oddawać pokłon, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć płasko i pozwolić by oprawcy przeszli po grzbiecie - Iz 51,23; ** tj. na górze Syjon - por. Ps 2,6 8,11 15,1 132,13-14

↑↑

Psalm 100

1. Psalm4210 dla dziękczynienia*. Triumfalnie wykrzykujcie** JHWH – cała3605 ziemio776!Ps 66,1; Ps 95,1-2; Ps 98,4-6* lub: wyznanie, chwała, dziękczynienie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydać okrzyk wojenny, krzyczeć triumfalnie (nad wrogami), wiwatować, dawać sygnał - tryb rozkazujący

2. Służcie* JHWH z weselem**, przychodźcie935 z radością*** przed Jego oblicze6440.* tryb rozkazujący; ** lub: zadowolenie, radość, pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw; *** krzyk, okrzyk (radości)

3. Wiedzcie*, że JHWH jest Bogiem, to On nas uczynił**, a nie my sami siebie***; jesteśmy Jego ludem5971 i owcami**** Jego pastwiska4830.Pwt 4,35; Ps 95,7; Ps 119,73; Ez 34,30-31; Łk 18,19; J 1,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poznawać, wiedzieć - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kształtować, czynić, On sam ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** wg ketiv: - a nie my, wg qere: a my jesteśmy Jego, inni: na pewno, istotnie; **** lub: drobne bydło, owce, kozy, trzoda, stada

4. Przekroczcie935 Jego bramy8179 z dziękczynieniem* i Jego przedsionek2691 z wychwalaniem**; wysławiajcie*** Go, błogosławcie1288 Jego imię8034;Ps 95,2; Ps 116,17-19; Kol 4,2* lub: wyznanie, chwała, dziękczynienie; ** lub: chwała, uwielbienie, pieśń pochwalna bądź hymn pochwalny, rozgłos, sława; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chwalić - por. Ps 99,3 przypis *

5. JHWH bowiem jest dobry*, Jego miłosierdzie** trwa na wieki5769, a Jego prawda*** z pokolenia1755 na pokolenie1755.Ps 119,90; Ps 136,1* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość, szczęście, dobro moralne; ** dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; *** wierność, stałość, zaufanie, prawda

↑↑

Psalm 101

1. Psalm Dawida*. Pragnę śpiewać7891 o miłosierdziu2617 i sądzie**; Tobie, JHWH, pragnę oddać chwałę***.* lub: dla Dawida; ** lub: zarządzenie, orzeczenie, decyzja (prawna), słuszność; *** lub: wysławiać śpiewem przy wtórze instrumentów

2. Pragnę mądrze* kroczyć drogą1870 doskonałą**, gdy*** przyjdziesz935 do mnie. Pragnę chodzić w swoim domu w prawości**** serca.1Krl 9,4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować rozważnie, mądrze; ** lub: bez skazy, posiadający uczciwość, być kompletnym; *** lub: przysłówek pytający, stąd: kiedy przyjdziesz? - por. Biblia Lubelska, gdy - Wj 8,5 por. Biblia Brzeska; **** niewinność, prostota, pełnia

3. Nie postawię7896 przed swoje oczy5869 nic nikczemnego*; nienawidzę8130 postępowania6213 odstępców**, nie przylgnie1692 ono do mnie.Wj 10,10; Pwt 15,9; Ps 1,1* dosłownie: słowo Beliala - por. Ps 41,8 idiom: coś bezwartościowego, niegodziwego, buntowniczego, w LXX - imię diabła; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - gwałtownie skręcać, zbaczać, odpadać, oddawać się idolatrii, zwracać się ku kłamstwu, tylko tu i Ps 40,4 przypis ****

4. Serce3824 przewrotne* zostanie usunięte5493 ode mnie, nie chcę znać3045 złego**.Prz 3,32* lub: przekręcony, zniekształcony, wykrzywiony, wypaczony; ** lub: niedola, krzywda, zło tu przymiotnik l.poj., King James Version - złych (ludzi)

5. Zniszczę* tego, kto potajemnie5643 oczernia** swojego bliźniego7453, nie zniosę wyniosłych1362 oczu*** i nadętego**** serca3820.Ps 50,20; Jr 20,4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyniszczyć, unicestwić, uciszyć; ** wg ketiv: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oczernia, zniesławia, wg qere: oczerniający; *** idiom: pysznych i dumnych; **** dosłownie: szeroki, obszerny

6. Moje oczy zwrócone będą na wiernych* tej ziemi776, pragnę, by mieszkali** ze mną; kto chodzi*** drogą doskonałą8549, ten będzie mi służył8334.Ps 119,1; Prz 11,20* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, wiernym, godnym zaufania; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, siadać, być, pozostawać, zostawać, mieszkać; *** por. Ps 15,2 przypis * i Rz 6,4 przypis **

7. Nie zamieszka3427 we wnętrzu7130 mojego domu, ten kto dopuszcza* się zdrady**, mówiący kłamstwa*** nie ostoi3559 się przed5048 moimi oczami5869.Ps 31,18; Ps 52,3; Ps 63,11* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, przygotowywać; ** lub: oszustwo; *** lub: fałszerstwo, podstęp, krzywda, fałsz, oszustwo

8. Co rano1242 będę niszczył* wszystkich niegodziwych** na ziemi776, by wyciąć3772 z miasta5892 JHWH wszystkich3605 złoczyńców***.Ps 48,2; Ps 48,8; Ps 75,10; Jr 21,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyniszczyć, unicestwić, uciszyć; ** lub: winny, przestępczy, złoczyńca; *** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult

↑↑

Psalm 102

Modlitwa8605* strapionego6041**, gdy uciśniony5848*** wylewa8210 swoją skargę7879**** przed obliczem6440 JHWH.termin szczególnie na początku psalmów o charakterze poetyckimlub: biedny, utrapiony, słaby, nędzny, skromnylub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być omdlałym, być osłabionym, omdlewać (z troski)lub: rozważanie, zaduma, niepokój, skarga, zmartwienie

1. JHWH, wysłuchaj***** mojej modlitwy8605 i niech przyjdzie do Ciebie moje wołanie******.***** tryb rozkazujący; ****** lub: wołanie, błaganie, krzyk o pomoc

2. Nie ukrywaj5641 przede mną swojego oblicza6440, w dniu3117 mojego ucisku* nakłoń5186 ku mnie swoje ucho241; w dniu3117, w którym Cię wzywam**, szybko*** mi odpowiedz6030.Ps 27,9; Ps 69,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trudne położenie, niedola, wróg, nieprzyjaciel; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; *** lub: śpiesznie, bardzo szybko, błyskawicznie

3. Moje dni3117 bowiem nikną* niczym w dymie6227, a moje kości6106 płoną** jak ognisko***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - marnieć, dojść do kresu, być zużytym; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wyschniętym, być suchym, palić (się); *** palenisko

4. Moje serce3820 zostało porażone* jak trawa i uschło**, tak że3588 zapomniałem7911 jeść398 mój chleb***.Ps 37,2* lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - otrzymać cios, być pobitym, zostać porażonym (chorobą lub śmiercią); ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wyschniętym, być bez wilgoci; *** lub: żywność, zboże, chleb

5. Od głosu6963 mojego wzdychania*, moje kości** przylgnęły*** mi do ciała1320.Hi 19,20; Lm 4,8* lub: jęczenie (w wyrazie żalu bądź fizycznej udręki); ** dosłownie: moja kość; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przylgnąć do, trwać przy

6. Jestem podobny1819 do sowy* na pustyni4057, stałem1961 się jak puchacz** na pustkowiu2723.* lub: nieczysty ptak, kormoran, pelikan (?), gęś, sowa; ** lub: gatunek sowy (nieczysty), ptak żyjący w ruinach

7. Czuwam* i stałem1961 się jak ptak** samotny909 na dachu1406.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - budzić się, pilnować; ** lub: dziki ptak, ptak, który czyści szczęki krokodyla (?)

8. Każdego3605 dnia* urągają** mi moi wrogowie341 i chełpią*** się wobec mnie ci, którzy mnie przeklinają****.* lub: przez cały dzień; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić wyrzuty, przeciwstawiać się, urągać; *** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być chwalonym, koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - robić głupca z, ci, którzy mnie chwalili - Septuaginta moi naśmiewcy - EIB; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - przysięgać

9. Jadam bowiem popiół* jak chleb3899, a mój napój** mieszam4537 z płaczem1065;* lub: coś bez wartości, popiół; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: napój, orzeźwienie

10. W obliczu6440 Twojego gniewu2195 i zapalczywości*, bo podniosłeś** mnie i strąciłeś7993.* lub: gniew, złość, gniewny osąd, smutek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, dźwigać, nieść, wspierać, podtrzymywać

11. Moje dni3117 są jak wydłużony5186 cień*, a ja sam usycham** jak trawa6212.Hi 8,9; Hi 14,2; Ps 109,23; Iz 50,6* idiom: coraz bliższe końca; ** lub: żywność, zboże, chleb

12. Ale Ty, JHWH, trwasz* na wieki5769, a pamięć2143 o Tobie z pokolenia1755 na pokolenie.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, być ustawionym, zostawać, mieszkać

13. Ty powstaniesz6965 i okażesz miłosierdzie* Syjonowi**, bo czas6256, byś się nad nim zlitował***, bo nadszedł czas wyznaczony4150.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mieć litość, miłosierdzie, współczuć; ** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać przychylność, łaskawość, miłosierdzie

14. Twoi słudzy5650 bowiem mają upodobanie* w jego kamieniach68 i litują** się nad jego prochem***;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być łaskawym, życzliwym, przyjmować życzliwie, mieć upodobanie w; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić przychylnym, być łaskawym; *** lub: gruzami - Ne 4,2.10

15. A narody* będą się bać** imienia JHWH a wszyscy królowie4428 ziemi – Twojej chwały;Ps 86,9; Iz 59,19* lub: poganie, narody, nie-Żydzi; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, lękać się, czcić, szanować

16. Gdy JHWH odbuduje* Syjon** i ukaże7200 się w swojej chwale***;Ps 147,2; Iz 60,1-2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - budować, odbudowywać, metafora: zakładać rodzinę; ** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; *** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek - a także: ludzie - Rdz 34,13 Hi 19,9 Ps 8,5 21,5 - por. EIB - Ps 30,13

17. Przychylił* się do modlitwy8605 obdartego** i nie pogardził959 ich modlitwami8605.Ne 1,6; Ne 1,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać się ku, mieć się ku, zbliżać się; ** lub: odarty, ogołocony, nagi, obnażony - Jr 17,6, tu: l.poj.

18. Zostanie to zapisane3789 dla następnego* pokolenia1755, a lud5971, który ma być stworzony1254, będzie chwalić** JH[WH].Pwt 31,19* lub: następny, kolejny, zachodni, najdalej położony, ostatni; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chwalić się, wygłosić pochwałę, chełpić się

19. Gdyż3588 spojrzał* ze swojej świętej** wysokości4791; JHWH spojrzał w dół8259 z nieba*** na ziemię776.2Krn 16,9; Ps 14,2; Ps 33,13; Ps 53,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć w dół; ** lub: odrębność, świętość, miejsce święte - por. Ps 89,35 105,43; *** dosłownie: z niebios - 2Kor 12,2 przypis ****

20. Aby wysłuchać8085 jęku* więźnia** i uwolnić skazanych*** na śmierć8546;Wj 2,24; Ps 79,11; Iz 42,7; Iz 61,1* lub: płakanie, jęczenie, opłakiwanie; ** jeniec, niewolnik; *** idiom: synów śmierci - por. Ps 79,11

21. Aby głoszono* na Syjonie6726 imię JHWH i Jego chwałę** w Jerozolimie***;Ps 22,22; Ps 51,19; Ps 68,29* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powtarzać, zliczać, przekazywać szczegółowo; ** lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny; *** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”

22. Gdy razem3162 zostaną zgromadzone* narody5971 i królestwa4467, aby służyć** JHWH.Ps 22,27; Za 8,20-23* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - gromadzić, zbierać, zostać zebranym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trudzić się, pracować, służyć

23. Wyczerpała* się w drodze1870 jego** siła3581, skrócił7114 moje dni3117.Ps 39,5; Ps 89,45* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - upokarzać, źle traktować, dręczyć, osłabiać; ** wg ketiv - jego siła, LXX wg qere moja siła - por. Word Biblical Commentary Ps 102,24

24. Powiedziałem: Mój Boże, nie zabieraj* mnie w połowie2677 moich dni3117; Twoje lata** bowiem trwają z pokolenia1755 na pokolenia.Hi 36,26; Ps 90,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przyprowadzić w górę, spowodować wejście w górę; ** hebr.: sanaʰ - rok, życie, lata życia

25. Ty dawno* założyłeś fundamenty** ziemi776 i niebiosa8064 są dziełem4639 Twoich rąk3027.Ne 9,6; Hi 38,4; Ps 96,5; Hbr 1,10* lub: wcześniej, przed - jako przysłówek, oblicze, twarz, osoba; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustanawiać, zakładać fundament, przeznaczyć

26. One przeminą*, ale Ty859 pozostaniesz**; wszystkie jak szata899 się zużyją1086, zmienisz*** je jak płaszcz**** i będą zastąpione*****.Iz 34,4; Iz 51,6; Rz 8,20; 2P 3,7-12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginąć, umrzeć, zostać zgładzonym, zniknąć; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, trwać, wytrzymywać; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zmienić, zastąpić, odnowić; **** lub: odzienie, szata, strój, ubiór; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - umrzeć, zniknąć, przejść przez, przejść szybko dalej, pojawić się znowu

27. Ale Ty – jesteś ten sam, a Twoje lata* się nie skończą**.Ml 3,6; Hbr 13,8; Jk 1,17* hebr.: sanaʰ - rok, życie, lata życia; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ukończonym, zużytym, pełnym, dojść do kresu

28. Synowie1121 Twoich sług5650 będą mieszkać* bezpiecznie, a ich potomstwo** zostanie utwierdzone*** przed Twoim obliczem6440.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - osiedlić się, przebywać, pozostawać, mieszkać; ** dosłownie: nasienie; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być niewzruszenie ustanowionym

↑↑

Psalm 103

1. Psalm Dawida*. Błogosław1288, duszo** moja, JHWH, i całe3605 moje wnętrze*** – Jego święte imię.* lub: dla Dawida; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca; *** lub: środek, wewnętrzna część, ośrodek myśli i uczuć - l.mn.

2. Błogosław1288, moja duszo5315, JHWH, i nie zapominaj* o wszystkich Jego dobrodziejstwach**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać się troszczyć, zapominać; ** lub: odpłata, korzyść, dobrodziejstwo, nagroda, profity

3. On przebacza5545 wszystkie3605 twoje nieprawości*, On uzdrawia** wszystkie3605 twoje choroby8463;Wj 15,26; Ps 85,2; Iz 33,24; Łk 7,47; Rz 4,7* lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uzdrawiać, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - naprawiać - Jr 19,11

4. On wyzwala1350 twoje życie2416 od zguby*, koronuje** cię miłosierdziem2617 i wielką litością7356.Jr 31,11; Oz 13,14; Ga 3,13; Tt 2,14; 1P 1,18* hebr.: szahat - dół, otchłań, grób, zniszczenie - synonim Szeolu - por. Ps 16,10 30,9 49,10; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - koronować, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - otaczać

5. On nasyca* dobrem twoje usta** i odnawia twoją młodość jak u orła***.Ps 107,9* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zaspokajać, wzbogacać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nasyconym; ** dosłownie: ozdoby, tu znaczenie niepewne, usta - King James Version, Biblia Gdańska, Biblia Brzeska pragnienia - Septuaginta, Biblia Lubelska życie, codzienność - Biblia Warszawska, EIB; *** myśl nawiązuje do odnowy sił witalnych orła, zmuszonego zrzucić z siebie stare pióra (ok. 50 - letnie), by móc ponownie latać

6. JHWH czyni6213 to, co sprawiedliwe i zapewnia sądy* wszystkim, którzy zostali uciśnieni**.* lub: orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej, sąd; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciskać, krzywdzić, wymuszać

7. Oznajmił* swoje drogi1870 Mojżeszowi, a synom1121 Izraela swoje dzieła5949.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić, oznajmić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, umieć

8. Współczujący* i litościwy2587 jest JHWH, nieskory** do gniewu*** i pełen wielkiego7227 miłosierdzia****.Wj 34,6; Lb 14,18; Pwt 5,10; Ne 9,17; Ps 86,15* hebr.: rahum - współczujący, miłosierny; ** lub: cierpliwy, nieskory do gniewu; *** metafora: fuknąć gniewnie; **** dobroć, łaskawość, wierność

9. Nie będzie procesował* się bez końca5331 ani chował5201 urazy na wieki**.Ps 30,5; Iz 57,16; Mi 7,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prowadzić sprawę, proces (prawny), pozywać do sądu, złożyć skargę, walczyć, kłócić; ** na zawsze

10. Nie czyni6213 z nami stosownie do naszych grzechów2399 ani nie odpłaca* nam stosownie do naszych nieprawości**.Ezd 9,13; Hi 11,6; Ps 130,3* lub: wymierzyć, uczynić, odmierzyć obficie, odpłacić; ** lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość

11. Jak wysoko1361 bowiem3588 są niebiosa8064 nad ziemią776, tak wielkie* jest Jego miłosierdzie2617 nad5921 tymi, którzy się Go boją**.Ps 103,17; Łk 1,50* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być silnym, mocnym, zwyciężyć; ** lub: pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony

12. Jak odległym* jest wschód4217 od zachodu4628, tak odsunął** od nas nasze występki***.Iz 43,25; Jr 31,34* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być odległym, być dalekim; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić odległość, odejść daleko, odsunąć; *** lub: przewinienie, bunt, czyny zbrodnicze, profanacja

13. Jak ojciec1 lituje* się nad dziećmi**, tak JHWH lituje7355 się nad tymi, którzy się Go boją3373.Prz 3,12; Iz 63,16; Ml 3,17; Hbr 12,9* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mieć litość, być miłosiernym, współczuć, litować się; ** hebr.: ben - syn, dziecko, wnuk, członek grupy

14. Bo3588 On1931 wie3045, jakim jesteśmy tworem*; pamięta2142, że3588 jesteśmy prochem6083.* lub: kształt, forma, cel, zamysł, metafora: ulepiony człowiek

15. Dni3117 człowieka* są jak trawa2682, kwitnie6692 jak kwiat6731 polny7704.Hi 14,2; 1P 1,24* lub: mężczyzna, mąż, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy

16. Wiatr* na niego powieje** i nie ma go, i nie zauważy*** się więcej5750 jego miejsca4725.* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; ** dosłownie: przejdzie nad nim - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uważać, zwracać uwagę na, rozróżniać, zauważać, być rozpoznanym

17. Ale miłosierdzie2617 JHWH od wieków5769 na wieki5769 nad tymi, którzy się Go boją3373, a Jego sprawiedliwość* nad synami synów**;* hebr.: cedaka - prawość, sprawiedliwość, także: okazanie łaskawości i przyjście z pomocą; ** idiom: wnukami

18. Dla tych, którzy strzegą* Jego przymierza** i pamiętają2142, aby wykonywać Jego ustawy***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę, zachowywać; ** hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; *** lub: nakaz, ustawa - Ps 19,8 111,7 119,4.15.27.40 ...

19. JHWH na niebiosach8064 utwierdził* swój tron**, a Jego królestwo4438 panuje4910 nad wszystkimi3605.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - utwierdzić, ustalić, dokonać, zrobić, umocnić; ** metonimia - utwierdził swoje panowanie

20. Błogosławcie1288 JHWH, Jego aniołowie*, potężni1368 siłą3581, wykonujący6213 Jego Słowo1697, aby słuchano** głosu6963 Jego Słowa***.Ps 8,5; Ps 68,17; Ps 104,4* hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słuchać, okazać posłuszeństwo; *** lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa

21. Błogosławcie* JHWH, wszystkie3605 Jego zastępy**, służący8334 Jemu i wykonujący6213 Jego dobrą wolę***.1Krl 22,19; Ne 9,6* tryb rozkazujący; ** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; *** lub: przynosić przyjemność, rozkosz, upodobanie, łaskę

22. Błogosławcie* JHWH, wszystkie3605 Jego dzieła**, we wszystkich miejscach4725 Jego panowania***. Błogosław*, moja duszo5315, JHWH.* tryb rozkazujący; ** lub: dzieło, praca, czyn, zajęcie, przedsięwzięcie, osiągnięcie, wytwór, wyrób; *** zwierzchnictwo

↑↑

Psalm 104

1. Błogosław, duszo5315 moja, JHWH! JHWH, Boże mój, jesteś bardzo3966 wielki*! Przyoblekłeś** się w majestat*** i dostojeństwo****.Ps 93,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się wywyższonym, wielkim; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ubierać się, nosić; *** świetność, majestat, moc; **** lub: świetność, cześć, chwała, dostojeństwo

2. Owijasz* się światłością216 jak szatą**, rozciągnąłeś5186 niebiosa8064 jak zasłonę***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - owinąć, okryć się, zakryć; ** odzież, szata, okrycie wierzchnie, chusta, płaszcz; *** kurtyna, namiot

3. Wznosisz* na wodach4325 swoje tarasy**, czynisz7760 obłoki5645 swoim rydwanem7398, chodzisz1980 na skrzydłach wiatru7307.Am 9,6* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - układać belki, wykładać belkami, budować z belek; ** lub: poddasze, strych, pokój na płaskim dachu, balkon

4. Czynisz6213 swoimi posłańcami* wiatry**, swoimi sługami8334 ogień płonący***.Hbr 1,7; Hbr 1,14* hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr; *** lub: swoich aniołów czynisz duchami, swoje sługi ogniem ...

5. Podtrzymujesz* fundamenty** ziemi776, nie zostanie poruszona4131 na wieki5769 wieczne5703.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dodać, zwiększyć, zrobić ponownie, uczynić jeszcze raz więcej, nie przerywać działania - por. jeszcze raz tworzy ziemię - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, mocno utwierdzasz - Biblia Poznańska, posadowiłeś - EIB; ** lub: trwałe miejsce, fundament, wsparcie, podstawa

6. Odziałeś3680 ją głębią* jak szatą3830, wody stanęły** nad5921 górami2022.Rdz 1,9; Rdz 7,19* hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - por. Rdz 1,2; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, wystąpić, trwać, wytrzymywać

7. Na Twoje napomnienie* umkną5127, a na dźwięk6963 Twojego grzmotu7482 uciekną w pośpiechu**.Ps 18,15; Ps 106,9* lub: nagana, napomnienie, grozić, karcić, zagrażać; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - śpieszyć się, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trwożyć, uciekać w pośpiechu

8. Wzniosły5927 się ponad góry2022, zniżyły się w doliny1237, na miejsce*, które dla nich ustanowiłeś**.Ps 65,6* lub: miejsce, przestrzeń, region, kraj; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zakładać, ustanawiać, rozpoczynać

9. Wyznaczyłeś* im granicę1366, aby jej nie przekroczyły** i nie powróciły7725, aby okryć*** ziemię****.Rdz 9,11-15; Hi 26,10; Ps 33,7; Jr 5,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, ustawiać, układać, umieszczać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zalać; **** ziemia jako planeta, kraj

10. Ty posyłasz7971 strumienie* w doliny**, aby płynęły*** między górami2022;Iz 41,18* lub: źródło, zdrój; ** rwący potok, dolina, wadi, dolina rwącego potoku - stąd: ... źródła w koryta rzeczne - EIB; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chodzić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść - będą chodzić między górami - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

11. Napoją* każde zwierzę2416 polne**, dzikie osły*** ugaszą7665 w nich swoje pragnienie6772.Hi 39,5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podlewać, nawadniać, poić wodą, dawać pić; ** dosłownie: pola - l.poj.; *** lub: zebra

12. Nad5921 nimi* osiedli** się ptactwo5775 niebios; spośród listowia6073 wyda swój głos6963.Mt 8,20* lub: na nich - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - domyślnie: górach z w. 10; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebywać, pozostawać, mieszkać, osiedlić się

13. Nawadniasz* góry2022 ze swoich górnych komnat**, owocem6529 Twoich dzieł4639 nasyci*** się ziemia776.Ps 147,8* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podlewać, nawadniać, poić wodą, dawać pić; ** por. w. 3 przypis **; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nasyconym, zaspokojonym, mieć w nadmiarze

14. Sprawiasz, że rośnie6779 trawa* dla bydła929 i zioła** dla pracy*** człowieka120, aby mógł wydobyć**** chleb3899 z tej ziemi776;* lub: por, zielona trawa, roślinność na pastwisku, trawa; ** lub: zioło, trawy, trawa, zielona roślinność; *** trud, praca fizyczna, służba; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wywieść, wyprowadzić, wyzwolić

15. I wino3196, które rozweseli* serce3824 człowieka582, i oliwę8081, od której zostanie rozjaśnione** oblicze6440, i chleb3899, który wzmocni*** serce3824 człowieka582.Sdz 9,13; Prz 31,6* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powodować radość, cieszyć; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić świecącym; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wspierać, podtrzymywać, być wytrzymałym, wzmocnić

16. Nasycą* się drzewa6086 JHWH, cedry** Libanu3844, które zasadził5193;Lb 24,6* por. w. 13 przypis ***; ** tj. cedry Libanu - cenny materiał budowlany, symbol dostojeństwa, siły i majestatu - por. Ez 31,2-9 Ps 92,12

17. Na których834 ptaki6833 budują gniazda*; cyprysy**, gdzie bocian2624 ma swój dom1004.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wić, budować gniazdo; ** cyprys, świerk, jałowiec, sosna, drzewce włóczni, którymi się wywija - stąd (?) na szczytach, na wierzchołku, nad nimi - Biblia Warszawska, EIB, Biblia Lubelska, Septuaginta

18. Wysokie1364 góry2022 są dla górskich kozic*, a skały** schronieniem4268 dla królików***.* hebr.: ja’el - kozica górska, kozioł śnieżny - Hi 39,1; ** tj. pionowa lub stroma skała, klif, urwisko; *** góralek przylądkowy, królik, góralki, świstak - Pwt 14,7 Jr 26,24

19. Uczynił6213 księżyc3394, dla oznaczenia* czasów; słońce8121 wie kiedy ma zachodzić**.Rdz 1,14* lub: wyznaczone miejsce, czas, spotkanie, znak, sygnał - oznaczanie miesięcy (?); ** dosłownie: zna swój zachód

20. Sprowadzisz* ciemność2822, aby była1961 noc3915, w niej krążą** wszystkie zwierzęta2416 leśne3293.Iz 45,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć (ręce na), ustawiać, rozmieszczać, wyznaczać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pełzają, chodzą na czworakach

21. Lwięta3715 ryczą7580 za łupem* i żądają** pokarmu400 od Boga.Hi 37,8; Hi 38,39* lub: żer, żywność, łup, to co zostało poszarpane; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, pragnąć, żądać, domagać się, prosić

22. A gdy słońce8121 wstaje2224, schodzą się razem* i kładą7257 się w swoich legowiskach**.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zbierać się, gromadzić się, zostać zabranym, zginąć; ** lub: mieszkanie, domostwo, schronienie, nora, legowisko

23. Wtedy wychodzi3318 człowiek* do swojego dzieła6467 i do swojej pracy** aż do wieczora.* hebr.: adam - l.poj.; ** lub: trud, praca fizyczna, służba

24. O, jak liczne* są Twoje dzieła**, JHWH! Wszystkie je uczyniłeś6213 mądrze***, ziemia776 jest pełna4390 Twojego bogactwa****.Rdz 3,19* lub: wielkie; ** czyn, działanie, praca, przedsięwzięcie, wytwór; *** mądrość, zmyślność, roztropność, biegłość; **** lub: nabytek, własność, mienie, bogactwo, w sensie ogólnym - stworzenie, stąd: ... wypełniła się Twoimi stworzeniami - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

25. A tutaj2088 morze* wielkie1419, na obie strony** szerokie7342, w nim niezliczone4557 istoty pełzające***, zwierzęta2416 małe6996 z dużymi1419.* często o Morzu Śródziemnym; ** strona (jakiejś krainy), część, dział; *** to, co pełza, sunie, pełzający organizm

26. Po nim* poruszają1980 się okręty** i Lewiatan***, którego ukształtowałeś3335, aby się w nim bawił7832.Ps 74,14; Hi 41,1-34; Iz 27,1* dosłownie: tam, i w. 25 „w nim” - tam; ** tj. statek dalekomorski, kupiecki; *** hebr.: liwjatan - ogromne zwierzę morskie, zwierzę morskie z wieloma głowami, waleń, krokodyl

27. Wszystko to czeka* na Ciebie, abyś dał5414 im pokarm400 we właściwym czasie6256.Ps 136,25; Ps 145,15; Łk 12,24* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czekać, mieć nadzieję

28. A gdy im dajesz5414, zbierają; gdy otwierasz6605 swoją rękę3027, nasycają* się dobrami**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, być najedzonym w nadmiarze; ** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość

29. Lecz gdy ukrywasz5641 swoje oblicze6440, trwożą* się; gdy odbierasz622 im ducha**, giną1478 i obracają7725 się w swój proch6083.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zaniepokojonym, przerażonym, wystraszonym; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - Ga 6,18 przypis *

30. Gdy wysyłasz7971 Twojego ducha7307*, zostają stworzone** i odnawiasz*** oblicze ziemi776.Iz 32,15; Ez 37,9* lub: Ducha; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być stworzonym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kształtować, formować, stwarzać (zawsze czynność Boga); *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odnowić, uczynić nowym, naprawić

31. Niech chwała* JHWH będzie** na wieki5769, niech się raduje*** JHWH swoimi dziełami4639.Ps 19,1; Ps 21,5; Ps 72,17; Ps 97,5; Ps 102,16* lub: splendor, majestat, godność, cześć, szacunek; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć

32. Patrzy* na ziemię776, a ona drży7460, dotyka gór2022 i dymią6225.Wj 19,8; Ps 144,5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć, spoglądać, zwracać uwagę na

33. Będę śpiewał7891 JHWH, dopóki żyję*; będę chwalił śpiewem** mojego Boga, dopóki istnieję***.* lub: swoim życiem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** śpiewać przy wtórze instrumentów; *** lub: ciągłość, trwałość, nadal, jeszcze

34. Niech przyjemne* będzie dla Niego moje rozmyślanie** o Nim, ja595 rozraduję8055 się w JHWH.Ps 19,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przyjemnym, być słodkim, być miłym; ** lub: rozważanie, zaduma, niepokój, skarga, zmartwienie

35. Niech zostaną wytraceni8552 z ziemi776 grzesznicy2400 – a niegodziwych* niech już nie będzie5750! Błogosław1288, moja duszo5315, JHWH. Chwalcie** JH[WH]3050.Ps 37,10; Ps 59,13* lub: winny, przestępczy, złoczyńca, niegodziwy; ** lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah

↑↑

Psalm 105

1. Wysławiajcie* JHWH, wzywajcie** Jego imienia8034, oznajmiajcie3045 Jego dzieła5949 wśród narodów5971!Ps 116,17; Iz 12,4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, wysławiać, chwalić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, wydawać głośny dźwięk, przyzywać

2. Śpiewajcie7891 Mu*, grajcie** Mu*, rozmyślajcie7878 o wszystkich3605 Jego cudownych*** dziełach.Ps 9,1; Ps 71,17; Ps 96,3; Ps 98,1* lub: dla Niego - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** śpiewać przy wtórze instrumentów, słowo występuje często ze słowem oddawać chwałę stąd: chwalić śpiewem; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, nadzwyczajne (dzieła)

3. Chlubcie* się Jego świętym6944 imieniem, niech się raduje8055 serce3820 szukających** JHWH.Ps 33,21; Ps 44,8; Ps 56,4; Ps 56,10; Ps 63,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jaśnieć, wynosić się, chełpić się, koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - szaleć; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, dążyć, błagać, prosić, pragnąć, żądać

4. Szukajcie* JHWH i Jego potęgi**, szukajcie1875 nieprzerwanie*** Jego oblicza6440.Ps 27,8* lub: uciekać się do, nawiedzać (jakieś miejsce) wywiadywać się u, szukać, zabiegać o, żądać, domagać się, badać, zgłębiać; ** lub: mocy; *** ciągłość, wieczność, bez przerwy

5. Przypominajcie* sobie dzieła6381, które czynił6213; Jego cuda4159 i orzeczenia** Jego ust6310.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pamiętać, w w. 1-5 czasowniki są w trybie rozkazującym; ** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie - por. Ps 72,1 przypis **

6. Wy, potomkowie* Abrahama**, Jego sługi; wy, synowie1121 Jakuba***, Jego wybrani972!* dosłownie: nasienie; ** tj. „ojciec mnóstwa”; *** tj. „trzymający piętę”, nazwa własna 12 plemion Izraela

7. On1931 jest JHWH, naszym Bogiem, Jego orzeczenia4941 po całej ziemi776.Wj 8,10; Pwt 1,6

8. Pamięta2142 zawsze* o swoim przymierzu**; o słowie1697, które powierzył*** tysiącznemu505 pokoleniu1755;1Krn 16,15; Ps 111,9; Łk 1,72* lub: na wieki; ** hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, nadzór, rozkazać, zlecić

9. Które zawarł* z Abrahamem85, i o przysiędze7621 Jego dla Izaaka3446.Rdz 12,1-3; Rdz 17,2; Rdz 22,16* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przeciął - myśl nawiązuje do rytuału zawierania przymierza przez złożenie (przecięcie ofiary) - Rdz 15,9-18

10. I ustanowił* je jako prawo** dla Jakuba, dla Izraela3478 jako wieczne5769 przymierze1285;* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - postawić, ustawić, wznieść, wyznaczyć, ustanowić; ** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna

11. Mówiąc559: Tobie dam5414 ziemię776 Kanaan3667 jako dział* waszego dziedzictwa**;* lub: sznur, lina, obszar - myśl nawiązuje do rzucania losów sznurem jako sposobu przydzielenia dziedzictwa - por. Ps 78,55 przypis **; ** lub: majątek, dziedzictwo, mienie, własność, posiadanie

12. Kiedy byli ludem4962 w niewielkiej liczbie4557*, i tymczasowo** w niej przebywali.Rdz 34,30; Pwt 7,7* lub: gdy byli oni ludźmi ... - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebywać, pozostawać, mieszkać tymczasowo

13. I wędrowali* od narodu1471 do narodu1471, z jednego królestwa4467 do kolejnego312 ludu**;Pwt 26,5* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - przemierzać, chodzić tu i tam; ** lub: naród, lud, krewniak, członek tego samego ludu

14. I nie zezwolił3240 człowiekowi120 aby ich krzywdził*, nawet karcił** królów4428 z ich powodu5921, mówiąc:Rdz 12,17; Rdz 20,3; Rdz 35,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciskać, krzywdzić, wymuszać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sądzić, karcić, besztać, strofować, ganić

15. Nie dotykajcie* moich pomazańców4899, a moim prorokom** nie wyrządzajcie zła7489.Rdz 26,11; 1Krn 16,22* lub: dotknąć, uderzyć, sięgnąć, wyciągnąć do; ** dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi

16. Przywołał* też głód na ziemię776 i zniszczył7665 wszelką podporę** jaką daje chleb3899.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** dosłownie: kij, laska, gałąź, łodyga każdą odrośl zboża złamał - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

17. Posłał7971 przed nimi męża376, Józefa*, który został sprzedany4376 jako niewolnik**;Rdz 37,28* tj. „niech JHWH doda” - syn Jakuba i Racheli - Rdz 30,24; ** lub: sługa, niewolnik, poddany - czciciel Boga

18. Udręczyli* kajdanami** jego nogę, a w żelazo1270 włożono*** jego szyję****;Rdz 39,20* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - upokarzać, źle traktować, dręczyć, osłabiać; ** więzy, kajdany - tylko tu i Ps 148,8; *** wchodzić, iść, dostąpić; **** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca

19. Aż do czasu6256, gdy przyszło935 Jego słowo1697, wypowiedź* JHWH, go doświadczała**.Ps 66,10; Jk 1,12; 1P 1,7* lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wytapiać, oczyszczać, próbować

20. Król posłał7971 i go uwolniono*, władca** narodu5971 wypuścił*** go.Rdz 41,14* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odwiązać, wypuścić, wyzwolić; ** dosłownie: rządzący - rządzić, władać; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uwalniać, wypuszczać, rozwiązać

21. Ustanowił7760 go panem* swojego domu1004 i władcą** całego swojego mienia***;* hebr.: ’adon - pan, ktoś stanowczy, silny, władca; ** dosłownie: rządzący - rządzić, władać; *** lub: nabytek, własność, mienie, bogactwo

22. Aby rządził* jego książętami** zgodnie ze swą wolą***, a jego starszych**** nauczał mądrości2449.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiązać, krępować, okiełznać; ** lub: książę, przywódca, wysoki urzędnik, naczelnik; *** idiom: zgodnie z duszą - por. Ps 27,12 przypis * 42,2 przypis ** 66,16 przypis ***; **** tj. starszych wiekiem lub starszych jako przywódców - Wj 3,16

23. I Izrael3478 wszedł935 do Egiptu4714, a Jakub3290 zamieszkiwał* w ziemi Chama**;* por. w. 12 przypis **; ** tj. „gorący” - drugi syn Noego, synonim Egiptu

24. I uczynił* bardzo3966 płodnym* swój lud5971 i potężniejszym** od jego wrogów***.Wj 1,7; Wj 1,9; Pwt 26,5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić owocnym, płodnym, rodzić owoc; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić silniejszym; *** ciemiężyciel, nieprzyjaciel

25. Odmienił2015 ich serce3820, by znienawidzili* Jego lud5971 i postępowali przebiegle** wobec Jego sług5650.Wj 1,8-14; Dz 7,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić się; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - postępować przebiegle, postępować nikczemnie

26. I posłał7971 Mojżesza*, swojego sługę5650, i Aarona**, którego wybrał997;Wj 3,10; Wj 4,14; Dz 7,34* tj. „wyciągnięty” (z wody); ** „przynoszący światło”

27. I spełniali* pośród nich słowa1697 ze znakami226 Jego i cudami** w ziemi776 Chama2526.Wj 7,1-12; Ps 78,43-51; Jr 32,20-21; Mk 16,20; 1Kor 1,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawiać, sprawiać, że coś się stanie, kształtować; ** lub: dziw, znak, cud, zapowiedź - Wj 4,21 Ps 71,7 Jl 3,3

28. Posłał7971 ciemność2822 i sprawił, że nastał mrok*, i nie buntowali** się przeciw854 Jego słowu1697.Wj 10,21-23; Jl 2,31; Obj 16,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić ciemnym, pociemnić, ukryć, zataić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nieposłusznym, być zbuntowanym wg ketiv: nie buntowali się, wg qere: nie buntowała się (ciemność) inni z pytajnikiem: czyż nie buntowali się - New International Version, WBCᴷ

29. Zamienił2015 ich wody4325 w krew1818 i pozabijał* ich ryby1710.Wj 7,20-21* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zabić, uśmiercić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostać zgładzonym, zginąć

30. Ich ziemia776 zaroiła* się od żab6854, były nawet w komnatach** ich królów4428.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - roić się, mnożyć się; ** izba, pokój, komnata, najbardziej wewnętrzna część, wnętrze, ciemny pokój

31. Nakazał* i nadciągnął** rój*** owadów i komarów**** na całe ich terytorium1366.Wj 8,16-21* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powiedział; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wchodzić, wkroczyć; *** tu: l.poj. - rój - Wj 8,21, szczególnie typ muchy - zwłaszcza końska; **** lub: rój komarów, komar, wesz, robak

32. Zesłał* im deszcz1653 z gradem1259, płomienie3852 ognia784 na ich ziemię776.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dał

33. Kazał uderzyć* ich winnice1612 i ich figowce8384; połamał7665 drzewa** na ich terytorium***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, niszczyć, zabijać, pokonywać; ** lub: drzewo - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** granica, region, terytorium

34. Nakazał559 i nadciągnęła* szarańcza**, niezliczone4557 mnóstwo*** gąsienic****;* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wchodzić, wkroczyć; ** tj. szarańcza, szczególnie szarańcza wędrowna w uskrzydlonym stadium; *** lub: nie miała liczby - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** młoda szarańcza, żarłoczna gąsienica, pełzająca szarańcza bez skrzydeł

35. I te pożarły* całą zieleń6212 w ich ziemi776, i zjadły398 plon6529 ich pól**.Wj 10,12-15* lub: jeść, żreć, pochłaniać (o ogniu), trawić, wyniszczać; ** hebr.: adamaʰ - ziemia, kraj, terytorium, grunt uprawny

36. Kazał uderzyć* każdego3605 pierworodnego1060 w ich ziemi776, pierwociny7225 wszelkiej ich siły**.Wj 11,5; Ps 78,51; Hbr 11,28* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, niszczyć, zabijać, pokonywać; ** metafora: zabił najstarszego syna z każdego domu ludu egipskiego

37. Wyprowadził* ich ze srebrem3701 i złotem2091 i nie było potykającego** się w ich plemionach7626.Wj 12,35-36* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować pójście bądź wyjście, wyprowadzić, wywieść, wyzwolić; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - potknąć się, zataczać się

38. Egipt4714 się radował*, gdy wychodzili3318, bo z ich** powodu padł5307 na nich*** strach****.* lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; ** domyślnie: Izraelitów; *** Egipcjan; **** lub: trwoga, przerażenie

39. Rozpostarł* obłok6051 dla osłony4539 i ogień, by dawał światło** w nocy3915.Wj 13,21; Iz 4,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozciągać się, ukazywać, rozprzestrzeniać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - oświetlać, rozświetlać, zapalać, dawać światło

40. Prosił* – a On sprawił, że zostały przyprowadzone** przepiórki7958 i nasycił*** ich chlebem3899 z niebios****.Wj 16,15; Ps 78,24* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prosić, szukać, zabiegać tu: w 3 os. l.poj. - o Izraelu; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprowadzić przeciwko, wnosić, sprawić coś; *** dosłownie: sprawił, że się nasycili; **** domyślnie: o mannie - Ps 78,24 przypis *

41. Otworzył6605 skałę* i trysnęły2100 wody, popłynęły rzeką** po pustyni***.Wj 17,6* lub: blok kamienny, głaz, skała; ** strumień; *** lub: po suszy

42. Pamiętał2142 bowiem o swoim świętym* Słowie1697 i o853 Abrahamie85, swoim słudze5650.* lub: odrębność, świętość, miejsce święte - por. Ps 89,35 Jr 23,9

43. Wyprowadził3318 swój lud5971 z weselem*, swoich wybranych wśród okrzyków radości**.Wj 15,1; Joz 24,13* lub: zadowolenie, wesele, radosne uniesienie; ** lub: okrzyk radości, chwały, obwieszczenie, krzyk błagania

44. I dał im ziemię776 narodów*, i objęli w posiadanie3423 dorobek** ludów***;* hebr.: goim - poganie, narody, nie-Żydzi; ** dosłownie: mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda, krzywda; *** hebr.: le’om - lud, naród

45. Aby zachowywali8104 Jego nakazy* i przestrzegali5341 Jego praw**. Chwalcie*** JH[WH].* lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna; ** lub: prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj; *** lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah

↑↑

Psalm 106

1. Chwalcie* JH[WH]. Wysławiajcie** JHWH, albowiem jest dobry, albowiem miłosierdzie*** Jego trwa na wieki5769!* lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, chwalić, wyznawać - tryb rozkazujący; *** łaska, dobroć, wierność

2. Kto wysłowi* potęgę** JHWH i ogłosi8085 całą Jego chwałę***?Ps 145,4; Ps 145,12; Ps 150,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powiedzieć, wypowiedzieć; ** siła, moc, dzielność; *** por. Ps 22,3 przypis **

3. Błogosławieni835, którzy strzegą* sądu** i czynią sprawiedliwość6666 w każdym czasie.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad; ** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

4. Pamiętaj2142 o mnie, JHWH, przez życzliwość7522 do swojego ludu5971; nawiedź* mnie swoim zbawieniem**;* lub: przegląd, opieka, troska, zapas, straż, nadzór; ** lub: dobrobyt, pomyślność

5. Abym* widział7200 szczęście** Twoich wybranych972, radował*** się radością**** Twojego narodu1471 i chlubił1984 się razem z Twoim dziedzictwem5159.Pwt 32,9* lub: obym - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość, szczęście; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, radować się, unosić się radością, promienieć; **** radość, uciecha, pomyślny skutek

6. Zgrzeszyliśmy* wraz5973 z naszymi ojcami1, postępowaliśmy przewrotnie5753 i czyniliśmy niegodziwość**.Kpł 26,40; 1Krl 8,47; Dn 9,5* lub: chybić celu bądź słuszności, ponieść winę, utracić, grzeszyć; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować niegodziwie, potępić jako winnego

7. Nasi ojcowie w Egipcie4714 nie zrozumieli* Twoich cudów6381, nie pamiętali2142 ogromu7230 Twoich łask2617, lecz buntowali** się nad morzem3220 – Morzem Czerwonym.Wj 14,11; Ps 78,17* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mieć wgląd, poświęcać uwagę, rozważać, zastanawiać się, być roztropnym, postępować rozważnie; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przejawiać bunt, okazywać nieposłuszeństwo, nie słuchać

8. A jednak ich wybawił* ze względu4616 na swoje imię**, aby okazać*** swoją potęgę****.Wj 9,16; Ps 143,11; Ez 20,14; 1J 2,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić, zwyciężyć; ** imię reprezentuje charakter i autorytet Boga; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić, oznajmić; **** moc

9. Zgromił* Morze Czerwone5488 i wyschło2717; i przeprowadził1980 ich przez głębiny** jak przez pustynię4057.Wj 14,21; Ps 18,15; Iz 63,11-14; Na 1,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgromić, napomnieć; ** głębia, otchłań, grób

10. Tak wybawił3467 ich z ręki tego, który ich nienawidził* i odkupił** ich z ręki wroga341.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oddzielać się, brzydzić, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nienawidzący (wrogów); ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykupić (jako krewny) odkupić (jako Bóg)

11. Wody4325 zakryły3680 ich nieprzyjaciół*, nie pozostał3498 ani jeden z nich.Wj 14,27-28; Wj 15,5; Ps 78,53* lub: trudne położenie, niedola, wróg, nieprzyjaciel

12. Wtedy uwierzyli* Jego słowom1697 i śpiewali7891 na Jego chwałę**.Wj 14,31; 1Krn 9,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno, ufać, być pewnym, wierzyć w - por. utwierdzeni w wierze w słowie Jego śpiewali ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny

13. Szybko* jednak zapomnieli7911 o Jego dziełach4639, nie czekali** na Jego radę***.Wj 15,24; Ps 78,11; Ps 107,11* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - śpieszyć (się), pospieszać, robić szybko; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czekać, czekać w zasadzce, zwlekać, wyczekiwać; *** plan, rada, zamysł, akt decyzji

14. Pałali* żądzą** na pustyni4057, na próbę wystawiali*** Boga na pustkowiu3452.Wj 17,7; Ps 78,18; 1Kor 10,9; Jk 1,13* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - pragnąć, tęsknić za, żywić pożądanie (o żądzach cielesnych); ** tęsknota serca, pożądanie, pragnienie, życzenie; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - badać, próbować, kusić

15. I dał5414 im, czego żądali*, lecz zesłał7971 na ich dusze** wycieńczenie***.Lb 11,31; Ps 78,29* lub: żądanie, petycja, prośba, życzenie; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba - Ps 3,2 przypis *; *** lub: chudość, niedostatek, nikłość, marnienie - Iz 10,16 Mi 6,10

16. Potem zazdrościli* Mojżeszowi4872 w obozie** i Aaronowi175, świętemu6918 JHWH;Lb 16,3* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być zazdrosnym, zawistnym, gorliwym, pobudzać do zazdrosnego gniewu; ** obóz, obóz wojskowy

17. Otworzyła6605 się ziemia776 i pochłonęła1104 Datana*, i zakryła3680 zgromadzenie** Abirama***;Lb 16,31-32; Pwt 11,6* tj. „należący do krynicy” - naczelnik Rubenitów; ** zgromadzenie, zebranie; *** tj. „mój ojciec jest wywyższony”

18. I zapłonął1197 ogień784 przeciwko ich zgromadzeniu5712, płomień3852 spalił3857 niegodziwych*.* lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca

19. Zrobili cielca* na Horebie** i odlanemu posągowi*** oddali pokłon****;Wj 32,4* tj. młody byk; ** tj. „pustynia” - inna nazwa góry Synaj; *** lub: topiony metal, odlewany wizerunek (bożka), sieć; **** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - padać na twarz, bić czołem, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć płasko

20. I zamienili* swoją chwałę** na obraz*** wołu7794 jedzącego398 trawę6212.Iz 40,18-25; Jr 2,11; Rz 1,23* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zmienić, odmienić, wymienić, zapaść się; ** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek; *** lub: wzór, plan, forma, budowa, postać, wizerunek

21. Zapomnieli7911 o Bogu, swoim wybawcy*, który dokonywał6213 wielkich1419 dzieł w Egipcie4714;Iz 43,3; Oz 13,4; Łk 1,47; 1Tm 2,3* dosłownie: wybawiającego ich - koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, dać zwycięstwo

22. Cudownych* dzieł w ziemi776 Chama**, rzeczy budzących lęk*** nad Morzem3220 Czerwonym5488.Ps 105,23; Ps 105,27* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, niezrównane, trudne do pojęcia (dzieła); ** inna nazwa Egiptu - por. Ps 105,23 przypis **; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie, nabożną cześć, przejąć lękiem

23. Dlatego* powiedział, że ich wygubi**, gdyby nie Mojżesz4872, Jego wybrany972, który stanął w wyłomie*** przed Jego obliczem6440, aby odwrócić7725 Jego gniew**** i zamiar ich zniszczenia7843.Wj 32,10; Pwt 9,14* lub: I powiedział; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zniszczyć, wytracić; *** wyrwa, wyłom, dziura; **** lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, oburzenie, złość

24. Wzgardzili* też wspaniałą** ziemią776, nie wierząc*** Jego słowu1697.Hbr 3,18; Jud 1,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucać, odmawiać, wzgardzać; ** lub: pragnienie, to, co jest godne pożądania, miły, drogi; *** por. w. 12 przypis *

25. I szemrząc* w swoich namiotach**, nie byli posłuszni*** głosowi6963 JHWH.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - mamrotać, oczerniać tu i Pwt 1,27 Iz 29,4; ** por. Ps 78,60 przypis ***; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słuchać, posłuchać, okazać posłuszeństwo

26. Dlatego podniósł5375 na nich swoją rękę*, aby ich doprowadzić do upadku** na pustyni;* ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować upadek, powalić, zrzucić, zwalić

27. Aby ich potomstwo* upadło5307 wśród narodów1471 i aby rozproszyć2219 ich po różnych ziemiach776.Kpł 26,33; Ps 78,43; Ez 20,23* lub: nasienie

28. Przyłączyli* się też do Baal-Peora** i jedli398 ofiary*** składane zmarłym4191.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - dołączyć się; ** tj. „Pan rozłamu” - bóstwo czczone w Peor; *** hebr.: zebah - ofiara, ofiara wspólnotowa - Pwt 26,14

29. I pobudzili Go* do gniewu** swoimi czynami4611, tak że wybuchła*** wśród nich plaga4046;Lb 25,3; Pwt 4,3; Oz 9,10* domyślnie: Boga; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dokuczać, pobudzać do gniewu; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wybuchnąć (gwałtownie), uciec się do przemocy

30. Wtedy powstał5975 Pinechas*, dokonał sądu** i plaga*** została powstrzymana6555.Lb 25,7* tj. „usta ze spiżu”; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pośredniczyć, rozsądzić, ogłosić wyrok, być rozjemcą; *** cios, rzeź, plaga, zaraza

31. I zostało mu to policzone* za sprawiedliwość6666 z pokolenia w pokolenie**, na wieki***.Lb 25,11* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać policzonym, przypisanym, być szanowanym; ** lub: generacja, okres, pokolenie; *** na zawsze

32. Rozgniewali* Go ponownie u wód Meriba**, tak że Mojżesz4872 był pełen obaw*** z tego**** powodu5668;Lb 20,2; Lb 20,13; Pwt 1,37; Pwt 3,26; Ps 81,7* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przywodzić do gniewu bądź złości, rozjątrzyli - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** tj. „niesnaski, spór”; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - drżeć, dygotać, być pełnym obaw - por. Iz 15,14; **** lub: z ich powodu

33. Okazali bowiem nieposłuszeństwo* Jego Duchowi**, tak że mówił on*** nierozważnie**** swoimi ustami8193.Lb 20,10-11; Ps 78,40; Iz 63,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przejawiać bunt, okazywać nieposłuszeństwo, nie słuchać; ** dotyczy Boga - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** tj. Mojżesz; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mówić pochopnie, nieroztropnie - por. Kpł 5,4 Prz 12,18

34. Nie wytępili* narodów**, jak im to JHWH nakazał***.Pwt 7,2; Pwt 7,16; Sdz 2,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zniszczyć, wytracić; ** poganie, narody, nie-Żydzi; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić, odpowiadać, mówić w swoim sercu, myśleć, nakazywać, obiecywać, zamierzać

35. Lecz zmieszali* się z tymi narodami** i nauczyli3925 się ich czynów4639;Sdz 3,5-6* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - wymieniać zobowiązania, zastawy, mieć udział z, dzielić coś wspólnie; ** poganie, narody, nie-Żydzi

36. I służyli5647 ich bożkom*, które stały1961 się dla nich pułapką**.Pwt 7,16; Sdz 2,12* lub: wyobrażenie bóstwa przedstawione przez wizerunek, bożek; ** przynęta umieszczona w pułapce, wabik, sidła

37. Ofiarowali* bowiem demonom** swoich synów1121 i swoje córki1323;Kpł 17,7; Pwt 12,31; Pwt 32,17; Jr 7,31; 1Kor 10,20; Obj 9,20* tj. składać krwawą ofiarę; ** hebr.: sed - demon - tylko tu i Pwt 32,17 - por. J 7,20 przypis *

38. I wylali8210 krew niewinną*, krew swoich synów1121 i córek, którą** ofiarowali*** bożkom6091 Kanaanu; i ziemia776 została zanieczyszczona**** krwią.Lb 35,33; Iz 24,5* lub: czysty, wolny od winy, przejrzysty, niewinny; ** których; *** tj. składać krwawą ofiarę; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zanieczyszczonym, bluźnierczym, bezbożnym

39. Zanieczyścili* się swoimi czynami4639 i cudzołożyli2181 swoimi postępkami**.Kpł 18,24* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być bądź stać się nieczystym (w sensie seksualnym, rytualnym); ** uczynek, czyn, nawyk, praktyka

40. I rozpalił* się gniew639 JHWH na Jego lud5971, obrzydło** Mu Jego dziedzictwo5159.Pwt 32,19; Ps 78,59* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - płonąć, rozpalić (o gniewie); ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - brzydzić się, czuć odrazę, uważać za obrzydliwość

41. I wydał* ich w rękę3027 narodów1471, i panowali4910 nad nimi ci, którzy ich nienawidzą**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, przyznać, użyć, poddać się komuś - Lm 3,30; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić

42. I uciskali* ich wrogowie341, upokarzali** ich pod8478 swoją ręką3027.Sdz 4,3; Sdz 10,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ściskać, naciskać, przyciskać, uciskać; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ukorzyć się, zostać upokorzonym, zostać podbitym

43. Wiele razy6471 ich wybawiał5337, lecz oni buntowali* się w swoich** planach*** i zostali upokorzeni**** przez swoje** nieprawości5771.Sdz 2,16; Ne 9,27; Ps 81,12* lub: przejawiać bunt, okazywać nieposłuszeństwo - w. 33 przypis *; ** ze względu na swoje plany ... , ze względu na swoje ... - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: plan, rada, zamysł, akt decyzji; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być poniżonym, być upokorzonym

44. Lecz wejrzał* na ich ucisk**, gdy usłyszał8085 ich błaganie***.* dosłownie: dostrzegł - por. Ps 94,7 przypis *; ** lub: trudne położenie, niedola; *** krzyk błagania

45. Wspomniał* ze względu na nich na swoje przymierze** z nimi i zlitował*** się nad nimi według wielkiej łaski**** Jego.Wj 32,14* lub: pamiętał; ** hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; *** lub: miłosierdzie, wierność, dobroć; **** wg ketiv: łaska Jego, wg qere: łask - l.mn. Jego - por. w. 7

46. I sprawiał*, że mieli litość** dla*** nich, wszyscy, którzy uprowadzili ich w niewolę7617.Ezd 9,9; Jr 42,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, zezwolić, przypisać, wytworzyć, robić; ** lub: współczucie; *** dosłownie: przed ich obliczem

47. Wybaw* nas, JHWH, nasz Boże, i zgromadź** nas spośród narodów1471, abyśmy wysławiali*** Twoje święte6944 imię8034 i szczycili**** się Twoją chwałą*****.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, dać zwycięstwo - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zebrać razem; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, wysławiać, chwalić; **** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - szczycić się, chełpić, pysznić; ***** por. Ps 71,6 przypis ***

48. Błogosławiony1288 JHWH, Bóg Izraela3478, od wieków5769 na wieki; niech cały lud5971 powie: Amen*. Chwalcie** JH[WH].* lub: naprawdę, istotnie, godne wiary, niech tak będzie; ** lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah

↑↑

Psalm 107

1. Wysławiajcie* JHWH, albowiem jest dobry**, albowiem miłosierdzie2617 Jego trwa na wieki5769!* por. Ps 106,47 przypis ***; ** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność

2. Niech mówią to odkupieni* przez JHWH, ci, których odkupił1350 z ręki wroga6862;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykupić (jako krewny) odkupić (jako Bóg)

3. I zgromadził* z różnych ziem776, ze wschodu4217 i zachodu4628, z północy6828 i południa**.Ps 35,27; Ps 106,47; Iz 11,11; Iz 43,5; Jr 29,14; Ez 39,2* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zebrać razem; ** dosłownie: i z morza - często o Morzu Śródziemnym

4. Błądzili* po pustyni4057, na pustkowiu** nie znaleźli4672 drogi1870 do zamieszkałego4186 miasta5892.Pwt 32,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mylić się, błąkać się, zataczać się; ** lub: miejsce odludne, nieużytek, pustkowie

5. Byli głodni7457, a także spragnieni6771, aż omdlewała* w nich dusza**.Ps 77,3* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - mdleć, słabnąć; ** dosłownie: dusze - por. Ps 3,2 przypis *

6. A wtedy wołali* do JHWH w swojej niedoli**, i wyzwalał5337 ich z ucisków***;Ps 106,13; Ps 106,19; Ps 106,28* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, wołać o pomoc, głośno domagać się; ** lub: trudne położenie, niedola; *** udręka, tarapaty, ucisk

7. I poprowadził* ich właściwą** drogą1870, aby przyszli1980 do zamieszkałego4186 miasta5892.Ezd 8,21; Jr 31,9* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - prowadzić marsz, deptać; ** szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty

8. Niech wysławiają* JHWH za Jego miłosierdzie2617 i cudowne** dzieła dla synów1121 ludzkich***;Ps 75,1* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, chwalić, wyznawać; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, nadzwyczajne (dzieła); *** dosłownie: synów człowieka

9. Bo zaspokoił* spragnioną** duszę, a głodną duszę5315 napełnił*** dobrami2896!Ps 34,10; Łk 1,53* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zaspokajać, wzbogacać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nasyconym; ** lub: spragnionego - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - błąkać się, tułać, pragnąć; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - napełnić (się), zadowolić, dokonać, utwierdzić

10. Siedzących*|PAR w ciemności2822 i w cieniu śmierci**, więźniów615 nędzy6040 i żelaza.Mt 4,16; Łk 1,79* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieszkać, pozostawać, siedzieć, przebywać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** hebr.: calmawet - cień śmierci, głęboka ciemność - metafora.: miejsce przebywania zmarłych - por. Hi 3,2 10.21-22 Iz 9,1 Jr 2,6

11. Bo buntowali* się przeciwko nakazom** Boga i pogardzili5006 radą*** Najwyższego5945.Lb 20,24; 1Sm 15,23* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przejawiać bunt, okazywać nieposłuszeństwo, nie słuchać; ** wypowiedź, słowo, powiedzenie, obietnica, nakaz; *** lub: zamysł, rada, plan, decyzja

12. I upokorzył* ich serce3820 trudem**, potknęli się***, a nie było nikogo, kto pomógł****.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - upokorzyć, podbić; ** mozół, ciężka praca, trud; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - potknąć się, zataczać; **** dosłownie: pomagającego

13. A wtedy wołali* do JHWH w swojej niedoli6862, a On wybawiał3467 ich z ucisków4691;* lub: wołać (na pomoc), krzyczeć, zawołać (w potrzebie)

14. Wyprowadził* ich z ciemności2822 i z cienia śmierci**, a ich więzy4147 rozerwał***.Ps 78,78; Dz 12,7; Dz 16,26* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyprowadzić, wywieść, wyzwolić; ** hebr.: calmawet - cień śmierci, głęboka ciemność - metafora: miejsce przebywania zmarłych - por. Hi 3,2 10.21-22 Iz 9,1 Jr 2,6; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozerwać, złamać, wyrwać, podrzeć

15. Niech wysławiają* JHWH za Jego miłosierdzie** i za cudowne6381 dzieła wobec synów*** ludzkich****.* por. w. 8 przypis *; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; *** lub: syn, wnuk, dziecko płci męskiej, członek jakiejś grupy; **** dosłownie: człowieka

16. Bo skruszył7665 bramy1817 mosiężne* i rozłupał** żelazne1270 sztaby1280.Lb 16,1-3* lub: miedź, brąz, kajdany (z miedzi bądź brązu), stop miedzi z cyną stąd: brąz a także mosiądz; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozciąć na pół

17. Głupcy* przez swoje występne** drogi1870 i przez swoje nieprawości5771 są udręczeni6031.* lub: głupiec, gardzący mądrością, ktoś kłótliwy, kpiący; ** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja

18. Wszelki pokarm400 obrzydł* ich duszy5315 i zbliżyli5060 się do bram śmierci**.Lb 16,35; Hi 33,20* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - brzydzić się, czuć odrazę, uważać za obrzydliwość; ** tj. do bram Szeolu - por. Ps 9,13 Mt 16,18

19. A wtedy wołali* do JHWH w swojej niedoli6862, i wybawiał** ich z ucisków4691;* lub: wołać (na pomoc), krzyczeć, zawołać (w potrzebie); ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wybawić, ocalić, wyzwolić, dać zwycięstwo

20. Posłał7971 swoje słowo1697 i uzdrowił* ich, i wybawił** ich z dołu***.Ps 147,15; 2Krl 20,4; Mt 8,8* lub: przywrócić zdrowie - w aspekcie fizycznym i duchowym - por. Rdz 20,17 Iz 53,5 Oz 5,13 Za 11,16; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pozwolić uciec, wyzwolić, ocalić (życie), złożyć; *** hebr.: sehit - dół, otchłań tu - l.mn. i Lm 4,20 King James Version - zniszczeń

21. Niech wysławiają3034 JHWH za Jego miłosierdzie2617 i cudowne6381 dzieła dla synów1121 ludzkich*;Ps 75,1* dosłownie: synów człowieka

22. I niech składają* ofiary2077 dziękczynienia**, i głoszą z radością*** Jego dzieła.Kpł 7,12; Ps 50,14; Ef 5,20; 1Tes 5,18; Hbr 13,15* lub: zabijać na ofiarę, zarzynać do jedzenia; ** lub: wyznanie, chwała, dziękczynienie, ofiara dziękczynna; *** lub: okrzyk radości, chwały

23. Ci, którzy zstąpili3381 na morze3220 w statkach*, którzy prowadzili6213 handel** na wielkich wodach4325;* tj. statek dalekomorski, kupiecki; ** lub: zajęcie, praca, zawód, interesy, misja handlowa

24. Oni widzieli7200 dzieła4639 JHWH i Jego cuda* w głębinach**.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, nadzwyczajne (dzieła); ** tj. głębina morska

25. Gdy rozkazał*, powstał5975 huraganowy** wiatr*** i podniósł on fale morskie.Ps 93,3-4; Jo 1,4* lub: i powiedział - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić, mówić w swoim sercu, nakazywać, myśleć; ** burza, wichura, huragan; *** hebr.: ruaʰ - wiatr, duch, tchnienie, umysł - por. Ps 76,12 przypis **

26. Wznosili* się aż do niebios8064 i zstępowali3381 w głębiny**, tak że ich dusza5315 mdlała4127 w nieszczęściu7451.Ps 22,14; Ps 119,28* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, wyrastać, przewyższać, być lepszym; ** hebr.: tehom - głębia (oceanu), otchłań - gr.: abyssos - Rdz 1,2 tu: l.mn.

27. Zataczali2287 się i chwiali5128 jak pijani*, a cała ich mądrość** skończyła się***.* tu l.poj.; ** lub: zmyślność, roztropność; *** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - być zakończonym

28. A wtedy wołali6817 do JHWH w swojej niedoli*, i wyprowadzał** ich z ucisków***;* lub: trudne położenie, niedola; ** lub: spowodować wyjście, wyprowadzić, wywieść, wyzwolić; *** udręka, tarapaty, ucisk

29. Doprowadził* do uciszenia1827 huraganu5591 i zamilkły** fale*** morskie.Mt 8,26; Mk 4,39* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podnosić, ustawiać, wykonywać, powodować skutek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nieruchomym; *** dosłownie: jego fale

30. Ucieszyli* się więc, że ucichły8367; i tak prowadził5148 ich do upragnionej** przystani***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; ** lub: rozkosz, przyjemność; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: miasto, port

31. Niech wysławiają3034 JHWH za Jego miłosierdzie2617 i cudowne6381 dzieła dla synów1121 ludzkich*;Ps 75,1* dosłownie: synów człowieka

32. Niech Go wywyższają* w zgromadzeniu6951 ludu5971 i w zgromadzeniu** starszych*** niech Go chwalą1984.Ps 22,22; Ps 22,25* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - podnieść wysoko, być zabranym wysoko, umieścić; ** lub: zgromadzenie, miejsce zamieszkania, mieszkanie; *** tj. starszych wiekiem lub starszych jako przywódców - Wj 3,16

33. Zamienił* rzeki** w pustynię4057, a źródła*** wód4325 w spragnioną ziemię6774;1Krl 17,1; 1Krl 17,7* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sprawić, że coś się stanie, wyznaczyć, ustanawiać; ** lub: strumień, rzeka; *** źródło, krynica, czynność wyjścia

34. Ziemię776 urodzajną* zamienia w jałową** z powodu niegodziwości*** tych, którzy w niej mieszkają3427.Rdz 13,10; Rdz 19,25; Pwt 29,23-27* dosłownie: ziemię owocu; ** lub: słoność, jałowość; *** lub: zło, udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły

35. Pustynię4057 zamienia* w stawy** pełne wód4325, a suchą*** ziemię776 w źródła4161 wód.Ps 114,8; Iz 35,6-7; Iz 41,18* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sprawić, że coś się stanie, wyznaczyć, ustanawiać; ** lub: sadzawka, błotniste stawy, moczary; *** lub: suchość, susza, pustynia

36. I osiedlił* tam głodnych**, aby*** założyli3559 miasto5892 do zamieszkania4186;Ps 60,9; Ps 146,7* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że ktoś zamieszka, sprawić, że (miasta) będą zamieszkane; ** głodny, słabnący (metaforycznie o sile); *** dosłownie: i

37. I obsiali2232 pola7704, zasadzili5193 winnice* i uzyskali6213 obfity** plon***.Iz 65,21; Am 9,14* lub: winnica, teren do uprawiania winorośli; ** dosłownie: owoc ziemi; *** owoc, zbiory, plon, zysk, przychód

38. Błogosławił1288 im i stali się bardzo3966 liczni*, nie umniejszył4591 też ich bydła929.Rdz 12,2; Rdz 17,16; Rdz 17,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być lub stać się licznym, rozmnożyć się, być wielkim, urosnąć do wielkich rozmiarów

39. Zmniejszyli* się i zostali upokorzeni** z powodu ucisku6115, zła*** i utrapienia3015;Ps 44,25* dosłownie: i zmniejszyli się - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być za małym, zmniejszać się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zgiętym w pokłonie, ukorzyć się, kłaniać się (w hołdzie), paść na twarz; *** zło, niedola, krzywda

40. On wylewa8210 wzgardę937 na władców* i sprawia, że błądzą** na pustkowiach8414 bez drogi1870.Hi 12,21; Hi 12,24* lub: ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować błąkanie się, zwodzić

41. Lecz* podniósł ubogiego** z utrapienia6040 i uczynił ich rodziny*** jak stado**** owiec.* dosłownie: i; ** lub: potrzebujący, biedny, cierpiący ucisk - Ps 69,33 przypis *; *** lub: klan, rodzina, plemię, lud; **** kozy, owce, stada

42. Zobaczą7200 to prawi* i rozradują** się, a wszelka nieprawość5766 zamknie swoje usta.* lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć

43. Kto jest mądry*, będzie tego** strzegł*** i ci**** rozważą starannie995 miłosierdzie JHWH.Ps 64,9; Jr 9,12; Oz 14,9* lub: roztropny, uczony, zmyślny, bystry, mądry; ** partykuła wskazująca dosłownie: tych; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachowywać, mieć pieczę nad, ochraniać, ratować życie; **** niech (ci)

↑↑

Psalm 108

Pieśń7892*. Psalm4210 Dawida**.tj. pieśń, oda, hymn;lub: dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

1. Boże, moje serce3820 jest gotowe***; będę Ci śpiewał7891 i wysławiał**** Cię, także637 i moja chwała*****.Ps 16,9; Ps 57,8; Ps 112,7*** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ustalonym, utwierdzonym, prawidłowo kierowanym, gotowym; **** lub: wysławiać śpiewem przy wtórze instrumentów; ***** tu: metonimia - cała istota - por. w 5 przypis **

2. Obudź* się, cytro** i harfo***, gdy budzę**** się o świcie7837.Sdz 5,12; Ps 33,2; Ps 81,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pobudzić się, obudzić - tu: tryb rozkazujący; ** lub: harfa, lutnia, kitara, instrument muzyczny; *** tj. instrument szarpany, lira; **** lub: (a ja chcę) obudzić jutrzenkę - por. w. 3 przypis **

3. Pragnę* Cię wysławiać** wśród ludu5971, JHWH, pragnę* Ci śpiewać2167 wśród1077 narodów3816.* tu: IMP czasownik wyrażający życzenie, prośbę, pragnienie lub nakaz; ** lub: chwalić, składać dziękczynienie, wysławiać

4. Bo Twoje miłosierdzie* jest wielkie1419, sięga ponad5921 niebiosa8064, a Twoja prawda** aż pod obłoki7834.Ps 25,10; Lm 3,22-23* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność - por. Ps 61,7 przypis ****

5. Bądź wywyższony* ponad niebiosa, Boże, a Twoja chwała** ponad5921 całą ziemię776;* tryb rozkazujący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wysoko, być wywyższonym, wstać; ** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek - a także: ludzie - Rdz 34,13 Hi 19,9 Ps 8,5 21,5 - por. EIB - Ps 30,13

6. Aby Twoi umiłowani* zostali wyzwoleni**, wybaw3467 ich swoją prawicą*** i odpowiedz**** mi.Ps 60,5-12* lub: ukochany, umiłowany, piękny, śliczny; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wyzwolonym, zostać zbawionym; *** prawica odnosi się do Bożej mocy i władzy rządzenia; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpowiadać, reagować - tryb rozkazujący

7. Bóg430 przemówił1696 w swojej świętości*: Z** radością5937 rozdzielę2505 Sychem***, a dolinę6010 Sukkot**** wymierzę4058.* lub: w swoim miejscu świętym - por. Ps 89,35 105,43 Jr 23,9; ** por. w. 3 przypis *; *** hebr.: Szekem - miasto pomiędzy górą Ebal a górą Gerazim, miejsce schronienia - Joz 20,7 pierwsza stolica Królestwa Płn.; **** miasto na wschód od Jordanu, 1,6 km na płn. od potoku Jabbok - Joz 13,27 Rdz 32,17 32,30 33,17 pierwszy obóz po wyjściu Izraela z Egiptu - Wj 12,27, miejsce wytopu metali - 1Krl 7,46

8. Mój jest Gilead*, mój i Manasses**, Efraim669 osłoną4581 mojej głowy7218, Juda*** moim prawodawcą****.Rdz 49,10; Ps 60,7* określenie obszaru różnie definiowanego w zależności od kontekstu - górzyste tereny na wsch. od Jordanu na płd. od rzeki Jarmu; ** nazwa całego Królestwa Płn.; *** tj. „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - syn Jakuba i Lei - por. Rdz 29,35; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nakazać prawem, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wytyczać granice, kreślić

9. Moab* jest moją misą7366 do mycia**, na Edom rzucę mój sandał***; zawiwatuję7321 nad5921 Filisteą****.2Sm 8,1; Kaz 11,9* tj. obszar na wschód od Morza Martwego między rzeką Zered a rzeką Arnon; ** metafora upokorzenia i poddania; *** idiom: przejmować na własność - por. Pwt 11,24 Rt 4,7; **** obszar śródziemnomorskiej niziny przybrzeżnej - Ps 56, (nominativ) przypis ***

10. Kto mnie wprowadzi2986 do miasta warownego4013? Kto mnie doprowadzi do Edomu123?

11. Czy nie Ty, o Boże, który nas odrzuciłeś* i już nie wyruszasz3318, Boże, z naszymi zastępami**?Ps 44,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącać, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odrzucić kogoś siłą; ** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp

12. Zapewnij3051 nam pomoc5833 w utrapieniu*, bo próżne** jest wsparcie*** człowieka120.Ps 118,8* lub: trudne położenie, niedola, ucisk, wróg; ** lub: pustka, próżność, marność, fałsz, bezwartościowość; *** lub: pomoc, wybawienie, zbawienie, zwycięstwo

13. W Bogu430 uczynimy6213 potężne* rzeczy, a On podepcze947 naszych nieprzyjaciół6862.1Krn 19,13* lub: siła, moc, skuteczność

↑↑

Psalm 109

Przewodnikowi5329 chóru. Psalm4210 Dawida*.lub: dla Dawida. Psalm - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

1. Boże mej pieśni chwały**, nie milcz***!** lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - milczeć, być głuchym - Mi 7,16, Ps 35,22 83,2

2. Bo otworzyły6605 się nade* mną usta6310 niegodziwe** i usta podstępne***; mówili1696 do mnie językiem3956 fałszu****;Mt 26,59-62* lub: z powodu mnie; ** winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; *** oszustwo, intryga; **** kłamstwo, oszustwo

3. Otoczyli* mnie słowami1697 nienawiści8135 i walczą** przeciwko mnie bez przyczyny2600.Ps 35,7; Ps 69,4; J 15,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chodzić dookoła, krążyć, otaczać, zbliżać; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - toczyć bitwę, prowadzić wojnę

4. W zamian8478 za moją miłość160 przeciwstawiają* mi się, a ja modliłem** się za nich.Ps 35,12; J 10,32; 2Kor 12,15* hebr.: satan - być przeciwnikiem, opierać, przeciwstawiać się; ** dosłownie: a ja - modlitwa - Ps 65,2 przypis *

5. Czynią* mi zło7451 w zamian8478 za dobro** i nienawiść8135 w zamian8478 za moją miłość160.* koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, ustawić, umieścić, wyznaczać, sprawiać, że coś się stanie, postanawiać, kształtować lub: położyli na mnie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość

6. Postaw* nad nim niegodziwego**, a przeciwnik*** niech stanie5975 po jego prawicy3225.Hi 1,6; Za 3,1* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postawić nad, uczynić nadzorcą, powierzać, oddawać pod opiekę, składać na przechowanie; ** winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; *** hebr.: satan - być przeciwnikiem, opierać, przeciwstawiać się

7. Kiedy zostanie osądzony*, niech wyjdzie3318 jako winny**, a jego modlitwa8605 niech będzie1961 poczytana mu za grzech2401.Ps 1,5; Prz 28,9* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wejść w spór, błagać, być sądzonym; ** lub: winny, niegodziwy, przestępca, złoczyńca

8. Niech jego dni3117 będzie1961 niewiele*, a jego urząd** niech weźmie*** inny.Mt 27,5; Dz 1,20* idiom: niech jego życie będzie krótkie; ** lub: nadzór, opieka, komisja, warta, urząd, stanowisko; *** przyjmie

9. Niech jego synowie* będą sierotami**, a jego żona802 wdową490.Wj 22,24* hebr.: ben - syn, dziecko, wnuk; ** lub: ktoś bez ojca

10. Niech jego synowie1121 wciąż się tułają* i niech żebrzą**, i szukają1875 pokarmu w swoich ruinach2723.Hi 30,5-8; Ps 59,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwiać się, zataczać, dygotać, drżeć, włóczęga hebraizm: aby tułały się, będą się tułały - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dopytywać, dowiadywać się dokładnie, żebrać

11. Niech wierzyciel* nastaje** na wszystko3605, co jego, a obcy2114 niech rozgrabią*** owoc jego pracy3018.Pwt 28,33; Ne 5,13; Hi 10,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pożyczać, tu imiesłów - wierzyciel - Iz 24,2 1Sm 22,2 w Ne 5,7 i Ps 89,22 ktoś pobierający nadmierne odsetki - lichwiarz; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uderzyć kogoś, zamierzyć się na; *** łupić, rabować

12. Niech nie będzie nikogo, kto by mu okazał* miłosierdzie**; niech nie będzie nikogo, kto by się zlitował*** nad jego sierotami3490.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyciągnąć, ściągnąć w dół, rozciągnąć, wydobyć; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać przychylność, łaskawość, miłosierdzie

13. Niech jego potomstwo319 będzie zgładzone*, niech ich imię8034 zostanie starte** w następnym*** pokoleniu.* koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odciąć, ściąć, zniszczyć, zabrać, pozwolić na zgubę; ** lub: zostać startym, zostać wymazanym, wyniszczonym; *** lub: kolejnym, dalszym

14. Niech JHWH pamięta* nieprawość** jego ojców1, a grzech2403 jego matki517 niech nie będzie wymazany***.Wj 20,5; Lb 14,18* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być przypomnianym, być pamiętanym, być przedmiotem myśli; ** przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; *** por. w 13 przypis **

15. Niech jego winy będą zawsze* przed5048 JHWH i niech wykorzeni** z ziemi776 pamięć2143 o nich***;Ps 34,16; Ps 90,8* lub: ciągłość, wieczność, bez przerwy; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odciąć, ściąć, zniszczyć, zabrać, pozwolić na zgubę; *** domyślnie: o takich jak on

16. Dlatego3282 że nie pamiętał2142, by okazać6213 miłosierdzie2617, ale prześladował* człowieka376 ubogiego6041 i nędznego**, a strapionego*** w sercu3824 chciał zabić4191.Ps 34,18; Ps 94,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścigać kogoś w sposób wrogi, prześladować, nękać; ** lub: być ubogim, bardzo biednym, być w potrzebie, nędza; *** lub: rażony, dotknięty, pobity, przygnębiony

17. Umiłował157 przekleństwo*, więc** niech na niego spadnie***; skoro nie pragnął2654 błogosławieństwa1293, niech się od niego oddali****.Ps 59,12; Prz 14,14; Mt 7,2* lub: oszczerstwo, złorzeczenie, przekleństwo; ** dosłownie: i; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyjść, wchodzić, wkroczyć, dostąpić; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być odległym, być dalekim

18. Ubierał się w przekleństwo7045 jak w szatę4055, więc niech wejdzie935 jak wody4325 do jego wnętrzności* i jak oliwa do jego kości6106.Lb 5,22* lub: wewnątrz, w głębi, w środku

19. Niech mu będzie jak płaszcz*, który go okrywa5844 i jak pas4206, którym się zawsze8548 przepasuje2296.* lub: odzież, okrycie, bielizna

20. Taką2063 niech mają zapłatę* od JHWH moi przeciwnicy** i ci, którzy źle7451 mówią*** przeciwko5921 mojej duszy5315.Ps 94,23; Iz 3,11* lub: praca, dzieło, zapłata; ** hebr.: satan - być przeciwnikiem, opierać się, przeciwstawiać się; *** dosłownie: mówiący

21. Ale Ty, JHWH, PANIE136, uczyń6213 ze mną co chcesz, lecz ze względu* na swoje imię8034 uratuj** mnie, bo dobra2896 jest Twoja łaska***.Ps 140,7* lub: ze względu na, z powodu, w celu, z myślą o tym; ** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyzwolić, wyratować, wyswobodzić, wyrwać; *** dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie

22. Ja595 bowiem jestem ubogi* i nędzny**, a serce3820 moje we mnie*** jest zranione****.* lub: biedny, udręczony, słaby, pokorny, skromny, nędzny; ** lub: być ubogim, bardzo biednym, być w potrzebie, nędza; *** dosłownie: w mym wnętrzu, w głębi; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przekłute

23. Odchodzę* jak cień6738, który się schyla5186, strząsają5287 mnie jak szarańczę**.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - odprowadzać, prowadzić, skłaniać do odchodzenia; ** tj. wędrowna szarańcza w pełni uskrzydlonym stadium, rój

24. Moje kolana1290 chwieją* się od postu6685, a moje ciało1320 wychudło** bez tłuszczu***.Ps 35,13; Ps 69,10; Mt 4,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - potykać się, zataczać; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pochylać; *** lub: olej, oliwa z oliwek, tłuszcz

25. A ja stałem1961 się dla nich drwiną*; gdy mnie widzą7200, potrząsają5128 głowami**.Ps 22,7; Mt 27,39* lub: pogarda, drwina, hańba; ** tj. gest zdziwienia i zaskoczenia nad czymś nieoczekiwanym

26. Wspomóż* mnie, JHWH, mój Boże; wybaw** mnie według swojego miłosierdzia2617;* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pomagać; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyzwolić, dać zwycięstwo

27. Niech poznają*, że to Twoja ręka3027; że to Ty, JHWH, to uczyniłeś6213.Hi 37,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać, uznać, rozważać

28. Oni przeklinają*, lecz Ty błogosław1288; gdy powstają6965, niech będą zawstydzeni**, a Twój sługa5650 niech się weseli***.2Sm 16,11; Iz 65,14* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić nikczemnym, przeklinać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zażenowanym, rozczarowanym, wstydzić się; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć

29. Niech moi przeciwnicy* okryją3847 się hańbą** i niech się owiną5844 własnym wstydem*** jak płaszczem4598.Hi 8,22; Ps 35,26; Ps 132,8* hebr.: satan - być przeciwnikiem, opierać, przeciwstawiać się; ** lub: wstyd, hańba, zakłopotanie, zniewaga; *** lub: hańba

30. Wielce3966 pragnę wysławiać* JHWH swoimi ustami6310 i pośród wielu7227 Go chwalić**;* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chwalić, składać dziękczynienie, wysławiać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chwalić się, wygłosić pochwałę, chełpić się

31. Bo On staje5975 po prawicy3225 nędznego34, aby go wybawić3467 od osądzających* jego duszę**.Ps 16,8; Ps 110,5; Ps 121,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, zarządzać, sądzić, rozstrzygać spór, sprawować sąd, oczyszczać z zarzutów, karać; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca

↑↑

Psalm 110

1. Psalm4210 Dawida1732. JHWH oświadczył* mojemu PANU**: Usiądź3427 po mojej prawicy3225, aż położę5704 twoich wrogów341 jako podnóżek1916 pod twoje stopy7272.Ps 2,1; Ps 22,1; Ps 31,1; Mt 22,44; Dz 2,34; 1Kor 15,25; Hbr 1,13* lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1; ** hebr.: ’adon - pan, ktoś stanowczy, silny, władca

2. Berło4294 twojej mocy* pośle7971 JHWH z Syjonu**, mówiąc: Panuj*** pośród7130 twoich wrogów341.Ps 45,6; Ez 19,14; Rz 11,26-27* lub: siła; ** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; *** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - panować, rządzić, podporządkowywać

3. Twój lud5971 będzie ochoczy* w dniu twojej potęgi2428, w ozdobach** świętości6944, z łona7358 świtu***. Dla ciebie czeka rosa2919 twojej młodości****.Sdz 5,2* tu: rzeczownik - ochotnicy (?) - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - dobrowolność, ofiara złożona z własnej woli; ** świetność, cześć, chwała, dostojeństwo; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: świt, jutrzenka; **** lub: dzieciństwo, młodość - twojej młodzieży - EIB

4. JHWH przysiągł* i nie będzie żałował**: Ty jesteś kapłanem3548 na wieki5769 według porządku1700 Melchizedeka***.Rdz 14,18; Lb 23,19; Ps 89,35; Jr 4,28; Hbr 5,6; Hbr 6,20; Hbr 7,21* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - złożyć ślub; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ulitować się, żałować, smucić się, odczuć ulgę; *** tj. „moim królem Sedek” - tu i Rdz 14,18 - por. Hbr 7,1-3

5. PAN136 po twojej prawicy* roztrzaska** królów4428 w dniu3117 swojego gniewu639.* słowo prawica odnosi się do Bożej mocy i władzy rządzenia; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebić, roztrzaskać, zdruzgotać, ciężko zranić

6. Będzie sądził* narody1471 i napełni wszystko martwymi ciałami1472; roztrzaska4272 głowy** panujące*** nad ziemią****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pełnić funkcję sędziego, wydawać decyzję, bronić; ** idiom: pokona władców; *** wiele, licznie, dowódca, naczelnik; **** lub: jak ziemia szeroka - EIB na ziemi szerokiej - Biblia Lubelska

7. Ze strumienia* będzie pił8354 po drodze1870, dlatego podniesie7311 głowę7218.Sdz 7,5-6; Ps 27,6* lub: rwący potok, dolina, wadi, dolina rwącego potoku - potok Gichon (?) - por. 1Krl 1,38 lub rola potoku w 2Sm 5,8 (?)

↑↑

Psalm 111

1. Chwalcie* JH[WH]3050. Pragnę z całego3605 serca3824 wysławiać3034 JHWH w gronie** prawych3477 i w zgromadzeniu5712.* lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah; ** lub: potajemna rada, zgromadzenie, rada mędrców, krąg

2. Wielkie1419 są dzieła4639 JHWH, rozważane* przez wszystkich3605, którzy mają w nich upodobanie2656.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać, dowiadywać się, radzić

3. Majestatyczne* i wspaniałe** jest Jego dzieło6467, a Jego sprawiedliwość6666 trwa*** na wieki5703.Ps 112,3; Ps 112,9; Ps 119,142* lub: splendor, majestat, świetność, moc; ** lub: ozdoba, świetność, cześć, chwała; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, zajmować stanowisko, trwać

4. Pamiętnymi* uczynił swoje cuda**; miłosierny2587 i litościwy7349 jest JHWH.Ps 78,4* lub: pomnik, pamiątka, pamiętanie; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, niezrównane, trudne do pojęcia (dzieła)

5. Dał pokarm* tym, którzy się Go boją**, pamięta2142 zawsze5769 o swoim przymierzu***.Ne 1,5; Ps 34,10; Ps 37,3; Ps 105,8; Mt 6,26* lub: żywność; ** lub: pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony; *** hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy

6. Okazał* swojemu ludowi5971 potęgę3581 swoich dzieł4639, dając5414 im dziedzictwo** narodów***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - oznajmiać, rzucać w oczy, mówić; ** lub: majątek, dziedzictwo, mienie; *** poganie, nie-Żydzi

7. Dzieła4639 Jego rąk to prawda* i sąd**, godne zaufania*** są wszystkie Jego ustawy6490;* hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność; ** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie - por. Ps 72,1 przypis **; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, wiernym, pewnym, trwałym

8. Zostały ustanowione* na wieki wieków**, uczynione*** w prawdzie571 i prawości****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oprzeć się bądź położyć się na, spocząć na, wspierać, podtrzymywać, utrzymywać; ** na wieki, na zawsze; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykonane - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** szczerości, należycie - Ps 112,2 przypis **

9. Zesłał7971 swojemu ludowi5971 odkupienie*, ustanowił** na wieki5769 swoje przymierze1285; Jego imię8034 jest święte6918 i przejmujące lękiem***.Pwt 28,58; Ps 49,8; Ps 99,3; Ml 1,11; Łk 2,38; Rz 3,24* lub: okup, odkupienie, podział - por. Wj 8,23 Ps 130,7 Iz 50,2; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć nadzór, nakazać, zlecić, wyznaczyć; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie, nabożną cześć, przejąć lękiem

10. Początkiem7225 mądrości* jest bojaźń3374|F JHWH; dobre2896 zrozumienie**|M mają wszyscy, którzy je wykonują6213|M; Jego chwała8416 trwa5975 na wieki5703.Hi 28,28; Prz 1,7; Prz 13,15* lub: zmyślność, roztropność, biegłość, mądrość; F rodzaj żeński; ** lub: roztropność, rozsądek, wgląd, rozeznanie, zrozumienie; M rodzaj męski

↑↑

Psalm 112

1. Chwalcie* JH[WH]3050. Błogosławiony mąż376, który boi3372 się JHWH i bardzo upodobał** sobie Jego przykazania4687!Ps 1,2; Ps 119,16; Ps 128,1* lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, mieć przyjemność w, pożądać, mieć upodobanie

2. Jego potomstwo* będzie potężne1368 na ziemi776, pokolenie1755 prawych** będzie błogosławione1288.Ps 25,13; Ps 37,26; Ps 102,28* lub: nasienie; ** lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty

3. Dobrobyt* i bogactwo** są w jego domu1004, a jego sprawiedliwość trwa5975 na wieki5703.Ps 111,3; Prz 3,16; Prz 8,18* lub: bogactwo, majętność, cena, wysoka wartość; ** lub: majątek, bogactwo, dobrobyt

4. Dla prawych3477 wschodzi2224 światłość216 w ciemności2822; On* jest łaskawy**, miłosierny*** i sprawiedliwy6662.Ne 9,17; Hi 11,17; Ps 97,11* lub: (on) o prawym(?); ** życzliwy, miłosierny, łaskawy; *** hebr.: rahum - współczujący, miłosierny

5. Dobrze2896 jest, gdy człowiek376 okazuje łaskę* i pożycza3867, dotrzymuje** swojego słowa1697 należycie***.Ps 37,23; Prz 12,2; Łk 6,35; Łk 23,50* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać przychylność, łaskę, być łaskawym - dobrze człowiekowi łaskawemu ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - pilpel - forma czynno-intensywna - podtrzymywać, zawierać, wspierać, powściągać, ograniczać, załatwiać (sprawy); *** lub: zgodnie z prawem, należycie, sprawiedliwie

6. O tak*! Nigdy** nie zostanie zachwiany***, sprawiedliwy6662 na wieki5769 będzie**** zapamiętany2143.Prz 10,7* lub: dlatego że, gdyż, ponieważ, jako że; ** lub: na wieki nie ...; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wstrząśniętym, poruszonym, obalonym; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, trwać, pozostawać

7. Nie będzie się bał3372 złej7451 nowiny8052, jego serce3820 jest stateczne*, ufające** JHWH.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ustalonym, utwierdzonym, być niewzruszenie ustanowionym, być nieugiętym; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ufać, pokładać ufność w, mieć pewność, być pewnym, być bezpiecznym

8. Jego serce3820 zostało umocnione*, nie będzie się bał3372, aż spojrzy** z góry na swoich wrogów***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oprzeć się bądź położyć się na, spocząć na, wspierać, podtrzymywać, utrzymywać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, widzieć; *** ciemiężyciel, nieprzyjaciel

9. Rozprowadził* i dał ubogim**, jego sprawiedliwość6666 trwa5975 na wieki5703, jego róg*** będzie wywyższony7311 w chwale3519.2Kor 9,9* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozrzucać, rozprowadzić dowolnie, szafować; ** lub: ktoś będący w potrzebie, cierpiący ucisk, potrzebujący pomocy; *** tj. symbol zwycięskiej władzy i mocy - 2Sm 22,3 idiom: jego wysiłki zostaną uwieńczone powodzeniem - 2Sm 2,10

10. Niegodziwy* widzi to i gniewa** się, zgrzyta zębami*** i omdlewa4549; pragnienie8378 niegodziwych7563 zginie6.Prz 11,7; Łk 13,28* lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - denerwować się, być wzburzonym, gniewać się; *** idiom: zgrzytanie zębami to objaw złości i nienawiści - Ps 35,16

↑↑

Psalm 113

1. Chwalcie* JH[WH]3050. Chwalcie1984, słudzy JHWH, chwalcie imię JHWH!* lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah

2. Niech imię* JHWH będzie błogosławione1288, od teraz6258 aż na wieki5769.Dn 2,20* imię reprezentuje charakter i autorytet Boga - por. Ps 48,10

3. Od wschodu4217 słońca8121 aż do jego zachodu3996, niech imię8034 JHWH będzie wychwalane*.Iz 59,19; Ml 1,11* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być chwalonym, być godnym pochwały

4. JHWH jest wywyższony* ponad wszystkie narody**, Jego chwała*** ponad niebiosa.Ps 8,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstać, powstać, być wywyższonym; ** hebr.: goim - poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; *** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek

5. Któż4310 jest jak JHWH, nasz Bóg, który uczynił wysoko* swoje mieszkanie**;Ps 89,6; Iz 40,18; Jr 10,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić wysokim, wywyższyć; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, siadać, być ustawionym, mieszkać

6. Który zniża* się, aby patrzeć7200 na niebiosa8064 i na ziemię776?Ps 11,4; Ps 138,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - położyć bądź sprowadzić nisko, ustawić na niższym miejscu, uczynić niskim, upokorzyć, usiąść

7. Podnosi* nędznego1800 z prochu6083, a z gnoju** wywyższa7311 ubogiego***;Ps 107,41* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podnosić, wzbudzić, ustanawiać, utwierdzać; ** lub: sterta popiołu, sterta odpadków, sterta łajna; *** lub: ktoś będący w potrzebie, cierpiący ucisk, potrzebujący pomocy

8. Aby usiadł* pomiędzy5973 książętami**, pomiędzy książętami5081 swojego ludu5971;Hi 36,9* por. w. 5 przypis **; ** lub: ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu

9. On sprawia, że niepłodna* zamieszkuje3427 w domu1004 jako radosna** matka synów***. Chwalcie**** JH[WH]3050.1Sm 2,5; Ps 68,6* lub: jałowy, bezpłodny; ** radosny, wesoły, zadowolony; *** hebr.: ben - syn, dziecko, wnuk, członek grupy; **** lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah

↑↑

Psalm 114

1. Gdy Izrael3478 wychodził3318 z Egiptu4714, dom1004 Jakuba3290 spośród ludu5971 obcej mowy*,Rdz 42,23; Ps 81,5* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić niewyraźnie, mówić niezrozumiale

2. Juda* stał1961 się jego świątynią**, Izrael3478 sferą Jego panowania***.Wj 6,7; Wj 19,6; Wj 25,8; Wj 29,45* tj. „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - syn Jakuba i Lei - por. Rdz 29,35 tu: o pokoleniu Judy; ** lub: Jego świętością - por. Ps 89,35 Jr 23,9; *** zwierzchnictwo, królestwo

3. Morze* to ujrzało7200 i uciekło5127, Jordan** popłynął*** wstecz268.Wj 14,21; Ps 77,16* tu: o Morzu Czerwonym, często o Morzu Śródziemnym; ** tj. „zstępujący” - rzeka w Izraelu, płynąca z Antylibanu do Morza Martwego o długości ok. 320 km; *** dosłownie: obrócił się wstecz

4. Góry2022 skakały* jak barany352, pagórki1389 jak jagnięta**.Wj 19,18; Ps 29,63* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podskakiwać, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - tańczyć, skakać; ** lub: drobne bydło, owce, kozy, stada

5. Morze3220, co ci się stało, że uciekasz*, Jordanie3383, że płyniesz** wstecz?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pierzchać, uciekać, oddalać się, znikać, pędzić; ** por. w 3 przypis ***

6. Góry, że skaczecie7540 jak barany352, a wy, pagórki1389, jak jagnięta6629?Ha 3,10

7. Zadrżyj*|IMP, ziemio776, przed obliczem PANA113, przed obliczem6440 Boga Jakuba**;Ps 96,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kręcić się, zwijać się (z bólu), wirować, tańczyć - tryb rozkazujący; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tj. „trzymający piętę” - por. Ps 53,6 przypis ***

8. Który zamienia2015 skałę6697 w zasoby98 wód, a krzemień2496 w źródło4599 wód4325.Wj 17,6

↑↑

Psalm 115

1. Nie nam, JHWH, nie nam, ale imieniu8034 swojemu daj chwałę*, ze względu na Twoją łaskę**, ze względu na Twoją wierność***!* hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek; ** lub: dobroć, łaskawość; *** prawda, pewność, wiarygodność

2. Dlaczego4100 mają mówić559 narody*: Gdzie więc4994 jest ich Bóg?Ps 42,3; Ps 42,10; Ps 79,10* hebr.: goim - poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi

3. Ale Bóg nasz jest w niebiosach*, czyni6213 wszystko3605, to czego834 pragnie**.1Krn 16,26-27; Ps 42,3; Ps 42,10; Ps 79,10; Ps 135,6; Dn 4,25; Rz 9,19* wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. Rdz 1,1 2Kor 12,2 przypis ****; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, mieć przyjemność w, pragnąć, zachwycać się czymś, być ochoczym

4. Ich bożki* to srebro3701 i złoto2091, dzieło** rąk3027 ludzkich***.Pwt 4,28; Ps 135,15; Ha 2,19-20* lub: wyobrażenie bóstwa przedstawione przez wizerunek, bożek; ** wytwór, czyn, działanie; *** dosłownie: człowieka

5. Mają usta6310, ale nie mówią*; mają oczy5869, ale nie widzą**.Iz 46,7* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - obiecywać, mówić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd

6. Mają uszy241, ale nie słyszą*; mają nosy639, ale nie wąchają**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słuchać, posłuchać, okazać posłuszeństwo; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwęszyć, czuć zapach

7. Mają ręce3027, ale nie dotykają*; mają nogi7272, ale nie chodzą1980; ani gardłem** swoim nie wydają głosu***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dotykać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuć; ** hebr.: garon - kark, szyja, gardło, metafora: otwarty grób; *** tj. dźwiękowe wyrażenie emocji (?) - EIB - Ps 1,2 przypis ***

8. Tacy jak3644 one* niech się staną1961 ci, którzy je wykonują6213 i wszyscy3605, którzy w nich pokładają ufność**!Ha 2,18* domyślnie: bożki z w. 4; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być śmiałym, być bezpiecznym, ufać

9. Izraelu3478, ufaj* JHWH; On jest waszą** pomocą*** i waszą tarczą****.* tryb rozkazujący; ** dosłownie: ich; *** lub: wsparcie; **** tj. obroną - Ps 59,11 przypis ***

10. Domu* Aarona**, ufaj*** JHWH; On jest waszą**** pomocą5828 i waszą tarczą4043.Ps 118,3; Ps 135,19* tj. kapłani z pokolenia Lewiego, z rodu Aarona; ** tj. „przynoszący światło”; *** tryb rozkazujący; **** dosłownie: ich

11. Wy, którzy się boicie* JHWH, ufajcie** JHWH; On jest waszą pomocą5828 i waszą tarczą4043.* lub: pełen bojaźni, pełen czci; ** tryb rozkazujący

12. JHWH pamięta2142 o nas, będzie błogosławił*; będzie błogosławił1288 domowi** Izraela***, będzie błogosławił domowi** Aarona.* hebr.: barak - koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - błogosławić, w koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - napełnić mocą, pełny, chwalony, wielbiony, zawiera ideę klęknięcia przed Bogiem; ** tu: o całym narodzie; *** tj. „ten, który zmagał się z Bogiem”

13. Będzie błogosławił1288 tym, którzy boją3373 się JHWH, małym* oraz wielkim**.Ps 128,1; Ps 128,4; Obj 11,18; Obj 19,5* lub: młody, mały, niepozorny, nieważny; ** lub: wielki, ogromny, głośny, starszy, wybitny

14. Niech rozmnoży* was JHWH, was i waszych synów**.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zwiększyć, zrobić więcej; ** tj. syn, wnuk, dziecko, członek rodziny

15. Wy859 zostaliście pobłogosławieni1288 przez JHWH, który dogląda* niebiosa** i ziemię776.Rdz 1,1* tu: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - czynić, powodować, zarządzać, doglądać - por. Ps 121,2 124,8146,6; ** wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. Rdz 1,1 2Kor 12,2 przypis *

16. Niebiosa8064 są niebiosami8064 JHWH, ale ziemię776 dał synom ludzkim*.* dosłownie: człowieka

17. To nie umarli* będą chwalili1984 JH[WH] ani nikt z tych, którzy zstępują** do krainy milczenia***.Ps 6,5; Iz 38,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - umrzeć, zostać zgładzonym, zginąć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - lub: schodzić w dół, upadać, zejść; *** idiom: (kraina) śmierci - por. Ps 94,17 - synonim Szeolu

18. Ale my będziemy błogosławili1288 JHWH, teraz6258 i na wieki5769. Chwalcie* JH[WH]3050.* lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah

↑↑

Psalm 116

1. Miłuję157 JHWH, ponieważ wysłuchał* mojego głosu6963 i mojego błagania**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słyszeć, spełnić prośbę, zgodzić się; ** lub: błaganie o przychylność, błaganie - tu: w l.mn.

2. Skłonił* bowiem swoje ucho241 ku mnie, dlatego będę wzywał** Go za moich*** dni3117.Ps 17,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyciągać, wpływać, zginać, skłaniać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, wydawać głośny dźwięk, przyzywać; *** lub: swoje ucho ku mnie i w dniu (w którym) wołałem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

3. Otoczyły mnie powrozy* śmierci4194, utrapienia** Szeolu*** znalazły4672 mnie; znalazły mnie ucisk6869 i udręczenie3015.2Sm 22,6; Ps 18,4; Iz 53,4; Jo 2,2; Mk 14,34* lub: sznur, lina, ból, strapienie; ** lub: opały, udręki - tu i Ps 118,5 Lm 1,3; *** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie - Ps 16,10 przypis *

4. Wtedy wezwałem7121 imienia8034 JHWH, mówiąc: JHWH proszę*! Wybaw** moją duszę***!* lub: Ach! błagam, proszę! (imiesłów proszący, po którym zazwyczaj następuje czasownik w trybie rozkazującym); ** wyzwól, uratuj; *** lub: dusza, oddech, gardło, życie, człowiek, osoba

5. Łaskawy* jest JHWH i sprawiedliwy6662, nasz Bóg jest miłosierny**.Ezd 9,15; Ne 9,8; Ps 119,137; Ps 145,17* lub: życzliwy, miłosierny, łaskawy; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mieć litość, być miłosiernym, współczuć, litować się

6. JHWH strzeże* ludzi prostodusznych**; byłem utrapiony***, a On mnie uratował3467.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad; ** lub: o otwartym umyśle, niepouczony, młody, naiwny; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być niskim, być przygnębionym (metafor.), marnieć

7. Powróć7725, moja duszo5315, do swego odpoczynku*, bo JHWH zaopiekował** się tobą.Ps 13,6; Ps 119,17; Jr 6,16; Mt 11,29* lub: odpoczynek, miejsce odpoczynku, opanowanie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wymierzyć, uczynić, odmierzyć w pełni, odpłacić, zaopiekować się kimś, traktować zgodnie, robić dla siebie

8. Ty bowiem3588 uwolniłeś* moją duszę5315 od śmierci4194, oczy5869 moje od łez1832, moją nogę7272 od upadku**.Ps 49,15; Ps 56,13; Iz 25,8; Obj 7,17* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyciągnąć, wyrwać, uwolnić; ** hebr.: dehi - potknięcie się, upadek - tu i Ps 56,13

9. Będę chodził* przed obliczem6440 JHWH w ziemi776 żyjących**.Ps 27,13* koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - chodzić tu i tam, przemierzać, przechadzać się; ** dosłownie: żywych tu: kontrast wobec powrozów śmierci i utrapień Szeolu w w. 3

10. Uwierzyłem* i dlatego przemówiłem1696; byłem** bardzo3966 przygnębiony***.2Kor 4,13* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno, ufać, być pewnym, wierzyć w; ** dosłownie: ja byłem ...; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostać poniżony, być przygnębiony, być udręczonym, garbić się, stać się niskim

11. Powiedziałem* w moim przerażeniu**: Każdy człowiek120 to kłamca3576.Ps 31,22; Rz 3,4* dosłownie: ja powiedziałem; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - śpieszyć się, trwożyć się

12. Cóż oddam* JHWH za wszystkie3605 Jego dobrodziejstwa** wobec mnie?2Krn 32,25* lub: przyprowadzać, przynosić z powrotem, wynagradzać, płacić (zadośćuczynienie); ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: korzyść, akt łaski

13. Podniosę5375 kielich* zbawienia** i będę wzywać*** imienia8034 JHWH.Ps 16,5; Ps 105,1* lub: puchar, kubek, kielich; ** wybawienie, dobrobyt, pomyślność; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać

14. Wypełnię* teraz4994 moje śluby** złożone JHWH przed całym3605 Jego ludem5971.Ps 22,25; Ps 37,21; Ps 50,14* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynagradzać straty, płacić, nagradzać, skończyć; ** lub: przysięgi - tu w l.mn., uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - Lb 6,2.5.21

15. Cenna* jest w oczach JHWH śmierć4194 Jego świętych**.Ps 72,14* lub: cenny, ceniony, drogi, kosztowny, rzadki, wspaniały, chwalebny; ** wierny, bogobojny, dobry, pobożny, święty

16. Och* JHWH, ja właśnie589 jestem Twoim sługą**; jestem Twoim sługą5650 i synem Twojej służebnicy***; rozerwałeś**** moje więzy4147.* por. w. 4 przypis *; ** hebr.: ebed - sługa, niewolnik, poddany - czciciel Boga; *** lub: niewolnica, służąca, pomocnica; **** lub: uwalniać, wyzwalać, wypuszczać, rozwiązać

17. Tobie złożę ofiarę2076 dziękczynienia* i będę wzywać** imienia8034 JHWH.Kpł 7,12; Ps 50,14; Ps 107,22; Hbr 13,15* lub: wyznanie, chwała, dziękczynienie, ofiara dziękczynna; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać

18. Wypełnię* teraz4994 moje śluby5088 złożone JHWH przed całym3605 Jego ludem**;* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynagradzać straty, płacić, nagradzać, skończyć; ** lub: lud, naród, członek tego samego ludu

19. W dziedzińcach* domu1004 JHWH, pośrodku ciebie, Jerozolimo**! Chwalcie*** JH[WH].* lub: dziedziniec bez ścian, ogrodzony teren, siedziba, osada; ** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”; *** lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah

↑↑

Psalm 117

1. Chwalcie* JHWH, wszystkie3605 narody**, wysławiajcie*** Go, wszystkie3605 ludy****,Rz 15,11* tryb rozkazujący lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chwalić się, wygłosić pochwałę, chełpić się; ** hebr.: goim - poganie, narody, nie-Żydzi - por. Ps 67,2 przypis ***; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wysławiać, wyrażać podziw; **** lud, plemię, naród

2. Ponieważ* miłosierdzie** Jego jest potężne1396 nad nami, a wierność*** Jego trwa na wieki****! Chwalcie***** JH[WH]3050.Wj 34,6; Ps 103,8* lub: Tak!; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; *** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność - por. Ps 61,7 przypis ****; **** lub: na zawsze; ***** lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah

↑↑

Psalm 118

1. Wysławiajcie* JHWH, ponieważ jest dobry**, ponieważ miłosierdzie*** Jego trwa na wieki5769!2Krn 5,13; Ezd 3,11; Ps 100,5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chwalić, składać dziękczynienie, wysławiać - tryb rozkazujący; ** rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość, szczęście, dobro moralne; *** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość

2. Niech powie* teraz Izrael3478, że Jego miłosierdzie2617 trwa na wieki**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić, odpowiadać, mówić w swoim sercu, myśleć; ** lub: na zawsze

3. Niech powie559 teraz* dom** Aarona***, że Jego miłosierdzie2617 trwa na wieki5769.* lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach) - por. Ps 116,14.18; ** tj. kapłani z pokolenia Lewiego z rodu Aarona; *** „przynoszący światło”

4. Niech powiedzą559 teraz* ci, którzy się boją** JHWH, że Jego miłosierdzie2617 trwa na wieki5769.Ps 22,23; Ps 115,11* lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach) - por. Ps 116,14.18; ** lub: pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony

5. Wzywałem7121 JH[WH] w udręce*; JH[WH] mnie wysłuchał** i postawił mnie na miejscu przestronnym***.Ps 18,6; Ps 120,1; Oz 4,16; Ha 1,6* lub: opały, udręki - tu i Ps 116,3 Lm 1,3; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpowiadać, reagować, dać dowód, zaświadczać; *** lub: przestronne, obszerne miejsce, szerokość, przestworza

6. JHWH jest ze mną, nie będę się bał*; co może mi uczynić6213 człowiek**?Ps 27,1; Hbr 13,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, lękać się, czcić, szanować; ** hebr.: adam - imię własne, człowiek, rodzaj ludzki, istota

7. JHWH jest ze mną jako pomagający* mi, i to ja spojrzę** z góry na tych, którzy mnie nienawidzą***.Ps 54,4-7; Ps 59,10* lub: (wśród) pomagających - w hebrajskim l.mn.; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oddzielać się, brzydzić

8. Lepiej2896 ufać* JHWH, niż polegać** na człowieku120.Ps 40,4; Ps 108,12; Jr 17,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaufać, szukać schronienia, szukać ucieczki, złożyć nadzieję w (Bogu); ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pokładać ufność w, mieć pewność

9. Lepiej* ufać2620 JHWH, niż polegać982 na książętach**.Iz 31,1; Iz 36,7* lub: słuszny, lepszy, właściwy, dobry; ** lub: ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu

10. Wszystkie3605 narody* mnie otoczyły5437, ale3588 w imię JHWH rozciąłem4135 je.Ps 3,6* hebr.: goim - poganie, narody, nie-Żydzi - por. Ps 67,4 przypis *****

11. Otoczyły* mnie. O tak1571! Otoczyły5437 mnie, ale3588 w imię JHWH rozciąłem** je.Ps 22,12; Ps 88,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chodzić dookoła, krążyć, otaczać, zbliżać; ** tj. koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że ktoś zostanie obrzezany - czyli coś odciąć

12. Otoczyły5437 mnie jak pszczoły*, ale3588 zgasły jak ogień z cierni**, bo w imię*** JHWH rozciąłem4135 je.Pwt 1,44; Ps 88,17* hebr.: deboraʰ - pszczoła - por. Sdz 14,8; ** idiom: jak ogień z chrustu, słomiany ogień; *** tj. imię reprezentuje charakter i autorytet Boga

13. Popchnięto1760 mnie silnie*, bym upadł**, ale JHWH mi pomógł5826.* hebraizm: aby pchnąć, popchnąłeś mnie - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: zginął - por. Ps 91,7 przypis *

14. JH[WH] jest moją mocą* i pieśnią**, On stał się moim zbawieniem***.Wj 15,2; Iz 12,2* lub: potęga, moc, siła; ** pieśń pochwalna, pieśń, muzyka, melodia - tu i Wj 15,2 Iz 12,2; *** zwycięstwo - por. w. 21 przypis ***

15. Okrzyk6963 radości* i zbawienia3444 w namiotach sprawiedliwych6662: Prawica** JHWH działa6213 potężnie***!* lub: okrzyk radości, chwały, obwieszczenie, krzyk błagania; ** prawica odnosi się do Bożej mocy i władzy rządzenia; *** lub: moc, skuteczność

16. Prawica JHWH jest wywyższona*, prawica3225 JHWH działa6213 potężnie2428.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być wywyższonym, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - podnieść się - Lb 16,45 Iz 33,10

17. Nie umrę*, lecz będę żył2421 i będę wyliczał** dzieła*** JH[WH]3050.Ha 1,12; J 11,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - umrzeć, zostać zgładzonym, zginąć; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powtarzać, zliczać, przekazywać szczegółowo; *** czyny, działania

18. JH[WH] ukarał* mnie surowo*, ale nie wydał** mnie na śmierć4194.2Kor 6,9* hebraizm: ukarał, ukarał mnie - koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utrzymywać w karności, karcić, karać, chłostać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, przyznać, użyć

19. Otwórzcie* mi bramy** sprawiedliwości6664, a wejdę935 przez nie i będę wysławiał3034 JH[WH]3050.Iz 26,2* tryb rozkazujący; ** dotyczy wschodniej bramy świątynnej - „Złota Brama”, która była dwuskrzydłowa - EIB - Ps 24,1-10 Ez 44,2 Mk 11,11

20. To jest brama* JHWH, przez nią wejdą935 sprawiedliwi6662.Ps 24,7; Iz 35,8; Obj 21,24; Obj 22,14* tj. brama składająca się z dwóch łuków zwanych w tradycji żydowskiej: płn. „łukiem żalu”, płd. „łukiem miłosierdzia”

21. Będę Cię wysławiać*, bo mnie wysłuchałeś** i stałeś się dla mnie zbawieniem***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, wysławiać, chwalić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpowiadać, zareagować, zaświadczyć, mówić; *** lub: ocalenie, dobrobyt, zbawienie, pomyślność, zwycięstwo

22. Kamień68, który odrzucili* budujący1129, stał1961 się kamieniem węgielnym**.Iz 28,16; Mk 12,10; Łk 20,17; Dz 4,11; Ef 2,20-22; 1P 2,4-8* lub: odrzucać, odmawiać, wzgardzać; ** tj. kamień w narożu ściany wieńcowej - węgielny - dosłownie: głową narożnika

23. Od853 JHWH to2063 się stało* i jest to** cudowne*** w naszych oczach5869.Ps 105,2; Mt 21,42; Mk 12,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać; ** lub: On (jest) cudowny - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, nadzwyczajne (dzieła)

24. To jest dzień*, który JHWH uczynił6213, weselmy** się i radujmy*** się w nim****.* hebr.: jom - dzień, rok, czas, okres; ** tu: życzenie lub prośba - weselić, trząść się; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; **** domyślnie: w tym dniu

25. Proszę*, JHWH, wybaw** teraz***; proszę577, JHWH, ześlij pomyślność**** teraz4994.* lub: Ach! błagam, proszę (imiesłów proszący, po którym zazwyczaj następuje czasownik w trybie rozkazującym); ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić; *** lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach); **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozwijać się pomyślnie, robić postępy

26. Błogosławiony1288 ten, który przychodzi* w imię8034 JHWH; błogosławimy1288 wam z domu** JHWH.Mt 21,9; Mt 23,39; Łk 13,35; Łk 19,38; J 12,13* dosłownie: przychodzący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przybyć, wkroczyć, nadejść, iść; ** hebr.: bait - dom, mieszkanie - tu: o świątyni w Jerozolimie

27. JHWH to Bóg410, On niech nas oświeci*; przywiążcie631 ofiary** sznurami*** do narożników7161 ołtarza4196.Wj 28,14; Wj 39,15; Iz 5,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dawać światło, świecić (o słońcu, księżycu), zapalać, rozświetlać; ** święto, święte zgromadzenie, ofiara świąteczna; *** lub: sznur, lina, listowie, posplatane listowie - por. LXX: Zwołajcie święto z girlandami aż do narożników ołtarza

28. Ty jesteś moim Bogiem, pragnę Cię wysławiać*; mój Boże, pragnę Cię wywyższać**.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chwalić, składać dziękczynienie, wysławiać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - podnieść wysoko, być zabranym wysoko, umieścić

29. Wysławiajcie3034 JHWH, bo jest dobry*, bo Jego miłosierdzie2617 trwa na wieki5769.* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość

↑↑

Psalm 119

א
Alef *

1.

Błogosławieni 835 ci, których droga ** jest nienaganna 8549 , którzy chodzą według Prawa *** JHWH!

1Krn 16,40 ; 2Krn 17,9 ; Ezd 7,10 ; Ps 1,2 ; Ps 19,7 *  każdy wiersz w danej sekcji, zaczyna się od hebrajskiej litery sekcji
; **  hebr.: derek - tu: jako sposób życia - odległość, podróż, sposób, metaforycznie bieg życia, charakter moralny
; ***  hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj

2. Błogosławieni* ci, którzy strzegą5341 Jego świadectw** i szukają1875 Go całym sercem3820;* lub: szczęśliwy, błogosławiony, często w wykrzykniku; ** hebr.: ’edah - świadectwa o Bożych prawach - zawsze w l.mn. jako spisane warunki przymierza - por. EIBᴷ

3. Którzy także637 nie czynią6466 nieprawości*, ale chodzą** Jego drogami1870.1J 3,9; 1J 5,18* lub: niesprawiedliwość, nieprawość, zło; ** metafora: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - o sposobie życia - por. Rz 6,4 przypis ** - żyć, odchodzić, iść dalej, chodzić

4. Ty nakazałeś*, aby pilnie** strzec8104 Twoich ustaw***.Ps 19,8; Ps 111,7; Ps 119,15; Ps 119,27* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyznaczyć, zlecić, nakazać; ** lub: moc, siła, obfitość, niezmiernie dużo, bardzo; *** lub: nakaz, ustawa

5. Obym305 trzymał* się moich dróg1870, aby zachowywać** Twoje postanowienia***!Pwt 12,1* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, utrwalonym, niewzruszenie ustanowionym, być prawidłowo kierowanym, być nieugiętym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, zachowywać; *** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna

6. Wtedy227 nie zawstydzę* się, gdy będę zważał** na wszystkie3605 Twoje przykazania***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zażenowanym, rozczarowanym; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć na, mieć wzgląd; *** hebr.: micwaʰ - przykazanie, prawo, nakaz

7. Pragnę Cię wysławiać* w szczerości** serca3820, gdy nauczę3925 się Twoich sprawiedliwych orzeczeń***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie; ** lub: uczciwość, prawość, słuszność, szczerość, sprawiedliwość; *** lub: sąd, orzeczenie prawne, sprawiedliwość - por. w. 13

8. Będę strzegł8104 Twoich postanowień*, nigdy** mnie nie opuszczaj***.* lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna; ** por. w. 4 przypis **; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odejść z, zaniedbać, pozostawić, porzucić, zostawić

ב Bet

9. W jaki sposób4100 młodzieniec5288 oczyści* swoją ścieżkę734? Gdy** przestrzegać8104 będzie Twojego Słowa***.J 15,3; J 17,17; 1P 1,23; 1J 1,7* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić czystym, oczyścić, utrzymywać w czystości; ** lub: gdy strzec będzie (jej) według Twojego Słowa; *** lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa

10. Szukam* Ciebie z całego3605 serca**, nie daj mi zboczyć*** od Twoich przykazań4687.2Krn 15,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciekać się do, radzić się, zabiegać o, starać się o; ** lub: całym (niepodzielonym) sercem - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwodzić, prowadzić na manowce, wprowadzać w błąd

11. W sercu3820 swoim przechowuję* Twoje wypowiedzi**, abym nie zgrzeszył*** przeciwko Tobie.Ps 37,31; Ps 40,8; Łk 2,19; Łk 2,51; Kol 3,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chować, przechowywać jak skarb, leżeć w ukryciu, zachować; ** lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie; *** lub: chybić celu lub słuszności, ponieść winę, utracić, grzeszyć

12. Błogosławiony1288 jesteś, JHWH; naucz* mnie Twoich postanowień2706.Ps 119,26; Ps 119,64* lub: uczyć się, ćwiczyć się do walki, mieć doświadczenie wojenne

13. Swoimi wargami8193 opowiadam* wszystkie3605 orzeczenia** Twoich ust6310.Ps 40,9; Ps 119,72* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powtarzać, zliczać, przekazywać szczegółowo; ** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

14. Raduję7797 się na drodze1870 Twoich świadectw5715 jak5921 z całego3605 bogactwa*.* lub: bogactwo, majętność, cena, wysoka wartość

15. Pragnę rozmyślać* o Twoich ustawach** i pragnę przyglądać się*** Twoim ścieżkom734.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozmyślać nad, dumać, wypowiadać się, skarżyć się; ** lub: nakaz, ustawa; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć, okazywać komuś względy, zwracać uwagę na, napawać się, być posłusznym wobec

16. Zachwycam* się Twoimi zarządzeniami** i nie zapominam*** Twojego Słowa1697.* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - zachwycać się, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozkoszować się, mieć upodobanie; ** lub: ustawa, zarządzenie, ograniczenie, postanowienie, coś nakazanego; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać się troszczyć

ג Gimel

17. Okaż wspaniałomyślność* swojemu słudze5650, abym żył2421 i zachowywał8104 Twoje Słowo1697.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odmierzyć obficie, odpłacić

18. Odsłoń1540 moje oczy5869, abym mógł zobaczyć5027 cudowność* Twojego Prawa**.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, nadzwyczajne (dzieła); ** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj

19. Jestem przybyszem* na ziemi776, nie ukrywaj przede mną Twoich przykazań**.1Krn 29,15; Ps 39,12; 2Kor 5,6; Hbr 11,13* hebr.: ger - przybysz, tymczasowy mieszkaniec bez praw dziedzicznych, chroniony obywatel, obcy, prozelita; ** lub: prawo, nakaz, przykazanie

20. Moją duszę5315 przez cały czas6256 druzgocze* tęsknota8375 za Twoimi orzeczeniami**.Ps 63,1; Ps 84,2; Ps 119,40; Ps 119,131* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zmiażdżonym; ** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

21. Skarciłeś1605 pysznych*, przeklętych779, którzy odstępują** od Twoich przykazań4687.* lub: osoba butna, dumna, zuchwała, zarozumiała; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - skręcać, kluczyć, błąkać się, być odurzonym

22. Zdejmij1556 ze mnie hańbę* i pogardę937, gdyż zachowuję5341 Twoje świadectwo**.* lub: hańba, pogarda, drwina; ** tj. świadectwa o Bożych prawach - zawsze w l.mn. jako spisane warunki przymierza

23. Nawet książęta* zasiadają3427 i zmawiają** się przeciwko mnie, lecz Twój sługa5650 rozmyśla7878 o Twoich postanowieniach***.Ps 119,161* lub: książę, przywódca, wysoki urzędnik, naczelnik; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - mówić ze sobą; *** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna

24. Również1571 Twoje świadectwa5713 są moją rozkoszą* i jako mężowie582 będący moimi doradcami**.Ps 119,70; Jr 15,16; Ef 6,4; 1Tm 3,15* lub: radość, rozkosz; ** rada, zamysł

ד Dalet

25. Moja dusza* przylgnęła1692 do prochu6083, ożyw** mnie według Twojego Słowa1697.Ne 2,20; Ps 122,6; J 9,13; Ps 143,11; Ef 2,1; Jk 1,18; 1P 1,23* idiom: myśl o śmierci (?), wyraz rozpaczy (?), świadomość pragnienia rzeczy ziemskich (?); ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zachować przy życiu, ożywić, dać życie, odrodzić

26. Opowiedziałem* Ci o moich drogach1870 i odpowiedziałeś** mi; naucz3925 mnie Twoich postanowień***.Ps 25,4; Ps 86,11; Ps 119,12; Ps 119,64; Ps 119,68* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powtarzać, zliczać, przekazywać szczegółowo; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpowiadać, zareagować; *** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna

27. Spraw*, bym zrozumiał** drogę1870 Twoich ustaw6490, a będę rozmyślał7878 o Twoich cudownych*** dziełach.Ps 105,2; Ps 119,15; Ps 145,5* tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozumieć, sprawić, że ktoś zrozumie, nauczyć; *** lub: niezwykłościach, zdumiewających, niezrównanych, nadzwyczajnych, trudnych do pojęcia (dziełach)

28. Dusza* moja rozpływa** się we łzach ze smutku8424, utwierdź*** mnie według Twojego Słowa****.Ps 3,2; Ps 6,3; Ps 31,9; Ps 32,20; Ps 34,2; Ps 42,2; 1P 5,10* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spadać, kapać, cieknąć, płynąć (o łzach); *** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypełniać, potwierdzać, zatwierdzać, ustanawiać; **** lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, sprawa

29. Oddal* ode mnie drogę1870 kłamstwa8267, a obdarz mnie łaskawie2603 swoim Prawem**.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować odejście, usunąć, zabrać, odsunąć; ** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj

30. Wybrałem drogę prawdy*, a Twoje orzeczenia** stawiam7737 przed sobą***.* lub: wierność, zaufanie, stałość, pewność, stabilność, prawda; ** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; *** por.: stawiam na Twoje ... - EIB, stawiam (wysoko) - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

31. Przylgnąłem* do Twoich świadectw**; JHWH, nie pozwól mi zaznać wstydu***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przylgnąć do, trwać przy, koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - złączyć się razem; ** lub: świadectwo jako dowód, dowód, ustawa, prawne zabezpieczenie, warunki przymierza; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postąpić haniebnie

32. Pobiegnę7323 drogą1870 Twoich przykazań*, ponieważ rozszerzasz** moje serce3820.* hebr.: micwaʰ - przykazanie, prawo, nakaz; ** idiom: bo sprawiasz, (przez to) że rozumiem dużo więcej bo (dzięki temu) czynisz wolnym moje serce - por. EIBᴷ

ה He

33. Naucz* mnie, JHWH, drogi1870 Twoich postanowień**, a będę jej strzegł5341 aż do końca***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - kierować, rzucać, wskazywać, strzelać (strzałami); ** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna; *** lub: konsekwencja, wynik, skutek, koniec, zysk

34. Daj mi zrozumienie*, bym strzegł5341 Twojego Prawa**; abym go przestrzegał*** całym sercem3820.Ps 119,73; Prz 2,6; Jk 1,5* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozumieć, sprawić, że ktoś zrozumie, nauczyć; ** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę, czuwać, zachowywać, ratować życie

35. Spraw, bym chodził* ścieżką5410 Twoich przykazań**, gdyż w niej*** mam upodobanie****.* tryb rozkazujący; ** lub: przykazanie, prawo, nakaz; *** lub: w nich ...; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, mieć upodobanie

36. Nagnij* moje serce3820 do Twoich świadectw5715, a nie do zysków**.Ez 33,31; Mk 7,21; Łk 12,15* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - skłaniać, wpływać, zginać, wyciągać; ** tj. zysk (niesprawiedliwy, zdobyty gwałtem)

37. Odwróć* moje oczy5869, aby nie patrzyły7200 na marność**, ożyw mnie na Twojej drodze1870.Iz 33,15* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować przejście na drugą stronę, obok, przez, nad, spowodować przeminięcie; ** lub: pustka, próżność, marność, fałsz, bezwartościowość

38. Utwierdź* swoją wypowiedź** względem Twojego sługi5650, który się oddał Twojej bojaźni***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - utwierdzać, stawiać, wznosić, budować, wzbudzać; ** lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie; *** lub: szacunek, nabożna cześć, respekt

39. Oddal* ode mnie mą hańbę**, której się boję***, bo Twoje orzeczenia4941 są dobre****.* por. w. 37 przypis *; ** lub: pogarda, drwina, hańba; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - lękać się, obawiać się, bać się; **** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt

40. Oto2009 tęsknię* do Twoich ustaw6490; ożyw** mnie w swojej sprawiedliwości6666.Ps 119,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyczekiwać z utęsknieniem, tęsknić za - tu i w. 174; ** tryb rozkazujący tu i w. 37, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zachować przy życiu, przywrócić do życia, ożywić

ו Waw

41. I niech zstąpi* na mnie Twoje miłosierdzie**, JHWH, Twoje zbawienie*** według Twojej wypowiedzi565;* dosłownie: wchodzić, wkraczać; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; *** lub: pomoc, wybawienie, zbawienie, zwycięstwo

42. Wówczas* odpowiem słowem1697 temu, który mi urąga**, bo ufam982 Twojemu Słowu.Ps 119,74; Ps 56,4; Dz 27,25* lub: i obym (abym) ... - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić wyrzuty, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przeciwstawiać się, urągać

43. I proszę nie odejmuj* żadną** miarą*** z moich ust słowa1697 prawdy571, bo oczekuję3176 Twoich orzeczeń****.Ps 119,49* tu: jako silne życzenie - koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyrwać, odebrać, wyzwolić; ** dosłownie: aż do, podczas, aż, nawet; *** niezmiernie, dużo bardzo, moc, siła - por. też: nigdy - EIB, tak bardzo - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** lub: sąd, decyzja prawna

44. I chcę nieustannie* strzec8104 Twojego Prawa**, na wieki5769 i na zawsze***.Ps 119,33* lub: stale, ciągle, bez przerwy, wieczność; ** prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj; *** w zwrotach na wieki wieków

45. I będę chodził1980 drogą przestronną*, bo szukam** Twoich ustaw***.* dosłownie: szeroki, obszerny; ** lub: domagać się, badać, zgłębiać; *** lub: nakaz

46. Nawet* przed królami4428 będę mówił1696 o Twoich świadectwach** i nie doznam zawstydzenia***.Ps 138,1; Mk 10,18; Dz 26,1* dosłownie: i nawet ...; ** tj. świadectwa o Bożych prawach - zawsze w l.mn. jako spisane warunki przymierza; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zażenowanym - w. 6 przypis *

47. Będę się również rozkoszował* Twoimi przykazaniami**, które umiłowałem157.* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - zachwycać się, koniugacja czasownika - pilpel - forma czynno-intensywna - rozkoszować się, mieć upodobanie; ** hebr.: micwaʰ - przykazanie, prawo, nakaz

48. I podniosę mą rękę* ku Twoim przykazaniom4687, które miłuję**, i będę rozmyślał*** o Twoich postanowieniach2706.Ps 63,4* tj. gest składania przysięgi - por. Pwt 32,40 Iz 62,8; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - miłować, lubić, kochać, pragnąć; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozważać, zgłębiać

ז Zain

49. Pamiętaj* o słowie1697 wypowiedzianym do Twojego sługi5650, na które kierujesz moją nadzieję**.Ps 119,15* lub: wspomnieć; ** (kazałeś) czekać - EIB lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czekać, zwlekać, mieć nadzieję na

50. To jest moim pocieszeniem5165 w mojej udręce*, bo Twoja wypowiedź** mnie ożywia***.Rz 15,4; Ps 69,32* lub: udręka, bieda, nieszczęście; ** lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zachować przy życiu, przywrócić do życia, ożywić

51. Butni* tak5704 bardzo** szydzą*** ze mnie, lecz ja nie odstępuję**** od Twojego Prawa8451.Jr 20,7* lub: osoba butna, dumna, zuchwała, zarozumiała; ** por. w. 43 przypis ***; *** drwić, szydzić, tłumaczyć (z innego języka); **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginać, pochylać się, skręcać, wyciągać

52. Przypominam sobie Twoje odwieczne5769 orzeczenia*, JHWH, i pragnę pocieszać** się nimi.* lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - doznawać pociechy, odczuwać ulgę

53. Ogarnia* mnie gniew** z powodu niegodziwych*** porzucających5800 Twoje Prawo8451.Flp 3,18* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwycić; ** lub: wściekłość - tu i Ps 11,5 Lm 5,10; *** lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca

54. Twoje postanowienia* są dla mnie pieśniami** w domu1004 mojego zamieszkania***.Hbr 11,13; 1P 1,17* lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna; ** lub: psalm, pieśń - por. PnP 2,12; *** lub: miejsce przebywania, pobytu (czasowego) stąd: pielgrzymka, czas życia - Rdz 47,9 miejsce zamieszkiwania - Rdz 17,8

55. W nocy3915 wspominam2142 Twoje imię8034, JHWH, i strzegę* Twojego Prawa**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, strzec, mieć pieczę nad; ** prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj

56. To mnie spotkało*, bo przestrzegam** Twoich ustaw***.* lub: być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachować, pilnować, strzec, czuwać nad; *** lub: nakaz, ustawa

ח Het

57. JHWH jest moim działem* – obiecałem** przestrzegać8104 Twoich słów1697.Ps 16,5; Jr 10,16* lub: dział, udział, część, terytorium, mienie, nagroda; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić, obiecać - por. powiedziałem, aby ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

58. Całym sercem3820 przebłagiwałem* Twoje oblicze6440, zlituj** się nade mną stosownie do Twojej wypowiedzi***.Ps 41,4; Ps 56,1* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - błagać, prosić, być słabym, zaniemóc - idiom: całym sercem szukałem Twojej przychylności; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać przychylność, łaskę, być łaskawym - tryb rozkazujący; *** lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie

59. Rozmyślałem* o moich drogach** i skierowałem*** swoje kroki**** ku Twoim świadectwom5713.Łk 15,17-18* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozważać, mieć w pamięci, rozmyślać o, zamyślać; ** hebr.: derek - droga - tu: jako sposób życia, postępowania - w. 1 przypis **; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przyprowadzać, przynosić, zwracać twarz ku; **** dosłownie: stopy

60. Śpieszyłem2363 się i nie zwlekałem*, aby strzec** Twoich przykazań4687.Ps 78,7; Ps 89,31* lub: czekać, opóźniać (się), zwlekać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachować, pilnować, strzec, czuwać nad

61. Powrozy* niegodziwych7563 spętały** mnie, ale nie zapominam7911 Twojego Prawa8451.Hi 36,8; Ps 119,83; Ps 119,141; Ps 140,5* lub: sznur, lina, ból, strapienie, zagłada; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - otaczać, chodzić naokoło, objąć

62. Wstaję6965 w środku2676 nocy3915, aby wysławiać* Cię za Twoje sprawiedliwe** orzeczenia4941.Ps 119,7; Ps 119,55* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, wysławiać, chwalić; ** lub: właściwy, prawy, słuszny

63. Jestem przyjacielem* wszystkich3605, którzy boją** się Ciebie i strzegą8104 Twoich ustaw***.Ps 101,6* przymiotnik zjednoczony, rzeczownik towarzysz, współpracownik, kompan; ** dosłownie: bojących i dla strzegących - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - jako rozróżnienie osób; *** lub: nakaz, ustawa

64. JHWH, ziemia776 jest pełna4390 Twojego miłosierdzia*; naucz3925 mnie Twoich postanowień2706.* lub: dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość

ט Tet

65. Wyświadczyłeś6213 dobro* Twojemu słudze5650, JHWH, według Twojego Słowa**.* dosłownie: uczyniłeś dobro ze swoim sługą - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek i Ps 118,29 przypis *; ** lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa

66. Naucz3925 mnie trafnego* osądu** i wiedzy***, bo uwierzyłem539 Twoim przykazaniom4687.Flp 1,9-10* dosłownie: dobrego; ** lub: smak, sąd, decyzję (zachowania?); *** poznanie, umiejętność, wiedza, postrzeganie, rozeznanie, mądrość

67. Zanim2962 doznałem utrapienia*, błądziłem**; lecz teraz6258 strzegę*** Twojej wypowiedzi565.Ps 119,71; Ps 119,75; Jr 31,18-19; Hbr 12,5-11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostać poniżonym, być przygnębionym, udręczonym; ** dosłownie: ja jestem błądzący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zbaczać, mylić się, błądzić, popełniać grzech lub błąd; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, strzec, ochraniać

68. Jesteś dobry* i czynisz dobro**; naucz3925 mnie Twoich postanowień2706.Ps 86,5; Mt 19,17* lub: dobry, miły, przyjemny, znakomity, lepszy, łaskawy, słuszny, szczęśliwy, zamożny; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić dobrze, czynić dobro, postępować słusznie, postępować sprawiedliwie

69. Butni* zmyślili** przeciwko mnie kłamstwo***, ale ja całym3605 sercem3820 strzegę5341 Twoich ustaw6490.* lub: osoba butna, dumna, zuchwała, zarozumiała; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zasmarować, zatynkować, przykleić tu i Hi 13,4 14,17; *** lub: oszustwo, fałsz

70. Serce3820 ich tłuszczem* otyłe2954** , ale ja rozkoszuję*** się Twoim Prawem8451.Ps 17,10; Jr 15,16* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być tłustym, grubym, być nieczułym; ** idiom: stali się nieczuli; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zachwycać, cieszyć się

71. Dobrze* to dla mnie, że zostałem upokorzony**, abym się nauczył3925 Twoich postanowień***.Hbr 12,11* lub: znakomicie, słusznie; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - być udręczonym, być upokorzonym - por. w. 67 przypis *; *** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna

72. Lepsze2896 jest dla mnie Prawo* Twoich ust niż tysiące505 sztuk złota2091 i srebra3701.* hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj

י Jod

73. Twoje ręce3027 mnie uczyniły6213 i trwale* ustanowiły; daj mi zrozumienie**, abym się nauczył3925 Twoich przykazań4687;Hi 10,8; Ps 100,3* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utwierdzić, utrwalić, trwale wyznaczyć, ustanowić; ** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozumieć, sprawić, że ktoś zrozumie, nauczyć

74. Ci, którzy boją* się Ciebie, widząc7200 mnie, będą się radować**, że pokładam nadzieję*** w Twoim Słowie1697.Ps 34,2; Ps 107,42* dosłownie: bojący - lub: pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czekać, zwlekać, mieć nadzieję na

75. Wiem3045, JHWH, że Twoje orzeczenia* są sprawiedliwe6664 i że ze względu na wierność** mnie upokorzyłeś6031.Ps 119,138; Hbr 12,10* lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok; ** lub: stałość, wierność, wytrwałość, niewzruszoność

76. Proszę4994*, niech teraz** mnie pocieszy*** Twoje miłosierdzie2617 według Twojej wypowiedzi565 dla Twojego sługi5650.* lub: O! błagam! - Ps 118,25 przypis ***; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jussivus - wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odczuwać ulgę

77. Niech zstąpi* na mnie Twoje współczucie**, abym żył2421; bo Twoje Prawo8451 jest moją rozkoszą***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przybyć, iść, nadejść; ** lub: współczucie, litość, łono (wnętrze?); *** radość, rozkosz

78. Niech się zawstydzą* butni2086, którzy za pomocą kłamstwa** mnie poniżyli***, ale ja będę rozmyślać7878 o Twoich ustawach6490.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstydzić się, być zażenowanym, rozczarowanym; ** lub: fałszerstwo, podstęp, krzywda, fałsz, oszustwo; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wykrzywić, zgiąć, sfałszować, wypaczyć, zadać kłam

79. Niech się zwrócą* do mnie ci, którzy się boją3372 Ciebie, i ci, którzy poznają** Twoje świadectwa***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać, wrócić; ** wg ketiv - poznają, wg qere - i ci, którzy znają, poznający; *** tj. świadectwa o Bożych prawach - zawsze w l.mn. - w. 46 przypis **

80. Niech* moje serce3820 będzie1961 nienaganne** w przestrzeganiu Twoich postanowień2706, po to, abym nie doznał wstydu954!* lub: oby moje serce stało się doskonałe - por. Biblię Brzeską i w. 76 przypis **; ** lub: bez skazy, posiadający uczciwość, być kompletnym

כ Kaf

81. Moja dusza* osłabła** z tęsknoty za Twoim zbawieniem***; pokładam nadzieję w Twoim**** Słowie1697.* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zużytym, zmarnować się, dojść do kresu, kończyć się; *** lub: pomoc, zwycięstwo; **** lub: oczekuję na Twoje Słowo - por. EIB, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, Biblia Brzeska

82. Moje oczy osłabły3615 z tęsknoty za Twoją wypowiedzią*, mówiąc559: Kiedy** mnie pocieszysz***?Ps 69,3; Prz 13,12* lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie; ** lub: kiedy wreszcie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, do kiedy? jak długo? po jakim czasie?; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pocieszyć, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ulitować się

83. Chociaż stałem1961 się jak bukłak* w dymie, to nie zapomniałem Twoich postanowień**.Ps 119,16* tj. skórzana butla (naciągnięta skóra zwierzęca uszczelniona smołą) tu: jako przewód kominowy - Joz 9,4 Sdz 4,19, Ps 56,8; ** lub: akt prawa, dekret, ustawa prawna

84. Ile* dni3117 zostało Twojemu słudze? Kiedy wykonasz6213 orzeczenie** na tych, którzy mnie prześladują***?Ps 39,4; Obj 6,10* zaimek pytający - ile? jak dużo? jak często? z jakiego powodu?; ** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścigać kogoś w sposób wrogi, prześladować, nękać

85. Doły wykopali* dla mnie butni**, którzy nie postępują zgodnie z Twoim Prawem8451.* tj. uczynili zasadzkę, zastawili sidła - por. Ps 7,15 9,15; ** lub: osoba butna, dumna, zuchwała, zarozumiała

86. Wszystkie Twoje przykazania* są prawdą**; za pomocą kłamstwa*** mnie prześladują7291; pomóż**** mi!Ps 38,19; Ps 109,26; Ps 119,78* hebr.: micwaʰ - przykazanie, prawo, nakaz; ** lub: wierność, zaufanie, stałość, pewność, stabilność, prawda; *** lub: fałszerstwo, podstęp, krzywda, fałsz, oszustwo; **** tryb rozkazujący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pomagać, przychodzić z pomocą, wspierać

87. Omal4592 nie zgładzili* mnie na ziemi776; ale ja nie porzuciłem** Twoich ustaw***.Ps 71,9; Ps 84,2; Ps 90,7* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić do końca, zniszczyć, skończyć, zgubić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostawić, sprzeniewierzyć się, zaniedbać, odejść; *** lub: nakaz, ustawa

88. Według Twojego miłosierdzia2617 ożyw* mnie, abym strzegł8104 świadectwa5715 Twoich ust6310.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zachować przy życiu, przywrócić do życia

ל Lamed

89. Na wieki5769, o JHWH, Twoje Słowo* jest ustanowione** w niebiosach8064.Mt 24,34; 1P 1,25* lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ustawić się, zająć stanowisko, stać, być postawionym

90. Twoja prawda530 z pokolenia na pokolenie1755; ugruntowałeś* ziemię776 i trwa**.Ps 89,2; Iz 40,8* lub: ... Twoją wiernością ugruntowałeś - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ustalić, ustanowić, zrobić, utrwalić, kierować; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, trwać, wytrzymywać

91. Według Twoich orzeczeń* trwa5975 do dziś3117, bo wszyscy** są Twoimi sługami***.* lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; ** lub: wszystkie (orzeczenia) - rodzaj męski; *** lub: niewolnik, poddany - rodzaj męski

92. Gdyby Twoje Prawo* nie było moją rozkoszą8191, wtedy227 zginąłbym** w moim utrapieniu***.Ps 119,16; Ps 119,50* lub: prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginąć, umrzeć, (metafor.), być zgubionym, zabłądzić; *** lub: udręka, bieda, nieszczęście

93. Nigdy* nie zapomnę** Twoich ustaw6490, bo przez nie mnie ożywiłeś***.* dosłownie: na wieki; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać się troszczyć, zapominać, pomijać; *** lub: w nich zachowujesz mnie przy życiu - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - w. 16,25

94. Ja589 jestem Twój, wybaw* mnie, bo3588 szukam** Twoich ustaw6490.Ps 119,146* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić, dać zwycięstwo; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciekać się do, radzić się, zabiegać o, starać się o

95. Wyczekują* na mnie niegodziwi7563, aby mnie zgubić**, ale ja starannie rozważam*** Twoje świadectwa****.Ps 40,14* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypatrywać z niecierpliwością, mieć nadzieję, oczekiwać z ufnością; ** por. w. 92 przypis **; *** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - okazać się roztropnym, rozważyć starannie; **** tj. świadectwa o Bożych prawach - por. w. 2 przypis **

96. Widziałem koniec* wszelkiej doskonałości**, ale Twoje przykazanie*** jest bardzo**** szerokie*****.Hi 28,3* lub: kraniec, granicę, koniec; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: doskonałość, spełnienie, pełnia; *** lub: przykazanie, prawo, nakaz; **** niezmiernie, dużo; ***** idiom: Twe przykazanie jest jeszcze szersze Twe przykazanie jest (jak) szeroka przestrzeń Twe przykazanie to wielka wolność - por. EIB

מ Mem

97. O, jak bardzo* miłuję157 Twoje Prawo8451! Przez cały dzień** o nim rozmyślam***.Ps 119,47; Ps 119,127; Ps 119,163; Ps 119,165* lub: zaimek pytający ile? jak dużo?; ** lub: każdego dnia, przez wszystkie dni - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: rozmyślanie, zastanawianie się, zaduma - w. 99 i Hi 15,4

98. Twoje przykazanie4687 czyni mnie mądrzejszym* od moich wrogów341, bo jest ono przy mnie** na wieki5769.Pwt 4,6* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić mądrym, nauczyć mądrości; ** lub: dla mnie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

99. Stałem się rozumniejszy* od wszystkich moich nauczycieli**, bo rozmyślam*** o Twoich świadectwach5715.Pwt 4,6-8; Jr 8,8-9; 2Tm 3,15-17* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mieć wgląd, poświęcać uwagę, rozważać, być roztropnym, postępować rozważnie, mądrze miałem (lepszy) wgląd - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczących mnie; *** lub: rozmyślanie, zastanawianie się, zaduma - w. 97 i Hi 15,4

100. Jestem roztropniejszy* od starszych**, bo strzegę5341 Twojej ustawy6490.Hi 12,12; Prz 7,7; Mt 7,24; Jk 3,13* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - forma intensyfikująca - zrozumieć, sprawić, że ktoś zrozumie, nauczyć, postrzegać; ** tj. starszych wiekiem lub starszych jako przywódców - Wj 3,16

101. Powstrzymuję* swoje nogi7272 od wszelkiej złej7451 ścieżki734, po to** bym strzegł*** Twojego Słowa1697.Prz 1,15; Iz 55,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zamykać, trzymać w ryzach, powściągać; ** lub: w tym celu; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad

102. Nie odstępuję* od Twoich orzeczeń4941, bo Ty mnie uczysz**.Pwt 17,20; Joz 23,6; 1Krl 15,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odejść, zejść z drogi, stronić od, zboczyć; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rzucać, strzelać, wskazywać, pokazywać, kierować, pouczać

103. O, jak słodka* dla mojego podniebienia** jest Twoja wypowiedź***! Słodsza niż miód1706 dla moich ust6310.Hi 23,12; Ps 19,11; Prz 28,11* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: być gładkim, być śliskim; ** lub: usta, podniebienie, smak, dziąsła; *** wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie

104. Dzięki Twoim ustawom6490 staję się rozumniejszy*; dlatego5921 też3651 nienawidzę8130 wszelkiej ścieżki734 kłamliwej**.Ps 119,128; Ps 119,130* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - forma intensyfikująca - zrozumieć, sprawić, że ktoś zrozumie, nauczyć - por. w. 100, będę rozważał pilnie ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** hebr.: seqer - kłamstwo, rozczarowanie, oszustwo, fałsz

נ Nun

105. Twoje Słowo1697 jest lampą* dla moich nóg i światłem216 dla mojej ścieżki**.Ps 43,3; Prz 6,23* lub: lampa, światło, kaganek - 1Krl 11,16; ** lub: coś deptanego stopami, ścieżka, droga, przejście

106. Złożyłem przysięgę* i wypełnię** ją, będę strzegł8104 Twoich sprawiedliwych6664 orzeczeń***.Ne 10,29; Kaz 5,4* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - składać ślub, przysięgać; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypełniać, potwierdzać, zatwierdzać, ustanawiać, narzucać; *** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

107. Jestem tak5704 bardzo3966 udręczony*; JHWH, ożyw** mnie zgodnie z Twoim Słowem***!Ps 119,17; Ps 119,25; Ps 119,40; Ps 119,50; Ps 119,77; Ps 119,88; Ps 119,93* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - uniżyć się, być upokorzonym, być udręczonym; ** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zachować przy życiu, przywrócić do życia, ożywić; *** lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie

108. JHWH, przyjmij* proszę** dobrowolne ofiary*** wdzięczności z moich ust6310 i naucz3925 mnie Twoich orzeczeń4941.Hbr 13,15* tryb rozkazujący: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyjmować życzliwie, mieć upodobanie; ** tu: z wykrzyknikiem - przyjmijże (?); *** tj. ofiara spontaniczna, z własnej woli, chętnie - Wj 35,29 Kpł 7,16 Lb 15,3

109. Moja dusza* jest ciągle8548 w mojej dłoni**, ale nie zapominam7911 Twojego Prawa8451.* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; ** idiom: moje życie jest nieustannie w niebezpieczeństwie

110. Niegodziwi* zastawili5414 na mnie sidło, ale ja nie zbaczam** od Twoich ustaw6490.Ps 119,10; Ps 140,5; Ps 141,9* lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mylić się, błąkać się, zataczać się

111. Odziedziczyłem* Twoje świadectwa5715 na wieki5769, bo są radością** mojego serca3820.Ps 119,14; Ps 119,162* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, odziedziczyć, otrzymać w posiadanie, podzielić kraj do objęcia w posiadanie; ** lub: wesele, radość, radosne uniesienie, radowanie się

112. Nakłoniłem* moje serce**, by zawsze5769 wykonywać6213 Twoje postanowienia2706, aż do końca***.* lub: wyciągać, rozciągać, zginać, pochylać się, skłaniać; ** lub: serce, umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek; *** lub: konsekwencja, wynik, skutek, zysk

ס Samech

113. Nienawidzę* chwiejnych**, ale miłuję157 Twoje Prawo8451.Ps 94,1; Jr 4,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić się; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: niejednoznaczny, podzielony, niezdecydowany

114. Ty jesteś moją ucieczką* i tarczą**, pokładam nadzieję*** w Twoim Słowie1697.Ps 31,20; Ps 32,7; Ps 59,11* lub: ukryte miejsce, tajemnica, kryjówka; ** metonimia: nasz obrońca, ten, który nas chroni; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oczekiwać wytrwale, ufać, mieć nadzieję

115. Niech odstąpią* ode mnie czyniący niegodziwość**, bym mógł strzec5341 przykazań4687 mojego Boga430.Ps 1,1; Ps 6,8; Ps 139,19; Mt 7,23* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odejść, zejść z drogi, stronić od, zboczyć; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zadać ranę, wyrządzić krzywdę, czynić niegodziwość

116. Wesprzyj* mnie zgodnie ze swoją wypowiedzią**, abym żył2421 i nie został zawstydzony954 w mojej nadziei7664.Ps 25,2; Ps 54,4; Rz 5,5; Rz 10,11; Flp 1,20* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oprzeć się bądź położyć się na, spocząć na, wspierać, podtrzymywać, utrzymywać; ** lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie

117. Podtrzymaj* mnie, a będę wybawiony** i będę zawsze8548 wpatrywał*** się w Twoje postanowienia2706.* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wspierać, podtrzymać, wzmocnić, pocieszyć; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać uwolnionym, ocalonym, odnieść zwycięstwo; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oglądać, patrzeć

118. Odrzuciłeś* wszystkich, którzy odstępują** od Twoich postanowień2706, bo fałsz*** ich jest zwodniczy****.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zbagatelizować, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - lekceważyć, odrzucać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - skręcać, kluczyć, błąkać się, być odurzonym; *** lub: fałszerstwo, podstęp, krzywda, fałsz, oszustwo; **** tu: l.mn.

119. To żużel*! Skończysz** ze wszystkimi3605 niegodziwymi7563 ziemi776; dlatego3651 miłuję157 Twoje świadectwa***.Iz 1,25; Ez 22,18* tj. odpady, szumowiny (powstałe przy wytopie srebra); ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować zaprzestanie, położyć kres, ustanie, wygubić, zniszczyć, usunąć; *** tj. świadectwa o Bożych prawach

120. Moje ciało1320 drży* ze strachu** przed Tobą i lękam*** się Twoich orzeczeń4941.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nastroszyć się, drżeć; ** strach, bojaźń, przerażenie; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, lękać się, czcić, szanować

ע Ajin

121. Wykonałem* Twoje orzeczenie4941 i sprawiedliwość6664; nie pozostawiaj3240 mnie tym, którzy mnie krzywdzą6231.Hi 29,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić, czynić, pracować, wykonywać, powodować

122. Poręcz* za Twojego sługę5650 dla mojego dobra2896, aby nie krzywdzili6231 mnie butni**.Flm 1,18; Hbr 7,22* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostać poręczycielem, dawać w zastaw, wymieniać, zobowiązać się; ** lub: osoba butna, dumna, zuchwała, zarozumiała

123. Moje oczy5869 słabną*, wypatrując Twojego zbawienia** i słowa565 Twojej sprawiedliwości6664.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - marnieć, dojść do kresu, być zużytym; ** lub: wybawienie, dobrobyt, pomyślność, zwycięstwo

124. Postąp* ze swoim sługą5650 według Twojego miłosierdzia** i naucz3925 mnie Twoich postanowień2706.Ps 51,1; Ps 109,26* tryb rozkazujący; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość

125. Jestem* Twoim sługą5650, daj mi zrozumienie** i poznanie*** Twoich świadectw5713.* dosłownie: sługą Twoim ja; ** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozumieć, nauczyć, zwracać uwagę na; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać

126. Już czas*, JHWH, abyś działał6213, bo naruszono** Twoje Prawo8451.Jr 18,23* lub: czas, punkt w czasie, okazja, l.mn. odległe czasy; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - łamać, naruszać, udaremnić, zniweczyć skutki

127. Dlatego* umiłowałem157 Twoje przykazania4687 bardziej od złota2091, bardziej od najczystszego złota**.Ps 19,10; Ps 119,41* lub: dlatego więc; ** tj. oczyszczone bądź czyste złoto, (chryzolit?)

128. Dlatego* wszystkie3605 Twoje ustawy6490, każdą3605 z nich** uznaję za słuszną***, a nienawidzę8130 wszelkiej3605 ścieżki734 kłamstwa8267.Ps 119,104; Ps 119,113; Prz 8,13* lub: dlatego więc; ** lub: o wszystkim; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - iść prosto, uznać za słuszne, zaaprobować

פ Pe

129. Twoje świadectwa5715 są przedziwne*, dlatego moja dusza5315 ich strzeże5341.Ps 119,18; Ps 119,22* lub: coś nadzwyczajnego, dziw, cud

130. Wykład* Twoich słów oświeca215 i daje zrozumienie995 prostym**.Ps 19,7; Prz 1,4; Hbr 4,12* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: otwór, odkrycie, wejście, brama; ** lub: o otwartym umyśle, niepouczony, młody, naiwny

131. Otwieram szeroko* swoje usta i wzdycham**, bo tęsknię*** za Twoimi przykazaniami4687.Ps 42,1* lub: otworzyć szeroko, rozdziawić, rozewrzeć, ziać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - łapczywie nabierać powietrza, dyszeć, pragnąć, pałać; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: tęsknić, tęsknić za, pragnąć

132. Zwróć* się ku mnie i bądź* łaskawy** dla mnie, jak orzekłeś*** wobec tych, którzy miłują157 Twoje imię8034.Wj 4,31; Ps 5,11; Ps 25,18; Ps 51,1; Iz 56,6; Hbr 6,10; Obj 3,8* tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać przychylność, łaskę, być łaskawym; *** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

133. Utwierdź* moje kroki6471 w Twojej wypowiedzi565, niech nie zapanuje** nade mną żadna3605 nieprawość***.Ps 19,13; Rz 6,12* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - utwierdzić, umocnić, skierować do; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dać władzę, zapanować nad; *** nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult, niegodziwość

134. Wyzwól* mnie od ucisku** człowieka120, abym strzegł8104 Twoich ustaw6490.Ps 142,6; Łk 1,74* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup; ** lub: ucisk, wymuszenie, szkoda

135. Rozjaśnij* swoje oblicze6440 nad Twoim sługą5650 i naucz3925 mnie Twoich postanowień2706.Ps 4,6; Ps 80,3* tryb rozkazujący lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dawać światło, świecić, rozświetlać, rozpalać lub: Twoje oblicze niech zaświeci w Twoim słudze - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

136. Jak korytami* wód płyną** łzy z moich oczu, dlatego że nie strzegą*** Twojego Prawa8451.Ps 126,5; Jr 9,1* tj. kanał, koryto (rzeki), strumień; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schodzić, zejść; *** czuwać, mieć pieczę nad

צ Tzade

137. Sprawiedliwy* jesteś**, JHWH, i prawe*** są Twoje orzeczenia4941.Ps 145,17* lub: prawy, pobożny, zgodny z prawem, słuszny; ** dosłownie: (jesteś) Ty; *** lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty

138. Zarządziłeś* sprawiedliwość6664 Twoich świadectw5713 i wielką3966 ich wierność**.Ps 19,7-9; Ps 119,86; Ps 119,90* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, powierzyć nadzór, przekazać dowództwo, nakazać, rozkazać, zlecić, wyznaczyć; ** lub: wierność, zaufanie, stałość, pewność, stabilność, prawda lub: nakazałeś to, co w Twych świadectwach sprawiedliwe, i całkowicie prawdziwe - por. EIB

139. Gorliwość* wyniszcza** mnie, bo moi wrogowie6862 zapominają7911 Twoje słowa1697.1Krl 19,10; Ps 69,9; Rz 15,3* lub: żarliwość, zapał, zazdrość, namiętność; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - położyć kres, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyniszczyć

140. Twoja wypowiedź565 została w pełni* wypróbowana**, dlatego Twój sługa5650 ją kocha157.Ps 12,6; Ps 19,9* lub: moc, siła, obfitość, niezmiernie dużo, bardzo; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wytapiać, oczyszczać, próbować

141. Ja jestem mały* i wzgardzony**, lecz nie zapominam7911 Twoich ustaw6490.Ps 22,6* lub: mały, młody, nieważny, lichy, niskiego rodu; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wzgardzonym, być podłym, godnym pogardy

142. Twoja sprawiedliwość* jest sprawiedliwością6664 na wieki5769, a Twoje Prawo** jest prawdą***.Ps 19,9; Ps 119,51; J 17,17* lub: prawość, sprawiedliwość, okazanie łaskawości i przyjście z pomocą; ** prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj; *** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność

143. Ucisk* i utrapienie** znalazły4672 mnie, lecz Twoje przykazania4687 stały się moją rozkoszą***.Ps 119,24* lub: trudne położenie, niedola, ucisk, wróg; ** lub: opały, tarapaty, udręka, ucisk, katusze - Pwt 28,53; *** dosłownie: rozkoszami, radościami - l.mn.

144. Sprawiedliwość* Twoich świadectw5715 trwa na wieki5769; daj mi zrozumienie**, a będę żył2421.Ps 19,9* lub: prawość, słuszność, właściwie; ** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozumieć, sprawić, że ktoś zrozumie, nauczyć

ק Kof

145. Wołam* z całego serca3820, wysłuchaj6030 mnie, o JHWH, a będę strzegł** Twoich postanowień***.Ps 119,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strzec, pilnować, czuwać, zachować; *** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna

146. Wołam7121 do Ciebie, wybaw* mnie, a będę strzegł** Twoich świadectw***.Ps 3,7* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad; *** tj. świadectwa o Bożych prawach - zawsze w l.mn. jako spisane warunki przymierza

147. Wstaję* przed świtem5399 i wołam o pomoc**, oczekuję na Twoje Słowa***.Ps 5,3; Ps 88,13* dosłownie: wyprzedziłem świt - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być na czele, iść w górę, wyprzedzać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - krzyczeć, wołać o pomoc; *** wg ketiv - słowa, wg qere - słowo, mowa, sprawa - l. poj.

148. Moje oczy wyprzedzają6923 straże nocne*, abym mógł rozmyślać** o Twojej wypowiedzi***.Ps 63,6; Łk 6,12* może chodzić o ostatnią straż nocną, między 2 a 6 rano - EIB lub idiomatyczne określenie czuwania przez całą noc; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozmyślać nad, zgłębiać, rozważać; *** lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie

149. JHWH, usłysz8085 mój głos6963 ze względu na Twoją łaskawość*; ożyw** mnie zgodnie z Twoim orzeczeniem***.* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ** tryb rozkazujący; *** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

150. Zbliżyli7126 się do mnie prześladowcy* w złym celu**, są daleko od Twojego Prawa8451.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścigać kogoś w sposób wrogi, prześladować, nękać; ** lub: niegodziwy pomysł, plan, rozwiązłość - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

151. Blisko* jesteś, JHWH, i wszystkie3605 Twoje przykazania4687 są prawdą**.Ps 34,18* tj. bliski (o miejscu, czasie), spokrewniony - por. Rdz 19,20; ** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność

152. Od dawna* znam3045 Twoje świadectwa5713, bo ustanowiłeś** je na wieki5769.Iz 40,8; Łk 21,33* lub: starożytność, początek, prastare czasy; ** lub: ustanawiać, rozpoczynać, położyć fundament

ר Resz

153. Popatrz* na moje ubóstwo** i wyzwól*** mnie, gdyż nie zapominam7911 Twojego Prawa8451.Ps 9,13* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę na, dostrzec; ** lub: udręka, bieda, nieszczęście; *** wyrwać, uwolnić

154. Broń* mojej sprawy** i odkup*** mnie; ożyw2421 mnie zgodnie z Twoją wypowiedzią565.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - walczyć, zmagać się, prowadzić proces sądowy, pozywać; ** niesnaski, spór, konflikt, kłótnia, sprawa w sądzie; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykupić (jako krewny) odkupić (jako Bóg)

155. Zbawienie* jest dalekie7350 od niegodziwych**, bo nie szukają1875 Twoich postanowień2706.* lub: wybawienie, dobrobyt, pomyślność, zwycięstwo; ** lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca

156. Wielka7227 jest Twoja litość*, JHWH; ożyw** mnie zgodnie z Twoimi orzeczeniami4941.* lub: współczucie, litość, łono (wnętrze?); ** tryb rozkazujący tu i w. 37, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zachować przy życiu, przywrócić do życia, ożywić

157. Liczni7227 są* ci, którzy mnie prześladują** i moi wrogowie***; lecz nie odstępuję**** od Twoich świadectw5715.Ps 7,1* lub: wielcy się stają ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścigać kogoś w sposób wrogi, prześladować, nękać; *** lub: trudne położenie, niedola, ucisk, wróg; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginać, pochylać się, skręcać, wyciągać

158. Widzę7200 postępujących podstępnie* i czuję odrazę** do tych, którzy nie strzegą8104 Twoich wypowiedzi565.Ps 139,21; Prz 14,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować zdradziecko, wiarołomnie, podstępnie; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - brzydzić, czuć wstręt do samego siebie

159. Zobacz*, że3588 miłuję157 Twoje ustawy6490 JHWH; ożyw2421 mnie według Twojego miłosierdzia**.Ps 119,25-47* tryb rozkazujący lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość

160. Sedno* Twojego Słowa1697 to wierność** i na wieki5769 trwa każde3605 orzeczenie4941 Twojej sprawiedliwości6664.Ps 19,9; 2Tm 3,16* dosłownie: głowa, szczyt, ktoś najważniejszy, suma, całość szczytem Twojego ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek Twoje słowo jest ... od początku - King James Version; ** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność

ש Szin

161. Książęta* prześladują7291 mnie bez przyczyny2600; lecz moje serce3820 boi** się Twoich słów***.Iz 66,2; Jr 36,23-24* lub: książę, władca, wysoki urzędnik, naczelnik, dowódca; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odczuwać przerażenie, odczuwać bojaźń; *** wg ketiv: Twoich słów - l. mn., wg qure: - ... słowa.- l. poj.

162. Raduję* się z Twojej wypowiedzi565 jak ten, który znajduje4672 wielki7227 łup**.Sdz 5,30; Ps 119,14; Ps 119,111* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unosić się radością, radować się; ** lub: zdobycz, zysk, łup, splądrowane dobra - Pwt 2,35

163. Nienawidzę8130 kłamstwa* i brzydzę** się nim, ale miłuję157 Twoje Prawo8451.Prz 6,16-19* lub: kłamstwo, oszustwo, rozczarowanie, fałszerstwo, podstęp, krzywda, fałsz; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czuć odrazę, uważać za obrzydliwość

164. Wysławiam* Cię siedem** razy dziennie3117 za Twoje sprawiedliwe6664 orzeczenia4941.Ps 55,17; Ps 119,62* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chwalić się, wygłosić pochwałę, chełpić się; ** liczba siedem symbolicznie wyraża pełnię

165. Głęboki* pokój** dla tych, którzy miłują Twoje Prawo8451, a nie*** potkną się****.Prz 3,1; Iz 32,17* dosłownie: wielki; ** hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność; *** i nie ma dla nich - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** lub: potknięcie się, przyczyna potknięcia się, przeszkoda

166. JHWH, oczekuję* na Twoje zbawienie** i wypełniam*** Twoje przykazania4687.Rdz 49,18* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czekać, mieć nadzieję; ** wybawienie, dobrobyt; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, pracować, wykonywać, powodować

167. Moja dusza* strzeże** Twoich świadectw5713, bo bardzo3966 je miłuję157.* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad

168. Strzegę8104 Twoich ustaw* i świadectw**, bo wszystkie moje drogi1870 są przed*** Tobą.* lub: nakazów; ** tj. świadectwa o Bożych prawach - zawsze w l.mn. jako spisane warunki przymierza; *** lub: coś, co rzuca się w oczy, przeciwległy, z pewnej odległości, przed

ת Taw

169. JHWH, niech dotrze* moje wołanie** przed Twoje oblicze6440, daj mi zrozumienie*** zgodnie z Twoim Słowem1697.Ps 18,6; Ps 102,1; Ps 140,6* lub: tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zbliżać się, podchodzić, przybliżać się; ** lub: krzyk błagania, okrzyk radości, chwały, obwieszczenie; *** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozumieć, sprawić, że ktoś zrozumie, nauczyć

170. Niech dojdzie* moja prośba** przed Twoje oblicze6440, ocal*** mnie zgodnie z Twoją wypowiedzią565.* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wchodzić, wkraczać, przychodzić, iść, dostąpić, być wyliczonym; ** błaganie o przychylność, o łaskawość; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyrwać, odebrać, wyzwolić

171. Niech spłyną* moje wargi8193 pieśnią chwały**, bo nauczasz3925 mnie Twoich postanowień2706.Ps 51,15; Ps 63,3; Ps 119,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wylewać, wydzielać, powodować kipienie, buchać; ** lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny

172. Niech mój język ogłasza*|JUS Twoją wypowiedź**, bo wszystkie Twoje przykazania4687 są sprawiedliwe6664.Ps 51,14; Ps 119,138* lub: imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana w opowiadaniach może dotyczyć czasu przeszłego lub teraźniejszego, czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.), koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpowiadać, zareagować, zaświadczyć, mówić; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie - tu: l.poj.

173. Niech Twoja ręka* będzie1961|JUS mi pomocą5826, bo wybrałem977 Twoje ustawy6490.Pwt 30,19; Joz 24,15-22; Prz 1,29; Łk 10,42* ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)

174. JHWH, tęsknię* do Twojego zbawienia3444, a Twoje Prawo** jest moją rozkoszą***.Ps 119,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyczekiwać z utęsknieniem, tęsknić za - tu i w. 40; ** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj; *** dosłownie: rozkoszami, radościami - tu: w l.mn.

175. Niech moja dusza5315 żyje2421|JUS, aby Ciebie chwalić*; niech Twoje nakazy** będą dla mnie*** pomocą5826.Ps 119,25JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chwalić, chełpić się, wygłosić przechwałkę; ** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; *** oby mi pomogły - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

176. Zbłądziłem* jak zagubiona6 owca7716; odszukaj** Twojego sługi5650, bo nie zapomniałem*** Twoich przykazań4687.Iz 53,6; Łk 15,4; 1P 2,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mylić się, błąkać się, zataczać się; ** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, pragnąć, żądać, domagać się, prosić; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać się troszczyć, zapominać, pomijać

↑↑

Psalm 120

1. Pieśń7892 stopni*. Wołałem7121 do JHWH w swoim utrapieniu6869 i odpowiedział6030 mi.Ps 18,6; Jo 2,2* lub: wstępowań Psalmy 120-134 to zbiór psalmów śpiewanych podczas wędrówki do Jerozolimy (?) trzykrotnie w roku - Wj 34,23 Łk 2,41-42 lub specyficzne określenie budowy literackiej psalmów z tej grupy (?)

2. Wyrwij*, JHWH, moją duszę5315 od warg8193 kłamliwych** i od języka3956 zdradliwego***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyrwać, odebrać, wyzwolić; ** kłamstwo, rozczarowanie, oszustwo, fałsz; *** zdrada, oszustwo, gnuśność

3. Co ci to da5414 albo co ci to doda* zdradliwy7423 języku3956?So 3,13; Obj 14,5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zwiększyć, uczynić ponownie

4. Że jesteś jak ostre8150 strzały2671 mocarza* i węgle1513 z janowca**.Prz 25,18; Prz 25,22* lub: człowiek silny, dzielny, potężny, bohater; ** tj. krzew z gatunku motylkowatych - janowiec ciernisty, żarnowiec - tu i 1Krl 19,4.5 Hi 30,4 - licznie występuje na Pustyni Judzkiej, używany jako opał, pochodnie i broń zapalna - por. Ps 7,14 Iz 50,11

5. Biada* mi, że przebywam1481 w Meszek** i mieszkam7931 w*** namiotach168 Kedaru****.Rdz 10,2; Jr 49,28; Ez 27,13* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wykrzyknik - biada!; ** tj. „wyciągnięcie” - lud z płn.-wsch. Cylicji i wsch. Kapadocji (?) wg Herodota z płd.-wsch. rejonów Morza Czarnego - Rdz 25,14; *** lub: z, tak długo jak, przeciw, pomimo; **** tj. „ciemny” - drugi syn Izmaela - Rdz 25,13, lud pasterski i koczowniczy - Iz 60,7 Ez 27,21 w Targumach Kedar utożsamiany jest czasami z Arabią

6. Moja dusza5315 zbyt długo7227 mieszkała* z5973 nienawidzącymi** pokój***.Ps 35,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zamieszkać, przebywać, pozostawać, osiedlić - mieszkała sobie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić; *** pomyślność, pełnia, bezpieczeństwo, pokój, przyjaźń

7. Ja jestem za pokojem7965, ale gdy o tym mówię*, oni są za wojną**.Rz 12,18* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mówić, obiecywać; ** bitwa, wojna, walka - Ps 76,3 przypis ***

↑↑

Psalm 121

1. Pieśń* stopni**. Oczy5869 moje wznoszę5375 ku413 górom2022: Skąd nadejdzie935 mi pomoc***?Ps 87,1* lub: oda, hymn chóru, pieśń; ** dla stopni EIB lub: stopień, schodek, wstępowanie, wznoszenie się; *** lub: wsparcie, pomoc

2. Moja pomoc5828 jest od JHWH, który dogląda* niebiosa** i ziemię776.Jr 3,23* tu: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - czynić, powodować, zarządzać, doglądać; ** por. Rdz 1,1***

3. On nie pozwoli5414 zachwiać* się twojej nodze7272; ten, który cię strzeże8104, nie drzemie**.1Sm 2,9; Prz 3,23; Prz 3,26* lub: trzęsienie, chwianie się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być sennym, drzemać, spać

4. Oto* ten, który strzeże8104 Izraela3478, nie zdrzemnie5123 się ani nie zaśnie**.Pwt 33,29; Mt 26,14; Mk 14,40; 1Tes 5,6* partykuła wskazująca: oto, spójrz, czy; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spać, zasnąć, być pogrążonym we śnie

5. JHWH jest tym, który cię strzeże*, JHWH jest cieniem** u twej prawej3225 ręki3027.Ps 16,8; Ps 91,1; Ps 91,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - patrzeć na, strzec, mieć pieczę nad; ** lub: cieniem twoim, nad twą prawą ręką - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

6. Słońce8121 nie porazi* cię za dnia3119 ani księżyc3394 w nocy3915.Ps 91,5; Iz 49,10; Obj 7,16* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, niszczyć, pokonywać - por. 2Krl 4,19

7. JHWH będzie cię strzegł8104 od wszelkiego zła*; On będzie strzegł8104 twojej duszy**.Ps 41,2; Ps 97,10; Ps 145,20* lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas); ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość

8. JHWH będzie* strzegł8104 twojego wyjścia i twojego przyjścia**, odtąd*** aż na wieki5769.Pwt 28,6; Prz 2,8; Prz 3,5* lub: ustrzeże - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** tj. każdego przedsięwzięcia, w każdej sytuacji; *** lub: teraz, właśnie teraz

↑↑

Psalm 122

1. Pieśń7892 stopni4609. Dawida1732. Uradowałem* się, gdy mi powiedzieli**: Pójdźmy1980 do domu1004 JHWH!Ps 122,9; Za 8,21* lub: być zadowolonym, radować się, unosić się radością, promienieć; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - gdy mi mówią

2. I oto nasze nogi7272 stanęły* w twoich bramach8179, o Jerozolimo**!Ps 9,14; Jr 7,2* dosłownie: stojące są - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, trwać, wytrzymywać; ** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”

3. Jerozolima3389 jest budowana* jako miasto5892, zespolona** w jedną*** całość;2Sm 2,9* lub: zbudowana; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być sprzymierzonym z, być zjednoczonym, być złączonym razem; *** razem, łącznie, wszyscy razem

4. Bo tam wstępują* pokolenia7626, pokolenia JH[WH] do świadectwa** Izraela, aby wysławiać*** imię8034 JHWH.Wj 23,17; Pwt 16,16* lub: iść w górę, wstępować - Jerozolima leży na górze; ** tj. przed oblicze Boga - por. Wj 16,34 25,21 30,26 Kpł 24,3; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chwalić, składać dziękczynienie, wysławiać

5. Tam bowiem ustanowili3427 trony* sądu**, trony3678 domu1004 Dawida1732.Pwt 17,8; 2Sm 5,13; 2Krn 19,8; Jr 21,12* lub: miejsce (honorowe), tron, miejsce do siedzenia, metaforycznie godność królewska, władza, potęga; ** lub: decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, sąd przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

6. Proście* o pokój** dla Jerozolimy3389: Niech się szczęści*** tym, którzy cię miłują157.Rdz 12,3; Rdz 27,29; Lb 24,9* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prosić, dowiadywać się, wypytywać o, radzić się, szukać, zabiegać o; ** hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuć się swobodnie, prosperować, być spokojnym

7. Niech będzie1961|JUS pokój7965 w twoich murach2426 i spokój* w twoich pałacach**.Ps 48,3; Mt 10,12-13JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * lub: spokój, łatwość, pomyślność, obfitowanie; ** lub: cytadela, pałac, twierdza

8. Ze względu4616 na moich braci251 i moich przyjaciół* pragnę** teraz4994 powiedzieć: Pokój*** Tobie.1Sm 25,6; Ps 85,8* lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny; ** lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach); *** hebr.: szalom - pokój, pomyślność - w. 6 przypis **

9. Ze względu4616 na dom1004 JHWH, naszego Boga, pragnę zabiegać* o dobro** dla ciebie.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, pragnąć, żądać, domagać się, prosić; ** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość

↑↑

Psalm 123

1. Pieśń7892 stopni4609. Moje oczy wznoszę* ku Tobie, który mieszkasz3427 w niebiosach**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, podnieść, podtrzymać; ** wg myśli hebrajskiej istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****

2. Oto jak2009 oczy sług* zwrócone są na ręce ich panów** i jak oczy służącej*** na ręce jej pani****, tak oczy nasze patrzą na JHWH, Boga naszego, aż5704 się zmiłuje2603 nad nami.* hebr.: ebed - sługa, niewolnik, poddany - czciciel Boga; ** hebr.: ’adon - pan, ktoś stanowczy, silny, władca; *** lub: służka, służąca, niewolnica, metaforycznie ktoś pokornie zwracający się do kogoś; **** lub: pani, dama, królowa

3. Zmiłuj* się nad nami, JHWH; zmiłuj2603 się nad nami, bo jesteśmy obficie** nasyceni*** wzgardą937.Ne 4,4; Ps 4,1; Ps 119,22* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać przychylność, łaskawość, miłosierdzie; ** lub: wielki, obfitujący, wystarczający, liczny, silny; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - otrzymać swoją porcję, mieć w nadmiarze, być nasyconym

4. Nasza dusza5315 jest obficie7227 nasycona7646 szyderstwem* butnych** i wzgardą937 dumnych***.Iz 32,9; Iz 32,11; Am 6,1* lub: drwienie, szydzenie, jąkanie (za) długo była nią nasycona nasza dusza - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: spokojny, bezpieczny, nieprzejmujący się, beztroski, swawolny, butny; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: dumny, wyniosły

↑↑

Psalm 124

1. Pieśń7892 stopni4609. Dawida*. Gdyby nie JHWH, który był1961 po naszej stronie**, niech powie559 teraz*** Izrael3478;* lub: dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** O! upraszam! błagam! - Ps 118,25 przypis ***; *** który był dla nas - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek Gdyby nie ..., który był z nami - Biblia Poznańska

2. Gdyby nie3884 JHWH, który był1961 po naszej stronie, gdy powstawał* przeciwko** nam człowiek***;Ps 129,1; Rz 8,31; Hbr 13,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powstawać, pojawiać się, rosnąć w siłę, utwierdzać się; ** hebr.: al - przeciw (wrogo) - Rdz 34,27; *** hebr.: adam - człowiek - tu l.poj.

3. Wówczas by nas pożarli* żywcem2416, gdy płonęli** gniewem*** przeciwko nam;Est 3,6-15; Ps 56,1-3; Prz 1,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - łykać, połykać, pochłaniać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - płonąć, rozpalić (o gniewie); *** lub: nos, gniew, metaforyczne - fuknąć gniewnie

4. Wtedy233 zmyłyby* nas wody4325, a potok** przelałby5674 się nad5921 naszymi duszami5315;* lub: przelewać (się), płynąć, płukać, zmywać; ** lub: rwący potok, wadi, dolina rwącego potoku, szyb

5. Wtedy wzburzone* wody4325 przelałyby** się nad naszymi duszami5315.Hi 38,11; Ps 32,6; Ps 69,2* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: kotłujący się, rozszalały, wzburzony, zuchwały; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, przez, pomiędzy, wzdłuż, iść ponad

6. Błogosławiony* JHWH, który nas nie wydał5414 na rozszarpanie** ich kłom***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - klękać, błogosławić, chwalić, wielbić; ** lub: żer, żywność, łup, to co zostało poszarpane; *** zębom

7. Nasza dusza5315 umknęła* jak ptak6833 z pułapki6341 łowiącego**; pułapka została zniszczona***, a my587 umknęliśmy4422.Ps 35,8; Ps 57,7; Ps 91,3; Prz 6,5* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyślizgnąć się, uciec, zostać wyzwolonym; ** dosłownie: łowiących, ptaszników - tu l.mn.; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być złamanym, rozbitym, skruszonym

8. Nasza pomoc* jest w imieniu8034 JHWH, który dogląda** niebiosa8054 i ziemię776.Ps 115,15; Ps 121,2* lub: wsparcie; ** tu: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - czynić, powodować, zarządzać, doglądać

↑↑

Psalm 125

1. Pieśń7892 stopni4609. Ci, którzy ufają* JHWH, są jak góra Syjon**, która nie zostanie poruszona***, ale trwać3427 będzie na wieki5769.Prz 10,30; Prz 29,25; Iz 28,16; Jr 7,4-15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu: pokładać ufność, mieć pewność, być bezpiecznym; ** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wstrząśniętym, poruszonym, obalonym

2. Spójrzcie na Jerozolimę3389, otaczają* ją góry2022, tak** właśnie JHWH otacza swój lud, teraz*** i na wieki****.Ps 34,7; Za 2,5* lub: naokoło, dookoła, ze wszystkich stron, sąsiedztwo; ** dosłownie: i; *** lub: teraz, właśnie teraz; **** lub: na zawsze

3. Bo nie spocznie* berło** niegodziwych7562 nad losem*** sprawiedliwych6662, po to, by sprawiedliwi6662 nie wyciągali swoich rąk**** ku nieprawości5766.Prz 22,8; Iz 14,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpocząć, osiąść i pozostać, być spokojnym; ** lub: buława, berło (jako symbol władzy), kij, rózga, gałąź; *** lub: dział, część (przyznana przez losowanie), los, dziedzictwo; **** idiom: by nie byli zależni od ludzi nieprawych - por. EIB

4. Czyń dobrze*, JHWH, dobrym2896 i tym, którzy są prawego** serca3826.Ps 73,1; Łk 6,33; Ga 6,10; Jk 4,17* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość; ** lub: szczery, prawy, prawidłowy, należyty

5. A zbaczających* na swoje kręte6128 drogi, JHWH odprawi** wraz z854 czyniącymi6466 nieprawość***. Pokój**** nad5921 Izraelem.Pwt 28,36; 2Krl 24,15; Oz 2,16* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - skłaniać, wpływać, wyciągać, zginać, spychać na bok; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - prowadzić, przyprowadzać, uprowadzać, zabierać, sprawiać chodzenie; *** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult; **** hebr.: szalom - Ps 120,6 przypis ***

↑↑

Psalm 126

1. Pieśń7892 stopni. Gdy JHWH przywrócił* odnowienie** Syjonu6726, byliśmy1961 jak ci, którzy śnią2492.Ps 53,6; Ps 85,1; Oz 6,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać, wrócić; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: przywrócenie, odnowienie, odrodzenie, odbudowa

2. Wtedy227 usta6310 nasze zostały napełnione* śmiechem7814, a nasz język3956 krzykiem radości**; wtedy227 też mówili559 wśród narodów1471: JHWH uczynił6213 wielkie1431 rzeczy z nami***.Lb 23,23; Joz 9,9; Ne 6,16* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być napełnionym, uzbrojonym, zadowolonym; ** lub: krzyk błagania, okrzyk radości, chwały, obwieszczenie; *** lub: dla nas

3. JHWH uczynił6213 dla nas* wielkie** rzeczy i jesteśmy1961 radośni***.Iz 14,5* lub z nami - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić wielkim, uczynić potężnym, wywyższyć, czynić wielkie rzeczy; *** radosny, wesoły, zadowolony

4. JHWH, przywróć*|IMP naszą pomyślność** jak strumienie650 na pustyni Negeb***.* tu: tryb rozkazujący por. w. 1 przypis *; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** wg ketiv: ...postęp, odnowa - wg qere: ... naszą niewolę stąd qere: odwróć naszą niewolę - por. w. 1 w Biblia Gdańska, Biblia Warszawska, King James Version; *** tj. południowy kraj, południe, region na południu Judy

5. Ci, którzy teraz* sieją2232 ze łzami1832, będą żąć** z okrzykiem radości7440.Jr 31,9; Ga 6,7-9* dosłownie: siejący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być krótkim, zbierać plony, zbierać żniwo

6. Kto ciągle wychodzi* z płaczem, niosąc5375 ziarno na siew**, na pewno wejdzie*** z okrzykiem radości7440, niosąc5375 swoje snopy****.Iz 55,11* hebraizm: postępując szli - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - iść, chodzić, oddalać się; ** dosłownie: pozostawiać za sobą ziarno do siewu, ... torbę z ziarnem - EIB; *** hebraizm: wchodząc wchodzi; **** lub: pęk, wiązka, metaforycznie Izrael powracający z niewoli - tu i Rdz 37,7

↑↑

Psalm 127

1. Pieśń7892 stopni4609. Salomona*. Jeśli JHWH domu1004 nie zbuduje1129, na próżno** będą trudzić*** się nad nim budujący1129. Jeśli JHWH nie strzeże8104 miasta, na próżno7723 czuwa8245 strażnik****.Ps 33,16-18; Prz 16,9; Ez 33,2-9; 1Kor 3,5-15* lub: dla Salomona - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek tj. „pokój” - syn Dawida i Batszeby, trzeci król Izraela; ** lub: pustka, daremność, marność, fałsz; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trudzić się, mozolić; **** dosłownie: strzegący (go)

2. Daremne7723 to dla was, wy wcześnie7925 wstający6965, przesiadywać3427 do późna* i w smutku** jeść chleb3899. O tak***, On daje sen8142 swojemu umiłowanemu3039.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - opóźniać się, czekać, pozostać w tyle (ale bez nadziei); ** lub: ból, uraza, mozół, smutek, trud, ciężkie doświadczenie; *** lub: tak oto, stąd też

3. Oto2009 synowie1121 są dziedzictwem* JHWH, a owoc6529 łona** nagrodą7939.Rdz 33,5; Rdz 48,4; Joz 24,3* lub: majątek, dziedzictwo, mienie, część, dział, spadek; ** lub: brzuch, łono, ciało, metafora: głębiny Szeolu

4. Czym strzały2671 w ręku mocarza*, tym są synowie** zrodzeni za młodu5271.Ps 120,4* lub: człowiek silny, potężny, dzielny; ** hebr.: ben - syn, dziecko, wnuk, członek jakiejś grupy

5. Błogosławiony835 ten mąż*, który napełnił4390 nimi swój kołczan827; nie doznają wstydu954, gdy w bramie** będą prowadzić spór*** z nieprzyjaciółmi341.Ps 128,2-3; Jl 2,26-27* lub: mąż (mężczyzna), silny mężczyzna, wojownik; ** brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mówić, obiecywać, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - rozmawiać między sobą

↑↑

Psalm 128

1. Pieśń7892 stopni*. Błogosławiony** każdy, bojący*** się JHWH, ten kto kroczy**** Jego drogami!* por. Ps 120,1 przypis *; ** lub: szczęśliwy, błogosławiony, często w wykrzykniku; *** lub: pełen bojaźni, pełen czci - przymiotnik; **** dosłownie: idący

2. Bo3588 będziesz spożywał* z trudu** swoich rąk3709; będziesz błogosławionym835 i będzie ci dobrze***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jeść, żreć, pochłaniać (o ogniu), trawić, gładzić; ** lub: trud, mozół, plon, nabyta własność (wskutek pracy); *** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt

3. Twoja żona802 będzie jak owocująca* winorośl** na zewnątrz*** twojego domu1004; twoi synowie1121 jak sadzonki oliwne dokoła twojego stołu7979.Ps 52,8; Prz 5,15-18; Ez 19,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rodzić owoc; ** lub: krzew winny; *** skrzydło, bok, skrajne obszary, zakątki, wąska przestrzeń z tyłu domu, jaskinia, szczyt

4. Oto2009 właśnie* tak3588 błogosławiony835 jest mąż**, który boi*** się JHWH.Ps 115,13* por. Ps 127,2 przypis ***; ** por. w. 1 przypis **; *** dosłownie: bojący - por. w. 1 przypis ***

5. Niech* ci JHWH błogosławi** z Syjonu***, abyś oglądał dobro2898 Jerozolimy po wszystkie dni3117 twojego życia2416;Ps 20,2; Ps 134,3; Ps 135,21* lub: (i) pobłogosławi ciebie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - błogosławić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - klękać, chwalić, wielbić; *** tj. „twierdza” - Ps 125,1 przypis **

6. I abyś oglądał* synów1121 twoich synów1121. Pokój** nad Izraelem3478.Rdz 50,23; Hi 42,16* tryb rozkazujący widzieć, dostrzegać, patrzeć na, spoglądać; ** hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność

↑↑

Psalm 129

1. Pieśń7892 stopni4609. Bardzo7227 mnie uciskali* od mojej młodości – niech powie teraz4994 Izrael3478;Jr 1,19; Jr 20,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiązać, zamykać, być stłoczonym, być w niedoli

2. Bardzo* mnie uciskali6887 od mojej młodości5271, jednak1571 mnie nie przemogli**.* lub: wielki, większy niż, obfity, silny, dużo, wiele; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć górę nad, zwyciężyć, wytrwać, mieć moc

3. Po moim grzbiecie1354 orali* orzący2790 i wydłużyli swoje bruzdy**.Iz 50,6; Iz 52,14; Mt 27,26; Mk 15,1; J 19,1* lub: wcinać się, wyryć, orać, obmyślać; ** tj. miejsce, gdzie na końcu pola zakręca pług, ziemia orna

4. Ale JHWH jest sprawiedliwy6662; przeciął7112 powrozy* niegodziwych**.Ps 1,4; Ps 2,3; Ps 11,2; Ps 17,13* lub: sznur, lina, olinowanie, łańcuch; ** lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca

5. Niech się zawstydzą* i odstąpią5472 w tył268 wszyscy nienawidzący** Syjonu6726.Ps 35,4; Ps 70,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być rozczarowanym, wstydzić się, być zażenowanym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić

6. Staną* się jak trawa2682 na dachach1406, która usycha3001, zanim wyrośnie**;Hi 14,2; Iz 37,27* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać; ** lub: wystrzelić w górę, wyrastać (o źdźble trawy na dachu)

7. Którą żniwiarz* nawet nie napełni4390 swojej dłoni3709 ani swojego naręcza** ten, który wiąże snopy6014.Ps 79,12; Jk 1,10-11; 1P 1,24* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zbierający plony; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: łono, fałda ubrania

8. I nie3808 powiedzą559 przechodzący* obok: Niech będzie z wami** błogosławieństwo1293 JHWH. Błogosławimy*** wam w imieniu8034 JHWH.Ps 118,26; Rt 2,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, pomiędzy, obok, przejść na drugą stronę; ** lub: błogosławieństwo ... ich Boga - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - por. kody 410-413; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - klękać, błogosławić, chwalić, wielbić

↑↑

Psalm 130

1. Pieśń7892 stopni4609. Z głębokości4615 wołam* do Ciebie, JHWH!Ps 69,2; Lm 3,55* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać

2. PANIE*, wysłuchaj8085 mojego głosu. Niech Twoje ucho będzie wrażliwe** na głos6963 mojego błagania***.Ps 17,6; Ps 31,3; Ps 54,4* lub: Panie (mój) - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** dosłownie: uważny, baczny - metaforycznie przysłuchiwać się czemuś z uwagą; *** lub: błaganie o przychylność, błaganie

3. JH[WH]*, jeśli zachowasz** pamięć o nieprawości5771, PANIE, kto się ostoi***?Hi 9,2-3; Hi 15,14; Rz 3,23* tj. skrócona forma imienia JHWH; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, obserwować, strzec, mieć pieczę nad, zachować; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, trwać, wytrzymywać

4. Lecz u Ciebie jest przebaczenie*, aby** się Ciebie bano***.1Krl 8,39-40; Ps 103,3* tj. wybaczenie od Boga - tu i Ne 9,17 Dn 9,9; ** lub: po to - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wystraszonym, wywołać zdumienie i przestrach, być ogarniętym bojaźnią, natchnąć nabożną czcią, bojaźnią Bożą

5. Oczekuję* JHWH, moja dusza** oczekuje; a w Jego Słowie1697 pokładam nadzieję3176.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypatrywać z niecierpliwością, mieć nadzieję, oczekiwać z ufnością; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość

6. Moja dusza5315 oczekuje na mojego PANA136 bardziej niż strażnicy* świtu1242, strażnicy8104 świtu**.Ps 63,6; Ps 119,147* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, czuwać, ochraniać, ratować życie; ** lub: poranek, brzask, wschód słońca, świtanie, początek dnia

7. Wyczekuj* Izraelu na JHWH; u JHWH bowiem jest miłosierdzie** i u Niego obfite*** odkupienie****.* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oczekiwać wytrwale, ufać, mieć nadzieję; ** lub: łaskawość, dobroć; *** wielkie; **** lub: okup, odkupienie, podział tu i Wj 8,23 Ps 111,9 Iz 52,2

8. On sam* odkupi** Izraela3478 ze wszystkich jego nieprawości5771.Łk 1,68; Tt 2,14* dosłownie: I On; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup

↑↑

Psalm 131

1. Pieśń7892 stopni4609. Dawida*. JHWH, moje serce3820 się nie wywyższa1361 i moje oczy nie są wyniosłe**, ani nie idę*** za tym co wielkie1419 lub zbyt cudowne**** dla mnie.Ps 18,28; Prz 18,2; 1P 5,5* lub: dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być umieszczonym wysoko, podniesionym, wzniesionym; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chodzić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść, chodzić - metaforycznie o sposobie życia; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - nie być w czyjejś mocy, być trudnym do wykonania, zrozumienia, być cudownym, nadzwyczajnym

2. Przeciwnie*, uspokoiłem** i uciszyłem1826 swoją duszę5315 jak niemowlę odstawione od piersi*** swojej matki; moja dusza jest jak u niemowlęcia****.Mt 18,3; 1Kor 14,20* dosłownie: czyż, lecz, raczej nie - Ps 132,3 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - równać, wygładzać, uspokajać; *** tj. koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być odstawionym od piersi, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odmierzyć w pełni; **** dosłownie: jak odstawione od piersi (dziecko) u mnie dusza - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

3. Izraelu* oczekuj** JHWH, odtąd*** aż na wieki5769.Ps 130,7* tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oczekiwać wytrwale, ufać, mieć nadzieję; *** lub: od teraz

↑↑

Psalm 132

1. Pieśń stopni4609. Pamiętaj*, JHWH, Dawidowi całe3605 jego udręczenie**!* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przypominać sobie, pamiętać; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być udręczonym, upokorzonym, być zdegradowanym

2. Który przysiągł* JHWH i ślubował** Mocarzowi*** Jakuba3290, mówiąc:2Sm 16,12* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - składać ślub; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przysięgać, składać śluby; *** Mocny - starożytne (poetyckie) określenie Boga - potężny - Iz 1,24

3. Nie* wejdę935 do przybytku**, do mojego domu1004, i nie518 wstąpię5927 na posłanie*** mojego łoża****;Prz 6,4* partykuła pierwotna w zdaniach warunkowych i przysięgach - jeśli, nie przyzwalających - nawet, jeśli w życzeniach - żeby tylko pytających - czy po zaprzeczeniu - lecz, raczej, chyba że; ** lub: namiot, namiot nomady symbolizujące tymczasowość, przybytek (dom, miejsce zamieszkania JHWH); *** lub: kanapa, tapczan, łóżko; **** kanapa, łoże

4. I nie* dam5414 zasnąć** moim oczom5869 ani drzemać*** swoim powiekom6079;Ps 1,2; Ps 4,8; Ps 13,3* partykuła pierwotna w zdaniach warunkowych i przysięgach - jeśli, nie przyzwalających - nawet, jeśli w życzeniach - żeby tylko pytających - czy po zaprzeczeniu - lecz, raczej, chyba że; ** dosłownie: nie dam snu; *** dosłownie: drzemki

5. Dopóki nie znajdę4672 miejsca* dla JHWH, przybytku** dla Mocarza*** Jakuba.Dz 7,46-49* lub: miejsce, przestrzeń, region, kraj; ** lub: namiot, miejsce zamieszkania, przybytek, tu w l.mn.; *** Mocny - starożytne (poetyckie) określenie Boga - potężny - Iz 1,24

6. Oto usłyszeliśmy8085 o niej* w Efrata**, znaleźliśmy ją* na polach Jaaru***.1Sm 7,1; 1Krn 2,18-19* domyślnie: o arce przymierza z w. 8; ** tj. „sterta popiołu” lub „miejsce owocowania” - miejsce w okolicy Betel - Rdz 35,17, inna nazwa Betlejem - 1Sm 17,12; *** tj. las, zarośla, zalesiona wyżyna - Kiriat-Jearim - 1Sm 6,21-7,2

7. Wejdźmy935 do Jego przybytku*, oddajmy pokłon** u podnóżka1916 Jego stóp7272.Ps 46,4; Ps 99,5; Ps 122,1-2* tu: w l.poj.; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - padać na twarz

8. Powstań6965, JHWH, i wejdź do miejsca Twojego odpoczynku*, Ty i arka** Twojej mocy.* lub: miejsce odpoczynku, odpoczynek - Lb 10,33 Pwt 12,9; ** hebr.: ’aron - skrzynia, arka - symbol obecności Bożej

9. Niech Twoi kapłani* ubiorą3847 się w sprawiedliwość6664, a Twoi święci** niech wykrzykują z radości7442.Hi 29,14; Ps 132,16; Iz 61,10; Obj 19,8* hebr.: kohen - kapłan, główny urzędnik bądź najważniejszy władca; ** lub: wierny, bogobojny, dobry, pobożny, święty

10. Ze względu na5668 Dawida1732, Twojego sługę*, nie odwracaj** oblicza6440 od Twojego pomazańca***.2Krn 6,42* hebr.: ebed - sługa, niewolnik, poddany - czciciel Boga; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pokonywać, zwracać twarz ku, odrzucać, odmawiać; *** lub: ktoś namaszczony, mesjasz, pomazaniec - gr.: christos

11. Przysiągł* JHWH Dawidowi1732 prawdę** i nie wycofa7725 się z niej: Z owocu6529 twojego łona*** posadzę7896 następcę na twoim tronie.2Sm 7,12; 1Krl 8,25; Ps 89,3-4; Ps 110,4; Iz 62,8; Łk 1,69; Dz 2,30* lub: składać ślub; ** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność lub: prawda nie zawróci od niego - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** idiom: spośród twoich potomków tj. brzuch, łono, ciało, metafora: głębiny Szeolu

12. Jeśli twoi synowie1121 będą strzegli* mojego przymierza** i moich świadectw***, których ich nauczyłem3925, to również ich synowie1121 aż**** na wieki5703 będą siedzieli3427 na twoim tronie3678.1Krl 8,25; Łk 1,32* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, obserwować, strzec, mieć pieczę nad, zachować; ** hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; *** tj. świadectwa o Bożych prawach - zawsze w l.mn; **** hebraizm - na wieki (na zawsze) na wieki

13. JHWH bowiem wybrał977 Syjon* i zapragnął** go na mieszkanie4186 dla siebie:Ps 48,1; Ps 76,1; Ps 78,68; Ps 87,2; Hbr 12,22* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - łaknąć, pragnąć

14. To jest miejsce mojego odpocznienia* aż** na wieki5703; tu6311 będę mieszkał***, bo tego zapragnąłem183.* por. w. 8 przypis *; ** hebraizm - na wieki (na zawsze) na wieki; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, przebywać, mieszkać, pozostawać, trwać

15. Będę obficie* błogosławił jego zaopatrzenie**, a jego ubogich*** nasycę7646 chlebem****.* hebraizm: błogosławiąc błogosławię; ** lub: żywność, zapas żywności, zaopatrzenie; *** lub: ktoś będący w potrzebie, cierpiący ucisk, określenie najniższej warstwy społecznej; **** hebr.: lechem - żywność, zboże, chleb, ziarno na chleb

16. Jego kapłanów* przyodzieję3847 zbawieniem**, a jego święci*** będą wołać radośnie7442.2Krn 6,41; Iz 61,10* hebr.: kohen - kapłan, główny urzędnik bądź najważniejszy władca; ** lub: wyzwolenie, dobrobyt, zwycięstwo, ratunek; *** lub: wierny, bogobojny, dobry, pobożny, święty

17. Tam sprawię, że wyrośnie* róg** Dawida; tam zgotuję pochodnię*** mojemu pomazańcowi4899.1Krl 11,36; 1Krl 15,4; 2Krn 21,7; Ez 29,21; Łk 1,69* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować wzrost; ** idiom: symbol zwycięskiej władzy i mocy - por. 2Sm 22,3; *** idiom: dynastię - 1Krl 11,36

18. Okryję jego wrogów341 wstydem*, ale nad nim rozbłyśnie6692 jego korona**.Ps 35,26; Ps 109,29* lub: hańbą; ** hebr.: nazer - poświęcenie, oddzielnie, korona (jako znak poświęcenia), kolczyk, klejnoty w koronie, diadem

↑↑

Psalm 133

1. Pieśń7892 stopni4609. Dawida*. Oto**, jak4100 dobrze2896 i miło5273, gdy bracia251 w zgodzie*** mieszkają****!Rdz 13,8; 1Kor 1,10; Ef 4,3-4* lub: dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** oto, spójrz, czy; *** dosłownie: zaiste razem, we wspólnocie, wszyscy razem, jedność, zjednoczenie; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, siadać, zostawać, mieszkać

2. Jest to jak wyborny* olejek8081 na głowie7218, który spływa3381 na brodę2206, na brodę Aarona**; spływający*** na skraj6310 jego szat****;* lub: dobry, przyjemny, znakomity, lepszy, właściwy, stosowny; ** hebr.: aharon - „przynoszący światło”; *** hebr.: jored - Tekst Masorecki - spływający w odróżnieniu od sejjored - Biblia Hebraica Stuttgartensia - spływająca (broda) na jego rozmiar; **** wzrost, miara, szata - EIB

3. Jest to jak rosa2919 Hermonu*, opadająca** na góry*** Syjon6726|S; bo tam JHWH zarządza**** błogosławieństwo1293 i życie2416 na wieki5769.Pwt 4,48; Pwt 28,8* tj. „przybytek” - góra Hermon na płn. Izraela, zimą i wiosną szczyt góry jest ośnieżony - Ps 42,6; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schodzić, zejść, zapadać się, zstąpić; *** tu: w l.mn. - por. Ps 132,13 przypis *; S liczba pojedyncza; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przekazać dowództwo, nakazać, zlecić, wyznaczyć

↑↑

Psalm 134

1. Pieśń stopni. Oto błogosławcie1288 JHWH, wszyscy słudzy5650 JHWH, którzy co noc* stoicie** w domu1004 JHWH!Wj 30,8; Hbr 10,11* lub: noc, mrok - możliwe wieczór; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, zajmować stanowisko, trwać, służyć, być sługą

2. Wznieście5375 wasze ręce* ku świątyni** i błogosławcie1288 JHWH.Wj 9,33; Wj 17,12; 1Tm 2,8* gest proszącego o ochronę, gest zwycięstwa, gest w modlitwie; ** lub: ku miejscu świętemu - por. Ps 89,35 105,43 Jr 23,9

3. Niech cię błogosławi* z Syjonu6726 JHWH, który dogląda** niebiosa8064 i ziemię776.Wj 20,11; Obj 14,7* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - błogosławić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - klękać, chwalić; ** tu: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - participle - wyraża czynność bieżącą, teraźniejszą - por. Ps 121,2 124,8 146,3 - czynić, powodować, zarządzać, doglądać

↑↑

Psalm 135

1. Chwalcie* JH[WH]**. Chwalcie1984 imię*** JHWH, chwalcie****, słudzy5650 JHWH,Ps 113,1; Ps 134,1* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chwalić się, wygłosić pochwałę, chełpić się; ** tj. skrócona forma imienia JHWH; *** dosłownie: et szem - to (właśnie) imię - et - wskaźnik konkretnego bytu; **** tryb rozkazujący

2. Którzy stoicie* w domu JHWH, w dziedzińcach** domu1004 naszego Boga.Ps 92,13; Ps 116,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, zajmować stanowisko, trwać, służyć, być sługą; ** lub: siedziba, ogrodzony teren, dziedziniec

3. Chwalcie* JH[WH], bo JHWH jest dobry**; śpiewajcie*** Jego imieniu8034, bo jest miłe****.Ps 107,1; Ps 119,68; Mt 19,17* tryb rozkazujący; ** lub: rzecz dobra, dobrobyt, obfitość, szczęście, dobro moralne; *** lub: śpiewać, chwalić śpiewem, grać na instrumencie muzycznym; **** przyjemny, ładny, rozkoszny, słodki, miły

4. JH[WH] bowiem3588 wybrał* sobie Jakuba3290. Uczynił Izraela3478 swoją własnością**.Wj 19,5; Pwt 7,6; Ps 33,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyłonił; ** lub: majątek, własność, skarb, własność osobista

5. Bo3588, ja589 wiem*, że JHWH jest wielki**, a nasz PAN136 przewyższa wszystkich3605 bogów430.Pwt 10,17; Ps 95,3; Ps 97,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, być mądrym, dowiadywać się, rozważać, troszczyć się, uznać; ** lub: wybitny, wzniosły, wielki, ogromny

6. Wszystko3605, co JHWH zechce*, to czyni** w niebiosach8064 i na ziemi776, w morzu3220 i we wszystkich głębinach***.Ps 115,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, mieć przyjemność w, pragnąć, zachwycać się czymś, być ochoczym; ** por. Ps 95,5 przypis *; *** hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - por. Rdz 1,2

7. On sprawia*, że mgły5387 wznoszą5927 się z krańców7097 ziemi776; czyni6213 błyskawice1300 dla deszczu4306, wypuszcza** wiatr7307 ze swoich skarbców***;Hi 28,25; Hi 38,24* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przyprowadzić w górę, spowodować wejście w górę; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyzwala; *** lub: skarb, skarbiec, składnica, magazyn, arsenał, spichlerz

8. Uderzył* pierworodnych** w Egipcie4714, od człowieka120 do zwierzęcia929.Wj 12,12; Wj 12,29; Ps 78,51* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, niszczyć, zabijać, pokonywać; ** lub: pierwocina, pierwszy przychówek, pierworodny

9. Zesłał7971 znaki* i cuda** pośród8432 ciebie, Egipcie4714; na faraona6547 i na wszystkie jego sługi5650.Wj 7,1-12; Pwt 6,22; Ps 78,43* tj. znak - jako sygnał ogniowy, zapowiedź, sztandar, sygnał; ** lub: dziw, znak, cud, zapowiedź - Wj 4,21 Ps 71,7 Jl 3,3

10. On uderzył5221 wiele narodów* i zgładził** potężnych*** królów;Ps 44,2* lub: narody, ludy, grupy etniczne, nie-Żydzi; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zabić, zgładzić, zniszczyć, zamordować; *** lub: potężny, rozległy, liczny

11. Sychona*, króla4428 Amorytów**, i Oga***, króla Baszanu****, i pokonał wszystkie królestwa4467 Kanaanu3667;* tj. „wojownik” - por. Lb 21,21-35; ** tj. „mówiący” - lud zamieszkujący wschodnią część Kanaanu i Zajordanie; *** tj. „długoszyi” król Amorytów z Baszanu jeden z ostatnich przedstawicieli olbrzymów z Refaim - por. Rdz 6,4 Joz 2,10; **** góra na wysokości płaskowyżu na wsch. od Jeziora Galilejskiego - dziś Wzgórza Golan - Pwt 3,3 Joz 12,4

12. I ich ziemię776 dał* w dziedzictwo**, w dziedzictwo5159 dla Izraela, swojego ludu.Joz 11,23; Ps 78,55* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, zezwolić, przypisać, przeznaczyć; ** lub: własność, majątek, dziedzictwo, mienie

13. Twoje imię*, JHWH, trwa na wieki5769; pamięć** o Tobie, JHWH, z pokolenia na pokolenie***.Wj 3,15; Ps 72,17* imię reprezentuje charakter i autorytet Boga; ** lub: wspomnienie o Tobie; *** lub: generacja, okres, wiek, pokolenie, siedziba, czas życia

14. Ponieważ3588 JHWH będzie sądzić* swój lud5971 i pocieszy** swoje sługi5650.Pwt 32,36; 1Krn 21,15; Jo 4,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pełnić funkcję sędziego, wydawać wyrok, bronić jakiejś sprawy, wymierzyć sąd, rządzić, odpłacić; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - doznawać pociechy, odczuwać ulgę

15. Bożki* narodów** to srebro3701 i złoto2091, dzieło*** rąk człowieka120.Pwt 4,28; Iz 37,19; Dz 17,29* lub: wyobrażenie bóstwa przedstawione przez wizerunek, bożek; ** lub: narody, ludy, grupy etniczne, nie-Żydzi; *** lub: wytwór, czyn, działanie

16. Mają usta6310, ale nie mówią*; mają oczy, ale nie widzą**;Ps 115,5* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - obiecywać, mówić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd

17. Mają uszy241, ale nie słyszą*, nie ma też637 tchnienia** w ich ustach6310.Iz 46,7; Ha 2,18* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - słyszeć, słuchać, nakłaniać ucha, być posłusznym, wysłuchać modlitw (o Bogu); ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, gr.: pneuma - por. Rdz 1,2 Ga 6,18 przypis *

18. Tak jak* one**, będą1961 ci, którzy je czynią6213, i wszyscy3605, pokładający w nich ufność***.Ps 97,7; Iz 44,19; 2Kor 4,4* lub: taki jak, według tego jak, jako, jak gdyby; ** domyślnie: o bożkach z w. 15; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być śmiałym, być bezpiecznym

19. Domu1004 Izraela*, błogosławcie** JHWH; domu1004 Aarona***, błogosławcie1288 JHWH.* tu: o całym narodzie; ** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - błogosławić, chwalić, wielbić; *** tu: o kapłanach z rodu Aarona - Ps 115,10

20. Domu Lewiego*, błogosławcie1288 JHWH**; wy, którzy się boicie*** JHWH, błogosławcie JHWH**.Ps 22,23* tu: o Lewitach - por. Wj 32,26-29; ** hebr.: et JHWH - et - wskaźnik konkretnego bytu - Ps 135,1 przypis ***; *** tryb rozkazujący lub: pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony

21. Niech będzie błogosławiony1288 z Syjonu JHWH, który mieszka* w Jerozolimie. Chwalcie** JH[WH]3050.Ps 128,5; Ps 132,13-14* dosłownie: mieszkający - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - osiedlić się, przebywać, pozostawać; ** lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah

↑↑

Psalm 136

1. Wysławiajcie* JHWH, bo jest dobry2896, bo na wieki** trwa Jego miłosierdzie***.1Krn 16,34; 2Krn 20,21* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, wysławiać, chwalić; ** lub: na zawsze; *** dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość

2. Wysławiajcie* Boga** bogów430, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617.Pwt 10,17; Dn 2,47* por. w. 1 przypis *, w w. 1,2,3 i 26 tryb rozkazujący; ** hebr.: elohim w liczbie mn. jako wzmocnienie - Bóg, władca, sędzia, aniołowie

3. Wysławiajcie3034 PANA* panów113, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617;1Tm 6,16; Obj 19,16* hebr.: ’adon - pan, ktoś stanowczy, silny, władca tu: hebr. plural construct - l.mn. - por. Ps 136,3 EIB

4. Tego, który sam* czyni6213 wielkie1419 cuda**, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617,* lub: tylko, sam, samotność, z wyjątkiem; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - niezwykłe, zdumiewające, nadzwyczajne, trudne do pojęcia (dzieła)

5. Tego, który w mądrości* dogląda** niebios***, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617;Rdz 1,1; Ps 33,6* lub: czyn rozumny, władze rozumienia, przedmiot poznania; ** tu koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - por. Ps 134,3 przypis **; *** wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****

6. Tego, który rozpostarł* ziemię776 na** wodach4325, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617;Rdz 1,9; Ps 24,2; Prz 3,19-20; Prz 8,22-29; Jr 51,15; Za 12,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - deptać, udeptywać, rozpościerać - dosłownie: rozpościerający - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** na, nad, poza, ponad, razem z

7. Tego, który uczynił* wielkie światła**, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617;Rdz 1,14* dosłownie: czyniącemu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - tu i w. 4.5.6.7.10.13.16.17.25; ** dotyczy słońca i księżyca - światło dnia, ciał niebieskich (księżyca, słońca, gwiazd), lampy, brzask, Pan jako światłość Izraela

8. Słońce8121, aby* panowało** za dnia3117, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617;Rdz 1,16* lub: to słońce w celu rządzenia w (czasie) dnia - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: panowanie, zwierzchnictwo, królestwo - rzeczownik

9. Księżyc3394 i gwiazdy3556, aby panowały4475 w nocy*, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617.Hi 31,26; Ps 8,3; Ps 89,36-37* lub: ten księżyc i ... w celu rządzenia w (czasie) nocy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

10. Tego, który uderzył* Egipt4714 śmiercią jego pierworodnych1060, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617.Wj 12,29; Ps 78,51; Ps 135,8* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - razić, uderzać, niszczyć, zabijać, pokonywać

11. Tego, który wyprowadził* spośród niego Izraela3478, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617;Wj 12,51; Ps 78,52* dosłownie: wyprowadzającemu lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wyjście, wyzwolić, wyprowadzić

12. Mocną* ręką3027 i wyciągniętym5186 ramieniem**, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617.* lub: silny, niezłomny, potężny, twardy; ** ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13

13. Tego, który rozdzielił* Morze Czerwone** na części*, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617;Wj 14,21; Ps 106,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - przecinać na dwoje, dzielić, ścinać, odcinać; ** lub: Morze Sitowia

14. I przeprowadził* Izraela jego środkiem**, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować przejście na drugą stronę, obok, przez, nad, spowodować przeminięcie; ** pomiędzy, spośród

15. I strząsnął* faraona6547 z jego wojskiem** w Morze Czerwone***, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617.Wj 14,28* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - strząsać bądź wytrząsać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pokazać, że coś jest puste; ** lub: moc, skuteczność, siła, bogactwo, wojsko; *** lub: Morze Sitowia

16. Tego, który prowadził* swój lud5971 przez pustynię4057, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617.* dosłownie: prowadzący - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - prowadzić, przyprowadzać, uprowadzać, zabierać

17. Tego, który pobił* wielkich1419 królów4428, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617;Joz 12,1-19* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, niszczyć, pokonywać

18. I zgładził* potężnych117 królów4428, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617;Lb 21,21; Lb 21,33; Pwt 29,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zabić, zgładzić, zniszczyć, zamordować

19. Sychona*, króla Amorytów**, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617;Rdz 10,16; Lb 21,21-35; Ps 68,15* tj. „wojownik” - por. Lb 21,21-35; ** tj. „mówiący” - lud zamieszkujący wschodnią część Kanaanu i Zajordanie

20. I Oga*, króla4428 Baszanu1316, bo na wieki trwa Jego miłosierdzie2617.* tj. „długoszyi” król Amorytów z Baszanu jeden z ostatnich przedstawicieli olbrzymów z Refaim - por. Rdz 6,4 Joz 2,10

21. I dał* ich ziemię w dziedzictwo**, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, przekazać, ustanowić; ** lub: własność, majątek, dziedzictwo, mienie

22. W dziedzictwo5159 Izraelowi3478, swojemu słudze*, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617.Ps 47,4; Ps 105,44; Ps 135,12* hebr.: ebed - sługa, niewolnik, poddany - czciciel Boga

23. Tego, który w naszym poniżeniu* pamiętał** o nas, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617.Iz 49,14-15* lub: niskość, uniżenie, pokora tylko tu i Kaz 10,6; ** lub: wspomniał na nas

24. I wybawił* nas od naszych nieprzyjaciół**, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617.Ps 107,2* lub: wyrywać, chwytać i zabierać, ratować; ** lub: trudne położenie, niedola, wróg, nieprzyjaciel

25. Tego, który daje5414 pokarm* wszelkiemu ciału**, bo na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617.Ps 145,15; Ps 147,9* hebr.: lechem - żywność, zboże, chleb, ziarno na chleb; ** idiom - całemu stworzeniu

26. Wysławiajcie* Boga niebios8064, bo3588 na wieki5769 trwa Jego miłosierdzie2617.* tryb rozkazujący lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, wysławiać, chwalić

↑↑

Psalm 137

1. Nad rzekami5104 Babilonu*, tam8033 siedzieliśmy3427 i płakaliśmy** wspominając2142 Syjon***.Ez 1,1; Ez 3,15* tj. „pomieszanie” - stolica Babilonii położona nad Eufratem; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - płakać (gorzko, z żalu, upokorzenia bądź radości) - a także płakaliśmy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7 wzgórza świątyni - Ps 9,11 - Ps 132,13 przypis *

2. Na wierzbach* pośród8432 niego** zawiesiliśmy8518 nasze harfy***;Hi 30,31* lub: topola, wierzba (drzewo o ciemnym drewnie); ** domyślnie: Babilonu; *** tj. instrument szarpany, lira, cytra

3. Gdyż3588 tam ci, którzy nas wzięli w niewolę*, domagali** się od nas słów1697 pieśni***, a nasi szydercy**** mówili: Z radością śpiewajcie nam którąś z pieśni7892 Syjonu.Ps 80,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu, imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - uprowadzić, wziąć do niewoli; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - żądać, błagać, domagać się, dopytywać się; *** idiom: abyśmy śpiewali; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: dręczyciel, łupieżca (?), szyderca

4. Jak349 będziemy śpiewać pieśń7892 JHWH na obcej* ziemi**?2Krn 29,27; Ne 12,46* lub: obcy, cudzoziemiec, obcy bóg; ** ziemia, kraj, terytorium, kraina, cały obszar zamieszkany ziemi - por. Ps 104,9

5. Jeśli zapomnę* o tobie, Jerozolimo**, niech zapomni*** o mnie moja prawica.Iz 65,11* lub: przestać się troszczyć, zapominać; ** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”; *** Tekst Masorecki - zapomni, Biblia Hebraica Stuttgartensia - uschnie (?)

6. Niech mi język3956 przylgnie1692 do moich ust*, jeśli nie będę pamiętał2142 o tobie, jeśli nie wyniosę** Jerozolimy ponad5921 największą7218 moją radość***.* tzn. niech zamilknę na zawsze; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wywyższyć, spowodować wejście w górę; *** lub: zadowolenie, pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw

7. Pamiętaj*, JHWH, synom1121 Edomu** dzień Jerozolimy, gdy mówili559: Obnażcie***, obnażcie ją aż do jej podstaw****.Iz 34,5; Jr 49,7; Lm 4,22; Ez 25,12; Ez 35,2; Obj 11,8* lub: wspomnij; ** tj. „czerwony”, potomkowie Ezawa, kraina na południe i południowy wschód od Judei; *** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - obnażyć, ogołocić, opróżnić, wylać; **** lub: fundament, podstawa, dno

8. O, córko* Babilonu! I ty zostaniesz spustoszona**. Błogosławiony835, kto ci zapłaci*** tym, czym nam płaciłaś1580.Iz 13,1-5; Iz 47,1; Jr 25,12; Jr 50,2; Obj 18,21* lub: córka, dziewczyna, przybrana córka, synowa, siostra, wnuczka, dziewczynka, młoda kobieta, krewna; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - niszczyć, pustoszyć, plądrować, napadać; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynagradzać straty, płacić, nagradzać

9. Błogosławiony*, kto schwyta270 i roztrzaska5310 twoje dzieci** o skałę***.2Krl 8,12; Iz 13,16; Oz 13,16; Na 3,10* lub: szczęśliwy; ** chłopiec, niemowlę; *** tj. pionowa lub stroma skała, klif, urwisko

↑↑

Psalm 138

1. Psalm Dawida1732. Będę Cię wysławiał*, JHWH, z całego mojego serca3820, będę Ci śpiewał** wobec bogów430.Pwt 4,29; Ps 119,10; Ps 119,58; Jr 32,41; Łk 10,27* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, wysławiać, chwalić; ** lub: śpiewać przy wtórze instrumentów, słowo występuje często ze słowem oddawać chwałę stąd: chwalić śpiewem

2. Oddaję pokłon* ku świętemu6944 Twojemu przybytkowi** i będę wysławiał3034 Twoje imię za miłosierdzie2617 Twoje i prawdę***; bo ponad wszystko3605 wywyższyłeś1431 Twoje imię i Słowo****.* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - padać na twarz, bić czołem, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć płasko; ** lub: pałac, świątynia, przybytek; *** wierność, prawda, pewność, wiarygodność - Ps 61,7; **** wypowiedź, mowa, słowo

3. W dniu3117, gdy Cię wzywałem*, odpowiedziałeś6030 mi. Twoja siła5797 przejmuje mnie lękiem** w mej duszy5315.Hi 42,5-6; Hi 49,7; Ps 28,7; Ps 46,1; Iz 6,1-5; Obj 1,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zakłócać, przestraszać, przejmować lękiem, robić zamieszanie, czynić śmiałym bądź dumnym

4. Wszyscy3605 królowie4428 ziemi776 będą Cię wysławiać*, JHWH, gdy** usłyszą8085 Słowa*** Twoich ust.Ps 72,11; Ps 102,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać dziękczynienie, wysławiać, chwalić; ** lub: ponieważ, bo, kiedy; *** lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie, obietnica, nakaz

5. I będą śpiewali7891 o drogach1870 JHWH, że wielka1419 jest chwała* JHWH.Ps 21,5; Ps 145,7* hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek - a także: ludzie Rdz 34,13 Hi 19,9 Ps 8,5 21,5 - por. EIB Ps 30,13

6. A choć wywyższony7311 jest JHWH, jednak zwraca uwagę na* pokornego**, a wyniosłego*** poznaje**** z daleka4801.Prz 3,34; Jk 4,6; 1P 5,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd, zwrócić uwagę; ** lub: niski, lichy, pokorny; *** wysoki, wywyższony, dumny, wyniosły; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać, rozważać, uznać

7. Choćbym518 szedł1980 przez sam środek7130 niedoli*, zachowasz mnie przy życiu2421; wyciągniesz swoją rękę** przeciw gniewowi639 moich nieprzyjaciół341, a Twoja prawica3225 mnie wybawi***.Ps 23,3* lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot; ** ręka, ramię - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić, zwyciężyć

8. JHWH dokona* wszystkiego dla mnie1157. JHWH, Twoje miłosierdzie** trwa na wieki; nie porzuć7503 dzieł4639 Twoich rąk***.Ps 57,2; J 15,2; Flp 1,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zakończyć (się), osiągnąć kres, doprowadzić do końca, ukończyć, zaprzestać; ** łaskawość, wierność, dobroć; *** idiom: nie porzuć tych, których stworzyłeś (?)

↑↑

Psalm 139

1. Przewodnikowi5329 chóru. Psalm4210 Dawida*. JHWH, zbadałeś** mnie i znasz***.Ps 17,3; Ps 44,21; Jr 12,3* lub: dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać (czegoś), przeszukiwać, zgłębiać, badać; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, być mądrym, dowiadywać się, rozważać

2. Ty859 wiesz3045, kiedy siedzę i wstaję*, z daleka rozumiesz** moją myśl***.Rdz 16,13; 2Krl 19,27; Ps 94,11; Prz 15,3; Mt 9,4; J 2,24-25* tzn.: Ty wiesz o mnie wszystko; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzegać, rozpoznawać, zwracać uwagę, rozumieć; *** lub: cel, zamysł, myśl - tylko tu i w. 17

3. Wyznaczasz* moją ścieżkę734 i spoczynek7252, wszystkie moje drogi1870 są Ci bardzo dobrze znane**.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozrzucić, rozproszyć, przewiewać, przesiewać - wzmocnienie od koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - otaczać, szerzyć, tylko tu - zmierzyć; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być zaznajomionym, znać bardzo dobrze

4. Gdy jeszcze nie ma słowa* na moim języku, oto2005 Ty, JHWH, już je całe3605 znasz3045.Mt 12,35-37; Hbr 4,12-13* lub: wypowiedź, słowo, mowa

5. Otaczasz* mnie z tyłu268 i z przodu6924 i położyłeś5921 na mnie swoją rękę**.Ezd 8,22; Hi 9,33; Ps 125,2; Iz 11,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zabezpieczać, osaczać, otaczać, formować, walczyć; ** tu jako gest akceptacji - por. w. 11 i Obj 1,17

6. Zbyt cudowna* jest dla mnie Twoja wiedza**; zbyt wzniosła7682, nie zdołam*** jej pojąć.Hi 42,3; Ps 40,5; Ps 131,1; Rz 11,33* lub: cudowny, niepojęty, nadzwyczajny tu i Sdz 13,18; ** w TM przykład metatezy lub: poznanie, umiejętność, wiedza, postrzeganie, rozeznanie, mądrość; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć moc, siłę, wytrwać, być zdolnym - przewyższa mnie, nie podołam jej - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

7. Dokąd575 ujdę* przed** Twoim Duchem***? Dokąd ucieknę1272 przed Twoim obliczem****?Jr 23,23* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odejść, iść dalej, oddalać; ** lub: od - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, gr.: pneuma - por. Rdz 1,2 Ga 6,18 przypis *; **** lub: twarz, oblicze, obecność, osoba

8. Jeśli wstąpię5266 do niebios8064, Ty tam jesteś; jeśli przygotuję3331 sobie posłanie* w Szeolu** – oto2005 Ty i tam jesteś.Hi 26,6; Prz 15,11* myśl nawiązuje do zaśnięcia (stanu śmierci) w Szeolu - Ps 13,3 przypis **; ** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27

9. Gdybym wziął5375 skrzydła3671 zorzy porannej* i zamieszkał7931 na krańcach** morza3220;* lub: świt, jutrzenka, brzask, czerwona łuna przed świtem; ** lub: dalsza część, koniec, coś ostatniego, tylnego

10. Nawet1571 tam Twoja ręka3027 wiodłaby* mnie i Twoja prawica3225 by mnie podtrzymała**.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - prowadzić, wieś; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwycić, złapać

11. I jeśli powiem559: Na pewno* spadnie** na mnie ciemność2822 i noc3915 zgasi światło216 wokół1157 mnie.Hi 22,13-14* lub: zaiste, z pewnością (emfaza), tylko, jednak, atoli, lecz; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - miażdżyć, kruszyć, wpatrywać się w, pożądać, porywać, uderzać, spadać na, tylko tu i Rdz 3,15 i Hi 9,17

12. To nawet1571 ciemność* się przed Tobą nie zakryje**, bo przez Ciebie noc3915 rozświetli*** się jak dzień3117, a ciemność2825 jak światłość219.Wj 14,20; Wj 20,21; Hi 34,22; Dn 2,22* lub: ukryte miejsce, ciemność, niejasność; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić ciemnym, pociemnić, ukryć, zataić, metaforycznie gmatwać, zaciemniać; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dawać światło, świecić, rozświetlać, oświecać

13. Ty bowiem3588 stworzyłeś7069 moje nerki*; utkałeś** mnie w łonie990 mojej matki517.Hi 10,8; Hi 10,11; Jr 1,5* lub: tu jako organ fizyczny, metaforycznie sumienie - por. Ps 7,9 26,2; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zamykać w środku, ochraniać, ogradzać, zasłonić, pokryć, otoczyć opieką, tkać, uformować

14. Wysławiam3034 Cię z powodu5921 tego3588, że zostałem zdumiewająco* udoskonalony**. Przedziwne6381 są Twoje dzieła4639, a moja dusza5315 dobrze*** je zna3045.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie i lęk, być ogarniętym bojaźnią; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być odrębnym, oddzielonym, wybitnym, cudownym, być doskonałym, być szczególnie traktowanym; *** tj. niezmiernie, bardzo

15. Moje kości6108 nie były ukryte* przed Tobą, gdy834 zostałem uczyniony6213 w skrytości** i utkany*** w niskości8482 ziemi776.Hi 10,9; Ps 63,9; Ef 4,9* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być schowanym, ukrytym; ** lub: osłona, schronienie, kryjówka, skrytość, tajemniczość; *** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być zręcznie wykonanym bądź utkanym

16. Twoje oczy5869 widziały7200 mą poczętą postać*; na Twym zwoju** zostały spisane3789 wszystkie moje dni3117, które zostały wcześniej ustalone***, gdy nie**** było jeszcze ani jednego259 z nich.Hi 14,5; Ps 56,8; Obj 20,12* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: płód, embrion, bezkształtny płód; ** tj. na zwoju życia - por. Wj 32,32 Ml 3,16 Obj 3,5; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być zawczasu ustalonym, ustanowionym; **** wg ketiv - i jemu - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

17. Jak cenne* są dla mnie Twoje myśli**, Boże410! Jak wielka6105 jest ich suma***!Ps 40,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wysoko cenionym, kosztownym, szanowanym; ** lub: cel, zamysł, myśl - por. w. 2 przypis ***; *** całość, szczyt, suma

18. Zliczę* je, jednak liczniejsze** są niż piasek2344; rozbudziłem się*** podczas liczenia i wciąż**** ja jestem z Tobą.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - brać pod uwagę, liczyć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być lub stać się licznym, wielkim, rozmnożyć się; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozbudzić się, obudzić; **** lub: nadal

19. Obyś tylko518 zgładził*, Boże433, niegodziwego7563; odejdźcie** ode mnie ludzie582 krwi***;Iz 11,4* lub: zabić, zgładzić tu i Hi 13,15 24,14; ** tryb rozkazujący lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zejść z drogi, zawrócić; *** idiom: mordercy - Ps 5,6 przypis *

20. Ci, którzy mówią559 o Tobie w złym zamiarze*, na próżno7723 wspierają** Twoich wrogów***.Ps 73,8; Jud 1,15* lub: plan, spisek, zmowa, wrogi zamysł; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podnieść, wspierać, nieść, brać, unieść, dźwigać; *** lub: przeciwnik, nieprzyjaciel, wróg

21. Czyż nienawidzących* Ciebie, JHWH, nie mam w obrzydzeniu*? I nie czuję wstrętu** do tych, którzy powstają8618 przeciwko Tobie?Ps 26,5; Ps 31,16* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nienawidzący (wrogów), koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oddzielać się, brzydzić; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - brzydzić się, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuć wstręt

22. Nienawidzę8130 ich pełnią* nienawiści8135 i zaliczam** ich do nieprzyjaciół***.Prz 8,13* lub: koniec, spełnienie, ukończenie, pełnia, doskonałość; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mam; *** lub: wróg osobisty lub wróg narodu

23. Zbadaj* mnie, Boże, i poznaj** moje serce3824; wypróbuj*** mnie i poznaj3045 moje rozterki****;Hi 31,6; Ps 26,2; Ps 94,19* tryb rozkazujący we wszystkich czasownikach tego wiersza por. w. 1 przypis **; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, być mądrym, dowiadywać się, rozważać; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - badać, lustrować, sprawdzać, wykazywać, próbować; **** dosłownie: zaniepokojone myśli - tylko tu i Ps 94,19

24. I zobacz7200, czy518 nie ma we mnie drogi1870 cierpienia*, a prowadź** mnie drogą1870 odwieczną***.* lub: ból, smutek, bóstwo - stąd: drogi bałwochwalczej - EIB; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyprowadzać, przywodzić; *** lub: długotrwałość, odwieczność, starożytność, przyszłość

↑↑

Psalm 140

1. Przewodnikowi5329 chóru. Psalm4210 Dawida*. Wyrwij** mnie, JHWH, od złego7451 człowieka120; zachowaj5341 mnie od męża376 okrutnego***;Ps 18,48; Ps 71,4* lub: dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyciągnąć, wyrwać, uwolnić; *** lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość

2. Od tych, którzy planują* w sercu złe7451 rzeczy, każdego dnia** wszczynają1481 wojny***.Ps 36,4; Ps 56,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - myśleć, wyjaśniać, planować, zamierzać; ** lub: cały dzień; *** bitwa

3. Ostrzą8150 swoje języki jak węże*, jad2534 żmii** pod ich wargami8193. Sela5542.Ps 58,4; Rz 3,13* idiom: ostre słowa, które wypowiadają - ranią - Ps 64,3; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: jadowita żmija, pająk (?), cerastes cornutus

4. Strzeż8104 mnie, JHWH, od rąk3027 niegodziwego7563, zachowaj* mnie od męża** okrutnego2555; od tych, którzy zaplanowali2803 zachwiać*** moimi krokami6471.Ps 36,11; Ps 71,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strzec, pilnować, czuwać nad, zachowywać; ** lub: mężczyzna, mąż, człowiek; *** pchnąć gwałtownie

5. Pyszni* zastawili** na mnie sidła6341 i sznury2256; rozciągnęli6566 sieci7568 na skraju3027 ścieżki; rozmieścili*** na mnie pułapki4170. Sela.* lub: dumny, wyniosły, arogancki; ** dosłownie: ukryli; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć, ustawiać, rozmieszczać, kłaść (ręce)

6. Powiedziałem559 JHWH: Ty jesteś moim Bogiem410; wysłuchaj*, JHWH, głosu6963 mojego błagania**.Ps 16,2; Ps 31,14; Za 13,9; J 20,17* tryb rozkazujący; ** lub: błaganie, błaganie o przychylność - tu w l.poj.

7. JHWH, PANIE, siło5797 mojego zbawienia*, który osłoniłeś5526 moją głowę7218 w dniu3117 zbrojnej** walki;Ps 68,20; 1Kor 8,6; Ef 4,5* lub: ocalenie, dobrobyt, zbawienie, pomyślność, zwycięstwo; ** dosłownie: wyposażenie, oręż, uzbrojenie - tu rzeczownik

8. Nie spełniaj*, JHWH, pragnień** niegodziwego7563; nie wspieraj6329 jego złych zamysłów***, aby tacy nie byli wywyższeni7311. Sela.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nie dawaj; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: nikczemny zamysł, niegodziwy plan domyślnie niegodziwi - tu w l.mn.

9. A głowa* otaczających4524 mnie? – niech troska** okryje3680 ich wargi8193!Ps 7,16; Prz 18,7* lub: głowa, szczyt, naczelnik, ktoś najważniejszy; ** lub: mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda, krzywda

10. Niech strząsną* na nich rozżarzone węgle1513; niech ich strącą do głębokich dołów**, by już nie powstali***.Ps 11,6; Rz 12,20; Obj 16,8* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wstrząśniętym, poruszonym; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: doły z wodą, powódź; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rosnąć w siłę, utwierdzić się

11. Niech oszczerca* nie będzie utwierdzony3559 na ziemi776, niech zło7451 poluje6679 na człowieka376 okrutnego**, aby go powalić***.* idiom: człowiek języka; ** lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: pchnięcie, powalenie

12. Wiem3045, że JHWH dokona6213 sądu* dla** udręczonego6041 i ubogiemu*** odda sprawiedliwość****.1Krl 8,45; 1Krl 8,49; Ps 9,4; Ps 82,3* tzn. weźmie w obronę - sąd, sprawa, proces, spór, konflikt; ** lub: (nad) - EIB; *** lub: ogólne określenie najniższej warstwy społecznej - Ps 69,33 przypis *; **** lub: decyzja prawna, orzeczenie, słuszność w sądzie, sąd

13. O tak*, sprawiedliwi** będą wysławiać3034 Twoje imię8034, a prawi** będą mieszkać*** przed Twoim obliczem6440.Ps 11,7* partykuła potwierdzająca - o tak, z pewnością, doprawdy, zaiste; ** lub: szczery, prawy, należyty; *** lub: trwać koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebywać, pozostawać

↑↑

Psalm 141

1. Psalm4210 Dawida*. JHWH, wezwałem** Cię, pośpiesz2363 do mnie! Usłysz*** mój głos6963, gdy wołam** do Ciebie.* lub: dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; *** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nakłonić ucho, być posłusznym

2. Niech moja modlitwa8605 będzie przygotowana* przed Twoim obliczem6440 jak kadzidło**, a podniesienie moich rąk*** jak wieczorna ofiara****.Wj 30,7-8; Ps 63,4; Łk 1,9-10; Obj 5,8; Obj 8,3-4* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być prawidłowo kierowanym, ustanowionym, być nieugiętym, przygotowanym; ** por. Wj 30,34-36; *** gest proszącego o ochronę, gest zwycięstwa, gest w modlitwie; **** hebr.: minhaʰ - ofiara z płodów rolnych - por. Kpł 2,1-3

3. JHWH, ustanów7896 straż* przy ustach6310 moich; strzeż** drzwi1817 moich warg8193.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: warta, straż; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuwać, pilnować

4. Nie skłaniaj5186 mojego serca3820 do złej7451 sprawy*, do ludzi582 czyniących niegodziwość**, i abym nie karmił3898 się ich smakołykami***.Prz 23,6; Iz 32,6* lub: słowo, sprawa, rzecz; ** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - postępować swawolnie, postępować bezwzględnie, traktować źle; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: specjały, wyborne potrawy

5. Niech mnie uderzy* sprawiedliwy6662 – to miłosierdzie**; i niech mnie strofuje***, to najlepszy7218 olejek8081 na moją głowę7218 przed którym, niech się nie uchyla5106 moja głowa; bo zawsze5750 się modlę**** pomimo ich nieszczęścia*****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - porazić, uderzyć, powalić; ** lub: łaskawość, dobroć; *** lub: sądzić, przekonywać, uznawać za winnego, karcić; **** dosłownie: modlitwa moja (jest) - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ***** lub: zło, niedola, krzywda, przeciwność losu, udręka

6. Sądzący* ich zostali zrzuceni8058 na zbocza3027 skały** i wysłuchali8085 moje słowa561, bo były przyjemne***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sprawować sąd, zarządzać, rozstrzygnąć spór, karać; ** dosł: w ręce skały; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przyjemnym, ładnym, słodkim, rozkosznym

7. Jakby3644 ktoś orał6398 i rozrywał1234 ziemię776, tak kości6106 nasze* zostały rozrzucone6340 przy paszczy** grobu***.Rz 8,36; Hbr 11,37* tu: nasze - King James Version, Biblia Gdańska, Biblia Brzeska, EIB, Tekst Masorecki ich - Biblia Poznańska, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, Biblia Warszawska, Amplified Bible, Septuaginta; ** lub: usta, pysk, ujście, wylot; *** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades

8. Jednakże3588 do413 Ciebie wznoszę moje oczy5869, JHWH, mój PANIE136; Tobie ufam*, nie zostawiaj** mojej duszy***.2Krn 20,12; Ps 25,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaufać, szukać schronienia, szukać ucieczki, złożyć nadzieję w (Bogu); ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - obnażyć, ogołocić, opróżnić, wylać; *** lub: nie obnażaj szyi (?) - hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osobowość - gr.: psyche

9. Strzeż* mnie od sidła**, które zastawili na mnie i od pułapek4170 tych, którzy czynią6466 nieprawość***.Ps 6,8; Ps 38,12; Ps 140,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, strzec, mieć pieczę nad; ** lub: pułapka na ptaki, potrzask, sidło; *** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult

10. Niech niegodziwi* wpadną5307 razem** w swoje sieci***, a ja wtedy**** umknę5674 im.* lub: bezbożny, nieprawy, winny; ** lub: jak jeden, łącznie, jedność; *** lub: sidła - tu i Iz 51,20; **** natomiast - EIB

↑↑

Psalm 142

1. Pieśń pouczająca* Dawida** gdy był w jaskini4631. Modlitwa8605. Moim głosem6963 wołam*** do JHWH; moim głosem6963 błagam JHWH o miłosierdzie****.1Sm 22,1; 1Sm 24,3; Ps 3,4; Ps 30,8; Ps 77,1* hebr.: maskil - pouczenie, pieśń wyjaśniająca, rozmyślanie, pieśń mądrości (dobrze napisana - 2Krn 30,22), przysłowia; ** lub: dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: wołać (na pomoc), krzyczeć, zawołać (w potrzebie); **** koniugacja czasownika - hitpalepl - zabiegać o przychylność, błagać o łaskę

2. Wylewam8210 przed Jego obliczem6440 swoją troskę7879* i przed Nim6440 oznajmiam5046 swoje utrapienie**.Ps 77,2* lub: niepokój, skarga, zmartwienie; ** lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot, udręka

3. Gdy omdlewa* we mnie mój duch7307, Ty859 znasz3045 moją ścieżkę5410; na drodze734, którą chodzę, skrycie zastawili** na mnie sidło6341.Ps 77,3; Ps 140,5; Ps 143,4* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - mdleć, osłabnąć, czuć się słabym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schować, ukryć, kłaść potajemnie

4. Spójrz* na prawo** i zobacz*, nie ma nikogo, kto ma wzgląd5234 na mnie; przepadła6 moja ucieczka***, odkąd4480 nie369 ma troszczącego**** się o moją duszę5315.Hi 19,13; Mt 26,56; 2Tm 4,16* tryb rozkazujący; ** po prawej stronie w sądzie staje obrońca - por. Ps 109,31; *** lub: schronienie, miejsce ucieczki; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zabiegać o, starać się o - Ps 105,4 przypis *

5. JHWH, wołam2199 do Ciebie, mówiąc559: Ty jesteś moim schronieniem4268, Ty jesteś moim działem* w ziemi776 żyjących2416!Ps 16,5; Ps 27,13* lub: dział, udział, część, terytorium, mienie, nagroda

6. Zwróć uwagę* na krzyk mojego błagania**, bo jestem bardzo3966 przygnębiony***; wyrwij5337 mnie od tych, którzy mnie prześladują****, bo mocniejsi553 są ode mnie.Ps 18,17; Ps 79,8* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** lub: krzyk błagania, okrzyk radości, chwały, obwieszczenie; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być niskim, być przygnębionym, metaforycznie marnieć; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dręczyć, ścigać, pilnie śledzić

7. Wyprowadź* moją duszę5315 z więzienia**, abym wysławiał3034 Twoje imię8034; sprawiedliwi6662 otoczą3803 mnie, bo w pełni mi odpłacisz***.Ps 13,6; Ps 143,11* tryb rozkazujący; ** lub: loch, zamknięcie; *** dosłownie: odmierzyć obficie, odpłacić, odwzajemnić lub: ponieważ w pełni będzie się mną zajmował - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

↑↑

Psalm 143

1. Psalm4210 Dawida*. JHWH! Usłysz** moją modlitwę8605, nadstaw ucha238 na moje błaganie***; odpowiedz6030 mi w swojej wierności**** i sprawiedliwości6666.Ps 71,2* lub: dla Dawida; ** tryb rozkazujący - wysłuchaj; *** lub: błaganie o przychylność; **** prawda, pewność, stabilność

2. I nie stawiaj* przed sądem4941 swojego sługi5650, bo wszystko3605 co żyje**, nie okaże się sprawiedliwe6663 przed Twoim obliczem6440.* dosłownie: nie wchodź w sąd - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: żywe, żyjące

3. Bo wróg341 prześladuje7291 moją duszę5315, starł* na proch** moje życie2416; osadził*** mnie w ciemności4285 tak jak od dawna**** umarłych.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - skruszyć, gnębić; ** lub: ziemia jako planeta, grunt, gleba, powierzchnia ziemi - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - skruszył do ziemi; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że ktoś usiądzie, zamieszka; **** od wieków

4. A mój duch7307 omdlewa* we mnie, i serce3820 wewnątrz8432 się trwoży**.* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - mdleć, osłabnąć, czuć się słabym; ** lub: koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - być spustoszonym, być porażonym strachem

5. Wspominam* dawne6924 dni, rozmyślam** o wszystkich3605 Twoich czynach6467 i rozważam*** dzieło4639 Twoich rąk3027.* lub: pamiętam; ** lub: rozważać, czytać szeptem, rozmyślać - por. Ps 1,2 przypis ***; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozważać, dumać, przedstawiać (pod rozwagę)

6. Rozpościeram* ku Tobie moje ręce**; moja dusza5315 jest jak sucha*** ziemia776. Sela5542.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozciągać się, ukazywać, rozprzestrzeniać; ** gest proszącego o ochronę, gest zwycięstwa, gest w modlitwie; *** dosłownie: osłabiony, wyczerpany, znużony, spragniony

7. Odpowiedz6030 mi szybko*, JHWH; mój duch jest już u kresu**; nie ukrywaj przede mną swojego oblicza6440, bym nie był podobny4911 zstępującym3381 do dołu***.Ps 28,1; Ps 30,3; Ps 69,17; Ps 102,2* lub: szybko, błyskawicznie, pędzący bardzo szybko, śpiesznie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - marnieć, dojść do kresu, być zużytym; *** lub: dół, studnia, cysterna - tu: synonim grobu - Ps 88,4

8. Spraw*, abym rano1242 słyszał8085 o Twoim miłosierdziu2617, bo Tobie ufam**; oznajmij*** mi drogę1870, którą mam chodzić****, bo ku Tobie wznoszę5375 moją duszę5315.* tryb rozkazujący; ** lub: mieć pewność, być śmiałym, ufać; *** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić, oznajmić; **** metafora: tu o sposobie życia - por. Ps 1,1 przypis **

9. Ocal* mnie od moich wrogów341, JHWH; u Ciebie się ukryłem**.Ps 31,15; Ps 59,1; Ps 142,6* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, odzyskać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakryć, odziać, rozciągnąć na, ogarnąć, zalać

10. Naucz* mnie czynić6213 Twoją wolę**, bo Ty jesteś moim Bogiem. Niech Twój dobry2896 Duch7307 prowadzi5148 mnie do prawej*** ziemi.Ne 9,20; Mk 6,10; Łk 22,42; Hbr 10,7* tryb rozkazujący; ** lub: przyjemność, upodobanie, rozkosz, przychylność, łaska, życzliwość, życzliwe przyjęcie, uznanie, wola, intencja; *** lub: płaska kraina, płaskowyż, równina, prawość

11. Ożyw* mnie, JHWH, dla Twojego imienia; ze względu na Twoją sprawiedliwość6666 wyprowadź3318 moją duszę5315 z niedoli**.Ps 25,11; Ps 71,20* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zachować przy życiu, przywrócić do życia, ożywić; ** lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot, trud

12. W swoim miłosierdziu2617 wytrać* moich wrogów341 i zgładź** wszystkich3605 okazujących wrogość*** mojej duszy5315, bo ja jestem Twoim sługą5650.1Krl 18,36; Ps 119,125* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyniszczyć, unicestwić, uciszyć; ** lub: zniszczyć, uśmiercić; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać wrogość, dręczyć, atakować, nękać, dokuczać

↑↑

Psalm 144

1. Psalm Dawida*. Błogosławiony1288 JHWH, moja skała**, który zaprawia*** moje ręce3027 do walki7128, a moje palce do boju4421.* lub: dla Dawida; ** blok kamienny, głaz, skała; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być uczonym, uczyć szczególnej sprawności

2. Moje miłosierdzie2617 i moja twierdza*, moja warownia**, mój wybawiciel6403 i moja tarcza***. Ten, któremu ufam2620, On mi poddaje**** mój lud5971.Pwt 33,29; Ps 3,3; Ps 28,7; Ps 115,9-11; Prz 2,7* słowo odnosi się do trudno dostępnych miejsc górskich i miejsc gromadzenia zapasów na wojnę - 1Sm 22,4-5 - Masada (?); ** lub: wyżyna, wysokość, bezpieczne miejsce na wysokości, twierdza; *** lub: tarcza ze skóry natarta oliwą - 2Sm1,21 - por. Ps 59,11 przypis ***; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podbić, podporządkować, odeprzeć

3. JHWH, czym jest człowiek*, że zwracasz na niego uwagę3045? Albo syn1121 człowieka**, że o nim pamiętasz***?Hi 7,17; Ps 8,4; Hbr 2,6* hebr.: adam - człowiek; ** hebr.: isz - mężczyzna, mąż, człowiek; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozmyślać o, rozważać, mieć w pamięci, liczyć

4. Człowiek120 podobny1819 jest do tchnienia*; jego dni3117 są jak cień6738, który mija**.Ps 102,11* lub: pustka, para, oddech, daremność; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, pomiędzy, obok, przejść na drugą stronę

5. JHWH, nachyl* Twoich niebios8064 i zstąp**; dotknij5060 gór, a będą dymić6225.Ps 18,9; Ps 104,32; Iz 64,1; Hbr 12,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozciągać, rozstawiać (namiot), zginać, pochylać się; ** myśl nawiązuję do epifanii w Wj 19,18

6. Zabłyśnij1299 błyskawicą1300 i rozprosz7971 ich; wypuść7971 swoje strzały* i wprowadź ich w zamęt**.* strzały to metafora błyskawic - Ps 77,18; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zmieszać, wprowadzić w zamęt - por. Wj 14,24

7. Wyciągnij7971 swoją rękę* z wysokości4791; wybaw6475 mnie i ocal** z wielkich7227 wód4325, z ręki* synów1121 obcych***;Ps 18,16; Ps 69,14* ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; ** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyrwać, wyzwolić; *** tj. cudzoziemców

8. Których usta mówią* kłamstwo**, a których prawica3225 jest prawicą3225 zdradliwą***.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - obiecywać, mówić; ** ub: pustka, próżność, marność, fałsz, bezwartościowość; *** podstęp, oszustwo, krzywda

9. Boże430, zaśpiewam7891 Tobie nową pieśń*; zagram2167 Ci na harfie** o dziesięciu strunach6218.Ps 33,2-3; Ps 40,3; Obj 5,9* tj. pieśń, oda, hymn chóru; ** lub: harfa, lutnia, kitara, instrument muzyczny

10. Ty dajesz5414 królom4428 zwycięstwo*, a Dawida, swojego sługę5650, wybawiasz** od srogiego7451*** miecza****.Ps 18,50* lub: pomoc, wybawienie, zbawienie, zwycięstwo; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyzwalać, oddzielać; *** lub: zły, niegodziwy, nikczemny, niemiły, nieżyczliwy; **** myśl nawiązuje do walki Dawida z Goliatem (?) - 1Sm 17,1-57

11. Wybaw* mnie i ocal** z ręki synów1121 obcych*, których usta6310 mówią1696 kłamstwo7723, a ich prawica3225 jest prawicą zdradliwą8267;* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyzwalać, oddzielać; ** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyrwać, wyzwolić

12. Wtedy nasi synowie1121 będą jak rośliny* bujnie rosnące** w swojej młodości5271, a nasze córki1323 jak kolumny*** wyrzeźbione na wzór8403 kolumn świątyni****;* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - wychowane, dojrzałe, w pełni dorosłe; *** lub: wyrażenie to odnosi się do narożników ołtarza - Za 9,15; **** lub: pałacu myśl nawiązuje do kolumn przed świątynią (?) - 2Krn 3,15-17

13. Nasze spichlerze* będą pełne4392 plonów** według swego rodzaju2177, nasze stada6629 według swego rodzaju2177 rodzić będą tysiące503 i dziesiątki tysięcy7231 na naszych polach***;* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dostarczać, wydobywać, uzyskiwać, wspierać znaleźć - tzn. mieć swój udział (o pełnych stodołach); *** dosłownie: na zewnątrz, ulica

14. Nasze woły* będą objuczone**, nie będzie złamań6556 ani odejść***, ani lamentu**** na naszych placach7339.Iz 24,11; Jr 14,2* tu: bydło, przyjacielski, łagodny, bliski, główny - Rdz 36,15; ** dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - obarczony, obciążony; *** tu w znaczeniu śmierci lub poronień (?) - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; **** lub: krzyk, okrzyk, lament lub: bez ryku na naszych przestronnych miejscach w. 12-14 również w znaczeniu życzącym - oby - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, EIB

15. Błogosławiony835 lud5971, któremu w ten sposób3602 się powodzi*. Błogosławiony835 lud, którego Bogiem jest JHWH.Pwt 33,29; Ps 33,12* lub: ten lud, któremu tak się (dzieje) dla niego - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

↑↑

Psalm 145

1. Hymn pochwalny* Dawida**. Będę Cię wywyższał7311, Boże mój, Królu mój, i będę błogosławić1288 Twoje imię8034 na wieki wieków***.* lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny; ** lub: dla Dawida - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** na zawsze

2. Każdego* dnia3117 będę Cię błogosławił1288 i chwalił** Twoje imię na wieki5769 wieków5703.Ps 119,164* lub: przez cały dzień; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chlubić się, przechwalać się, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jaśnieć, świecić

3. Wielki1419 jest JHWH i wielce3966 godny chwały1984, a Jego wielkość1420 jest niezbadana*.Hi 5,9; Hi 9,10; Ps 48,1; Ps 96,4; Ps 147,5; Iz 40,28; Rz 11,33* lub: poszukiwanie, śledztwo, wypytywanie, coś co jest szukane

4. Pokolenie pokoleniu1755 głosi chwałę* Twoich dzieł4639 i będzie obwieszczać5046 o Twoich potężnych czynach**.Ps 19,2-7; Ps 22,30-31* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chwalić, wysławiać (Boga), wyrażać podziw; ** lub: siła, moc, dzielność, potęga (czynów Boga)

5. Dostojeństwo*, chwała**, majestat*** i cudowne6381 Twoje dzieła1697 – o tym będę rozmyślał****.Ps 104,1* lub: świetność, cześć, chwała, dostojeństwo; ** lub: splendor, majestat, godność, cześć, szacunek; *** świetność, majestat, moc; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozmyślać nad, dumać, wypowiadać

6. I niech powiedzą o potędze* Twoich przejmujących lękiem** czynów, a ja będę opowiadać Twoją wielkość1420.* lub: siła, zaciekłość, moc; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie, przejąć lękiem, natchnąć czcią

7. Będą się rozwodzić* nad pamiątkami** Twojej wielkiej7227 dobroci2898 i o Twojej sprawiedliwości6666 niech krzyczą z radością***.* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wylewać, wydzielać, powodować kipienie, buchać; ** lub: pomnik, pamiątka, pamiętanie, wspomnienie; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wydawać okrzyk (radości, wesela, chwały)

8. Łaskawy* jest JHWH i litościwy7349, nieskory750 do gniewu** i wielce1419 miłosierny2617.Wj 34,6; Ps 86,15; Ef 2,4* lub: życzliwy, miłosierny, łaskawy; ** lub: nos, gniew, metaforyczne - fuknąć gniewnie

9. Dobry* jest JHWH dla wszystkich, a Jego miłosierdzie** we wszystkich Jego dziełach.Mt 5,45; Dz 14,17* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość; ** lub: współczucie, litość, łono (wnętrze?)

10. Niech Cię wysławiają* wszystkie3605 Twoje dzieła4639, JHWH, a Twoi święci** niech Cię błogosławią1288.Ps 19,1; Ps 103,22* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - chwalić, składać dziękczynienie, wysławiać; ** hebr.: chasid - wierny, bogobojny, pobożny, święty

11. Niech opowiadają* o chwale3519 Twojego królestwa4438 i mówią1696 o Twojej potędze1369;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić, odpowiadać, mówić w swoim sercu, myśleć

12. Aby oznajmić* synom1121 ludzkim120 Jego potężne czyny** i dostojeństwo*** chwały3519 Jego królestwa4438.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić, oznajmić; ** lub: siła, moc, dzielność, potęga (czynów Boga); *** lub: świetność, cześć, chwała, dostojeństwo

13. Twoje królestwo4438 jest królestwem przez wszystkie wieki*, a Twoje panowanie** trwa przez wszystkie pokolenia1755.Ps 146,10; Dn 2,44; 1Kor 15,28; Obj 11,15* lub: tu jako rzeczownik - długotrwałość, starożytność, odwieczność, przyszłość, jako przymiotnik - wiecznie, na zawsze; ** lub: zwierzchnictwo, panowanie, królestwo

14. JHWH podtrzymuje5564 wszystkich, którzy upadają* i podnosi wszystkich3605 przygniecionych**.Ps 37,24; Ps 146,8; Ps 147,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - upaść, opuszczać, wykazywać niedostatek, marnieć; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schylać się, uginać się - por. Ps 57,6 Iz 58,5 Mi 6,6

15. Oczy5869 wszystkich3605 patrzą z nadzieją* na Ciebie, a Ty im dajesz pokarm** w swoim czasie***.Ps 136,25* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czekać, mieć nadzieję; ** hebr.: et achelam - wskaźnik konkretnego bytu, pokarm, posiłek - zboże, ziarna, mięso, zapas żywności; *** zdarzenie

16. Otwierasz6605 swoją rękę* i zaspokajasz** pragnienia*** wszystkich3605 żyjących2416.Ps 104,28* hebr.: et przed słowem ręka - por. w. 15 przypis **; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zaspokajać, wzbogacać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nasyconym; *** lub: przyjemność, upodobanie, wola, ... do woli - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

17. Sprawiedliwy* jest JHWH na wszystkich swoich drogach1870 i święty** we wszystkich swoich dziełach4639.Ps 116,5* lub: prawy, pobożny, zgodny z prawem, słuszny; ** lub: święty, dobry, wierny

18. Bliski* jest JHWH wszystkim3605, którzy Go wzywają**; wszystkim3605, którzy Go będą wzywać7121 w prawdzie***.Pwt 4,7; Ps 34,18; Jk 4,8* lub: być blisko, być spokrewnionym; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; *** wierność, prawda, pewność

19. Spełni6213 pragnienia* tych, którzy się Go boją**; usłyszy ich wołanie*** i wybawi3467 ich.Ps 10,17; Ps 102,1* lub: przyjemność, upodobanie, wola, ... do woli - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony; *** lub: wołanie, błaganie, krzyk o pomoc

20. JHWH strzeże* wszystkich, którzy Go miłują, a wytraci8045 wszystkich niegodziwych7563.Ps 31,23; Ps 97,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę, zachowywać

21. Moje usta będą głosić1696 chwałę* JHWH i niech wszelkie ciało** błogosławi1288 Jego święte*** imię8034 na wieki**** wieków5703.Ps 65,2; Ps 150,6* lub: chwała, sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny; ** idiom: wszystko co żyje, każdy człowiek; *** hebr.: qodes - świętość, oddzielenie, odrębność; **** na zawsze

↑↑

Psalm 146

1. Chwalcie|IMP JH[WH]*. Chwal1984, duszo** moja, JHWH!Ps 103,1IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: hallelujah - por. Ps 135,21 przypis **; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osobowość

2. Będę chwalić* JHWH, póki żyję2416; będę śpiewał** mojemu Bogu, póki jestem***.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chwalić się, wygłosić pochwałę, chełpić się; ** lub: wysławiać śpiewem przy wtórze instrumentów; *** lub: ciągłość, trwałość, nadal, jeszcze, wciąż

3. Nie pokładajcie ufności* we władcach** ani w synu1121 człowieka***, w którym nie ma wybawienia8668.Ps 118,8; Jr 17,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pokładać ufność w, mieć pewność, być śmiałym; ** lub: ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu; *** dosłownie: adama - l.poj.

4. Opuszcza3318 go duch* i wraca7725 do swojej ziemi**; w tym dniu3117 zginą*** wszystkie jego myśli6250|HAP.1Kor 2,6* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, gr.: pneuma; ** lub: ziemia, kraj, terytorium, cały obszar zamieszkany ziemi; *** lub: umrzeć, zniknąć; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

5. Błogosławiony835 ten, którego pomocą* jest Bóg Jakuba3290, którego nadzieja** jest w JHWH, jego Bogu;Ps 144,15; Jr 17,7* lub: pomoc, wsparcie; ** tylko tu i Ps 119,116

6. Który dogląda* niebiosa8064 i ziemię776, morze i wszystko, co w nich jest; który dochowuje8184 wierności** na wieki5769;Ps 33,6; Obj 14,7* tu: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - participle - wyraża czynność bieżącą, teraźniejszą - por. Ps 121,2 124,8 134,3 - czynić, powodować, zarządzać, doglądać; ** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność

7. Który wymierza* sprawiedliwość skrzywdzonym** i daje5414 chleb*** głodnym7457; JHWH uwalnia5425 więźniów631.Ps 68,6; Ps 107,14; Ps 136,25* por. w. 6 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciskać, krzywdzić, wymuszać; *** hebr.: lechem - żywność, zboże, chleb, ziarno na chleb

8. JHWH otwiera6491 oczy ślepych5787; JHWH podnosi* przygnębionych**; JHWH miłuje157 sprawiedliwych6662.Ps 145,14; Iz 35,5; Mt 9,30; Łk 13,11-13; J 9,32* lub: tylko tu i Ps 145,14; ** dosłownie: schylać się, uginać się, być przygarbionym - Ps 145,14 przypis **

9. JHWH strzeże8104 przychodniów*, wspomaga** sierotę3490 i wdowę490, ale utrudnia*** drogę niegodziwych7563.* hebr.: ger - przybysz, tymczasowy mieszkaniec - Ps 39,12 przypis **; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przynosić ulgę, odciążać; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wykrzywić, zgiąć, wypaczyć, gnębić

10. JHWH króluje4427 na wieki5769, Twój Bóg, o Syjonie*, z pokolenia1755 na pokolenie1755. Chwalcie** JH[WH].* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - por. Ps 137,1 przypis ***; ** lub: hallelujah - por. w 1 przypis *

↑↑

Psalm 147

1. Chwalcie* JH[WH], bo dobrze2896 jest śpiewać** naszemu Bogu; bo jest to miłe5273 – piękna*** jest pieśń chwały8416.* tryb rozkazujący; ** lub: śpiewać, chwalić śpiewem, grać na instrumencie muzycznym; *** piękny, zachwycający

2. JHWH buduje* Jerozolimę3389 i gromadzi rozrzuconych** Izraela.Pwt 30,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odbudowuje; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ciśniętym w dół, być rzuconym w dół

3. On uzdrawia* skruszonych7665 w sercu3820 i opatruje** ich rany***.Ps 51,17; Iz 57,15; Iz 61,1; Łk 4,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić zdrowym, być biegłym w medycynie; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wiązać, poskramiać; *** uraza, zranienie, smutek

4. On wyznacza* liczbę4557 gwiazd3556, nadaje** imię8034 każdej3605 z nich.Rdz 15,5; Iz 40,26* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - liczyć koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności wyznaczać, obliczający liczbę dla ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać, nadawać imię

5. Wielki1419 jest nasz PAN113 i potężny* mocą**; Jego mądrość*** jest niezmierzona4557.Ps 96,4; Iz 40,28* lub: wielki, obfitujący, wystarczający, liczny, silny; ** lub: moc, siła, potęga, moc jako zdolność; *** lub: zrozumienie, rozum, przenikliwość, zdolność, biegłość

6. JHWH podnosi5749 pokornych*, a niegodziwych7563 poniża** aż do ziemi776.Ps 37,11; Mt 5,5; Jk 4,10* lub: uniżony, biedny, słaby, uciśniony; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - skierować w dół, upokorzyć, stać się niskim

7. Odpowiedzcie* JHWH w dziękczynieniu**; grajcie*** naszemu Bogu na harfie3658;Ps 33,2; Ps 95,1-2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpowiadać, zareagować, zaświadczyć, mówić; ** lub: wyznanie, chwała, dziękczynienie; *** chwalić śpiewem, śpiewać przy wtórze instrumentów - stąd: grać

8. Który okrywa* niebiosa8064 gęstymi chmurami5645 i przygotowuje3559 deszcz4306 dla ziemi776; który sprawia, że trawa** rośnie6779 na górach2022;Hi 5,10; Hi 38,27; Ps 104,14* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakryć, odziać,rozciągnąć na, ogarnąć, zalać; ** lub: por, zielona trawa, roślinność na pastwisku, trawa

9. Który daje5414 pokarm* bydłu929 i dla młodych** kruka6158, które wołają7121 do Niego.Hi 38,41* hebr.: lechem - żywność, zboże, chleb, ziarno na chleb; ** hebr.: ben - syn, wnuk, dziecko, członek rodziny

10. Nie rozkoszuje się* mocą** konia ani nie ma upodobania*** w udach7785 mężczyzny376.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, mieć przyjemność w, pożądać, mieć upodobanie; ** siła, moc, potęga, dzielność; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć upodobanie, być łaskawym, życzliwym

11. JHWH ma upodobanie7521 w tych, którzy się Go boją*, którzy ufają** Jego miłosierdziu2617.* lub: pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oczekiwać wytrwale, ufać, mieć nadzieję

12. Wysławiaj* JHWH, Jerozolimo3389; chwal** swojego Boga, Syjonie***.Ps 99,5; Ps 99,9* tryb rozkazujący lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wysławiać, wyrażać podziw; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chwalić się, wygłosić pochwałę, chełpić się; *** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35

13. Gdyż umocnił* zasuwy1280 twoich bram8179 i błogosławił1288 synów twoich pośród ciebie.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić silnym, wzmocnić się, podtrzymać, utwierdzić

14. Zapewnia* pokój** w twoich granicach1366 i syci7646 cię najwyborniejszą*** pszenicą2406.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czyni; ** pomyślność, pełnia, bezpieczeństwo, pokój; *** dosłownie: tłustość pszenicy, tj. najlepszej części - Rdz 4,445,18

15. On posyła7971 swój rozkaz* na ziemię776; szybko4120 mknie7323 Jego Słowo**.Ps 104,4* lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie; ** lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa

16. On daje* śnieg7950 jak wełnę6785, rozsypuje** szron3713 jak popiół665.Hi 37,6; Hi 38,29* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, użyć, wymieniać, położyć, przeznaczyć, robić; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozrzucać, rozprowadzić dowolnie, szafować

17. Rzuca7993 swój grad* jak okruchy6595; kto ostoi** się przed6440 Jego zimnem7135?Hi 37,9-10* lub: mróz, szron, lód, kryształ lodu; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, wytrzymać, trwać, być prostym, wystąpić

18. Posyła* swoje Słowo1697 i każe im topnieć; powoduje wianie**|JUS swego wiatru*** i wody spływają.* lub: wysyłać, odsyłać, wypuszczać, rozciągać, wyciągać; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować wianie, rozproszyć; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, gr.: pneuma

19. Oznajmia***** swoje słowo1697 Jakubowi, swoje prawa** i sądy*** Izraelowi.Pwt 33,3; Ps 76,1; Ps 78,5; Ml 4,4; Rz 3,2; Rz 9,4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - oznajmiać, wyjaśniać, ogłaszać, informować; **** czasownik rozpoczynające dany wiersz w większości występują jako imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - dający, posyłający, oznajmiający, okrywający itd.; ** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna; *** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie

20. Nie uczynił6213 tak żadnemu* narodowi**, nie poznali*** Jego sądów. Chwalcie JH[WH].Pwt 4,32* lub: dla wszystkich - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: poganie, narody, nie-Żydzi; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać, uznać, rozważać

↑↑

Psalm 148

1. Chwalcie1984 JH[WH]3050. Chwalcie* JHWH z niebios8064, chwalcie1984 Go na wysokościach4791!* tryb rozkazujący w każdym wierszu lub: chlubić, wychwalać, jaśnieć - z kodem 3050 - hallelujah

2. Chwalcie1954 Go, wszyscy Jego aniołowie*; chwalcie Go, wszystkie3605 Jego zastępy**.Ps 103,20; Hbr 1,6* hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; ** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa

3. Chwalcie1984 Go, słońce8121 i księżycu3394; chwalcie Go, wszystkie gwiazdy3556 świecące*.* dosłownie: światła - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, światło dnia, świt, jutrzenka, błyskawica

4. Chwalcie1984 Go, niebiosa8064 niebios* i wody4325, które są nad niebiosami8064.Pwt 10,14* wg myśli hebrajskiej istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****

5. Niech chwalą1984 imię8034 JHWH, On1931 bowiem rozkazał* i zostały stworzone1254.Ps 33,69* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, powierzyć nadzór, przekazać dowództwo, nakazać, rozkazać, zlecić, wyznaczyć

6. I ustanowił* je na wieki5703 wieków5769; dał prawo**, które nie przeminie5674.Jr 31,35-36* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postawić, ustawić, wznieść, wyznaczyć, ustanowić; ** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna

7. Chwalcie1984 JHWH z ziemi776, morskie potwory* i wszystkie głębiny**.Iz 43,20* hebr.: tannin - wąż, potwór morski, smok, szakal, krokodyl - Ez 29,3; ** hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos

8. Ogniu784 i gradzie1259, śniegu7950 i dymie7008, wietrze7307 gwałtowny*, wykonujący6213 Jego Słowo**;Ps 18,12; Ps 147,16* lub: burza, wichura, huragan; ** lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa

9. Góry2022 i wszystkie pagórki1389, drzewa6086, owoce ziemi6529 i wszystkie cedry*;Iz 44,23; Iz 49,13; Iz 55,12* tj. cenny materiał budowlany, symbol dostojeństwa, siły i majestatu - por. Ez 31,2-9 Ps 92,12

10. Zwierzęta* i wszelkie3605 bydło929, płazy** i ptactwo6833 skrzydlate3671.Oz 2,18* lub: istoty żyjące - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: to, co pełza, sunie, pełzający organizm

11. Królowie4428 ziemi776 i wszystkie narody*; władcy** i wszyscy3605 sędziowie*** ziemi776;Ps 102,15* hebr.: le’om - lud, naród - por. Ps 44,2; ** lub: książę, władca, wysoki urzędnik, naczelnik, dowódca; *** dosłownie: sądzący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zarządzać, rozstrzygać spór, sądzić, karać

12. Młodzieńcy970, a także1571 panny*, starcy2205 z młodymi**;* tu: w znaczeniu dziewice; ** hebr.: na’ar - chłopiec, młodzieniec, sługa, służący

13. Niech chwalą1984 imię* JHWH, bo tylko905 Jego imię8034 jest wzniosłe**, a Jego chwała*** nad ziemią776 i niebiosami8064.Ps 8,1; Ps 8,9; Dz 4,10; Flp 2,9* dosłownie: et szem - to (właśnie) imię - et - wskaźnik konkretnego bytu; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wysoko, być (bezpiecznie) umieszczonym wysoko; *** świetność, majestat, moc

14. I wywyższył7311 róg* swego ludu5971, chwałę** wszystkich3605 Jego świętych***, synów1121 Izraela3478, ludu5971 Mu bliskiego7138. Chwalcie1984 JH[WH].Wj 19,5; Ps 149,9; Ef 2,17* tj. symbol zwycięskiej władzy i mocy; ** lub: chwała, sława, pieśń chwały; *** wierny, dobry, pobożny, święty

↑↑

Psalm 149

1. Chwalcie JH[WH]. Śpiewajcie7891 JHWH pieśń7892 nową*, pieśń Jego chwały8416 w zgromadzeniu** świętych2623.Ps 22,2; Ps 111,1; Hbr 2,12* lub: świeży, nowy; ** hebr.: kahal - zgromadzenie, wspólnota, zbór JHWH - gr.: ekklesia - Obj 22,16 przypis *

2. Niech Izrael cieszy* się swoim Stwórcą**; niech synowie1121 Syjonu*** radują1523 się swoim Królem4428.Ps 24,7-10; Za 9,9; Mt 21,5* lub: być zadowolonym, radować się, unosić się radością, promienieć; ** lub: tym, (który ich) stworzył, z Jego dzieł - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35

3. Niech chwalą1984 Jego imię* tańcem4234; niech grają2167 Mu na tamburynie** i na cytrze3658.Wj 15,20; 2Sm 6,16; Ps 150,4* imię reprezentuje charakter i autorytet Boga; ** lub: instrument muzyczny szczególnie używany przez kobiety, Wj 15,20 Sdz 11,34 1Sm 18,6 prawdopodobnie nie używany w samej świątyni lecz na zewnątrz lub na jej dziedzińcach

4. JHWH bowiem ma upodobanie* w swoim ludzie; ozdabia** pokornych*** zbawieniem3444.Wj 18,1; Obj 21,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być łaskawym, mieć upodobanie, przyjmować życzliwie, być zadowolonym; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - sławić, upiększać; *** lub: uniżonych, biednych, słabych

5. Niech święci2623 się radują* w chwale**, niech wiwatują*** na swoich posłaniach4904.Hi 35,10; Ps 59,16* lub: unosić się radością, bardzo się radować, triumfować; ** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wydać okrzyk (radości, pochwały)

6. Niech uwielbienie* Boga będzie na ich ustach1627, a miecz** obosieczny6374 w ich rękach3027;Ef 6,17; Hbr 4,12; Obj 1,16* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: podniesienie, powstanie, wywyższenie, uwielbienie; ** lub: miecz, nóż, narzędzia do cięcia kamienia

7. Aby dokonali6213 pomsty5360 wśród narodów* i ukarali** ludy***;Ez 25,16-17; Mi 5,15* lub: narody, ludy, grupy etniczne, nie-Żydzi; ** nagana, wyrzut, kara, spór; *** hebr.: le’om - lud, naród - por. Ps 44,2

8. Aby zakuli* ich królów4428 w kajdany**, a ich znamienitych*** w żelazne1270 okowy3525;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiązać, krępować, okiełznać, przepasywać się; ** lub: pęta, kajdany; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zaszczyconym, cieszyć się czcią, zdobyć sobie chwałę bądź cześć, zyskać chwałę

9. Aby wykonali6213 pisany3789 im* sąd**. Taka jest chwała1926 wszystkich3605 Jego świętych***. Chwalcie JH[WH]****.Ps 148,14; Ez 28,26; Dn 7,22; 1Kor 6,2; Obj 2,26; Obj 20,4* lub: wśród nich - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: zarządzenie, orzeczenie, decyzja (prawna), słuszność; *** hebr.: chasid - wierny, bogobojny, pobożny, święty; **** lub: hallelujah

↑↑

Psalm 150

1. Chwalcie1984 JH[WH]3050. Chwalcie* Boga430 w Jego świątyni**, chwalcie1984 Go na firmamencie*** Jego mocy****.* tryb rozkazujący - dotyczy większości wystąpień tego słowa w tym psalmie; ** lub: w miejscu świętym - por. Ps 89,35 105,43 Jr 23,9; *** lub: przestwór, firmament, nieboskłon; **** potęgi

2. Chwalcie1984 Go za Jego potężne* dzieła; chwalcie1984 Go za Jego niezrównaną** wielkość***.Pwt 3,24; Ps 145,5-6; Iz 9,8; Iz 10,12* lub: siła, moc, dzielność, potęga (Boża); ** lub: obfitość, mnóstwo, wielkość; *** lub: wielkość, potęga, wspaniałość, moc

3. Chwalcie1984 Go wśród dźwięków* rogu**; chwalcie1984 Go na cytrze*** i na lirze****.* hapax legomenon: dźwięk, ryk (rogu), ryk trąby; ** hebr.: szofar - róg, róg barani - Wj 19,16 Kpł 25,9; *** lub: harfa, lutnia, kitara, instrument muzyczny; **** tj. instrument szarpany, lira

4. Chwalcie1984 Go tamburynem* i tańcem; chwalcie1984 Go na strunach** i na fletach***.* lub: instrument muzyczny szczególnie używany przez kobiety, Wj 15,20 Sdz 11,34 1Sm 18,6 prawdopodobnie nie używany w samej świątyni, lecz na zewnątrz lub na jej dziedzińcach; ** tj. dział, część, akord muzyczny wykonany na instrumencie strunowym; *** tj. instrument muzyczny, być może flet, piszczałka, fletnia

5. Chwalcie Go na cymbałach6767 dźwięcznych*; chwalcie1984 Go na cymbałach głośno** brzmiących.* lub: niosących wieść, słyszanych; ** dosłownie: alarm, sygnał, okrzyk wojenny, dźwięk trąby na wojnę

6. Niech wszystko3605, co oddycha*, chwali1954 JH[WH]. Chwalcie JH[WH].Obj 5,13* hebr.: neszamaʰ - wszystko, co ma w sobie oddech, tchnienie życia, istota żywa, duch człowieka, ruch powietrza

Księga Przysłów

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ] [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ]

Rozdział 1

1. Przysłowia* Salomona8010, syna1121 Dawida1732, króla4428 Izraela3478;Prz 10,1; Prz 25,1; 1Krl 4,32; Kaz 12,9* hebr.: masal - przypowieść, maksyma etyczna, porzekadło, aforyzm, poemat, żart

2. By poznać3045 mądrość* i karność**, by zrozumiano995 słowa561 roztropne***;Pwt 4,6; Hi 12,12; Prz 4,7; Prz 9,9; Kaz 1,18; 2Tm 3,16; Jk 3,15* lub: umiejętność, zdolność, biegłość, doświadczenie, rozsądek; ** lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara; *** lub: rozumienie, rozeznanie, wgląd w istotę rzeczy - EIBᴷ

3. By wziąć* pouczenie4148, aby postępować rozważnie**, w sprawiedliwości6664, sądzie4931*** i prawości****;Iz 29,24* lub: dostać, otrzymać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - poświęcać uwagę, postępować rozważnie; *** dosłownie: i sądzie; **** lub: szczerość, wyrównana droga, słuszność - tu: l.mn.

4. Do udzielenia5414 prostym* rozwagi6195**, a młodym5288*** poznania**** i roztropności*****.Ps 19,7; Ps 119,9; 1Tm 4,12* lub: nieuczeni, naiwni, chętni do nauki, o otwartym umyśle; ** por. Prz 8,5.12; *** dosłownie: młodemu; **** wiedza, mądrość; ***** lub: zamysł, rozwaga, plan, spryt

5. Mądry* niech słucha8085 i pomnaża** naukę3948, a rozumny995 niech nabywa mądrych rad***;* lub: roztropny, uczony, zmyślny, bystry, mądry; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zwiększyć, zrobić więcej; *** lub: wskazówka, biegłość, zdolność organizacyjna

6. By rozumieć995 przysłowia4912 i ich wykładnię*, słowa1697 mądrych2450 i ich zagadki**.* dosłownie: aluzja, satyra, wypowiedź zabarwiona ironią - tu i Hb 2,6; ** lub: trudne zagadnienie, pytanie, kłopotliwe powiedzenie

7. Bojaźń3374 JHWH jest początkiem7225 poznania1847*; głupcy** gardzą*** mądrością2451 i karnością4148.Rdz 2,9; Hi 28,28; Prz 8,13; Oz 4,6; Łk 11,52; 1Kor 8,1; 2Tm 3,7* por. w. 4; ** lub: ktoś kłótliwy, rozwiązły, kpiarz, który jest winny; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać pogardę

8. Synu1121 mój, słuchaj8085* napomnienia** swojego ojca1 i nie odrzucaj5203 nauki*** swojej matki517;Kpł 19,3; Pwt 21,18; Prz 4,1-3; Prz 6,20; Prz 31,1; 2Tm 1,5* tryb rozkazujący - być posłusznym; ** por. w. 2 przypis **; *** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób

9. Bo3588 one są wdzięcznym* wieńcem3880 na twojej głowie7218 i naszyjnikiem** na szyi1621.Rdz 41,42* hebr.: hen - przychylność, łaska, urok, elegancja, uznanie; ** lub: długi łańcuszek, korale - tu w l.mn.

10. Synu1121 mój, jeśli grzesznicy2400 cię namawiają*, nie ulegaj**.Rdz 39,7; Prz 7,6-23; Ef 5,11* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przekonywać, kusić, zwodzić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu (czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)) - być chętnym, zgodzić się, uznać, pragnąć lub: nie idź razem - Word Biblical Commentary Prz 1,10ᴬ, nie ustępuj - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

11. Jeśli518 powiedzą559: Chodź1980|IMP z nami, czyhajmy na krew1818*, zaczajmy6845 się na niewinnego** bez powodu2600;Ps 10,8; Prz 12,6; Jr 5,26IMP imperativus - tryb rozkazujący; * idiom: zastawić pułapkę by dokonać mordu (?); ** lub: czysty, wolny od winy, przejrzysty, niewinny

12. Połknijmy1104 ich żywcem2416 jak Szeol*, całych8549, jak zstępujących do dołu**;Lb 16,30; Ps 28,1; Iz 5,14* hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; ** lub: dół, studnia, cysterna - tu: synonim grobu - Ps 88,4

13. Znajdziemy4672 wszelkie3605 kosztowności*, napełnimy4390 swoje domy1004 łupem**;* lub: cenny, ceniony, drogi, kosztowny, rzadki, wspaniały; ** lub: zdobycz, zysk, łup, splądrowane dobra - Pwt 2,35

14. Rzuć* swój los** pomiędzy nami; miejmy wszyscy jedną sakiewkę3599***.Ps 22,18* myśl nawiązuje do rzucania losów - por. Ps 78,55 przypis **; ** dział, część (przyznana przez losowanie), los, dziedzictwo; *** trzos, torba

15. Synu1121 mój, nie wyruszaj1980 z nimi w drogę*; powstrzymaj** od ich ścieżki5410 swoją nogę7272.Ps 1,1; Ps 119,1; Prz 4,14; Prz 13,20* hebr.: derek - tu: jako sposób życia - odległość, podróż, sposób, metaforycznie bieg życia, charakter moralny; ** tryb rozkazujący

16. Bo ich nogi7272 biegną7323 do zła* i spieszą4116, by przelać8210 krew1818.Iz 59,7; Rz 3,15* lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas)

17. Lecz na próżno2600 zastawia* się sieci7568 na oczach5869** wszelkiego3605 ptactwa***.* dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - rozrzucać; ** metafora: wabienia ptactwa na przynętę z ziarna (?) - KULᴷ; *** idiom: na oczach władcy skrzydeł

18. Oni też czyhając* na krew1818, czają** się na własne dusze***.Ps 106,38* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zastawiać pułapkę; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przechowywać jak skarb, leżeć w ukryciu; *** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *

19. Takie są ścieżki734* każdego3605, który jest chciwy niegodziwego zysku**; swoim właścicielom*** taki zysk1215 odbiera3947 życie****.1Tm 6,10* lub: szlak - tu l.mn; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uzyskać niegodziwie lub gwałtem; *** hebr.: ba’al - właściciel, pan, mąż; **** por. w. 18 przypis ***

20. Mądrość2454* głośno woła** na zewnątrz7442, podnosi5414 swój głos6963 na placach.Jr 5,1; Jr 11,6; Łk 13,26; Łk 14,21* tu w l.mn.; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydaje okrzyk

21. Woła* w największym7218 zgiełku**, u wejścia6607 do bram***, w mieście5892 wygłasza559 swoje mowy561:* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyzywać, głosić, zapraszać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być poruszonym, pałać gniewem; *** brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy

22. Jak długo4927, prości6612*, będziecie kochać157 prostactwo6612, szydzący** – mieć upodobanie*** w swoim szyderstwie3944, a głupi**** – nienawidzić8130 wiedzy1847?Ps 1,1* lub: nieuczeni, naiwni, chętni do nauki, o otwartym umyśle; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chełpić się, gardzić, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - szydzić; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pragnąć; **** lub: tępak, prostak, człowiek zadufany

23. Zawróćcie7725 do moich upomnień*; oto2009 wylewam5042 przed wami mojego ducha** i oznajmiam*** wam moje słowa1697.Ez 18,30; Ez 33,11; Ez 36,27; Jl 2,28; Łk 11,30; Dz 2,38; Dz 26,20* lub: nagana, wyrzut, kara, ukaranie, oskarżenie; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić

24. Ponieważ3282 wołałam7121, a odmawialiście* mi; wyciągałam5186 rękę3027, a nikt nie zważał**;Iz 65,12; Jr 7,13; Mt 23,37* lub: odrzucać; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę, słuchać uważnie

25. I odrzuciliście6544 wszelką3605 moją radę*, i nie chcieliście14 uznać mojego upomnienia8433**;* lub: zamysł, rada, plan, decyzja; ** lub: nagana, wyrzut, kara, ukaranie, oskarżenie

26. Dlatego1571 i ja będę się śmiać7832 z waszego nieszczęścia*, będę drwić** z was, gdy przyjdzie935 na was*** trwoga6343.Ps 2,4; Ps 37,13* lub: strapienie, brzemię, nieszczęście, klęska, dzień klęski; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szydzić, naigrywać się; *** wasza trwoga - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

27. Gdy nadejdzie935 jak burza* na was trwoga**, i gdy wasze nieszczęście343 nadciągnie jak wicher***, gdy nadejdzie na was ucisk**** i cierpienie6695;* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: niszczycielska burza; ** por. 25 przypis **; *** lub: nawałnica; **** ciężkie położenie, niedola

28. Wtedy227 będą mnie wzywać*, a nie odpowiem6030; będą mnie szukać pilnie**, lecz mnie nie znajdą4672.Ps 18,41; Ez 8,18; Mt 7,22; Jk 4,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** zabiegać

29. Dlatego8478 że3588 znienawidzili8130 poznanie1847* i nie wybrali977 bojaźni** JHWH;2Krn 19,7; Hi 28,28; Prz 8,13* wiedza, mądrość; ** lub: bojaźń (Boża), szacunek, nabożna cześć, pobożność

30. I nie chcieli14 mojej rady6098, ale gardzili* każdym3605 moim upomnieniem8433.Prz 5,12; Prz 15,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącać, gardzić

31. Dlatego będą jedli398* z owocu6529 swojej drogi1870 i będą nasyceni** swoimi zamysłami***.Jr 6,19* lub: to niech jedzą - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć w nadmiarze, otrzymać swoją porcję, nasycić się; *** rada, zamysł, plan

32. Bo odstępstwo* prostych** ich zabija2026, a niefrasobliwość*** głupich gubi6 ich.* lub: odwrócenie się, odstępstwo, niewierność; ** lub: nieuczeni, naiwni, chętni do nauki, o otwartym umyśle; *** lub: beztroski spokój, łatwość, bezpieczeństwo tj. pewność siebie

33. Ale kto mnie słucha*, będzie mieszkać7931 bezpiecznie** i będzie wolny od strachu6343 przed złem***.Ps 112,7-8; Prz 3,24-26* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać posłuszeństwo, rozumieć, zgodzić się; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nie przejmować się, być spokojnym, odpoczywać; *** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas)

↑↑

Rozdział 2

1. Synu1121 mój, jeśli przyjmiesz3947 moje słowa* i zachowasz** u siebie moje przykazania***;Ps 119,11; Prz 4,21; Prz 6,21* lub: wypowiedź, słowo, powiedzenie, obietnica, nakaz; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przechowywać jak skarb; *** prawo, nakaz

2. Zwracając7181* swoje ucho241 na mądrość2451 i skłaniając5186 swoje serce3820 ku rozumowi**;* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwrócić uwagę na; ** zrozumienie, przenikliwość, praktyczna zdolność oceny postaw ludzkich i ich działań

3. Jeśli* przywołasz7121 roztropność** i swój głos6963 poddasz*** rozumowi8394;Rz 12,2; 1Kor 4,10* dosłownie: bo jeśli; ** lub: rozumienie, rozeznanie, umiejętność oceny i analizy z umiejętnością dokonania właściwego wyboru; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ofiarować, dawać, włożyć, postanowić

4. Jeśli będziesz jej* szukał** jak srebra3701 i poszukiwał2664 jej* jak ukrytych skarbów4301;Ps 119,72* tj. mądrości l.poj. rodzaj żeński - wraz z roztropnością i rozumem jako synonimami; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dążyć do czegoś, pragnąć, prosić

5. Wtedy227 zrozumiesz995 bojaźń3374 JHWH i znajdziesz* poznanie1847 Boga.Hi 28,28; Prz 9,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - osiągnąć, dostać, dowiedzieć się, spotkać

6. Bo3588 JHWH daje5414 mądrość*, z Jego ust6310 pochodzi poznanie1847 i rozum8394**.Hi 32,8; Ef 1,17; Jk 1,5* lub: umiejętność, zdolność, biegłość, doświadczenie, rozsądek; ** zrozumienie, przenikliwość, praktyczna zdolność oceny postaw ludzkich i ich działań

7. On zachowuje6845* dla prawych** pomyślność***; On jest tarczą4043 dla tych, którzy postępują niewinnie8537;Ps 84,11; Prz 10,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przechowywać jak skarb; ** lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty; *** lub: trwałe powodzenie, mądrość, rozsądek, siła, zwycięstwo

8. Strzeże5341 ścieżek734 sądu* i chroni8104 drogę swoich świętych**.1Sm 2,9; Ps 66,9* lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; ** hebr.: chasid - wierny, bogobojny, dobry, pobożny, święty

9. Wtedy227 zrozumiesz995 sprawiedliwość6664, sąd4941*, prawość** i każdy dobry2896 szlak***.* dosłownie: i sąd; ** lub: słuszność; *** trakt, droga, obóz

10. Bo mądrość2451 wejdzie* do twojego serca3820 i poznanie1847 będzie miłe** twojej duszy5315;Jk 3,13-18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wkroczyć, dostąpić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przyjemnym, słodkim, rozkosznym, miłym

11. Wtedy227 rozwaga* będzie czuwać8104 nad tobą, rozum8394** będzie cię chronił***.Prz 19,11* lub: zamysł, rozwaga, plan, spryt, właściwy sposób myślenia; ** zrozumienie, przenikliwość, praktyczna zdolność oceny postaw ludzkich i ich działań; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strzec, pilnować, czuwać nad, zachowywać

12. By uwolnić* cię od złej7451 drogi1870 i od człowieka376, który mówi1696 przewrotnie**;* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, odzyskać, wyzwolić od wrogów; ** dosłownie: zboczenie, coś zboczonego, perwersja, występne knowania - por. Pwt 32,20 Prz 6,14 8,13 10,31.32 16,28.30 23,33

13. Od tych, którzy porzucają5800 ścieżki734 prawości*, aby chodzić1980 drogami1870 ciemności2822;Ps 82,5; Prz 15,19; Prz 16,17; J 3,19; J 3,20* lub: uczciwość, prawość, słuszność, szczerość, sprawiedliwość

14. Którzy się radują8056 z czynienia6213 zła*, i cieszą się w złych7451 przewrotnościach**;Rz 1,32* lub: zło, niedola, krzywda, przeciwność losu, udręka; ** por. w. 12 przypis **, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - z rzeczy wyuzdanych (i) złych

15. Których ścieżki734 są kręte*, którzy są przebiegli** na swoich szlakach4570;* lub: zniekształcony, wykrzywiony, przewrotny, wypaczony; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zepsuć się, być podstępnym, przewrotnym

16. Aby cię uwolnić* od cudzej** kobiety802, od obcej***, która schlebia**** pięknymi słowami561;* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, odzyskać, wyzwolić od wrogów; ** być obcym, być przybyszem - Prz 7,5; *** cudzoziemski, obcy; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - używać gładkiego języka, schlebiać

17. Która porzuciła5800 towarzysza* swej młodości5271 i zapomniała7911 o przymierzu** swojego Boga;* lub: serdeczny przyjaciel, ktoś bliski; ** hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy

18. Bo jej dom1004 chyli* się ku śmierci4194, a jej szlaki4570 zmierzają do krainy cieni**;Hi 3,13-19; Ps 88,5; Prz 28,18; Iz 14,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zapadać się - tu i Ps 44,25 Lm 3,20; ** lub: widma zmarłych, cienie, duchy - synonim Szeolu (?) - por. Prz 5,5 7,27 9,18 21,16 oraz Septuaginta

19. Żaden3605* z wchodzących do niej** nie powraca7725 i nie osiąga*** ścieżki734 życia2416 –Ps 16,11* tu w l.poj. wszyscy, każdy; ** domyślnie: (krainy) cieni (?) lub obcej; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dosięgnąć, być w stanie, zapewnić, objąć

20. Tak, abyś4616* kroczył1980 drogą1870 dobrych** i strzegł8104 ścieżek734 ludzi sprawiedliwych6662.* lub: chodzi oto - Ewangeliczny Instytut Biblijny - przekład literacki, dlatego będziesz - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, dobro moralne

21. Bo prawi* będą mieszkać7931 na ziemi776 i nienaganni** na niej pozostaną3498;Ps 37,3* lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty; ** lub: bez skazy, posiadający uczciwość, być kompletnym

22. Ale niegodziwi* będą wykorzenieni3772 z ziemi776 a postępujący zdradziecko** będą z niej wyrwani***.Ps 37,22; Ps 104,35* lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować zdradziecko, podstępnie, gorszyć; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrywać, zdzierać

↑↑

Rozdział 3

1. Synu1121 mój, nie zapominaj7911 mojego Prawa*, a niech twoje serce3820 strzeże5341 moich przykazań**;Pwt 30,16* hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj; ** hebr.: micwaʰ - przykazanie, prawo, nakaz

2. Bo będą ci dodane* długie753 dni3117 i lata8141 życia2416 oraz pokój**.Prz 4,10; Ef 6,1-3* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zwiększyć, zrobić więcej; ** hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność

3. Niech nie opuszczają5800 cię miłosierdzie* i prawda**, przywiąż7194*** je do swojej szyi1621, wypisz3789*** je na tablicy3871 swojego serca3820,Ps 85,10; Prz 16,6; 2Kor 3,3; Hbr 10,16* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność; *** tryb rozkazujący

4. A znajdź4672* łaskę** i uznanie*** w oczach Boga i ludzi****.Pwt 4,6; Łk 2,42* tryb rozkazujący; ** lub: przychylność, łaska, uznanie; *** lub: roztropność, rozsądek, wgląd, rozeznanie, aprobata; **** dosłownie: człowieka - l.poj.

5. Ufaj* JHWH z całego3605 swojego serca3820 i nie polegaj** na swoim rozumie998.Ps 37,3; Jr 9,23; Jr 17,7* tryb rozkazujący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pokładać ufność w, mieć pewność, być bezpiecznym; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - opierać się na wspierać, ufać

6. Zważaj* na Niego na wszystkich3605 swoich drogach1870, a On wyrówna** twoje ścieżki734.* tryb rozkazujący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, dostrzegać, uznawać, rozpoznać, uznać; ** lub: naprawić, wygładzić, wyprostować, wieść prosto

7. Nie bądź mądrym* we własnych oczach**, lecz bój3372 się JHWH i stroń*** od zła7451.Ps 34,11-14; Rz 12,16* lub: roztropny, uczony, zmyślny, bystry, mądry; ** idiom: nie uważaj się sam za mądrego; *** tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odejść, zejść z drogi, stronić od

8. Będzie to uzdrowieniem7500* dla twojego ciała** i orzeźwieniem*** dla twoich kości6106.Hi 21,24* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** idiom: pępek tylko tu i Ez 16,4 - por. EIB oraz Prz 4,22; *** dosłownie: napój, orzeźwienie - tylko tu i Oz 2,5

9. Czcij* JHWH swoim majątkiem1952 i pierwocinami7225 całego3605 twojego dochodu**.Pwt 26,2; Ml 3,10; 1Kor 16,2; 2Kor 9,6-7; Hbr 13,15-16* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczcić, otoczyć chwałą; ** lub: zysk, przychód, płody rolne, owoc, zbiory, plon

10. A twoje spichrze* zostaną napełnione4390 obfitością7647 i twoje kadzie** popękają*** od moszczu****.Pwt 28,8; Mt 10,42* tylko tu i Pwt 28,8; ** lub: prasa, kadź, tłocznia; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić wyłom, przebić, potłuc na kawałki, rozedrzeć; **** tj. od młodego wina

11. Synu1121 mój, nie gardź3988* karceniem** JHWH i nie obrzydzaj*** sobie Jego upomnienia8433.Ps 94,12; Hbr 12,5; Obj 3,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucać, odmawiać; ** lub: karcenie, dyscyplinę, karność, ostrzeżenie, pouczenie; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuć wstręt, odrazę, przejmującą grozę

12. Bo kogo JHWH miłuje157, tego karci*, jak ojciec1 syna1121, w którym ma upodobanie**.Pwt 8,5; Hi 5,17-18; Prz 13,24* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - karcić, besztać, strofować, ganić, dowodzić, sądzić; ** lub: przyjmować życzliwie, być łaskawym, być zadowolonym

13. Błogosławiony* człowiek120, który znalazł4672 mądrość2451 i człowiek120, który nabiera** rozumu8394;Prz 8,32; Prz 8,34* lub: szczęśliwy - często w wykrzykniku - por. Ps 1,1; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dostarczać, wydobywać, uzyskiwać, otrzymywać

14. Gdyż zysk* z niej jest lepszy niż zysk5505 ze srebra3701, a dochód** z niej lepszy niż ze złota2742.Hi 28,15-19; Prz 8,10; Prz 8,19; Prz 22,1* lub: handel, zarobek, zysk z handlu; ** lub: zysk, przychód, owoc, plon

15. Jest cenniejsza* od pereł6443, a żadnego3605 z twoich pragnień**, nie można z nią porównać***.Prz 8,11* lub: drogi, kosztowny, rzadki; ** lub: rozkosz, przyjemność, pożądanie, tęsknota; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być podobnym do, ustawiać, umieszczać

16. Długie753 dni3117 trzyma w swojej prawej ręce3225, a w lewej8040 bogactwo* i chwałę**.1Krn 29,29; Prz 3,2; 1Tm 4,8* lub: majątek, bogactwo, dobrobyt; ** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek - a także: ludzie - Rdz 34,13 Hi 19,9 Ps 8,5 21,5 - por. EIBᴷ Ps 30,13

17. Jej drogi* są drogami1870 rozkoszy**, a jej wszystkie3605 ścieżki5410 są pokojem7965***.* hebr.: derek - tu: jako sposób życia - odległość, podróż, sposób, metaforycznie bieg życia, charakter moralny; ** lub: łaskawość, rozkoszność, przyjazne zachowanie; *** hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność

18. Jest ona drzewem6086 życia2416 dla tych, którzy się jej uchwycili*; a ci, którzy się jej trzymają**, są błogosławieni***.Rdz 3,22; Prz 11,30; Prz 13,12; Obj 2,7; Obj 22,14* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić silnym, złapać, utrzymać, wesprzeć; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trzymać, chwytać, podpierać, podtrzymywać; *** lub: szczęśliwi - por. w. 13 przypis *

19. JHWH ugruntował* ziemię776 mądrością2451, a niebiosa8064 umocnił** rozumem8394.Prz 8,27; J 1,3; Ps 136,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zakładać, ustanawiać, rozpoczynać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utwierdzić, utrwalić, uczynić nieugiętym

20. Dzięki Jego poznaniu1847 zostały rozdzielone1234 głębiny*, a obłoki7834 kropią7491 rosą**.Pwt 33,28; Hi 36,28* hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - por. Rdz 1,2; ** lub: nocne opary, lekki deszcz - rosa

21. Synu1121 mój, niech nie ujdą* ci sprzed twoich oczu; strzeż5341 rozsądku** i rozwagi***;* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odejść; ** lub: trwałe powodzenie, mądrość, rozsądek, siła, zwycięstwo; *** lub: zamysł, rozwaga, plan, spryt

22. A staną1961 się życiem2416 dla twojej duszy* i piękną** ozdobą dla twojej szyi1621.* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość; ** dosłownie: przychylność, łaska, elegancja

23. Wtedy będziesz bezpiecznie* chodził1980 swoją drogą1870, a noga7272 twoja się nie potknie**.Ps 91,12; Prz 4,12* lub: niezakłócenie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uderzyć, wyrządzić szkodę przez uderzenie

24. Gdy518 się ułożysz7901 do snu, nie będziesz się lękał*; a gdy zaśniesz7901, to twój sen8142 będzie słodki**.Hi 11,19; Ps 3,5; Prz 6,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odczuwać przerażenie, odczuwać bojaźń; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przyjemnym, być słodkim, być miłym

25. Nie będziesz się lękał3372 strachu* znienacka** ani spustoszenia*** niegodziwych7563, gdy przyjdzie935.* lub: bojaźń, przerażenie; ** lub: nagle, nieoczekiwanie; *** zniszczenie, ruina, nieużytki

26. Bo JHWH będzie twoją ufnością* i twojej nogi będzie strzegł** od sidła***.* metafora: ufność, nadzieja; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: przed schwytaniem

27. Nie odmawiaj* dobra2896 tym, którym się ono należy1167**, gdy jest w mocy410 twojej ręki3027, by je czynić***.Rz 13,7; Ga 6,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstrzymywać; ** lub: jego właścicielom - por. EIBᴷ, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek hebr.: ba’al - właściciel, mąż, pan, obywatel, mieszkaniec; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu inf. uczynić, wykonać, powodować, nabywać

28. Nie mów559 bliźniemu*: Idź** i przyjdź** znowu, a dam*** ci jutro4279, kiedy jest3426**** to u ciebie.Kpł 19,13; Jk 2,16* lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny; ** tryb rozkazujący; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zezwolić, przypisać, przeznaczyć; **** domyślnie: masz

29. Nie obmyślaj* zła2790 przeciwko5921 swojemu bliźniemu7453, gdy bezpiecznie** mieszka3427 u ciebie.Prz 6,14; Prz 14,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obmyślać, planować, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - knuć zło; ** lub: niezakłócenie

30. Nie spieraj* się z człowiekiem120 bez powodu2600, jeśli518 nie wyrządził1580 tobie zła**.Prz 25,8; Mt 5,22; Rz 12,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prowadzić sprawę sporną w sądzie, walczyć, zmagać się, wnieść skargę, zaatakować kogoś (wymówkami); ** lub: udręka, niedola, krzywda

31. Nie zazdrość* ciemięzcy** i nie wybieraj997 żadnej3605 z jego dróg1870.Ps 24,1; Ps 24,19; Ps 37,1; Prz 23,17* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być zawistnym, być gorliwym; ** lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo, przemoc

32. Gdyż przewrotny* jest obrzydliwością** dla JHWH, a Jego rada*** jest dla prawych3477.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zepsuć się, być podstępnym, przewrotnym; ** lub: coś obrzydliwego, ohyda, nieczystość rytualna; *** lub: potajemna rada, zgromadzenie, rada mędrców, krąg

33. Przekleństwo* JHWH ciąży na domu1004 niegodziwego7563, lecz JHWH błogosławi1288 siedzibom** sprawiedliwych6662.* lub: klątwa - por. Pwt 28,20 Ml 2,2 3,9 Prz 28,27; ** lub: siedziba, miejsce zamieszkania, pastwisko

34. Ponieważ518* On gardzi** gardzącymi3887, ale daje5414 łaskę*** pokornym****.Jk 4,6; 1P 5,5* lub: o ile - por. EIB; ** tu: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - gardzić, w koniugacji czasownika - hifil forma sprawcza - drwić, szydzić; *** hebr.: hen - przychylność, łaska, urok, elegancja, uznanie; **** lub: biedny, udręczony, słaby, pokorny, skromny, nędzny

35. Mądrzy* odziedziczą5157 chwałę3519, a głupi3684 poniosą** hańbę***.* por. Prz 1,5 przypis *; ** dosłownie: wywyższają - koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wznosić, podnosić, ustawiać, wywyższać, dokładać; *** lub: wstyd, upokorzenie, hańba

↑↑

Rozdział 4

1. Słuchajcie8085|IMP synowie1121 pouczenia* ojca1 i bądźcie uważni7181|IMP, abyście poznali3045 roztropność**;Ps 34,11; Prz 1,8IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara; ** lub: rozumienie, rozeznanie, wgląd w istotę rzeczy - EIBᴷ

2. Bo daję5414 wam dobrą2896 naukę*, nie porzucajcie** mojego Prawa***.Mk 1,22; 2Tm 3,16* por. w. 1 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaniedbać, odejść, zmienić nastawienie; *** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj

3. Gdy byłem synem1121 u mojego ojca1 i miłym* jedynakiem3173 w oczach** mojej matki,* lub: czuły, miękki, delikatny, wrażliwy - pieszczoch - EIB, Biblia Poznańska; ** dosłownie: przed obliczem - twarz, oblicze, obecność, osoba

4. On uczył3384* mnie i mówił559 do mnie: Niech twoje serce3820 trzyma się moich słów**; strzeż8104 moich przykazań***, a2421 będziesz żył****.Rdz 19,17; Prz 7,2; Prz 22,6* dosłownie: i uczył; ** por. Ps 64,5 przypis **; *** hebr.: micwaʰ - przykazanie, prawo, nakaz; **** lub: i żyj

5. Nabywaj* mądrości2451, nabywaj* roztropności998; nie zapominaj7911 i nie odstępuj** od słów561 płynących z moich ust6310.Prz 16,16* tryb rozkazujący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostawać, nabywać, kupować, otrzymywać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu (czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)) - pochylać się, skręcać, rozciągać, ustawiać

6. Nie porzucaj* jej, a będzie cię strzegła**; pokochaj157*** ją, a ochroni5341 cię.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odejść z, zaniedbać, pozostawić, porzucić, zostawić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę, czuwać, zachowywać, ratować życie; *** tryb rozkazujący

7. Początek* mądrości2451 jest taki: nabywaj** mądrości2451 i za cały swój majątek*** nabywaj** roztropności998.Ps 111,10* lub: coś pierwszego, początek, coś najlepszego; ** tryb rozkazujący, por. w. 5 przypis *; *** lub: nabytek, własność, posiadane mienie, bogactwo

8. Ceń* ją, a ona cię wywyższy7311, obdarzy chwałą3513**, gdy ją przygarniesz***.1Krl 3,5-13* tryb rozkazujący - koniugacja czasownika - pilpel - forma czynno-intensywna - wywyższać, cenić, wysoko oceniać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczcić, koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być godnym zaszczytów; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - objąć

9. Zdobny* wieniec3880 włoży5414** ci na głowę7218, przekaże*** ci koronę5850 chwały8597.Prz 16,31; Iz 28,5; 1P 5,4* dosłownie: przychylność, łaska, urok, elegancja, uznanie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - da; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wydać, dać, przekazać

10. Słuchaj*, synu1121 mój, i przyjmij3947 moje słowa**, a pomnożą*** się lata8141 twojego życia2416.Prz 3,2* tryb rozkazujący - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać posłuszeństwo, posłuchać, zgodzić się; ** lub: powiedzenie, obietnica, nakaz; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być lub stać się licznym, rozmnożyć się, urosnąć

11. Nauczyłem* cię drogi1870** mądrości2451, po ścieżkach4570 prawości*** cię prowadziłem1869;* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wskazywać, kierować; ** tu: jako sposób życia - Ps 1.1; *** lub: uczciwość, prawość, słuszność, szczerość, sprawiedliwość

12. Gdy nimi pójdziesz1980, twoje kroki nie będą skrępowane*; a jeśli pobiegniesz7323, nie potkniesz** się.Hi 18,7; Ps 18,36; Prz 3,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiązać, być wąskim, osaczyć, być w tarapatach; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - chodzić chwiejnym krokiem, być osłabionym

13. Trzymaj2388 się karności*, nie porzucaj7503 jej, strzeż** jej, bo ona jest twoim życiem2416.Prz 4,4* lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strzec, pilnować, czuwać nad, zachowywać

14. Nie wkraczaj935 na ścieżkę734 niegodziwych* i nie chodź833 drogą1870 złych** ludzi.Prz 1,10-15; Ps 1,1; Ps 25,10; Ps 27,11* lub: winny, przestępczy, złoczyńca; ** lub: zły, niegodziwy, nikczemny, złośliwy

15. Unikaj* jej, nie chodź** po niej; odwróć7847 się od niej i omiń*** ją;* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostawić w spokoju, rozluźniać, puścić; ** lub: podróżować; *** tryb rozkazujący przejść nad, odłączyć, oddalać, pozbyć się

16. Bo oni nie zasną3462, jeśli518 nie wyrządzą czegoś złego*; sen ich dopiero518 zmoże**, gdy przywiodą kogoś do upadku3782***;Ps 36,4; Mi 2,1* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zadać ranę; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zabranym; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza w. 12 przypis **

17. Bo jedzą3898 chleb3899* niegodziwości** i piją8354 wino3196 przemocy***.* lub: ich chleb, chlebem - EIB; ** lub: zło, wina; *** lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo

18. Ale ścieżka734 sprawiedliwych* jest jak promieniująca** światłość5051, idzie1980 i jaśnieje215 aż do dnia3117 doskonałego***.Mt 5,14; Flp 2,1* lub: prawy, pobożny, zgodny z prawem, słuszny; ** tu: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - światło lampy, blask, świt, jutrzenka - por.: ... blask porannej zorzy, coraz jaśniej - aż nastanie biały dzień - EIB; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być gotowym, być ustalonym, utwierdzonym

19. Droga1870 niegodziwych7563 jest jak gęsty mrok653*; nie wiedzą**, o co się potkną3782***.1Sm 2,9; Hi 18,5; J 12,35; 1J 2,11* lub: ciemność; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać, uznać, rozważać; *** por. w. 12 przypis **, 16 przypis ***

20. Synu1121 mój, zważaj* na moje słowa1697; ku moim wypowiedziom** nakłoń5186*** swoje ucho241.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wysłuchać, nastawiać uszu; ** lub: obietnica, nakaz, słowo; *** tryb rozkazujący

21. Niech nie schodzą3868 ci z oczu*, zachowaj** je w głębi*** twojego serca****.Ps 119,11; Prz 3,3* lub: nie spuszczaj z nich wzroku; ** tryb rozkazujący strzeż; *** lub: w środku, pośród; **** wnętrze, serce, umysł, wola

22. Są bowiem3588 życiem2416 dla tych, którzy je znajdują* i lekarstwem** dla całego3605 ich ciała1320.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostać, osiągnąć, znaleźć; ** lub: zdrowie, uzdrowienie, uzdrawiający lek

23. Strzeż5341* swojego serca3820 z całą3605 czujnością**, bo z niego tryska źródło*** życia2416.Pwt 4,9; Jr 17,9; Mt 12,35; Mt 15,19; Łk 8,15; Rz 10,9-10* tu: tryb rozkazujący; ** czuwanie, pilnowanie, przestrzeganie; *** lub: wejście, ucieczka (od śmierci), źródło

24. Odsuń5493 od siebie przewrotność* ust6310, oddal7368 od siebie obłudę** warg8193.Prz 6,12; Prz 6,12; Kol 3,8; Jk 1,21; Jk 1,26* lub: tylko tu i Prz 6,12; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: odchylenie, przewrotność, nieuczciwość, fałsz

25. Niech twoje oczy5869 patrzą* na wprost**, a twoje powieki6079 niech się kierują prosto*** przed siebie****.Mt 6,22* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć, zwracać uwagę na; ** na przeciwko, na przedzie; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić prostym; **** coś co rzuca się w oczy, co jest przed oczami

26. Równaj* szlak4570 dla twojej nogi7272, aby wszystkie3506 twoje drogi1870 były pewne**.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyrównywać, wygładzać, ważyć, równoważyć; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być gotowym, być ustalonym, utwierdzonym - w. 18 przypis ***

27. Nie zbaczaj* ani na prawo3225, ani na lewo8040; odwróć5493|IMP twoją nogę od zła**.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyciągać, skłaniać, wpływać, rozciągać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas)

↑↑

Rozdział 5

1. Synu1121 mój, zwróć uwagę*|IMP na moją mądrość2451 i nakłoń5186|IMP twoje ucho241 ku mojemu rozumieniu**;Mt 6,22* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zważ, słuchać uważnie; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** zrozumienie, przenikliwość, praktyczna zdolność oceny postaw ludzkich i ich działań

2. Abyś potrafił zachować8104|INF rozwagę* i aby twoje wargi8193 strzegły** poznania***.INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * lub: zamysł, rozwaga, plan, spryt; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuwać, zachować; *** lub: wiedza, mądrość, poznanie, umiejętność, rozeznanie

3. Bo wargi8193 obcej* kobiety ociekają miodem, a jej usta2441 są gładsze2509 niż oliwa8081**;* lub: być przybyszem, być obcym - tu jako synonim kobiety nierządnej (?); ** idiom: jej słowa są uwodzicielskie (?)

4. Lecz na końcu319 jest ona gorzka4751 jak piołun3939* i ostra2299 jak miecz** obosieczny***.Obj 19,15* piołun to symbol nieszczęść w następstwie grzechu - por. Pwt 29,17 Jr 9,14 2315 Lm 3,19 Am 5,7 6,12; ** lub: miecz, nóż, narzędzia do cięcia kamienia; *** obustronnie naostrzony

5. Jej nogi7272 zstępują3381 do śmierci*, jej kroki6806 osiągną** Szeol***,Prz 2,18; Prz 7,27* hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór; ** lub: chwytać, podpierać; *** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27

6. Abyś nie prostował* ścieżki734 życia2416, nie wiesz3045 jak chwiejne** są jej*** szlaki4570.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ważyć, równoważyć, wyrównywać, wygładzać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwiać się, zataczać, trząść się, drżeć, dygotać; *** lub: o kobiecie - by nie (musiała) ... (ona) nie wie ... - por. EIB, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

7. Teraz6258 więc* synowie1121, słuchajcie8085** mnie i nie odstępujcie5493 od wypowiedzi*** moich ust6310.* dosłownie: a teraz; ** tryb rozkazujący - być posłusznym; *** lub: wypowiedź, słowo, powiedzenie, obietnica, nakaz

8. Oddal*|IMP od niej swoją drogę1870** i nie zbliżaj*** się do drzwi6607 jej domu1004;Prz 2,18; Prz 7,8; Prz 9,14* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić odległość, odejść daleko, odsunąć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** idiom: trzymaj się od niej z daleka; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podchodzić

9. Abyś nie oddał5414 innym twojej chwały*, a twoich lat8141 komuś okrutnemu394;* lub: splendor, majestat, świetność, moc, siła witalna

10. Aby obcy2114* nie nasycili7646 się twoim mieniem**, a twój trud*** nie został w cudzym**** domu1004;* por. w. 3 przypis *; ** lub.: moc, siła, potęga, moc jako zdolność, dobytek - Hi 6,22 Ez 2,69ᴳᴱˢ; *** lub: ból, mozół, smutek, trud, ciężkie doświadczenie; **** lub: cudzoziemski, obcy, nieznajomy

11. I abyś nie jęczał* u kresu swoich dni, gdy twoje ciało1320 i mięśnie7607 zwiędną**;* lub: warczeć, ryczeć (o lwie), jęczeć (o cierpiącym); ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zużytym, zmarnieć, dojść do kresu

12. I nie powiedział559: O, jakże* nienawidziłem8130 karności** a moje serce3820 gardziło*** upomnieniem****!Ps 107,11; Prz 1,7; Prz 1,28-31; Prz 12,1; Prz 13,18* lub: jak to!, tu: jako wyraz ubolewania; ** lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącić; **** lub: nagana, wyrzut, kara, ukaranie, oskarżenie

13. I nie słuchałem* głosu6963 moich wychowawców**, i nie nakłaniałem5186 mojego ucha241 ku uczącym3925 mnie!Iz 50,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać posłuszeństwo; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - kierować, wskazywać, rzucać, strzelać strzałami, kierować, tu jako rzeczownik

14. O mało* co nie wpadłem1961 we wszelkie3605 nieszczęście7451 wśród8432 społeczności** i zgromadzenia***.* lub: prawie, ledwie, szybko; ** hendiadys: pośród zgromadzonej społeczności - por. EIB; *** hebr.: kahal - zgromadzenie, wspólnota, zbór JHWH - Obj 22,16 przypis *

15. Pij* wodę4325 z własnej cysterny** i wody płynące*** z twojej studni875!Prz 5,18; 1Kor 7,1-5; Hbr 13,4* tryb rozkazujący; ** lub: dół, studnia, cysterna; *** tj. woda świeża, wypływająca z podziemnego źródła

16. Inaczej twoje źródła* rozleją6327 się na zewnątrz2351, a po placach** strumienie6388 wód4325.Pwt 33,28; Iz 48,1; J 3,4-7* lub: zdrój; ** tj. przestronne bądź otwarte miejsce, wyznaczony plac

17. Niech1961|JUS należą1961* do ciebie samego905, a nie369 do obcych** wraz z tobą854.JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * lub: niech będą dla ciebie samego - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** por. w. 3 przypis *

18. Niech twój zdrój* będzie1961** błogosławiony1288 i ciesz8055|IMP się żoną802 twojej młodości***.Kaz 9,9* lub: źródło, zdrój, krynica, wypływ (menstruacyjny); ** czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** tj. żoną poślubioną w młodości - por. Ml 2,14 Kaz 9,9

19. Rozkosznej* jak łania365 i urokliwej** jak gazela3280; niech jej piersi1717 w każdym3605 czasie6256 cię upajają***, ciągle8548 bądź odurzony**** jej miłością160.Pnp 2,9; Pnp 4,5* tu: l.mn. miłostki, romanse, wdzięk, podarki miłosne - Oz 8,9; ** lub: przychylność, łaska, urok, elegancja, uznanie; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odurzają; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zataczać się, być odurzonym, być w amoku

20. Dlaczego4100, synu1121 mój, masz odurzać7686* się obcą** kobietą i obejmować2263 łono2436 cudzej***?Prz 2,16* lub: odurzasz się - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** por. w. 3 przypis *; *** lub: cudzoziemski, obcy, nieznajomy

21. Bo3588 drogi1870 człowieka376 są przed oczami5869 JHWH. On bada* wszystkie3605 jego szlaki4570.2Krn 1,9; Hi 14,16; Ps 119,168; Prz 15,3; Oz 7,2; Hbr 4,13* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - równoważyć, wyrównywać, wygładzać, ważyć, spostrzegać, badać - por. w. 6

22. Niegodziwego7563 schwytają* jego własne nieprawości** i zostanie pochwycony*** w powrozy2256 swojego grzechu2403.Lb 32,23; Ps 9,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zabierać, łapać (w pułapkę, sidła); ** lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być trzymanym, EIB - jest trzymany

23. Umrze4191* z braku369 karności4148 i będzie błądził** z powodu swojej wielkiej7230 głupoty***.* dosłownie: umrze on; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - skręcać, kluczyć, błąkać się, być odurzonym; *** działać bezmyślnie

↑↑

Rozdział 6

1. Synu1121 mój, jeśli poręczyłeś* za swojego bliźniego** i przyklasnąłeś*** w dłonie3709 za obcego2114****;Prz 11,15; Prz 17,18; Prz 22,26* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dawać w zastaw, wymieniać, zobowiązywać; ** lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny; *** idiom: uścisnąć dłoń (na znak porozumienia), poręczenie; **** Prz 5,3 przypis *

2. To zostałeś związany* przez słowa561 swoich ust6310 i schwytany3920** przez słowa561 swoich ust6310.Prz 12,3; Prz 18,7* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać usidlonym, złapać się na przynęt; ** por. Prz 5,22 przypis *

3. Uczyń6213 więc645 to2063, mój synu1121, uwolnij*|IMP się, gdy wpadłeś935 w ręce3709 swojego bliźniego7453; idź1980|IMP, upokórz**|IMP się i nalegaj***|IMP na twojego bliźniego7453.Mt 5,25* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyrwać się, wyswobodzić się, zostać wyrwanym; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - deptać, paść na twarz, ukorzyć się - tu i Ps 68,30; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - napastować, naprzykrzać, zuchwale postępować

4. Nie pozwól zasnąć* swoim oczom5869 i nie pozwól drzemać8572 swoim powiekom6079.Ps 132,4* dosłownie: nie dawaj snu i drzemki - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

5. Uwolnij5337* się jak gazela** z rąk3027 myśliwego i jak ptak6833 z ręki ptasznika***.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyrwać się, wyswobodzić się, zostać wyrwanym; ** lub: kozioł sarny, jeleń, gazela (?); *** tj. hodowca ptaków

6. Idź1980|IMP do mrówki5244, leniwcze*, przypatrz**|IMP się jej drogom1870 i bądź mądry***|IMP;Hi 12,7; Prz 13,4; Prz 20,4IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: ktoś gnuśny; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obserwować, doglądać, rozważać, rozróżniać; *** postępuj mądrze

7. Nie ma369 ona wodza* ani nadzorcy**, ani władcy4910;* lub: wódz, naczelnik, dowódca, dyktator; ** lub: urzędnik, sędzia, pisarz, dowódca oddziału - 2Krn 26,11

8. A w lecie7019 przygotowuje* swój chleb** i gromadzi103 w żniwa7105 swoją żywność***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przygotować, zaopatrzyć, dostarczyć, zaplanować; ** lub: chleb, żywność, zboże; *** żywność, owoce, mięso

9. Jak5704 długo będziesz leżał*, leniwcze6102? Kiedy wstaniesz6965 ze swojego snu8142?* lub: odpoczywać, odprężać się, leżeć na, nocować

10. Jeszcze trochę* snu8142, trochę* drzemania8572, trochę* założenia2264 rąk, aby odpoczywać7901;Prz 24,33-34* lub: mało, trochę, ledwie

11. A twoje ubóstwo7389 przyjdzie935 jak włóczęga* i twój niedostatek** jak mąż*** uzbrojony4043.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - chodzić - metafora: ktoś nagle przychodzący - por. Biblia Gdańska - podróżny, Biblia Warszawska - zbójca; ** ubóstwo, potrzeba, brak; *** hebr. isz - człowiek, mąż, mężczyzna

12. Człowiek* nikczemny** i mąż376 niegodziwy*** chodzi z przewrotnością6143 na ustach;Prz 4,24; Prz 16,27; Prz 19,28* hebr.: adam - imię własne, człowiek, rodzaj ludzki, istota; ** hebr.: belijja’al - bezwartościowość, nieużyteczność, niegodziwość, ruina - por. EIB oraz idiom: „słowo Beliala” w Ps 101,3; *** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult

13. Mruga7169 swoimi oczami5869, sygnalizuje* swoimi nogami7272, wskazuje** swoimi palcami676;* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - mówi - czyli wydaje dźwięk; ** lub: wskazywać, strzelać strzałami, pouczać, Ewangeliczny Instytut Biblijny - przekład literacki - daje znaki

14. Perwersja* jest w jego sercu3820, przez cały3605 czas6256 obmyśla2790 zło7451, wszczyna** kłótnie***.Prz 3,29; Prz 6,19; Prz 16,27-28; Prz 28,25; Mi 2,1* lub: zboczenie, perwersja; ** dosłownie koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyzwalać, wysłać, wyrzucić, wypuścić; *** lub: spór, niezgoda, przedmiot sporu

15. Dlatego nagle* przyjdzie jego klęska**; nagle*** zostanie rozbity7665 i nie będzie uzdrowienia****.2Krn 36,16; Prz 24,22; Prz 29,1; Iz 30,13-14; Jr 19,11; Dz 12,23* lub: nagle, nieoczekiwanie; ** lub: strapienie, brzemię, nieszczęście, klęska, dzień klęski; *** lub: w okamgnieniu; **** lub: zdrowie, uzdrawiający lek

16. Te2007 sześć8337 rzeczy nienawidzi* JHWH, siedem7651 budzi w Nim odrazę**:Ps 11,5; Prz 8,13; Prz 15,8; Za 8,17; Ml 2,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić się; ** lub: coś obrzydliwego, ohyda

17. Wyniosłe7311 oczy5869*, kłamliwy8267 język3956 i ręce, które przelewają krew1818 niewinną**;* metafora: ludzka pycha; ** czysty, wolny od winy, przejrzysty

18. Serce3820, które knuje* niegodziwe205 plany**, nogi, które spiesznie biegną do zła***;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obmyślać, planować; ** lub: wymysły, plany, zamiary, wynalazki, myśli; *** udręka, krzywda - Prz 1,16 przypis *

19. Ziejący* kłamstwem3577 fałszywy8267 świadek5707, i ten, który sieje** niezgodę*** między braćmi251.Wj 20,16; Ps 27,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wydychanie, wydawać dźwięki, sapać, oddychać ciężko magicznym oddechem - por. KULᴷ; ** dosłownie koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyzwalać, wysłać, wyrzucić, wypuścić; *** lub: niesnaski, spór - tylko tu i 6,14 - jako kietiv do

20. Synu1121 mój, strzeż5341 przykazania* twojego ojca1 i nie odrzucaj5203 pouczenia** twojej matki517.Ef 6,1* lub: przykazanie, prawo, nakaz; ** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób

21. Przywiązuj7194|IMP je* ciągle8548 do swojego serca3820 i zawiązuj6029|IMP je* sobie na twojej szyi1621**.Prz 1,9; Prz 7,3IMP imperativus - tryb rozkazujący; * tu: l.mn.; ** myśl nawiązuje do przepisu Prawa w Pwt 6,6-8 - por. Prz 3,3

22. Gdy ruszysz*, poprowadzi5148 cię; gdy zaśniesz7901, będzie cię strzec**, a gdy się obudzisz6974, przemówi*** ono1931**** do ciebie;* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - przemierzać, chodzić tu i tam - por. Biblia Brzeska; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozmyślać nad, dumać; **** domyślnie w. 20 przypis *|przypis ** - tu l.poj.

23. Bo przykazanie4687 jest lampą*, pouczenie8451 światłem216, a upomnienia** do karności*** są drogą1870 życia2416;Ps 119,105; Jr 21,8* lub: lampa, światło, kaganek; ** nagana, wyrzut, kara, ukaranie; *** lub: dyscyplina, pouczenie, ostrzeżenie

24. Aby cię strzegły8104 przed złą7451 kobietą802 i przed gładkim językiem* cudzej**.* metonimia: swoboda wypowiedzi, powabna mowa; ** por. Prz 5,10 przypis ****

25. Nie pożądaj* w swoim sercu3824 jej piękna3308 i niech nie schwyta** cię trzepotaniem swoich powiek***.Pnp 4,9; Mt 5,28* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pragnąć; ** lub: wziąć do ręki, uprowadzić, zdobyć, objąć w posiadanie, wziąć za żonę; *** dosłownie: swoimi powiekami

26. Bo dla kobiety802 nierządnej2181 zubożeje człowiek aż do bochenka chleba*, a żona innego mężczyzny poluje6679 na cenną** duszę***.Ez 13,18* lub: bo w zamian za (zapłatę) dla nierządnicy wystarczy bochenek - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, ... nierządnej (bywa nawet) bochenek chleba - por. EIB; ** lub: cenny, ceniony, drogi, kosztowny, rzadki, wspaniały; *** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *

27. Czy może człowiek376 zagarnąć2846 ogień784 w zanadrze*, a jego szaty** nie ulegną spaleniu8313?* lub: łono, wgłębienie, dno, środek; ** okrycie

28. Czy jeśli człowiek376 pójdzie1980 po rozżarzonych węglach1513, to jego stopy7272 się nie poparzą*?Ps 18,8; Prz 25,22* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być spalonym, być wypalonym - tu i Iz 43,2

29. Tak jest z tym, kto wchodzi* do413 żony802 swojego bliźniego7453; każdy kto jej dotyka**, nie będzie wolny od winy5352.1Kor 7,1* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - wchodzący - eufemizm (?) - współżyjeᴳᴱˢ por. Rdz 19,2 EIBᴷ; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sięgnąć, wyciągnąć do, dotknąć

30. Czy nie pogardza936 się złodziejem1590, nawet gdy3588 kradnie1589, by nasycić* swoją duszę5315**, gdy jest głodny***?* dosłownie koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - napełnić się; ** idiom: by się najeść; *** brak pożywienia, głód - tu i Rdz 42,19.33

31. A gdy go złapią*, odpłaci siedmiokrotnie** i odda5414 cały3605 dobytek*** swojego domu1004.Łk 19,8* dosłownie znajdą; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynagrodzi straty - Wj 21,37 i 22,3; *** lub: majątek, wartość, cena

32. Lecz kto cudzołoży5003* z kobietą802, brakuje mu rozumu**; kto tak uczyni6213, ten1931 rujnuje*** swoją duszę5315.Prz 7,22-23* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - popełniający cudzołóstwo; ** idiom: bez serca - umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zniszczyć

33. Znajdzie4672 sińce* i wstyd**, a jego hańba*** nie zostanie zmazana4229.* dosłownie: plaga, choroba, znak na ciele (objaw trądu); ** lub: wstyd, upokorzenie, hańba; *** drwina, pogarda

34. Bo zazdrość7068 rozpala gniew* męża** i nie zlituje się*** w dniu zemsty5359.Prz 27,4* lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, oburzenie, złość; ** lub: mocarz, wojownik, bohater; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oszczędzić

35. Nie będzie miał względu* na żaden3605 okup** i nie przyjmie*** darów****, choćbyś3588 je pomnożył7235.* idiom: nie podniesie oblicza na ...; ** cena za życie; *** dosłownie: uznać, pragnąć; **** lub: słowo określające dawanie daru jako próby wpłynięcia na sposób myślenia i działania w określonym kierunku - łapówka

↑↑

Rozdział 7

1. Synu1121 mój, strzeż*|IMP moich słów561 i przechowuj** u siebie moje przykazania***.Prz 3,1; Łk 11,28* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przechowywać jak skarb, ukryć, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - ukryć dla siebie; *** prawo, nakaz

2. Strzeż8104|IMP moich przykazań4867 i żyj*|IMP; a mojego Prawa** jak źrenicy380 swojego oka5869.Prz 3,1-2; Prz 4,4; 1J 2,4; 1J 5,3IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: będziesz żyć; ** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób, nauka

3. Przywiąż* je do swoich ramion**, wypisz3789 je na tablicy3871 twojego serca3820.Prz 6,21* myśl nawiązuje do przepisu Prawa w Pwt 6,6-8 - por. Prz 3,3; ** dosłownie: palców - słowo może oznaczać też przedramię - Pwt 6,8

4. Mów559 do mądrości*: Ty859 jesteś moją siostrą, a roztropność** nazwij swoją krewną4129;* lub: umiejętność, zdolność, biegłość, doświadczenie, rozsądek; ** lub: rozumienie, rozeznanie, wgląd w istotę rzeczy - Ps 1,1 przypis **

5. Aby cię strzegły8104 przed cudzą2114* kobietą802 i przed obcą5237, która schlebia** pięknymi słowami561.Prz 6,24* określenie może oznaczać cudzą żonę, kobietę obcą w sensie moralnym lub społecznym, wyznawczynię obcych bogów por. Prz 2,16 przypis **; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - używać gładkiego języka, schlebiać

6. Bo z okna2474 swojego domu1004 wyglądałem* przez kratę**;* dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - pochylać się nad (i patrzeć), patrzeć w dół; ** tj. krata w oknie - tu i Sdz 5,28

7. I zobaczyłem7200 wśród prostych***, zauważyłem995 wśród chłopców*** młodzieńca**** bez rozumu*****;* lub: nieuczeni, naiwni, chętni do nauki, o otwartym umyśle; ** por. kontekst Prz 1,4 przypis *; *** hebr.: ben - syn, dziecko płci męskiej, młodzież, wnuk; **** lub: chłopak, chłopiec, młodzieniec, sługa, towarzysz; ***** por. Prz 6,32 przypis **

8. Przechodząc5674 ulicą7784* blisko jej narożnika6438**, stąpał6805*** drogą1870 do jej domu1004.* tu i Kaz 12,4.5, Pnp 3,2; ** przedmurze, wieża; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - maszerował

9. W czasie zmroku5399 kończącego* się dnia, w głębokiej ciemności** nocy3915 i mroku653.* dosłownie: wieczór, zachód słońca, noc, czas pomiędzy zachodem słońca a nocą; ** gdy panuje najgłębsza ciemność, środek nocy

10. A oto2009* spotyka7125 go kobieta802 w szacie7897** nierządnicy2181 i o czuwającym*** sercu3820;Rdz 38,14-15; Obj 17,4* lub: a tam - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, partykuła wskazująca: oto, spójrz, czy; ** tu i Ps 73,6; *** i ma strzeżone serce - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, ... i przebiegłe serce - EIBᴷ, ... serce obserwujące - KULᴷ, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strona bierna - strzec, zachowywać, pilnować, czuwać nad

11. Wyzywająca* i nieopanowana**, jej noga7272 nie może pozostać7931 w domu1004:* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ryczeć, krzyczeć, pałać gniewem - ponętna - Biblia Poznańska, podniecona - EIB; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - buntować się, być upartym, być krnąbrnym

12. Raz6471* na zewnątrz**, raz* na placach** i czyha*** na każdym rogu6438.* dosłownie: odgłos kroków, stopa, krok; ** lub: przestronne bądź otwarte miejsce; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zastawiać pułapkę, zasadzać się, czyhać

13. Złapała* go i całuje5401 go, z bezczelną** miną*** mówi559 do niego:* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przemóc, wymóc na, złapać, okazać siłę, utrzymać; ** idiom: z silnym obliczem, z uporem na twarzy - KULᴷ; *** lub: obliczem

14. U mnie jest ofiara dziękczynna*; spełniłam7999 dzisiaj3117 swoje śluby**.Kpł 7,15-18; Pwt 23,18; Prz 15,8* tj. pozostała do spożycia część ofiary dziękczynnej lub ofiary pojednania (pokoju) - por. Wj 29,27 Kpł 7,11 17,15 Pwt 12,11 Prz 17,1; ** lub: przysięgi - tu w l.mn., uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - Lb 6,2.5.21

15. Dlatego5921 więc3651 wyszłam3318, aby spotkać7125 się z tobą, aby szukać*|INF cię** gorliwie – i znalazłam4672 cię.Prz 1,28; Oz 5,15* koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zabiegać o, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać pilnie; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** dosłownie: twojego oblicza

16. Zasłałam7234 swoje łoże6210 kilimem*, barwnymi** płótnami*** z Egiptu****.Ez 27,7* lub: narzuta, koc, pled - tylko tu i Prz 31,22; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: kolorowa tkanina, rzeczy w ciemnych barwach; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: len, przędza, nić; **** hebr.: micrajim - „ziemia Koptów”

17. Skropiłam5130 swoje posłanie4904* mirrą**, aloesem*** i wonnym cynamonem7076.* lub: sypialnię; ** tj. żywica z kory drzewa arabskiego; *** tj. drzewo aloesowe, lodowa roślina tworząca bujne kępy

18. Chodź1980|IMP, upójmy* się pieszczotami** aż do rana1242, rozkoszujmy5965 się miłością***.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: upajamy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** miłością pożądaniem - l.mn.; *** dosłownie: miłościami - l.mn. eufemizm - intymnymi zbliżeniami

19. Bo mojego męża376 nie ma w domu1004; udał* się w daleką7350 drogę1870.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odejść, iść dalej, oddalać, poruszać się, żyć, umrzeć

20. Wziął ze sobą sakiewkę6872 ze srebrem*; wróci do swojego domu w dzień3117 pełni**.Ps 15,5* tj. srebra jako środka płatniczego; ** domyślnie: pełni księżyca tj. pod koniec miesiąca - tu i Ps 81,3

21. Nakłoniła5186 go mnogością7230 swoich słów* i zniewoliła** go gładkością2506 swoich warg8193.Sdz 16,15-17; Prz 5,3* dosłownie: uczoność, nauka, zrozumienie, wgląd; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - strącić, przymuszać

22. Natychmiast* poszedł1980 za nią jak wół7794 idący935 na rzeź2874 i jak w łańcuchy** na skaranie*** głupca****.* lub: nagle, nieoczekiwanie; ** dosłownie: bransoleta, bransoleta na nogę, obrączka tu i Iz 3,18; *** lub: skarcenie; **** ktoś kłótliwy, rozwiązły, kpiarz - Prz 1,7 przypis **

23. Aż strzała2671 przeszyje* mu wątrobę3516; jak ptak6833 pędzący4116 w sidło6341, nie wiedząc3045, że zastawiono je na jego duszę**.Prz 9,18; Kaz 9,12* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - całkowicie przebić, rozciąć całkowicie; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *

24. A teraz6258 słuchajcie*|IMP mnie, synowie1121, i zważajcie**|IMP na słowa561 moich ust.Prz 4,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozumieć, słyszeć, okazać posłuszeństwo; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wysłuchać, nastawiać uszu

25. Niech twoje serce* nie zbacza7847 na jej drogi1870 i nie błąkaj** się po jej ścieżkach5410.* lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.) - mylić się, błąkać się, zataczać się

26. Bo wielu7227 zranionych* doprowadziła do upadku** i wielu3605 mocarzy*** zamordowała2026.Ne 13,26* lub: śmiertelnie raniony, skalany, splamiony (przez rozwód); ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powalić, zrzucić, zwalić, spowodować upadek; *** lub: potężny, rozległy, liczny

27. Jej dom1004 jest drogą1870 do Szeolu*, która schodzi** do komnat*** śmierci4194.Prz 5,5; Prz 9,17* hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zapadać się, tonąć, zostać powalonym, zstąpić; *** lub: najbardziej wewnętrzna część, wnętrze, ciemny pokój

↑↑

Rozdział 8

1. Czyż mądrość* nie woła** i rozum*** nie wydaje5414 swojego głosu6963?Prz 1,20-21* lub: umiejętność, zdolność, biegłość, doświadczenie, rozsądek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, wydawać głośny dźwięk, przyzywać; *** lub: zrozumienie, przenikliwość, rozum - por. Prz 2,2 przypis **

2. Stoi5324 na szczycie7218 wzniesień4791, przy drodze1870, na rozstajach* ścieżek5410.* lub: w miejscu (spotkań) - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, wewnątrz, w środku, pomiędzy

3. Przy bramach*, u wylotu6310 miasta7176, u wejścia3996, od drzwi6607 krzyczy**:Hi 29,7* brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydać okrzyk radości, uniesienia, przyzywać

4. Do was wołam*, mężowie376 i głos6963 mój wznoszę do synów ludzkich**.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, wołać, zapraszać, wydać głośny dźwięk; ** hebr.: bene adam - syn adama - l.poj. - por. Ps 4,2 90,3

5. Prości*, nauczcie995|IMP się rozwagi**, a wy, głupi3684, bądźcie rozumnego995|IMP serca3820.* lub: nieuczeni, naiwni, chętni do nauki, o otwartym umyśle; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: bystrość, podstępność, roztropność, przezorność

6. Słuchajcie8085|IMP, bo mówię1696 o rzeczach wzniosłych*, a usta8193 moje otworzą** się, aby głosić prawość***.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * dosłownie: naczelnik, dowódca, książę, rzeczy szlachetneᴳᴱˢ; ** dosłownie: z otworu moich warg - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: słuszność, sprawiedliwość, prawość, poprawność

7. Bo moje podniebienie* mówi prawdę**, a niegodziwością7562 brzydzą się moje usta8193.Ps 37,30; J 8,45* lub: usta, podniebienie, smak, dziąsła; ** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność

8. Sprawiedliwe* są wszystkie słowa561 moich ust6310; nie ma w nich nic krętego** ani przewrotnego***.Pwt 32,5; Prz 2,15; Flp 2,15* lub: słuszność, prawość, prawowity, dokładność, lojalność; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być skręconym, zmagać się; *** wykrzywiony

9. Wszystkie3605 są proste* dla rozumnego995 i prawe3477 dla tych, którzy znajdują4672 poznanie**.* lub: prawość, prostota, sprawiedliwy, na wprost; ** lub: poznanie, umiejętność, postrzeganie, mądrość, wiedza

10. Przyjmijcie*|IMP moje pouczenie** a nie srebro3701 i raczej poznanie1847 niech będzie wybierane*** niż wyborneˀ złoto2742.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć do ręki, objąć w posiadanie, otrzymać, przyjąć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara; *** w. 19 przypis ****

11. Bo lepsza2896 jest mądrość2451 niż perły* i żadne** pragnienia*** jej nie dorównają****.Ps 19,10; Prz 3,14; Prz 16,16; Mt 16,26* lub: drogi kamień, być może koral, rubin; ** dosłownie: wszystkie; *** lub: rozkosz, przyjemność, upodobanie, pragnienie; **** lub: są podobne

12. Ja, mądrość2451, mieszkam* z rozwagą** i odkrywam*** zamysły**** poznania1847.* lub: pozostawać, przebywać; ** por. w. 5.; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znajdować; **** lub: istoty zamiarów - por. EIB, hendiadys: najskrytsze zamiary plan - Boga - Jr 23,30 złe plany lub intrygi - Jr 11,15 rada, przebiegłość, spryt, rozwaga - Hi 42,2 Ps 10,2 Prz 1,4 14,17

13. Bojaźń* JHWH to nienawiść8130 do zła. Ja nienawidzę dumy** i wyniosłości***, złej7451 drogi1870 i przewrotnych8419 ust.Ps 5,5; Ps 7,10; Prz 16,6; Am 5,15; Za 8,17; Rz 12,9* lub: głęboki respekt, szacunek, nabożna cześć, pobożność; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: duma, arogancja, pycha hendiadys: wyniosłej dumy; *** buta, majestat hendiadys: wyniosłej dumy

14. U mnie jest rada* i zdrowy rozsądek**, ja jestem roztropnością998 i moja jest moc***.* lub: zamysł, rada, plan, decyzja; ** sukces, właściwy (dobry) skutek, trwałe powodzenie, umiejętność, zachęta do istnienia; *** siła, moc, dzielność, potęga (Boża)

15. Dzięki mnie królowie rządzą*, a ci którzy władają7336 nakazują** sprawiedliwość6664.* dosłownie: królują, por. melek - król; ** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - coś nakazanego prawem, prawo (imiesłów) to, co jest zdecydowane, tu: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności

16. Dzięki mnie panują książęta* i dostojnicy**, wszyscy ci zasądzają8199 sprawiedliwość.* lub: władca, wysoki urzędnik, naczelnik, dowódca, książę; ** lub: ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu

17. Ja miłuję* tych, którzy mnie miłują157, a ci, którzy szukają mnie gorliwie**, znajdą4672 mnie.Jk 1,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pragnąć, lubić, kochać; ** lub: szukać gorliwie, zabiegać, szukać o brzasku - Ps 63,1ᴷᵁᴸ

18. Przy* mnie jest bogactwo** i chwała***, trwałe6276 dobra1952**** i sprawiedliwość6666.* lub: z, obok, razem z; ** majątek, bogactwo, dobrobyt; *** lub: chwała, splendor, majestat - Prz 3,16 przypis **; **** por. Ps 112,3 przypis *

19. Mój owoc6529 jest lepszy* niż złoto2742, nawet** niż najczystsze złoto***, a moje plony8393 niech raczej są wybierane977**** niż srebro3701.* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, obfitość, szczęście, dobro moralne; ** dosłownie: i od - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** tj. oczyszczone bądź czyste złoto, (chryzolit?); **** por. hebr. nibhar w koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - tu i w. 10 - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

20. Chodzę1980 ścieżką734 sprawiedliwości*, środkiem8432 dróg5410 prawa**;* lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; ** lub: prawości

21. Aby ci, którzy mnie miłują157, dostali jako dziedzictwo* majątek** – bo*** ja napełnię4390 ich skarbce****.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dać na własność; ** bycie, istnienie, istota to, co jest obecne - własność; *** dosłownie: i, a (ja); **** składnica, magazyn, arsenał

22. JHWH wydał* mnie, początek7225 swojej drogi1870, przed227 swoimi prastarymi** dziełami4659.Ps 136,5; Jr 51,15* w znaczeniu wydał na świat (?) lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostawać, posiąść, kupować, otrzymywać, stwarzać, zrodzić, wydawać; ** pierwsze ze swych przedwiecznych - EIB lub: wschód, starożytność, początek, przód, prastare czasy

23. Przed227* wiekami5769 zostałam ustanowiona**; przed prastarym6924 początkiem7218 ziemi776;1Kor 2,7; 2Tm 1,9; Tt 1,2* przysłówek wskazujący - wówczas, przedtem, wtedy; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać umieszczonym, przytwierdzonym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być utkanym - por. Iz 25,7

24. Gdy jeszcze nie było głębin*, zostałam zrodzona**, kiedy jeszcze nie było źródeł4599 obfitujących3513 w wody4325.Ps 2,7; Hbr 1,5* hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - por. Rdz 1,2; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być wydanym na świat, cierpieć z bólu

25. Zanim2962 góry2022 zostały posadowione*, zanim były pagórki1389, zostałam zrodzona2342.* lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - być osiedlonym, zatopionym, założonym, ugrzęzłym

26. Gdy5704 jeszcze nie uczynił* ziemi776 ani otwartych przestrzeni**, ani początków7218 pyłu*** świata;Hi 15,7; Hi 38,6; Ps 90,2; Hbr 1,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pracować, wykonywać, powodować, czynić; ** lub: na zewnątrz, równina, otwarte pola, ulice, dróżka; *** lub: sucha ziemia, grunt, proch, pył, pierwszych grud - EIB

27. Kiedy przygotowywał* niebiosa**, ja tam byłam; gdy odmierzał*** okrąg**** nad powierzchnią6440 głębi*****;Ps 33,6; Jr 10,12; Kol 1,16; Hbr 1,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - utwierdzić, ustalić, dokonać, uporządkować, umocnić; ** por. Rdz 1,1***,; *** lub: wytyczać granice; **** sklepienie (nieba), okrąg - Iz 40,22, horyzont morza; ***** w. 24 przypis *

28. Gdy w górze4605 utwierdzał* obłoki7834 i umacniał** źródła5869 głębin***;* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - umacniać, zabezpieczać (dla siebie), utrwalać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być silnym, zyskiwać przewagę, przeciwstawiać się; *** hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - por. Rdz 1,2

29. Gdy On ustanawiał7760 morzu3220 granice2706, by wody4325 nie przekraczały brzegu*, kiedy żłobił** fundamenty4144*** ziemi776;Hi 38,4; Ps 104,5; Ps 104,9; Iz 51,13; Jr 5,22* dosłownie: ujście, wylot, usta, szczelina, krawędź, brzeg; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyciąć w, wyryć, kreślić, wytyczać granice - 27 przypis ***; *** tylko tu i Pwt 32,22 Ps 8,5

30. Byłam* przy Nim mistrzynią** i byłam Jego rozkoszą*** dzień3117 w dzień, igrając**** w każdym3605 czasie6256 przed Nim;* dosłownie: i byłam; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: biegły rzemieślnik, mistrz w swojej sztuce, uzdolniony pracownik, architekt i byłam blisko dorastając - WBCᴷ; *** lub: radość; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - bawić się, grać, śpiewać, tańczyć

31. Igrając7832 po świecie* na Jego ziemi776, rozkoszując8191 się razem z** synami ludzkimi***.Ps 16,3* lub: zamieszkała ziemia; ** hebr.: et - z, obok, razem z; *** dosłownie: adama, człowieka - l.poj.

32. A teraz, synowie1121, słuchajcie*|IMP mnie, bo szczęśliwi** są ci, którzy strzegą8104 moich dróg1870.Ps 119,2; Łk 11,28* lub: bądźcie posłuszni; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** dosłownie: i szczęśliwi lub i błogosławieni, często w wykrzykniku

33. Słuchajcie8085|IMP pouczenia* i bądźcie mądrzy2449|IMP, i nie zaniedbujcie** go.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypuścić, zostawić w spokoju, unikać, zaniedbywać

34. Szczęśliwy* człowiek120, który mnie słucha8085|PAR, by czuwać** u moich drzwi1817 dzień w dzień3117 i strzec8104|INF progów*** moich bram.Ps 1,1; Ps 32,2; Ps 94,12; Jr 17,7; Rz 4,8; Jk 1,12* por. w. 32 przypis **; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć baczenie - infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** odrzwia, framuga, kolumny

35. Bo kto mnie znalazł4672, znalazł życie2416 i otrzymał6329 łaskę* od JHWH.Prz 12,2; 1J 5,12* lub: przyjemność, upodobanie, rozkosz, przychylność, łaska, życzliwość, życzliwe przyjęcie, uznanie, wola, intencja

36. Ale kto grzeszy* przeciwko mnie, wyrządza krzywdę** swojej duszy***; wszyscy, którzy mnie nienawidzą8130, miłują157 śmierć4194.* lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, grzeszyć, utracić - kto mnie pomija - EIB; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - użyć przemocy, skrzywdzić; *** hebr.: nefesz - dusza, oddech, życie, istota żyjąca, człowiek

↑↑

Rozdział 9

1. Mądrość2454 zbudowała1129* swój dom1004 i wyciosała2672 siedem filarów**;Iz 11,2-3; Mt 7,24; Mt 16,18; 1Kor 3,9-11; Ef 2,20-22; 1Tm 3,15; Hbr 3,3-5; 1P 2,5* myśl może zawierać ideę zorganizowania świata - Hi 38,6 Ps 104,5 Prz 8,29 - EIB; ** lub: kolumn, słupów

2. Zabiła2873 swoje bydło2874*, zmieszała** swoje wino3196 i zastawiła6186 stół7979;* domyślnie przygotowała mięsny posiłek, dosłownie zabiła zarzynając; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nalać, łączyć - chodzi o rozcieńczenie wina (?)

3. Wysłała7971 swoje służące*, woła** na wzniesieniach4791 wzgórz1610***|KHK miasta7176:* lub: pomocnica, panna, dziewczynka, służąca; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczy; *** tj. tam gdzie świątynia, pałac na akropolu - Iz 2,2 40,9 Mi 4,1; KHK Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio

4. Kto prosty*, niech tu wstąpi**! A do pozbawionego2638 rozumu*** mówi:* lub: nieuczeni, naiwni, chętni do nauki, o otwartym umyśle; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - osiągnąć kres, skończyć, skręcić, zboczyć (z drogi); *** idiom: bez serca - umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce

5. Chodźcie1980|IMP, jedzcie3898|IMP mój chleb3899 i pijcie8354|IMP wino3196, które zmieszałam4537!IMP imperativus - tryb rozkazujący

6. Porzućcie*|IMP prostactwo6612 i żyjcie2421|IMP, i idźcie833|IMP drogą1870 roztropności**.Ps 119,115; Prz 4,14; 2Kor 6,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostawić, sprzeniewierzyć się, zaniedbać, odejść; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: rozumienie, rozeznanie, wgląd w istotę rzeczy - Prz 1,2 przypis ***

7. Kto upomina* szydercę**, ściąga3947 na siebie hańbę7036, a strofujący3198 niegodziwego7563 – jego wadę***|AK.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - karać, napominać, pouczać, utrzymywać w karności; ** dosłownie: szydzącego - drwić, szydzić, tłumaczyć (z innego jęz.); *** ten się plami; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

8. Nie karć* szydercy3887, aby cię nie znienawidził8130; karć** mądrego2450, a będzie cię miłował157.Ps 141,5; Prz 15,12; Prz 23,9; Mt 15,14* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - karcić, besztać, strofować, ganić, dowodzić, sądzić; ** czasownik w w. 7 i 8 sugerują czynność trwającą w danym momencie (imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą), a nie sam fakt napominania w ogóle

9. Daj5414|IMP mądremu*, a będzie jeszcze5750 bardziej mądry2449; udziel wiedzy** sprawiedliwemu6662, a pomnoży3254 swoją umiejętność***.Prz 1,5IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: roztropny, uczony, zmyślny, bystry, mądry; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić, oznajmić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - posiadać wiedzę, znać, umieć; *** lub: uczoność, nauka, zrozumienie, wgląd

10. Początkiem8462 mądrości2451 jest bojaźń* JHWH, a wiedza** świętych*** to rozum998****.Hi 28,28; Ps 111,10; Prz 1,7; Kaz 12,3* lub: głęboki respekt, szacunek, nabożna cześć, pobożność; ** poznanie, umiejętność, postrzeganie, rozeznanie, mądrość; *** tu: l.mn. - por. Ps 34,9 przypis * - inni: poznanie Świętego - EIB, Biblia Warszawska, Holman Christian Standard Bible; **** por. w. 6 przypis **

11. Bo3588 dzięki mnie rozmnożą* się twoje dni3117 i będą ci dodane3254 lata8141 życia2416.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się licznym urosnąć do wielkich rozmiarów

12. Jeśli518 jesteś mądry2449, to jesteś mądry dla siebie, a jeśli szydzisz*, sam905 poniesiesz** tego skutki.Hi 22,2; Hi 35,6-7; Prz 16,26; Iz 28,22; Ez 18,20; Ga 6,5-7; 2P 3,3-4* por. w. 7 przypis **; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, podnieść, dźwigać, nieść, wspierać

13. Pani* Głupota** jest wrzaskliwa***, prostacka**** i niczego4100 nie rozumie3045;Prz 21,9* lub: kobieta, żona - por. Rdz 2,23**; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ryczeć, krzyczeć, pałać gniewem, być niespokojnym; **** dosłownie: (to) prostactwo - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: prostota, naiwność

14. Siedzi3427 u wejścia* swojego domu1004, na tronie**, na wzniesieniach*** miasta7176;* lub: otwór, brama, wejście; ** miejsce (honorowe), tron, miejsce do siedzenia, stołek, metafora: władza, potęga; *** por. w. 3 przypis ***

15. Aby wołać* na przechodzących5674 drogą1870, idących prosto3474 swoimi ścieżkami734:Prz 7,11-12; Prz 9,3-4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyzywać, głosić, zapraszać

16. Kto prostak6612*, niech wstąpi**; a do pozbawionego*** rozumu mówi:* por. w. 4 przypis *; ** por. w. 4 przypis **; *** lub: niemający czegoś, będący w potrzebie czegoś

17. Kradziona1589 woda* jest słodka**, a chleb potajemnie5643 zdobyty smakuje***.Prz 20,17* dosłownie: wody; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się przyjemnym lub słodkim; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przyjemnym, pięknym, słodkim, rozkosznym

18. A* taki nie wie3045, że tam jest miejsce cieni** zmarłych, że przywołani7121 przez nią kończą w głębinach6012 Szeolu7585.Prz 7,23; J 12,35* lub: i; ** hebr.: refa’im duchy, widma, cienie, martwe duchy, umarli - tylko w l.mn. - por. Hi 26,5 Iz 14,9 Iz 26,14 też: refa(’im) - „olbrzym” - lud zamieszkujący Kanaan - Rdz 15,19 Joz 12,4

↑↑

Rozdział 10

1. Przysłowia* Salomona**. Mądry2450 syn sprawia ojcu1 radość8055, a głupi3684 syn jest zgryzotą*** swojej matki.Prz 1,1; Prz 15,20; Prz 23,24; Prz 25,1; J 15,8* hebr.: masal - przypowieść, maksyma etyczna, porzekadło, aforyzm, poemat, żart; ** tj. „pokój”; *** lub: żal, żałoba, ciężkość, smutek - Ps 119,28 Prz 14,3 17,21

2. Nie przynoszą korzyści3276 skarby* zgromadzone niegodziwie7562**, lecz sprawiedliwość6666 uwalnia*** od śmierci4194.* lub: składnica, magazyn, arsenał, skarb, zasoby, zapasy; ** dosłownie: niegodziwe; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, odzyskać

3. JHWH nie pozwoli, by dusza* sprawiedliwego6662 głodowała7456, a żądze** niegodziwych7563 odtrąci1920.Ps 34,9-10; Ps 37,3; Mt 6,30-33* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość - Ps 63,6 107,9 Prz 27,7 Iz 56,11 58,10, Jr 50,19; ** lub: pragnienie, pożądanie (w sensie negatywnym), upadek, klęska

4. Leniwa* ręka3709 prowadzi6213 do nędzy**, a ręka*** pilnych2742 zdobywa bogactwa6238.* lub: gnuśność, oszustwo, zdradliwość, luźność; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć niedostatek bądź głód; *** ręka - symbol mocy i władzy - Ps 89,13

5. Kto zbiera103 w lecie*, jest synem1121 roztropnym**; syn1121, który śpi7290 w czasie żniwa7105, postępuje haniebnie954.* tj. w czasie żniw; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być roztropnym, postępować rozważnie, mądrze

6. Błogosławieństwa* spływają na głowę7218 sprawiedliwego6662, a usta6310 niegodziwych7563 skrywają3680** gwałt2555.Pwt 28,2* hebr.: berakaʰ - błogosławieństwo, dar, poddanie, uległość; ** lub: okrywa

7. Pamięć* o sprawiedliwym6662 jest błogosławieństwem1293, a imię** niegodziwych7563 zgnije7537.Kaz 8,10; Mk 14,9* lub: wspomnienie; ** imię reprezentuje charakter i reputację danej osoby - por. Ps 63,4

8. Człowiek mądrego2450 serca* przyjmuje przykazania**, a głupiec191 przez swoje wargi8193*** upadnie3832.* lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce; ** lub: prawo, nakaz; *** idiom: mówić głupstwa, paplać, być gadułą, bajdurzyć

9. Kto kroczy* uczciwie**, kroczy* bezpiecznie983, a kto jest przewrotny*** w swoich drogach1870, zostanie ujawniony3045.Ps 23,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępuje; ** lub: niepodzielność, całość, uczciwość, prostota, niewinność; *** wykrzywiony, wypaczony

10. Kto mruga7169 okiem*, powoduje5414 ból**, a głupiec191 przez swoje wargi8193 upadnie***.* idiom: wyraz szyderstwa lub sposobu porozumiewania się - por. Prz 6,13 Ps 35,19; ** lub: krzywda, zranienie, smutek; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zrzucić, cisnąć w dół, na zewnątrz, odrzucić

11. Usta* sprawiedliwego6662 są źródłem4726 życia2416, a usta6310 niegodziwych7563 skrywają gwałt**.* metonimia odnosząca się do przekazu nauki, słów mądrości, rad - EIB; ** lub: krzywda, okrucieństwo, przemoc - w. 6

12. Nienawiść8135 wznieca* kłótnie**, a miłość zakrywa3680 wszystkie przestępstwa***.Prz 15,18; Prz 17,9; Prz 28,25; Jk 5,20; 1P 4,8* lub: rozbudza; ** niesnaski, spór - por. Prz 6,14.19; *** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja

13. Na wargach8193 rozumnego995 znajduje4672 się mądrość2451, a rózga* na plecach pozbawionego2638 rozumu**.Prz 26,3* lub: kij; ** lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce

14. Mądrzy2450 gromadzą* wiedzę**, a wargi6310 głupiego191 przybliżają7138 zniszczenie4288.* lub: przechowywać jak skarb, chować, ukryć; ** lub: wiedza, mądrość, poznanie, umiejętność, rozeznanie

15. Majątek1952 bogacza6223 jest jego warownym* miastem7151, a trwogą** ubogich*** jest ich ubóstwo7389.Prz 18,11; 1Tm 6,17* lub: siła, moc, miejsce obwarowane, wały obronne; ** lub: zniszczenie, trwoga, przerażenie; *** biedny, chudy

16. Praca* sprawiedliwego6662 służy życiu2416, a dochód** niegodziwych7563 – grzechowi***.* lub: dzieło, zapłata, praca; ** zysk, przychód, owoc (ust); *** lub: kara za grzech, ofiara za grzech, oczyszczenie z grzechu

17. Kto strzeże8104 karności*, kroczy ścieżką734 życia2416, a kto porzuca5800 upomnienie** – wprowadza w błąd8582.* lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara; ** lub: nagana

18. Kto skrywa3680 nienawiść8135, ma wargi8193 kłamliwe8267, a kto rozgłasza* oszczerstwo**, ten1931 jest głupi3684.* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wywieść, wyzwolić; ** lub: szeptanie, zniesławianie, oczernianie, zła sława

19. Gdzie* mnóstwo7230 słów1697, tam nie ustaje** nieprawość***, a kto panuje**** nad swoimi wargami, jest rozważny7919.Prz 17,28; Jk 3,2* dosłownie: w mnóstwie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powstrzymać, położyć kres; *** por. w. 12 przypis ***; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powstrzymywać, zachowywać

20. Język3956 sprawiedliwego6662 jest wybornym* srebrem3701, a serce3820 niegodziwych7563 jest mało** warte.Prz 8,19; Prz 10,32* dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wybranym - tj. wypróbowanym, preferowanym bardziej niż; ** niewielka ilość, mało, krótka chwila

21. Wargi8193 sprawiedliwego6662 żywią* wielu, a głupi191 zginą4191 przez brak rozumu3820.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, pilnować, paść, karmić, prowadzić

22. Błogosławieństwo1293 JHWH wzbogaca* i nie dodaje** przy tym trudu*** ****.Pwt 16,17; Ps 129,8* dosłownie: ono wzbogaca - koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zdobywać bogactwa Ps 129,8; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zwiększyć, zrobić ponownie; *** lub: ból, uraza, smutek, mozół, trud, ciężkie doświadczenie; **** lub: i trud go nie zwiększy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek (ludzki) trud go nie .... Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski

23. Dla głupiego* popełnić6213 niegodziwość** to jak zabawa***, lecz mądrość2451 cechuje człowieka376 rozumnego8394.Prz 14,9; Prz 28,25* lub: tępak, prostak, człowiek zadufany; ** lub: niegodziwy pomysł, plan, niegodziwość, rozwiązłość; *** żarty, drwina

24. Na niegodziwego7563 przyjdzie935 to, czego się boi*, a sprawiedliwym6662 zostanie dane5414 to, czego pragną**.Ps 37,4; Ps 145,19* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: strach, groza, przerażenie, przedmiot lęku; ** lub: pożądanie, życzenie, tęsknota serca, westchnienie

25. Gdy wicher5492* przechodzi5674, nie ma369 już niegodziwego7563, lecz sprawiedliwy6662 ma wieczny5769 fundament**.Hi 21,18; Iz 29,5* lub: nawałnica; ** lub: podstawa, dno, fundament

26. Czym ocet2558 dla zębów8127 i dym6227 dla oczu5869, tym jest leniwy* dla tych, którzy go posyłają7971.Prz 26,6* lub: gnuśny, powolny

27. Bojaźń* JHWH dodaje3254 dni3117**, a lata8141 niegodziwego7563 skracają się7114.Ef 6,3* lub: szacunek, nabożna cześć, pobożność; ** domyślnie: życia

28. Oczekiwanie* sprawiedliwych6662 kończy się radością**, a nadzieja*** niegodziwych7563 zginie6.Hi 8,13; Hi 14,9* lub: nadzieja; ** lub: uciecha, pomyślny skutek, zadowolenie, wesołość; *** hebr.: tiqwaʰ - oczekiwanie, nadzieja, sznur z nici

29. Droga* JHWH jest ostoją** dla niewinnego***, lecz**** zgubą4288 dla czyniących6466 nieprawość*****.Rdz 18,19; Iz 40,3; Mt 3,3* hebr.: derek - tu: jako sposób życia - odległość, podróż, sposób, metaforycznie bieg życia, charakter moralny; ** lub: miejsce schronienia, ucieczka, twierdza, warownia; *** doskonałość, całość, prostota, uczciwość; **** dosłownie: a zgubą; ***** niegodziwość, oszustwo

30. Sprawiedliwy6662 na wieki5769 się nie zachwieje*, a niegodziwi nie będą mieszkać7931 na ziemi**.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wstrząśniętym, poruszonym, obalonym; ** lub: ziemia jako planeta, grunt, gleba

31. Usta6310 sprawiedliwego6662 owocują5107* mądrością2451, a język3956 przewrotny** zostanie wycięty3772.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przynoszą owoc; ** dosłownie: zboczenie, coś zboczonego, perwersja, występne knowania - por. Pwt 32,20 Prz 6,14 8,13 10,32 16,28.30 23,33

32. Wargi8193 sprawiedliwego6662 wyrażają* życzliwość**, a usta6310 niegodziwych7563 są przewrotne8419.Prz 2,12; Prz 10,20; Prz 15,28* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, umieć, wiedzieć; ** lub: przyjemność, upodobanie, rozkosz, przychylność, łaska, życzliwość, życzliwe przyjęcie, uznanie

↑↑

Rozdział 11

1. Fałszywe4820 szale* budzą w JHWH odrazę**, ale podoba7522*** Mu się pełny8003**** odważnik*****.Pwt 25,13-16; Prz 16,11; Prz 20,10* lub: odważniki, szale wagi - tu l.m.; ** ohyda, nieczystość; *** por. Prz 10,32 przypis **; **** tj. o pełnej (wadze); ***** ciężarek, kamień

2. Przyszła935 pycha*, to przyjdzie935 hańba**, a u pokornych6800 jest mądrość2451.* lub: zuchwałość, zarozumialstwo, buta; ** wstyd, ujma

3. Uczciwość* prowadzi5148 prawych**, lecz przewrotność5558*** postępujących zdradliwie**** zgubi7703 ich.* lub: szczerość, niewinność, całkowitość - Hi 23,9 27,5 3,16; ** lub: szczery, sprawiedliwy; *** lub: znieprawienie, pokrętne, nieuczciwe postępowanie - Prz 15,4; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować zdradziecko, wiarołomnie, podstępnie

4. Bogactwo* nie3808 przyniesie korzyści3276 w dniu3117 gniewu**, ale sprawiedliwość6666 ocala*** od śmierci4194.Rdz 7,1; Hi 36,18; Ps 49,7; Prz 10,12; 1Tm 4,8* lub: majątek, wartość, cena; ** lub: wybuch, furia, wściekłość; *** wyzwolić, wyrwać

5. Sprawiedliwość6666 nienagannego* prostuje** jego drogę1870, a niegodziwy7563 upadnie przez swoją niegodziwość7564.Est 7,3-10; Ps 9,6* lub: bez skazy, posiadający uczciwość, być kompletnym; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - iść prosto, uznać za słuszne, zaaprobować

6. Sprawiedliwość6666 prawych* ocali** ich, a postępujący zdradliwie*** zostaną schwytani3920 we własne żądze****.* lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty; ** wyzwolić, wyrwać; *** por. w. 3 przypis ****; **** lub: pragnienie, pożądanie (w sensie negatywnym), upadek, klęska

7. Gdy umiera4194 człowiek120 niegodziwy7563, ginie* jego nadzieja**, a oczekiwanie*** niesprawiedliwych**** znika6*.Prz 10,28* lub: zginąć, umrzeć, zostać zgładzonym, zniknąć, być zgubionym, zabłądzić; ** oczekiwanie; *** nadzieja; **** niegodziwość, nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult

8. Sprawiedliwy6662 został wybawiony* z ucisku**, a jego miejsce zajmuje935*** niegodziwy7563.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wyzwolonym, zbawionym; ** lub: ciężkie położenie, niedola, udręka; *** dosłownie: przychodzi

9. Obłudnik2611* ustami6310 niszczy7843 swojego przyjaciela**, a sprawiedliwi6662 zostają wybawieni2502 dzięki poznaniu1847.Mt 15,13; 1Tm 4,1* lub: bluźnierca, obłudnik, bezbożnik człowiek daleki od Boga - EIBᴷ; ** lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec

10. Gdy sprawiedliwym6662 się powodzi*, miasto się cieszy5970, a gdy giną6 niegodziwi7563, ludzie wykrzykują z radości**.Prz 28,12* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, obfitość, szczęście; ** lub: krzyk błagania, okrzyk radości, chwały, obwieszczenie

11. Dzięki błogosławieństwu* prawych3477 podnosi** się miasto7176, a przez usta6310 niegodziwych7563 zostanie zburzone2040.* hebr.: berakaʰ - błogosławieństwo, dar, poddanie, uległość; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wysoko, być wywyższonym, podniesionym, wstać

12. Nierozumny* gardzi936 swoim bliźnim7453**, lecz mąż376 roztropny8394 milczy***.Prz 14,21; Iz 28,24; Iz 36,21* lub: pozbawiony rozumu - por. Prz 10,13 przypis **; ** por. w. 9 przypis **; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być cicho, uciszyć się, milczeć

13. Plotkarz* chodzi1980 i wyjawia1540 tajemnice**, lecz człowiek wiernego539 ducha*** ukrywa3680 sprawę1697.Kpł 19,16; Prz 20,19* lub: gaduła, oszczerca, donosiciel; ** potajemna rada, narada, zgromadzenie, zebranie; *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *

14. Gdzie nie ma mądrej rady*, tam lud5971 upada5307, a gdzie wielu7230 doradców**, tam jest wybawienie8668.Prz 15,22; Prz 24,6; Dz 15,6* lub: wskazówka, naprowadzenie, dobra, mądra rada; ** lub: radzić, doradzać, udzielać rady tu: doradca (imiesłów)

15. Nikczemnik* wyrządza sobie krzywdę7489 kiedy ręczy** za obcego2114, a kto nienawidzi8130 poręki, jest bezpieczny***.* lub: zły, niegodziwy, nikczemny, niemiły, nieprzyjemny; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dawać w zastaw, wymieniać, zobowiązywać; *** por. Prz 3,5 przypis *

16. Kobieta802 pełna wdzięku* dostępuje8551 chwały3519, a tyrani** zdobywają bogactwa***.* hebr.: hen - przychylność, łaska, urok, elegancja, uznanie; ** lub: gwałtowny, potężny, straszny, agresywny, władca, mocarz, tyran; *** majątek, bogactwo, dobrobyt

17. Człowiek376 miłosierny* troszczy** się o swoją duszę5315, a okrutny394 dręczy5916 własne ciało7607.Mt 5,7; Mt 25,34-36* lub: łaskawy; ** dosłownie: odmierzyć obficie, odpłacić, dojrzeć, robić dla siebie

18. Niegodziwy7563 zdobywa6213 złudne* wynagrodzenie6468, a kto sieje2232 sprawiedliwość, ma pewną** zapłatę7938.Oz 10,12; Ga 6,8; Jk 3,8* lub: kłamstwo, oszustwo, rozczarowanie, podstęp, krzywda, fałsz - ... czyni dzieło omylne - Biblia Gdańska, ... otrzyma zawodny zysk - Biblia Tysiąclecia; ** lub: prawda, stałość, wierność, wiarygodność, ciągłość

19. Jak* sprawiedliwość6666 prowadzi do życia2416, tak goniący** za złem*** do śmierci4194.* lub: tak więc, zatem, dlatego też, tak ... jak, tak oto, stąd; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - gonić zawzięcie za, dążyć gorliwie do zabezpieczenia sobie, zabiegać usilnie o; *** lub: udręka, niedola, krzywda

20. Serce3820 przewrotne* budzi w JHWH odrazę**, a podoba*** Mu się droga1870 prawych.Prz 11,1; Prz 12,2* lub: zniekształcony, wykrzywiony, przewrotny, wypaczony; ** lub: (jest) obrzydliwością; *** lub: przyjemność, upodobanie, rozkosz, przychylność, łaska, życzliwość, życzliwe przyjęcie, uznanie, wola, intencja

21. Ręką3027 za rękę*. Zły** nie zostanie uniewinniony***, lecz potomstwo2233**** sprawiedliwych6662 zostanie ocalone4422.* idiom: z całą pewnością prędzej czy później; ** por. w. 15 przypis *; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać oczyszczonym, być czystym, wolnym od winy; **** lub: nasienie

22. Czym złoty kolczyk* w nozdrzach świni2386, tym piękna** kobieta802 lecz pozbawiona5493 rozeznania***.* lub: pierścień, kółko do nosa; ** przystojny, urodziwy; *** lub: smak, uczucie, zmysł

23. Pragnieniem* sprawiedliwych6662 jest samo** dobro2896, a oczekiwaniem8615*** niegodziwych7563 gniew****.Ps 37,4; Jr 29,11* lub: pożądanie, życzenie, tęsknota serca, westchnienie; ** lub: tylko, z pewnością; *** lub: nadzieją; **** wybuch, furia, wściekłość

24. Jeden jest hojny*, a jest mu ciągle dodawane**, drugi nad miarę*** oszczędza****, lecz ubożeje4270.Łk 6,38; 2Kor 9,6-11* dosłownie: rozrzucać, rozprowadzić dowolnie, szafować; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - dołączać do; *** powstrzymuje się od tego, co należy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zatrzymywać dla siebie

25. Dusza*, która błogosławi1293** dozna pokrzepienia1878, a kto innych poi***, on też będzie nawodniony3384.Prz 3,9; 2Kor 9,6-11; Mt 5,7* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; ** tu w znaczeniu: udziela - por. Rdz 33,11 (?); *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nasączyć, napoić, nawadniać

26. Kto zatrzymuje* zboże1250, tego lud3816 przeklina**, a błogosławieństwo1293 będzie nad głową7218 tego, który je*** sprzedaje7666.* domyślnie: w celu zawyżenia ceny (?); ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - bluźnić; *** tj. zboże

27. Kto pilnie szuka* dobra, szuka1245 przychylności**, lecz kto szuka zła***, przyjdzie ono na niego.Ps 7,15-16; Flp 4,8* lub: zabiegać o; ** lub: przyjemność, upodobanie, rozkosz, przychylność, łaska, życzliwość, życzliwe przyjęcie, uznanie, wola, intencja; *** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas)

28. Kto pokłada ufność* w swoim bogactwie**, ten upadnie5307, a sprawiedliwi6662 rozwiną*** się jak liść5929.Ps 49,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być pewnym, śmiałym, być bezpiecznym; ** lub: majątku; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypuszczać pączki, kiełkować, wypuszczać pędy

29. Kto niepokoi* swój dom1004, odziedziczy5157 wiatr**, a głupi191 jest sługą5650 człowieka o mądrym2450 sercu***.Prz 15,27; Kaz 5,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zakłócać, trapić, sieje zamieszanie - Biblia Warszawska; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; *** por. Prz 10,8 przypis *

30. Owoc* sprawiedliwego6662 jest drzewem6086 życia2416, a kto zdobywa** dusze5315, jest mądry2450.Rdz 2,9; Rdz 3,22; Obj 2,7; Obj 22,2; Obj 22,14* lub: plon; ** lub: wziąć do ręki, zabrać ze sobą, zdobyć - por. Prz 29,10 przypis ***

31. Jeśli sprawiedliwy6662 otrzyma zapłatę* na ziemi776, to tym bardziej637 niegodziwy7563 i grzesznik**.* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - zostanie nagrodzony; ** lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, grzeszyć, utracić

↑↑

Rozdział 12

1. Kto kocha157 karność*, kocha157 wiedzę**, a kto nienawidzi8130 upomnienia***, jest głupi1197.Prz 3,11* lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara; ** lub: poznanie, mądrość; *** lub: nagana, wyrzut, kara, ukaranie, oskarżenie

2. Dobry2896 człowiek zyska* łaskę** JHWH, ale JHWH potępi7561 człowieka376 przebiegłego***.Ps 37,23; Ps 112,5; Prz 8,35; Kaz 7,20; Mt 12,35; Mk 10,18; Łk 23,50; Dz 11,24* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uzyskiwać, otrzymywać, wspierać; ** por. Prz 11,27 przypis **; *** lub: rada, przebiegłość, spryt, rozwaga - Hi 42,2 Ps 10,2 Prz 1,4 14,17 - por. Prz 8,12 przypis ****

3. Człowiek120 nie umocni* się niegodziwością7562, lecz korzeń** sprawiedliwych6662 nie zostanie poruszony***.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, być utrwalonym, być niewzruszenie ustanowionym, być prawidłowo kierowanym, być nieugiętym; ** lub: metafora: głębia, dno; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wstrząśniętym, zostać obalonym

4. Dzielna* żona802 jest koroną5850 swojego męża1167, ale ta, przynosząca hańbę954, jest jak zgnilizna** w jego kościach6106.Rt 3,11; Prz 31,10* lub: zdolność, moc, kompetencja, dzielny człowiek, armia, bogactwo, wyższa klasa; ** zepsucie, rozpad - idiom: śmierć (?)

5. Myśli* sprawiedliwych6662 są prawe4941, a rady** niegodziwych7563 zdradliwe4820.Ps 119,15; Prz 11,1; Iz 55,7* lub: wymysły, plany, zamiary, wynalazki, myśli; ** lub: wskazówka, biegłość, zdolność organizacyjna

6. Słowa1697 niegodziwych7563 są czyhaniem* na krew1818, lecz usta prawych3477 ocalą** ich***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zastawiać pułapkę, zasadzać się, czyhać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, wyratować, wyzwolić; *** tj. prawych

7. Niegodziwi7563 zostają powaleni* i już ich nie ma369, a dom1004 sprawiedliwych6662 się ostoi**.Hi 27,19; Ps 37,10; Ps 37,36* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wywrócić, zmienić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, stać prosto, trwać, wytrzymać, zająć stanowisko

8. Chwali1984 się człowieka376 według jego roztropnych* ust6310, a kto jest chwiejnego** serca3820, będzie w pogardzie937.2Kor 10,18* lub: roztropność, rozsądek, wgląd, rozeznanie, aprobata; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zgiętym, być pochylonym, być wykręconym

9. Lepiej być lekceważonym* i mieć swojego sługę5650**, niż uważać się za ważnego***, a nie mieć2638 chleba3899.Prz 11,24; Prz 13,7; Rz 12,3* lub: być zhańbionym, nie cieszyć się poważaniem; ** lub: i pracować na siebie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, Word Biblical Commentary - przy innej wokalizacji; *** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - otoczyć się czcią, czynić się ciężkim, licznym

10. Sprawiedliwy6662 dba* o życie** swojego bydła929, a wnętrze7356 niegodziwych7563 jest okrutne394.Pwt 25,4; Prz 27,13* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, widzieć, umieć; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *

11. Kto uprawia5647 swoją rolę127, nasyci* się chlebem3899, a kto gna** za próżnującym***, jest pozbawiony2638 rozumu3820.Prz 24,27* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć w nadmiarze, otrzymać swoją porcję, nasycić się; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - gonić zawzięcie, zabiegać; *** niemający zasad

12. Pragnieniem2530 nikczemnych7451 jest łup* złych**, a korzeń8328 sprawiedliwych6662 daje*** umocnienie****.Prz 29,6; Ez 13,21* dosłownie: przyrząd łowiecki, sidła, sieć, warownia, łup; ** lub: zły, niegodziwy, nikczemny, złośliwy, niemiły, smutny; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydawać, plon, dawać, pożyczać, wynagradzać, dać; **** por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

13. Przestępstwo* nikczemnego7451 jest pułapką** jego warg8193, a sprawiedliwy6662 wyjdzie3318 z niedoli***.* lub: przewinienie, bunt, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja; ** lub: wabik, przynęta; *** ciężkie położenie, niedola, udręka

14. Człowiek376 nasyci* się dobrem** z owocu6529 swoich ust6310, a dorobek*** ludzkich120 rąk wróci**** do niego.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć w nadmiarze, otrzymać swoją porcję, nasycić się; ** (tym, co) słuszne; *** lub: odmierzenie, odpłata, korzyść, przykład metonimia - fizyczna praca (?); **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przynosić z powrotem, powodować wracanie, wynagradzać - wg qere „kieruje On” (domyślnie Bóg)

15. Droga* głupca191 wydaje się prawa** w jego oczach5869, ale kto słucha rady***, jest mądry2450.Łk 18,11* hebr.: derek - tu: jako sposób życia - odległość, podróż, metaforycznie bieg życia, charakter moralny; ** lub: prosty, szczery, słuszny; *** lub: zamysł, plan, decyzja

16. Głupiec191 w tym samym dniu3117 ujawnia* swój gniew**, lecz roztropny*** skrywa3680 hańbę****.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ujawnionym, objawionym, stać się znanym; ** lub: gniew, utrapienie, rozdrażnienie, smutek, żal; *** lub: przebiegły, podstępny, chytry, zmyślny, rozsądny; **** lub: wstyd, upokorzenie, hańba

17. Kto rozgłasza* prawdę**, wypowiada to, co słuszne6664, lecz fałszywy8267 świadek5707 – oszustwo4820.* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydawać dźwięki, rozpalać, pobudzać; ** lub: wierność, zaufanie, stałość, pewność, stabilność, prawda

18. Jest taki, który mówi bezmyślnie*, jego słowa przeszywają** jak miecz2719***, lecz język3956 mądrych2450 jest lekarstwem****.Ps 57,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - plotkować, mówić w gniewie; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: cios, dźgnięcie, przebicie; *** lub: nóż; **** uzdrowieniem

19. Prawdomówne* wargi8193 będą trwać3559 wiecznie**, ale język kłamliwy8267 tak długo5704 jak chwila***.Hi 20,5; Ps 52,4-5; Prz 19,9* hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność; ** lub: na zawsze; *** lub: moment, przez chwilę, chwila

20. Podstęp* jest w sercu3820 knujących** zło7451, lecz w*** doradzających**** pokój7965 – radość8057.Prz 14,22* lub: oszustwo; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obmyślać, planować, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - knuć zło; *** domyślnie: sercu; **** u doradców

21. Sprawiedliwego6662 nie spotka żadna3605 krzywda*, ale niegodziwi7563 będą pełni** udręki7451***.Ps 91,11; Prz 24,16; Rz 8,28* lub: niegodziwość, nieszczęście, oszustwo; ** wypełnieni; *** por. w 12 przypis **

22. Obrzydliwością* dla JHWH są wargi8193 kłamliwe8267, ale z postępującymi6213 wiernie** – Jego łaska7522***.Prz 6,16* lub: coś obrzydliwego, ohyda, nieczystość rytualna; ** lub: wytrwałość, niewzruszoność, stałość, wierność; *** lub: upodobanie, życzliwość, uznanie

23. Człowiek120 roztropny* ukrywa3680 wiedzę**, a serce3820 głupców rozgłasza*** głupotę200.* lub: przebiegły, podstępny, chytry, zmyślny, rozsądny; ** lub: poznanie, mądrość; *** lub: wołać, krzyczeć, wydawać głośny dźwięk, głosić

24. Ręka pilnych* będzie rządziła**, a ręka leniwa7423 będzie1961 odrabiała pańszczyznę***.* lub: bystrych, pracowitych (?); ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - władać; *** lub: roboty przymusowe, pańszczyzna, danina, podatek

25. Troska* w sercu3820 człowieka376 przygnębia7812 je, a dobre** słowo1697 je rozwesela***.Iz 50,4; Mt 6,25-34* lub: niepokój, troska, dbałość; ** lub: miły, przyjemny, łaskawy, słuszny, właściwy; *** lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć

26. Sprawiedliwy6662 rozeznaje* swojego bliźniego**, a droga1870 niegodziwych7563 prowadzi ich na manowce***.Prz 14,22* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dokonywać przeszukania, dokonywać zwiadu, rozeznania; ** kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować błąkanie się, zwodzić

27. Leniwy* nie upiecze** swojej zwierzyny6718, ale mienie1952 człowieka120 pilnego*** jest cenne****.* dosłownie: gnuśność, oszustwo, zdradliwość; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: złapać w sidła, upiec; *** por. w. 24 przypis *; **** lub: ceniony, ważki, drogi, kosztowny, rzadki, chwalebny, cenny - pracowity jest cennym bogactwem u ludzi - EIB

28. Na ścieżce734 sprawiedliwości6666 jest życie2416, a na jej szlaku* nie ma śmierci4194.* lub: coś deptanego stopami, ścieżka, droga, przejście

↑↑

Rozdział 13

1. Mądry2450 syn1121 przyjmuje pouczenie* ojca1, a szyderca** nie słucha8085 napomnienia***.1Sm 2,25; Prz 4,1; Prz 10,1; Prz 15,5* lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara; ** tu: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - gardzić, w koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - drwić, szydzić; *** lub: nagana

2. Człowiek376 spożywa398 dobro2896 z owocu6529 swoich ust6310, a w duszy* zdradliwych** jest przemoc***.Prz 1,10-12; Prz 1,31; Prz 18,20-21; Iz 32,6-8* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować zdradziecko, podstępnie, gorszyć; *** lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo, przemoc

3. Kto strzeże* swoich ust6310, ratuje** swoją duszę5315; kto szeroko otwiera6589 swoje wargi8183***, taki będzie zniszczony4288****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pilnować, czuwać nad, zachowywać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, ratować; *** idiom: kto jest gadatliwy; **** lub: trwoga, ruina - temu zguba - EIB, zniszczy (sam) siebie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

4. Dusza5315 leniwego* pragnie**, a nic nie ma, lecz dusza5315 pilnych*** zostanie obficie nasycona****.Prz 10,4; Prz 19,5* lub: gnuśny; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - tęsknić za, żywić pożądanie, pragnąć; *** lub: bystrych, pracowitych (?); **** dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być utuczonym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zamożnym

5. Sprawiedliwy6662 nienawidzi8130 fałszywej* mowy**, a niegodziwy7563 wydziela smród*** i wstyd2659****.Ps 119,163* lub: podstęp, krzywda, kłamstwo; ** słowo, mowa, sprawa, rzecz - l.poj.; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - śmierdzieć, wydzielać odstręczający odór; **** hendiadys: wielki wstyd (?) - EIB

6. Prawość6666* strzeże5341 drogi1870 niewinnego**, a niegodziwość7564 zniszczy*** grzesznika2403.Prz 10,29; Prz 11,3* lub: sprawiedliwość; ** lub: niewinność, prostota, uczciwość; *** wykręcać, odwracać, zniekształcać, wypaczać, znieprawiać, niszczyć

7. Jest3426 taki, który udaje bogatego*, a nie ma nic369; inny udaje biednego**, choć ma wielki7227 majątek***.Obj 3,17* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - wzbogacić się, udawać bogatego; ** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - ... biednego; *** bogactwo, wartość

8. Okupem* za duszę5315 człowieka376 bywa jego bogactwo**, lecz nędzarz*** nie słyszy**** takiej groźby*****.Hi 2,4* lub: cena za życie, łapówka; ** lub: majątek; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć głód, być biedakiem; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać posłuszeństwo; ***** nagana, groźba - por. Iz 30,17

9. Cieszy8055 blaskiem światło* sprawiedliwych6662, a lampa** niegodziwych7563 zgaśnie1846.* lub: światło dnia, ciał niebieskich, brzask, jutrzenka, świt; ** lub: kaganek, pochodnia - por. Prz 20,20 przypis ** Prz 24,20 przypis **

10. Pycha* wywołuje5414 tylko7535 spór**, a mądrość2451 jest u przyjmujących radę3289.1Tm 6,4; Jk 3,14-16* lub: zuchwałość, zarozumialstwo, buta; ** lub: niesnaski, spór, waśnie - tu i Prz 17,19 Iz 58,4

11. Bogactwo* z marności** – maleje4591, a kto gromadzi6908 je swoją ręką*** – pomnaża7235.* lub: majętność,; ** dosłownie: para, oddech, daremnie, nagły - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, z marności - EIB; *** lub: siła, ręka - metonimia: praca (?)

12. Przewlekłe4900 oczekiwanie* sprawia smutek** sercu3820, a spełnione935 pragnienie*** jest drzewem6086 życia2416.Rdz 2,9; Prz 3,18; Obj 2,7; Obj 22,2; Obj 22,14* lub: nadzieja; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić obolałym, chorym, smucić się; *** lub: pożądanie, życzenie, tęsknota serca

13. Kto gardzi* Słowem Bożym, ten zginie**, a kto się boi*** przykazania****, tego nagrodzą7999.1Sm 12,9; 2Krn 36,16; Łk 16,31; Hbr 10,28* lub: lekceważy; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - dawać porękę, zostać zniszczonym, zrujnowanym; *** lub: pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony; **** hebr.: micwaʰ - przykazanie, prawo, nakaz

14. Pouczenie* mądrego2450 jest źródłem4726 życia2416, by uniknąć** sideł*** śmierci4194.* hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić się, odejść, zejść z drogi; *** wabik, przynęta

15. Właściwe2896 zrozumienie* daje5414 przychylność**, a droga1870 zdradliwych898 jest niezmienna***.Prz 3,4* lub: roztropność, rozsądek, wgląd, rozeznanie, aprobata; ** hebr.: hen - łaska, urok, elegancja, uznanie, przychylność; *** Biblia Hebraica Stuttgartensia - prowadzi do ruiny - LXX - Hi 30,12 lub: ciągła, trwała - por. Jr 49,19, nie dająca się korygować (?), ciągła dolegliwość - EIB, nieustanna choroba - Hi 33,19

16. Każdy3605 roztropny* postępuje6213 z rozeznaniem**, a głupi3684 ujawnia*** głupotę200.* lub: zmyślny, rozsądny; ** lub: wiedza, mądrość, poznanie, umiejętność, rozeznanie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozprzestrzenia, ukazuje

17. Niegodziwy7563 poseł* wtrąca5307 w niedolę7451, a wierny** wysłannik*** jest lekarstwem4397****.* hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; ** lub: godny zaufania; *** posłaniec; **** uzdrowieniem

18. Ubóstwo7389 i hańba7036 spotka tego, kto odrzuca* karność4148**, a kto strzeże8104 karcenia8433**, dozna czci***.Prz 5,12-14; Prz 12,1; Prz 15,31-33* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unikać, zaniedbać; ** por. pary - Prz 10,17 15 5.32; *** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - zostać uczynionym godnym zaszczytów lub czci

19. Spełnione1961 pragnienie* jest słodkie** dla duszy5315, a stronienie5493 od zła7451 jest odrażające*** dla głupców****.* lub: życzenie, tęsknota; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przyjemnym, być słodkim, być miłym; *** lub: ohyda; **** głupek, tępak, prostak, człowiek zadufany

20. Kto przestaje* z mądrymi2450, stanie się mądrym2450, a towarzyszący** głupcom3684 niszczeje***.* dosłownie: chodzi - tu jako metafora sposobu życia - por. Ef 4,1 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, pilnować, paść, karmić, prowadzić; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostanie zniszczony

21. Nieszczęście* pędzi** za grzesznikami2400, a sprawiedliwi6662 zostaną nagrodzeni7999 dobrem***.Lb 32,23; Rz 2,9* lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas); ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - gonić zawzięcie za; *** ... nagradza dobro szczęście, dobrobyt, korzyść

22. Dobry2896 człowiek zostawia dziedzictwo* synom1121 swoich synów1121, a majątek** grzeszącego2398 jest zachowany*** dla sprawiedliwego6662.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dać na własność, dać jako dziedzictwo; ** lub: bogactwo, siła, skuteczność; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przechowywać jak skarb, leżeć w ukryciu, czaić się

23. Obfitą* żywność** daje rola*** ubogich7326, lecz i ta będzie3426 niszczeć5595 przez brak prawa****.Prz 13,16; Prz 15,2* lub: mnóstwo; ** zboże, ziarna, posiłek; *** tj.: ziemia nadająca się do uprawy lub wcześniej nieuprawiana; **** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie, sprawiedliwość, przywilej, wyrok, prawość, słuszność w sądzie

24. Kto wstrzymuje* swoją rózgę7626, nienawidzi8130 swojego syna1121, a kto go kocha157, wcześniej szuka7836 jego napomnienia**.Hbr 12,6-8; Prz 3,12; Prz 19,18; Prz 22,15; Prz 23,13-14; Prz 29,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chronić przed, oszczędzić, zachować; ** lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara

25. Sprawiedliwy6662 je398 aż nasyci* swoją duszę**, lecz brzuch*** niegodziwych7563 cierpi niedostatek****.Prz 10,3* lub: obfitość, pełnia; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek; *** lub: brzuch, łono, ciało - metaforycznie głębiny Szeolu; **** dosłownie: przejawiać brak, odczuwać brak, zmniejszać się

↑↑

Rozdział 14

1. Mądrość2454 kobiet* buduje1129 ich dom, lecz głupota200 burzy** go własnymi rękami3027.Prz 24,3; Prz 31,10-31* lub: żona; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strącić, zburzyć, przełamać, połamać, odłamać

2. Kto postępuje* w sposób prawy**, boi*** się JHWH, a przewrotny**** na swoich drogach1870 gardzi Nim.Prz 19,1; Prz 28,6* dosłownie: chodzi - tu jako metafora sposobu życia - por. Ef 4,1 przypis *; ** lub: uczciwość, prawość, słuszność, szczerość, sprawiedliwość; *** por. Prz 13,13 przypis ***; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zepsuć się, być podstępnym, przewrotnym

3. W ustach6310 głupiego191 jest rózga* pychy**, a mądrych2450 strzegą8104 ich wargi8193.Prz 12,6* lub: gałąź, gałązka, rózga - tylko tu i Iz 11,1; ** lub: duma, majestat, wzniesienie się (o morzu), buta

4. Gdzie nie ma369 bydła*, tam spichlerze** są puste***, lecz dzięki sile3581 byków**** jest obfitość7230 plonów*****.Prz 13,23; Am 4,6* lub: wołu; ** lub: żłób, koryto, spichlerz; *** czysty, szczery, pusty; **** lub: wół, przewodnik stada; ***** płody rolne, owoc, zbiory

5. Wierny* świadek** nie kłamie3576, a fałszywy8267 świadek zionie*** kłamstwem3577.Rdz 20,16* lub: godny zaufania; ** świadectwo, dowód; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dyszeć, dmuchać, wydawać dźwięki, pobudzać

6. Szyderca* szuka1245 mądrości2451 – i nic369, lecz rozumnym** wiedza1847 przychodzi łatwo***.Ps 119,18; Prz 18,2; Jk 1,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chełpić się, gardzić, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - szydzić; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być roztropnym, zmyślnym, rozważnym, mieć zrozumienie; *** dosłownie: szybko, lekko

7. Odejdź1980 od* człowieka376 głupiego**, bo nie zauważysz*** u niego warg8193 rozumnych****.Prz 20,15; 1Kor 5,11* lub: sprzed, coś, co jest przed oczami; ** lub: głupek, tępak, prostak, człowiek zadufany; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poznać, dostrzegać; **** poznanie, mądrość

8. Mądrość2451 roztropnego* to rozumienie995 swojej** drogi1870, a głupotą200 głupich3684 jest oszustwo***.* lub: przebiegły, podstępny, chytry, zmyślny, rozsądny; ** lub: Jego ( Boga); *** podstęp

9. Głupcy191 szydzą* z grzechu**, a między996 prawymi*** panuje życzliwość****.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - drwić; ** lub: przestępstwo, przewinienie, grzech, wina, ofiara za winę; *** lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty; **** lub: przyjemność, upodobanie, rozkosz, przychylność, łaska, życzliwość, życzliwe przyjęcie, uznanie, wola, intencja

10. Serce* zna3045 gorycz** swojej duszy5315, a obcy2114 nie ma udziału*** w jego radości8057.* tj. wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; ** hebr. mar - gorzki, gorzko - por. Rdz 27,34, Wj 15,23 Lb 5,18; *** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - wymieniać zobowiązania, dzielić coś wspólnie

11. Dom1004 niegodziwych7563 zostanie zgładzony*, a namiot** prawych3477 rozkwitnie6524.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać spustoszonym, wygubionym, zniszczonym; ** tj. namiot, namiot nomady symbolizujący tymczasowość, przybytek

12. Bywa* jakaś droga1870, która człowiekowi376 wydaje się słuszna**, lecz na końcu*** okazuje się drogą1870 wiodącą do śmierci4194.Prz 12,15; Prz 16,25; Prz 30,12; Ga 6,3* lub: jest; ** por. w. 9 przypis ***; *** lub: dalsza część, koniec, coś ostatniego, tylnego, potomstwo

13. Nawet1571* w śmiechu** serce3820 boli***, a końcem319 tej radości8057 jest smutek****.* lub: także; ** zabawa, żarty, drwina; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć ból (fizyczny i umysłowy); **** żal, żałoba, ciężkość, zgryzota - Ps 119,9, Prz 10,1

14. Serce3820 odstępcy* syci się tym, co ma ze swoich dróg1870, a dobry** człowiek376 tym, co ma ze swoich.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schodzić na złą drogę, odwracać się od wiary - 2Tes 2,3 przypis *; ** lub: łaskawy, miły, przyjemny

15. Prosty* wierzy** każdemu3605 słowu1697, a roztropny6175 zważa995 na swoje kroki838.Dz 17,11; 1J 4,1* lub: nieuczeni, naiwni, chętni do nauki, o otwartym umyśle; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno ufać, być pewnym

16. Mądry2450 boi* się i odstępuje** od zła7451, ale głupi3684 idąc obok*** zła jest pewny**** siebie.* lub: pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony; ** dosłownie: odegnać, odciągnąć, oderwać; *** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - przejść ponad, zdenerwować się, wybuchnąć - Biblia Tysiąclecia, Biblia Poznańska - unosi się; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być śmiałym, być bezpiecznym

17. Kto jest skory* do gniewu639, popełnia** głupstwa200, a mąż376 przebiegły*** jest znienawidzony8130.* dosł: niecierpliwy; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, powodować, wykonać; *** lub: rozważny (?) - plan, rozwaga, spisek

18. Prości* dziedziczą** głupotę200, a roztropnych6175 wieńczy*** poznanie1847.Prz 4,7; Dn 12,3* por. w. 15 przypis *; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odziedziczyć, otrzymać, objąć w posiadanie; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - otaczać, opasywać, nosić jako nakrycie głowy

19. Źli7451 pokłonią* się przed6440 dobrymi2896, a niegodziwi7563 u bram** sprawiedliwego6662.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zgiętym w pokłonie, paść na twarz, ukorzyć się; ** brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy

20. Ubogi* jest znienawidzony8130 nawet1571 przez swojego przyjaciela**, a kochających*** bogatego6223 jest wielu7227.Prz 19,4; Prz 19,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć niedostatek bądź głód; ** kompan, towarzysz, współmieszkaniec; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kochać, miłować, pragnąć

21. Kto gardzi* swoim bliźnim7453, ten grzeszy, a kto lituje** się nad nędznikami***, jest szczęśliwy****.* lub: lekceważyć; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić przychylnym, być łaskawym; *** lub: biedny, udręczony, słaby, pokorny, skromny, nędzny; **** lub: błogosławiony - Ps 1,1 przypis *

22. Czyż nie błądzą* ci, którzy planują2790 zło7451? Lecz miłosierdzie** i prawda*** są z tymi, którzy planują2790 dobro2896.Ps 85,10* lub: mylić się, błąkać się, zataczać się; ** dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie; *** wierność, prawda, pewność, wiarygodność, hebr.: chesed i emet - często występują razem

23. Każda praca* przynosi zysk**, a puste*** słowa1697 prowadzą tylko389 do nędzy****.* lub: trud, ciężkie doświadczenie, mozół - Rdz 3,19; ** obfitość; *** idiom: słowa warg; **** ubóstwo, potrzeba, brak

24. Koroną* mądrych2450 jest ich bogactwo**, ale głupota200 głupich*** pozostaje głupotą200.Ps 112,9; Łk 16,9* lub: wieniec; ** lub: majątek, bogactwo, dobrobyt; *** lub: tępak, prostak, człowiek zadufany

25. Świadek5707 wierny* wyzwala** dusze***, a fałszywy4820 zionie**** kłamstwem3577.Prz 14,5* por. w. 22 przypis **; ** lub: wyrwać, wyratować, odzyskać; *** tu l.mn.; **** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dyszeć, dmuchać, wydawać dźwięki, pobudzać

26. W bojaźni* JHWH jest silna5797 ufność**, a dla synów jego*** będzie On schronieniem****.* lub: szacunek, nabożna cześć, pobożność; ** zaufanie, ufność, miejsce ucieczki, EIB - mocna ostoja; *** Boga lub człowieka (?); **** lub: kryjówka, miejsce schronienia, ucieczka

27. Bojaźń3374 JHWH jest źródłem* życia2416, by uniknąć sideł** śmierci***.Ps 19,9; Ps 111,10; Prz 1,7; Prz 8,13* lub: krynica, zdrój; ** lub: wabik, przynęta; *** hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór

28. Liczny7230 lud* jest chwałą1927 króla4428, a brak** ludzi3816 to zguba4288 władcy***.2Krl 10,32-33* lub: naród, lud, krewniak, lud uzbrojony - Sdz 20,10 Iz 36,1; ** dosłownie: zaprzestanie, koniec, ostateczność, nic, nicość; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: możny, władca, dygnitarz

29. Nieskory* do gniewu** ma wiele7227 roztropności8394, lecz niecierpliwy7116*** duchem7307 wywyższa**** głupotę200.Prz 16,32; Jk 1,19* lub: cierpliwy, nieskory do ... ; ** metafora - fuknąć gniewnie; *** lub: krótki; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wznosić, podnosić, zabierać, ustawiać

30. Spokojne4832* serce3820 jest życiem2416 ciała1320, a zazdrość** jest zgnilizną*** kości6106.* lub: zdrowe; ** żarliwość, zawiść, namiętność seksualna; *** lub: zepsucie, rozpad - idiom: śmierć (?) - por Prz 12,4

31. Kto gnębi* ubogiego1800, uwłacza** jego Stwórcy6213, a czci*** Go ten, kto lituje2603 się nad potrzebującym34.Prz 17,5; Mt 25,40; 1J 3,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciskać, krzywdzić, wymuszać; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przeciwstawiać się, urągać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić wyrzuty; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - otoczyć chwałą

32. Niegodziwy7451 zostaje powalony* przez swoje zło7563, a sprawiedliwy6662 ma nadzieję** nawet w czasie swojej śmierci4194.Ps 17,15; Ps 73,24; Prz 24,16* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ciśniętym w dół, być rzuconym w dół; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaufać, szukać schronienia, szukać ucieczki, złożyć nadzieję w (Bogu), Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - schroni się w swojej śmierci, EIB - w jego śmierci sprawiedliwy znajduje ratunek

33. Mądrość2451 spoczywa* w sercu3820 rozumnego995 i wśród7130 głupców3684 staje się znana**.Prz 10,25; Prz 15,14; Prz 18,15; Kaz 7,9* lub: odpocząć, osiąść i pozostać, być spokojnym; ** lub: czy stanie się ... (?) koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ujawnionym, stać się znanym, zostać objawionym, ujawnić się

34. Sprawiedliwość6666 wywyższa7311 naród*, a grzech2403 jest hańbą** narodów***.Pwt 4,6-8; Pwt 28,1; Prz 11,11* hebr.: goim - poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; ** hebr.: chesed - por. w. 22 przypis ** tu jako homonim - wstyd, hańba - por. Kpł 20,17; *** hebr.: le’om - lud, naród

35. Król4428 jest przychylny* roztropnemu** słudze5650, lecz gniew*** spadnie**** na przynoszącego wstyd954.* lub: przyjemność, upodobanie, rozkosz, przychylność, łaska; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować rozważnie; *** lub: wybuch, furia, wściekłość; **** dosłownie: będzie, stanie się

↑↑

Rozdział 15

1. Łagodna* odpowiedź4617 uśmierza** zapalczywość***, a bolesne**** słowo1697 pobudza5927 gniew639.Sdz 8,1; 1Sm 25,10; Prz 25,15* lub: delikatny, miękki; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odwraca; *** żar, furia, wściekłość, gorączka, złość; **** ból, trud, smutek

2. Język3956 mądrych2450 zdobi* wiedzę1847, ale usta6310 głupich3684 tryskają5042 głupotą200.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić pięknym, czynić dobrze, sprawić radość - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - zna dobrze wiedzę, EIB - czyni zadość wiedzy, Biblia Poznańska - ocieka ...

3. Oczy5869 JHWH są na każdym3605 miejscu4725, obserwują* złych** i dobrych***.Rdz 6,5; 2Krn 16,9; Prz 25,1; Hbr 4,13* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trzymać straż, szpiegować; ** lub: zły, niegodziwy, nikczemny, złośliwy; *** lub: miły, przyjemny, znakomity, lepszy, łaskawy, słuszny

4. Zdrowy* język jest drzewem6086 życia2416, a jego przewrotność** jest rozbiciem7667*** ducha7307.Prz 3,18; Prz 11,30; Prz 14,30* lub: uzdrawiający - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, kojący - EIB; ** znieprawienie, pokrętne, nieuczciwe postępowanie tu i Prz 11,3; *** ruina, złamanie

5. Głupi191 gardzi* pouczeniem** swojego ojca1, a kto przyjmuje8104 upomnienia*** stanie się bystrzejszym6191.Prz 3,11; Prz 12,1; Prz 15,31* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącać; ** lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara; *** lub: nagana, wyrzut, kara, ukaranie, oskarżenie

6. W domu1004 sprawiedliwego6662 jest wiele7227 zapasów*, a dochód** niegodziwego7563 powoduje nieszczęście***.Prz 3,9* lub: bogactwo, skarb, majątek, zapasy, skarbiec; ** lub: zysk, przychód, płody rolne, owoc, zbiory, plon; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zmącenie

7. Wargi8193 mądrych2450 szerzą* wiedzę1847, lecz serce3820 głupich3684 nie jest takie**.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozrzucić, rozproszyć, przesiewać; ** właściwe

8. Ofiara* niegodziwych7563 budzi obrzydzenie** w JHWH, a modlitwa8605*** prawych3477 sprawia Mu przyjemność7522.Prz 15,29; Prz 21,27; Prz 28,9* hebr.: zebah - ofiara, ofiara wspólnotowa - Pwt 26,14; ** lub: ohyda, nieczystość; *** termin w tytule Psalmów - por. Ps 17,1

9. Droga1870* niegodziwego7563 budzi obrzydzenie8441 w JHWH, kocha157 On tego, kto podąża** za sprawiedliwością6666.Prz 3,32* tu: o sposobie życia - por. Prz 1,15 przypis *; ** lub: gonić zawzięcie za, dążyć gorliwie do zabezpieczenia sobie, zabiegać usilnie o

10. Najgorsza7451 kara* należy się temu, kto porzuca** ścieżkę734, a kto nienawidzi8130 upomnienia***, umrze.* karcenie lub: napomnienie (wydaje się) złe dla porzucającego ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, EIBᴷ; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaniedbać, odejść, zmienić nastawienie; *** lub: nagana, wyrzut, kara, ukaranie, oskarżenie

11. Szeol* i Abaddon** są otwarte przed5048 JHWH; tym637 bardziej3588 serca3826 synów1121 ludzkich120***.Hi 26,6; Ps 9,17; Ps 55,15; Prz 27,20* hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; ** hebr.: abaddon - miejsce zniszczenia, zniszczenie, zguba - Obj 9,11; *** dosłownie: adama - l.poj.

12. Szyderca* nie lubi157** tego, który go strofuje*** i nie chodzi1980 on do mądrych2450.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chełpić się, gardzić, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - szydzić; ** nie miłuje; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - karcić, besztać, strofować, ganić, dowodzić, sądzić

13. Radosne8056 serce3820 rozwesela* oblicze**, lecz gdy serce3820 cierpi***, duch**** jest złamany*****|GES.Prz 15,30; Prz 17,22; Prz 18,14* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ucieszyć, uczynić coś pięknym; ** tu: l.mn. - LEBᴷ; *** ból, krzywda, uraza, zranienie, smutek; **** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, gr.: pneuma - por. Rdz 1,2 Ga 6,18 przypis *; ***** dosłownie: rażony, dotknięty, przybity, złamany - por. Iz 16,7; GES Gessenius Hebrew and English Lexicon

14. Serce3820 rozumne* szuka** poznania1847, a usta*** głupich3684 karmią7462 się głupotą200.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być roztropnym, zmyślnym, rozważnym, mieć zrozumienie; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pragnąć, prosić; *** dosłownie: oblicza, twarze

15. Wszystkie3605 dni udręczonego* są złe7451, ale dobre** serce3820 ma ciągłą*** ucztę****.Ps 90,7* lub: biedny, udręczony, słaby, pokorny, skromny, nędzny; ** lub: radosne - jako stan zadowolenia - por. Pwt 6,24, Kaz 2,24; *** lub: bez przerwy, ciągle, wiecznie; **** święto

16. Lepiej2896 mieć mało* z bojaźnią3374 JHWH niż wielki7227 skarb**, a przez niego zamęt***.Prz 16,8; Prz 28,6* lub: trochę; ** skarbiec, magazyn, arsenał, spichlerz; *** zgiełk, niepokój, zbicie z tropu, utrapienie, udręka

17. Lepszy2896 jest posiłek* z jarzyn**, a przy tym*** miłość160, niż utuczony75 wół7794, a z nim nienawiść8135.Prz 17,1* lub: przydział, racja, żywność; ** lub: zielenina z ogrodu, zioła, trawa; *** dosłownie: tam

18. Człowiek376 gniewny* wywołuje** kłótnie***, a nieskory750 do gniewu639 uśmierza8252 spory****.Prz 26,21; Prz 29,22* lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, oburzenie, złość; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wzniecać spory, wywoływać konflikty; *** niezgoda; **** lub: konflikt, sprawa w sądzie

19. Droga1870 leniwego* jest jak żywopłot** z cierni***, a ścieżka prawych3477 jest wyrównana****.* lub: gnuśny; ** żywopłot, ogrodzenie; *** tj. ciernisty krzew - o dolinie Jordanu - tu i Mi 7,4; **** lub: zbudować gościniec, przygotować drogę, jak ubity trakt - Ewangeliczny Instytut Biblijny - przekład literacki

20. Mądry2450 syn1121 rozradowuje* ojca1, lecz głupi3684 człowiek120 lekceważy** swą matkę517.* lub: być zadowolonym, radować się, unosić się radością, promienieć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - traktować z pogardą, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być nikczemnym

21. Głupota200 jest radością* dla pozbawionego2638 rozumu**, a człowiek376 roztropny8394 chodzi1980 prostą*** drogą.Prz 4,11; Prz 4,25; Ef 5,15* lub: wesołość, uciecha, zadowolenie; ** lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - iść prosto

22. Gdzie nie ma narady*, zamysły** są pokrzyżowane***; ostoją6965 się przy wielu7230 doradcach****.* lub: zgromadzenie, rada mędrców, krąg; ** lub: zamiary, wynalazki, myśli; *** łamać, naruszać, pokrzyżować; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - radzić, doradzać, udzielać rady

23. Człowiek376 jest zadowolony8057 z odpowiedzi4617 swoich ust6310; o jak dobre* jest słowo** we właściwym czasie6256!Iz 50,4* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, dobro moralne; ** lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa

24. Ścieżka734 życia2416 rozważnego* wiedzie w górę4605, aby uniknąć5493 Szeolu** w dole***.Flp 3,20; Kol 3,1* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być roztropnym, postępować rozważnie, mądrze; ** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; *** lub: poniżej, w dół, na dole

25. JHWH zniszczy5255 dom1004 pysznych*, lecz utwierdzi** granicę*** wdowy490.* lub: dumny, wyniosły, arogancki - por. Hi 11,12 Ps 94,2; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że ktoś stanie prosto, umocować, ustanowić; *** naruszenie granicy uważano za złamanie przymierza - Pwt 19,14

26. Myśli* złego7451 budzą odrazę** w JHWH, a słowa*** czystych2889 są przyjemne****.Prz 6,16; Mt 15,19* lub: zamysł, plan, wymysł; ** coś obrzydliwego, ohyda; *** lub: wypowiedź, powiedzenie, obietnica, nakaz; **** lub: łaskawość, rozkoszność, przyjazne zachowanie

27. Kto zdobywa* nieuczciwe zyski1215, krzywdzi** swój dom1004, a kto nienawidzi8130 łapówek***, będzie żył2421.* lub: uzyskać poprzez bezprawny gwałt, być chciwym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zakłócać, trapić; *** dosłownie: dar - tu w znaczeniu dawania daru w celu wpłynięcia na sposób myślenia i działania w określonym kierunku - łapówka

28. Serce3820 sprawiedliwego6662 rozmyśla* nad odpowiedzią6030, lecz usta6310 niegodziwych7563 tryskają** złem7451***.Prz 18,13; 1P 3,15* lub: rozważać, obmyślać, dumać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wylewać, wydzielać, powodować kipienie, buchać; *** tu: liczba mnoga

29. JHWH jest daleko* od niegodziwych7563, ale wysłuchuje8085** modlitwy8605*** sprawiedliwych6662.Ps 34,15* lub: oddalony, odległy, dalekie kraje; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słuchać, rozumieć, spełnić prośbę; *** por. w 8 przypis ***

30. Blask* oczu5869 rozwesela** serce3820, a dobra2896 nowina8052 wzmacnia*** kości6106.* dosłownie: źródło światła, świecące ciało niebieskie; ** por. w. 20 przypis *; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić grubym, namaścić, znaleźć tłuszcz

31. Ucho241 słuchające* upomnienia8433** życia2416, będzie przebywać*** wśród mądrych2450.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być posłusznym, słyszeć; ** nagany, kary, ostrzeżenia; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nocować, spędzić noc, przebywać, pozostawać

32. Kto odrzuca6544 karność*, gardzi** swoją duszą5315, a kto jest posłuszny8085 upomnieniu8433, nabywa7069 rozumu***.Prz 3,11; Prz 5,12; Prz 12,1* lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucać, odmawiać; *** serce, wnętrze, rozum

33. Bojaźń3374 JHWH jest pouczeniem4148 mądrości2451, a pokora* poprzedza6440 chwałę**.Hi 28,28* lub: cichość; ** chwała, splendor, majestat

↑↑

Rozdział 16

1. Do człowieka120 należą plany* serca3820, ale odpowiedź4617 języka3956 jest od JHWH.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: ustalenie, plan, przygotowanie

2. Wszystkie3605 drogi1870 człowieka376 wydają się czyste* w jego oczach5869, ale JHWH ocenia** duchy***.Prz 16,25; Prz 21,2; Prz 30,12* lub: prawe; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szacować, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odważać, odmierzać, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać przystosowanym do normy; *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr

3. Powierz*|IMP JHWH swoje dzieła4639, a twoje zamysły** zostaną utwierdzone3559.Ps 37,4* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - toczyć, zwijać, przytoczyć się - Ps 22,9 EIB - zepchnij, zdaj na ...; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: wymysły, plany, zamiary, myśl

4. JHWH uczynił6466 wszystko3605 dla swojego celu*, nawet1571 niegodziwego** na dzień3117 zły***.Iz 43,7; Obj 4,11* lub: odpowiedź, odzew, cel - por. Syr 43,14.26; ** lub: winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; *** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas)

5. Każde3605 wyniosłe* serce3820 budzi odrazę** w JHWH; ręka za rękę*** – nie zostanie uniewinniony****.Prz 8,13; Jk 4,6* lub: wysoki, dumny, wywyższony, pyszny; ** coś obrzydliwego; *** idiom: z całą pewnością prędzej czy później - Prz 11,21; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wolnym od winy, być oczyszczonym

6. W miłosierdziu* i prawdzie* przebłaganie** za nieprawość5771, a w bojaźni3374 JHWH oddzielenie5493 od zła7451.Ps 85,10; Prz 3,3* hebr. chesed przypis ** i emet przypis *** - często występują razem - Prz 14,22 hendiadys (?) - wierne miłosierdzie, szczere oddanie - por. EIBᴷ; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być pokrytym, czynić przebłaganie za, pojednanie

7. Gdy drogi1870 człowieka376 podobają* się JHWH, to godzi** On z nim nawet jego nieprzyjaciół***.2Krn 17,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć upodobanie w, przyjmować życzliwie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zawierać pokój z, powodować bycie spokojnym; *** lub: wróg osobisty bądź narodu

8. Lepiej2896 mieć mało4592 w sprawiedliwości* niż wiele dochodów** bezprawnych***.Ps 37,16; Prz 15,16; 1Tm 6,6-10* hebr.: cedaka - oznacza także okazanie łaskawości i przyjście z pomocą, prawość; ** lub: zysk, przychód, płody rolne, owoc, plon; *** sąd, orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej prawny - Ps 37,28 przypis *

9. Serce3820 człowieka120 obmyśla* swoją drogę1870, ale JHWH kieruje** jego krokami6806.Ps 37,23; Prz 16,1; Prz 19,21; Prz 20,24; Jr 10,23* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mieć w pamięci, zamyślać, planować, liczyć; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - utwierdzić, ustalić, dokonać, zrobić, umocnić

10. Wyrok* Boży jest na wargach8193 króla4428; jego usta6310 nie są wiarołomne** w sądzie4941.2Sm 14,17-20; 1Krl 3,28; Prz 18,14-15* tu: w sensie pozytywnym - decyzja, wyrocznia, negatywnym - czary, wróżby; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejawiać niewierność, zdradę, naruszać prawo

11. Sprawiedliwa4941 waga6425* i szale** należą do JHWH i wszystkie3605 ciężarki*** w trzosie3599 są Jego dziełem4639.* tu i Iz 40,12; ** lub: odważniki; *** tj. drogie kamienie, kamienie zawierające metal, kamień jako odważnik, zwykły kamień, narzędzia pracy

12. Niegodziwe7562 postępowanie6213 budzi odrazę8441 w królach4428, bo tron* zostanie utwierdzony** sprawiedliwością6666.Prz 25,6* lub: miejsce (honorowe), tron, miejsce do siedzenia, stołek; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utrwalonym, być niewzruszenie ustanowionym

13. Wargi8193 sprawiedliwe6664 są rozkoszą* królów4428, każdy z nich kocha157 tego, kto mówi1696 to, co słuszne**.Ps 101,5; Prz 14,35* lub: przyjemność, upodobanie, rozkosz, przychylność, łaska, życzliwość, życzliwe przyjęcie, uznanie, wola, intencja; ** lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty

14. Gniew* króla4428 jest posłańcem** śmierci4194, ale mądry*** człowiek376 uśmierzy**** go.Kaz 10,4* lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, oburzenie, złość; ** hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; *** lub: roztropny, uczony, zmyślny, bystry, mądry; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakrywać, uśmierzać, przejednywać, dokonywać przebłagania za grzech, czynić przebłaganie za

15. W jasności* twarzy** króla4428 jest życie2416, a jego przychylność*** jest jak obłok5645 z późnym deszczem****.Hi 29,23* lub: lampa, światło, kaganek; ** twarz, oblicze, obecność, osoba; *** łaska, życzliwość, życzliwe przyjęcie, uznanie - por. w. 13 przypis *; **** deszcz późny lub wiosenny (marzec, kwiecień) występujący przed zbiorami - por. Pwt 11,14 Hi 29,23 Jr 3,3 5,24, Oz 6,3

16. O wiele4100 lepiej2896 jest nabyć* mądrość2451 niż złoto2742; a nabyć7069 rozum** lepiej niż srebro***.Prz 3,14; Prz 4,5; Prz 8,10; Prz 22,1* lub: dostawać, nabywać, kupować, otrzymywać; ** rozumienie, rozeznanie, umiejętność oceny i analizy z umiejętnością dokonania właściwego wyboru; *** najwyższej próby - EIB srebro jako pieniądz

17. * Ubity trakt** to odstępowanie5493 od zła7451 prawych***; kto chroni**** swoją drogę1870, strzeże***** swojej duszy5315.* w. 17 według tekstu masoreckiego to środkowy wiersz Przysłów; ** hebr.: mᵉsillaʰ - droga publiczna, szeroka, ubity trakt, dobrze utrzymana; *** lub: szczery, sprawiedliwy; **** czuwać nad, bronić; ***** pilnować, zachować

18. Pycha* kroczy przed ruiną**, a wyniosły1363 duch przed upadkiem***.Est 3,5; Prz 18,12; Iz 2,11* lub: wywyższenie, majestat, duma, arogancja, buta; ** złamanie, rozbicie, ruina; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście - potknięcie, nieszczęście

19. Lepiej2896 być uniżonego* ducha7307 z pokornymi**, niż dzielić2505 łup*** z pysznymi****.* lub: niski, pokorny, lichy; ** biedny, skromny, słaby; *** lub: zdobycz, zysk; **** dumny, wyniosły, arogancki

20. Kto zważa* na5921 Słowo1697, znajduje4672 dobro2896, a kto pokłada ufność** w JHWH jest szczęśliwy***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć na, mieć wgląd, poświęcać uwagę, rozważać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, pokładać ufność; *** lub: szczęśliwość, błogosławieństwo, często w wykrzykniku

21. Tego, kto ma mądre2450 serce3820, nazywają* rozumnym995, a słodycz4986 warg8193 pomnaża3254 zrozumienie**.Prz 1,5; Prz 9,9; Prz 16,23* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być przyzywanym, głoszonym; ** uczoność, nauka, zrozumienie EIB - zdolność przekonywania, przyswajania nauki Biblia Gdańska - przydaje nauki, Biblia Poznańska - wzmacnia siłę przekonywania

22. Rozsądek* jest zdrojem4726 życia2416 dla jego posiadaczy**, a karą*** dla głupich191 jest głupota200****.Prz 10,11; Prz 13,14; Prz 14,27* lub: roztropność, rozum, wgląd, rozeznanie, aprobata; ** hebr.: ba’al - właściciel, pan, mąż; *** lub: łajanie, napomnienie, kara jako chłosta, pouczenie; **** lub: a umiejętność głupców jest głupotą - Biblia Gdańska nauczanie głupców jest głupotą - King James Version

23. Serce3820 mądrego2450 udziela jego ustom6310 rozwagi* i pomnaża3254 jego wargom8193 zrozumienie**.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być roztropnym; ** por. w. 21 przypis **

24. Miłe* słowa** są jak plaster6688*** miodu1706, słodyczą4966 dla duszy5315 i lekarstwem**** dla kości6106.Prz 15,26* lub: łaskawość, rozkoszność, przyjazne zachowanie; ** lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie, obietnica, nakaz; *** tylko tu i Ps 19,10; **** lub: zdrowie, uzdrowienie, uzdrawiający lek

25. Bywa* jakaś droga1870, która człowiekowi376 wydaje się słuszna**, lecz na końcu*** jest drogą1870 wiodącą do śmierci4194.Prz 14,12* lub: jest,; ** szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty; *** dalsza część, koniec, coś ostatniego, potomstw

26. Pragnienie* robotnika6001 pracuje** dla niego, bo usta6310 zgłodniałe przymuszają*** go.* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, akt woli lub uczuć, głód - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mozolić się, trudzić się, posługiwać się, służy mu - EIB; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pragnąć, przymuszać

27. Człowiek376 nikczemny* wygrzebuje** zło7451, a to, co na jego wargach8193 – jakby ogień784 płonący***.Prz 6,12; Prz 19,28; Jk 3,6* hebr.: belijja’al - bezwartościowość, nieużyteczność, niegodziwość, ruina - por. idiom: „słowo Beliala” w Ps 101,3; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kopać, wydobyć na wierzch, wygrzebać; *** lub: przypiekający

28. Człowiek376 przewrotny* roznieca** spory4066, a oszczerca*** rozdziela6504 przyjaciół441.* dosłownie: zboczenie, coś zboczonego, perwersja, występne knowania - por. Pwt 32,20; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyrzucić, wypuścić, wyzwolić; *** dosłownie: szemrać, szeptać, obmawiać, oczerniać - tylko w Księdze Przysłów

29. Człowiek376 gwałtowny* zwodzi** swojego bliźniego7453 i sprowadza1980 go na niedobrą2896 drogę***.Prz 1,10* lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - namawiać, kusić, zwodzić; *** hebr.: derek - droga, odległość, podróż, sposób, metaforycznie bieg życia, charakter moralny

30. Kto zamyka* swoje oczy5869, by myśleć** przewrotnie8419***, kto zaciska7169 swoje wargi8193 już popełnia3615 zło****.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - planować, zamierzać, oceniać, wymyślać, myśleć; *** w. 28 przypis *; **** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas)

31. Siwizna* jest koroną** chwały***, zostanie ona znaleziona**** na drodze1870 sprawiedliwości6666.Kpł 19,32; Prz 20,29* lub: wiek, siwa głowa, starość; ** lub: wieniec; *** piękno, świetność, cześć, chluba; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać odkrytym, mieć w posiadaniu

32. Lepszy2896 jest nieskory* do gniewu** niż mocarz***, a kto panuje**** nad swoim duchem7307, znaczy więcej niż zdobywca***** miasta.Prz 25,15; Prz 25,28; Prz 29,11* lub: cierpliwy, nieskory do ...; ** metafora - fuknąć gniewnie; *** człowiek silny, dzielny, potężny, bohater; **** rządzić, władać; ***** dosłownie: chwytać, łapać

33. Los1486* wrzuca2904** się w zanadrze2436, lecz każde3605*** jego rozstrzygnięcie**** zależy od JHWH.Joz 18,10; Prz 16,1; Prz 19,21; Prz 21,31* tj. praktyka rzucania losów /urim i turim/ - Wj 28,30 Kpł 8,8 przechowywanych w efodzie arcykapłana; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - być ciśniętym; *** lub: całe; **** decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok

↑↑

Rozdział 17

1. Lepszy2896 kawałek6595 suchego2720 chleba, a przy tym spokój*, niż dom1004 pełen4392 ofiar2077** z kłótnią***.Prz 15,17; Prz 21,9* lub: spokój, łatwość, pomyślność, obfitowanie; ** tj. mięsa lub pozostałości z części składanych ofiar - Ps 106,28 przypis ***; *** lub: niesnaski, spór, konflikt, kłótnia, sprawa w sądzie

2. Sługa* roztropny7919 zapanuje** nad synem1121, który przynosi hańbę*** i wśród8432 braci251 podzieli**** dziedzictwo5159*****.* lub: niewolnik - por. Wj 21,2; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, władać; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zawstydzić; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dzielić, przyznawać, udzielać; ***** lub: i wraz z jego braćmi będzie miał udział w ... - EIB

3. Tygiel4715* dla srebra3701, piec** dla złota2091, ale serca3826 bada*** JHWH.Ps 66,10; 1P 1,7* tj. grafitowy tygiel, tu i Prz 27,21; ** lub: piec hutniczy, naczynie do wytapiania; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sprawdzać, wykazywać, próbować

4. Nikczemnik* zwraca uwagę7181 na niegodziwe205 wargi8193, a oszust** słucha238*** zgubnego**** języka3956.1Sm 22,7-11; Prz 28,4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zadać ranę, wyrządzić krzywdę, postępować niegodziwie bądź nikczemnie; ** podstęp, krzywda, fałsz, oszustwo; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nakłaniać ucha; **** pożądanie, zniszczenie, klęska

5. Kto naśmiewa* się z ubogiego**, uwłacza*** jego Stwórcy6213, a kto się cieszy8056 z nieszczęścia343, nie zostanie uznanym za niewinnego5352.Hi 31,29; Prz 14,31; Prz 21,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szydzić, naigrawać się; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć niedostatek bądź głód; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przeciwstawiać się, urągać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić wyrzuty

6. Koroną* starców2205 są synowie1121 synów, a chlubą** synów są ich ojcowie1.Ps 127,3-5* lub: wieńcem; ** piękno, świetność, cześć, chluba

7. Wzniosła* mowa8193** nie przystoi*** głupiemu5036****, a tym bardziej637 szlachetnemu***** kłamliwa8267 mowa8193.* dosłownie: obfitość, sznur, doskonałość - Rdz 49,3, szlachetna - EIBᴷ; ** dosłownie: usta, wargi; *** lub: piękny, przystojny, stosowny; **** por. w. 21 przypis **; ***** lub: ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu

8. Łapówka* jest kamieniem68 łaskawości2580** w oczach5869 właściciela1167; gdziekolwiek3605 on się zwróci6437 – osiąga sukces***.* lub: dar - por. Prz 6,35 przypis ****; ** tu w znaczeniu talizmanu (?) - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, New International Version - urok; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować rozważnie, osiągnąć sukces

9. Kto przykrywa* przestępstwo**, szuka1245 przyjaźni160, a kto wyjawia*** sprawę1697, rozdziela6504 przyjaciół441.Prz 10,12; 1P 4,8* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ukryć, rozciągnąć na; ** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powtarzać, zmieniać (słowo)

10. Nagana* głębiej dotyka** rozumnego995, niż głupiego3684 sto razów***.* lub: napomnienie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zstępować, ingerować; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uderzać, bić

11. Zły7451 dąży* jedynie389 do buntu4805, dlatego zostanie wysłany** do niego okrutny394 posłaniec***.Kpł 19,16; Prz 11,13* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być odprawionym, zmuszonym, rozwiedzionym; *** hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł

12. Lepiej człowiekowi376 natknąć* się na niedźwiedzicę1677, której zabrano młode**, niż na głupca*** w jego głupocie200.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spotkać; ** pogrążony w żałobie, bezdzietny (wskutek utraty dzieci); *** lub: tępak, prostak, człowiek zadufany

13. Nie odstąpi* zło7451 od domu1004 tego, kto odpłaca** złem7451 za dobro2896.Ps 109,4-5; Jr 18,20; Rz 12,17; 1Tes 5,15; 1P 3,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odchodzić, usuwać, zostać usuniętym; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odnawiać, zwracać twarz ku, płacić zadośćuczynienie

14. Kto uwalnia6362 wodę4325*, zaczyna** kłótnię4066, dlatego porzuć5203|IMP spór***, zanim6440 wybuchnie1566****.Prz 25,8* lub: otwiera - domyślnie tamy (?); ** początek, coś pierwszego; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: niesnaski, spór, konflikt, kłótnia, sprawa w sądzie; **** tu i Prz 18,1 20,3

15. Kto usprawiedliwia* niegodziwego7563 i kto potępia** sprawiedliwego6662, zaiste1571 obaj8147 budzą odrazę*** w JHWH.Wj 23,7; Prz 11,1; Prz 24,23; Iz 5,23* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać sprawiedliwym, usprawiedliwiać, bronić sprawy, ocalić; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować niegodziwie, potępić jako winnego; *** coś obrzydliwego, ohyda

16. Po4100 co pieniądze* w ręku3027 głupca3684, by nabyć7069 mądrość2451? Lecz nie ma369 na to rozumu**?* dosłownie: cena, opłata za najem, zysk; ** lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce

17. Przyjaciel* kocha w każdym3605 czasie6256, i rodzi** się bratem251 w nieszczęściu***.Hi 6,14; Prz 18,24; J 15,13-14* lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - narodzić się por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - i staje się bratem w utrapieniu; *** ciężkie położenie, niedola

18. Człowiekiem120 pozbawionym2638 rozumu* jest ten, kto przyklaskuje w dłoń** i daje*** poręczenie6161 za swojego bliźniego****.Prz 6,1* lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce; ** idiom: uścisnąć dłoń (na znak porozumienia), poręczenie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dawać w zastaw - tu i 1Sm 17,18; **** w. 17 przypis *

19. Kto kocha157 przestępstwo*, kocha157 spór**, a kto podwyższa1361 swoją bramę***, szuka zagłady7667.* lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja; ** lub: niesnaski, spór, waśnie - Prz 13,10; *** metafora: pychy i wyniosłości w mowie - por. KULᴷ EIBᴷ EBCᴷ

20. Przewrotny* w sercu3820 nie znajduje4672 dobra, a kto ma pokrętny** język3956, wpada5307 w zło7451.Ps 18,26; Prz 10,10; Jr 23,36* lub: zniekształcony, wykrzywiony, przewrotny, wypaczony; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zmienić się, odwrócić, spaść, przestać działać

21. Ten kto spłodził3205 głupca3684, to na swoje zmartwienie*, a ojciec1 głupiego** nie doznaje radości***.* lub: żal, żałoba, ciężkość, zgryzota - Ps 119,9, Prz 10,1; ** hebr.: nabal - głupi, nierozumny; *** lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć

22. Radosne* serce3820 jest dobrym3190 lekarstwem**, a złamany*** duch7307 wysusza3001 kości1634****.Prz 12,25* lub: zadowolone; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: uzdrowienie, wyleczenie, lekarstwo, gojący; *** dosłownie: rażony, dotknięty, przybity, złamany - por. Iz 16,7; **** idiom: odbiera siłę

23. Niegodziwy7563 bierze łapówkę* z zanadrza**, aby naginać*** ścieżki734 prawa4941.Prz 23,8* lub: dar - por. Prz 6,35 przypis ****; ** por. Prz 6,27 przypis *; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zginać, spychać na bok, odpychać, obracać

24. Na854 twarzy* rozumnego995 widać mądrość2450, lecz oczy5869 głupca3684 błądzą aż po krańce7097 ziemi776**.Kaz 2,24* lub: twarz, oblicze, obecność, osoba, przed; ** metafora braku skupienia oraz braku jakichkolwiek zainteresowań mądrością

25. Głupi3684 syn1121 jest zmartwieniem* dla ojca1 i goryczą** dla rodzicielki***.Prz 10,1; Prz 15,20* lub: gniew, utrapienie, rozdrażnienie, smutek, żal; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - rodzić, wydawać na świat

26. Zaiste* to niedobrze3808 strong:H2896 wymierzyć karę** sprawiedliwemu6662, ani bić5221 szlachetnych*** za prawość3476.Prz 17,5; Prz 18,5; Prz 24,23-24* lub: także, nawet, co więcej, owszem, również, lecz, jednak, choć; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wymierzyć grzywnę, ukarać; *** por. w. 7 przypis *****

27. Kto ma poznanie*, powściąga** swoje słowa561, człowiek376 roztropny8394 jest spokojnego ducha***.Prz 10,19; Jk 1,19* lub: wiedza, mądrość, umiejętność, rozeznanie; ** lub: panować nad; *** lub: spokojny, opanowany (o duchu) - tu i Prz 25,25

28. Zaiste1571 głupi191 gdy milczy*, zostanie uznany2803 za mądrego2450, a kto zamyka331 swoje wargi8193 – za rozumnego**.Hi 13,5; Prz 10,19* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być cicho, uciszyć, być głuchym; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być roztropnym, zmyślnym, rozważnym, mieć zrozumienie

↑↑

Rozdział 18

1. Samotnik* dąży do1245** spełnienia własnych pragnień8378 i wtrąca*** się w każdą3605 sprawę. ****Jud 1,19* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - oddzielać, być oddzielonym, człowiek chodzący własnymi drogami, niechętny zbiorowemu działaniu - por. EIBᴷ; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - szukać, wymagać; *** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - odsłonić, obnażyć, wybuchnąć - por. Prz 17,14 przypis ****; **** lub: i z powodu każdej sprawy wybucha - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

2. Głupi3684 nie ma upodobania* w roztropności8394**, lecz raczej518 w objawieniu*** swojego serca3820.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, mieć przyjemność w, pragnąć, zachwycać się czymś, być ochoczym; ** por. Prz 2,2 przypis **; *** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - być odsłoniętym, objawić

3. Gdy przychodzi935 niegodziwy7563, przychodzi935 też pogarda937, a z hańbą* urąganie**.* lub: wstyd, upokorzenie, hańba; ** drwina, pogarda

4. Słowa1697 ust6310 człowieka376 są jak głębokie* wody4325, a źródło** mądrości2451 jak płynący potok***.Ps 78,2; Prz 20,5* lub: tajemniczy, niezgłębiony; ** lub: krynica, zdrój; *** lub: rwący potok, dolina, wadi, dolina rwącego potoku, szyb

5. Niedobrze3808 strong:H2896 jest popierać* osobę6440 niegodziwą7563, krzywdząc** sprawiedliwego6662 w sądzie***.Prz 17,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - inf.: unieść, podnieść, dźwigać, nieść, wspierać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - skłaniać, wpływać, zginać, spychać na bok; *** lub: decyzja prawna, wyrok

6. Wargi8193 głupiego prowadzą935 do sporu*, a jego usta6310 wołają** o ciosy***.Prz 28,24* lub: niesnaski, spór, konflikt, kłótnia, sprawa w sądzie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, przyzywać; *** uderzenia - tu i Prz 19,29

7. Usta6310 głupiego3684 są jego zgubą*, a jego wargi8193 sidłem** dla jego duszy5315.* lub: zniszczenie, ruina, trwoga; ** przynęta, wabik, sidła

8. Słowa1697 oszczercy* są jak przysmaki**, które1992 gładko zstępują3381 do głębi*** wnętrzności990.* lub: szemrać, szeptać, obmawiać, oczerniać - Prz 16,28 26,20.22; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpalepl - połykać szybko, pochłaniać żarłocznie, smakołyki; *** lub: brzuch, łono, metaforycznie: głębia Szeolu

9. Kto1571 okazuje się leniwym* w swojej pracy**, jest bratem251 wyrządzającego1167 szkodę***.* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - okazać się leniwym, zwlekać - Joz 18,3, okazać brak odwagi - Prz 24,19; ** zajęcie, praca, zawód, interesy, usługa; *** dosłownie: właściciel, pan zniszczenia, ruiny

10. Imię* JHWH jest potężną** wieżą4026, sprawiedliwy6662 ucieka*** do niej i jest bezpieczny****.Ps 116,13; Ps 148,13; Rz 10,9-13; Kol 3,17; 1J 5,13* imię reprezentuje charakter i autorytet Boga; ** dosłownie: mocną; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - biec szybko; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wysoko, być (bezpiecznie) umieszczonym

11. Majątek* bogatego6223 jest jego warownym5797** miastem7151 i murem2346 wysokim7682*** w jego wyobrażeniu****.Prz 10,15* lub: dobytek, wartość, cena; ** por. w. 10 przypis **; *** por. w. 10 przypis ****; **** lub: posążek, wyobrażenie, obraz, bałwan, złudzenie

12. Przed6440 upadkiem* serce3820 człowieka376 jest wyniosłe1361, a chwałę** poprzedza6440 pokora***.Prz 15,33; Prz 16,18; Łk 14,11* lub: złamanie, pęknięcie, skruszenie, rozbicie, ruina; ** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek - a także: ludzie - Rdz 34,13 Hi 19,9 Ps 8,5 21,5 - por. EIB Ps 30,13ᴷ; *** cichość

13. Kto odpowiada7725 słowem*, zanim wysłucha8085, jest to głupotą200 i ona1931** jest jego hańbą***.* lub: słowo, mowa, przedsięwzięcie, sprawa lub: odpowiada w sprawie; ** tj. głupota; *** wstyd, zniewaga

14. Duch* człowieka376 wspiera** go w jego chorobie4245***, lecz kto podniesie**** strapionego***** ducha*?* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis * człowiek (dzielnego) ducha wytrzyma ... - EIB, Biblia Warszawska; ** koniugacja czasownika - pilpel - forma czynno-intensywna - przetrwać, wspierać zachować; *** lub: niemoc; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, podtrzymać; ***** por. Prz 15,13 przypis *****

15. Serce3820 rozumnego995 nabywa* wiedzy**, a ucho241 mądrych2450 szuka1245 poznania1847.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostawać, nabywać, kupować, otrzymywać; ** lub: wiedza, mądrość, poznanie, umiejętność, rozeznanie

16. Dar* człowieka120 poszerza** mu miejsce i prowadzi5148 go przed wielkich***.Lb 18,11; Prz 9,16; Prz 21,14* lub: dar, ofiara, podarunek - w odróżnieniu od - Prz 6,35 przypis ****; ** lub: być szerokim, przestronnym (o pastwisku); *** lub: wielki, ogromny, głośny, starszy, wybitny

17. Sprawiedliwym6662 wydaje się ten, kto pierwszy7223 przemawia w swojej sprawie w sądzie*, jednak, gdy przyjdzie935 jego przeciwnik – sprawdzi** go.1Krl 3,16-28* lub: niesnaski, spór, konflikt, kłótnia, sprawa w sądzie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać (czegoś), przeszukiwać, zgłębiać, badać

18. Los*** kładzie kres7673 sporom4079 i rozstrzyga*** między996 potężnymi6099****.Prz 16,33* myśl nawiązuje do rzucania losów - por. Ps 78,55 przypis **; ** lub: dział, część (przyznana przez losowanie), los, dziedzictwo; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dokonywać podziału; **** potężny, rozległy, liczny

19. Urażonego* brata251 trudniej zdobyć niż warowne** miasto7151, a spory4066 są jak zasuwy*** w twierdzy759.Rdz 4,5; Dz 15,39* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zbuntowanym przeciwko, wycierpieć bunt, zerwać relację braterską; ** dosłownie: mocne; *** pręt, belka, sztaba

20. Owocem* swoich ust6310 nasyci** człowiek376 swoje wnętrze990***, nasyci7646 się plonem**** swoich warg8193.* lub: plon; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć w nadmiarze, otrzymać swoją porcję, nasycić się; *** lub: ciało, brzuch, głębiny; **** płody rolne, owoc, zbiory

21. Śmierć* i życie2416 są w mocy3027 języka3956, a kto go miłuje157, spożyje398 jego owoc6529.Mt 12,37; Ef 4,29; Kol 4,6; Tt 1,10-11; Jk 3,6-9* hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór

22. Kto znalazł4672 żonę802, znalazł4672 dobro* i otrzymał6329 łaskę** od JHWH.Prz 12,4; Prz 19,14; Prz 31,10; 1Kor 7,2* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, dobro moralne; ** lub: przyjemność, upodobanie, rozkosz, przychylność, łaska, życzliwość, życzliwe przyjęcie, uznanie, wola, intencja

23. Ubogi* prosi** błagalnie8469, ale bogaty6223 odpowiada6030 zuchwale***.Prz 19,7; Jk 2,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć niedostatek bądź głód; ** dosłownie: wypowiada; *** dosłownie: silny, potężny, zaciekły, zuchwały

24. Człowiek376 ma towarzyszy*, którzy przywodzą go do ruiny**, lecz bywa przyjaciel***, który przylgnie1695 bardziej niż brat251.Prz 17,17; J 15,14-15* lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny; ** lub: koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - być złamanym, być potłuczonym na kawałki, zgubić się nawzajem; *** przyjaciel - Est 5,10 Ps 88,19 Jr 20,5

↑↑

Rozdział 19

1. Lepszy2896 ubogi*, chodzący** w swej uczciwości***, niż człowiek o przewrotnych**** wargach8193, który jest głupcem3684.1Krl 9,4; Hi 2,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć niedostatek bądź głód; ** por. Prz 13,20 przypis *; *** lub: niepodzielność, całość, uczciwość, prostota, niewinność; **** lub: zniekształcony, wykrzywiony, wypaczony

2. Zaiste1571 nie jest dobrze2896 duszy* bez poznania**, a kto jest prędkich nóg, grzeszy***.Rz 10,2; Prz 21,5; Prz 28,20; Prz 29,20; Rz 10,2* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, pragnienie, akt woli - por. bez wiedzy gorliwość nie jest dobra - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski, gdzie nie ma rozwagi nawet gorliwość nie jest dobra - Biblia Warszawska; ** lub: wiedza, mądrość, rozeznanie; *** lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, grzeszyć, utracić

3. Głupota200 człowieka120 wypacza* jego drogę1870, lecz jego serce** gniewa*** się na JHWH.Ps 37,1; Iz 8,21; Obj 16,9* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wykręcać, odwracać, zniekształcać, wypaczać, znieprawiać, niszczyć; ** umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce; *** lub: gniewać się, wyglądać na zmartwionego, wyglądać smutno, nie mieć humoru

4. Bogactwo1952 przysparza* wielu7227 przyjaciół**, ale ubogi*** zostaje oddzielony**** od swojego przyjaciela7453.Prz 14,20* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zwiększyć, zrobić więcej, uczynić ponownie; ** kompan, towarzysz, współmieszkaniec, inny; *** biedny, chudy; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być podzielonym, oddzielonym, rozdzielonym

5. Fałszywy* świadek5707 nie umknie niewinny**, a kto zieje6315*** kłamstwem3577, nie ucieknie4422.Pwt 19,16-21* lub: kłamstwo, oszustwo, rozczarowanie, podstęp, krzywda, fałsz; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być czystym, być wolnym od winy, oczyszczonym; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wydychanie, wydawać dźwięki, sapać oddychać ciężko magicznym oddechem - por. Prz 6,19 KULᴷ

6. Wielu płaszczy*|AK się przed6440 dostojnikiem** i każdy3605 jest przyjacielem7453 człowieka376 dającego dary4976***.Prz 17,8; Prz 18,16* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - błagać, prosić, uspokajać, schlebiać; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu; *** dosłownie: dar

7. Wszyscy3605 bracia251 ubogiego* nienawidzą8130 go, tym bardziej637 dalecy7368 są od niego jego przyjaciele**; zabiega*** o nich usilnie słowami561, lecz ich nie ma.Ps 38,11; Prz 18,23* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć niedostatek bądź głód; ** towarzysz, przyjaciel, zaufany przyjaciel; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - gonić zawzięcie

8. Kto nabywa* rozumu3820, miłuje157 swoją duszę5315, a kto strzeże** roztropności***, znajdzie4672 dobro2896.Prz 16,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - otrzymywać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, ochraniać, bronić, ratować; *** zrozumienie, przenikliwość, praktyczna zdolność oceny postaw ludzkich

9. Fałszywy8267 świadek5707 nie umknie niewinny5352, a kto zieje* kłamstwem3577, zginie**.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wydychanie, wydawać dźwięki, sapać oddychać ciężko magicznym oddechem - por. Prz 6,19 KULᴷ; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginąć, umrzeć, zostać zgładzonym, zniknąć, zabłądzić

10. Głupiemu3684 nie przystoi* przepych**, tym bardziej637 słudze5650 panować4910 nad książętami***.* lub: piękny, przystojny, stosowny; ** lub: wykwintność, przepych, przyjemność, rozkosz, wygoda; *** lub: władca, wysoki urzędnik, naczelnik, dowódca, książę

11. Rozsądny* człowiek120 opanowuje** swój gniew639, a jego chwałą*** jest darować**** wykroczenie*****.Prz 14,29; Rz 12,18; Ef 4,32; Jk 1,19; 1P 4,8* lub: roztropność, rozsądek, wgląd, rozeznanie, aprobata; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydłużać; *** lub: cześć, piękno, chluba, świetność; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - inf. przejść nad; ***** lub: przewinienie, bunt

12. Wściekłość* króla jest jak ryk5099 lwa3715, a jego przychylność** jak rosa2919 na trawie6212.* lub: furia, burzenie się, oburzenie; ** łaska, życzliwość

13. Głupi3684 syn1121 jest klęską* dla swojego ojca1, a kłótliwa** żona802 jest jak nieustanne2956 kapanie*** z dachu.Prz 17,21; Prz 17,25* lub: upadek, klęska; ** niesnaski, spór; *** tu i Prz 27,15 cieknąca (rynna) - Biblia Warszawska jak kropla spadająca ustawicznie - Biblia Poznańska

14. Dom1004 i bogactwo1952 są dziedzictwem* po ojcach1, a roztropna** żona jest od JHWH.Prz 18,22* lub: majątek, dziedzictwo, mienie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być roztropnym, postępować rozważnie, mądrze

15. Lenistwo* pogrąża** w głębokim8639 śnie, a dusza5315 ospała*** będzie głodować7456.* lub: gnuśność; ** dosłownie: upaść, paść (o gwałtownej śmierci); *** lub: gnuśność, oszustwo, luźny, robić coś niedbale

16. Kto przestrzega8104 przykazania*, zachowuje** swoją duszę5315, ale kto gardzi959 swoimi drogami1870, zginie4191.Prz 13,13; Prz 15,32; J 14,15; J 14,21-23; J 15,10* hebr.: micwaʰ - przykazanie, prawo, nakaz; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad

17. Kto lituje* się nad ubogim1800, pożycza3867 samemu JHWH, a On mu odpłaci** za jego dobrodziejstwo1576.Prz 28,27; Kaz 11,1; Mt 10,42; Mt 25,40* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uczynić przychylnym, być łaskawym; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynagradzać straty, czynić bezpiecznym, nagradzać

18. Karć*|IMP swojego syna1121, dopóki jest nadzieja8615, lecz nie unoś5375 się**|IMP, aby czasem nie umarł***.Pwt 18,18; Prz 13,24; Hbr 12,7-10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utrzymywać w karności, karcić, karać, chłostać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** dosł: nie unoś swojej duszy; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zabić, uśmiercić

19. Kto unosi* się wielkim**|HAP gniewem1632, zasługuje na karę***, bo jeśli go uwolnisz5337 od niej, to jeszcze5750 uczyni to ponownie3254****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, podnieść, brać; ** dosłownie: szorstki, surowy; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: grzywna, odszkodowanie; **** (za) wielki gniew nakładaj grzywnę, bo jeśli oszczędzisz (jej), to jeszcze zwiększysz (go) - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

20. Posłuchaj8085|IMP rady* i przyjmij6901|IMP pouczenie**, byś był mądry2449 w przyszłości319***.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: zamysł, rada, plan, decyzja; ** dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara; *** czas ostatni, późniejszy

21. Wiele7227 jest zamysłów* w sercu3820 człowieka376, ale rada6098 JHWH – ta się ostoi**.Ps 33,10; Prz 16,1; Prz 16,9; Iz 14,26-27; Hbr 6,17-18* lub: wymysły, plany, zamiary, wynalazki, myśli; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pojawić się, trwać, rosnąć w siłę, utwierdzić się

22. Pragnieniem* człowieka120 jest jego dobroć**, a lepszy jest człowiek376 ubogi7326 niż kłamca3577.Prz 19,1; Prz 28,6* lub: pragnienie, życzenie, tęsknota serca, negatywnie: żądza, chciwość; ** lub: łaskawość, hańba, zniewaga człowiek pożąda zysku - Biblia Poznańska bezczynność człowieka jest jego wyrzutem - Biblia Tysiąclecia zyskiem człowieka jest jego dobroć - Biblia Warszawska

23. Bojaźń* JHWH prowadzi do życia2416 – i nasycony** odpoczywa***; nie nawiedzi6485**** go zło7451.Prz 10,27; Prz 14,27* lub: bojaźń (Boża), szacunek, nabożna cześć, pobożność; ** lub: zaspokojony, najedzony obficie; *** lub: spędzić noc, przebywać; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być odwiedzanym

24. Leniwy6102 grzebie* swą ręką w misie6747**, jednak1571 do ust6310 jej*** nie podnosi7725****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ukryć, kłaść potajemnie, grzebać; ** lub: naczynie; *** lub: go - tj. naczynia; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać twarz ku, powracać

25. Uderz5221 szydercę*, a prosty** stanie się bystrzejszym6191; napominaj*** rozumnego995, a pojmie995 wiedzę****.Prz 17,10; Prz 21,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chełpić się, gardzić, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - szydzić; ** lub: nieuczeni, naiwni, chętni do nauki, o otwartym umyśle; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - karcić, besztać, strofować, ganić; **** mądrość, poznanie, umiejętność

26. Kto napada* ojca1 i wypędza** matkę517, ten jest synem1121 przynoszącym wstyd954*** i hańbę2659***.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - napadać, pustoszyć, popełnić czyn karygodny - źle traktuje - EIB, kto znieważa ojca - Biblia Tysiąclecia; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zmuszać do ucieczki; *** hendiadys

27. Synu1121 mój, przestań*|IMP słuchać8085|INF pouczeń4148, które oddalają** cię od słów561 mądrości1847***.Pwt 13,1; Prz 14,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaniechać, położyć kres; IMP imperativus - tryb rozkazujący; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - skręcać, błąkać się gdy przestaniesz słuchać ... oddalisz się - Biblia Warszawska - por. Gessenius Gesenius’ Hebrew Grammar ed. E. Kautsch §114o; *** por. wiersz w King James Version

28. Nikczemny* świadek5707 gardzi** sądem4941, a usta6310 niegodziwych7563 pożerają*** nieprawość205.Hi 15,16* hebr.: belijja’al - bezwartościowość, nieużyteczność, niegodziwość, ruina - por. idiom: „słowo Beliala” w Ps 101,3; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chełpić się; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - połykać, pochłonąć

29. Kara* jest przygotowana3559 dla szyderców**, a razy*** na grzbiet1460 głupców3684.* tj. akt sądzenia, sąd, kara tu: l.mn.; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chełpić się, gardzić, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - szydzić - w. 28 przypis **; *** uderzenia, ciosy - tu i Prz 18,6

↑↑

Rozdział 20

1. Wino3196 to szyderca*, mocny trunek** – pieniacz***, a każdy3605, kto od nich się zatacza****, jest niemądry2449.Prz 23,29-35; Iz 28,7; Oz 4,11; Ef 5,18* por. Prz 19,29 przypis **; ** hebr.: sekar - (sycera) - mocny, odurzający, sfermentowany napój, trunek z owoców, zwłaszcza z daktyli, zbóż lub miodu - piwo (?); *** lub: być niespokojnym, krzyczeć, wrzeszczeć, pałać gniewem; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - skręcać, zataczać się, błąkać się, być odurzonym

2. Przerażenie*, które budzi król4428**, jest jak ryk5099 lwa3715; kto go rozgniewa5674***, grzeszy2398 przeciwko swojej duszy5315.Prz 19,12* lub: trwoga; ** lub: przerażenie króla, jest jak ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek gniew ... - EIB; *** tu wyrażenie problematyczne w hebrajskim - Septuaginta - drażni

3. Chwałą* człowieka376 – zaprzestać** sporu***, lecz każdy3605 głupiec191 wybucha****.* hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek - por. Prz 3,16 przypis **; ** lub: siedzieć spokojnie (?); *** kłótnia, sprawa w sądzie; **** dosłownie: odsłonić, obnażyć (zęby), wybuchnąć (o sporze)

4. Leniwy* nie orze2790 jesienią**, dlatego będzie szukał*** plonu w żniwa7105, a tu nic369.* lub: gnuśny; ** czas żniw, jesień, zima - tj. czas zasiewów, po wczesnych deszczach w październiku i listopadzie - EIB; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pytać, radzić się, zabiegać o, szukać, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - żebrać

5. Plan* w sercu3820 człowieka376 to głęboka6013 woda4325, lecz człowiek376 roztropny** czerpie*** z niej.* lub: zamysł, rada, plan, decyzja; ** lub: zrozumienie, przenikliwość, praktyczna zdolność oceny postaw ludzkich i ich działań; *** dosłownie: zaciągnąć, zasięgać rady

6. Wielu jest ludzi120 i człowiek376 rozgłasza* swą dobroć**, lecz kto znajdzie4672 człowieka376 godnego zaufania***?Prz 25,14; Mt 6,2; Łk 18,11* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, wołać, głosić; ** łaskawość, życzliwość; *** lub: wierność, ufność, wiarygodność - Pwt 32,20 Iz 26,2

7. Sprawiedliwy6662 postępuje1980 uczciwie8537, błogosławieni* są po nim310 jego synowie1121.Prz 14,2; Prz 19,1; 2Kor 1,12* lub: szczęśliwi - por. Ps 1,1 przypis *

8. Król4428 siedzący3427 na sędziowskim1779 tronie* rozprasza** swoimi oczami5869 wszystko3605, co jest złe***.* lub: miejsce (honorowe), tron; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozrzucić, rozproszyć, przewiewać, przesiać; *** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas)

9. Kto4310 powie559: Oczyściłem* swoje serce3820, jestem czysty2891 od swego grzechu**?1Krl 8,46; Hi 14,4; Kaz 7,20; Jr 13,23; 1J 1,8-10* lub: uczynić czystym, oczyścić, utrzymywać w czystości; ** lub: kara za grzech, ofiara za grzech, oczyszczenie z grzechu

10. Dwojakie odważniki* i dwojaka efa** – obie8147 te rzeczy budzą odrazę*** w JHWH.Pwt 25,13; Pwt 20,23; Prz 11,1* dosłownie: kamień i kamień; ** efa i efa jednostka miary objętości ciał sypkich i płynów - 22,9 l. - pojemnik; *** lub: coś obrzydliwego, ohyda, nieczystość rytualna

11. Nawet1571 młodzieńca* daje się poznać5234 po uczynkach**, czy518 jego czyn6467 jest czysty2134 i prawy***.* lub: chłopiec, sługa; ** lub: nawyk; *** szczery, sprawiedliwy, prawidłowy

12. Ucho241, które słyszy8085 i oko5869, które widzi7200, zaiste1571 oba8147 uczynił* JHWH.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, pracować, wykonywać, powodować

13. Nie kochaj157 spania*, byś nie zubożał**; otwórz6491 oczy, a nasycisz*** się chlebem3899.* dosłownie: snu; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wywłaszczonym, popaść w biedę; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć w nadmiarze, otrzymać swoją porcję, nasycić się

14. Marne*, to marne*, mówi559 nabywca7069, lecz odchodząc235 chwali** wtedy227 siebie.* dosłownie: złe; ** koniugacja czasownika - hitpalepl - chełpić się, chlubić się, przechwalać się

15. Istnieje3426 złoto2091 i obfitość* pereł6443, lecz rzeczą** cenną*** są wargi8193 rozumne1847.* lub: obfitość, mnóstwo, wielkość, liczebność; ** dosłownie: przedmiot, narzędzie, ozdoba - por. Rdz 24,53; *** lub: wartość, drogocenność, szacunek, świetność, przepych

16. Zabierz3947|IMP szatę899 tego, kto ręczył* za obcego**, ponieważ ręczył za cudzoziemki***, zabierz zastaw****|IMP.Pwt 25,13; Pwt 20,23; Prz 11,1IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dawać w zastaw, wymieniać, zobowiązywać; ** być obcym, być przybyszem - Prz 7,5 Pwt 24,12-13 Prz 6,1-5; *** wg ketiv - cudzoziemców, wg quere - cudzoziemki; **** lub: mieć jako porękę

17. Smaczny* jest dla człowieka376 chleb3899 podstępnie** zdobyty, lecz potem310 jego usta6310 zostaną napełnione4390 żwirem2687.Prz 9,17* lub: być przyjemnym, być słodkim, być miłym; ** lub: kłamstwo, oszustwo, podstęp - chleb oszustwa - Biblia Tysiąclecia, Biblia Poznańska

18. Plany* są utwierdzone3559 dzięki radzie**, a wojnę4421 prowadź6213|IMP z doradztwem***.Prz 15,22; Prz 24,6* lub: myśl, zamysł, plan, wymysł, wynalazek; ** lub: zamysł, rada, plan, decyzja; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: wskazówka, naprowadzenie, dobra, mądra rada

19. Plotkarz* chodzi1980 i ujawnia1540 tajemnice**; nie zadawaj6148 się z tym, który wciąż otwiera6601*** usta8193.Prz 11,13* lub: gaduła, oszczerca, donosiciel; ** potajemna rada, narada, zgromadzenie; *** prostak w mowie - EIBᴷ, gaduła - KULᴷ

20. Kto przeklina* swojego ojca1 lub swoją matkę517, tego lampa** zgaśnie1846 w najgłębszej380 ciemności2822***.Wj 21,17; Prz 30,11; Mt 15,4* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić nikczemnym; ** światło, kaganek; *** wg ketiv: źrenicy (oka) ciemności, wg quere: w najgłębszej ciemności - idiom: śmierć bez potomstwa (?) por. Prz 13,8 - WBCᴷ

21. Dziedzictwo* chciwie973** zdobyte na początku7223 nie będzie błogosławione1288 na końcu319.Prz 28,20; Prz 28,22* lub: majątek, dziedzictwo, mienie; ** wg quere - szybko zdobyte

22. Nie mów559: Odpłacę* złem. Czekaj**|IMP na JHWH, a wybawi3467 cię.Pwt 32,35; Prz 17,13; Prz 24,29; Rz 12,17; 1Tes 5,15* lub: wynagradzać straty, płacić, nagradzać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypatrywać z niecierpliwością; IMP imperativus - tryb rozkazujący

23. Dwojakie odważniki* budzą odrazę** w JHWH, a fałszywe4820 szale*** nie są dobre2896.Mi 6,11* dosłownie: kamień i kamień; ** lub: odważniki, szale wagi - tu l.m. - por. Prz 11,1; *** coś obrzydliwego - por. w. 10

24. Od JHWH zależą kroki4703 mężczyzny*; jak ma człowiek120 zrozumieć** własną drogę1870?Ps 37,23* lub: mocarz, wojownik, bohater; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzegać, rozpoznawać, rozumieć, wiedzieć

25. Sidłem* dla człowieka120 jest powiedzieć nierozważnie**|JUS: Święte6944! i zastanowić1239 się dopiero310 po złożeniu ślubów***.Lb 30,2; Pwt 23,21* lub: przynęta umieszczona w pułapce; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: przemawiać nierozważnie, mówić jak oszalały, połykać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** lub: przysięgi - tu w l.mn., uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - Lb 6,2.5.21 lub ślub na rzecz świątyni - por. Mk 7,11

26. Mądry2450 król4428 rozprasza* niegodziwych7563 i zwraca7725 w stronę5921 ich koło**.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozrzucić, rozproszyć, przesiewać; ** myśl nawiązuje do wykorzystania koła przy młóceniu (?) - Iz 28,26-27 tu jako hebrajski paralelizm - król przesiewa ... niczym kołami - por. EIBᴷ

27. Duch* człowieka120 jest lampą** JHWH, badający*** wszystkie głębiny**** wnętrza*****.* hebr.: neszamaʰ - oddech, tchnienie, istota żywa, duch - rodzaj żeński - por. ruaʰ; ** lub: lampa, światło, kaganek; *** tu: imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - możliwe: On (Bóg) bada, sprawdza - rodzaj męski; **** brzuch, łono, metafora: głębia Szeolu; ***** komnata, najbardziej wewnętrzna część, wnętrze

28. Miłosierdzie* i prawda** strzegą5341 króla4428, a jego tron3678 oparty*** jest na miłosierdziu2617****.2Sm 7,11-16; Ps 89,19-38* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - utrwalić, wzmocnić; **** hebr.: chesed i emet - terminy często występujące razem - por. Ps 25,10 40,10.11 57,3

29. Chlubą* młodzieńców970 jest ich siła3581, a ozdobą** starców2205 – sędziwość***.Kpł 19,32* lub: piękno, świetność, cześć, chluba; ** ozdoba, świetność, majestat, cześć, chwała; *** wiek, siwa głowa, starość

30. Sińce* i rany** służą starciu4838*** zła7451, a razy**** – oczyszczeniu głębi990 wnętrza2315.* lub: pręga, rana, cios; ** siniak, rana; *** tu: ketiv, qere - są środkiem czyszczącym; **** lub: cios, rana, chłosta, plaga

↑↑

Rozdział 21

1. Serce3820 króla4428 jest w ręku3027 JHWH jak potoki* wód4325; kieruje** je, dokąd3605 strong:H834 chce***.Ps 57,7; Dn 2,21* lub: kanał, koryto (rzeki), strumień, podział; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - skłaniać, wpływać; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pragnąć, mieć upodobanie

2. Każda3605 droga1870 człowieka wydaje się słuszna* w jego oczach5869, ale JHWH ocenia** serca3826.Prz 12,15; Prz 16,2; Prz 16,25; Prz 30,12; Ga 6,3* lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szacować, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odważać, odmierzać - por. Ps 75,3 przypis **

3. Czynienie6213 sprawiedliwości6666 i prawa* JHWH przedkłada** ponad ofiarę***.1Sm 15,22; Iz 1,16; Oz 6,6; Mi 6,6; Mk 12,33* lub: sąd, orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej prawny - por. Ps 37,28 przypis *; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wybranym - wypróbowanym, preferowanym bardziej niż; *** hebr.: zebah - ofiara wspólnotowa - Pwt 26,14

4. Wyniosłe7311 oczy5869 i nadęte* serce3820 to lampa5216** grzechu2403 niegodziwych7563.Hi 4,8* dosłownie: szeroki, obszerny, wyniosły - Ps 101,5; ** wg wokalizacji MT - uprawianie ziemi stąd: to ziemia uprawna, świeżo uprawiony ugór nieprzynoszący wielu plonów - por. Jr 4,3 - KULᴷ

5. Plany* pracowitego** przynoszą pewny389 dostatek***, a plany każdego3605 działającego w pośpiechu213 pewne389 ubóstwo****.* lub: wymysły, plany, zamiary, myśli; ** pilny, bystry; *** lub: obfitość, zysk; **** brak, niedostatek, potrzeba

6. Wejście w posiadanie6467 skarbów* za pomocą kłamliwego8267 języka3956 to marność**, za którą gonią*** poszukujący1245 śmierci4194.* lub: składnica, arsenał, zasoby, skarb, spichlerz; ** dosłownie: para, oddech, daremnie - Kaz 2,2; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być pędzonym tu i tam

7. Przemoc* niegodziwych7563 porywa** ich samych, bo3588 odmawiają*** czynić6213 tego, co słuszne****.* lub: spustoszenie, gwałt, zniszczenie; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odciągać, wywlekać - Ha 1,15; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odmawiać, odrzucać; **** lub: prawość, słuszność w sądzie

8. Kręta* jest droga1870 człowieka376 winnego**, ale dzieło6467 czystego2134 jest prawe***.Prz 2,15; Prz 20,11* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wykręcony, przewrotny, bardzo kręta - EIBᴷ; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: obarczony winą, obcy, przestępczy; *** lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty

9. Lepiej2896 mieszkać3427 w kącie6438, na dachu* niż z kłótliwą** żoną we wspólnym*** domu1004.* płaskie dachy służyły również jako tarasy; ** lub: niesnaski, spór; *** związek, towarzystwo, grupa

10. Dusza5315 niegodziwego7563 pragnie* zła7451, a jego bliźni** nie znajduje łaski*** w jego oczach.Prz 14,21; Jk 2,16* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - łaknąć; ** lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny; *** lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - doznawać przychylności, łaski, względów

11. Gdy się karze* szydercę3887, prosty** mądrzeje2449, a gdy uczą7919*** mądrego2450, przyjmuje wiedzę****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wymierzyć grzywnę, ukarać; ** lub: nieuczeni, naiwni, chętni do nauki, o otwartym umyśle; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - postępować rozważnie, mądrze; **** poznanie, mądrość

12. Sprawiedliwy6662* zważa** na dom1004 niegodziwego7563 i na niegodziwego7563 kieruje*** nieszczęście****.* dotyczy Boga (?) - Iz 24,16 Hi 34,17; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć na, mieć wgląd, poświęcać uwagę, uczyć - w. 11 przypis ***; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wykręcać, odwracać, zniekształcać; **** zło, niedola, krzywda, przeciwność losu, nieszczęście, niegodziwość

13. Kto zatyka331 swoje ucho241 na wołanie* ubogiego**, także on1931 będzie krzyczał***, lecz nie uzyska odpowiedzi****.Mt 18,30-35; Jk 2,13* lub: krzyk, wrzawa; ** biedny, chudy; *** krzyczeć, przyzywać; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - uzyskać odpowiedź, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować

14. Dar* przekazany w skrytości** łagodzi*** gniew****, a podarek7810 z zanadrza2436 – potężny5794 gniew*****.Prz 17,8; Prz 18,16* lub: dar, ofiara, podarunek - w odróżnieniu od - Prz 6,35 przypis ****; ** lub: potajemnie; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: uspokoić, ukoić, podporządkować, opanować; **** metafora: fuknąć gniewnie; ***** żar, furia, wściekłość

15. Sprawiedliwy6662 cieszy* się, gdy stosuje6213 prawo4941, lecz na czyniących6466 nieprawość** nadejdzie zguba4288***.Hi 31,3; Prz 6,8; Łk 13,27; Rz 13,13* lub: uciecha, pomyślny skutek, zadowolenie, wesołość; ** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult; *** trwoga

16. Człowiek120, który zbacza8582 z drogi1870 rozsądku*, odpocznie5117 w zgromadzeniu** cieni7496***.Ps 49,14; Prz 2,18; Prz 9,18* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być roztropnym, postępować rozważnie, mądrze; ** hebr.: kahal - wspólnota, zbór JHWH; *** hebr.: refa’ im - duchy, widma, cienie, martwe duchy, umarli - tylko w l.mn. - Hi 26,5 Iz 14,9 Iz 26,14

17. Kto kocha157 uciechę8057*, będzie człowiekiem376 w potrzebie**, a kto kocha157 wino3196 i olejek***, nie wzbogaci6238 się.Ps 23,5; Pwt 28,40* por. w. 15 przypis *; ** człowiekiem niedostatku (jest) - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** tłuszcz, olej, oliwa z oliwek, wonny olejek - Prz 27,9 Am 6,6

18. Niegodziwy7563 będzie okupem* za sprawiedliwego6662, a odstępca898 – za prawych**.* lub: cena za życie, okup, łapówka - por. Wj 21,30; ** por. w. 8 przypis ***

19. Lepiej2896 mieszkać3427 w ziemi776 pustynnej4057 niż z kłótliwą* i złośliwą3708** żoną802.* lub: spór, niezgoda, przedmiot sporu; ** rozdrażnienie, złość

20. Godne pożądania214* zasoby** i olej8081 są w siedzibie5116 mądrego2450, lecz głupi*** człowiek je przejada****.Hi 20,15* koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - por. Biblia Poznańska; ** lub: składnica, skarb, zasoby, zapasy tu: l.poj.; *** głupek, tępak, prostak, człowiek zadufany; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - łykać, trwonić

21. Kto podąża7291 za sprawiedliwością6666 i miłosierdziem*, znajdzie4672 życie2416, sprawiedliwość6666 i chwałę**.Prz 15,9; Mt 5,6* lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek, ludzie - Prz 3,16 przypis **

22. Mądry2450 wspiął* się na mury miasta5892 mocarzy** i powalił*** umocnienie****, któremu ufali*****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, wstępować; ** lub: człowiek dzielny, potężny, bohater; *** ściągnąć, zdjąć z, leżeć twarzą do ziemi; **** moc, siła; ***** zaufanie, miejsce ucieczki

23. Kto strzeże* swoich ust6310 i języka3956, strzeże* swojej duszy5315 przed udręką**.Prz 12,13; Prz 13,3; Prz 18,21; Jk 3,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachowywać, mieć pieczę nad, strzec, czuwać; ** lub: ciężkie położenie, niedola

24. Hardy* i butny3093 szyderca3887 – oto imię8034 tego, kto działa6213 z butą2087 furii**.* lub: ktoś butny, dumny, zuchwały; ** nadmiar, wybuch, wściekłość - z nadmiaru pychy - EIB, z pychą bez miary - Biblia Poznańska

25. Pragnienie* leniwego6102 zabija4191 go, bo jego ręce odmawiają** pracy6213.Prz 10,4* lub: pożądanie, życzenie, tęsknota serca, westchnienie; ** tj. koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odmówić wykonania czegoś, odrzucać - Iz 1,20

26. Przez cały3605 dzień pożąda* tęsknie8378**, lecz sprawiedliwy6662 daje5414 i nie szczędzi***.* lub: pragnąć, tęsknić za, żywić pożądanie; ** por. w. 25 przypis *; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powstrzymać, zatrzymać dla siebie, oszczędzić

27. Ofiara* niegodziwych7563 budzi odrazę**, a tym bardziej, gdy jest składana*** w złych zamiarach****.Prz 15,8* hebr.: zebah - ofiara, ofiara wspólnotowa - Pwt 26,14; ** lub: coś obrzydliwego; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wprowadzać, wnosić, sprawić coś, zgromadzić; **** lub: niegodziwy pomysł, niegodziwość, bałwochwalstwo

28. Fałszywy* świadek5707 zginie6, lecz kto umie słuchać8085, będzie przemawiał** nieustannie***.* lub: kłamstwo, fałsz, coś zwodniczego; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mówić, obiecywać; *** wybitność, ciągłość lub: będzie miał ostatnie słowo - por. Hi 23,7 - Word Biblical Commentary EIBᴷ

29. Niegodziwy7563 człowiek376 ma zatwardziałe* oblicze6440**, ale prawy3477 – on wytycza*** swoje drogi1870****.* dosłownie: uczynić mocnym, wzmocnić; ** lub: pokazuję siłę ... na swojej twarzy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek prze przed siebie - EIBᴷ; *** wg ketiv - przygotowywać, umacniać, wg qere - rozmyśla nad, próbuje zrozumieć; **** wg qere swoją drogę

30. Nie ma mądrości2451, nie ma zrozumienia*, nie ma rady** wobec*** JHWH.* lub: zrozumienie, przenikliwość, rozum - por. Prz 2,2 przypis **; ** lub: plan, zamysł, akt decyzji; *** przeciw, przed oczyma

31. Konia5483 przygotowuje* się na dzień bitwy4421, ale wybawienie** zależy od JHWH.* lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - zostać utwierdzonym, zamocowanym, być gotowym; ** lub: pomoc, wybawienie, zbawienie, zwycięstwo

↑↑

Rozdział 22

1. Lepiej jest wybrać* dobre imię** niż wielkie7227 bogactwo6239, a przychylność*** lepsza2896 jest niż srebro3701 i złoto2091.Kaz 7,1* dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wybranym; ** imię reprezentuje charakter; *** hebr.: hen - łaska, urok, elegancja, uznanie

2. Bogaty6223 i ubogi* spotykają** się; JHWH Stwórcą*** każdego3605|P z nich.Prz 29,13; Ps 49,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć niedostatek bądź głód; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - spotkać się razem; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - wykonywać, robić, postanawiać; P Liczba mnoga

3. Roztropny* dostrzega7200 zło7451** i ukrywa się, ale prości*** idą dalej5674 i ponoszą karę****.Prz 27,2* lub: zmyślny, rozsądny; ** niebezpieczeństwo, nieszczęście; *** lub: nieuczeni, naiwni, chętni do nauki, o otwartym umyśle; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ukaranym grzywną

4. Skutkiem* pokory** i bojaźni*** JHWH jest bogactwo6239, chwała**** i życie2416.Iz 33,6* lub: konsekwencja, wynik, skutek, zysk, nagroda; ** cichość; *** lub: szacunek, cześć; **** majestat, splendor - Prz 3,16 przypis **

5. Ciernie6791 i sidła* są na drodze1870 przewrotnego**; kto strzeże*** swojej duszy5315, trzyma się od nich z dala7368.* lub: pułapka na ptaki, sidła, potrzask; ** dosł: krętej - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek zniekształcony, wypaczony; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, strzec, mieć pieczę nad

6. Pouczaj*|IMP chłopca** stosownie do*** jego drogi1870, a gdy się zestarzeje2204, nie odstąpi**** od niej4480.Pwt 6,7; Ef 6,4; 2Tm 3,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szkolić, poświęcać - Pwt 20,5; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** niemowlę - Wj 2,6 małe dziecko - Jr 1,6 nastolatek - Rdz 37,2 młodzieniec, sługa; *** lub: co do sprawy, z powodu; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zboczyć, zejść z drogi

7. Bogaty6223 panuje* nad ubogimi7326, a ten, kto pożycza3867, jest sługą5650 dla człowieka376, który mu pożycza3867.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, władać

8. Kto sieje* nieprawość**, żnie7114 nieszczęście***, a rózga7626 położy kres**** jego furii5678.Hi 4,8; Oz 8,7; Oz 10,13; Ga 6,7-8; 2Kor 9,7* lub: rodzić; ** lub: niesprawiedliwość, nieprawość, zło; *** niegodziwość; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dojść do kresu, zniknąć, zniszczyć, kończy się

9. Kto jest szczodry* – ten1931 będzie błogosławiony1288, bo ofiarowuje5414 swój chleb3899 nędzarzowi**.Prz 11,25; 2Kor 9,6* idiom: kto ma dobre oko - tj. wspaniałomyślny, łaskawy, nieskąpy, dobrotliwy - por. złe oko - Mt 6,23 przypis **; ** lub: marny, biedny, słaby, chudy

10. Wypędź* szydercę3887, a ustanie** spór4066, zakończy*** się kłótnia1779 i zniewaga7036****.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odpędzić, przegnać; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odchodzić, iść; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaprzestać, odpocząć, zaniechać; **** wstyd, hańba

11. Kto kocha157 czystość2890 serca2889* – tego wdzięk** warg8193, zyskuje przyjaźń*** króla4428* tu: ketiv - KULᴷ, wg qere: czyste serce - Biblia Ekumeniczna czystych sercem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: łaska, urok, uznanie; *** król (jest jego) przyjacielem

12. Oczy5869 JHWH strzegą5341 pragnących wiedzy* i On obala** słowa1697 zdrajcy***.* lub: mądrość, poznanie, rozeznanie; ** lub: niszczyć; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować zdradziecko, podstępnie, gorszyć

13. Leniwy6102 mówi*: Lew738 chodzi na zewnątrz**, będę rozszarpany*** na środku8432 placu****.* wypowiedź ironiczna - por. BPᴷ; ** na zewnątrz, ulica, strona zewnętrzna; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać zgładzony, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mordować; **** przestronne, otwarte miejsce, plac

14. Usta6310 obcych* kobiet są jak głęboki dół**; wpadnie*** tam ten, na kogo JHWH się gniewa****.* lub: żona innego mężczyzny, kobieta cudzołożna - por. Prz 5,3.20; ** lub: otchłań, dół - Jr 18,20; *** paść ( o gwałtownej śmierci); **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oburzyć się, potępiać, przeklinać

15. Głupota200 przywiązana* jest do serca3820 chłopca**, ale rózga7626 karności*** odsunie**** ją od niego.Prz 13,24; Prz 19,18; Prz 23,13; Prz 29,15; Prz 29,17; Hbr 12,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiązać, stowarzyszać się, spiskować; ** niemowlę - Wj 2,6 małe dziecko - Jr 1,6 nastolatek - Rdz 37,2 młodzieniec, sługa; *** lub: dyscyplina, pouczenie; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odejść daleko

16. Kto uciska* ubogiego**, aby siebie wzbogacić***, i kto daje5414 bogatemu6223 – z pewnością389 zubożeje****.Prz 11,24; Prz 22,7; Prz 28,27* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciskać, krzywdzić, wymuszać; ** biedny, chudy; *** dosłownie: mieć wiele, być licznym; **** niedostatek, ubóstwo

17. Nadstaw5186|IMP swoje ucho241 i słuchaj*|IMP słów1697 mędrców2450, i skłoń**|IMP swoje serce3820 do przyjęcia mojej wiedzy***;Prz 5,1IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać posłuszeństwo; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć, kłaść (ręce), ustawiać, umocowywać; *** mądrość, poznanie, umiejętność

18. Bo3588 miło* będzie, jeśli3588 zachowasz** je w swoim wnętrzu990, wszystkie3162*** gotowe**** na5921 twoich wargach8193.* lub: przyjemny, słodki, miły; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec; *** dosłownie: razem, łącznie; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być niewzruszenie ustanowionym, być gotowym - równocześnie osadzone - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski stojące mocno razem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

19. Byś twoją ufność4009* pokładał1961**|INF w JHWH, to właśnie637 ci dziś3117 oznajmiłem3045.Jr 17,7* lub: zaufanie, ufność, miejsce ucieczki; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - miał; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

20. Czyż nie3808 napisałem3789 ci słów pełnych*** rad*** i wiedzy****;* tu: qere, wg ketiv - napisałem ci przedwczoraj; ** hebr.: salis - l.poj - trzecia część większej całości - Ps 80,5 oddział bojowy złożony z trzech osób - Wj 14,7 - EIBᴷ trójdzielny zestaw nauk - KULᴷ; *** lub: zamysł, plan, rada, zasada, pomysł; **** mądrość, poznanie, umiejętność

21. Aby oznajmić* ci pewność** słów prawdy***; byś odpowiadał7725 właściwymi571 słowami561 temu, kto cię posyła****?J 20,31; 1P 3,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujawnić; ** lub: stałość, wierność, pewność, wiarygodność, ciągłość; *** tu i Ps 60,4 - łuk; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kierować

22. Nie odzieraj* nędzarza**, dlatego że jest nędzarzem** ani nie uciskaj*** w bramie**** biednego*****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - porwać, złupić, ograbić; ** w. 16 przypis **; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - druzgotać, gnębić; **** brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; ***** biedny, udręczony, słaby

23. JHWH bowiem będzie bronił* ich sprawy** i złupi*** duszę5315**** tych, którzy ich łupią6096.1Sm 25,39; Ps 12,5* lub: prowadzić sprawę, proces (prawny), walczyć; ** tj. sprawy w sądzie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rabować, pozbawić tu i Ml 3,8.9; **** lub: pozbawi życia - Biblia Poznańska

24. Nie przyjaźnij7462|JUS się z mężem* gniewliwym** i nie krocz*** z człowiekiem porywczym****.Prz 15,18JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * hebr.: ba’al - właściciel, pan, mąż; ** lub: nos, gniew, metafora: fuknąć gniewnie hebr. ba’al’ af - mąż opanowany zapalczywością - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wchodzić, iść; **** lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, oburzenie, złość

25. Abyś nie nauczył502* się jego ścieżek734** i nie zastawił3947 pułapki*** na swoją duszę****.1Kor 15,33* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyzwyczaić się do czegoś; ** tu: qere, wg ketiv - jego ścieżki; *** lub: przynęta, wabik, sidła; **** hebr.: nefesz - dusza, oddech, życie, istota żyjąca, człowiek

26. Nie bądź1961 wśród tych, którzy dają porękę*, wśród tych, którzy ręczą** za długi4859***;* idiom.: dających dłoń do uderzenia - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, por. Prz 6,1 przypis ***; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dawać w zastaw; *** dosłownie: pożyczka, tu i Pwt 24,10

27. Bo jeśli nie będziesz miał czym zapłacić*|INF, dlaczego4100 mieliby zabrać3947 spod ciebie8478 łóżko**?Wj 22,26; Prz 20,16* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynagradzać straty, odnawiać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** leżanka, łoże

28. Nie przesuwaj*|JUS dawnej** granicy***, którą ustalili6213 twoi ojcowie1.Pwt 27,17; Prz 23,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - usunąć; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** tu jako rzeczownik - długotrwałość, starożytność, odwieczność; *** lub: terytorium, region, granica

29. Widzisz2372 człowieka376 biegłego* w swoim zawodzie**? Ten będzie stał3320 przed6440 królami4428, nie stanie przed pospólstwem***.* lub: uzdolniony, gotowy, szybki; ** zawód, interesy, usługa; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: nieznany, nieistotny, pospolity, ciemny, niski

↑↑

Rozdział 23

1. Gdy usiądziesz3427 by jeść3898 z władcą*, dobrze995 rozważ995**, kogo*** masz przed sobą;* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, panować, władać; ** hebraizm: bin ta bin - rozważać, mieć rozeznanie, wgląd; *** hebr: et - wskaźnik konkretnego bytu, ’a-ser - co, to, który

2. I przyłóż7760 nóż7915* do gardła3930***, jeśli ty859 jesteś mężem1167 łapczywym***.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** idiom: zapanuj nad sobą (?) - por EIBᴷ; *** hebr.: ba’ al nefesz - właściciel, pan gardła - człowiek z dużym apetytem (?)

3. Nie pożądaj*|JUS jego przysmaków**, bo to potrawy3899 zwodnicze***.* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - tęsknić za, żywić pożądanie, pragnąć; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** lub: smaczne, smakowite jedzenie, wyborny pokarm; *** lub: nieprawda, fałsz

4. Nie trudź* się, by zdobyć bogactwo6238, poniechaj**|IMP tego z własnego rozsądku998.Prz 28,20; Mt 6,33; J 6,27; 1Tm 6,8* dosł: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mozolić się, trudzić się znużyć się; ** zaniechać, powstrzymać, położyć kres; IMP imperativus - tryb rozkazujący

5. Gdy sprawiasz, że twoje oczy ulatują* do niego**, to już go nie ma369? Bo z pewnością6213*** uczyni6213*** sobie skrzydła3671 i odleci**** ku niebu8064 jak orzeł5404.Prz 27,24* tu qere, ketiv - czy twoje oczy ulatują do niego; ** domyślnie bogactwa; *** hebraizm - por. w. 1 przypis **; **** tu qere, ketiv - znaczenie niepewne

6. Nie jedz3898 chleba3899 człowieka chciwego*, ani nie pożądaj**|JUS jego przysmaków***.Pwt 15,9; Prz 28,22; Mt 6,23; Mt 20,25; Mk 7,22* idiom: (który ma) złe oko - por. - Mt 6,23 przypis * i Prz 22,9 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - tęsknić za, żywić pożądanie, pragnąć; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** lub: smaczne, smakowite jedzenie, wyborny pokarm

7. Bo jak rachuje* w swojej duszy**, taki on jest. Mówi559 do ciebie – jedz398|IMP i pij8354|IMP, ale jego serce*** nie1077 jest z tobą.Prz 26,24* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyliczać, rachować, wnioskować, rozdzierać; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, osoba, osobowość; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce

8. Kęs* twój, który zjadłeś398, zwymiotujesz6958 i zniszczysz** swoje miłe*** słowa1697****.* lub: kawałek, kąsek (chleba); ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zepsuć, zrujnować, wypaczyć; *** przyjemny, słodki, miły; **** mowa, sprawa

9. Nie mów1696 do uszu241 głupca*, bo wzgardzi** roztropnością7922 twoich wypowiedzi***.Prz 9,8; Prz 26,4; Mt 7,6* lub: tępak, prostak, człowiek zadufany; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać pogardę, lekceważyć; *** mów

10. Nie przesuwaj5253|JUS dawnej5769 granicy1366 i nie wkraczaj935 na pole7704 sierot3490*.Prz 22,28JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * sieroty i wdowy są pod szczególną opieką Boga - Wj 22,22 Jk 1,27

11. Bo ich Odkupiciel* jest mocny2389 i On będzie prowadził** ich spór*** przeciwko854 tobie.Jr 50,34; Prz 22,22* tj.: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykupić (jako krewny), odkupić (jako Bóg), odkupiciel uzyskujący rekompensatę w sądzie - Lb 5,8; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prowadzić sprawę sporną w sądzie, walczyć, zmagać się, wnieść skargę; *** lub: konflikt, sprawa w sądzie

12. Nakłoń935|IMP swoje serce3820 na pouczenie*, a swoje uszy241 na słowa561 rozumne**.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: dyscyplina, karcenie, pouczenie, ostrzeżenie, kara; ** lub: wiedza, mądrość, poznanie, umiejętność, rozeznanie

13. Nie szczędź* chłopcu** karcenia4148, bo jeśli go uderzysz*** rózgą****, nie umrze4191.Prz 19,18* dosłownie: wstrzymywać, odmawiać; ** por. Prz 22,6 przypis **; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ujarzmiać, szturchać, razić; **** gałąź, odrośl, rózga

14. Ty859 uderzysz5221 go rózgą7626, a jego duszę5315 ocalisz* od Szeolu**.Prz 22,15; Mt 18,9; 1Kor 11,32* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, odzyskać, wyzwolić od wrogów; ** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27

15. Synu1121 mój, gdy twoje serce3820 jest mądre, także1571* i moje serce3820 się raduje**;* lub: (to) rozraduje się moje serce, właśnie moje; ** lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć

16. I moje nerki* weselą** się, gdy twoje usta8193 mówią1696 to, co prawe***.Prz 8,6* nerki - w myśli hebrajskiej to miejsce emocji i uczuć; ** lub: unosić się radością, bardzo się radować, triumfować; *** lub: słuszność, sprawiedliwość, prawość, poprawność

17. Niech twe serce3820 nie zazdrości* grzesznikom2400, lecz3588 raczej518 niech każdego3605 dnia3117 trwa w bojaźni** JHWH;Prz 3,31; Prz 24,1* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być zawistnym, pobudzać do zazdrosnego gniewu; ** lub: bojaźń (Boża), szacunek, nabożna cześć, pobożność

18. Bo3588 na pewno518* jest** dla ciebie przyszłość*** i twoja nadzieja8615 nie zostanie zawiedziona****.* por. Iz 5,9 Hi 1,11; ** lub: jest, są, bycie, istnienie, istota; *** coś ostatniego, tylnego, koniec, potomność coś przyszłego - por. EIB - istnieje przyszłość; **** dosłownie: zostanie odcięta

19. Słuchaj*|IMP, synu1121 mój, i bądź mądrym2449|IMP, i skieruj**|IMP swoje serce3820 na prostą drogę1870***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być posłusznym; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - posuwać się naprzód, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść prosto przed siebie; *** wg składni hebr. możliwe: prowadź po (tej) drodze swoje serce

20. Nie bywaj*|JUS wśród upijających** się winem3196 ani wśród obżerających*** się ich mięsem1320;Prz 20,1; Iz 5,22; Łk 24,31; Rz 13,13; 1Kor 5,9-11; 2Kor 6,17; Ef 5,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trwać, przebywać, towarzyszyć, być; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** lub: pić dużo, pochłaniać, l.poj. pijak; *** w l.poj. żarłok

21. Bo pijak5433 i żarłok2151 zubożeją*, a ospały** będzie odziany3847 w łachmany7168.Prz 6,10-11* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wywłaszczonym, popaść w biedę; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: senność, ospałość, opieszałość

22. Słuchaj*|IMP ojca1, który cię spłodził**, i nie gardź936 matką517, gdy się zestarzeje2204.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być posłusznym; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydać na świat

23. Kupuj7069|IMP prawdę* i nie sprzedawaj4376 jej; kupuj mądrość2451, karność** i rozum***.Ps 119,142IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: wierność, prawda, pewność, wiarygodność; ** dyscyplina, pouczenie; *** rozumienie, wgląd w istotę rzeczy

24. Ojciec1 sprawiedliwego6662 raduje* się niezmiernie1523, a kto spłodził3205 mądrego2450, ma z niego ogromną radość**.Prz 10,1; Prz 23,15; Prz 29,3* lub: radować się, weselić się, cieszyć się, trząść się; ** lub: być zadowolonym, radować się, unosić się radością, promienieć - por. Ps 40,16 45,8 46,4

25. Niech się raduje8055 twój ojciec1 i twoja matka517, a niech unosi się radością1523|JUS ta, która cię urodziła3205*.JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * lub: twoja rodzicielka - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu

26. Synu1121 mój, daj5414|IMP mi swoje serce*, a niech twoje oczy5869 upodobają** sobie moje drogi1870.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce; ** lub: obserwują - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski, strzegą - EIB, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć upodobanie w, przyjmować życzliwie - por. Biblia Poznańska

27. Bo nierządnica2181 jest głębokim6013 dołem*, a obca5237** kobieta jest ciasną studnią*.Kpł 21,9; Pwt 23,17; Iz 57,3* metaforycznie ostrzegające przed Szeolem - por. Ps 88,4 107,20 Prz 1,12; ** lub: cudzoziemski, obcy, nieznajomy - może oznaczać cudzoziemkę trudniącą się nierządem - por. EIBᴷ - Prz 2,16 5,3 6,24

28. Ona1931 też* czai693 się jak na łup** i pomnaża3254 przewrotnych*** wśród mężczyzn****.* lub: także, zaiste, choć, tym bardziej, co więcej; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: łup, złodziej; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować zdradziecko, podstępnie; **** hebr.: adam - imię własne, człowiek, rodzaj ludzki, istota

29. U kogo4310: Biada*!? U kogo: Ach**!? U kogo kłótnie4066!? U kogo niepokój***!? U kogo rany6482 bez powodu2600!? U kogo zaczerwienione2448 oczy5869!?* lub: ach!, biada! - okrzyk bólu lub rozpaczy - por. Mt 11,21 przypis *; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: okrzyk wyrażający ból, pragnienie lub niepokój; *** lub: zmartwienie, skarga

30. U tych, którzy przesiadują* przy winie3196, którzy schodzą935 się w poszukiwaniu2713 winnej mieszaniny**.Prz 20,1; Ef 5,18* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - opóźniać się, czekać, pozostać w tyle; ** lub: mieszany napój, zmieszane wino, ofiara płynna - tu Iz 61,11

31. Nie patrz7200 na wino, gdy się czerwieni119, gdy daje5414 swój blask* w kielichu3599, i jak gładko4339** spływa*** do gardła.* lub: mieni się; ** równina; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - chodzić tu i tam

32. Na koniec319 ukąsi* jak wąż** i ukąsi*** jak żmija****;Pwt 32,33* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - gryźć; ** żmija; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przebijać, żądlić; **** lub: jadowity wąż

33. Twoje oczy5869 będą widzieć7200 dziwne* rzeczy, a twoje serce3820 będzie mówiło rzeczy przewrotne**;* dosłownie: obce, cudze - por. Prz 5,3 przypis *; ** dosłownie: coś zboczonego, perwersja, występne knowania

34. I będziesz1961 jak leżący* w sercu3820 morza3220, i jak ten, który śpi7901 na szczycie7218 masztu2260**;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nocować, leżeć odpoczywać; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: punkt obserwacyjny na maszcie - por. Gessenius Hebrew and English Lexicon, szczyt olinowania (?), mostek kapitański (?) - por. EIBᴷ

35. Powiesz: Bili5221 mnie, a nie poczułem się słabo*, uderzyli** mnie, a o tym nie wiedziałem3045. Gdy się obudzę6974, tym5750 bardziej*** będę go szukał1245.Iz 56,12; Jr 5,3* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być słabym, być chorym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powalić; *** lub: dodać, uczynić ponownie, Biblia Warszawska - znów do niego wrócę

↑↑

Rozdział 24

1. Nie zazdrość* złym7451 ludziom376 ani nie pragnij**|INF z nimi przebywać1961;Ps 37,1; Ps 73,3; Prz 24,19; Prz 23,17* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pobudzać do zazdrosnego gniewu; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - tęsknić za, żywić pożądanie; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

2. Bo ich serce3820 obmyśla* gwałt**, a ich wargi8193 mówią1696 o krzywdzie***.Ps 10,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dumać, wyobrażać sobie; ** zniszczenie, ruina; *** lub: mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda, krzywda

3. Dom1004 buduje* się mądrością2451, a utwierdza** się rozumem***.Prz 9,1; Mt 7,24* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być budowanym, odbudowanym, ugruntowanym; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - być ustanowionym, być odnowionym; *** lub: zrozumienie, przenikliwość, rozum - por. Prz 2,2 przypis **

4. A dzięki wiedzy1847 komory* zostaną napełnione4390 wszelkim3605 bogactwem** – cennym*** i pięknym****.* lub: pokój, komnata, najbardziej wewnętrzna część, wnętrze; ** majątek, bogactwo, wysoka wartość; *** lub: miły, przyjemny; **** drogi, kosztowny

5. Mądry2450 wojownik* jest silny5797, a mąż376 który ma wiedzę**, zapewnia*** potęgę3581.* lub: mocarz, bohater, mężczyzna; ** lub: poznanie; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - umacniać, zabezpieczać (dla siebie), utrwalać

6. Bo dzięki mądrej radzie* prowadzisz6213 wojnę4421, a wielu7230 doradców3289 umożliwi ci zwycięstwo**.Prz 11,4; Prz 15,22; Prz 20,18* lub: wskazówka, naprowadzenie; ** zbawienie, wyzwolenie

7. Mądrość2454 jest dla głupca191 zbyt wzniosła*; niech w bramie** nie otwiera6605 on swoich ust6310.Ps 87,2; Prz 14,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wysoko, być wywyższonym; ** brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy - stąd również: w sądzie, w czasie dyskusji

8. Kto obmyśla* zło7489, tego nazwą7121 mężem** zamętu***.Rz 1,30* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozmyślać, zamyślać, planować; ** hebr.: ba’al - właściciel, pan, mąż, obywatel; *** dosłownie: plan, spisek, zmowa

9. Zamysł* głupca200 jest grzechem2403, a szyderca** budzi odrazę*** w ludziach120.* lub: niegodziwy pomysł, niegodziwość, pomysł; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chełpić się, gardzić, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - szydzić; *** lub: coś obrzydliwego, ohyda

10. Jeżeli w dniu3117 ucisku* okazujesz się gnuśnym**, to twoja siła*** jest mierna6862****.* lub: ciężkie położenie, niedola; ** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - okazać się leniwym; *** lub.: moc, moc jako zdolność; **** lub: ubogi, wąski

11. Ratuj*|IMP prowadzonych3947 na śmierć4194. Czy518 ochronisz** drżących*** przed rzezią2027?Ez 3,18; 1Kor 15,24; 1J 3,17* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, wyrwać, odzyskać, wyzwolić od wrogów; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachować, oszczędzić, powstrzymać; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwiać się, trząść się, zsuwać się

12. Bo jeśli powiesz559: Ach*, nie wiedzieliśmy3045 o tym! Czy nie przejrzy** tego Ten, który ocenia*** serca3826? Czy Ten, który strzeże**** twojej duszy5315, nie dowie3045 się o tym? I czy nie odpłaci***** człowiekowi120 według jego uczynków6467?Ps 62,12; Mt 16,27; Rz 2,6; Obj 20,12; Obj 22,12* dosłownie: oto; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozpoznać, mieć wgląd, wiedzieć, rozumieć; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szacować - por. Prz 16,2 przypis **; **** czuwać, zachowywać; ***** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wynagradzać, płacić, zwracać twarz ku

13. Synu1121 mój, jedz398 miód1706, bo jest dobry2896 i słodki* jest plaster miodu** dla twojego podniebienia2441.Ps 19,10; Prz 5,3; Pnp 4,11* lub: słodycz, przyjemna rzecz; ** cieknący miód

14. Tym samym* niech będzie poznanie**|IMP mądrości2451 dla twojej duszy5315; jeśli ją znajdziesz4672, jest3426 przed tobą przyszłość***, a twoja nadzieja8615 nie będzie zawiedziona****.* lub: dlatego znaj - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - posiadać wiedzę, dostrzegać, poznawać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** czas późniejszy, ostatni (u proroków o przyszłości); **** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać odciętym, ponieść fiasko

15. Nie zastawiaj pułapki*, niegodziwy7563 człowieku, przed mieszkaniem5116 sprawiedliwego6662, nie niszcz** miejsca jego odpoczynku7258;* lub: czaić się, czyhać - por. Pwt 19,11 Ps 10,9; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - napadać, pustoszyć, popełnić czyn karygodny

16. Bo3588 sprawiedliwy6662 upadnie* siedmiokrotnie7651, lecz powstanie**; a niegodziwi7563 potykają*** się w nieszczęściu7451.Hi 5,19; Ps 34,19; Mi 7,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - upaść jak długi, zmarnieć, zawodzić, upaść; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stawać, rosnąć w siłę, utwierdzać się; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - chodzić chwiejnym krokiem, być osłabionym

17. Nie raduj* się, gdy twój nieprzyjaciel** upadnie5307, i niech twoje serce3820 się nie cieszy***|INF, gdy się potknie3782;Sdz 16,25; Hi 31,29; Ab 1,12* lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; ** lub: wróg; *** radować się, cieszyć się, trząść się; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

18. Aby6435 JHWH nie zobaczył7200 tego, bo jest to złe* w Jego oczach5869 i nie odwrócił** od niego swojego gniewu***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - niegodziwe; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odstąpić, odmawiać; *** metafora - fuknąć gniewnie

19. Nie unoś się gniewem* na złoczyńców** ani nie zazdrość7065 niegodziwym7563;* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - rozpalać się z udręki; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zadać ranę, wyrządzić krzywdę, postępować niegodziwie bądź nikczemnie

20. Bo zły7451 człowiek nie ma1961 przyszłości*, a lampa** niegodziwych7563 zgaśnie1846***.Hi 24,1; Hi 18,5; Ps 37,38* lub: dalsza część, koniec, coś ostatniego, czas późniejszy - w. 14 przypis ***; ** lub: światło, kaganek, lampa; *** idiom: śmierć bez potomstwa (?) - Prz 20,20 przypis ***, por. Prz 13,8 - WBCᴷ

21. Synu1121 mój, bój3372 się JHWH i króla4428, i nie łącz* się z ludźmi zmiennymi**;Rz 13,1-7; Ef 4,14; Jk 1,6-8; 1P 2,13-15* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - wymieniać zobowiązania, zastawy, mieć udział z, dzielić coś wspólnie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmieniać, powtarzać myśleć inaczej - por. Biblia Tysiąclecia, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

22. Bo ich* nieszczęście** nastąpi6965 nagle6597, a kto wie3045 o klęsce*** obu*?* dotyczy w. 21 przypis **; ** lub: strapienie, brzemię, nieszczęście, klęska, dzień klęski; *** lub: ruina, katastrofa, zniszczenie - tu i Hi 30,24 31,29

23. I to* też są przysłowia od mędrców2450. Niedobrze2896** jest mieć wzgląd5234 na osobę*** w sądzie****.Pwt 1,17* dosłownie: te też - l.mn.; ** por. EIBᴷ; *** idiom: być stronniczym - por. gr. brać wg twarzy - Rz 2,11 przypis *; **** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok

24. Kto mówi559 niegodziwemu7563: Jesteś* sprawiedliwy6662, tego przeklinają** ludy***, a narody**** mu złorzeczą*****.Prz 17,25; Iz 5,20* dosłownie: ty (jesteś); ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - bluźnić; *** hebr.: am - naród, lud, członek tego samego ludu, krewniak; **** hebr.: le’om - lud, naród - por. Ps 44,2; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - brzydzić

25. A ci, którzy wyrokują właściwie*, doznają radości** i przyjdzie935 na nich stosowne*** błogosławieństwo1293.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sądzić, okazywać słusznym, dowodzić, karcić, napominać; ** być przyjemnym, słodkim, doznać radości; *** lub: dobre, właściwe

26. W usta8193 całuje5401* ten, kto odpowiada7725 prawymi** słowami1697.Pnp 7,9* porównanie wyraża zażyłość wobec osób sobie bliskich - PnP 1,2; ** lub: prosty, sprawiedliwy, prawość - 2Sm 15,3 Prz 8,9 Iz 57,2

27. Przyszykuj*|IMP swoją pracę4399 na zewnątrz2351 i przygotuj**|IMP ją na swoim polu7704, a potem310 buduj1129 swój dom1004.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ustalić, dokonać, zrobić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przygotować

28. Nie bądź1961 bez powodu* świadkiem5707 przeciw swojemu bliźniemu** ani nie oszukuj*** swoimi wargami8193.Wj 20,16; Prz 25,18* lub: bezcelowo, na próżno, niezasłużenie; ** towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - namawiać, zwodzić

29. Nie mów559: Uczynię6213 mu jak3651 on mi uczynił6213; oddam* temu człowiekowi376 według jego uczynku**.Prz 20,22; Mt 7,12; Rz 12,17-21; 1Tes 5,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przynosić z powrotem, powodować wracanie, wynagradzać; ** czyn, dzieło, uczynek, dzieło, nabycie

30. Szedłem5674 koło pola7704 człowieka* leniwego** i koło winnicy3754 człowieka*** bez**** rozumu*****;Prz 27,23-27* hebr.: isz - człowiek, mąż, mężczyzna; ** lub: gnuśny; *** hebr.: adam; **** będący w potrzebie czegoś; ***** lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce

31. A oto2009 wszystko3605 zarosło5927 cierniem*, pokrzywy** pokryły3680 powierzchnię***, a kamienny mur**** był w rozsypce*****.Prz 22,5* lub: chwasty, pokrzywy, możliwe - ciecierzyca - tu i Hi 30,7 So 2,9; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: osty lub pokrzywy, ciernista lub bezużyteczna roślina; *** lub: oblicze; **** kamienny mur chronił winnicę przed zwierzętami - Pnp 2,15; ***** zostać zburzonym, strącony

32. Spojrzałem2372* i złożyłem** to w sercu3820; zobaczyłem7200 i odebrałem3947 naukę***.* dosłownie: i ja spojrzałem; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć, kłaść (ręce), ustawiać, umocowywać; *** lub: dyscyplina, pouczenie, ostrzeżenie

33. Trochę4592 snu8142, trochę drzemania8572, trochę4592 założenia2264 rąk3027, by odpocząć*|INF;* lub: leżeć na, nocować, metaforycznie odpoczywać, odprężać się; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

34. A twoje ubóstwo7389 przyjdzie935 jak włóczęga*, a niedostatek** – jak człowiek376 z tarczą***.Prz 13,4* dosłownie: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - przemierzać, chodzić tu i tam; ** lub: ubóstwo, potrzeba, brak; *** lub: puklerz

↑↑

Rozdział 25

1. To* także1571 są przysłowia** Salomona8010, które przepisali6275*** mężowie376 Ezechiasza****, króla4428 Judy3063.* dosłownie: te; ** hebr.: masal - przypowieść, maksyma etyczna, porzekadło, aforyzm; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - iść dalej; **** lub: Hiskiasz tj. „JHWH moją siłą”

2. Chwałą* Boga430 jest sprawę** ukryć5641|INF, a chwałą3519 królów – dociekać*** sprawy1697**.Pwt 29,29; Rz 11,33* hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek - por. Prz 3,16 przypis **; ** lub: słowo, rzecz, zajęcie, sprawa, czyny; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - inf. przeszukiwać, zgłębiać, badać, szukać

3. Wysokość7312 niebios* i głębia** ziemi776, i serca3820 królów4428 są niezbadane***.* według myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** poszukiwanie, śledztwo, wypytywanie

4. Usuń1898|INF|ABS żużel* ze srebra3701, a uda** się naczynie3627 wytapiającemu***.2Tm 2,20-21; 1P 1,7INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; * lub: odpady, szumowiny; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wychodzić, iść naprzód; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wytapiać, oczyszczać, próbować

5. Usuń*|INF|ABS niegodziwego7563 sprzed** króla4428, a jego tron3678 umocni*** się w sprawiedliwości6664.Prz 20,8; Prz 20,26* lub: wypędzić - tu, w. 4 i Iz 27,8 por. (gdy) wypędzi się - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ** lub: twarz, oblicze, osoba; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utrwalonym, utwierdzonym, gotowym, ustalonym

6. Nie szukaj własnej czci* przed** królem4428 i nie stawaj*** na miejscu4725**** wielkich1419;* dosłownie: koniugacja czasownika - hitpalepl - uczcić siebie, żądać czci; ** por. w. 5 przypis **; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zajmować stanowisko, wystąpić; **** może dotyczy urzędu

7. Bo lepiej2896, gdy ci powiedzą559: Wstąp*|IMP tutaj2008, niż gdyby cię poniżono**|INF przed księciem***, którego twoje oczy5869 widziały7200.Prz 27,2; Łk 14,8-10* lub: iść w górę, wstępować, iść za; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - upokorzyć, ustawić na niższym miejscu; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** ktoś szlachetnie urodzony, książęcego rodu, szczodry, chętny

8. Nie wchodź3318 zbyt szybko* w spór**, abyś na koniec319 nie wiedział, co zrobić6213, gdy cię zawstydzi3637*** twój bliźni7453.* dosłownie: prędko, błyskawicznie, pędzący; ** walczyć, zmagać się, kłócić się, pozywać do sądu, złożyć skargę; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - upokarzać

9. Prowadź7378 swój spór7379 ze swoim bliźnim*, lecz nie ujawnij**|JUS tajemnicy*** drugiego312;Mt 5,23-25; Mt 18,5; 1Kor 6,6* lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odsłonić, odkryć; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** potajemna rada, plan

10. Aby nie znieważył* cię ten, który słucha8085 i zła reputacja** nie przylgnęła*** do ciebie.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zostać zhańbionym tu i 2Sm 22,26; ** lub: zła sława, zniesławienie, oczernianie; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odwracać - por. zniesławienie się nie odwróci - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski

11. Słowo1697 wypowiedziane1696 we właściwym czasie* jest jak złote2091 jabłko8598** na rzeźbach*** ze srebra3701.Prz 15,23; Iz 50,4* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: (coś zrobionego) w samą porę, właściwa droga, idiom: słowo na swoich kołach lub dobrze obrócone tj. użyte (?) - EIB, Word Biblical Commentary; ** lub: owoc granatu - por. 1Krl 7,12; *** lub: posążek, wyobrażenie, obraz, bałwan, rzeźba, galeria obrazów

12. Jak złoty2091 kolczyk* i ozdoba** z najczystszego złota3800 jest dla ucha241 posłusznego*** ten, który mądrze2450 napomina****.* lub: pierścień, koło w nosie lub palcu - Rdz 24,22; ** biżuteria - tu i Pnp 7,1; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - słuchać, rozumieć, okazać posłuszeństwo; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - karcić, strofować, ganić, dowodzić, sądzić

13. Czym chłód6793 śniegu7950 w dzień3117 żniwa7105, tym wierny* posłaniec6735** dla tych***, którzy go posyłają7971, bo pokrzepia**** dusze5315 swoich panów113.* lub: godny zaufania; ** w hebr. gra słów: żniwa - qatsir, posłaniec - tsir - por. EIBᴷ; *** możliwe: dla tego ... i dalej - l.poj. por. Gessenius Gesenius’ Hebrew Grammar ed. E. Kautsch § 11212k; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odnawiać, odwrócić, odrodzić, odświeżyć

14. Człowiek376, który się chełpi* zwodniczym** darem4991, jest jak chmury5387 i wiatr***, lecz bez369 deszczu1653.1P 2,17; Jud 1,12* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - przechwalać się; ** dosłownie: kłamstwo, oszustwo, rozczarowanie, fałsz; *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł

15. Cierpliwością* można przekonać6601 oblicze639 władcy**, a łagodny*** język3956 skruszy**** nawet kość1634.Prz 15,1; Łk 18,1-7* lub: wyrozumiałość, opanowanie; ** wódz, naczelnik, sędzia; *** lub: wrażliwy, czuły, miękki; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - miażdżyć, łamać

16. Znalazłeś4672 miód1706? Jedz398|IMP tyle, ile trzeba*, abyś się nie6435 przejadł** i nie zwymiotował6958.Prz 25,27; Prz 26,5; Prz 26,12; Prz 28,11IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: dość, wystarczająca ilość; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć w nadmiarze, być najedzonym ponad miarę

17. Rzadko*|IMP stawiaj swoją nogę7272 w domu1004 twojego bliźniego**, by się tobą nie przejadł*** i cię nie znienawidził8130.Rz 15,24; Prz 3,30; Prz 20,3* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wykonać coś drogiego; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć w nadmiarze, być najedzonym ponad miarę

18. Człowiek376 składający* fałszywe** świadectwo5707 przeciw swojemu bliźniemu7453 jest maczugą*** i mieczem2719, i ostrą strzałą.Wj 20,16; Iz 50,11* lub: zaświadczać, odpowiadać jako świadek; ** lub: kłamstwo, oszustwo, rozczarowanie, krzywda, fałsz; *** idiom: ten, który rozprasza, rozpędza, kij do rozpędzania

19. Zaufanie* przewrotnemu** w dniu3117 ucisku*** jest jak złamany7465**** ząb8127 i zwichnięta***** noga.2Krl 18,21; Prz 10,23; Prz 14,9; Ef 5,4; 2P 2,13* lub: ufność, miejsce ucieczki; ** lub: postępować zdradziecko, wiarołomnie; *** ciężkie położenie, niedola; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ***** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: ześlizgujący się

20. Jak ten, kto zabiera* okrycie899 w zimny7135 dzień3117 i wylewa ocet2558 na saletrę** jest ten, kto śpiewa7891 pieśni*** udręczonemu**** sercu3820.Dn 6,18; Rz 12,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zdjąć, usunąć; ** tj. natron, kwaśny węglan sodu, soda, węglan sodu tu i Jr 2,22; *** lub: pieśń, oda - por. Ps 65,1 przypis *; **** udręka, niedola, krzywda

21. Jeśli518 twój nieprzyjaciel* jest głodny7456, nakarm398|IMP go chlebem3899, a jeśli jest spragniony6771, napój8248|IMP go wodą4325;Wj 23,4; Mt 5,44; Rz 12,20-21; Prz 10,13; Prz 15,18; Prz 29,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzący cię, wróg; IMP imperativus - tryb rozkazujący

22. Wtedy ty859 zgarniesz* rozżarzone węgle1513 na jego głowę7218, a JHWH cię nagrodzi**.Wj 22,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - złapać, pochwycić, nagromadzić; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynagrodzić straty - Wj 21,37, czynić bezpiecznym egipski zwyczaj związany z zadośćuczynieniem (?) - EIBᴷ - Ps 11,6

23. Północny6828 wiatr7307 rozprasza* deszcz, a zagniewane** oblicze6440 przepędza zdradliwy*** język3956.Lb 23,7-8; Ps 7,11; Prz 22,14; Dn 11,30* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wirować, zwijać się z bólu, rodzić, synonim potężnej, lecz rzadkiej ulewy - por. KULᴷ, rozpędza - Biblia Brzeska, sprowadza - por. w. w Biblii Poznańskiej; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - okazywać oburzenie; *** skrytość, tajemniczość

24. Lepiej2896 mieszkać3427 w kącie6438 na dachu1406* niż z kłótliwą** żoną802 we wspólnym*** domu1004.* na płaskich dachach (tarasach) budowano małe pomieszczenia; ** lub: spór, niezgoda; *** związek, grupa

25. Jak zimna7119 woda4325 dla znużonej* duszy**, tak dobra2896 wieść*** z dalekiej ziemi776.* lub: wyczerpany, osłabiony, por.: dla spragnionego gardła - Biblia Tysiąclecia, Biblia Poznańska; ** hebr.: nefesz - dusza, osoba, akt woli, gardło, osobowość; *** lub: doniesienie, wiadomość, pogłoska, nowina, wzmianka

26. Jak zmącone* źródło4599 i skażony7843** zdrój4726, tak sprawiedliwy6662, który chwiejny*** jest przed6440 niegodziwym7563.Pwt 13,6-8; Rdz 4,8; 1Sm 18,17; Ps 55,21* lub:. koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zbrukanym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zanieczyszczać przez deptanie - tu i Ez 32,2 34,18; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - zrujnowany; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trząść się

27. Niedobrze2896 jest jeść398 za dużo* miodu1706, a szukanie** własnej chwały*** nie jest chwałą3519.Prz 25,16; Prz 27,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwiększać (ponad miarę); ** lub: poszukiwanie, śledztwo, wypytywanie; *** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek - a także: ludzie - Rdz 34,13 Hi 19,9 Ps 8,5 21,5 - por. EIBᴷ Ps 30,13

28. Człowiek376, który nie panuje* nad swoim duchem**, jest miastem5892 zburzonym*** bez369 muru2346.Prz 16,32* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wstrzemięźliwość, opanowanie; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić wyłom, rozbić

↑↑

Rozdział 26

1. Jak śnieg7950 w lecie7019 i jak deszcz4306 w żniwa7105, tak głupiemu* nie przystoi** chwała3519.* lub: tępak, prostak, człowiek zadufany, por. w. od 1-9; ** dosłownie: piękny, stosowny

2. Jak z wędrującym* ptakiem6833 i jak z odlatującą jaskółką1866, tak jest z bezpodstawnym** przekleństwem*** – nie spełnia**** się.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tułać się, wędrować bez celu; ** niezasłużenie; *** lub: oszczerstwo, złorzeczenie; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nie przyjdzie

3. Bicz7752 na konia5483, wędzidło* na osła2543, a rózga7626 na grzbiet** głupiego3684.Ps 32,9* lub: jarzmo, uzda, metaforycznie władza, panowanie; ** tył

4. Nie odpowiadaj*|JUS głupiemu3684 według jego głupoty200, abyś6435 i ty także1571 nie był do niego podobny**.2Tm 2,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, odpowiadać jako świadek; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być podobnym koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - równać

5. Odpowiedz6030 głupiemu3684 według jego głupoty200, aby6435 nie był* mądry** we własnych oczach5869.Iz 5,21; Mt 16,1-4; Tt 1,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, stać się; ** roztropny, uczony, bystry

6. Kto wysyła7971 wiadomość* przez rękę3027 głupca3684, podcina** sobie nogi7272 i chce napić8354 się gwałtu***.* lub: słowo, mowa, sprawa; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odcinać; *** lub: gwałt, krzywda, przemoc

7. Jak wlokące* się nogi7785** chromego6455, tak przysłowie*** w ustach6310 głupców3684.Lb 23,7; Hi 13,12; Prz 26,9* dosłownie: zwisające - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wisieć nisko, być niskim; ** lub: dolna część uda - goleń, stąd: zwiotczałe mięśnie (?) kulawego; *** hebr.: masal - przypowieść, maksyma etyczna, porzekadło, aforyzm, poemat, żart

8. Jak przywiązanie* kamienia68 do procy**, tym cześć*** dla głupca3684.Prz 3,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiązać, być stłoczonym; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: sterta kamieni, proca - por. jak kamyk (lub drogocenny kamień - Za 3,9) wrzucony w stertę kamieni - Biblia Brzeska; *** lub: chwała, splendor, majestat

9. Jak cierń* dostał5927 się w rękę3027 pijanego7910, tak przysłowie4912 w usta6310 głupców.* lub: jeżyna, krzew ciernisty, zarośla, haczyk - por Prz 15,19 przypis ***

10. Łucznik* zadający ból** wszystkim3605 jest najemcą*** głupca3684, a także najemcą7936 przygodnego5674****.Rz 2,6; Tt 2,13* hebr.: rab - dowódca, naczelnik, mistrz, wysoki urzędnik, łucznik w Jr 50,29 tu: rzeczownik wielki, liczny, dużo; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zadawać ból, wydawać na świat; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nająć, koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - nabywać zapłatę; **** por. Word Biblical Commentary, EIBᴷ Najwyższy stworzył ... odpłaca głupcowi ... King James Version, Biblia Gdańska

11. Jak pies3611 powraca7725 do swoich wymiocin6892, tak głupi3684 powtarza* swoje głupstwa200.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmieniać, powtarzać

12. Widzisz7200 człowieka376, który jest mądry2450 w swoich oczach5869? Więcej nadziei* dla głupca3684 niż dla niego.2P 2,22; Prz 26,16; Prz 28,11; Łk 18,11; Rz 12,16* lub: oczekiwanie, nadzieja, sznur

13. Leniwy* mówi559: Lwiątko** na drodze1870, lew738 na środku996 placów***.Prz 22,13* lub: gnuśny; ** lub: lew, lwiątko, młody lew, lwica - EIB, Biblia Warszawska, Biblia Poznańska; *** dosłownie: przestronne bądź otwarte miejsce, plac

14. Jak drzwi1817* się obracają5437 na swoich czopach**, tak leniwy6102 na swoim łóżku4296.* dosłownie: te drzwi, bramy; ** lub: trzpień w drzwiach, zawias

15. Leniwy6102 grzebie* swą ręką w misie** lecz jest zbyt zmęczony3811, by ją*** podnosić**** do ust6310.Prz 19,24* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ukryć, kłaść potajemnie, grzebać; ** lub: naczynie; *** lub: go - tj. naczynia; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać twarz ku, powracać

16. Leniwy6102 jest w swoich oczach5869 mądrzejszy2450 niż siedmiu7651 odpowiadających* ze znajomością rzeczy**.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odpowiadać, przypominać, zwracać z powrotem; ** dosłownie: smak, sąd decyzja, dekret - por. EIBᴷ - ze znawstwem

17. Kto wtrąca* się do nie swojego sporu**, jest jak ten, kto łapie2388 przechodzącego5674 psa3611 za uszy241.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejście nad, obok, pomiędzy, obowiązywać, ginąć; ** lub: niesnaski, konflikt, kłótnia, sprawa w sądzie, spór

18. Jak szaleniec*, który rzuca3384 płonące głownie**, strzały2671 i śmierć4194***,* dosłownie: koniugacja czasownika - hitpalepl - zachowywać się jak szaleniec, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - marnieć, omdlewać tu i Rdz 47,13; ** lub: iskra, głownia, płonąca strzała; *** hendiadys nominalny - strzały i śmierć - tj. śmiercionośne - por. EIBᴷ

19. Takim3651 jest człowiek376, który omamił* swojego bliźniego**, a potem mówi559: Czyż*** nie żartowałem****?* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oszukiwać, wieść na manowce, zwodzić; ** kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny; *** dosłownie: (czyż) ja nie ...; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - robić sobie żarty, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - śmiać się kpiąco

20. Nie ma657 drewna6086 – gaśnie* ogień784; nie ma oszczercy** – ustaje spór***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tłumić; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - szemrać, szeptać, obmawiać, oczerniać; *** lub: niezgoda

21. Czym węgiel* dla żaru** i drewno6086 dla ognia784, tym człowiek376 kłótliwy4066 do wzniecenia2787*** sporu****.* lub: węgiel drzewny, niedopalone drewno - tu i Iz 44,12 54,16; ** lub: węgiel, rozżarzony węgiel; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powodować palenie się; **** lub: niesnaski, konflikt, kłótnia, sprawa w sądzie, spór

22. Słowa1697 oszczercy5372* są jak smakołyki3859**, które zstępują*** do głębin990**** wnętrzności*****.* koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - szemrać, szeptać, obmawiać, oczerniać; ** Prz 18,8 przypis **; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schodzić, zejść, zapadać się, tonąć, zostać powalonym; **** Prz 18,8 przypis ***; ***** lub: pokój, komnata, najbardziej wewnętrzna część, wnętrze

23. Płomienne* usta8193 i złe7451 serce3820 są jak gliniane naczynie2789 pokryte6823 srebrnym** żużlem5509.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - palić, żarliwie zabiegać; ** tj. glazurą powstałą w wyniku oczyszczania srebra - Prz 25,4

24. Kto nienawidzi8130, udaje* wargami8193 kogoś innego, lecz we wnętrzu7130 utwierdza** zamiar podstępu***.* dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ukrywać się (pod przebraniem), przebrać się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawiać, rozmieszczać, wyznaczać, kłaść ręce na; *** lub: oszustwo

25. Gdy mówi przychylnym* głosem6963, nie wierz**|JUS mu, bo siedem7651 obrzydliwości*** ma w swoim sercu****.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić łaskawym, być łaskawym; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ufać, być pewnym; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** coś ohydnego; **** lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serc

26. Nienawiść8135 okrywa* się podstępem**, ale niegodziwość*** będzie odkryta**** w zgromadzeniu*****.* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - odziewać; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: podstęp, udawanie, oszustwo; *** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas); **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być odsłoniętym, ukazać się, objawić; ***** hebr.: kahal - zgromadzenie, wspólnota, zbór JHWH - Obj 22,16 przypis *

27. Kto kopie3738 dół*, wpadnie5307 w niego; kto toczy1556 kamień68, wróci7725 on do niego.Est 7,10; Ps 7,15-16; Ps 57,6; Prz 28,10* hebr.: szahat - dół, otchłań, grób, zniszczenie - synonim Szeolu - por. Ps 16,10 49,10 103,4

28. Kłamliwy* język3956 nienawidzi8130 tych, których zmiażdżył**, a usta6310 pochlebcy*** powodują6213 ruinę****.Ez 12,24* lub: kłamstwo, oszustwo, rozczarowanie, podstęp, krzywda, fałsz; ** lub: zgnębiony, uciśniony, miażdżyć; *** lub: gładkie - por. Prz 5,3 przypis **; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: sposobność do potknięcia się, upadek, ruina

↑↑

Rozdział 27

1. Nie chlub* się dniem3117 jutrzejszym**, bo nie wiesz3045, co dzień3117 ten ci przyniesie***.Łk 12,19; 2Kor 6,2; Jk 4,13* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - chełpić się, chlubić się, przechwalać się; ** lub: przyszłością; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rodzić, wydawać na świat, powić, przynieść

2. Niech inny* cię chwali1984, a nie3808 twoje usta6310; ktoś obcy**, a nie408 twoje wargi8193.Prz 25,27; 2Kor 10,12; 2Kor 10,18; 2Kor 12,11* dosłownie: być obcym, rozdzielonym; ** lub: cudzoziemski, obcy, nieznajomy

3. Ciężki3514 jest kamień68 i piasek2344 sporo waży*, ale rozdrażnienie** głupca191 jest cięższe*** od obu8147.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: brzemię, ciężar; ** lub: rozdrażnienie, smutek, żal; *** lub: ciężki, wielki, olbrzymi

4. Okrutna* jest wściekłość** i powódź7858 zapalczywości***, a kto4310 się ostoi5975 przed zazdrością7068?Jk 1,19-21* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: zaciekłość; ** lub: żar, furia, gniew, złość; *** metafora - fuknąć gniewnie

5. Lepsza2896 jest jawna* nagana** niż skryta*** miłość160.Prz 28,23; Mt 18,13; Ga 2,14; 1Tm 5,20* dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być odsłoniętym; ** lub: wyrzut, kara, oskarżenie; *** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być starannie ukrytym

6. Rany6482 od przyjaciela* są oznaką wierności**, ale pocałunki5390 wroga*** są zwodnicze6280.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - od kochającego; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być godnym zaufania, uczynić pewnym, trwałym; *** nienawidzącego

7. Dusza5315 nasycona* depcze** plaster miodu5317, a dla duszy5315 wygłodzonej*** wszystko3605, co gorzkie4751, jest słodkie****.Prz 25,16* lub: zaspokojony, najedzony obficie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucić; *** lub: słabnącej; **** słodycz, przyjemna rzecz

8. Jak ptak6833 ucieka* z gniazda7064, tak człowiek376 ucieka5074 ze swojego miejsca4725.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wycofywać się, uciekać, odchodzić, trzepotać

9. Oliwa8081 i kadzidło* radują serce3820, tak słodycz4986 przyjaciela7453 lepsza jest niż własna** rada***.* lub: przyjemny dym ofiary, wonność; ** dosłownie: dusza - por. Prz 1,18 przypis ***; *** lub: zamysł, plan, decyzja

10. Nie opuszczaj* swojego przyjaciela7453 ani przyjaciela7453 twojego ojca1, a w dniu3117 twego nieszczęścia** nie wchodź935 do domu1004 twego brata251, bo lepszy2896 jest sąsiad7934 bliski7138 niż brat251 daleki7350.Prz 17,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - porzucić, zaniedbać; ** strapienie, dzień klęski

11. Bądź mądrym2449|IMP, synu1121 mój, rozwesel*|IMP moje serce3820, abym mógł odpowiedzieć** temu, który mi urąga*** słowem1697.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: zadowolony; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zdawać sprawę, pokonywać, odrzucać; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić wyrzuty a oddam mi ubliżającemu słowo - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

12. Roztropny* dostrzega7200 zło7451 i ukrywa się, a prości** idą dalej5674 i ponoszą karę***.Prz 21,11* lub: przebiegły, podstępny, chytry, zmyślny, rozsądny; ** lub: nieuczeni, naiwni, chętni do nauki, o otwartym umyśle; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ukaranym grzywną, ponieść karę

13. Zabierz*|IMP mu szatę899, bo3588 ręczył** za obcego***, ponieważ ręczył za cudzą****|F kobietę, weź|IMP zastaw*****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odebrać, wziąć w posiadanie; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dawać w zastaw, zobowiązywać; *** być przybyszem; **** cudzoziemski; F rodzaj żeński; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć jako porękę

14. Kto wczesnym7925 rankiem1242 błogosławi1288 swojemu przyjacielowi* donośnym1419** głosem6963, temu będzie to policzone*** za przekleństwo****.* lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny; ** dosłownie: wielki, ogromy, wybitny; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać przypisanym; **** złorzeczenie, oszczerstwo

15. Ciągłe2956 kapanie1812 w dzień gwałtownej ulewy* i kłótliwa4066 żona** są sobie podobne7737;Prz 19,13* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: uporczywy deszcz, gwałtowna ulewa; ** lub: kobieta

16. Kto ją powstrzymuje*, powstrzymuje6845 wiatr7307, a swoją prawicą3225 chwyta** oliwę***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chować, przechowywać jak skarb, zachować, zatrzymać coś w sobie - Ps 119,11; ** idiom (?): wołać, nazywać, spotkać z swoją prawicę nazywa oliwą - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, BHSᴷ; *** lub: tłuszcz, olej

17. Żelazo1270 ostrzy2300 się żelazem1270, a charakter* drugiego wyostrza2300 przyjaciel**.* lub: oblicze, twarz, powierzchowność, wyraz twarzy odzwierciedlający osobowość a człowiek ostrzy oblicze swojego bliźniego - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny

18. Kto strzeże* figowca8384, spożyje398 jego owoc6529; tak kto ochrania** swojego pana113, zostanie uczczony***.J 12,26; 1Kor 9,17; 1Kor 9,13; 1P 2,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pilnować, czuwać nad; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, bronić, ratować życie; *** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być godnym zaszczytów

19. Jak woda4325 twarz* jawi twarzy6440, tak serce3820 człowieka** – człowiekowi120.* lub: twarz, oblicze, obecność, osoba, powierzchnia, przed; ** hebr.: adam - imię własne, rodzaj ludzki, istota, człowiek

20. Szeol* i Abaddon** są nienasycone***, i oczy5869 człowieka120 są nienasycone7646.Prz 15,11; Kaz 4,8; Ha 2,5* hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; ** hebr.: abedah - zgubiona rzecz, coś zgubionego, zginięcie - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście lub: abaddon - miejsce zniszczenia, zniszczenie, zguba - Obj 9,11; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, być spełnionym

21. Czym dla srebra3701 tygiel*, a dla złota2091 piec**, tym są człowiekowi376 usta*** tego, który go chwali****.* tj. grafitowy tygiel - Prz 17,3; ** lub: piec hutniczy, naczynie do wytapiania; *** hebr.: peʰ - usta, kraniec - por. Prz 12,8 Biblia Brzeska, WBCᴷ Keil and Delitzsch Old Testament Commentary, EIBᴷ; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: chwalenie, przechwałka, uznanie, reputacja

22. Jeślibyś starł* głupca191 w moździerzu4388 tłuczkiem5940|HAP razem8432 z ziarnami**, nie opuści*** go jego głupota200.Prz 23,35; Prz 26,11* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozgniatać, tłuc; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** tj. owoc lub ziarno (do zmielenia) (?) - tu i 2Sm 17,19; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stronić od, zostać usuniętym

23. Znaj* dobrze3045|INF|ABS wygląd** swojej trzody*** i przyłóż**** swoje serce3820 do stad5739.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - posiadać wiedzę, dowiadywać się, dostrzegać, poznawać; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ** dosłownie: oblicze - por. w. 17 przypis *,; *** lub: owce, kozy, drobne bydło; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana - wyznaczyć, położyć, umocnić, wykonywać

24. Bo bogactwo* nie trwa na wieki** ani korona*** z pokolenia1755 na pokolenie1755.Prz 23,5; Jk 1,10* lub: skarb, majątek, zapasy, skarbiec; ** na zawsze; *** hebr.: nazer - poświęcenie, oddzielenie, korona (jako znak poświęcenia), kolczyk, klejnoty w koronie, diadem

25. Znikła* trawa2682 i ukazała7200 się zieleń**, gdy zebrano622 zioła*** ze wzgórz2022****,* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odsłonić, usunąć; ** tj. młoda trawa, trawa, zioła, roślinność; *** trawy, zielona roślinność, zioła; **** lub: gór

26. Masz jagnięta* na odzież**, a kozły6260 są zapłatą*** za pole7704;* lub: owca, baranek; ** lub: odzienie, szata, strój, ubiór; *** cena, opłata za najem

27. I wystarczająco* mleka2461 koziego5795 na wyżywienie** dla ciebie, na wyżywienie3899 dla twojego domu1004 i na życie*** dla twoich dziewcząt****.Prz 31,15* lub: dość, wystarczająca ilość, obfitość czegoś; ** hebr.: lehem - chleb, żywność, zboże - na chleb twój - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: utrzymanie; **** lub: służąca, pomocnica

↑↑

Rozdział 28

1. Niegodziwi uciekają*, choć nikt ich nie goni**, lecz sprawiedliwi6662 są dzielni*** jak młody lew3715.Kpł 26,17; Kpł 26,36; Ps 53,5; Dz 14,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oddalać się, znikać, pierzchać, pędzić; ** dosłownie: nie ma goniącego, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prześladować, zmuszać od ucieczki; *** lub: być śmiałym, bezpiecznym, pewnym, ufać

2. Z powodu przestępstwa* kraj776 ma wielu7227 władców**, lecz dzięki3651 człowiekowi120 rozumnemu995 i mającemu poznanie3045 będzie trwać długo***.* lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja; ** lub: książę, naczelnik, dowódca; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydłużać (dni), przedłużać (liny namiotów)

3. Ubogi* człowiek**, który gnębi*** nędzarzy****, jest jak niszczący***** deszcz, po którym nie ma chleba3899.Mt 18,28* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć niedostatek bądź głód; ** mąż, silny mężczyzna, wojownik; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciskać, wymuszać; **** marny, biedny, słaby, chudy; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powalić tu i Jr 46,15

4. Ci, którzy porzucają* Prawo**, chwalą1984 niegodziwego7563, lecz ci, którzy przestrzegają*** Prawa, walczą**** z nimi*****|P.Ps 10,3; Ef 5,11; 1Tes 2,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - porzucić, zaniedbać, sprzeniewierzyć się, opuścić; ** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, czuwać, ochraniać, ratować życie; **** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - burzyć się przeciwko, wdawać się w konflikt; ***** domyślnie: z porzucającymi Prawo; P Liczba mnoga

5. Źli7451 ludzie* nie rozumieją995 sprawiedliwości** w sądzie, ale ci, którzy szukają*** JHWH, rozumieją995 wszystko3605.1Kor 2,13* lub: człowiek, śmiertelnik, osoba, ludzkość; ** sąd, orzeczenie decyzja prawna, słuszność w sądzie; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pragnąć, dążyć

6. Lepszy2896 jest ubogi* chodzący1980** w swojej niewinności***, niż przewrotny6141 w swoich drogach1870****, choć jest on1931 bogaty6223.Prz 19,1; Prz 20,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć niedostatek bądź głód; ** dosłownie: chodzić; *** lub: niepodzielność, całość, uczciwość, prostota, niewinność; **** por. Prz 1,15 przypis * dosłownie: dwoiste drogi - tj. obłudne - por. EIBᴷ, WBCᴷ

7. Kto zachowuje* Prawo8451 jest rozumnym** synem1121, a kto zadaje*** się z rozwiązłymi****, upokarza3637 swojego ojca1.Pwt 21,20; Prz 17,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pilnować, czuwać nad, zachowywać; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozumieć, sprawić, że ktoś zrozumie, nauczyć; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - karmić, paść; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być bezwartościowym, trwonić, żarłok - Prz 23,20

8. Kto pomnaża7235 swój majątek1952 dzięki lichwie* i odsetkom**, zbiera6908 go dla tego, kto okazuje łaskę*** ubogim1800.Hi 27,17* tj. odsetki, lichwa; ** zysk, procent, premia - hendiadys - dzięki wysokim odsetkom - EIBᴷ; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać przychylność

9. Kto odwraca5493 swoje ucho241, aby nie słyszeć* Prawa8451, nawet1571 jego modlitwa** budzi odrazę***.Ps 66,18; Ps 109,7; Prz 15,8; Za 7,11-13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać posłuszeństwo, rozumieć, zgodzić się; ** termin występujący w Psalmach (wskazujący na modlitwę poetycką bądź liturgiczną); *** lub: coś obrzydliwego, ohyda

10. Kto zwodzi* prawych** na złą7451 drogę1870, sam1931*** wpadnie5307 we własny dół7816, ale nienaganni8549 odziedziczą5157 dobro2896.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - prowadzić na manowce, wprowadzać w błąd; ** lub: szczery, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty; *** dosłownie: on

11. Człowiek376 bogaty6223 jest mądry* w swoich oczach5869, ale rozumny995 biedak1800 go przejrzy**.* lub: roztropny, uczony, zmyślny, bystry, mądry; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przeszukiwać, zgłębiać, badać

12. Gdy sprawiedliwi6662 się radują*|INF, jest to wielka7227 chwała**, a gdy niegodziwi7563 powstają6965, trudno znaleźć*** człowieka120.* lub: unosić się radością; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** piękno, świetność, chwała, blask; *** dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - w poszukiwaniu czegoś, zostać wyszukanym

13. Kto ukrywa* swoje przestępstwa**, nie będzie miał powodzenia***, ale kto je wyznaje3034 i porzuca****, doznaje miłosierdzia7355.Prz 10,12; Prz 17,9; Ps 32,3; 1J 1,9* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ukryć, odziać, rozciągnąć na; ** lub: bunt, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozwijać się pomyślnie; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostawić w tyle, opuścić, porzucić, uwolnić, wyzwolić

14. Błogosławiony* człowiek120, który zawsze8548 okazuje bojaźń** Bożą, ale kto zatwardza*** swoje serce3820, wpada5307 w nieszczęście****.Prz 23,17* lub: szczęśliwy; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odczuwać wielkie przerażenie, drżeć wielokrotnie - Iz 51,13; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sztywnym, upartym, przejawiać upór; **** w zło

15. Ryczącym5098 lwem738 i krążącym* niedźwiedziem1677 jest niegodziwy7563 władca** nad ubogim*** ludem5971.Wj 1,14; Prz 29,2; Mt 2,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chodzić na około, błąkać się, tułać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, władać, królować; *** lub: marny, biedny, słaby, chudy

16. Władca* pozbawiony2638 rozumu8394 jest wielkim7227 zdziercą**, lecz kto nienawidzi8130 niesprawiedliwego zysku***, przedłuży swoje dni****.1Krl 12,1-19* lub: naczelnik, dowódca, książę; ** lub: wymuszony czyn, wymuszenie, zdzierca - Iz 33,15; *** lub: zysk zdobyty gwałtem; **** idiom: będzie żył długo (?)

17. Człowiek* ścigany**|PASS za przelanie ludzkiej5315 krwi***, ucieka5127 aż po grób****; niech go nie zatrzymują8551.Wj 21,14; Lb 35,14-34* hebr.: adam - człowiek, imię własne; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciskać, czynić gwałt; PASS strona bierna; *** hebr.: dam - krew, krew jako podstawa życia - dosłownie: za krew duszy; **** lub: dół, studnia, cysterna

18. Kto postępuje* nienagannie**, zostanie wybawiony***, a przewrotny**** chodzący dwoma drogami1870 na jednej259***** z nich upadnie5307.Prz 10,9; Prz 11,3* dosłownie: chodzić; ** być kompletnym, uczciwym; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wyzwolonym, odnieść zwycięstwo; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wykrzywionym; ***** jeden, inni - rychło upadnie - WBCᴷ

19. Kto uprawia* swoją ziemię127, nasyci** się chlebem3899, a kto goni7291 za próżnościami7386***, nasyci7646 się ubóstwem7389.Prz 1,31* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trudzić się, pracować, służyć koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - uprawiać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć w nadmiarze, być napełnionym; *** pusty, niemający zasad

20. Człowiek376 godny zaufania* będzie obfitował7227 w błogosławieństwa1293, a prący** do wzbogacenia6238, nie będzie bez winy***.* lub: wierność, zaufanie, stałość, pewność, stabilność, prawda; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - naciskać, pośpieszać; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać oczyszczonym

21. Nie3808 jest dobrze2896 mieć wzgląd na osobę*, boCW nawet za kawałek6595 chleba3899 człowiek** będzie się buntować***.Ez 13,19* lub: rozpoznawać na oblicze - tj. być stronniczym; CW conjunctive waw; ** lub: mocarz, wojownik, bohater, silny, urzędnik; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wzniecać bunt, naruszać, pogwałcać, buntować się

22. Człowiek376, który śpieszy926 się do bogactwa* jest chciwy** i nie wie3045, że przyjdzie935 na niego bieda***.Pwt 15,9; Prz 13,11; Prz 20,21; Prz 22,16; Prz 23,6; Mt 7,22* lub: majętność, cena, wysoka wartość, bogactwo; ** idiom: (ma) złe oko - por. - Mt 6,23 przypis * i Prz 22,9 przypis *; *** lub: ubóstwo, niedostatek - tylko tu i Hi 30,3

23. Kto strofuje* człowieka120, znajdzie4672 potem310 więcej przychylności** niż ten, który pochlebia*** językiem3956.Prz 27,5; Mt 18,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - karcić, besztać, strofować, ganić, dowodzić, sądzić; ** lub: łaska, urok, elegancja, uznanie; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być gładkim

24. Kto okrada* swojego ojca1 i swoją matkę517 i mówi559: To nie przestępstwo**, jest on wspólnikiem*** człowieka376 niegodziwego7843.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odebrać, zrabować, porwać, złupić; ** lub: przewinienie, bunt, czyny zbrodnicze; *** zjednoczony, kompan

25. Kto wiele pragnie*, wszczyna1624 spór4066, lecz kto pokłada ufność** w JHWH, będzie nasycony1878***.Ps 37,3-5; Prz 3,5-6; Jr 17,7-8* idiom: (człowiek) o szerokiej duszy - tj. wiele pragnący, o wielkim apetycie - EBCᴷ; ** mieć pewność, być bezpiecznym; *** dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być utuczonym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - metafora: cieszyć się pomyślnością

26. Kto ufa982 własnemu sercu3820, jest* głupi, a kto mądrze** postępuje***, ten1931 zostanie ocalony****.Prz 3,5; Jr 17,9* dosłownie: on; ** lub: zmyślność, roztropność, biegłość, mądrość; *** dosłownie: chodzi; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyślizgnąć się, uciec, zostać wyzwolonym

27. Kto daje5414* ubogiemu**, nie ma niedostatku***, a kto przed nim zasłania**** swoje oczy5869, zbierze wiele7227 przekleństw*****.Prz 11,24* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ofiarowywać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć niedostatek bądź głód; *** lub: brak, ubóstwo; **** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ukrywać; ***** lub: klątwa - por. Pwt 28,20 Ml 2,2 3,9 Prz 28,27

28. Gdy niegodziwi* powstają6965, człowiek120 się ukrywa5641, a gdy oni giną**|INF, sprawiedliwi6662 się pomnażają***.Prz 28,12; Prz 29,2* lub: winny, przestępczy, złoczyńca; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - umrzeć, zostać zgładzony; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się licznym, wielkim, rozmnożyć się

↑↑

Rozdział 29

1. Człowiek376, który mimo częstych nagan*|P usztywnia7185** swój kark6203, zostanie nagle6621 skruszony*** i bez369 uzdrowienia****.Prz 1,24; Za 7,11* lub: nagana, wyrzut, kara, ukaranie, oskarżenie; P liczba mnoga; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zatwardza, idiom: człowiek uparty, twardogłowy - Wj 32,9; *** być złamanym, skruszonym, zniszczonym, okaleczonym; **** lub: zdrowie, uzdrawiający lek

2. Gdy sprawiedliwi6662 stają się wielcy*, lud** się raduje***, a gdy panują****|INF niegodziwi7563, lud5971 jęczy*****.Prz 11,10; Prz 28,12* por. Prz 28,28 przypis *** - tu w znaczeniu przejmowania władzy (?); ** dosłownie: ten lud (Boży); *** lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, władać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ***** wzdychać, jęczeć z bólu

3. Człowiek376 miłujący157 mądrość2451, sprawia swojemu ojcu radość*, a kto prowadzi** się z nierządnicami***, trwoni**** majątek1952.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powodować radość, cieszyć; ** doglądać, pilnować, prowadzić; *** być nierządnicą sakralną; **** por. Prz 28,28 przypis **

4. Król4428 utwierdza* kraj776 prawem**, lecz człowiek376 pobierający daninę***, niszczy2040 go.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wznieść, wyznaczyć, ustanowić, podtrzymywać; ** lub: sąd, decyzja prawna, wyrok, słuszność w sądzie; *** idiom: człowiek daniny - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, tj. pobierający podatki (?)

5. Człowiek1397, który schlebia* swojemu bliźniemu7453**, rozciąga6566 sieć*** przed jego nogami6471.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być gładkim; ** przyjaciel; *** sidła

6. W przestępstwie* złego7451 człowieka376 jest pułapka**, ale sprawiedliwy6662 śpiewa*** i raduje**** się.Prz 12,13; Kaz 9,12* lub: przewinienie, bunt, czyny zbrodnicze; ** lub: wabik, przynęta; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydać okrzyk radości, uniesienia, śpiewać; **** lub: być zadowolonym, radować się, promienieć radością

7. Sprawiedliwy6662 zna* sprawę** ubogich1800, lecz niegodziwy7563 nie rozumie995*** takiego poznania****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, poznawać, rozważać; ** lub: sąd, proces, spór, konflikt; *** lub: mieć rozeznanie, wgląd, zrozumienie; **** wiedza, postrzeganie, umiejętność, rozeznanie

8. Mężowie376 szyderstwa* wzburzają** miasto7151, ale mądrzy2450 odwracają7725 gniew***.* lub: gardzenie, przechwalanie się tu i Prz 1,22, Iz 28,14; ** sapać, rozpalać, pobudzać; *** metafora - fuknąć gniewnie

9. Gdy mądry2450 człowiek376 spiera* się z głupim191 człowiekiem376, to** ten wybucha gniewem*** i śmieje się szyderczo7832, a nie ma spokoju****.Prz 25,28; Prz 26,4* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wejść w spór, błagać, być sądzonym; ** dosłownie: i; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trząść się, być wyprowadzonym z równowagi, być pobudzonym, być zaniepokojonym; **** odpoczynek, spokój, cierpliwość

10. Ludzie582 żądni krwi*, nienawidzą8130 niewinnego**, ale prawi3477 szukają1245 ochrony jego duszy5315***.Rdz 4,5; Prz 1,11; Prz 12,16; Prz 14,29; 1J 3,12* idom: mordercy; ** doskonały, pełny, skończony, moralnie niewinny; *** szukać duszy - tu w znaczeniu pozytywnym - por. znaczenie negatywne: Wj 4,19 1Sm 22,23 Jr 4,30 i zbierać dusze - Prz 11,30

11. Głupi3684 daje upust* całemu3605 swojemu duchowi7307**, lecz mądry2450 na koniec*** go uśmierza****.Sdz 16,17; Mi 7,5* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyprowadzić, wywieść, wyzwolić; ** tj. wylewa z siebie gniew - por. KULᴷ; *** lub: w tyle, później (o czasie); **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uciszać

12. Jeśli władca* zważa** na słowo1697 kłamstwa8267, to wszyscy3605 jego słudzy8334 są niegodziwi7563.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę na

13. Nędzarz7326 i ciemiężca* spotykają6298 się, a JHWH obu8147 oświeca215** oczy5869.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: człowiek ucisku - ciemiężyciel; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozświetla

14. Tron3678 króla4428, który wiernie* sądzi** ubogich***, zostanie utwierdzony3559 na wieki****.Ps 72,4; Prz 16,12; Prz 25,5; Iz 11,4* hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zarządzać, sądzić, rozstrzygać spór, oczyszczać z zarzutów, karać; *** marny, biedny, słaby, chudy; **** lub: na zawsze

15. Rózga7626 i nagana* dają5414 mądrość2451, a krnąbrny** chłopiec*** przynosi wstyd954 swojej matce517.Prz 29,17; Prz 22,6; Prz 22,15; Prz 23,13-14; Hbr 12,11* lub: wyrzut, kara, ukaranie, oskarżenie; ** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być odesłanym, odprawionym, być nieskrępowanym - krnąbrny, pozostawiony sobie; *** lub: chłopak, chłopiec, młodzieniec, sługa

16. Gdy niegodziwych7563 przybywa*, to pomnaża7235 się i przestępstwo6588, lecz sprawiedliwi6662 ujrzą7200 ich upadek**.Ps 37,34; Ps 58,10; Ps 91,8; Ps 92,11; Obj 18,20* lub: być lub stać się licznym, być wielki; ** lub: ruina, obalenie, trup

17. Karć* swojego syna1121, a przyniesie ci spokój** i sprawi5414 rozkosz*** twojej duszy5315.Prz 29,15; Prz 13,24; Prz 19,18* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - karcić, karać, chłostać, utrzymywać w karności; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - da odpocząć; *** lub: specjał (do jedzenia), rozkosz - Rdz 49,20 1Sm 15,32

18. Gdy nie ma objawienia*, lud5971 się rozprzęga**, a kto przestrzega8104 Prawa8451, jest błogosławiony***.1Sm 3,1; Am 8,11-12; Rz 10,13-15* lub: widzenie, wizja (w uniesieniu, w ekstazie), wyrocznia, proroctwo, słowo objawienia; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wypuszczonym, być rozwiązanym z uwięzi; *** lub: szczęśliwy - por. Ps 1,1 przypis *

19. Sługi5650 nie napomina* się samymi słowami1697, bo choć rozumie**, a jednak nie ma na nie odzewu***.Mt 18,17* dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - poddawać karceniu, napominaniu; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzegać, brać pod uwagę; *** odpowiedź, odzew, cel

20. Widzisz2372 człowieka376, który jest pochopny* w swoich słowach1697? Więcej nadziei8615 jest dla głupca** niż dla niego.Prz 26,12; Kaz 5,2* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - naciskać, pośpieszać, śpieszyć się, być ściśniętym; ** lub: tępak, prostak, człowiek zadufany

21. Kto od młodości5290 rozpieszcza*|HAP swojego sługę5650; w końcu319 zrobi1961 z niego słabeusza**.* lub: dogadzać, rozpieszczać, wychowywać, traktować łagodnie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: niewdzięcznik, utrapienie, arogancki, buntowniczy, słabeusz, dziedzic - EIBᴷ, EBCᴷ - znaczenie niepewne myśl nawiązuje do usynowienia (?) - Rdz 21,4

22. Człowiek376 gwałtowny* wszczyna spór1624, a człowiek1167 porywczy2534** mnoży7227 przestępstwa6588.Prz 15,18; Prz 26,21; Prz 28,25* lub: nos, gniew, metafora: fuknąć gniewnie, por. - hebr. ba’al’ af - mąż opanowany zapalczywością - Prz 22,24 przypis *; ** żar, furia, wściekłość, gorączka, niezadowolenie, oburzenie, złość, gniew

23. Pycha* człowieka120 upokarza8213 go, ale pokorny8217 duchem7307 osiągnie** chwałę3519.Prz 16,18; Prz 18,12; Kpł 5,1* lub: duma, majestat, wzniesienie się (o morzu), buta; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trzymać, chwytać, wziąć, osiągnąć, podtrzymywać, podpierać ... w duchu podpiera chwała - Biblia Brzeska

24. Kto dzieli* się ze złodziejem1590, nienawidzi8130 swojej duszy5315; słyszy8085 przekleństwo**, a nie wyjawia*** go.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dzielić, przyznawać, udzielać; ** ślub, przysięga, klątwa, przekleństwo; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - oznajmiać, wyjaśniać, donosić

25. Lęk* przed człowiekiem120 zastawia5414 sidło4170, ale kto ufa** JHWH, będzie bezpieczny***.Rdz 12,11-13; Rdz 20,11; Ps 56,11; Ps 118,8; Prz 30,5* lub: strach, niepokój, zatroskanie, dygotanie, drżenie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pokładać ufność w, mieć pewność, być bezpiecznym; *** dosł: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być umieszczonym (bezpiecznie) na wysokości

26. Wielu7227 zabiega1245 o względy* władcy**, natomiast sąd*** nad człowiekiem376 zależy od JHWH.Kaz 12,14; Rz 2,1-3; Rz 14,12* idom: o oblicze władcy; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, władać, królować; *** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie lecz sprawiedliwość człowieka (pochodzi) od ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

27. Ohydą* dla sprawiedliwych6662 jest człowiek nieprawy5766, a droga** prawego*** ohydą8441 jest dla niegodziwych7563.Ps 119,115; J 15,17* lub: coś obrzydliwego, ohyda, nieczystość rytualna; ** tu: o sposobie życia - Prz 1,15 przypis *; *** lub: szczery, prawy, sprawiedliwy

↑↑

Rozdział 30

1. Słowa Agura*, syna1121 Jake**. Brzemię***. Wyznanie**** tego człowieka1397 do Itiela*****, do Itiela384 i Ukala******.Prz 31,1; Lb 24,3; Na 1,1* tj. „zebrany”; ** „nienaganny”; *** hebr.: masa - ciężar, brzemię, ładunek, wypowiedź - słowo często rozpoczynające wypowiedź proroka - por. Iz 13,1 14,28, lub dosłownie ha-massa - z Massy - miejscowość o tej nazwie - por. Rdz 25,14 1Krn 1,30; **** wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka w stanie uniesienia); ***** tj. „Bóg ze mną”; ****** „Pożarty”

2. Tak3588, ja jestem najgłupszym* z ludzi376|S i nie mam właściwego ludziom** rozumu***,* lub: tępota, głupota, tępy (człowiek); S Liczba pojedyncza; ** dosłownie: (właściwego dla) adama - l.poj.; *** lub: rozumienie, rozeznanie, wgląd

3. Ani nie nauczyłem3925 się mądrości* i nie mam wiedzy** świętych***|P.Prz 9,10* lub: umiejętność, zdolność, biegłość, doświadczenie, rozsądek; ** lub: wiedza, mądrość, poznanie, umiejętność, rozeznanie; *** hebr.: qadosz - święty, oddzielony (od) poświęcony (dla) lub: (nie) mam poznania Świętegoᴾᴹ - por. Prz 9,10, WBCᴷ; P Liczba mnoga

4. Kto4310 wstąpił5927 do niebios*|P i zstąpił3381? Kto4310 zebrał622 wiatr** w swoje dłonie2651? Kto zawinął*** wody w płaszcz8071? Kto utwierdził**** wszystkie3605 krańce657 ziemi776? Jakie jest Jego imię*****? Jakie jest imię8084 Jego syna1121? Czy wiesz3045?Pwt 30,12; Hi 38,4; Iz 50,2; Mt 11,27; J 3,13; Rz 10,6* wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****; P Liczba mnoga; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiązać, związywać, zamykać; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ustanawiać; ***** imię reprezentuje charakter i autorytet Boga

5. Każda3605 wypowiedź* Boga433 jest wypróbowana**; On jest tarczą*** dla tych, którzy Mu ufają****.Ps 3,3; Ps 12,6; Ps 18,30; Ps 119,140* lub: mowa, słowo, wypowiedź, powiedzenie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wytapiać, oczyszczać, próbować; *** lub: puklerz; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaufać, szukać schronienia, złożyć nadzieję w (Bogu)

6. Nie dodawaj3254 nic do Jego słów*, aby cię nie6435 skarcił** i abyś nie został uznany za kłamcę3576.Pwt 4,2; Pwt 12,32; Obj 22,18* lub: mowa, czyny, rzecz, sprawa, słowo; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - karcić, besztać, strofować, ganić, dowodzić, sądzić

7. Proszę* Cię o dwie8147 rzeczy; nie odmawiaj** mi ich, zanim2962 umrę4191.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - błagać, zabiegać, domagać się; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstrzymywać

8. Oddal7368 ode mnie4480 marność* i słowo1697 kłamliwe3577; nie dawaj5414 mi ani ubóstwa7389, ani bogactwa6239; karm2963 mnie porcją chleba3899 dla mnie przewidzianą2706**;Łk 11,3* lub: pustka, próżność, daremność, fałsz, bezwartościowość; ** lub: coś należnego, przyznany dział - tj. codzienny chleb - Mt 6,11 przypis *

9. Abym syty7646 nie zaparł* się Ciebie i nie mówił559: Kim jest JHWH? Albo abym popadając w biedę3423 nie zaczął kraść1589 i nie znieważył** imienia8034 mojego Boga.Pwt 8,10; Wj 20,7; Mt 26,72* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zawodzić, zaprzeczać, rozczarować; ** dosłownie: brać, porywać, łapać - brać (nadaremno), nie nadużyć

10. Nie oskarżaj*|JUS sługi5650 przed jego panem**, aby ci nie złorzeczył*** i byś nie okazał się winny****.* tu i Ps 101,5; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** hebr.: ’adon - pan, ktoś stanowczy, silny, władca; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić nikczemnym; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyrządzić krzywdę, być oskarżonym, naruszać prawo

11. Jest pokolenie*, które przeklina7043 swojego ojca1 i nie błogosławi** swojej matce517.* lub: generacja, okres, wiek, pokolenie, siedziba, czas życia; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - błogosławić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - klękać, błogosławić, wielbić

12. Pokolenie1755 czyste2889 we własnych oczach5869, lecz nie jest obmyte* ze swojego plugastwa**.Ps 36,2; Prz 21,2; Łk 16,15; Tt 1,16* tu: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być mytym koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - myć, obmywać, zmywać, kąpać się; ** lub: nieczystość (o charakterze moralnym), kał, plugastwo

13. Pokolenie1755 jakże4100 wyniosłe* w swoich oczach5869, o uniesionych** powiekach6079.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wysoko, być wywyższonym; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - podnieść się

14. Pokolenie1755, którego zęby8127 są jak miecze2719, a zęby trzonowe* jak noże3979, by pożreć** ubogich*** na ziemi776 i nędzarzy**** spośród ludzi120.* lub: kły, siekacze - Hi 29,17, Jl 1,16; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pochłonąć, zgładzić, trawić; *** biedny, udręczony, słaby, nędzny; **** określenie najniższej warstwy społecznej

15. Pijawka5936|HAP ma dwie8147 córki1323: Daj, daj3051. Te2007 trzy7969 rzeczy nie będą nasycone*; cztery702, które nie powiedzą559: Dość**!HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, otrzymać swoją porcję, mieć w nadmiarze, być najedzonym ponad miarę; ** wystarczy!

16. Szeol*, niepłodne** łono***, ziemia776 nienasycona7646 wodą4325 i ogień784, który nie powie559: Dość1952.Ps 6,5; Ps 18,5; Prz 1,12; Prz 5,5; Kaz 9,10* hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; ** dosłownie: ograniczenie, przymus, zamknięcie - Ps 107,39 Iz 53,8; *** litość

17. Oko5869, które wyśmiewa* ojca1 i gardzi** posłuszeństwem3349*** wobec matki517, wydziobią5365 kruki6158 nad potokami5158 i zjedzą398 orlęta****.Rdz 9,22; Prz 20,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - drwić, szydzić, naigrywać się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać pogardę, lekceważyć; *** tu i Rdz 49,10; **** dosłownie: synowie orłów

18. Te1992 trzy7969 rzeczy są dla mnie zdumiewające*, czterech702 nie rozumiem**:* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być trudnym do wykonania, zrozumienia, być cudownym, nadzwyczajnym; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, dostrzegać, być mądrym

19. Drogi1870 orła5404 na niebie*|P, drogi1870 węża5175 na skale6697, drogi okrętu** na środku3820 morza3220 i drogi1870 mężczyzny*** z młodą kobietą****.* lub: nieboskłon; P Liczba mnoga; ** tj. statek dalekomorski, kupiecki; *** mocarz, bohater, dorosły; **** lub: dziewica, panna

20. Taka3651 jest droga1870 kobiety802 cudzołożnej*: zjadła398 i otarła4229 swoje usta6310, i powiedziała559: Nie zrobiłam6466 nic złego**.Iz 5,20; Ml 3,15* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - cudzołożyć, uprawiać bałwochwalstwo; ** lub: niegodziwość, oszustwo, bałwochwalczy kult

21. Pod8478 trzema7969 rzeczami drży* ziemia776, czterech702 nie jest w stanie** unieść***:Rdz 16,34* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trząść się, być wyprowadzonym z równowagi; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wytrwać, mieć moc, siłę, być zdolnym; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - inf. unieść, podnieść, dźwigać, nieść, wspierać

22. Pod8478 sługą5650*, gdy zostaje królem**, i głupcem***, gdy syci7646 się chlebem3899;Prz 19,10* lub: niewolnikiem; ** być lub zostać królem bądź królową, panować; *** hebr.: nabal - głupi, nierozumny - 1Sm25,3

23. Pod8478 kobietą odrzuconą*, kiedy wychodzi za mąż1166, i służącą**, kiedy dziedziczy*** po swojej pani1404.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strona bierna - niechcianą chodzi o kobietę, której wręczono list rozwodowy - por. Pwt 24,3 lub drugą żoną w małżeństwie poligamicznym - por. Rdz 29,31.33; ** lub: służka, niewolnica, metaforycznie ktoś pokornie zwracający się do kogoś; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, odziedziczyć

24. Cztery702 stworzenia są najmniejsze* na ziemi776 i one1992 są mędrsze** nad mędrców***:* lub: młody, mały, niepozorny, nieważny; ** lub: roztropny, uczony, zmyślny, bystry, mądry; *** dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - stać się mądrym, być uczynionym mądrym

25. Mrówki5244*, lud5971 niemocny**, a jednak w lecie7019 zbierają*** swój pokarm****;* tu i Prz 6,6; ** nie silny, potężny, zaciekły, zuchwały; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zaopatrzyć, dostarczyć; **** chleb, żywność, zboże

26. Góralik*, lud5971 nieliczny3808 strong:H6099, a jednak umieszczają** swój dom1004 w skale***;Kpł 11,5; Ps 104,18* tj. hydraks syryjski (?) - świstak, skalny borsuk - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyznaczać, ustanawiać, kształtować, umieszczać; *** tj. pionowa lub stroma skała, klif, urwisko

27. Szarańcza* nie ma369 króla4428, a jednak cała3605 wyrusza3318** w szeregu***;* tj. szarańcza, szczególnie szarańcza wędrowna w uskrzydlonym stadium; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść naprzód; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypuszczać strzały

28. Jaszczurkę* schwytasz** w ręce3027, a jednak ona1931 mieszka w pałacu1964 króla.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: rodzaj jaszczurki, gekon lamparci - inni szczególny rodzaj pająka - KULᴷ; ** tj. koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - łapać, chwytać (dłońmi)

29. Są trzy7969 stworzenia, które1992 mają wspaniały* krok6806, a cztery702 chodzą** dostojnie3190:* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić coś dobrym bądź pięknym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - inf. iść, chodzić, poruszać, sposób życia (metafora)

30. Lew3918, bohater* wśród zwierząt929, co przed6440** nikim3605 nie ustępuje***;2Sm 1,23* lub: człowiek silny, dzielny, potężny, bohater - por. w. 19; ** lub: (przed) obliczem; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, wracać

31. Koń bojowy*|GES i kozioł4975**, i król4428, przeciw5973 któremu nikt się nie buntuje***.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: coś przepasanego, chart, pies myśliwski, kogut; GES Gessenius Hebrew and English Lexicon; ** znaczenie niepewne; *** bez buntu, z oddziałem zbrojnych - por. EIBᴷ

32. Jeśli518 byłeś tak głupi5034 by się wywyższać*, a jeśli teraz rozważyłeś** to – przyłóż rękę do ust***.Mi 7,6; 1Kor 13,1-8* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - podnieść się, wywyższyć się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wpaść na pomysł, rozważyć, zamierzyć, uknuć (o złym zamiarze ) - stąd jeśli pomyślałeś coś złego - Biblia Brzeska, Biblia Gdańska, Biblia Poznańska, Amplified Bible; *** tj. zamilknij - por. Hi 21,5 40,4

33. Jak3588 z ubijania*|HAP mleka2461 wychodzi** masło2529, a z wycierania4330 nosa wychodzi3318 krew1818, tak wzbudzenie4330 gniewu*** wyzwala3318 kłótnię****.Prz 10,12; Prz 29,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ściskanie, naciskanie, wyciskanie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyprowadzić, wywieść, wyzwolić, spowodować pójście bądź wyjście; *** nos, metafora: fuknąć gniewnie, w tekście hebrajskim występuje gra słów - por. EIBᴷ; **** lub: niesnaski, konflikt, spór, kłótnia

↑↑

Rozdział 31

1. Słowa1697 króla Lemuela3927*. Zasada**, której834 nauczyła*** go jego matka517.Prz 1,8; 2Tm 3,15* tj. „należący do Boga”; ** hebr.: masa - ciężar, brzemię, ładunek, wypowiedź - słowo często rozpoczynające wypowiedź proroka - por. Iz 13,1 14,28, lub dosłownie ha-massa - z Massy - miejscowość o tej nazwie - por. Prz 30,1 Rdz 25,14 1Krn 1,30; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - karać, pouczać, utrzymywać w karności, chłostać

2. Cóż4100, mój synu*? Cóż4100, synu1248 mojego łona**? I cóż4100, synu1248 moich ślubów***?Ps 22,25; Iz 49,15* tylko tu i Ps 2,12 - syn, dziedzic; ** ciało, brzuch, głębiny; *** lub: przysięgi - tu w l.mn., uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - Lb 6,2.5.21 1Sm 1,11

3. Nie oddawaj5414 kobietom802 swojej siły* ani twoich dróg1870 nie kieruj tam, gdzie wymazują** królów4428 z pamięci.Prz 5,9* tj. nie daj się opanować pożądaniem kobiet - por. EIBᴷ; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wymazać (z pamięci), koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścierać, zetrzeć, wyniszczyć

4. Nie królom4428, o Lemuelu3927, nie królom4428 picie8354 wina3196, gdzież* dla książąt** mocny trunek***;Kpł 10,9-10; Prz 20,1; Kaz 10,17; Jr 35,1-19* tu: wg qere - gdzie? skąd? który? wg ketiv: czy, ani trochę; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ważnym, być rozważnym, być władczym; *** hebr.: sekar - (sycera) - mocny, odurzający, sfermentowany napój, trunek z owoców, zwłaszcza z daktyli, zbóż lub miodu - piwo (?)

5. Aby6435 pijąc8354, nie zapomniał7911 praw* i nie wypaczył** sprawy*** żadnego3605 z synów1121 udręczonych****.Ps 72,1-2; Iz 28,7; Oz 4,11* lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - coś nakazanego prawem, prawo (imiesłów) to, co jest zdecydowane; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zmieniać, odmieniać; *** sąd, spór, konflikt, sprawa, proces; **** udręka, bieda, nieszczęście

6. Dajcie5414|IMP mocny trunek7941 ginącemu*, a wino3196** zgorzkniałym4751 na duszy***.Ps 104,15IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginąć, umrzeć, zostać zgładzonym, zniknąć; ** wino było traktowane jako środek znieczulający - por. Mt 27,34 przypis **; *** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba

7. Będzie pił8354 i zapomni7911 o swoim ubóstwie*, i niech nie pamięta2142 więcej5750 swojego utrapienia**.Hi 29,13; Hi 39,11; Ps 104,15* ubóstwo - tylko w Księdze Przysłów - 6,11 10,15 13,18 24,34 28,19 30,8 31,7; ** lub: mozół, utrapienie, ucisk, trud, krzywda

8. Otwórz6605 swoje usta6310 w obronie niemego483*, w sprawie1779 wszystkich3605 synów1121 skazanych na zgubę**|HAP.Hi 29,12* dosłownie: dla niemych; ** lub: zniszczenie, przeminięcie, ktoś przeznaczony na zagładę; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

9. Otwórz6605 swoje usta6310, sądź* sprawiedliwie6664 i broń** sprawy1779 ubogiego6041 i nędzarza34.Kpł 19,5; Pwt 1,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozstrzygać spór, karać; ** lub: wydawać wyrok, bronić jakiejś sprawy, być sędzią

10. א‬* Któż4310 znajdzie4672 dzielną** kobietę***? Jej wartość4377 daleko większa niż perły****.Rt 3,11; Prz 12,4* wszystkie wiersze od 10-32 zaczynają się od kolejnej hebrajskiej litery alfabetu; ** dosłownie: siła, moc, skuteczność; *** lub: żonę; **** lub: drogi kamień, być może koral, rubin

11. ב‬‬ Serce* męża1167 ufa** jej i korzyści*** mu nie zabraknie2637.1P 3,1-7* lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pokładać ufność w, mieć pewność, być bezpiecznym; *** lub: łup, zdobycz, zysk

12. ‫ג‬ Świadczy* mu ona dobro, a nie zło** po wszystkie3605 dni3117 swojego życia2416.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wymierzyć, uczynić, odmierzyć obficie, odpłacić, rodzić; ** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas)

13. ‫ד‬ Stara* się o wełnę6785 i len6593, i z upodobaniem** pracuje6213 swoimi rękami3709.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciekać się do, radzić się, zabiegać o, starać się o, szukać; ** lub: rozkosz, przyjemność, pożądanie, tęsknota, upodobanie

14. ‫ה‬‬ Jest1961 jak statki* handlowe5503; sprowadza** żywność3899 z daleka***.1Krl 10,22* tj. statek dalekomorski, kupiecki; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wnosić, zgromadzić, sprowadzić, sprawić coś; *** daleki kraj, odległość

15. ‫ו‬‬ Wstaje6965, gdy jeszcze5750 jest noc i daje* pokarm2964 swoim domownikom**, a swoim służebnicom5291 odpowiedni przydział*** prac.Łk 12,42* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wytwarzać, użyć, ofiarować, dać, położyć, robić; ** lub: rodzina, ród, domownicy, miejsce zamieszkania; *** lub: coś należnego, przyznany dział - por. Prz 30,8 przypis ** vs. Biblia Poznańska

16. ‫ז‬ Myśli* o polu7704 i kupuje je; z pracy** swoich rąk3709 sadzi5193 winnice3754.Mt 21,33* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wpaść na pomysł, wymyślić, zaplanować, rozważyć, zamierzyć; ** dosłownie: owoc ziemi, owoc łona, metafora: czyny człowieka

17. ‫ח‬ Przepasuje2296 swoje biodra4975 siłą5797* i umacnia** swoje ramiona2220.Prz 31,25* metafora pracowitej i niestrudzonej robotnicy, podchodzącej do swojej pracy z determinacją; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utrwalać, czynić uporczywym

18. ט‬ Dostrzega2938, że jej dorobek* jest dobry2896, a jej lampa5216 w nocy3915 nie gaśnie**.* lub: handel, zysk, zarobek, zysk z handlu - tu i Prz 3,14 Iz 23,18; ** idiom: dom rozwija się z powodzeniem - por. Hi 18,6 Jr 25,10 - Word Biblical Commentary

19. ‫י‬ Wyciąga7971 ręce3027 po kądziel*, a dłońmi3709 chwyta8551 wrzeciono**.Prz 31,13* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: prząśnica, wrzeciona, kądziel; ** szpulka, drążek

20. ‫כ‬ Otwiera* dłoń3709 przed ubogim** i wyciąga7971 swoje ręce3027 do nędzarza***.Ef 4,28* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozciągać (się), ukazywać, rozprzestrzeniać; ** lub: biedny, udręczony, słaby, nędzny; *** cierpiący ucisk

21. ‫ל‬ Nie boi* się, że śnieg7950 zaskoczy jej domowników1004, bo wszyscy3605 jej domownicy1004 mają po dwa** ubrania3847.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - lękać się, być przejętym bojaźnią; ** dosłownie: są ubrani w szkarłat, tj. mają bogaty ubiór (?) Biblia Gdańska - mają podwójną szatę, Biblia Tysiąclecia - mają ubiór na lata, EIB - mają podwójne ubranie

22. ‫מ‬ Wyrabia6213 dla siebie przykrycia*; jej strój3830 jest z lnu** i barwiony purpurą713***.* dosłownie: narzuta, koc, pled - Prz 7,16 - dekoracyjne okrycia na meble (?); ** cienki len, bisior - Łk 16,19 Obj 18,12.16; *** czerwień

23. ‫נ‬ Jej mąż1167 jest znany* w bramach**, gdy zasiada3427 ze5973 starszymi*** kraju776.Prz 12,4* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - stać się znanym, dać się poznać, być dostrzeganym; ** brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; *** hebr. zaqen - określenie dotyczy grona starszych (przywódców) zarządzających ogółem spraw wspólnoty - Wj 3,16 19,7 24,9 Pwt 21,2

24. ‫ס‬ Wyrabia6213 bieliznę* i sprzedaje4376 ją, dostarcza5414 pasy** kupcowi***.* tj. lniana narzutka, szal, okrycie (prostokątny kawałek cienkiego lnu używany jako odzież wierzchnia bądź do snu jako koszula nocna) - Iz 3,23 Sdz 14,12-13 LXX - gr. sindon - Mt 24,59 Mk 14,51; ** ozdobny pas używany przez kobiety i być może mężczyzn - 1Sm 8,14; *** dosłownie: Kananejczyk, kupiec - KULᴷ

25. ‫ע‬ Siła5797 i dostojność* są jej strojem3830; i uśmiecha** się do dnia3117, który nadchodzi314.Prz 31,17; Prz 31,21; 1Tm 2,9-10* lub: ozdoba, świetność, majestat, cześć, chwała, splendor; ** lub: żartować, bawić się, śmiać się (pogardliwie, szyderczo)

26. ‫פ‬ Z mądrością* otwiera6605 swoje usta6310, a jej językiem3956 rządzi prawo** łaski***.* lub: umiejętność, zdolność, biegłość, doświadczenie, rozsądek; ** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób; *** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość

27. ‫צ‬ Czuwa* nad biegiem spraw** swojego domu1004 i nie je398 niezapracowanego chleba***.Prz 14,1; 1Tes 4,1; Tt 2,4* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trzymać straż, szpiegować; ** dosłownie: (nad) drogą - marsz, pochód, droga; *** dosłownie: chleba lenistwa, gnuśności - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

28. ‫ק‬ Jej dzieci1121 powstają* i nazywają ją błogosławioną**, mąż1167 także ją chwali1984.1P 3,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powstawać, rosnąć w siłę, trwać, utwierdzać się; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nazywać szczęśliwym, naprawiać zło

29. ‫ר‬ Wiele7227 kobiet* zarządza6213** wspaniale***, ale ty przewyższasz**** je wszystkie3605.Prz 12,4* lub: córka, młoda kobieta; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, pracować, porządkować; *** siła, skuteczność, bogactwo kompetencja, dzielny człowiek; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być lepszym niż, iść w górę

30. ‫ש‬ Wdzięk* jest zwodniczy** i piękność3308 jest zwiewna***, lecz kobieta802 żyjąca w bojaźni**** JHWH, ta1931 będzie wychwalana*****.Prz 11,22; Kaz 12,13; 1P 3,4* lub: urok, elegancja, uznanie; ** kłamstwo, rozczarowanie, podstęp; *** dosłownie: para, oddech, daremnie, nagły - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** lub: pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony; ***** chełpić się, chlubić się, przechwalać się

31. ‫ת‬ Dajcie5414|IMP jej z owocu6529* jej rąk3027 i niech jej czyny** chwalą1984 ją w bramach***.Ps 128,2; 1Tm 5,25; Hbr 6,10IMP imperativus - tryb rozkazujący; * tj. niech korzysta z tego, co wypracowała swoimi rękami; ** lub: dzieło, praca, zajęcie, przedsięwzięcie, osiągnięcie, wytwór; *** brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy

Księga Kaznodziei Salomona

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ]

Rozdział 1

1. Słowa1697 Kaznodziei*, syna1121 Dawida**, króla4428 w Jerozolimie***.1Krl 11,42; Prz 1,1; Prz 1,12; Kaz 7,27; Kaz 12,8-10; Rz 10,14; 2P 2,5* hebr.: qohelet - kaznodzieja, głosiciel, mówca publiczny, ktoś przemawiający na zgromadzeniu, nauczyciel - Kaz 12,8; ** tj. „ukochany”; *** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”

2. Marność* nad marnościami1892 – mówi559 Kaznodzieja6953 – marność1892 nad marnościami1892. Wszystko3605 to marność1892.Ps 39,5; Kaz 2,17; Kaz 3,19; Kaz 12,8; Rz 8,20* dosłownie: para, oddech, daremnie, w przenośni: znikomość, nietrwałość, zwiewność, ulotność, przemijalność - 38 razy w tej księdze

3. Jaki4100 pożytek* ma człowiek120 w całym3605 swoim mozole**, którym trudzi*** się pod słońcem8121?* lub: korzyść, zysk, doskonałość - tylko w tej księdze; ** lub: mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda, krzywda; *** dosłownie: (którym) trudzi się, mozoli

4. Pokolenie* odchodzi1980, pokolenie1755 przychodzi935, lecz ziemia776 trwa** na wieki***.* lub: generacja, okres, wiek, pokolenie, siedziba, czas życia; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, trwać, służyć; *** na zawsze

5. I słońce8121 wschodzi i słońce8121 zachodzi, i pragnie* przyjść na swoje miejsce**, a tam8033 ono1931 ponownie wschodzi2224.* lub: łapczywie nabierać powietrza, pragnąć, pałać gorliwością, pożądać, tęsknić za; ** lub: miejsce - przestrzeń, kierunek

6. Wiatr7307* wieje** na południe1864 i krąży*** na północ6828; wiatr krąży5437, krąży5437**** i wieje1980 ze wszystkich stron*****, i zawraca7725.* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - idzie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obracać się, okrążać, zbliżać się; **** hebraizm - ustawicznie krąży (?); ***** lub: dookoła, okolica

7. Wszystkie3605 rzeki* płyną** ku morzu***, a morze3220 się nie przepełnia4392; do miejsca4725, z którego rzeki5158 płyną**, tam one zawracają7725, by ponownie płynąć**|INF.* dosłownie: rwący potok, dolina, wadi, dolina rwącego potoku najczęściej w zimie; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść, chodzić, iść dalej, poruszać (się), oddalać się; *** często o Morzu Śródziemnym; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

8. Wszystkie3605 słowa* wyczerpują**, a człowiek376 nie jest zdolny3201 wszystkiego wypowiedzieć1696. Oko5869 nie nasyci*** się patrzeniem7200 ani ucho241 nie napełni**** się słuchaniem8085.Prz 27,20; Kaz 4,8* dosłownie: te słowa - mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; ** lub: znużony, wyczerpany - tu i Pwt 25,18 2Sm 17,2; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nasyconym, być zaspokojonym, spełnionym; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zadowolonym, zostać dokonanym, zakończonym

9. Cokolwiek4100 było*, to1931 będzie1961; i cokolwiek4100 się wykonało**, to1931 się wykona6213. I nie ma nic3605 nowego*** pod8478 słońcem8121.Kaz 3,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, nastąpić, mieć miejsce, zdarzyć się, nastać; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać używanym, wykonanym, ofiarowanym; *** lub: świeży, nowy

10. Czy jest* sprawa**, o której można by powiedzieć559: Spójrz***|IMP, to coś nowego2319? To1931 już3528 było1961 w dawnych czasach****, które były przed6440 nami.Obj 21,5* lub: bycie, istnienie, istota w sensie czasownikowym - jest, są; ** słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spoglądać, rozważać, zwracać uwagę na, rozeznawać, rozróżniać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** lub: długotrwałość, odwieczność, starożytność, przyszłość

11. Nie369 ma pamięci* o tych, którzy byli wcześniej**; a także o tych, którzy będą później***, oni też nie pozostaną w pamięci2146 u tych, którzy następni314 nastaną1961.Pwt 9,14; Kaz 2,16; Kaz 9,5* lub: wzmianka, pamięć, wyznanie; ** tj. pierwszy w czasie, poprzedni; *** później, dalszy, następni

12. Ja589, Kaznodzieja6953, byłem1961 królem4428 nad Izraelem* w Jerozolimie3389;Kaz 7,27* hebr.: jisra’el - „ten, który zmagał się z Bogiem” - Rdz 32,28

13. I postanowiłem* w swoim sercu3820, aby szukać i zbadać**|INF w mądrości2451 wszystko3605, co się dzieje6213 pod niebem8064. To1931 nieszczęsne7451 zadanie*** Bóg dał5414 synom1121 ludzkim****|S, aby się nim trudzić*****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przeznaczyć, robić, ustanawiać, dać, poświęcić; ** hendiadys: wnikliwie zbadać koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poznawać, szukać, ustalać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** lub: zajęcie, praca do wykonania; **** dosłownie: adama; S Liczba pojedyncza; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - garbić się, być udręczonym, być zajętym

14. Widziałem7200 wszystkie3605 dzieła*, które zostały uczynione6213 pod słońcem8121 – a oto** wszystko3605 jest marnością1892 i utrapieniem*** ducha7307.Prz 27,16; Kaz 2,11; Kaz 2,17; Kaz 4,4; Kaz 6,9* lub: czyn, działanie, praca, przedsięwzięcie, wytwór; ** lub: spójrz, czy, oto; *** lub: pragnienie, zabieganie - tylko w tej księdze podążaniem za wiatrem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, idiom: walką z wiatrakami - EIBᴷ

15. Tego, co krzywe*, nie można3201 wyprostować8626, a tego, czego brak**|HAP, nie można3201 policzyć***.Kaz 7,13* koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - coś zgiętego; ** lub: wada, brak, niedoskonałość; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** przypisywać, wyznawać

16. I ja589 powiedziałem1696 w swoim sercu*, mówiąc559: Oto2009 ja589 powiększałem** i dodawałem więcej3254 mądrości*** nad5921 wszystkich3605, którzy byli przede6440 mną w Jerozolimie3389. I moje serce3820 doświadczyło**** wielkiej7235 mądrości2451 i wiedzy*****.1Krl 3,12; 1Krl 4,30; 1Krl 10,23; Kaz 2,9* lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić wielkim, uczynić potężnym, wywyższyć; *** lub: umiejętność, zdolność, biegłość, doświadczenie, rozsądek; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ujrzeć, rozeznać, rozważać, zwracać uwagę na; ***** lub: poznanie, umiejętność

17. I postanowiłem* w swoim sercu3820, aby poznać** mądrość2451 i poznać3045 szaleństwo*** i głupotę5531. I poznałem3045, że to także1571 jest1931 utrapieniem7475**** ducha7307.Kaz 7,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przeznaczyć, robić, ustanawiać, dać, poświęcić; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, uznać, rozważać; *** lub: obłęd, szaleństwo - Kaz 2,12 7,25.93; **** lub: pragnienie, zabieganie - tylko w tej księdze podążaniem za wiatrem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, idiom: walką z wiatrakami - EIBᴷ

18. Bo3588 gdzie obfitość7230 mądrości2451, tam jest wiele7227 smutku*. A kto pomnaża** poznanie***, pomnaża3254 i cierpienie****.Kaz 2,23; Kaz 12,12* lub: gniew, utrapienie, drażnienie, żal, przygnębienie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zwiększyć, zrobić więcej; *** lub: wiedza, mądrość; **** ból, smutek

↑↑

Rozdział 2

1. I ja powiedziałem559 w swoim sercu3820: Przyjdźże*|IMP! Doświadcz5254 siebie w radości** i zakosztuj***|IMP w szczęściu****. Lecz to także1571 jest marnością1892.Jk 4,13* lub: iść, chodzić, przyjść upraszam! błagam! o! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach) - Biblia Warszawska, Biblia Tysiąclecia, Biblia Gdańska - nuże; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw, zadowolenie; *** dosłownie: zobacz - Kaz 1,16 przypis ****; **** lub: dobrobyt, szczęście

2. O śmiechu* powiedziałem559: Szalejesz**, a o radości8057: Cóż to sprawia6213?Prz 14,13; Kaz 7,3; Kaz 7,6* lub: zabawa, żarty, szyderstwo, śmiech; ** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - chlubić się, być godnym pochwały, koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - postępować jak szaleniec

3. Postanowiłem* w sercu3820 poddać** swoje ciało1320 działaniu wina3196 – serce3820 jednak wiodąc5090 ku mądrości2451 – i uchwycić270 głupoty5531, aż zobaczę7200 to, co dla synów1121 ludzkich*** jest dobrem2896, które mogą czynić6213 pod niebem8064, przez liczne**** dni3117 swojego życia2416.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zbadać, ustalać jak zrobić, poznać, wyszukać; ** dosłownie: wciągnąć moje ciało w wino; *** dosłownie: synów adama - Liczba pojedyncza; **** dosłownie: liczba, ilość

4. Dokonałem wielkich1431* dzieł**, zbudowałem1129 sobie domy1004, zasadziłem5193 sobie winnice3754.* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić wielkim, uczynić potężnym; ** lub: czyn, działanie, praca, przedsięwzięcie, wytwór

5. Założyłem* sobie ogrody1593 i parki**, i posadziłem*** w nich wszelkiego rodzaju drzewa6086 owocowe****.Pnp 4,16* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uczyniłem; ** lub: rezerwat, ogrodzony ogród, las, park; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sadzić, ugruntowywać; **** owoc ziemi, owoc łona (potomstwo)

6. Zbudowałem* też sobie stawy** na wodę4325, by nawadniać*** z nich las3293 rosnących6779 drzew6086.Ne 2,14* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uczyniłem; ** lub: sadzawka; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podlewać, poić wodą, dawać pić

7. Nabyłem7069 sługi* i służące**, miałem też sługi*** urodzone1961 w domu1004. Miałem również1571 stada**** wołów1241 i owiec większe7235 niż wszyscy3605, którzy byli1961 przede6440 mną w Jerozolimie3389.* lub: niewolnik; ** lub: służka, niewolnica, metaforycznie ktoś pokornie zwracający się do kogoś; *** syn, wnuk, dziecko, członek jakiejś grupy - idiom: syn domu - por. Rdz 14,14 15,3 vs Rdz 17,12; **** dosłownie: bydło, trzoda, własność

8. Zgromadziłem3664 także1571 sobie srebro3701 i złoto2091, własność* królów4428 i prowincji**. Przygotowałem*** sobie śpiewaków7891 i śpiewaczki7891, i inne rozkosze**** synów1121 ludzkich***** oraz liczne7705 instrumenty muzyczne******|HAP.1Krl 10,10; 1Krl 9,28* lub: majątek, własność, skarb; ** okręg, region, prowincja; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uczyniłem; **** lub: wykwintność, przyjemność; ***** dosłownie: synów adama - Liczba pojedyncza; ****** hebraizm (?): wiele kobiet, harem i haremy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, kobiety i kochanki - EIBᴷ damę i damy - KULᴷ - tu za Biblia Gdańska, King James Version, American Standard Version; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

9. I stałem się wielkim* i uczyniłem więcej** niż wszyscy3605, którzy byli1961 przede6440 mną w Jerozolimie3389. Co więcej637, moja mądrość2451 pozostała*** przy mnie.1Krl 3,12; 1Krl 10,23; 1Krn 29,25; Kaz 1,16* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić wielkim, uczynić potężnym, wywyższyć; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zwiększyć, zrobić więcej; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, trwać

10. I niczego3605, czego domagały* się moje oczy5869 nie wzbraniałem** im, nie odmawiałem4513 swojemu sercu3820 żadnej3605 radości***; bo moje serce3820 radowało8055 się z całego mojego trudu5999. A to był mój dział**** za cały3605 mój trud*****.Kaz 3,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypytywać, domagać się (odpowiedzi), dowiadywać się dokładnie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachować, oddzielić, wstrzymać; *** lub: pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw, zadowolenie; **** lub: udział, część, terytorium, obszar, mienie, nagroda, dział; ***** mozół, ucisk

11. I ja skierowałem* uwagę na wszystkie3605 dzieła4639, jakie uczyniły6213 moje ręce3027, i na trud5999, którym się mozoliłem5998 dla ich wykonania6213, a oto wszystko3605 to marność1892 i utrapienie** ducha7307 i nie ma żadnego3605 pożytku*** pod słońcem8121.Kaz 1,3; Kaz 1,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać się ku, odwracać się od, rozejrzeć się; ** lub: pragnienie, zabieganie - tylko w tej księdze podążaniem za wiatrem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, idiom: walką z wiatrakami - EIBᴷ; *** lub: korzyść, zysk, doskonałość

12. I ja skierowałem6437 uwagę, by przyjrzeć* się mądrości**, szaleństwu1947 i głupocie***. Bo co uczyni ten człowiek120, który przyjdzie935 po310 królu4428? To853, co uczyniono**** już wcześniej*****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obserwować, doglądać, rozważać, rozróżniać; ** lub: umiejętność, zdolność, biegłość, doświadczenie, rozsądek; *** lub: głupstwo - tylko w tej księdze - Kaz 1,17 2,3.13 7,25 10,1.13; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić, czynić, pracować, wykonywać, przygotować, doglądać czegoś, porządkować, postanawiać, powodować; ***** lub: już, dawno temu, długo

13. I ja zobaczyłem7200, że mądrość2451 jest korzystniejsza* od głupoty5531, tak jak światłość216 jest korzystniejsza3504 od ciemności2822.* lub: korzyść, zysk, doskonałość - tylko w tej księdze

14. Mądry2450 ma oczy5869 w swojej głowie7218*, a głupi** chodzi1980 w ciemności2822. I poznałem*** również1571, że ten sam259 los**** spotyka7136 wszystkich3605.Prz 17,24; Kaz 8,1; Kaz 9,2-3* idiom (?): wie, dokąd idzie; ** lub: tępak, prostak, człowiek zadufany; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzegać, rozróżniać, rozpoznawać, wiedzieć; **** lub: nieprzewidziane spotkanie, wydarzenie, przypadek, los

15. I ja589 powiedziałem559 sobie w sercu*: Los4745, który spotyka** głupiego3684, spotka7136 również1571 mnie. W jakim celu4100 ja przewyższyłem*** go mądrością2449? I powiedziałem1696 w sercu3820, że to2088 także1571 jest marnością****,Kaz 6,8* lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - napotkać, spotkać, przytrafić się; *** wyższość, przewaga, nadmiar, więcej - jaka z tego korzyść - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** dosłownie: para, oddech, daremnie - por Kaz 1,2 przypis *

16. Bo3588 nie pozostanie na wieki* w pamięci** mądry2450, jak5973 i głupi3684. Gdyż to, co było wcześniej***, w nadchodzących935 dniach3117 – wszystko3605 to zastanie zapomniane7911. A jak**** umiera4191 mądry2450? Tak jak5973 głupi3684.Pwt 32,26; Hbr 9,27* lub: na zawsze; ** wzmianka, pamięć; *** już, dawno temu, długo; **** jak to! (jako wyraz ubolewania bądź zadowolenia), tak więc - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

17. I ja znienawidziłem8130 życie2416, ponieważ5921 przykre* są dla mnie wszystkie3605 dzieła** dokonane6213 pod słońcem8121. Wszystko3605 bowiem jest marnością1892 i utrapieniem7469*** ducha7307.* lub: niemiły, nieprzyjemny, nieżyczliwy, nieszczęśliwy, zły; ** lub: praca, czyn, zajęcie, przedsięwzięcie, osiągnięcie, dzieło; *** lub: pragnienie, zabieganie - tylko w tej księdze podążaniem za wiatrem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, idiom: walką z wiatrakami - EIBᴷ

18. I ja589 znienawidziłem8130 cały3605 mój trud*, którym byłem** utrudzony*** pod słońcem8121, który zostawiłem**** jemu – człowiekowi120, który przyjdzie1980 po310 mnie.Ps 39,6; Ps 49,10; Prz 13,22; Kaz 1,3; Kaz 2,11* lub: mozół, ucisk; ** dosłownie: ja (byłem); *** ktoś trudzący się, cierpiący, nieszczęśnik - robotnik; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - złożyć, pozostawić

19. I kto4310 wie3045*: Czy będzie1961 mądry2450, czy głupi5530? A jednak będzie panował** nad całym moim efektem trudu5999, nad jakim w mojej mądrości2449 mozoliłem*** się pod słońcem8121. To także jest marnością1892.Ez 18,9-10* por. w. 14 przypis ***; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - władać, stać się panem, dominować; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trudzić się, mozolić, pracować

20. I zaczęła mnie w sercu3820 ogarniać* rozpacz2976** z powodu5921 całego3605 trudu5999, jakim mozoliłem5998 się pod słońcem8121.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chodzić dookoła, krążyć, zbliżać się, zwrócić się do; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przywodzić do rozpaczy jako wykrzyknik to beznadziejne!

21. Gdyż jest tak, że człowiek120 trudzi5999 się mądrze2451, umiejętnie* i pomyślnie**, a swój dział*** oddaje5414 człowiekowi120, który się w tym nie trudził5998. To także1571 jest marnością1892 i wielkim7227 złem****.* lub: wiedza, poznanie, postrzeganie, umiejętność, rozeznanie, zrozumienie, mądrość; ** pomyślność, umiejętność, zysk; *** lub: dział, udział, część, terytorium, mienie, nagroda; **** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły

22. Bo3588 co ma* człowiek120 z całego3605 swojego trudu5999 i dążenia** swojego serca3820, którym trudzi6001 się on1931 pod słońcem8121?Kaz 1,3; Kaz 3,9* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, stać, zdarzyć się, istnieć; ** lub: pragnienie, dążenie, trud - tu i Kaz 1,17 4,16

23. Bo wszystkie3605 jego dni3117 są cierpieniem*, a jego zajęcie** – smutkiem***; nawet1571 w nocy3915 jego serce3820 nie zaznaje spokoju****. To2088 także1571 jest marnością1892.* lub: ból, smutek; ** zadanie, praca do wykonania; *** lub: gniew, utrapienie, drażnienie, żal, przygnębienie; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć, nocować, kłaść się, metafora: odprężać się

24. Nie369 ma nic lepszego2896 dla człowieka120 niż to, aby jadł398 i pił8354, i czynił* dobrze** swojej duszy*** w swoim trudzie5999. To także1571 zobaczyłem7200 ja, że i to1931 pochodzi z ręki3027 Boga430.1Sm 5,11; Hi 2,10; Hi 19,21; Łk 12,9* dosłownie: spowodować pójście, wyprowadzić, wywieść, wyzwolić, postąpić, zgłosić się; ** rzecz dobra, korzyść, obfitość, szczęście; *** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *

25. Bo3588 kto4310 może jeść398 i kto cieszyć* się z dala** od4480 Niego?Hi 32,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - śpieszyć się, uciekać, być zaniepokojonym, być czymś zachwyconym; ** Biblia Gdańska - bardziej niż ja dosłownie: na zewnątrz, ulica, strona zewnętrzna

26. Gdyż3588 Bóg, człowiekowi120, który jest dobry2896 przed Jego obliczem*, daje5414 mądrość2451, wiedzę1847 i radość**. Ale grzesznikowi2398 daje5414 zajęcie6045, aby zbierał622 i gromadził3664, a potem dał5414 to temu, który jest dobry2896 przed obliczem6440 Boga430. To2088 także1571 jest marnością1892 i utrapieniem7469*** ducha7307.Rdz 7,1; Hi 27,16; Prz 28,8; Łk 1,6* lub: twarz, oblicze, obecność, osoba, powierzchnia (ziemi) - w Jego oczach (?) - Biblia Poznańska; ** lub: zadowolenie, pomyślny skutek; *** lub: pragnienie, zabieganie - tylko w tej księdze podążaniem za wiatrem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, idiom: walką z wiatrakami - EIBᴷ

↑↑

Rozdział 3

1. Na wszystko3605 jest wyznaczony czas* i na każde3605 pragnienie** jest właściwa pora*** pod niebiosami****.2Krl 5,26; Prz 15,23; Mt 16,3* lub: ustalony czas - Ne 26 Est 9,27.31; ** przyjemność, rozkosz, pożądanie, tęsknota; *** czas; **** Rdz 1,1***

2. Jest czas6256 rodzenia3205 i czas6256 umierania4191, czas6256 sadzenia* i czas6256 wykorzeniania** tego, co zasadzono5193.Hi 14,5; Hbr 9,27* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - sadzić, ugruntowywać, mocować, utwierdzać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyrwać, wyciągnąć z korzeniami

3. Czas6256 zabijania* i czas uzdrawiania7495, czas6256 burzenia** i czas odbudowywania1129;* lub: zgładzić, zniszczyć, zniweczyć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyrywać się, przebijać się, robić wyłom, potłuc na kawałki, pęknąć, rozedrzeć

4. Czas6256 płaczu1058 i czas6256 śmiechu*, czas lamentu** i czas6256 pląsów***;Wj 15,20; Rz 12,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - żartować, bawić się, śmiać się - zwykle szyderczo; ** lub: zawodzić, lamentować, płaczka - jako imiesłów; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podskakiwać, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - tańczyć, skakać

5. Czas6256 rzucania7993 kamieni68 i czas6256 gromadzenia3664 kamieni68, czas6256 uścisków* i czas6256 powstrzymywania** się od uścisków2263;2Krl 3,19; 2Krl 3,25; Iz 5,2; 1Kor 7,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć, założyć dłonie z bezczynności (metafora), okazywać czułość; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - posłać daleko, wydłużyć

6. Czas6256 szukania* i czas6256 tracenia**, czas zachowania*** i czas6256 wyrzucania****;* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dążyć do czegoś, pragnąć, szukać, prosić; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przyprawić o zgubę, wyniszczyć, pozbyć się, spowodować zniknięcie; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - strącać

7. Czas6256 rozdzierania* i czas6256 zszywania8609, czas6256 milczenia** i czas mówienia1696;Iz 41,1; Am 5,23; 1Kor 14,28; 1Kor 14,34* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odzierać, wydzierać; ** lub: być nieruchomym, być milczącym

8. Czas6256 miłowania* i czas6256 nienawiści**, czas6256 wojny4421 i czas6256 pokoju***.Łk 14,26* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kochać, pragnąć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wróg, nienawidzić; *** hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność, przyjaźń

9. Jaki4100 pożytek* ma pracujący** z tego, że on1931 się trudzi6001?Kaz 1,3; Kaz 2,22; Mt 16,26* lub: korzyść, zysk, doskonałość - tylko w tej księdze; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić, czynić, pracować, wykonywać, przygotować

10. Widziałem* zadanie6045, które Bóg dał synom ludzkim**|S, aby się nim trudzić***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzec, zwrócić uwagę; ** dosłownie: synom adama; S Liczba pojedyncza; *** dosłownie: zostać poniżonym, być przygnębionym, być udręczonym

11. Wszystko3605 pięknie* uczynił6213 w swoim czasie6256. Także1571 wieczność** włożył*** w ich serca3820, jednak834 człowiek120 nie zdoła pojąć**** dzieła4639, które Bóg uczynił6213 od początku7218 do końca5490.Hi 11,7; Hi 37,23; Ps 104,24; Rz 11,33* lub: urodziwy, przystojny, piękny; ** długotrwałość, odwieczność, starożytność, przyszłość, przysłówek: na wieki - Kaz 12,5, trwanie KULᴷ; *** dosłownie: dał; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znaleźć, spotkać, przydarzyć się, osiągnąć, dostać, dowiedzieć się, wymyślić

12. Poznałem*, że nie ma dla nich nic lepszego2896 niż518 to, by się radowali** i czynili6213 dobro*** w swoim życiu2416.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, uznać, rozważać; ** lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; *** por. w. 13 przypis *

13. Także1571 i to, gdy każdy3605 człowiek120 je398 i pije8354, i ogląda7200 to, co dobre* z całego3605 swojego trudu5999. Jest to1931 dar** Boga430.J 4,10; Dz 8,20; Ef 2,8; 2Tm 1,6* lub: rzecz dobra, korzyść, obfitość, szczęście; ** dar, nagroda - Prz 25,4 Kaz 5,19

14. Poznałem3045, że wszystko3605, co czyni6213 Bóg430, będzie* trwać na wieki5769. Nie można nic369 do tego dodać** ani nic369 ująć***, a Bóg czyni6213 to, aby się bano**** Jego oblicza6440.Wj 7,5; Ez 36,23; Obj 22,18-19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, nastąpić, mieć miejsce, zdarzyć się, nastać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwiększyć, zrobić więcej; *** zmniejszyć, powściągnąć, cofać się; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, czcić, szanować

15. To4100, co się stało1961, jest1931 teraz* i co834 ma być1961, już3528 się stało1961. Bóg430 jednak znajduje** to853, co przeminęło***|GES.Pwt 18,19* dosłownie: już, dawno temu; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, dążyć do czegoś, pragnąć, żądać, znaleźć, odkryć, Biblia Gdańska - odnawia, KULᴷ - na nowo przywraca; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ściganym - Lm 5,5, przepaść, zniknąć, Biblia Poznańska - co odrzucone, Biblia Brzeska - przyszłe z przeszłym złączy; GES Gessenius Hebrew and English Lexicon

16. A poza tym5750 widziałem7200 pod słońcem8121 niegodziwość* w miejscu4725 sądu**, a w miejscu4725 sprawiedliwości6664 – niegodziwego***.Kaz 4,1; Kaz 5,8; Kaz 8,9* hebr.: ha resa - zło, niegodziwość, wina; ** lub: orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej, sąd; *** hebr.: ha resza - zło, niegodziwość, wina

17. Powiedziałem559 ja w swoim sercu3820: Bóg430 będzie sądził* sprawiedliwego6662 i niegodziwego7562, bo tam8033 każda3605 przyjemność** w związku*** z każdą3605 tą sprawą4639 ma swój czas6256 sądu.Mt 25,31; J 5,22; Obj 20,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, oczyścić z zarzutów, rozstrzygnąć spór, sądzić; ** lub: rozkosz, przyjemność, pożądania, pragnienie, upodobanie, tęsknota; *** co się tyczy, ponieważ, ze względu na, do

18. Powiedziałem559 ja w swoim sercu3820 to, co tyczy5921 się odnośnie*** synów1121 ludzkich*: Bóg, aby ich oczyścić**, chce im*** pokazać7200, że oni**** są zwierzętami929 – dla samych1992 siebie1992.Ps 49,12; Ps 49,20*** co się tyczy, ponieważ, ze względu na, do; * lub: przyczyna, sposób, powód, oficjalna prośba, odnośnie do; ** synów adama - Liczba pojedyncza; **** oni, ci, ci sami, którzy

19. Bo3588 los* synów1121 ludzkich**|S i los4745 zwierząt*** – ich los4745**** jest jeden*****. Bo jak umiera4194 ten, tak2651 umiera4194 i tamto. Wszyscy3605 mają jedno259 tchnienie7307, a człowiek120 nie ma369 przewagi****** nad4480 zwierzęciem929, bo wszystko3605 jest marnością1892.* lub: nieprzewidziane spotkanie lub wydarzenie, wypadek, zdarzenie, przypadek, los; ** dosłownie: synów adama; S Liczba pojedyncza; *** lub: bydło; **** ich los dla nich - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ***** hebr.: echad - jeden, każdy, pewien, jakiś, jeden raz, raz na zawsze, jeden... drugi/kolejny - wyraz oddaje ideę jedności zbiorowej np. kiść winogron, jeden oddział; ****** dosłownie: znakomitość, wybitność, obfitość, zysk - tu i Prz 14,23 21,5

20. Wszystko3605 idzie1980 na jedno259 miejsce4725; wszystko3605 zaistniało* z prochu** i wszystko3605 w proch6083 się obraca7725.Rdz 3,19; Hi 10,9; Hi 34,15; Ps 104,29; Dn 12,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, nastąpić, mieć miejsce, zdarzyć się, nastać; ** lub: sucha ziemia, grunt, proch, pył, popiół, śmieci, gruz

21. Kto wie3045, czy duch* synów1121 ludzkich**|S wstępuje w górę***, a duch7307 zwierzęcia zstępuje**** w dół*****, do ziemi776?* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; ** dosłownie: synów adama; S Liczba pojedyncza; *** dosłownie: on wstępuje - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, odchodzić, iść za; **** dosłownie: on zstępuje; ***** poniżej

22. Zobaczyłem7200 więc3588, że nie ma nic lepszego2896 nad4480 to, aby człowiek120 radował* się ze swoich dzieł4639, gdyż3588 taki jest jego dział**. Bo3588 kto może wprowadzić935 go, by ujrzał7200, co stanie1961 się po nim***?* lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; ** lub: udział, część, terytorium, obszar, mienie, nagroda, dział; *** dosłownie: jego potem - KULᴷ - jego przyszłość - Kaz 6,12 7,14 10,14

↑↑

Rozdział 4

1. Potem ja589 zwróciłem7725 uwagę i przyjrzałem7200 się wszelkim3605 uciskom*, jakie dzieją6213 się pod słońcem8121. I oto2009: Łzy1832 uciśnionych6217 – nie ma369 dla nich pocieszenia5162**, a z ręki*** uciskających**** ich – przemoc*****; nie ma369 dla nich pocieszenia**.Hi 35,9; Kaz 3,16; Kaz 5,8* lub: przymus, ucisk, (?) - por. Hi 35,9 Am 3,9; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - pocieszyciela; *** ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; **** lub: uciskać, krzywdzić, wymuszać, zdobyć podstępem; ***** dosłownie: siła, potęga, moc, akt przemocy

2. I wychwalałem* ja umarłych4191, którzy już3528 zmarli4191, bardziej niż4480 żywych2416, którzy834** jeszcze***|HAP żyją2416.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wysławiać, wyrażać podziw; ** dosłownie: którzy (to), oni; *** lub: dotąd; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

3. A lepszy2896 od nich obu jest ten853, którego jeszcze5728 nie było1961 i który nie widział7200 tego853 nieszczęsnego* dzieła**, które dokonuje6213 się pod słońcem8121.Hi 3,10-16; Kaz 6,3-5; Jr 20,17; Łk 23,29* lub: niemiły, nieprzyjemny, nieżyczliwy, nieszczęśliwy, zły; ** lub: czyn, działanie, praca

4. I zobaczyłem7200 ja ten853 cały3605 trud* i całą3605 te853 pomyślność** w działaniu4639 – jak3588 ona1931 rodzi zazdrość*** w człowieku376 wobec bliźniego****. To2088 także1571 jest marnością1892 i utrapieniem7469***** ducha7307.* lub: mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda, krzywda; ** pomyślność, umiejętność, zysk; *** żarliwość, zazdrość, namiętność; **** kompan, towarzysz, inny; ***** lub: pragnienie, zabieganie - tylko w tej księdze podążaniem za wiatrem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, idiom: walką z wiatrakami - EIBᴷ

5. Głupi* zakłada2263 swoje ręce3027 i zjada398 swoje własne853 ciało1320**.Prz 11,17; Iz 58,7; Ef 5,29* lub: tępak, prostak, człowiek zadufany; ** znaczenie niepewne - por. Ps 27,2 Iz 49,26 Mi 3,3 - zjada swoje mizerne zasoby - BPᴷ, metafora: skutkiem lenistwa jest zniszczenie samego siebie

6. Lepsza* pełna4393 dłoń** spokoju***, niż dwie garście2651 pełne4393 trudu5999 i utrapienia7469**** ducha7307.Prz 15,16; Prz 16,8; Prz 17,1* lub: dobrobyt, szczęście, rzecz dobra, korzyść, obfitość; ** lub: dłoń, ręka, spodnia część stopy, zagłębienie lub grzbiet dłoni; *** lub: odpoczynek, spokój, wytchnienie; **** lub: pragnienie, zabieganie - tylko w tej księdze podążaniem za wiatrem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, idiom: walką z wiatrakami - EIBᴷ

7. I ja ponownie zwróciłem7725 się i zobaczyłem7200 kolejną marność* pod słońcem8121:* dosłownie: para, oddech, daremnie, w przenośni: znikomość, nietrwałość, zwiewność, ulotność, przemijalność - 38 razy w tej księdze

8. Jest3426 ktoś sam jeden* i nie ma369 drugiego8145, także1571 syna1121 i brata251, i nie ma369 końca** wszelki3605 jego trud5999, także1571 jego oko5869 nie nasyci*** się bogactwem****. „I dla kogo ja ponoszę trud6001 i odmawiam***** dobra2896 swojej duszy5315?”. To2088 także1571 jest marnością1892 i nieszczęsnym7451 zajęciem******.Ps 39,6* hebr.: echad - jeden, każdy, pewien, jakiś, jeden - Kaz 3,19 przypis *****; ** lub: kraniec; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, napełnionym, otrzymać swoją porcję; **** majątek, bogactwo, dobrobyt; ***** dosłownie: powodować brak; ****** zadanie, praca

9. Lepiej2896 dwóm8147 niż jednemu259, bo dla nich1992 istnieje3426 dobra2896 zapłata* za ich trud5999.Rdz 2,18; Mk 6,7* lub: wynagrodzenie, opłata

10. Bo3588 jeśli upadną*, jeden259 podniesie6965 drugiego**. I biada*** jednemu259, gdy upadnie5307, a nie ma drugiego8145, który by go podniósł6965.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - upaść, upaść jak długi, paść na twarz przed kimś; ** dosłownie: współpracownik, towarzysz, kompan, naśladowca; *** lub: niestety! biada! - tu i Kaz 10,16

11. Także1571 jeśli518 dwóch8147 leży* razem, to będzie im ciepło**. Ale jeden259 jak349 się ogrzeje***?1Krl 1,1-4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść się, leżeć na, nocować; ** lub: być ciepłym, stać się ciepłym, metaforycznie być namiętnym; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się gorącym, metafora: o gniewie

12. A jeśli518 ktoś pokona* jednego259, to dwóch8147 wystąpi5975 przeciwko5048 niemu, a potrójny8027 sznur** nie tak szybko4120 zostanie zerwany***.2Sm 23,9* lub: przemóc kogoś, zwyciężyć z kimś, pokonać, przezwyciężyć, tu i Hi 14,20 15,24; ** lub: nić, lina, struna; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać złamanym, rozdartym na dwoje

13. Lepszy2896 jest młodzieniec* ubogi4542** a mądry2450, niż król stary2205 i głupi***, który nie potrafi3045 już5750 przyjmować napomnienia****.Prz 28,6; Prz 28,15* lub: dziecko, syn, chłopiec, potomstwo; ** tu i Kaz 9,15.16; *** lub: tępak, prostak, człowiek zadufany; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być nauczanym dać się pouczyć - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

14. Nawet3588 gdy wyszedł3318 z więzienia*, aby królować4427, także1571 gdy3588 w swoim królestwie4438 urodził3205 się biedny**.Rdz 41,14; Rdz 41,41-43; Prz 11,14; Prz 15,16* dosłownie: z domu uwięzionych; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cierpieć niedostatek bądź głód (udało mu) stać się królem i mimo tego, że w ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

15. Widziałem7200 to853, jak wszyscy3605 żyjący2416, którzy chodzą* pod słońcem8121, byli z drugim8145 młodzieńcem3206, który powstanie** zamiast*** niego.2Sm 15,6* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chodzić tu jako metafora sposobu życia - por. Ef 4,1 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, zajmować stanowisko; *** lub: w zamian za, w miejsce, ze względu na, podczas gdy

16. Nie było końca7093 całemu3605 ludowi5971, tym wszystkim3605, którzy byli przed nimi*. Także1571 następni** nie będą się z niego radować*** – bo3588 to także1571 jest marnością1892 i utrapieniem7475**** ducha7307.* lub: przed ich obliczem; ** później, dalszy, następni; *** lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; **** lub: pragnienie, zabieganie - tylko w tej księdze podążaniem za wiatrem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, idiom: walką z wiatrakami - EIBᴷ

↑↑

Rozdział 5

1. Pilnuj*|IMP swoich kroków**, gdy idziesz1980 do domu1004 Bożego430; zbliżyć7138 się, by słuchać*** jest lepsze niż dawać5414 ofiarę**** głupich3684. Bo3588 nie mają zrozumienia*****, czyniąc6213 źle7451.Rdz 28,16; Wj 3,5; 1Sm 15,22; Ps 50,8; Prz 15,8; Oz 6,6; Łk 6,4; 1Tm 3,15; Hbr 10,21; 1P 4,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, ochraniać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: stopa, noga, krok; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być posłusznym; **** hebr.: zebah - ofiara, ofiara wspólnotowa - Pwt 26,14; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, umieć, posiadać wiedzę

2. Nie ponaglaj* swoich ust6310** i niech twoje serce3820 nie śpieszy*** się do wypowiadania**** słowa1697 przed obliczem6440 Boga430. Bo Bóg430 jest w niebiosach*****, a ty na ziemi776. Niech więc niewiele****** będzie twoich słów1697.Prz 10,19; Mt 6,7; Jk 3,2* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - śpieszyć się, być przynaglanym, poganianym; ** idom: nie bądź szybki do mówienia; *** pospieszać, robić szybko; **** dosłownie: wyprowadzić, wywieść, wyzwolić; ***** por. Rdz. 1,1***; ****** lub: mało

3. Bo z wielu7230 zajęć* przychodzi935 sen2472, a głos** głupca3684 z wielu7230 słów***.* lub: zadanie, praca do wykonania, zajęcie; ** dźwięk, hałas, głos; *** mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa

4. Gdy złożysz* Bogu430 ślub**, nie zwlekaj309 z jego wypełnieniem7999, gdyż w głupcach3684 nie ma On upodobania***. Cokolwiek853 ślubujesz5087 – wypełnij****|IMP.Lb 30,2; Pwt 23,21-23; Ps 50,14; Ps 76,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przysięgać, składać ślub; ** lub: przysięga, uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - Lb 6,2.5.21; *** lub: rozkosz, przyjemność, pożądanie, tęsknota, upodobanie; **** dokończyć, wykonać, położyć kres; IMP imperativus - tryb rozkazujący

5. Lepiej2896 kiedy nie będziesz ślubował5087, niż byś ślubował5087, a tego nie wypełnił7999.Prz 20,25; Dz 5,4

6. Nie pozwól5414*, by twoje853 usta6310 doprowadziły do grzechu** twoje853 ciało1320 i nie mów559 przed6440 posłańcem*** – to był błąd****. Dlaczego Bóg miałby się gniewać7107 z powodu5921 twojego głosu6963 i zniszczyć2254 dzieło4639 twoich rąk3027?1Kor 11,10; 1Tm 5,21* lub: nie dawaj swoich ust, aby spowodować grzech ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, utracić, grzeszyć; *** hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; **** lub: grzech nieumyślny, błąd

7. Bo gdzie jest wiele7230 snów2472, tam wiele marności1892 i wiele7230 słów1697. Lecz ty853 bój* się Boga.1P 2,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - lękać się, czcić, szanować

8. Jeśli widzisz7200 w prowincji* ucisk6233 ubogiego7326 i gwałcenie** prawa*** i sprawiedliwości6664, nie dziw8539 się z powodu5921 tej sprawy****, gdyż3588 wyższy1364 chroni***** wysokiego1364, a nad nimi5921 jest jeszcze wyższy1364.* hebr.: medinaʰ - zapożyczone z aramejskiego - okręg, kraina, prowincja; ** dosłownie: grabież, łupiestwo; *** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie - por. Ps 72,1 przypis **; **** przyjemność, pragnienie, sprawa, interes - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuwać, mieć pieczę nad

9. A pożytek* dla ziemi776 w tym wszystkim3605 jest taki1931: Król4428 zostaje uczyniony sługą** na ziemi7704.Dn 4,1-30* lub: korzyść, zysk, doskonałość - tylko w tej księdze; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być uprawianym (o ziemi), uczynić sługą - pracuje na ziemi - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

10. Kto kocha157 srebro*, nie nasyci** się srebrem3701, a kto kocha157 się w bogactwie***, nie3808 będzie miał z niego zysku****. To2088 także1571 jest marnością1892.1Tm 6,10* tj. srebro - jako środek płatniczy - pieniądze; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nasyconym, być zaspokojonym, spełnionym; *** wielka liczba, obfitość, bogactwo; **** owoc, zbiory, plon, zysk, przychód

11. Gdy dobra2896 się mnożą*, mnożą7235 się spożywający398 je. A jaka4100 w tym korzyść** dla właściciela***? Że3588 widzą7200 to jego oczy5869.* dosłownie: w mnożeniu - być lub stać się licznym, rozmnożyć się, być wielkim; ** lub: pomyślność, umiejętność, zysk; *** hebr.: ba’al - właściciel, mąż, pan, obywatel

12. Słodki* jest sen8142 robotnika**, czy518 je398 mało4592, czy518 dużo7235, ale obfitość7647 bogatego*** nie zezwala3240**** mu spać3462.* lub: słodycz, przyjemna rzecz; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - trudzić się, pracować, służyć; *** majętny; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dać odpoczynek, złożyć

13. Jest3426 bolesne* zło7451, które widziałem7200 pod słońcem8121: Bogactwo** strzeżone*** dla właściciela1167 na jego własną krzywdę****.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być słabym, być chorym; ** lub: majątek, bogactwo, dobrobyt; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać; **** zło, udręka, niedola, krzywda

14. Bo takie bogactwo6239 przepada* przez złe7451 zajęcie**. I spłodził3205 syna1121 i nie ma nic3972 z tego w swoim*** ręku3027.Hi 1,21* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zginąć, umrzeć, zostać zgładzonym, zniknąć; ** lub: zadanie, praca do wykonania, sprawa; *** jego - dotyczy syna

15. Jak834 wyszedł3318 z łona* swojej matki517 nagi6174, tak wróci7725 jak przyszedł1980, i nie3808 zabierze** nic3972 ze swojego trudu5999, co wyszło1980 spod jego ręki3027.Hi 1,21; Ps 49,17; 1Tm 6,7* lub: brzuch, łono, ciało, metaforycznie głębiny Szeolu; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, podnieść, dźwigać, nieść, wspierać, brać

16. To2088 także1571 jest bolesnym2470 złem7451, wszystko3605 dokładnie* jak przyszło935, tak3651 samo odejdzie**. Jaka4100 więc korzyść3504 z tego, że trudził5999 się na wiatr7307?Prz 11,29* lub: zgodnie z, razem; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyjść, odchodzić, iść dalej

17. Również1571 każdego3605 dnia3117 jadał398 w ciemności i wielkim7235 smutku*, chorobie2483 i gniewie**.Ps 127,2; Kaz 2,22-23* lub: gniew, utrapienie, rozdrażnienie, smutek, żal; ** lub: gniew, złość, gniewny osąd, smutek

18. Oto2009, co ja589 zobaczyłem7200, że jest dobre2896 i piękne* – jeść398 i pić8354, i oglądać7200 powodzenie2896** w całym swoim trudzie5999, którym się człowiek mozoli5998 pod słońcem8121 przez tę parę*** dni3117 swojego życia2416, które dał5414 mu Bóg – bo to jest jego działem****.Kaz 2,24; Kaz 3,12-13; Kaz 9,7; Kaz 11,9; 1Tm 6,17* lub: urodziwy, przystojny, piękny; ** dobrobyt, szczęście, rzecz dobra, korzyść, obfitość; *** dosłownie: (małą) liczbę; **** lub: udział, część, terytorium, obszar, mienie, nagroda, dział

19. Również1571 każdy człowiek120, któremu Bóg dał5414 majątek6239 i bogactwo5233, i możliwość*, aby z nich korzystać** i mieć*** w nich swój dział2506, i radować**** się ze swojego trudu5999 – to jest dar4991 Boga.Kaz 3,13; J 4,10; Dz 8,20; Rz 6,23; Ef 2,8* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dać władzę, opanować, zapanować nad; ** dosłownie: jeść, spożywać, karmić się, pochłaniać; *** brać; **** lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć

20. Ponieważ3588 taki niewiele7235 pamięta* o przykrych dniach3117 swojego życia2416, bo3588 Bóg udziela** zadowolenia*** jego sercu3820.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przypominać sobie; ** dosłownie: trzymać kogoś zajętym; *** lub: uciecha, pomyślny skutek, zadowolenie, radość

↑↑

Rozdział 6

1. Jest zło*, które widziałem7200 pod słońcem, które1931 jest powszechne** wśród ludzi***:* lub: udręka, niedola, krzywda, zło; ** dosłownie: wielki, obfitujący w, większy niż, silny; *** dosłownie: dla człowieka

2. Człowiekowi376, któremu834 Bóg dał5414 bogactwo6239, majątek5233 i sławę*, i nie brakuje** jego duszy5315 niczego, czego pragnie*** – a Bóg nie daje mu możliwości7980 spożywać398 tego, ale spożywa398 to obcy**** człowiek. To2088 także jest marnością1892 i bolesnym2483 złem7451.Hi 21,9; Ps 17,14; Ps 73,7; Łk 12,20* hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek; ** potrzebujący czegoś, niemający czegoś; *** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - pragnąć, tęsknić za, żywić pożądanie; **** cudzoziemski, obcy, nieznajomy

3. Choćby518 spłodził3205 stu mężczyzn376, żył2421 wiele7227 lat8141 i wiele7227 by było w tych latach8141 dni3117, a jego dusza* nie nasyciła** by się dobrem2896 a też nie miałaby pogrzebu***, to powiem559: Lepiej2896 niż4480 on miał poroniony płód****.2Krl 9,35; Iz 14,19-20; Jr 22,19* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nasyconym, być zaspokojonym, spełnionym; *** grób, pogrzeb, miejsce pochówku - EIBᴷ; **** przedwczesny poród, usunięcie ciąży

4. Bo3588 przyszedł935 jak we mgle* i odchodzi1980 w ciemności2822, a jego imię** spowija3680 mrok2822.Hi 3,16; Kaz 4,3* dosłownie: para, oddech, daremnie, w przenośni: znikomość, nietrwałość, zwiewność, ulotność, przemijalność - 38 razy w tej księdze; ** imię reprezentuje osobę oraz jej charakter

5. Nie widział7200 też1571 słońca8121 ani nic nie poznał*. Ma większy spokój** niż tamten.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzegać, rozróżniać, rozpoznawać, wiedzieć, znać; ** lub: odpoczynek, zastąpienie (o sądzie), cierpliwość

6. I choćby432 żył2421 tysiące505 lat – dwukrotnie*, lecz dobra by nie zobaczył7200, to czyż wszystko3605 nie zmierza1980 do jednego** miejsca?Hi 1,21; Kaz 3,20; Kaz 12,7; Hbr 9,27* lub: po dwakroć tysiąc - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** hebr.: echad - jeden, każdy, pewien, jakiś, jeden raz, raz na zawsze, jeden... drugi, kolejny - wyraz oddaje ideę jedności zbiorowej np. kiść winogron, jeden oddział

7. Wszelki3605 trud* człowieka120 jest przeznaczony dla jego ust6310, a jednak1571 jego dusza5315** nie zostanie napełniona***.Prz 16,26* lub: mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda, krzywda; ** lub: pragnienie - w. 3 przypis *; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zadowolonym, napełnionym

8. Bo3588 co4100 za przewaga* mądrego** nad głupim3684? I co ubogiemu*** z tego, że umie3045 właściwie postępować**** przed żyjącymi2416?Kaz 2,15* lub: wyższość, przewaga, nadmiar, więcej; ** mądry, roztropny, uczony, zmyślny; *** biedny, udręczony, słaby, pokorny, skromny, nędzny; **** dosłownie: chodzić - por. w. 9.

9. Lepsze2896 jest to, co oczy5869 widzą4758, niż błądzenie* duszy**. To także1571 jest marnością1892 i utrapieniem*** ducha7307.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść dalej, chodzić, żyć, metafora: o sposobie życia; ** por. w. 3 przypis *; *** lub: pragnienie, zabieganie - podążaniem za wiatrem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

10. Temu4100 co było*, imię8034 zostało już3528 nadane** i wiadomo3045 kim834 jest człowiek120, że nie jest on w stanie3201 spierać*** się z silniejszym**** od siebie4480.Hi 9,32; Kaz 1,9; Iz 45,9; Jr 49,19* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, towarzyszyć, nastać; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być nazywanym, być przyzywanym; *** lub: pełnić funkcję sędziego, wydawać wyrok, spierać się; **** dosłownie: przemóc kogoś, zwyciężyć - Hi 14,20 15,24

11. Bo3588 wiele7235 jest3426 spraw1697, które pomnażają* marność, to jaką korzyść** ma człowiek120?* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić licznym, mieć wiele, pomnażać, zwiększać; ** lub: wyższość, przewaga, nadmiar, więcej

12. Bo kto wie3045, co jest dobre2896 dla człowieka120 w tym życiu2416 przez liczne* dni3117 jego marnego1892 życia2416 – a te przemijają jak cień**? Kto oznajmi*** człowiekowi120, co po**** nim będzie1961 pod słońcem8121?Ps 102,11; Ps 109,23; Ps 144,4; Jk 4,14* dosłownie: liczba, ilość; ** robić, czynić, pracować, wykonywać, powodować - i spędzi (jak) cień - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek a które cień przepędza - Biblia Tysiąclecia; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać, obwieszczać, wyjaśniać, informować; **** dosłownie: jego potem - KULᴷ - jego przyszłość - Kaz 3,22 7,14 10,14

↑↑

Rozdział 7

1. Lepsze2896 jest dobre imię* niż wyborny olejek**, lepszy2896 dzień3117 śmierci4194 niż dzień3117 urodzenia3205.Prz 15,30; Prz 22,1; Flp 2,9* imię reprezentuje osobę oraz jej charakter; ** tłuszcz, olej, oliwa z oliwek, wonny olejek - Prz 27,9 Am 6,6

2. Lepiej2896 iść1980 do domu1004 żałoby* niż iść1980 do domu1004 biesiady**, gdyż taki1931 jest kres*** każdego3605 człowieka120, a żyjący2416 niech weźmie**** to sobie do serca3820.* lub: opłakiwanie, biadanie (nad zmarłymi), szata żałobna, czas żałoby; ** dosłownie: święto, uczta, picie; *** lub: koniec, zakończenie - on (ma) koniec - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - włożyć, dawać

3. Lepszy2896 jest smutek* niż śmiech**, bo gdy oblicze6440 jest zasmucone***, serce3820 szlachetnieje****|BT.2Kor 7,10* lub: gniew, utrapienie, drażnienie, smutek, żal, przygnębienie; ** lub: zabawa, żarty; *** lub: zło, zła jakość, zła cecha, smutek - pośród zła - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** dosłownie: układać się dobrze komuś, być w dobrym nastroju; BT Biblia Tysiąclecia

4. Serce* mądrych2450 jest w domu1004 żałoby60, ale serce3820 głupich** w domu1004 zadowolenia***.* lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; ** lub: tępak, prostak, człowiek zadufany; *** lub: pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw, zadowolenie

5. Lepiej jest słuchać* upomnień** mądrego2450 człowieka376 niż słuchać8085 pieśni*** głupców3684.Ps 141,5; Prz 13,13; Prz 15,31-32* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być posłusznym, spełnić prośbę; ** nagana, groźba - Iz 30,17; *** pieśń (liryczna, religijna, rytualna), oda

6. Bo3588 jak trzask* cierni** płonących pod kotłem5518, tym jest śmiech*** głupca3684. To także1571 jest marnością1892.* dosłownie: głos, dźwięk, hałas; ** lub: ciernisty krzew, haczyk, garnek - dźwięk dzbanków pod dzbankiem - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** zabawa, żarty

7. Zaprawdę, ucisk* ogłupia1984 mądrego2450, a łapówka** gubi*** serce3820.* lub: zastraszenie, groźba, ucisk, wymuszenie, wyłudzenie, szantaż, wyzysk; ** dosłownie: dar - dawanie daru w celu wpłynięcia na sposób myślenia i działania w określonym kierunku - łapówka; *** niszczy, zabija

8. Lepszy2896 jest koniec319 sprawy* niż jej początek7225. Lepszy2896 jest człowiek cierpliwego** ducha7307 niż ducha7307 wyniosłego***.Prz 14,29* lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; ** dosłownie: duch cierpliwy - nieskory do gniewu; *** dosłownie: duch wyniosły - dumny, wywyższony, pyszny

9. Nie bądź w swoim duchu7307 prędki* do gniewu**, bo gniew3708 spoczywa5117 w zanadrzu*** głupich3684.Prz 14,17; Prz 16,32; Jk 1,19* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - śpieszyć się, być przynaglanym; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - denerwować się, być wzburzonym; *** dosłownie: łono, wgłębienie, fałda w ubraniu

10. Nie mów559: Jak4100 to jest1961, że dawne* dni3117 były1961 lepsze2896 niż te428 obecne? Bo nie z mądrości2451 o to1571 pytasz**.Sdz 6,13; Jr 44,17-19* tj. pierwszy w czasie, poprzedni; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dowiadywać się, wypytywać o, radzić się, szukać

11. Lepsza2896 jest mądrość2451 od dziedzictwa* i ona jest korzystna** dla tych, którzy widzą7200 słońce8121.Kaz 9,15-18* lub: majątek, dziedzictwo, mienie; ** lub: wyższość, przewaga, nadmiar, więcej - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

12. Bo3588 w cieniu* mądrości2451 jest jak w cieniu6738 srebra**; a korzyść*** z poznania**** jest taka: mądrość2451 daje życie2421 jej właścicielom1167.* metafora: ulotność, ochrona; ** tj. srebro - jak środek płatniczy - pieniądze; *** lub: zysk, doskonałość - tylko w tej księdze; **** umiejętność, wiedza

13. Przypatrz* się dziełu** Boga. Bo3588 kto może*** wyprostować**** to, co przez Niego zostało zakrzywione5791?Hi 37,14; Ps 8,3; Kaz 1,15; Jr 13,23; J 6,29; Rz 14,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spoglądać, rozważać, zwracać uwagę na, rozeznawać, rozróżniać; ** czyn, działanie, przedsięwzięcie, wytwór; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć górę nad, zwyciężyć, mieć moc, być zdolnym; **** por. Kaz 12,9

14. W dniu3117 dobrym2896* bądź pośród** dobra2896, a w dniu3117 nieszczęścia7451 rozważ7200: Bóg także5980 uczynił6213 ten2088 dzień dokładnie5980 jak tamten2088, aby1700 człowiek120 nie3808 dowiedział*** się tego, co będzie po nim****.Pwt 8,3; Ps 119,71* lub: pomyślności; ** por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znaleźć, wymyślić, osiągnąć; **** dosłownie: jego potem - KULᴷ - jego przyszłość - Kaz 3,22 6,12 10,14 idiom: aby człowiek pozostawał w niepewności - EIBᴷ

15. To853 wszystko3605 ujrzałem7200 w dniach mojej marności1892: Bywa3426, że sprawiedliwy6662 ginie6 w swojej sprawiedliwości*, i bywa3426, że niegodziwiec** żyje długo*** w swojej niegodziwości****.* lub: słuszność, prawość; ** hebr.: ha rasza - winny, zły, niegodziwy; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydłużać (dni); **** lub: zło, udręka, niedola, krzywda, niegodziwość

16. Nie bądź1961|JUS przesadnie* sprawiedliwy6662 ani zbytnio** mądry2449. Dlaczego miałbyś się sam rujnować***?Prz 25,16; Mt 6,1-7; Rz 12,3; Flp 4,5JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pomnażać, zwiększać (ponad miarę), mieć wiele do zrobienia, znacznie przekroczyć; ** dosłownie: wyższość, przewaga, nadmiar, za dużo, więcej; *** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - zgubić

17. Nie bądź przesadnie7235 niegodziwy7561 i nie bądź1961|JUS głupi5530. Dlaczego4100 miałbyś umrzeć* nie3808 w swoim czasie6256?Hi 22,16JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostać zgładzonym, zginąć, umrzeć

18. Dobrze2896 jeśli będziesz się tego2088 trzymał*|JUS, a też1571 tamtego2088 ze swojej ręki3027 nie wypuścisz**. Bo3588 kto boi*** się Boga, uniknie**** tego wszystkiego3650|P.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwycić, złapać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - opuścić, odejść od, porzucić; *** lub: czcić, szanować; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wychodzić, iść naprzód; P Liczba mnoga

19. Mądrość2451 umacnia* mądrego2450 bardziej niż dziesięciu6235 władców**, którzy byli w mieście5892.Kaz 8,8; Kaz 10,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być silnym, zyskiwać przewagę; ** mający władzę, dominujący, władczy, jako rzeczownik władca, pan - Rdz 42,6

20. Gdyż3588, nie ma na ziemi* człowieka120 sprawiedliwego6662, który834 by czynił6213 dobrze2896 i nie grzeszył**.Hi 15,14; Iz 64,6; Rz 3,10-12* lub: kraj, obszar, okręg, region, terytorium, grunt, powierzchnia ziemi; ** lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, utracić, grzeszyć

21. Nie bierz* także1571 sobie do serca3820 wszystkich3605 słów1697, które się wypowiada1696, abyś nie usłyszał8085 swojego sługi5650 jak ci złorzeczy**.Prz 30,10* dosłownie: wyciągać, położyć, włożyć, postawić; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić nikczemnym, przeklinać, traktować pogardliwie

22. Bo nierzadko6471 ty również1547, o czym834 wie* także1547 twoje serce3820, wiele razy** złorzeczyłeś7043 innym312.1Krl 2,44; Mt 15,19; Jk 3,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, uznać, rozważać, rozróżniać, umieć; ** lub: dużo, wiele, wystarczająco, niezmiernie, obficie

23. Tego2090 wszystkiego3605 wypróbowałem* w mądrości2451 i powiedziałem559: Będę mądry**! Lecz mądrość była daleko*** ode mnie.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - próbować, badać, kusić, oznaczać próbę metali; ** obym był mądry - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: oddalony, odległy, daleki

24. Odległe7350 jest to4100, co było1961, i bardzo głębokie* – kto to znajdzie**?Hi 28,12-20; Iz 55,8-9; 1Tm 6,16* hebraizm: i głębokie, głębokie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spotkać, przydarzyć się, osiągnąć, dostać, wymyślić

25. Zwróciłem5437 się ja589 i moje serce3820 by poznawać*, dociekać** i szukać1245 mądrości2451 oraz rozeznania*** rzeczy; by poznać1847, że niegodziwość7562 jest głupotą3689, a głupota5531 – szaleństwem****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, rozważać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyszukiwać, szpiegować, badać; *** dosłownie: rachunek, rozliczenie, rozważanie; **** lub: obłęd

26. I odkryłem* ja589, że bardziej gorzka4751 niż śmierć4194 jest ta853 kobieta802, której serce3820 jest jak sidło** i sieć2764, a jej ręce3027 jak pęta***. Dobry2896 przed obliczem6440 Boga wyślizgnie**** się jej, ale grzesznik2398 zostanie przez nią schwytany*****.Prz 5,5; Prz 6,25* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znaleźć, dowiedzieć się; ** lub: przyrząd łowiecki; *** lub: taśma, więzy, metafora: dom więzów; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - uciec, zostać wyzwolonym; ***** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać złapanym - w pułapkę, sidła

27. Zauważ7200|IMP to: Odkryłem4672 – mówi559 Kaznodzieja* – porównując jedną259 rzecz z drugą**, aby znaleźć4672 rozwiązanie2808;IMP imperativus - tryb rozkazujący; * hebr.: qohelet - kaznodzieja, głosiciel, mówca publiczny, ktoś przemawiający na zgromadzeniu, nauczyciel - Kaz 12,28; ** hebraizm - jedną z jedną - por. Kaz 3,19 przypis *****

28. Tego834 moja dusza5315 wciąż* szuka**, a czego nie znalazłem4672: Człowieka*** – jednego259 spośród4480 tysiąca505 – znalazłem4672, a kobiety802 wśród nich wszystkich3605 – nie znalazłem4672.* lub: nadal, jeszcze, znowu, poza tym; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, dążyć do czegoś, pragnąć, żądać, prosić; *** hebr.: adam - tj. „czerwony” - człowiek, rodzaj ludzki, istota

29. Poza tym* spójrz**|IMP na to2088: Bóg uczynił6213 człowieka120*** prawym****|S, lecz oni pragnęli1245 rozlicznych7227 wynalazków2810*****.* lub: tylko, sam, z wyjątkiem; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spoglądać, rozważać, zwracać uwagę na, rozeznawać, rozróżniać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** dosłownie: tego człowieka - et ha adam; **** lub: sprawiedliwy, prawidłowy, słuszny, należyty; S Liczba pojedyncza; ***** pomysł, urządzenie, wynalazek, tu i 2Krn 26,15

↑↑

Rozdział 8

1. Kto jest jak ten mędrzec2450? Kto zna3045 wyjaśnienie* rzeczy**? Mądrość2451 człowieka120 rozjaśnia215 jego oblicze6440, a srogość*** jego twarzy6440 zostanie zmieniona8132.Prz 4,8-9; Prz 24,5; Mt 17,2; Dz 4,13; Dz 6,15* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: interpretacja, rozwiązanie, wytłumaczenie; ** lub: słowo, sprawa; *** dosłownie: moc, siła, potęga

2. Ja589 radzę ci: Przestrzegaj rozkazu* króla4428, a to ze względu** na przysięgę7621 złożoną Bogu.Prz 24,21; Ez 17,13-20; Rz 13,5* dosłownie: ust; ** lub: przyczyna, sposób, powód

3. Nie śpiesz* się z odejściem1980 sprzed jego oblicza6440 i nie trwaj** przy złej7451 sprawie***. Bo3588 on czyni6213 wszystko3605, co854 zapragnie****.Kaz 10,6* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zaniepokojonym, przerażonym, śpieszyć się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, zajmować stanowisko, trwać; *** lub: słowie; **** lub: rozkoszować się czymś, znajdować przyjemność w

4. Gdyż854 w słowie1697 króla4428 jest władza*. A kto mu powie559: Co czynisz**?Hi 33,12; Hi 34,18-19; Rz 13,1-4* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: władza, panowanie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, pracować, używać, postanawiać, zarządzać

5. Kto przestrzega* przykazania**, nie doświadczy*** złej7451 sprawy****. A serce3820 mądrego2450 zna3045 czas6256 i sąd4941.Rz 13,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać; ** hebr.: micwaʰ - nakaz, przykazanie, prawo; *** dosłownie: nie pozna, nie dowie się; **** lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa

6. Bo3588 każda3605 sprawa* ma swój czas6256 i sąd**, choć3588 liczne7227 nieszczęścia7451 spadają na5921 człowieka120.Kaz 3,1* dosłownie: rozkosz, przyjemność, pożądania, pragnienie, upodobanie; ** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

7. Ponieważ3588 nikt nie wie3045, co będzie1961. Bo3588 kiedy834 to będzie1961 – kto mu oznajmi*?Prz 24,22; Kaz 6,12; Kaz 9,12; Kaz 10,14; Mt 24,44* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać, obwieszczać, oznajmiać, wyjaśniać

8. Nie ma człowieka120 mającego władzę* nad tchnieniem** życia, aby zatrzymać3607 to853 tchnienie7307, i nie ma mocarza***|HAP nad dniem3117 śmierci4194. I nikt nie jest zwolniony4917 z tej walki****, a niegodziwość7562 nie uratuje4422 swojego pana*****.Hi 14,5* lub: mający władzę, dominujący, władczy; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; *** dosłownie: władza, panowanie; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** bitwa, wojna; ***** hebr.: ba’al - właściciel, mąż, pan, obywatel

9. To wszystko3605 widziałem7200, przykładając* swoje serce3820 do każdego3650 dzieła4639, które się dokonuje6213 pod słońcem8121. To czas6256, kiedy człowiek120 panuje** nad człowiekiem120 ku jego krzywdzie***.Mt 20,25* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, ofiarować, poświęcić, wspominać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - władać, stać się panem, dominować; *** zło, nieszczęście

10. Stąd też3651 widziałem7200 niegodziwych* grzebanych6912 z czcią, a przychodzili935 oni do miejsca świętego** i odchodzili1980 z niego, i zapomniano7911 im to w mieście5892, w którym tak bezbożnie postępowali6213. Także1571 to jest marnością1892.2Krl 9,34-35* hebr.: rasza - winny, zły, niegodziwy; ** hebr.: qadosz - święty, oddzielony (od) poświęcony (dla) - tu o miejscu świętym w świątyni lub o osobie samego Boga - Świętego - por. Ps 89,19

11. Ponieważ834 wyroku* za zły** czyn4639 nie wykonuje6213 się szybko***, serce3820 synów ludzkich120|S jest pełne**** w nich chęci, aby popełniali6213 zło7451.Wj 8,15; Ps 10,6; Mt 24,49; Rz 2,4; 2P 3,4-5* lub: edykt, dekret, zarządzenie - z języka perskiego; ** niemiły, nieprzyjemny, nieżyczliwy, nieszczęśliwy, zły; *** pośpiech, szybkość; S Liczba pojedyncza; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być pełnym, napełnić, poświęcić

12. Bo choć834 grzesznik2398 sto3967 razy popełnia6213 zło7451, a jego dni się przedłużają*, to jednak1571 ja wiem3045, że szczęści** się tym, którzy834 boją*** się Boga, którzy834 się boją3372 Jego oblicza6440.Ps 37,11-19; Prz 1,32; Iz 3,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydłużać (dni), przedłużać (liny namiotów), wydłużać się, przedłużać się; ** rzecz dobra, dobrobyt, zamożność, obfitość, szczęście; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, czcić, szanować

13. A niegodziwemu7563 nie będzie1961 się szczęścić2896 i nie przedłuży748 on swoich dni, przeminą one834 jak cień6738, bo nie ma on834 bojaźni3373 przed obliczem* Boga.* lub: obecność, oblicze, twarz, powierzchnia, przed

14. Jest3426 też marność1892, która834 się dzieje6213 na ziemi776, że834 są3426 sprawiedliwi*, którym się odpłaca***** według413 czynów4639 niegodziwych7563; są3426 też niegodziwi7563, którym się odpłaca** według413 czynów4639 sprawiedliwych6662. Powiedziałem****, że także1571 to jest marnością1892.Hi 21,7; Ps 73,3; Jr 12,1* lub: prawi; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dotknąć, sięgnąć, wyciągnąć, zdarzyć się, cisnąć; *** (na) których się odciska na nich jakby (skutek) czynów ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić, mówić w swoim sercu

15. I wychwalałem* ja radość, bo834 nie ma dla człowieka120 nic lepszego2896 pod słońcem8121 nad to, by jeść398, pić8354 i radować** się. I to niech mu towarzyszy3867 w jego trudzie5999*** po wszystkie3605 dni jego życia2416, które pod słońcem dał5414 mu Bóg.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chwalić, wysławiać (Boga), wyrażać podziw; ** lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienie; *** lub: mozół

16. Gdy przyłożyłem* swoje serce3820, aby poznać3045 mądrość2451 i rozważać** każde dzieło***, które834 zostało uczynione6213**** na ziemi776, tak1571 że oczy patrzącego nie zaznają***** snu ani we dnie3117, ani w nocy;* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, ofiarować, poświęcić, wspominać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - widzieć, dostrzegać, rozważać; *** zajęcie, zadanie, praca do wykonania; **** czyni się - EIB; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - nie widzą

17. Wówczas* zobaczyłem7200 całe3605 dzieło** Boga – że człowiek120 nie jest w stanie*** zgłębić**** tego853 dzieła4639, które ma miejsce6213 pod słońcem8121. Chociaż***** człowiek120 trudzi5998 się, by to odszukać******, nie zgłębi4672 tego; a też1571 powiedziałem: Mądry2450, który chce to poznać3045, nie będzie w stanie3201 tego zgłębić4672.Hi 5,9; Iz 40,28; Rz 11,33* dosłownie: i ... ; ** lub: czyn, działanie, przedsięwzięcie, wytwór; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć górę nad, zwyciężyć, mieć moc, być zdolnym; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - osiągnąć, dowiedzieć się, znaleźć; ***** w tym, co - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ****** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dążyć do czegoś, pragnąć, szukać, prosić

↑↑

Rozdział 9

1. Bo wszystko3605 to położyłem* na swoim sercu3820 po to, aby to wszystko wyjaśnić** – że sprawiedliwi6662 i mądrzy2450, i ich dzieła*** są w ręku3027 Boga – także1541 miłość160, a także1541 nienawiść8135. Człowiek120 nie wie3045 o wszystkim3605, co będzie przed6440 nim.Hi 2,10; Hi 19,21; Kaz 2,24* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, ofiarować, poświęcić, wspominać; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: objaśniać, tłumaczyć, udowadniać, poukładać sobie - EIBᴷ; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: praca, czyn, dzieło

2. Wszystkich3605 spotyka to wszystko3605: ten sam259 los* spotyka sprawiedliwego6662 i niegodziwego7563, dobrego2896 i czystego2889, i nieczystego2931 składającego ofiarę2076, i tego, który nie składa ofiary2076, zarówno dobrego2896, jak i grzesznika**, przysięgającego7650 i tego, kto boi3372 się składać przysięgi7621.Hi 21,7; Ps 73,3-17; Ml 3,15* lub: nieprzewidziane spotkanie, wydarzenie, przypadek, los; ** lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, utracić, grzeszyć

3. To jest złe* we wszystkim3605, co się dzieje6213 pod słońcem8121, że ten sam259 los4745 spotyka wszystkich3605. A też1571, że serce3820 synów ludzkich120|S jest pełne** zła7451, a głupota1947 tkwi w ich sercach3824, za ich życia2416, a potem310 idą do umarłych4191.Rdz 6,5; Hi 15,16* lub: niemiły, nieprzyjemny, nieżyczliwy, nieszczęśliwy, zły; S Liczba pojedyncza; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być pełnym, napełnić, być dokonanym, poświęcić

4. Bo3588 kto jest wybrany* do grona wszystkich3605 żyjących2416, ma nadzieję986**, gdyż lepszy2896 jest żywy2416 pies3611*** niż zabity4191 lew738.* wg ketiv - koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być wybranym, wyłonionym wg qere - być sprzymierzonym z, być złączonym razem; ** lub: ufność, pewność; *** psy były uznawane za nieczyste, lwy za szlachetne

5. Bo żyjący2416 wiedzą*, że umrą4191, a umarli4191 nic3972 nie wiedzą3045 i nie ma już5750 dla nich zapłaty**, gdyż pamięć2143 o nich uległa zapomnieniu7911.Hi 30,23; Ps 6,5; Hbr 9,27; Rz 13,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dostrzegać, rozróżniać, rozpoznawać, wiedzieć, poznać; ** lub: opłata za najem, zapłata, wynagrodzenie, opłata, myto

6. Także1571 ich miłość160, a także1571 nienawiść8135 i zazdrość* już3528 zginęły**. I już5750 nie mają oni1992 działu*** na wieki5769 we wszystkim3605, co się dzieje6213 pod słońcem8121.Kaz 3,1* lub: żarliwość, zazdrość, namiętność; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostać zgładzonym, zginąć, umrzeć; *** dział, część, terytorium, mienie, nagroda

7. Idź1980|IMP więc, jedz398 z radością* swój chleb3899 i pij8354 w dobrej2896 myśli3820** swoje wino3196, ponieważ Bóg już3528 przyjął życzliwie*** twoje dzieła4639.Kaz 2,24; Dz 10,35IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw, zadowolenie; ** lub: w dobrym sercu; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć upodobanie w, być łaskawym, życzliwym, przyjmować życzliwie, być zadowolonym

8. Niech w każdym3605 czasie6256 twoje szaty* będą zawsze białe3836** i niech nie zabraknie2637 olejku*** na twoją głowę7218.Obj 3,4-5* lub: odzież, okrycie; ** szaty białe ubierano na czas uroczystości - Est 8,15 symbol prawości - Obj 19,8; *** oliwa z oliwek - Prz 27,9

9. Dostrzeż*|IMP piękno życia2416 z kobietą**, którą kochasz157 po wszystkie3605 dni3117 swojego marnego1892 życia2416, jakie dał5414 ci Bóg pod słońcem8121, po wszystkie3605 dni3117 swojej marności***. Gdyż3588 to jest twój dział**** w życiu2416 i w mozole*****, którym się trudzisz6001 pod słońcem8121.Prz 5,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spoglądać, rozważać, zwracać uwagę na, rozeznawać, rozróżniać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** żoną; *** dosłownie: para, oddech, daremnie, w przenośni: znikomość, nietrwałość, zwiewność, ulotność, przemijalność; **** lub: udział, część, dział; ***** utrapienie, ucisk, krzywda

10. Wszystko3605, co twoja ręka3027 znajdzie* do zrobienia6213, to zrób6213|IMP z całej twojej mocy3581; bo nie ma żadnego działania**, ani rozważania2808, ani wiedzy***, ani mądrości2451 w Szeolu****, do którego834 ty859 idziesz1980*****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spotkać, przydarzyć się, dowiedzieć się, wymyślić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: czyn, działanie, praca, przedsięwzięcie; *** poznanie; **** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; ***** dosłownie: idziesz tam

11. I obróciłem7725 się, aby zobaczyć7200 co dzieje się pod słońcem8121, że wyścig* nie należy do szybkich** ani wojna4421 do dzielnych***, ani żywność3899 do mądrych2450, ani bogactwo6239 do roztropnych995, ani łaska**** do rozważnych*****, bo czas6256 i przypadek****** spotyka7136 ich wszystkich3605.Jr 9,23; Am 2,14* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wyścig, bieg; ** chyży, lekki, rączy; *** potężny, bohater, silny, dzielny; **** lub: przychylność, łaska, uznanie; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, być mądrym; ****** zdarzenie - tu i 1Krl 5,4

12. Bo także1571 człowiek120 nie zna3045 swojego czasu6256, ale jak ryby1709, które są łapane270 w nieszczęsną* sieć4686, i jak ptaki6833 chwytane270 w sidła6341, tak synowie1121 ludzcy120|S są schwytani** w nieszczęsnym7451 czasie***, który nagle6597**** na nich spada5307.Prz 29,6; Łk 12,20; Łk 12,39; 1Tes 5,3* lub: niemiły, nieprzyjemny, nieżyczliwy, nieszczęśliwy, zły; S Liczba pojedyncza; ** dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - wpaść w pułapkę; *** tj. czas - wydarzenie, losy, doświadczenie; **** nieoczekiwanie

13. Także1571 to2090 widziałem7200 jako mądrość2451 pod słońcem8121, a była ona1931 dla mnie wielką*:* lub: ogromny, głośny, starszy, wybitny

14. Małe6996 miasto5892, a w nim niewielu4592 ludzi582. I wyruszył935 przeciw413 niemu potężny1419 król4428, obległ* je i zbudował1129 przeciwko5921 niemu wielkie1419 wały**.2Sm 20,15-22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chodzić dookoła, krążyć, obchodzić, zbliżać się; ** lub: fortyfikacje, wał obronny, warownia, twierdza

15. I znalazł4672 się w nim człowiek376 ubogi* i mądry2451, który wybawił** to miasto5892 przez swoją mądrość2451. Jednak*** żaden człowiek120 nie pamiętał**** tego ubogiego4542 człowieka376.Kaz 4,13* lub: ubogi, biedak - tylko tu i w. 16; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pozwolić uciec, wyzwolić, ocalić (życie), złożyć; *** dosłownie: i, a; **** przypomnieć sobie wiersz może wskazywać na wydarzenie hipotetyczne - por. w. 16 i LXX

16. I powiedziałem559 ja589: Lepsza2896 jest mądrość2451 niż siła*. Lecz** mądrość2451 ubogiego4542 jest w pogardzie***, a jego słów1697 nikt nie słucha8085.Mk 6,2-3* lub: moc, dzielność, potęga; ** dosłownie: i, a; *** gardzić, traktować z pogardą

17. Słowa1697 mądrych2450 słuchane* w ciszy** są lepsze niż krzyk*** władcy**** wśród głupców3684.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być traktowanym z szacunkiem, być tym, któremu okazuje się posłuszeństwo; ** odpoczynek, spokój, cierpliwość; *** lub: wrzawa; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - panującego

18. Lepsza2896 jest mądrość2451 niż narzędzia* walki**, a jeden grzesznik2398*** niszczy**** wiele dobrego2896.Joz 7,1-12; Prz 8,11* lub: przedmiot, przyrząd, jarzmo; ** lub: bitwa, wojna; *** lub: zaniedbanie - KULᴷ; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zabić, przyprawić, pozbyć się

↑↑

Rozdział 10

1. Martwa4194 mucha2070* zasmrodzi** i zepsuje*** olejek8081 mieszającego7543****. Cięższą***** od mądrości2451 i chwały3519 bywa odrobina4592 głupoty5531.* tylko tu Iz 7,18 - por. EIBᴷ - jedna martwa; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydzielać odstręczający odór; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wylewać, powodować kipienie, buchać; **** lub: aptekarz; ***** ważki (w skutkach?), drogi, kosztowny, cenniejsza niż mądrość i ... Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek odrobina ... może zaważyć - EIBᴰ

2. Serce* mądrego2450 jest po jego prawicy3225**, a serce3820 głupca*** po jego lewicy8040.* lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł; ** idiom: ku stronie bezpiecznej - EIBᴷ; *** lub: tępak, prostak, człowiek zadufany

3. Także1571 i drogą*, którą idzie głupiec5530 idzie1980 jego wybrakowane**|ADJ serce3820, w ten sposób mówi559 wszystkim3605, że on1931 jest głupcem5530.Prz 13,16; Prz 18,2* hebr.: derek - tu: jako sposób życia - odległość, podróż, sposób, metaforycznie bieg życia, charakter moralny; ** przejawiać brak, nie posiadać, zmniejszać się, nie mieć, odczuwać potrzebę; ADJ Adjective - przymiotnik

4. Jeśli gniew* władcy4910 rośnie** przeciwko5921 tobie, nie opuszczaj3240|JUS swojego miejsca4725, gdyż spokój*** jest lekarstwem**** na wielkie1419 przewinienie*****.1Sm 25,25; Prz 25,15* dosłownie: duch - hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, wyrastać, rosnąć; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** dać odpoczynek, uczynić spokojnym, umieścić, opuścić, pozostać; **** zdrowie, uzdrowienie, uzdrawiający lek; ***** grzech, wina

5. Jest pewne zło7451, które widziałem7200 pod słońcem8121: To błąd*, pochodzący3318 sprzed oblicza6440 władcy**:Kaz 4,7; Kaz 5,13; Kaz 6,1* lub: grzech, grzech nieumyślny; ** dominujący, władczy

6. Głupota5529 jest wyniesiona*** do wielkiej7227 godności***, a bogaci6223 w mądrość siedzą3427 nisko8216.* dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać przyznanym, postawionym, obdarowanym; ** lub: głupiego stawia się ... Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: wysokość, wyniesienie - metafora: ktoś szlachetnie urodzony

7. Widziałem7200 sługi* na koniach5483, a książąt** idących1980 pieszo*** jak słudzy5650.Prz 19,10; Prz 30,22* lub: niewolnik; ** lub: władca, przywódca, wysoki urzędnik, naczelnik, dowódca; *** dosłownie: po ziemi

8. Kto kopie* dół1475|HAP, sam w niego wpadnie5307, kto rozwala** płot***, tego ukąsi5391**** wąż5175*****.Ps 7,15* lub: szukać, wyszukiwać, zgłębiać; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** przebijać się, robić wyłom, wyrwę, potłuc na kawałki; *** ogrodzenie, mur, płot; **** dosłownie: ugryzie; ***** lub: żmija

9. Kto wydobywa* kamienie68, zostanie przez nie zraniony**, kto rąbie1234 drwa6086, naraża się na niebezpieczeństwo5533***.Prz 7,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - usnąć, wyprowadzić, wydobyć; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - cierpieć ból, był zbolałym; *** lub: sprowadza zagrożenie (na siebie) - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

10. Jeśli stępiło6949 się żelazne narzędzie1270, a nie zostanie naostrzone7043 jego ostrze*, wtedy trzeba będzie wytężyć** siły2428. A korzystniejsze3504 jest osiągnąć cel*** przez mądrość.Kaz 10,15* dosłownie: przód, oblicze, powierzchnia; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić silnym, wzmocnić; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dać pomyślność

11. Jeśli wąż5175 ukąsi* przed** zaklęciem***, zaklinacz**** nie odnosi korzyści*****.Ps 58,4* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - gryźć; ** gdy nie ma zaklęcia - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** szeptanie - o modlitwie, rzucanie uroków, zaklinanie - tu i Iz 33,20 26,10 Jr 8,17; **** dosłownie: dla właściciela języka - hebr.: ba’al - właściciel, mąż, pan, właściciel języka - wąż lub zaklinacz (?); ***** lub: zysk

12. Słowa1697 z ust6310 mądrego2450 zyskują życzliwość***, ale wargi8193 głupca3684 połykają1104 jego samego.* lub: przychylność, łaska, uznanie, urok, elegancja; ** lub: to łaska - por. EIBᴷ

13. Początek* słów1697 jego ust6310 to głupota5531, a koniec słów jego ust6310 to groźne** szaleństwo***|HAP.* lub: pierwszy raz; ** lub: niegodziwy, nikczemny, złośliwy, najgorszy, smutny; *** szaleństwo; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

14. Głupiec* mnoży** słowa1697, choć człowiek120 nie wie3045, co będzie1961. Kto mu oznajmi***, co po nim**** się stanie1961?Kaz 8,7; Jk 4,13-14* dosłownie: i głupiec; ** lub: czynić licznym, mieć wiele, zwiększać (ponad miarę); *** lub: ogłaszać, obwieszczać, wyjaśniać, informować, donosić; **** dosłownie: jego potem - KULᴷ - jego przyszłość - Kaz 3,22 6,12 7,14

15. Trud* głupców3684 męczy** ich, tak że głupiec nie wie3045|S nawet jak dojść1980 do miasta5892.* lub: mozół, utrapienie, ucisk, trud, szkoda, krzywda; ** lub: nużyć (się), czynić znużonym; S Liczba pojedyncza

16. Biada* tobie, ziemio776, gdy twoim królem4428 jest młodzieniec**, a twoi książęta8269 z rana1242 ucztują***.Iz 3,4-5; Iz 3,12; Iz 5,11* lub: niestety! biada! - tu i Kaz 4,10; ** niemowlę - Wj 2,6 małe dziecko - Jr 1,6 nastolatek - Rdz 37,2 młodzieniec, sługa; *** dosłownie: jeść, żreć, pochłaniać (o ogniu), trawić, gładzić

17. Błogosławiona* jesteś, ziemio776, gdy twój król4428 jest synem1121 ze szlachetnego rodu**, a twoi książęta*** we właściwym czasie6256 jadają398, by nabrać siły1369, a nie dla pijaństwa8358|HAP.Prz 31,4; Iz 5,11* lub: szczęśliwa - często w wykrzykniku; ** wolno urodzony; *** lub: władca, przywódca, wysoki urzędnik, naczelnik, dowódca; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

18. Z powodu lenistwa* zapada4355 się dach**, a wskutek opuszczonych*** rąk przecieka1811 dom1004.* lub: gnuśność - tu i Prz 19,15; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: belkowanie - strop?, dachy pełniły funkcję tarasów - por. Prz 19,19; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: zapadanie się, próżnowanie, bezczynność

19. Dla śmiechu* przygotowują6213 ucztę**, a wino3196 rozwesela8055 życie2416. Srebro*** odpowiada**** za to853 wszystko3605.Ps 104,15; Ef 5,18; 1Tm 6,10* lub: zabawa, żarty, śmiech; ** dosłownie: chleb, żywność, zboże; *** dosłownie: a srebro - jako środek płatniczy - pieniądze Ef 5,18; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpowiadać, reagować, zajmować się

20. Nawet1571 w swoich myślach* nie złorzecz** królowi4428 ani w swojej sypialni4904 nie przeklinaj7043 bogatego***, bo ptak5775 niebios8064 zaniesie1980 ten853 głos6963, a skrzydlate3671 stworzenie rozgłosi5046 sprawę1697.Wj 22,28; Dz 23,5* lub: wiedza, myśl, umysł, miejsce poznania; ** oszczerstwo, przekleństwo; *** majętny, wpływowy, bogacz

↑↑

Rozdział 11

1. Ślij7971|IMP swój chleb3899 po powierzchni6440 wód*, bo po wielu7230 dniach odnajdziesz4672 go.Pwt 15,7; Prz 19,17; Mt 10,42; 2Kor 9,6; Hbr 6,10IMP imperativus - tryb rozkazujący; * idiom: rozdawaj swój chleb w obfitości - por. WBCᴷ

2. Rozdaj5414|IMP dział* dla siedmiu, a nawet1571 dla ośmiu, bo nie wiesz3045, co złego** stanie1961 się na ziemi776.Ps 112,9; Łk 6,30; 1Tm 6,18-19IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: mienie, nagroda, dział; ** nieszczęście, przeciwność losu

3. Gdy chmury5645 są pełne4390, spuszczają* na ziemię776 deszcz1653. Gdy518 drzewo6086 upada** na południe1864 lub na północ6828, w miejscu4725, gdzie upadnie5307 to drzewo6086, tam zostanie***.Ps 65,9-13* dosłownie: wypróżniać, trzymać pustym bądź głodnym, wylewać; ** lub: paść (o gwałtownej śmierci), paść na twarz przed kimś; *** dosłownie: być, stać się, istnieć

4. Kto zważa* na wiatr**, nigdy nie będzie siał2232, a kto patrzy*** na chmury5645, nie będzie żąć7114.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuwać, śledzić, wypatrywać, obserwować; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać uwagę na

5. Jak nie wiesz3045, jaka jest droga1870 wiatru7307* i jak się kształtują kości w łonie** ciężarnej***, tak nie poznasz3045 dzieł**** Boga, który wszystko3605 to853 czyni6213.Ps 139,14; J 3,8* lub: jaka jest droga ducha do kości w łonie - por. EIBᴷ, Biblia Tysiąclecia, Biblia Poznańska; ** lub: brzuch, łono, ciało, metaforycznie głębiny Szeolu; *** dosłownie: wypełnionej - pełny, w pełni - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** lub: czyn, działanie, praca

6. Rano1242 siej2232|IMP twoje853 ziarno*, a wieczorem6153 nie pozwól spocząć**|JUS swojej ręce3027, gdyż nie wiesz3045, co jest właściwe*** – to czy tamto – czy też w obu8147 przypadkach będzie jednakowo259 dobrze2896.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: nasienie, sianie, potomstwo; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać odpoczynek, uczynić spokojnym; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zadowalać, być odpowiednim

7. Tak*, słodkie** jest światło216 i miłe*** dla oczu jest widzieć7200 słońce8121.Kaz 7,11* lub: i słodkie; ** słodycz, przyjemna rzecz; *** dobry, miły

8. Bo jeśli człowiek120 będzie żył2421 przez wiele* lat8141 i radował** się nimi wszystkimi3605, to niech pamięta2142 o dniach3117 ciemności2822, bo będzie1961 ich wiele7235. Wszystko3605, co nadejdzie935, to tylko marność1892.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić licznym, mieć wiele, pomnażać, zwiększać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć

9. Raduj8055|IMP się młodzieńcze970 w swojej młodości*, niech twoje serce3820 cieszy** cię w dniach3117 twojej młodości979 i krocz1980|IMP drogami1870 swojego serca3820 oraz kieruj się widokiem*** swoich oczu5869, lecz wiedz3045, że za to wszystko3605 Bóg pozwie**** cię na sąd*****.Kaz 12,14; Rz 2,6-11; Obj 20,12-15IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: dzieciństwo, młodość - Ps 110,3 w. 10; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ucieszyć, sprawić radość, czynić dobrze komuś, postępować dobrze; *** lub: wygląd, wizja, wgląd, wzrok; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wprowadzać, sprowadzić przeciwko; ***** lub: orzeczenie, prawne, sąd

10. Usuń*|IMP więc przygnębienie** ze swojego serca3820 i odrzuć***|IMP słabość**** swego ciała1320, gdyż młodość3208 i jej najlepsze lata7839*****|HAP są marnością1892.2Kor 7,1; 2Tm 2,22* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - obalić, odrzucić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** utrapienie, drażnienie, gniew; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pozwolić przejść, spowodować przeminięcie; **** zło; ***** lub: czerń (włosów), najlepsze lata, pierwsza faza młodości; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

↑↑

Rozdział 12

1. Pamiętaj2142 więc* o swoim Stwórcy**|PM w dniach3117 swojej młodości979, zanim*** przyjdą935 trudne**** dni3117 i zbliżą5060 się lata8141, o których powiesz559: Nie mam369 w nich dla siebie rozkoszy*****.2Sm 19,35; Prz 22,6; Iz 40,28; Iz 43,15; Lm 3,27; Rz 1,25; 1P 4,19* dosłownie: i, a pamiętaj; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kształtować, formować, stwarzać (zawsze Bóg jako podmiot), pamiętaj o Szeolu - por. KULᴷ; PM pluralis maiestaticus; *** por. w. 2 przypis * |przypis ** - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** zły, najgorszy, smutny, nieszczęśliwy; ***** lub: przyjemność, rozkosz, pożądanie, tęsknota

2. Zanim*** zaćmią2821 się słońce8121 i światło216, i księżyc3394, i gwiazdy3556***, a chmury5645 powrócą7725 po deszczu1653.Iz 5,30; Ez 32,7-8* dosłownie: aż do, aż, podczas, nawet; ** gdyż, kiedy, ponieważ; *** hendiadys: światło księżyca i gwiazd - por. EIBᴷ

3. W dniu3117, w którym drżeć2111 będą stróże* domu1004 i pochylą5791 się silni2428 mężczyźni376, ustaną988 młynarki**, gdyż3588 będzie ich niewiele4592, i osłabnie wzrok*** patrzących7200 przez okna699;Rdz 27,1; Rdz 48,10; 1Sm 3,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, obserwować; ** tj. kobiety stojące przy żarnach - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mleć, zgniatać, miażdżyć; *** dosłownie: być bądź stać się ciemnym - por. także Ps 69,23 Lm 5,17

4. I zamkną* się drzwi1817 na** ulicę7784, gdy dźwięk6963 młyna2913|HAP osłabnie***, gdy będą wstawać**** na głos6963 ptaka6833 i przycichną***** wszystkie3605 dźwięki pieśni******.Jr 25,10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zamknąć dokładnie; ** wzdłuż ulicy - EIB; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** dosłownie: niski, lichy; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rosnąć w siłę, powstawać, pojawiać się - tu w znaczeniu rozbudzać - koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ***** być zmniejszonym, być osłabionym; ****** idiom: pochylą się wszystkie córki pieśni - EIBᴷ

5. Także1571 gdy będą bać3372 się wysokości* i przerażenia**|HAP będącego na drodze1870, gdy zakwitnie5006 migdałowiec***, a konik polny**** będzie się wlec5445 i nie pomogą6565 owoce kaparu*****|HAP, bo człowiek120 idzie1980 do swojego wiecznego****** domu1004, a zawodzący5594 otaczają5437 go na ulicy7784;Hi 17,13* tj. wysokie miejsca (góry) lub o wyniosłych; ** lub: strach; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** migdałowiec kwitnie na biało - metafora siwizny (?) - Pnp 6,11; **** lub: szarańcza; ***** kapar - roślina uważana za afrodyzjak - ustanie pożądanie lub starzy ludzie są jak pomarszczone owoce kaparu - EIBᴷ; ****** dom wieczności, bet ‘olam, idiom lub eufemizm oznaczający grób (Hi 7,9 14,10 Ps 49,11), cmentarz (w hebrajskim pobiblijnym)

6. Zanim zostanie zerwany* srebrny3701 sznur2256 i popęka7533* złota2091 lampa1543, i zostanie rozbity7665* dzban3537 u źródła4002 i kołowrót1534 u studni953 zostanie złamany7533*.* metafory obrazujące kruchość i ulotność życia - por. Pwt 13,9

7. I wróci7725|JUS proch* do ziemi776, jak nim był1961, a duch** wróci7725 do Boga, który834 go dał5414.Rdz 2,7; Rdz 3,19; Lb 27,16; Hi 34,14; Kaz 3,20; Hbr 12,9JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * lub: sucha ziemia, grunt, proch, pył, popioły; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *

8. Marność* nad marnościami1892 – mówi559 Kaznodzieja** – wszystko3605 to marność1892.* dosłownie: para, oddech, daremnie, w przenośni: znikomość, nietrwałość, zwiewność, ulotność, przemijalność - 38 razy w tej księdze; ** hebr. qohelet - kaznodzieja, głosiciel, mówca publiczny, ktoś przemawiający na zgromadzeniu, nauczyciel - Kaz 1,2

9. A ponadto3148, Kaznodzieja6953, który był mądry2450, nieustanie* uczył3925 ten853 lud5971 wiedzy**, rozważał***, badał**** – ułożył***** wiele7235 przysłów******.1Krl 4,32; Prz 1,1* lub: ciągłość, trwałość, nadal; ** poznania; *** ważyć, sprawdzać, próbować; **** odszukiwać, wyszukiwać, badać - hendiadys: wnikliwie badał; ***** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić prostym, prostować, układać, ustawiać w porządku - tu i Kaz 1,15 7,13; ****** hebr.: masal - przypowieść, maksyma etyczna, porzekadło, aforyzm, poemat

10. Kaznodzieja6953 starał* się znaleźć4672 słowa1697 najtrafniejsze**, spisał3789 to, co jest prawe*** – słowa1697 prawdy****.Prz 15,23; Prz 16,21* lub: szukać, dążyć do czegoś, pragnąć, żądać, wymagać, prosić; ** dosłownie: rozkosz, przyjemność, pożądania, upodobanie; *** lub: szczerość, uczciwość, słuszność, sprawiedliwość; **** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność

11. Słowa* mądrych2450 są jak ościenie** i jak gwoździe4930 wbite mocno*** przez właścicieli**** zbiorów627|HAP – dane5414 są od jednego259 Pasterza7462.Ezd 9,8; Prz 1,6; Prz 22,17; Iz 22,23* lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa, słowo; ** lub: bodziec, podnieta - tu i 1Sm 13,21 - narzędzia do poganiania wołów - por. 2Kor 12,7; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strona bierna - sadzić, ugruntowywać; **** hebr.: ba’al - właściciel, mąż, pan, obywatel; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

12. A ponadto3148, mój synu, przyjmij ostrzeżenie*|IMP z tych1992 słów: Pisaniu** wielu7235 zwojów*** nie369 ma końca7093, a nadmierne7235 rozważanie****|HAP męczy3024|HAP ciało1320.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być nauczanym, być napominanym, przyjąć ostrzeżenie - Ps 19,12 Ez 32,1; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, robić, wykonywać, nabywać; *** tj. ksiąg w dzisiejszym znaczeniu tego słowa - list, inskrypcja, coś spisanego, zwój, dokument; **** dosłownie: badanie, zgłębianie, poświęcenie się badaniu; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

13. Słowo1697 na koniec*, gdy wszystko3605 zostało wysłuchane**: Bój***|IMP się Boga i przestrzegaj****|IMP Jego przykazań*****. Bo jest2088 to obowiązek każdego3605 człowieka120******.Pwt 6,2; Pwt 10,12; Ps 78,7; Ps 111,10; Prz 1,7; Dn 9,4; 1J 2,3; 1J 3,22* lub: zakończenie, tylna straż - Jl 2,20; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być słyszanym, być traktowanym z szacunkiem, być tym, któremu okazuje się posłuszeństwo; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, czcić, szanować; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, zachowywać; ***** hebr.: micwaʰ - nakaz, przykazanie, prawo; ****** lub: ponieważ jest to cały człowiek - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, Biblia Tysiąclecia, bo odnosi się (to, do) każdego człowieka - EIB

14. Gdyż3588 Bóg każdy3605 czyn* przywiedzie** na sąd***, który odbędzie się nad5921 każdą3605 sprawą ukrytą**** – czy to dobrą2896, czy złą7451.Ps 96,13; Kaz 11,9; Mt 12,36; Dz 17,30; Rz 2,16; Rz 14,10-12; 1Kor 4,5; 2Kor 5,10; Obj 20,12* lub: dzieło, działanie, praca, przedsięwzięcie, wytwór, czyn; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wprowadzać, sprowadzić przeciwko; *** sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, słuszność w sądzie; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - być ukrytym, skryty, obłudnik (imiesłów)

Pieśń nad Pieśniami

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ]

Rozdział 1

1. Pieśń* nad pieśniami7892**|A, która834 jest od*** Salomona****.1Krl 4,32* lub: oda, hymn; ** tj. najlepsza z pieśni (?) - por. 1Krn 5,12; A rodzajnik określony; *** por. Ps 18,1 1Krn 24,20 - EIBᴷ; **** tj. „pokój”

2. Niech mnie pocałuje5401* pocałunkami** swoich ust6310. Bo twoje wyrazy miłości1730|P są lepsze*** od wina****.Pnp 4,10* tu: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu w koniugacji czasownika - hifil forma sprawcza - dotykać delikatnie; ** tu i Prz 27,7; P liczba mnoga; *** lub: miły, przyjemny, znakomity, łaskawy; **** słodki sok z winorośli

3. Zaiste*, przyjemna2896|P jest woń** twoich olejków***|P. Twoje imię**** jest jak rozlany7324 olejek8081; dlatego5921 miłują157 cię dziewczęta*****.Kaz 7,1; J 12,3* z powodu - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, co do ... - EIBᴷ; P liczba mnoga; ** lub: zapach, aromat; *** oliwa z oliwek, tłuszcz; **** imię - odzwierciedla naturę i charakter osoby je noszącej - 1Sm 25,25; ***** lub: dziewica, panna, nowo poślubiona żona przed narodzeniem pierwszego dziecka

4. Pociągnij*|IMP mnie za sobą310! Pobiegnijmy7323|COH! Król4428|A wprowadził935 mnie do swoich komnat**. Cieszmy1523|COH się i radujmy***|COH się tobą. Będziemy wspominać****|COH wyrazy twojej miłości1730|P bardziej niż wino3196. Miłują157 cię prawi*****|N!Ps 45,14-15; Oz 11,4; J 6,44; J 14,2; J 12,32; Ef 2,6; Flp 3,12-14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prowadzić, iść na przód, wznosić radosne okrzyki; IMP imperativus - tryb rozkazujący; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; A rodzajnik określony; ** lub: izba, pokój, najbardziej wewnętrzna część, wnętrze, ciemny pokój; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mieć w pamięci, upamiętniać; P liczba mnoga; ***** lub: prawość, sprawiedliwość, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - słusznie cię miłują; N nominativ

5. Ja589 jestem śniada*, ale|CW piękna**, córki1323 Jerozolimy***|N, jak namioty168 Kedaru****, jak zasłony3407 namiotu Salomona*****.* dosłownie: czarna - Kpł 13,31; CW conjunctive waw; ** odpowiedni, zachwycający, należyty; *** tj. „nauczanie pokoju”; N nominativ; **** tj. „ciemny” - plemiona zam. płn. Arabii - Rdz 25,31; ***** Biblia Hebraica Stuttgartensia - Szalma - por. EIBᴷ

6. Nie408 patrzcie7200 na mnie, że jestem pociemniała*, bo opaliło7805** mnie słońce8121. Synowie1121 mojej matki517 rozgniewali*** się na mnie, ustanowili**** mnie strzegącą*****|PAR winnic3754; winnicy3754 należącej do mnie – nie3808 ustrzegłam5201.Ps 69,8; Pnp 8,11* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: czerń, ohyda, pociemniały kolor (twarzy); ** idiom: napatrzyło się na mnie słońce; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wyschniętym, palić się, być rozgniewanym - Hi 30,30 Ps 69,3; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawiać, umieszczać, przedstawiać, wystawiać; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trzymać, zachowywać, utrzymywać - Kpł 19,8; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

7. Powiedz5046|IMP mi ty, którego umiłowała157 moja dusza*, gdzie349 wypasasz7462? Gdzie349 dajesz spocząć** trzodzie w południe6672. Bo dlaczego4100 mam być jak ta zasłonięta***|PAR przy5921 trzodach5739 twoich towarzyszy****|A?IMP imperativus - tryb rozkazujący; * hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować położenie; *** lub: owinąć, zakryć (brodę podczas żałoby); PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** współpracownik, kompan, naśladowca; A rodzajnik określony

8. Jeśli518 tego nie wiesz*, najpiękniejsza** wśród kobiet802, podążaj3318|IMP za śladami*** trzody6629 i paś7462|IMP swoje koźlątka1429|HAP przy5921 namiotach**** pasterzy7462|PAR.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, poznawać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; ** lub: urodziwy, piękny, przystojny; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** dosłownie: odcisk stopy na ziemi; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** miejsce zamieszkania, przybytek, mieszkanie; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

9. Przyrównam* cię, moja przyjaciółko**, do klaczy5484|HAP w rydwanach*** faraona****.Pnp 2,2; Pnp 2,10-13; Pnp 4,1; Pnp 4,7; Pnp 5,2; Pnp 6,4; J 15,14-15* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyobrażać sobie, myśleć; ** towarzyszka, dziewczyna; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** tu: o wozach bojowych - por. Ps 68,17 przypis *; **** tj. „wielki dom” od około roku 1500 p.n.e. - tytuł królewski

10. Twoje policzki3895 są piękne*, wśród złotych plecionek**, a twoja szyja – wśród sznuru pereł***|HAP.Pnp 5,13; Ez 16,11-13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być urodziwym, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ozdabiać; ** obręcz, zwój (z włosów lub złota); *** naszyjnik z muszelek, sznur korali; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

11. Uczynimy6213 jeszcze dla5973 ciebie plecionki8447 ze złota2091 nakrapiane*|N|HAP srebrem3701.Ps 68,14* dosłownie: kropla, zastygła kropla srebra, wisiorki kolczyka; N nominativ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

12. Dopóki5704 król4428 jest przy swoim stole*, mój nard** wydaje5414 swoją woń***.* tj. okrągły, biesiadny stół, Przekład Izaaka Cylkowa - sugeruje orszak weselny; ** tj. roślina rosnąca w Himalajach bogata w olejki aromatyzujące tu i Pnp 4,13.14; *** lub: zapach, aromat - Rdz 8,21

13. Sakiewką*|M mirry** jest dla mnie mój umiłowany1730, ułożoną***|M między moimi piersiami7699.Ps 45,8; J 19,39* lub: pakunek, tobołek, paczka, woreczek; M rodzaj męski; ** tj. żywica z kory drzewa arabskiego - Wj 30,23; *** spędzić noc, pozostawać

14. Mój umiłowany1730 jest dla mnie kiścią* henny**|A w winnicach3754 En-Gedi***.1Sm 23,29* lub: pęk (kwiatów), grono; ** tj. rosnący dziko krzew róży z kwiatem zwróconym ku górze, używany przy farbowaniu włosów tu i 4,13 7,12; A rodzajnik określony; *** tj. „źródło koźlęcia” miejscowość na zach. brzegu Morza Martwego położona na nizinie judzkiej - Joz 15,34

15. O*, jakaś ty piękna3303, moja przyjaciółko7474**! O, jakaś ty piękna3303! Twoje oczy5869 są jak gołąbki3123|P.Pnp 4,1; Pnp 5,12* wykrzyknik - oto, chociaż, jeśli, czy; ** towarzyszka, dziewczyna; P liczba mnoga

16. O2005, jakiś ty jesteś piękny3303, mój umiłowany1730, i jakże* miły**! Jakże637 łoże*** nasze się zieleni****.Pnp 2,3* lub: także, zaiste, choć, tym bardziej, co więcej; ** przyjemny, ładny, rozkoszny, słodki; *** kanapa, tapczan - Pwt 3,11; **** lub: bujny, świeży, kwitnący - od rdzenia - być zielonym

17. Belki* naszego domu1004**|P są cedrowe***, a nasze stropy**** – cyprysowe*****.* lub: krokiew; ** tu: l. mn. rozmiaru - por. EIBᴷ; P liczba mnoga; *** tj. cedry Libanu - cenny materiał budowlany, symbol dostojeństwa, siły i majestatu - por. 1Krl 6,15 7,7 Ez 31,2-9 Ps 92,12-13; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: gonty, deski; ***** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: świerk, jałowiec, sosna

↑↑

Rozdział 2

1. Ja589 jestem różą* Szaronu**|A i lilią*** dolin6010.* lub: zimowit, krokus, złotogłów - Iz 35,1; ** tj. niziny nadbrzeżne na płd. od Karmelu; A rodzajnik określony; *** tj. kwiat o sześciu płatkach - narcyz (?), lilia - por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio - 1Krl 7,22.26

2. Jak lilia7799 między996 cierniami*, tak3651 moja przyjaciółka7474 między córkami**|A.* lub: cierń, jeżyna, krzew ciernisty, zarośla - tu symbol plag; ** lub: dziewczyna, synowa, siostra, wnuczka, młoda kobieta; A rodzajnik określony

3. Jak jabłoń* wśród leśnych3293 drzew6086, tak** mój umiłowany1730 między996 synami***. Bardzo zapragnęłam**** zostać i usiąść3427 w jego cieniu6738, bo|CW jego owoc6529 jest słodki***** dla mojego podniebienia2441.Obj 22,1-2* tj. rzadki, lecz znany w Izraelu gatunek jabłoni w literaturze bliskowschodniej - symbol miłości i płodności - Word Biblical Commentary Prz 25,11 Jl 1,12; ** lub: tak więc, zatem, dlatego też, wobec tego, tak oto; *** hebr.: ben - syn, dziecko, wnuk, młodzież; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znajdować wielką rozkosz w, pragnąć wielce; CW conjunctive waw; ***** przyjemna rzecz

4. Wprowadził935 mnie do domu1004 wina3196*, a jego sztandarem** nade mną jest miłość160.* idiom: winiarnia - por. EIB, K&Dᴷ; ** lub: chorągiew, oddział plemienia, znak - Lb 1,52 baldachim - BPᴷ spojrzenie - EIBᴷ

5. Posilcie*|IMP mnie plackami z rodzynkami809**, pokrzepcie***|IMP mnie jabłkami8598, bo ja589 jestem chora2470 z miłości160.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - podtrzymać, orzeźwić, ożywić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tu i 2Sm6,19 1Krn 16,3 w użyciu kultycznym - Oz 3,1; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wspierać

6. Jego lewa ręka8040 jest pod moją głową7218, a jego prawa ręka3225 mnie obejmuje2263*.Pnp 8,3* por. Pnp 8,3 przypis *

7. Błagam* was, córki1323 Jerozolimy3389, na sarny** i łanie355 polne***: Nie budźcie**** i nie rozbudzajcie5782|KP miłości*****, dopóki5704 nie zapragnie******.Pnp 3,5; Pnp 8,4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować, że ktoś złoży ślub, przyjąć od kogoś przysięgę, usilnie błagać; ** lub: jeleń, gazela (?); *** siedlisko dzikich zwierząt, równina; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pobudzić, rozniecić, okazywać podniecenie, koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - obudzić, zacząć dźwigać; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ***** umiłowanego; ****** rozkoszować się czymś, znajdować przyjemność w

8. Głos* mojego umiłowanego1730! Oto2009 teraz** nadchodzi935|PAR! Skacze***|PAR po górach2022 i podskakuje7092|PAR po pagórkach1389.* lub: dźwięk, szum; ** tutaj, tam; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przeskakiwać

9. Mój umiłowany1730 podobny*|PAR jest do sarny6643 albo176 młodego6082 jelenia**. Oto*** on2088 stoi5975|PAR za naszym murem****|HAP, przypatruje*****|PAR się przez4480 okna2474, zerka****** przez kraty2762|HAP.Pnp 2,17; Pnp 8,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przypominać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** łania, daniel; *** spójrz, czy; **** lub: ściana domu; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ***** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wpatrywać się; ****** rzucać okiem, sprawiać lśnienie oczu

10. Mój umiłowany1730 odpowiedział* i rzekł559 do mnie: Wstań**|IMP, moja przyjaciółko7474, moja piękna*** i chodź****|IMP za mnąK&D!* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rosnąć w siłę, trwać, spełniać się, utwierdzać się; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: urodziwy, piękny, przystojny; **** idź, rusz się; K&D Keil and Delitzsch Old Testament Commentary

11. Bo3588 oto minęła5674 zima5638*, deszcz1653 ustał** – odszedł1980 sobie.Jr 8,20* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: pora deszczowa w okresie od października do kwietnia; ** dosłownie: przejść szybko dalej, umrzeć (zniknąć), przejść przez

12. Kwiaty*|A|S pokazały7200|KN się na ziemi776, nadszedł5060|KH czas6256 pieśni***** i głos6963 synogarlicy**** słychać8085 w naszej ziemi776.Jr 8,7* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: tylko w l.mn. - kwiecie, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - kiełki; A rodzajnik określony; S liczba pojedyncza; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** psalm, pieśń - Ps 119,54; *** lub czas przycinania (krzewów) - por. EIBᴷ; **** tj. dziki gołąb, turkawka - Rdz 15,9 Ps 74,19 przypis **

13. Na figowcu8384 dojrzewa* już wczesna figa**|HAP, a winorośle1612? Ich kwiat***|S wydaje5414 swoją woń7381. Wstań6965|IMP, chodź1980 moja przyjaciółko7474, moja piękna3303 – i chodź|IMP za mnąK&D!* lub: balsamować, przyprawiać, dojrzewać - stawać się czerwonym - tu i Rdz 50,2.3.26; ** lub: zielona figa; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: pąk winorośli - PnP 7,12; S liczba pojedyncza; IMP imperativus - tryb rozkazujący; K&D Keil and Delitzsch Old Testament Commentary

14. Moja gołąbko3123, z rozpadlin* skalnych**, z kryjówek5643 stromizn4095*** górskich, pokaż7200|IMP mi swoją postać****, daj mi usłyszeć8085|IMP twój głos6963, bo głos6963 twój jest słodki*****, a twoja postać zachwycająca******.Ps 55,7; Mt 24,32* lub: kryjówka, ustronie; ** tj. pionowa lub stroma skała, klif, urwisko; *** tu i Ez 38,20; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** dosłownie: wygląd, blask, jasność; ***** lub: przyjemny - tu i Prz 20,17; ****** urodziwy, przystojny, piękny, stosowny

15. Schwytajcie270|IMP nam lisy7776*, małe6996 liski7776, które psują2254|PAR winnice3754, bo nasze winnice3754 kwitną5563!Ps 80,13; Łk 13,32IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lis w poezji egipskiej to symbol bardzo aktywnego seksualnie mężczyzny podobnie jak pies w idiomie: „pies na kobiety” - por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

16. Mój umiłowany1730 jest mój, a ja589 jestem jego. Pasie*|PAR on wśród lilii7799.Pnp 6,3; Pnp 7,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, pilnować, paść, zaganiać, prowadzić; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

17. Póki5704 wieje wiatr* za dnia3127 i uciekają5127 cienie6752, wróć5437**|IMP, mój umiłowany1730, bądź jak1819 sarna6433 albo młode6082 jelenie354|P na górach2022 Beter***.Pnp 4,6; Pnp 8,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oddychać, poranny wietrzyk; ** spocząć - 1Sm 16,11; IMP imperativus - tryb rozkazujący; P liczba mnoga; *** tj. „część, kawałek” - Rdz 15,10 - lokalizacja nieznana - WBCᴷ

↑↑

Rozdział 3

1. Na swoim łożu* nocami**|P szukałam*** tego, którego853 miłuje157 moja dusza5315. Szukałam1245 go, ale go nie3808 znalazłam4672.* lub: leżanka, sypialnia, tu jako synonim aktu małżeńskiego - Rdz 49,4 Kpł 18,22 Ez 23,17; ** noc po nocy, w nocy, głęboką nocą, przez całą noc - EIBᴷ; P liczba mnoga; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dążyć do czegoś, pragnąć, żądać

2. Ach*! Wstanę6965|COH i obiegnę**|COH miasto5892, po ulicach7784 i po placach*** będę szukać1245|COH tego, którego853 miłuje157 moja dusza5315. Szukałam go, aleCW nie znalazłam****.* lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach); COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zmienić kierunek, zawrócić; *** tj. przestronne, otwarte miejsce; CW conjunctive waw; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spotkać, dostać

3. Znaleźli4672 mnie strażnicy*|PAR obchodzący**|PAR miasto5892; spytałam ich853: Czy widzieliście tego, którego853 miłuje157 moja dusza***?Pnp 5,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pilnować, strzec, czekać na, wypatrywać - szanujące się kobiety, nie poruszały się same po mieście - vs Prz 7,6-20; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obracać się, chodzić dookoła, krążyć, zbliżać się; *** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis * - Rdz 1,20

4. Zaledwie* minęłam5674 ich1992, wtedy** znalazłam4672 tego, którego853 miłuje157 moja dusza3515. Uchwyciłam270 go i nie puszczę7503, aż5704 wprowadzę go do domu1004 mojej matki517*** i do413 pokoju**** tej, która mnie poczęła*****|PAR.Pnp 8,2* lub: niewiele, mało, tylko; ** aż do, podczas, nawet, do; *** równoważne znaczenie wobec określenia - „dom ojca” - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; **** lub: izba, pokój, najbardziej wewnętrzna część, wnętrze, ciemny pokój; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się brzemienną, rodzicielka; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

5. Błagam* was, córki1323 Jerozolimy3389, na sarny** i łanie355 polne***: Nie budźcie**** i nie rozbudzajcie5782|KP miłości*****, dopóki5704 nie zapragnie******.Pnp 2,7; Pnp 5,8; Pnp 8,4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować, że ktoś złoży ślub, przyjąć od kogoś przysięgę, usilnie błagać; ** lub: jeleń, gazela (?); *** siedlisko dzikich zwierząt, równina; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pobudzić, rozniecić, okazywać podniecenie, koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - obudzić, zacząć dźwigać; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ***** umiłowanego; ****** rozkoszować się czymś, znajdować przyjemność w

6. Kim4310 jest ta2063, która od4480 strony pustyni wznosi*|PAR się niczym słupy8490 dymu6227, okadzona** mirrą*** i kadzidłem3828 ze wszelkiego3605 wonnego proszku81|HAP kupca****|PAR?Pnp 8,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, wstępować, iść za, odchodzić; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - wędzić ofiarę, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać na ofiarę kadzidło; *** tj. żywica z kory drzewa arabskiego - Wj 30,23; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podróżować w celach handlowych, obwoźny kupiec

7. Oto2009 lektyka*! To jego** – Salomona8010, wokół5439 niej sześćdziesięciu8346 dzielnych*** spośród dzielnych1368 Izraela3478.* lub: kanapa, mary, przenośna sofa - stąd: lektyka; ** hebr.: sze; *** lub: człowiek silny, dzielny, potężny, bohater, tyran

8. Wszyscy3605 trzymają270 miecze***, doświadczeni*** w walce4421. Każdy**** z nich ma swój miecz2719 u5921 swego boku***** z powodu zagrożenia****** w nocy3915.Ps 45,3; Ps 91,5* lub: sztylet i krótki miecz, miecz, dłuto kamieniarza; ** umiejący posługiwać się mieczem, wprawieni we władaniu mieczem - EIBᴷ; *** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być uczonym, być szkolonym; **** hebr.: isz - mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy; ***** lub: udo, lędźwie; ****** trwoga, przerażenie, strach

9. Ten palankin* zrobił6213 sobie król4428 Salomon** z drzew6086 Libanu***.Est 1,6; Za 11,1* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: kryta lektyka, lektyka weselna dla panny młodej; ** tj.: „pokój”; *** cedry Libanu - cenny materiał budowlany, symbol dostojeństwa, siły i majestatu - Ez 31,2-9 Ps 92,12

10. Jego słupki* wykonał6213 ze srebra3701, jego oparcie** ze złota2091, jego siedzenie*** z purpury713, a wnętrze8432 wyścielone****|PAS|PAR miłością160 córek1323 Jerozolimy3389.* tj. słup, kolumna, pionowa podpora, filar - siedem filarów mądrości - Prz 9,1, słup dymu - Sdz 20,40; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: podpora; *** lub: siodło, rydwan - por. Kpł 159 1Krl 4,26; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: dopasowywać, przymierzać, wzorować, projektować, wykładać; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

11. Wyjdźcie*|IMP i patrzcie7200|IMP córki1323 Syjonu6726 na króla4428 Salomona8010 w koronie**, którą ukoronowała5849|KP go jego matka517 w dniu3117 jego zaślubin2861|HAP i w dniu3117 radości8057 jego serca***.Iz 3,16-17; Iz 4,4; Iz 62,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wychodzić, iść naprzód, podążać do; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: wieniec - 2Sm 12,39, diadem, znak godności - Lm 5,16 - por. Za 6,11 przypis *; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie

↑↑

Rozdział 4

1. O2005, jaka ty jesteś piękna*, moja przyjaciółko7474! O2005, jaka ty jesteś piękna3303! Twoje oczy5869 – jak gołębie3123 spoza1157 twojej zasłony**! Twoje włosy8181 – jak stado5739 kóz5795, zstępujących*** z góry2020 Gilead****.Pnp 1,15; Pnp 5,12; Pnp 6,5* lub: urodziwy, piękny, przystojny, dobry, miły; ** lub: welon, zasłona na twarzy kobiety - Pnp 6,7 Iz 47,2; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podskakiwać, siedzieć, usiąść, tu i Pnp 6,5; **** określenie obszaru różnie definiowanego w zależności od kontekstu - górzyste tereny na wsch. od Jordanu na płd. od rzeki Jarmuk - Joz 22,9-15 1Krl 10,33

2. Twoje zęby8127 – jak stado5739 ostrzyżonych*|PAS|PAR owiec, które** wyszły5927 z kąpieli7367 – u** wszystkich ciąża bliźniacza***|PAR i nie ma369 wśród nich pozbawionej potomstwa7909****|ADJ.Pnp 6,6-7* lub: odcinać - tu i 2Krn 6,6; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** hebr.: sze; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rodzić bliźnięta; **** lub: pogrążony w żałobie, pozbawiony dzieci wskutek ich utraty; ADJ Adjective - przymiotnik

3. Twoje usta8193 – jak wstążka* karmazynowa**, a twoja mowa*** pełna wdzięku****. Twoja skroń***** – jak plaster****** granatu7416 spoza1157 twojej zasłony6777.Pnp 6,7* lub: nić, sznur, struna; ** tj. drogocenny barwnik z suszonego ciała samicy owada „coccus ilicis” barwiący materiał na kolor szkarłatu lub karmazynu - vs Pnp 3,10 - por. Dz 14,16; *** dosłownie: usta jako narząd mowy; **** lub: odpowiedni, zachwycający, należyty; ***** lub: cienkość - tu i Sdz 4,21.22 5,26 PnP 6,7; ****** rozłam, cięcie, odcięta część, plaster

4. Twoja szyja6677 – jak wieża4026 Dawida*, zbudowana1129 na zbrojownię** – tysiąc puklerzy*** wiszących8518****|PAS na niej, wszystko3605 to tarcze7982 dzielnych***** wojowników.Pnp 7,4* tj. wieża w pobliżu pałacu Dawida połączona z domem królewskim (?) - por. Ne 3,19.25-27; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: rzędy kamieni, zabudowa z warstw kamienia ciosanego dającego się łatwo obrabiać i równo dopasować, zbrojownia - por. EIBᴷ, Ibn Ezra, WBCᴷ; *** lub: tarcza ze skóry natarta oliwą - 2Sm 1,21 łuski - Hi 41,7; **** praktyka zawieszania tarczy na murach - por. 2Krn 32,5 i Ez 27,10-11; PAS strona bierna; ***** siła, moc, potęga (czynów Boga)

5. Twoje piersi7692 są jak dwoje8147 sarniąt* bliźniąt8380 gazeli**, pasących7462 się między liliami7799.Prz 5,19* lub: zwierzyna płowa, jeleń, młody jeleń - Pnp 2,9.17 7,3 8,14; ** lub: sarna, łania

6. Póki5704 wieje wiatr* za dnia3127 i uciekają5127 cienie6752, pójdę1980 na górę2022 mirry** i na wzgórze1389 kadzidła4425.Pnp 3,6; Pnp 4,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oddychać, poranny wietrzyk - por. Pnp 2,17; ** tj. żywica z kory drzewa arabskiego - Wj 30,23

7. Cała3605 jesteś piękna3303, moja przyjaciółko7474, i nie ma w tobie żadnej skazy*.Ef 5,27* tj. plama, wada, skaza zarówno moralna, jak i fizyczna

8. Przyjdź935 ze mną834 z Libanu*, moja oblubienico**, przyjdź ze mną834 z Libanu3844. Zstąp*** ze szczytu7218 Amana****, ze szczytu7218 Seniru***** i Hermonu******, od strony lwich738 legowisk4585, z gór2042 lampartów5246.Pwt 3,9* tj. „biały” lesiste pasmo górskie na północnej granicy Izraela - por. cedry Libanu - Za 11,1; ** tj. panna młoda; *** lub spójrz; **** tj. „wsparcie” - region górski Antylibanu skąd wypływa rzeka Amana płynąca na równinie Damaszku - 2Krl 5,12; ***** tj. „śnieżna góra” - amorycka nazwa góry Hermon lub całego pasma Antylibanu; ****** tj. „przybytek” góra na płn. Izraela, zimą i wiosną szczyt góry jest ośnieżony - Pwt 3,8-9

9. Zachwyciłaś moje serce*, moja siostro269, moja oblubienico3618! Zachwyciłaś moje serce3823 jednym259 twoim spojrzeniem oczu5869 i jednym łańcuszkiem** na twojej szyi6677.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - olśnić serce, zachęcić, sprawić, że serce zabije mocniej; ** lub: długi łańcuszek, korale, naszyjnikᴳᴱˢ - Sdz 8,16 Prz 1,9

10. Jakże4100 piękna3302 jest twoja miłość3302, moja siostro269, moja oblubienico3618! Jak4100 rozkoszne* są twoje wyrazy miłości1730|P, lepsze od wina3196, a woń** twoich olejków8081 lepsza od wszystkich3605 innych wonności***!* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przyjemnym, być rozkosznym, być zadowolonym, być radosnym, być lepszym; P liczba mnoga; ** zapach, aromat - Rdz 8,21; *** lub: przyprawa, balsam, drzewo balsamowe, wonność

11. Twoje wargi8193 ociekają5197 płynnym miodem*, moja oblubienico3618! Miód1706 i mleko2461 są pod twoim językiem3956, a woń7381 twoich szat8008 jest jak woń7381 Libanu**.Wj 3,8; Wj 3,17; Lb 14,8; Lb 16,13; Prz 24,13; Pnp 5,1* tj. płynący miód, miód z plastra, ściekanie, plaster miodu; ** por. Oz 14,6 przypis ****

12. Jesteś zamkniętym*|PAS|PAR ogrodem**, moja siostro269, moja oblubienico3618; źródłem*** zamkniętym5274****|PAS|PAR, zdrojem***** zapieczętowanym2856|PAS|PAR.* lub: zagrodzić, zamknąć na klucz, zaryglować; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: ogrodzony teren; *** krynica, fala; **** w hebr.: gra słów: gan - gal; ***** źródło

13. Twoje pędy7973 to sad* drzew granatu7416 z wybornym** owocem6529 henny*** wraz5973 z nardem****;* hebr. pardes - park, rezerwat, ogrodzony ogród, las - Ne 2,5; ** lub: znakomity, cenne prezenty - Pwt 33,13; *** tj. rosnący dziko krzew róży z kwiatem zwróconym ku górze, używany przy farbowaniu włosów tu i 1,14 7,11; **** tj. roślina rosnąca w Himalajach bogata w olejki aromatyczne - por. Pnp 1,12

14. Nard5373 i szafran*! Trzcina** i cynamon*** – z5973 wszelkimi3605 drzewami6086 kadzidła****! Mirra4753 i aloes***** – z wszelkimi3605 najlepszymi7218 wonnościami1314.Pnp 3,6; J 19,39* tj. kwiat szafranu karmazynowego dodawany do napojów oraz jako drogi olejek zapachowy; ** tj. trzcina tatarakowa (?) - por. Wj 30,23 Jr 6,20; *** traktowany jako afrodyzjak - Wj 30,23 Prz 7,17; **** tj. biała żywica spalana i wydająca aromat - Wj 30,34; ***** tj. lodowa roślina tworząca bujne kępy, drzewo aloesowe

15. Źródło4955 ogrodów1588*, zdroju** żywych*** wód, płynących5140|PAR z Libanu3844!J 4,10; J 7,38* tj. źródło nawadniające ogrody; ** lub: studnia, dół; *** tj. woda bieżąca, źródlana, wartko płynąca, krystalicznie czysta; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

16. Zbudź* się wietrze północny! I przyjdź**, wietrze południa8486! Przewiej***|IMP mój ogród1588, niech rozpłyną1540 się jego wonności1314. Niech przyjdzie935 mój umiłowany1730 do swojego ogrodu1588 i niech je398 jego wyborne4022 owoce6529.Pnp 2,7; Pnp 3,5; Pnp 7,13; Pnp 8,4* lub: pobudzać się - imperativus - tryb rozkazujący; ** wchodzić, wkraczać, dostąpić - imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dyszeć, dmuchać, rozpalać, pobudzać, parskać; IMP imperativus - tryb rozkazujący

↑↑

Rozdział 5

1. Wszedłem935 do mojego ogrodu1588, moja siostro269, moja oblubienico3618. Zbierałem* moją mirrę4753 z moimi wonnościami**; zjadłem398 mój plaster3293 razem z5973 moim miodem1706, piję8454 moje wino3196 z moim mlekiem2461. Jedzcie398|IMP, przyjaciele***, pijcie i upajajcie**** się, moi umiłowani1730|N.Pnp 4,11* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zrywać tu i Ps 80,12; ** lub: przyprawa, balsam, drzewo balsamowe, wonność; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi, kochanek; **** dosłownie: upić się, odurzyć - Iz 51,21; N nominativ

2. Ja589 śpię3462, aleCW moje serce* czuwa**|PAR. Oto głos6963 mojego umiłowanego1730, który puka1849|PAR! Otwórz6605 mi, moja siostro269, moja przyjaciółko7474, moja gołębico3123, moja ty bez skazy***. Bo moja głowa jest pełna4390 rosy2919, moje kędziory**** – kropli7447|N nocy3915|N.CW conjunctive waw; * lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pobudzać się, obudzić się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: doskonały, pełny, skończony, niewinny; **** tj. loki włosów - tu i Pnp 5,11; N nominativ

3. Zdjęłam6584 mą suknię*, jakże349 mam ponownie ją założyć3847? Umyłam7364 swoje nogi**, jakże349 mam je pobrudzić***?Łk 11,7* tj. długa szata przypominająca koszulę, zwykle lniana, tunika; ** lub: stopy; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: kalać, brukać, pobrudzić

4. Mój umiłowany1730 wysunął* swoją rękę3027 z4480 otworu** zasuwy, a moje wnętrze*** poruszyło**** się we mnie5921.Ps 22,16; Ps 40,8; Ps 71,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wypuszczać, rozciągać, wyciągać, odsyłać - por. 1Krl 13,4 inni: wsunął przez - Pnp 2,9, por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, EIBᴷ WBCᴷ; ** lub: dziura, jama - 1Sm 4,11; *** wnętrzności, łono, brzuch - metaforycznie miejsce emocji; **** być niespokojnym, być poruszonym, być zmartwionym, pałać gniewem, hałasować, jęczeć, ryczeć

5. Wstałam6965 ja589, by otworzyć6605|INF mojemu umiłowanemu1730, a z moich rąk kapała5975 mirra4753, z moich palców676 mirra4753 spływała* na5921 uchwyt** zasuwy***.Pnp 5,13INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przelecieć, przejść obok, nad, zniknąć, popychać; ** lub: wgłębienie, uchwyt, rączka przedmiotu; *** rygiel

6. Otworzyłam6605 ja589 mojemu umiłowanemu1703, leczCW mój umiłowany1730 już odszedł* i zniknął5674. Moja dusza5315 uchodziła3318** ze mnie, kiedy mówił***. Szukałam**** go – aleCW nie znalazłam4672, wołałam***** go – aleCW mi nie3808 odpowiedział6030.Pnp 3,1-2CW conjunctive waw; * dosłownie: odwrócić się, wycofać się tu i Jr 31,22; ** idiom wyrażający wielką rozpacz - por. Rdz 35,18 Jr 15,9; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mówić, obiecywać, polecić, rozkazać; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dążyć do czegoś, pragnąć, żądać; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyzywać, zapraszać, krzyczeć

7. Znaleźli* mnie strażnicy**|PAR|A krążący5437 po mieście5892; pobili*** mnie, zranili**** mnie i zdarli***** mi zasłonę******, ci strzegący8104|PAR murów2346.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spotkać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pilnować, strzec, czekać na, wypatrywać -imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - Pnp 3,3; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, niszczyć; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - posiniaczyć; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podnieść, zabrać; ****** domyślnie zakrywającą twarz - tu i Iz 3,23

8. Błagam* was853, córki1323 Jerozolimy3389: Jeśli518 spotkacie4672 mojego umiłowanego1730, czy4100 wiecie, co mu powiecie**|P? Że ja589 jestem chora***|PAR z miłości160.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować, że ktoś złoży ślub, przyjąć od kogoś przysięgę, usilnie błagać; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ogłaszać, obwieszczać, oznajmiać; P liczba mnoga; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słaba; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

9. Czym4100 różni się twój umiłowany1730 od innych umiłowanych*, o najpiękniejsza3303|A wśród kobiet**? Czym4100 różni się twój umiłowany1730 od innych umiłowanych*, że tak3602 nas błagasz7650?Pnp 1,8; Pnp 6,1* lub: hebraizm: twój ukochany od ukochanego; A rodzajnik określony; ** lub: żona

10. Mój umiłowany1730 jest olśniewający* i rumiany**, i wyróżnia***|PAR|PAS się spośród dziesięciu tysięcy.1Sm 16,12; Ps 45,2; Pnp 6,4; Pnp 6,10* lub: promienny, jaśniejący, jasny - por. Iz 18,14 32,4 Jr 4,11; ** tj. kolor czerwony, kolor krwi - 2Krl 3,22 Rdz 25,30 Lb 19,2, Za 1,8; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nieść flagę w bitwie, być widocznym - Ps 20,5; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; PAS strona bierna

11. Jego głowa7218 jest jak najczystsze* złoto3800; jego kędziory6977 to loki**, czarne7838 niczym kruk6158 strong:H6159***.* tj. oczyszczone bądź czyste złoto - por. Hi 28,17 Ps 19,10; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: coś falującego lub kopiastego, niczym liście; *** por. Kpł 11,13-15 Sdz 7,25

12. Jego oczy5869 są jak gołębice3123 nad strumieniami* wód4325, kąpane**|PAR w mleku2461, osadzone***|PAR w swej oprawie****.Pnp 1,15; Pnp 4,1* lub: koryto strumienia, wąwóz, rury kości, bruzdy między łuskami krokodyla; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - myć, obmywać, zmywać, kąpać się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** być ustanowionym, siedzieć, mieszkać, siadać; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: pełnia, umiejscowienie, granica, krawędź

13. Jego policzki3895 jak zagon* balsamu**, jak składy***|P ziół****; jego usta8193 jak lilie7799 ociekające5197 ulatującą***** wonią mirry4753.Pnp 1,10; Pnp 5,5* lub: taras ogrodowy, rabata - Ez 17,7.10; ** lub: przyprawa, drzewo balsamowe, wonność; *** podwyższony pomost, baszta, składy polne - 1Krn 27,25; P liczba mnoga; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: korzenie, wonność, wonne zioła; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść obok, przemijać, opuszczać

14. Jego ręce3027 jak złote2091 walce* wypełnione4390|KPU berylem**; jego biodra*** to płyta**** z kości słoniowej8127 pokryta5968 szafirem5601*****.Wj 28,20; Wj 39,13; Ez 1,1* lub: czop drzwi obrotowych, okrągły pręt, pierścień; KPU koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel; ** lub: chryzolit, żółty jaspis, nazwa własna kamienia z Tarszisz; *** lub: brzuch (jego dolna część), wnętrzności, łono, metafora: siedlisko uczuć; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: sztaba; ***** lapis lazuli - Wj 24,10

15. Jego nogi* jak słupy5982 z marmuru**, założone3245|PAR|KPU na złotych6337*** cokołach134; jego postać4758**** jak Liban3844, okazała***** jak cedry******.* lub: udo - zwłaszcza część dolna (łydka); ** tj. coś wybielonego, bisior, len, cienki len, alabaster; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; KPU koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel; *** por. w. 11 przypis *; **** por. Pnp 2,14 przypis ****; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wybrany, spoglądać przenikliwie, badać - Iz 48,10; ****** Pnp 1,17 przypis ***

16. Jego podniebienie*|S – przesłodkie4477**|P i wszystko3605 w nim jest przepiękne***. Taki2088 jest mój umiłowany1730 i taki2088 jest mój przyjaciel****, córki1323 Jerozolimy3389.Pnp 4,7* lub: usta, smak, dziąsła; S liczba pojedyncza; ** plural stopnia - bardzo słodkie; P liczba mnoga; *** plural stopnia - bardzo piękne lub wzbudzające pragnienie, coś pożądanego, coś miłego - por. EIBᴷ; **** por. w. 1 przypis ***

↑↑

Rozdział 6

1. Dokąd575 poszedł1980 twój umiłowany1730, o najpiękniejsza3303 z kobiet802? Dokąd575 skierował* się twój umiłowany1730, a poszukamy** go z tobą?Pnp 1,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać się ku, odwracać się od, rozejrzeć się, zbliżać się; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dążyć do czegoś, pragnąć, żądać, wymagać, prosić

2. Mój umiłowany1730 zstąpił* do swojego ogrodu1588 między zagony** balsamu***, aby paść****|INF w ogrodach1588|P i zbierać3950 lilie7799.* lub: schodzić, zejść, zapadać się; ** por. Pnp 5,13 przypis *; *** lub: przyprawa, balsam, drzewo balsamowe, wonność; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, pilnować, paść, zaganiać, prowadzić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; P liczba mnoga

3. Ja589 należę do mojego umiłowanego1730, a mój umiłowany1730 należy do mnie; wypasający7462|PAR|A mnie wśród lilii7799.Pnp 2,16; Pnp 7,10PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony

4. Ty859 jesteś piękna*, moja przyjaciółko7474, jak Tirsa**; zachwycająca*** jak Jerozolima; groźna**** – zaopatrzona w sztandary*****.* lub: urodziwy, piękny, przystojny, dobry; ** tj „przychylna” - dzisiejsza Tel el-Fara - obok Jerozolimy jedno z najpiękniejszych miast, przez krótki okres stolica Królestwa Płn. - 1Krl 14,17 15,33 w hebr. gra słów - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; *** urodziwy, przystojny, stosowny, pełen wdzięku; **** przerażający, straszny - Ha 1,7; ***** tj. chorągiew wojskowa, sztandar - Ps 20,5 tu: obraz potęgi militarnej

5. Odwróć5437|IMP ode mnie5048 swoje oczy5869, bo one1992 mnie urzekły*. Twoje włosy8181 są jak stado5739 kóz5795, które spływają** z Gileadu***.Pnp 4,1; Pnp 4,9IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przejmować lękiem, robić zamieszanie, czynić odważnym bądź dumnym - Ps 138,3; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podskakiwać, siedzieć, usiąść - tu i Pnp 4,3; *** określenie obszaru różnie definiowanego w zależności od kontekstu - górzyste tereny na wsch. od Jordanu na płd. od rzeki Jarmuk - Joz 22,9-15 1Krl 10,33

6. Twoje zęby8127 – jak stado5739 owiec7353|F, które* wyszły5927 z kąpieli7367 – u* wszystkich3605 ciąża bliźniacza**|PAR i nie ma369 wśród nich pozbawionej potomstwa7909***|ADJ.Pnp 4,2F rodzaj żeński; * hebr.: sze; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rodzić bliźnięta; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: pogrążony w żałobie, pozbawiony dzieci wskutek ich utraty; ADJ Adjective - przymiotnik

7. Twoja skroń* – jak plaster** granatu7416 spoza1157 twojej zasłony***.Pnp 4,3* lub: cienkość - tu i Sdz 4,21.22 PnP 4,3 5,26; ** rozłam, cięcie, odcięta część; *** tj. welon zasłaniający twarz - Iz 47,2

8. Sześćdziesiąt jest* królowych4436 i osiemdziesiąt nałożnic**, a dziewic*** bez liku****.* dosłownie: te - tu jako czasownik łączący - jest, są; ** lub: kochanka, konkubina, tj. żona o niższym statusie - por. Sdz 19,4-5 1Krl 11,3; *** lub: dziewica, panna, nowo poślubiona żona przed narodzeniem pierwszego dziecka; **** dosłownie: bez liczby

9. Lecz jedna* jest moja gołąbka3123, jedyna moja nieskalana**, jedyna259 ona1931 u swojej matki517, czysta*** ona1931 u swojej rodzicielki3205. Widziały7200 ją córki1323 i nazwały ją błogosławioną****; królowe4436 i nałożnice6370 – i ją chwaliły*****!Rdz 30,13; Prz 31,29; Pnp 2,14; Pnp 5,2* tu: w znaczeniu przymiotnikowym - jedyna, wyjątkowa - EIBᴷ; ** lub: doskonały, pełny, skończony, niewinny; *** przejrzysty, pusty, szczery - Hi 11,4 Prz 14,4; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nazywać szczęśliwym; ***** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wynosić się, chełpić się

10. Kim4310 jest ta2063, spoglądająca w dół* jak zorza poranna**, piękna3303 jak księżyc***, czysta1249 jak słońce2535, groźna366 – zaopatrzona w sztandary****?Pnp 3,6; Pnp 6,4; Pnp 8,5* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - pochylać się i (patrzeć); ** czas przed świtem, jutrzenka, brzask, czerwona łuna przed świtem; *** tj. księżyc w swej pełnej jasności tu i - Iz 24,23 30,26; **** por. 6,4 przypis *****

11. Zstąpiłam3381 do413 ogrodu1594 orzechowego*, by zobaczyć7200 zielone pędy** w dolinie***|A, by zobaczyć7200|INF, czy winorośl1612|A zakwitła****, czy rozkwitły5132***** granaty7416|A.* dosłownie: ogrodu orzechówᴺ - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: orzech włoski; ** lub: świeżość, zieleń, roślinność - tu i Hi 8,12; *** rwący potok, dolina rwącego potoku; A rodzajnik określony; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** lub: wypuścić pędy; ***** tu i Pnp 7,2 Lm 4,15

12. Nie3808 znałam* własnej duszy**! Umieściła7760 mnie ona w rydwanach4818 księcia******* mojego ludu5971.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, poznawać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis * - Rdz 1,20 być może idiom: nie wiedziałam, co się ze mną dzieje, nie rozumiałam siebie - EIBᴷ; *** dosłownie: mojego ludu - hebr.: am-mi, księcia - hebr.: nadib inni: Aminadiba; **** tj. hojny, szczery, szlachetnie urodzony

13. Powróć*|IMP, powróć7525|IMP oA Szulamitko**! Powróć7525|IMP, powróć7525|IMP, abyśmy mogli***|P cię oglądać****|COH. Co4100 chcecie zobaczyć2372 w Szulamitce7759 wirującej niczym w tańcu***** dwóch obozów******.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawrócić, odwracać się stąd inni: wiruj - EIBᴷ; IMP imperativus - tryb rozkazujący; A rodzajnik określony; ** tj. „doskonała” lub „spokojna”, panna z Szunemᴳᴱˢ - por. 1Krl 2,21-22; *** lub: mógł - EIBᴷ w hebr. lit. miłosnej l.mn. odnosi się często do l.poj.; P liczba mnoga; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - widzieć, dostrzegać, patrzeć, idom: patrzcie tylko! (?) - Gessenius Hebrew and English Lexicon; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; ***** tj. taniec w kręgu - Wj 15,20; ****** hebr. mahneʰ - tu: dwie armie, dwa obozyᴾ - Rdz 32,3

↑↑

Rozdział 7

1. Jak piękne3303 są twoje kroki* w sandałach, córko1323 książęca5081! Wypukłości** twoich bioder3409 są jak klejnoty***, dzieło4639 rąk3027 mistrza****.Ps 45,13* lub: stopy; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: łuk, wygięcieᴳᴱˢ; *** biżuteria, ozdoba tu i Prz 25,12; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: człowiek pewnej ręki, artysta, rzemieślnik

2. Twoje łono* jest jak okrągła5469|HAP czasza**, nie zabraknie2637 w niej trunku***|A. Twój brzuch**** jest jak stóg***** pszenicy2406 okolony5473 liliami7799.Sdz 9,13; Prz 9,2; Ag 2,16* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: pępek; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** tj. naczynie przeznaczone do mieszania płynów w celach obrzędowych - Wj 24,6; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: mieszanina mocnego wina ze słabym, mieszanie wina z wodą nie jest praktyką znaną w SP - EIBᴷ; A rodzajnik określony; **** lub: ciało, łono, metafora: głębiny Szeolu; ***** stóg niewymłóconego zboża - Rt 3,7, stos - 2Krn 31,6-9

3. Dwoje8147 twoich piersi7699 jest jak dwoje8147 sarniąt*, bliźniąt8380 gazeli**.* lub: młody jeleń - tu i Pnp 2,9.16 4,5 8,14; ** łania, sarna

4. Twoja szyja6677 jest jak wieża* z kości słoniowej8127**; twoje oczy5869 jak sadzawki*** w Heszbonie**** tuż przy bramie8179 Bat-Rabbim*****; twój nos639 jak wieża4026 Libanu3844 zwrócona******|PAR w stronę******* Damaszku1834.* lub: podwyższony pomost, baszta, składy polne - 1Krn 27,25; ** dotyczy: koloru (?); *** stawy; **** tj. „twierdza” - Lb 21,25; ***** tj.: „córka wielu” położenie nieznane; ****** dosłownie: czuwać, strzec, oczekiwać na coś wpatrując się, co uczyni Bóg - Ps 5,3; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ******* dosłownie: oblicze, twarz, obecność, powierzchnia, przed

5. Twoja głowa7218 nad5921 tobą jak Karmel*, a pukle** twojej głowy7218 jak purpura713. Król4428 zaplątany***|PAR|PAS jest w twoich lokach****.Pnp 4,9* tj. „ziemia ogrodów” - góra w okolicach Hajfy - 1Krl 18,19, miasto na zach. brzegu M. Martwego na płd. od Hebronu - 1Sm 15,12; ** lub: włosy, osnowa, rozpuszczone włosy; *** krępować, okiełznać, wiązać, przepasywać się - por. Rdz 42,34 Sdz 15,10-13; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; PAS strona bierna; **** lub: warkocze - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek (?)

6. Jakże4100 jesteś piękna3302 i jak4100 zachwycająca*, miłości160 w twych rozkoszach**|A!* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przyjemnym, ładnym, słodkim, rozkosznym; ** lub: wykwintność, przepych, przyjemność, wygoda, smak; A rodzajnik określony

7. Twoja* smukłość** jest podobna*** do palmy8558, a twoje piersi7699 do pęków**** daktyli.* dosłownie: ta twoja; ** lub: wysokość, wzrost, pnąca się winorośl; *** lub: przypominać; **** kiści winogron (?) - Rdz 40,10

8. Powiedziałem559 sobie: Wespnę* się na palmę8558 i zerwę**|COH grona*** jej daktyli. A teraz4994 niech będą1961 twoje piersi7699 jak pęki811 winogron1612 i woń7381 twojego oddechu639 jak zapach moreli8598****|P;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, rosnąć, wstępować kwiaty drzewa daktylowego trzeba zapylać wspinając się na grona, bo drzewa „męskie” i „żeńskie” rosną osobno - EIB; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - złapać, chwycić; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: konar, szypułka, kiść daktyli, gałęzie; **** lub: jabłka; P liczba mnoga

9. A twoje podniebienie* jest jak wyborne**|A wino3196, które spływa1980|PAR prosto4339 do umiłowanego1730, zwilżając powoli***|PAR wargi8193 śpiących3462|PAR.Pnp 5,16* lub: usta, smak, dziąsła; ** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość, szczęście, korzyść, dobro moralne; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spływać powoli, ślizgać się, przesuwać, nalewać powoli

10. Ja589 należę do mojego umiłowanego1730 i ku5921 mnie zwraca się jego pożądanie*.Ps 45,11* idiom: chęć podbicia lub sprawowania kontroli - tu w znaczeniu pozytywnym - por. jednak Rdz 3,16 i Rdz 4,7

11. Chodź1980|IMP, mój umiłowany1730, wyjdźmy* w pole7704|A i przenocujemy3885 we wsiach3723**.Rdz 19,2IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: iść naprzód, podążać do (bądź w kierunku) czegoś; A rodzajnik określony; ** przy zmianie wokalizacji - wśród kwiatów henny - tj. rosnący dziko krzew róży z kwiatem zwróconym ku górze, używany przy farbowaniu włosów tu i Pnp 1,14 4,13

12. Rankiem wstaniemy*|COH, aby pójść do winnic3754|P, zobaczymy7200|COH, czy518 zakwitła6524 winorośl1612, czy otworzył6605 się już pączek**|A kwiatu, czy już rozkwitają5132 granaty7416|A. Tam8033 cię obdarzę*** moją miłością.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozpoczynać wcześnie; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; P liczba mnoga; ** lub: pąk winorośli - Pnp 2,13.15; A rodzajnik określony; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, powodować, robić, ustanawiać

13. Mandragory* wydały5414 swoją woń7381, a nad naszym wejściem6607 – wszelkie wspaniałości4022, nowe319, a też1571 stare3465 – przechowałam6845** je, mój umiłowany1730 – dla ciebie.Pnp 1,3; Pnp 4,11* tj. roślina rosnąca na całym terytorium Izraela, rodząca owoce podobne w swej wielkości do śliwki, zapach rośliny uważany był za afrodyzjak, korzeń rośliny jest podobny w swym wyglądzie do ludzkich kształtów - Rdz 30,14; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schować jak skarb, gromadzić

↑↑

Rozdział 8

1. O4310, gdybyś był* jak mój brat*****, który ssał3243|PAR piersi7699 mojej matki517! Spotykałabym4672 cię wtedy na dworze****, całowałabym5401 cię i nawet1571 by mną nie3808 wzgardzono*****.Prz 11,12; Prz 14,21; Prz 27,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powodować, przeznaczyć, dawać, robić, ustanawiać; ** tu: określenia wyrażające raczej czułość i życzenie jej publicznego okazywania niż pokrewieństwo - WBCᴷ; *** idiom z imperfect wyraża życzenie nierealne - por. Sdz 9,29 2Sm 15,4 Ml 1,10 - Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - kto da ciebie jako brata?; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** lub: na zewnątrz, na ulicy; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać komuś pogardę, lekceważyć - Prz 1,7

2. Poprowadzę* cię i wprowadzę***** do domu1004 mojej matki517, gdzie będzie mnie ona uczyła3925|F. I napoję**** cię winem3196 korzennym*****|HAP, sokiem6071 z mojego jabłka granatu7416|S.Pnp 1,2; Pnp 5,16; Iz 49,26; Jl 1,5; Jl 3,18; Am 9,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wieść, prowadzić naprzód; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wkraczać, przychodzić; *** dwa stojące obok siebie czasowniki wyrażają raczej determinację niż życzenie - por. Wj 15,9; F rodzaj żeński; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - nawadniać, poić wodą, dawać pić; ***** wino wraz z dodatkami korzennymi lub sokiem z granatu, sokiem palmowym - por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; S liczba pojedyncza

3. Jego lewa ręka8040 jest pod8478 moją głową7218, a prawa ręka3225 obejmuje* mnie.Pnp 2,8* tu: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - w koniugacji czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obejmować kogoś, założyć dłonie z bezczynności (metafor.), okazywać czułość - Rdz 33,4

4. Błagam* was, córki1323 Jerozolimy3389: Nie budźcie** i nie rozbudzajcie5782|KP miłości*** dopóki5704 nie zapragnie****.Pnp 2,7; Pnp 3,5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować, że ktoś złoży ślub, przyjąć od kogoś przysięgę, usilnie błagać; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pobudzić, rozniecić, okazywać podniecenie, koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - obudzić, zacząć dźwigać; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; *** umiłowanego - rodzajnik określony; **** rozkoszować się czymś, znajdować przyjemność w

5. Kim4310 jest ta2063|F, która od4480strony pustyni* idzie** wsparta7514|HAP na jej umiłowanym1730? Pod jabłonią8598 cię obudziłem5782|M|F. Tam8033 cię urodziła*** twoja matka517, tam8033 cię urodziła2254 twoja rodzicielka****.F rodzaj żeński; * lub: pustkowie, niezamieszkana ziemia; ** iść w górę, wstępować, iść za, wyrastać, spotykać - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; M rodzaj męski; *** zwijać się, skręcać się, cierpieć bóle porodowe; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydawać na świat, rodzić

6. Przyłóż*|IMP mnie jak pieczęć** na swoim sercu***, jak pieczęć2368 na swoim ramieniu2220. Miłość160 bowiem3588 jest silna**** jak śmierć*****, zazdrość****** twarda******* jak grób********. Jej żar7565 jak żar7565 ognia784 i jak potężny********* płomień7957.Prz 6,5; Iz 49,16; Jr 22,24; Ag 2,23* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, ustawiać, układać, umieszczać, mianować; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: sygnet, pierścień z sygnetem - Rdz 38,18, tu pieczęć jako znak przynależności lub własności - Wj 28,26 Ef 1,13; *** lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; **** potężny, zaciekły; ***** hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór; ****** zawiść, namiętność, gniew, gorliwość; ******* uparty, zaciekły; ******** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; ********* płomień JH[WH] - EIBᴷ

7. Wielkie7227 wody4325 nie3808 są zdolne* zgasić** tej853 miłości160, a rzeki5104 jej nie zatopią7851. Jeśli ktoś***|M oddałby5414 cały3605 majątek**** swojego domu1004 za taką miłość160|A, z pewnością***** zostałby wzgardzony936.Prz 6,35* lub: wziąć górę nad, zwyciężyć, wytrwać, mieć moc; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - tłumić; *** człowiek, mężczyzna, osoba, ktoś; M rodzaj męski; **** lub: bogactwo, majętność, cena, wysoka wartość; A rodzajnik określony; ***** hebraizm: pogardą (infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu) pogardziliby nim EIB - czy będą go mieć w pogardzie Biblia Poznańska - dozna tylko wzgardy

8. Mamy małą*** siostrę269, nie ma jeszcze piersi7699. Cóż4100 uczynimy*** dla naszej siostry w dniu3117, gdy będą o niej mówić****?* dosłownie: dla nas - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: młody, niepozorny, nieważny; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykonywać, używać, przygotować, postanawiać; **** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - mówić o (gotowości do małżeństwa)

9. Jeśli518 ona1931 jest murem*, zbudujemy1129 na5921 niej srebrny3701 gzyms**; a jeśli518 ona1921 jest bramą1817, zastawimy*** ją deską3871|S z cedru730****|S.1Krl 6,15; 1Krl 7,7; Ps 92,12-13; Ez 31,2-9* lub: ściana; ** obozowisko chronione murem, rząd kamieni, zwieńczenie muru, blanka; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zabezpieczać, otaczać, formować, kształtować - generalnie do budowy fortyfikacji nie używano cedru, stąd inni: ozdobimy, wyłożymy, oprawimy - Biblia Gdańska, Biblia Tysiąclecia, Pismo Święte ST i NT - Edycja Świętego Pawła werset można rozumieć także: nagrodzimy ją, jeśli będzie niepodatna na pokusy jak mur (który chroni: Kpł 25,29-30 Joz 6,5 1Krl 3,1 Ne 2,8 Jr 1,8 15,20), zabezpieczymy do niej dostęp, jeśli okaże się podatna - por. EIBᴷ; S liczba pojedyncza; **** tj. cedry Libanu - por. Pnp 1,17

10. Ja589 jestem murem2346, a moje piersi7699 są jak wieże* – od** teraz stałam*** się w jego oczach5869 jak ta, która znalazła4672|PAR pokój****.Rdz 15,4; Rdz 26,9* tj. wieża strażnicza w murach miasta - 2Krl 17,9 2Krn14,6 wieża na terenie otwartym - Sdz 9,52 2Krn 27,4; ** lub: wówczas, właśnie wtedy, odkąd, od; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, mieć miejsce, nastać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** pełnia, zdrowie, pomyślność

11. Salomon8010 miał1961 winnicę3754 w Baal-Hamon*|HAP, którą oddał** stróżom***|PAR; każdy376 miał przynosić935 za jej owoc6529 tysiąc505 sztuk srebra****.Kaz 2,4; Iz 7,23; Mt 21,33* tj. „pan wielkich bogactw”; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** domyślnie: wydzierżawił; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trzymać, zachowywać, utrzymywać - Kpł 19,8; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** tj. srebra jako środka płatniczego

12. Ja moją winnicę3754 mam przede6440 mną*. Ten tysiąc505|A jest twój**, Salomonie8010, a dwieście3967 – dla strzegących5201 jej853 owocu6529.Pnp 1,6* tj. dla siebie, do mojej dyspozycji - por. Rdz 13,9 20,15 Jr 40,4; A rodzajnik określony; ** lub: dla ciebie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

13. OA ty, która mieszkasz*|PAR|F w ogrodach – przyjaciele** zwracają uwagę7181|PAR na twój głos6963 – spraw, abym go usłyszał***|IMP!Pnp 2,14A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ustanowionym, siedzieć, mieszkać, siadać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; F rodzaj żeński; ** lub: współpracownik, drużba, kompan, naśladowca; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować słyszenie, mówić, ogłaszać; IMP imperativus - tryb rozkazujący

14. Pospiesz*|IMP się, mój umiłowany1730, i bądź podobny1819|IMP do sarny6643 albo młodego6082 jelenia** na górach2022 pełnych wonności***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść, przechodzić (przez), uciekać, śpieszyć się; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: łania, daniel; *** balsam

Lamentacje

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]

Rozdział 1

1. א‬
* Ach**, jakże samotnie910 siedzi3427 miasto5892|A, niegdyś pełne7227 ludzi5971! Stało1961 się jak wdowa490, niegdyś wielkie7227 wśród narodów1471. Księżniczka*** wśród prowincji**** stała1961 się przymusową robotnicą*****|M.Rdz 49,15; Joz 16,10; Ezd 4,20; Iz 47,7-8* tekst ma formę akrostychu - pierwsza litera w. jest kolejną literą alfabetu w pierwszym wyrazie w rozdziałach 1, 2, 4 i co 3 wiersze w 3; ** lub: jak to! - wyraz ubolewania bądź zadowolenia - Pwt 12,30; A rodzajnik określony; *** lub: kobieta szlachetnego rodu, szlachetna pani - Sdz 5,29; **** lub: okręg administracyjny państwa - Ne 1,3; ***** osoba płacąca daninę lub wykonująca pańszczyznę, wyrobnik, lennik; M rodzaj męski

2. ‫ב‬ Gorzko płacze* ** w nocy3915, a na5921 jej policzkach3895|SC łzy1832. Nie369 ma dla niej pocieszenia5162|PAR od4480 żadnego3605 z jej kochanków157|PAR. Wszyscy3605 jej przyjaciele*** zdradzili**** ją i stali1961 się jej wrogami341.* hebraizm: płakać (infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu), będzie płakać - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** zawodzić; SC singular construct; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi, kochanek; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować zdradziecko, wiarołomnie, gorszyć

3. ‫ג‬ Juda*|M poszedł na wygnanie**, na4480 cierpienie6040*** i w wielką7230 niewolę****. Osiadła3427|F|S ona1931*****|F|AK między narodami1471 i nie3808 znajduje4672 odpoczynku******. Wszyscy3605 jej prześladowcy7291|PAR dopadli5381|KH ją pośród996 udręki4712*******|A|P.Jr 52,27* hebr.: jehudaʰ - „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - syn Jakuba i Lei - Rdz 29,35 tu: o płd. królestwie Judy; M rodzaj męski; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść do niewoli; *** por. Lm 1,7 przypis *; **** niewolniczą pracę - Wj 1,14; F rodzaj żeński; S liczba pojedyncza; ***** wdowa (?) z w. 1; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ****** tj. miejsce odpoczynku, stan odpoczynku, bezpieczeństwa; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ******* wąskie przejście - por. EIBᴷ; A rodzajnik określony; P liczba mnoga

4. ‫ד‬ Drogi1870 Syjonu* w żałobie57, bo brak1097 przychodzących935|PAR na święto**. Wszystkie3605 jego bramy8179*** opustoszałe8074|PAR, jego kapłani3548 wzdychają****|PAR, jego dziewice1330 zgnębione3013|KN|PAR, a ona1931|F|S jest w rozgoryczeniu4751.* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7 wzgórza świątyni - Ps 9,11 większych terenów Judy? - Ps 69,35; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** dosłownie: wyznaczone miejsce, wyznaczony czas, namiot spotkania - Oz 9,5; *** por. Lm 2,9 przypis *; **** lub: jęczeć; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; F rodzaj żeński; S liczba pojedyncza

5. ‫ה‬ Jego przeciwnicy6862 stali1961 się górą7218|N jego wrogom341 się powodzi*. Bo3588 JHWH utrapił3013|KH go z powodu5921 mnóstwa7230 jego nieustannego buntu**|P. Jego dzieci5768 poszły1980 do niewoli7628 przed6440 ciemięzcą6862.Dn 9,7N nominativ; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuć się swobodnie, prosperować, być spokojnym; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** lub: przewinienie, przestępstwo, czyny zbrodnicze; P liczba mnoga

6. ‫ו‬ I odeszło3318 od córki1323 Syjonu* całe3605 jej dostojeństwo**. Jej książęta*** stali1961 się jak jelenie354, które nie3808 znalazły4672 pastwiska4829 i uchodzą1980 bez3808 siły3581 przed tym, który je ściga****|PAR.Ez 27,10; Lm 2,1; Lm 2,4; Lm 2,8; Lm 4,22* dotyczy Jerozolimy - Lm 2,13.5; ** lub: ozdoba, świetność, majestat; *** lub: wysoki urzędnik, dowódca, naczelnik - por. 1Sm 22,2; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmusić do ucieczki, gonić, prześladować, dręczyć; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

7. ‫ז‬ W dniach3117 swojego utrapienia* i swojej tułaczki** Jerozolima*** wspomniała2142 wszystkie3605 swoje kosztowności****|HAP, które834 miała1961 za dawnych6924 dni3117. Gdy jej lud5971 wpadł5307 w rękę3027 nieprzyjaciela6862 i nikt nie369 przyszedł jej z pomocą5826|PAR, widzieli7200 ją jej nieprzyjaciele6862 – naśmiewali***** się z jej zagłady******|HAP.Iz 58,7* lub: udręka, bieda, nieszczęście; ** niepokój, błądzenie, wędrowanie z miejsca na miejsce, bezdomność - Lm 3,19; *** tj. „nauczanie pokoju”; **** tj. coś pożądanego, drogocennego - w. 11; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - żartować, drwić; ****** zniszczenie - dotyczy 586 r.

8. ‫ח‬ Ciężko*|N zgrzeszyła** Jerozolima3389, dlatego5921 strong:H3651 stała1961 się nieczysta***|HAP. Wszyscy3605, którzy ją szanowali3513|PAR, gardzą2107|KH nią, gdyż3588 widzą7200 jej nagość6172, a ona1931 wzdycha**** i odwraca7725 się tyłem268.1Krl 8,46* hebraizm: grzechem grzeszyła; N nominativ; ** lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, ponieść winę, utracić; *** coś skażonego, obrzydliwego, coś co zostało usunięte, potrząsanie głową jako gest szyderstwa; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - jęczeć, stękać

9. ט‬ Jej nieczystość* – na jej skraju spódnicy**, nie pamięta2142 już swojego końca319, toCW zdumiewające6382|ADJ jak jest poniżona***, nie369 ma dla niej pocieszyciela5162|PAR. Spójrz7200|IMP, JHWH, na moje utrapienie6040, bo3588 wróg341 się wywyższył****.Jr 13,22; Jr 13,26* tj. nieczystość seksualna - Lb 5,19, rytualna - Kpł 16,6, menstruacyjna - Kpł 15,25 ogólnie - Ez 24,11; ** lub: brzeg (tren) szaty; CW conjunctive waw; ADJ Adjective - przymiotnik; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zejść, zapadać się, tonąć, zostać powalonym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza: uczynić wielkim, potężnym, czynić wielkie rzeczy

10. ‫י‬ Nieprzyjaciel6862 wyciągnął6566 swoją rękę3027|SC po5921 wszystkie3605 jej kosztowności*|Q. Tak3588! Widziała7200|F, jak poganie** weszli935 do Twojej świątyni4720, którym834 nakazałeś6680 nie wchodzić935 do Twojego zgromadzenia***.Jr 51,51SC singular construct; * lub: coś pożądanego, coś miłego, pragnienie, cenny przedmiot; Q qere; F rodzaj żeński; ** lub: narody; *** hebr.: kahal - zgromadzenie, wspólnota, zbór JHWH Wj 32,1 35,1 Kpł 8,3 - gr.: ekklesia - Obj 22,16 przypis *

11. ‫כ‬ Cały3605 jej lud5971 jęczy584 poszukując1245|PAR chleba3899, daje5414 swoje kosztowności4262|Q za pokarm400, by zachować*|INF duszę**. Spójrz7200|IMP, JHWH, i zobacz***|IMP, jak3588 jestem1961 wzgardzona2151|PAR.Jr 38,9; Jr 58,6; Lm 1,19; Lm 2,20; Lm 4,10PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; Q qere; * dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przywrócić, brać, płacić, przynosić z powrotem; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę na, patrzeć

12. ‫ל‬ Nic3808 to dla was413 nie znaczy! Wszyscy3605 przechodzący*|PAR drogą1870? Zobaczcie5027|IMP i spójrzcie7200|IMP: Czy518 jest3426 ból** taki jak mój ból4341, którym834 zostałam surowo potraktowana***, smutek****, który834 sprowadził na mnie JHWH w dniu swojego zapalczywego***** gniewu******?Jr 22,8; Dn 9,12; Am 5,18* lub: przejść pomiędzy, wzdłuż, obok, przejść na drugą stronę; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: smutek, cierpienie; *** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - traktować źle, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - przytłoczyć; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować smutek; ***** wzburzenie, żar, płomień gniewu; ****** metaforycznie: fuknąć gniewnie

13. ‫מ‬ Z wysoka4791 zesłał7971 ogień784 na moje kości6106 i ten je opanował*|AK. Rozciągnął6566 sieć7568 na moje nogi7272 i obrócił7725|KH mnie na plecy**, wydał5414 mnie na spustoszenie*** i przez cały3605 dzień3117 omdlewam1739.Ez 12,13; Ez 17,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - panować, rządzić, podporządkowywać, udeptywać; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** lub: tył, odtąd (o czasie); *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być opuszczonym, być ogarniętym zgrozą, być porażonym strachem

14. ‫נ‬‬ Jarzmo* moich nieprawości** zostało związane8244|KN Jego ręką3027, splotły8276 się i wspięły5927 się na moją szyję6677 – sprawił, że załamała***|3M|S się moja siła3581. PAN**** wydał5414 mnie w ręce3027 wrogów i nie3808 jestem w stanie3201 powstać6965|INF.Pwt 28,48* tj. drewniany pręt umieszczony na szyi zwierząt roboczych; ** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawola, profanacja; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować potknięcie się, obalić, uczynić słabym; 3M trzecia osoba rodzaj męski; S liczba pojedyncza; **** od hebr.: ’adon - pan, ktoś stanowczy, silny, władca; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

15. ‫ס‬ PAN136 odrzucił* wszystkich3605 mocarzy**|AK, którzy są pośród7130 mnie, zwołał7121 przeciwko mnie zgromadzenie***, aby zmiażdżyć7665|INF mojego młodzieńca970. PAN136 podeptał1869 w tłoczni1660 dziewicę****, córkę1323 Judy3063.Rdz 27,40; Kpł 26,13; Pwt 28,48; 2Krn 10,3-11; Iz 9,4; Iz 63,3; Jr 27,2; Jr 27,6-11; Obj 14,19-20; Obj 19,15* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uznać za bezwartościowe, lekceważyć; ** ktoś potężny, waleczny, metaforycznie: książę, wróg; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** dosłownie: wyznaczone miejsce, wyznaczony czas, namiot spotkania - w. 4 przypis **, Oz 9,5 por. Biblia Brzeska, Amplified Bible, International Standard Version - naznaczył (ogłosił) mi czas; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** hebr.: betulaʰ - dziewica: pochodzenie od słowa „oddzielać” - Rdz 24,16

16. ‫ע‬ Z tego428 powodu5921 ja589 płaczę1058; z moich oczu5869|SC, z moich oczu5869|SC spływa3381 woda4325, gdyż3588 daleko7368 jest ode mnie pocieszyciel5162|PAR, który by odnowił* moją duszę5315; moi synowie1121 zostali1961 wytraceni**|PAR, bo wróg341 zwyciężył***.Jr 9,1; Jr 9,18; Lm 1,11; Lm 2,11; Lm 2,18; Lm 3,48-49SC singular construct; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przywrócić, brać, płacić, przynosić z powrotem; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być opuszczonym, być porażonym strachem, być spustoszonym; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być silnym, mocnym, panować, trwać

17. ‫פ‬ Syjon*|F wyciąga6566|KP swoje ręce3027 – nie369 ma dla niego pocieszyciela5162|PAR. JHWH rozkazał**, by jego nieprzyjaciele6862 otoczyli5439 Jakuba***. Jerozolima3389 stała1961 się pośród996 nich jak nieczysta****.Kpł 15,19-20; Ez 7,19-20; Ez 18,6* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7 wzgórza świątyni - Ps 9,11 większych terenów Judy? - Ps 69,35; F rodzaj żeński; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, rozkazać, wyznaczyć; *** tj. „trzymający piętę”, tu nazwa królestwa Judy - por. Oz 10,11; **** lub: brud, coś oddzielonego, menstruacja - por. Kpł 12,5

18. ‫צ‬ JHWH – On1931* jest sprawiedliwy**, bo zbuntowałam*** się przeciwko Jego ustom****. Słuchajcie8085|IMP, proszę*****, wszystkie3605 ludy5921|A|Q, i zobaczcie7200|IMP mój ból4341. Moje dziewice1330 i moi młodzieńcy970 poszli1980 do niewoli7628|A.Pwt 28,41; 2Krn 29,9; Ezd 9,7; Ne 9,33; Jr 48,46* lub: jako emfatyczne podkreślenie podmiotu - por. Rdz 2,14 - rzeczywiście sprawiedliwy - WBCᴷ; ** prawy; *** być nieposłusznym; **** idiom: jego konkretnej wypowiedzi, poleceniu; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ***** lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach lub napomnieniach); A rodzajnik określony; Q qere

19. ‫ק‬ Wołałam7121 do moich kochanków157|PAR – oni1992 mnie zdradzili7411! Moi kapłani* i starsi** zginęli*** w mieście5892|A, gdy3588 szukali1245 jedzenia400 dla siebie, aby posilić**** swoją duszę5315.Lm 1,2; Lm 1,11PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * hebr.: kohen - kapłan - członek rodu Aarona z pokolenia Lewiego - Wj 28,1 Kpł 1,5.8 3,2, główny urzędnik, władca; ** tj. starsi wiekiem lub starsi jako przywódcy - por. Wj 3,16 19,7 Pwt 21,2 Prz 31,23; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydać ostatnie tchnienie, być na progu śmierci; A rodzajnik określony; **** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odnawiać, odświeżać Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - przywrócić - Lm 1,16 przypis *

20. ‫ר‬ Spójrz7200|IMP, JHWH, bo3588 jestem utrapiona*, moje wnętrze** ogarnia wrzenie***, moje serce**** przewraca2015|KN się we7130 mnie, bo3588 uparcie4784|INF|ABS się buntowałam*****. Na zewnątrz2351 osieroca7921 miecz2719 – w domu1004|A jest jak śmierć*************.Pwt 32,25; Hi 30,27; Ez 7,15; Ez 7,21IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: trudne położenie, niedola, przeciwność; ** narządy wewnętrzne, wnętrzności, brzuch; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - żarzyć się, spalać, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - ... burzą się; **** lub: wewnętrzny człowiek, wola, umysł, sumienie, wnętrze; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ***** hebraizm: buntując się buntowałam; A rodzajnik określony; ****** hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór, epidemia; ******* tu: być może synonim krainy umarłych - Iz 28,15

21. ‫ש‬ Słyszeli8085, że3588 ja589 jęczę584 – nie369 ma dla mnie pocieszyciela5162|PAR; wszyscy3605 moi wrogowie341|PAR słyszeli8085 o moim nieszczęściu*|AK, cieszyli** się, że3588 Ty859 to uczyniłeś6213. Sprowadziłeś935*** dzień3117, który ogłosiłeś****, więcCW niech im się stanie1961|CON jak3644 mnie!Iz 13,1; Jr 46,1PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: udręka, przeciwność losu, niegodziwość; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unosić się radością; *** tu: o dniu upadku Jerozolimy (?) - Lm 1,12 Iz 2,2; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, zapraszać, przyzywać, głosić; CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości

22. ‫ת‬ Niech cała3605 ich niegodziwość* przyjdzie935 przed6440 Ciebie; i uczyń**|IMP z nimi tak, jak834 ze mną uczyniłeś5953 za5921 wszystkie3605 moje przestępstwa***. Tak3588! Liczne7227 są moje westchnienia****, a moje serce3820 jest słabe1742.Iz 1,5; Jr 8,18; Lm 1,13; Lm 4,21* lub: zło, krzywda; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - postępować surowo; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawola, profanacja; **** jęk

↑↑

Rozdział 2

1. א‬ Ach*, jakże okrył chmurą**|HAP PAN136 w swoim gniewie*** córkę1323 Syjonu6726, zrzucił7993 z niebios8064 na ziemię776 wspaniałość**** Izraela3478 i nie3808 pamiętał2142 o podnóżku***** swoich stóp7272 w dniu3117 swojego gniewu639!2Krn 28,2; Ps 132,7; Mt 11,23* por. Lm 1,1 przypis **; ** lub: przesłonić chmurami; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** nos, metaforycznie: fuknąć gniewnie; **** piękno, świetność, cześć, chluba, chwała; ***** tu: o świątyni lub skrzyni Przymierza - por. Iz 60,13 Ps 99,5

2. ‫ב‬ PAN pochłonął1104 i nie3808|Q okazał litości* żadnej3605 siedzibie4999|PC Jakuba3290, zburzył2040 w swojej zapalczywości** twierdze4013 córki1323 Judy3063, rzucił5060 je o ziemię776 i zhańbił2490*** królestwo4467 i jego książąt8269.Hi 16,13; Ps 89,39; Iz 2,12; Iz 2,15; Iz 43,28; Iz 47,6; Lm 3,43; Ez 8,18; Mi 5,10Q qere; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oszczędzić, pożałować, ulitować się; PC plural construct; ** wybuch, wściekłość, gniew; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - profanować, kalać, zanieczyszczać

3. ‫ג‬ Odciął1438 w żarze* swojego gniewu639 wszelki3605 róg7161** Izraela***, cofnął7725 swoją prawicę**** sprzed268 oblicza6440 wroga341 i zapłonął1197 przeciwko Jakubowi3290 niczym płomień784|N ognia3852|N, pożerający398|PER wszystko wokół5439.Ps 75,5; Ps 75,10; Jr 48,25; Hbr 12,29* lub: płomień (gniewu); ** tu: symbol siły oręża - por. Pwt 33,17 1Sm 2,1.10 2Sm 22,3 dumy Ps 112,9 i wywyższenia - Ps 89,18.25; *** hebr.: jisra’el - „ten, który zmagał się z Bogiem” - Rdz 32,28, tu o królestwie Judy; **** słowo prawica odnosi się do Bożej mocy i władzy rządzenia, tu: jako udzielenie przychylności wrogowi; N nominativ; PER perfectum, czas przeszły

4. ‫ד‬ Napiął1869 swój łuk7198* jak wróg341, postawił5324|KN swoją prawicę3225 jak nieprzyjaciel** i zabił2026 całą3605 rozkosz*** dla oczuSC. W namiocie168 córki1323 Syjonu6726 wylał8210 jak ogień784 swą wściekłość****.Iz 63,10; Lm 3,12* tj. symbol siły militarnej - Rdz 49,24 1Sm 2,4 2Krl 13,15 Ps 7,13; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** lub: wróg, przeciwnik, ciemiężyciel; *** pragnienie, coś pożądanego, miłego, może dotyczyć kosztowności, stąd: wyciął ... EIB; SC singular construct; **** lub: żar, furia, gorączka, niezadowolenie, oburzenie, gniew

5. ‫ה‬ PAN136 stał1961 się jak wróg341, pochłonął* Izraela3478, pochłonął1104 wszystkie3605 jego pałace**, zniszczył7843 jego twierdze*** i pomnożył7235 u córki Judy płacz8386 i lament****.Jr 52,8-13* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - połknąć, metaforycznie: trwonić, zniszczyć - 2Sm 20,19.20; ** lub: cytadela, twierdza; *** warowne miasto, warownia; **** lub: biadanie, opłakiwanie - tu i Iz 29,2

6. ‫ו‬ I przeorał*|AK jak ogród1588 swój przybytek**|HAP, zniszczył7843 miejsce swoich spotkań***. JHWH sprawił, że zapomniano7911|KP na Syjonie6726 o święcie4150|S i szabacie****|CS, a we wzburzeniu***** swojego gniewu639 odtrącił5006 króla4428 i kapłana3548.Ps 80,12; Ps 89,40* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - użyć przemocy, skrzywdzić (o krzywdzie fizycznej i etycznej), postąpić źle, odrywać części rodziny - Hi 15,33; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: szałas; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** wyznaczone miejsce, wyznaczony czas, namiot spotkania - por. Lm 1,4 Oz 9,5; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; S liczba pojedyncza; **** tj. dzień odpocznienia - Wj 16,23, wielki szabat - jako Dzień Pojednania - Kpł 16,31; CS common singular; ***** lub: oburzenie, gniew Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - w karzącym gniewie swoim

7. ‫ז‬ PAN136 odrzucił* swój ołtarz4196, obrzydził** sobie swoją świątynię***, wydał5414 w ręce3027 wroga341 mury2346 jej pałaców759|PC. Wydali5414 głos6963**** w domu1004 JHWH jak w dzień3117 święta4150.Ps 89,39; Jr 34,7* lub: wykluczyć - por. Lm 3,17; ** czuć odrazę, odrzucać - tu i Ps 89,39; *** lub: święte miejsce, przybytek, sanktuarium, w l. mn. święte świętych - por. Wj 26,31-33 Hbr 9,3 10,19 przypis ***; PC plural construct; **** lub: krzyk

8. ‫ח‬‬ JHWH przeznaczył* na zburzenie7843 mur2346 córki1323 Syjonu6726, rozciągnął5186|KQ sznur** mierniczy i nie3808 cofnął7725 swojej ręki3027|S przed pochłonięciem1104***. Sprawił, że płakał56|KH w żałobie wał**** i mur2346 – razem3162 osłabły*****.Ps 19,4; Iz 28,10; Iz 28,13; Iz 34,11-17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - myśleć, wyjaśniać, planować, zamierzać, uznać; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu; ** tj. lina miernicza - 1Krl 7,23, metaforycznie: standard miary sprawiedliwości - 2Krl 21,13; S liczba pojedyncza; *** por. w. 5 przypis *; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; **** tj. wał forteczny, przedmurze; ***** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być wątłym, wątleć, marnieć, słabnąć

9. ט‬ Zapadły2883 się w ziemię776 jej bramy*, zniszczył6|KP i pokruszył7665|KP jej rygle**. Jej król4428 i książęta*** są pośród narodów****, nie369 ma Prawa*****, także1571 jej prorocy****** nie3808 znajdują4672 widzenia******* od JHWH.Pwt 28,36; Lm 1,3; Lm 4,20* brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ** lub: zasuwa, belka, poprzeczka; *** wysoki urzędnik, dowódca, naczelnik - por. 1Sm 22,2; **** hebr.: go’ im - poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; ***** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób; ****** hebr.: nabi - mówiący przed, w imieniu - 1Sm 9,9 vs ro’eh - Iz 28,7; ******* wizja, objawienie, wyrocznia, proroctwo

10. ‫י‬ Starsi2205* córki1323 Syjonu6726 usiedli3427 na ziemi776 i zamilkli**. Wznieśli5927|KH proch6083 na5921 swoje głowy7218, opasali2296 się worami8242***. Dziewice1330 Jerozolimy3389 pochylają3381 do ziemi776 swoją głowę7218|S.* por. Lm 1,19 przypis **; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nieruchomym, oniemieć; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; *** tradycyjne gesty wyrażające żałobę - por. Rdz 37,34 Joz 7,6 1Sm 4,12 Ez 27,30; S liczba pojedyncza

11. ‫כ‬ Moje oczy5869 osłabły* od łez1832, wrzenie** ogarnia moje wnętrze4578, moja wątroba*** wylała8210 się na ziemię776 z powodu5921 ruiny**** córki1323 mojego ludu5971. Dziecko5768 i niemowlę3243|PAR mdleje5848|KN na ulicach7339 miasta7151.Pwt 28,41; Pwt 28,50; Pwt 28,53-57; Ps 6,7; Ps 69,3; Jr 8,19-23; Jr 9,1; Jr 10,20; Jr 14,17; Jr 14,19; Jr 44,7; Lm 3,48-49* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zużytym, zmarnieć, być wyczerpanym, dojść do kresu, zniknąć, zginąć, tj. mój wzrok straciłem od łez; ** por. Lm 1,20 przypis ***; *** przebita wątroba oznaczała śmiertelną ranę - por. Pwt 7,23 w myśli hebr. siedlisko uczuć, Biblia Warszawska - moja żółć wylała się na ziemię; **** pęknięcie, skruszenie, wyrwa, wyłom, rozbicie; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

12. ‫ל‬ Mówiły559*|IM do swoich matek517: Gdzie jest zboże1715 i wino3196? – gdy mdlały** niczym zranione***|A na ulicach7339 miasta5892 aby oddawać8210****|INF swoją duszę5315 na413 łonie*****|AK swoich matek517.Pwt 28,51; Oz 2,8-9; Oz 7,14* lub: będą mówić - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; IM imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana; ** koniugacja czasownika - hitpalepl - omdlewać, słabnąć; *** być przebitym mieczem; A rodzajnik określony; **** jak w idiomie: wylewać krew - oddawać życie; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ***** lub: wgłębienie, dno, środek, fałda w ubraniu; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

13. ‫מ‬ Kogo4100 wezwę na twojego świadka*|AK? Kogo4100 przyrównam** do ciebie, córko1323 Jerozolimy3389? Kogo4100 uczynię podobnym7737|KH tobie, aby cię pocieszać5162|KP, dziewico1330, córko1323 Syjonu6726? Bo3588 twoja ruina7667 jest wielka1419 jak morze3220. Kto4310 cię uzdrowi***?Hi 38,16; Lm 1,12; Dn 9,12; Na 3,19* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać świadectwo; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** wyobrażać sobie, myśleć, porównywać; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uleczyć, czynić świeżym, odnowić

14. ‫נ‬ Twoi prorocy5030 mieli wizje2372* dla ciebie – puste** słowa i mdłe*** sprawy; i nie3808 obnażali1540 twojej winy****, aby odwrócić7725 twoją niewolę*****|Q, leczCW mieli wizje2372 dla ciebie – brzemiona4864 fałszywe7723 i zwodnicze******|HAP.Jr 14,13; Jr 14,22; Jr 23,13* por. Iz 1,1 Ha 1,1 Za 10,2; ** daremność, fałsz, bezwartościowość; *** niedoprawiony, bez smaku, nudny; **** przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; ***** lub: wygnanie, wg ketiv - przywrócić powodzenie - EIBᴷ; Q qere; CW conjunctive waw; ****** lub: zwodzenie, nęcenie, rzecz skłaniająca do zboczenia; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

15. ‫ס‬ Klaskali5606 nad5921 tobą w dłonie3709* wszyscy przechodzący5674|PAR drogą1870; gwizdali** i kiwali5128 głowami7218*** nad5921 córką1323 Jerozolimy3389, mówiąc: Czy to2063 jest miasto5892, o którym mówili559: Doskonała**** piękność3308 i radość***** dla całej3605 ziemi776?1Krl 9,8; Ps 48,3; Jr 18,16; Ez 16,15; Na 3,19* tu: gest szyderstwa lub braku szacunku - Hi 34,37 Iz 2,6 - por. ten sam gest w Ps 47,1 Na 3,9; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - syczeć; *** tu: gest zdziwienia i zaskoczenia nad czymś nieoczekiwanym - Ps 22,8 Jr 18,16; **** lub: cały, wszelki, ogół; ***** lub: szczęście, uniesienie

16. ‫פ‬* Rozwarli6475 na5921 ciebie swoje usta6310** wszyscy twoi wrogowie341. Gwizdali8319 i zgrzytali2786 zębami8127***, mówiąc559: Pochłonęliśmy1104 je. Zaiste****! To2088 jest dzień3117, na który czekaliśmy6960! Znaleźliśmy4672 i zobaczyliśmy7200 go!Pwt 28,37; Hi 16,10; Ps 22,13; Ps 37,12; Lm 2,2; Lm 3,46; Lm 5,8* zmiana kolejności liter alfabetu z w. 17 - por. też Lm 3 i 4,16 być może odzwierciedlająca pierwotną kolejność - por. JSBᴷ KULᵂ; ** wyraz pogardy i pełni lekceważenia - Ps 22,7 Jr 18,16 Lm 3,46; *** idiom: zgrzytanie zębami to objaw złości i nienawiści - Ps 35,16; **** lub: z pewnością

17. ‫ע‬ JHWH uczynił6213 to, co834 zamyślał*, wypełnił** swoje Słowo***, które834 przekazał**** od dawnych6924 dni3117. Zniszczył2040 i bez3808 litości***** pozwolił wrogowi341|PAR|S radować8055 się nad5921 tobą, wywyższył7311 róg7161 twoich nieprzyjaciół6862.Kpł 26,16; Pwt 28,15; Jr 4,28* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaplanować, zarządzić; ** dosłownie: dokonał; *** termin poetycki często występujący w Psalmach - obietnica, nakaz; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, rozkazać, wyznaczyć; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oszczędzić, pożałować, ulitować się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; S liczba pojedyncza

18. ‫צ‬‬ Ich serce3820 wołało* do PANA136: Murze2346** córki1323 Syjonu6726! Spraw, niech wylewają3381|KH|IMP się łzy1832 za dnia3119 i w nocy*** jak strumień5158! Nie408 dawaj5414 sobie odpoczynku****|HAP i niech nie408 uspokaja***** się źrenica****** twojego oka5869!Jr 4,31; Jr 14,17* lub: krzyczeć o pomoc, domagać się, błagać, może dotyczyć mieszkańców miasta lub dzieci z w. 12 - WBCᴷ tu idiom: zdanie się całkowicie na Boga i wyrzeczenie działań na własną rękę - KULᴷ; ** por. Za 2,8-13; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** idiom: zawsze; **** lub: odrętwienie, zaprzestanie, ulga; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - umrzeć, milczeć, być nieruchomym, oniemieć; ****** idiom: córka twojego oka - NETᴷ

19. ‫ק‬ Powstań6965|IMP, krzycz*|IMP w nocy3915|A|Q na początku7218 straży nocnej**, wylewaj8210|IMP swoje serce*** jak wodę4325 przed obliczem6440 PANA. Podnoś5375 do Niego swoje dłonie**** o5921|AK życie***** swoich niemowląt5768 omdlewających5848|A z głodu7458 na szczycie7218 każdej z ulic2351.Ps 62,8; Ps 63,6; 1Tm 2,7IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: wydawać okrzyk - radości bądź udręki, wołać głośno; A rodzajnik określony; Q qere; ** tj. od godz. 18 do 22 naszego sposobu liczenia czasu - por. Wj 14,24 Sdz 7,19 1Sm 11,11 noc obejmowała 3 straże, 4 w czasach NP - Mt 14,25; *** lub: wewnętrzny człowiek, wola, umysł, sumienie, wnętrze; **** gest wyrażający modlitwę - Ps 28,2 Iz 1,15; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ***** duszę

20. ‫ר‬ Spójrz7200|IMP, JHWH, i przyjrzyj5027|IMP się: Z kim4310 tak3541 postąpiłeś*? Czy518 kobiety802 mają jeść398 swoje potomstwo**, wypieszczone***|HAP niemowlęta5768? Czy518 kapłan3548 i prorok5030 mają być zabijani2026|KN w świątyni**** PANA136?Kpł 26,29; Pwt 28,53-57; 2Krl 6,24-31; Jr 19,9; Ez 5,10; Lm 4,10IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - postąpić surowo; ** dosłownie: owoc (łona) - Rdz 30,2; *** lub: zdrowo urodzone, dzieci otoczone troskliwą opieką; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; **** lub: święte miejsce, przybytek, sanktuarium, miejsce lub rzecz oddzielona, w l. mn. święte świętych - Wj 26,31 Hbr 10,19 przypis ***

21. ‫ש‬ Leżą7901 w prochu76|A|S ulic2351|P, dziecko* i starzec2205. Moje dziewice1330 i moi młodzieńcy** polegli5307 od miecza2719; zabiłeś*** ich w dzień3117 swojego gniewu639 – zgładziłeś**** ich, nie3808 pożałowałeś2550.Lm 2,2; Lm 2,17A rodzajnik określony; S liczba pojedyncza; P liczba mnoga; * lub: niemowlę - Wj 2,6 małe dziecko - Jr 1,6 nastolatek - Rdz 37,2 młodzieniec, sługa; ** dotyczy nieżonatych dorosłych mężczyzn; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgładzić, zniszczyć, zniweczyć, zamordować; **** lub: zarżnąć (o uboju), zabić bez litości - Rdz 43,16 Wj 22,1

22. ‫ת‬ Zawołaj*|IM jak w dniu3117 zgromadzenia** – otacza5439 mnie trwoga*** – leczCW nie3808 było1961 w dniu3117 gniewu639 JHWH uciekiniera6412|N i ocalonego8300|N. Tych, których834 piastowałam**** i wychowałam***** – zniszczył3615 mój wróg341.Ps 31,13; Jr 6,25; Jr 20,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, głosić, przyzywać, zapraszać; IM imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana; ** dosłownie: wyznaczone miejsce, wyznaczony czas, namiot spotkania, święto; *** lub: strach, przerażenie, groza - Jr 20,3; CW conjunctive waw; N nominativ; **** nieść w dłoniach, kołysać, rozciągnąć, urodzić zdrowym - tu i Iz 48,13; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być wielkim, urosnąć do wielkich rozmiarów

↑↑

Rozdział 3

1. א‬ Ja589 jestem tym mężem*|A, który widział7200** utrapienie*** pod rózgą7626 Jego zapalczywości5678.Hi 9,34; Prz 22,8; Iz 10,5* lub: silny mężczyzna, wojownik, bohater; A rodzajnik określony; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doświadczyć, doznać, patrzeć na; *** nieszczęście, ucisk, bieda

2. א‬ Kierował*|PER mną853 i wprowadził1980|KH w ciemność2822, a nie3808 w światłość216.Hi 12,25; Am 5,18; Am 5,20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - prowadzić naprzód siłą lub dobrowolnie, powozić rydwanem - Wj 14,25 Kaz 2,3, metaforycznie: zachowywać; PER perfectum, czas przeszły; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza

3. א‬ O tak389! Zwrócił7725* się przeciwko mnie i odwrócił2015 swoją rękę** ode mnie przez cały3605*** dzień3117.Lm 2,4; Lm 2,7* hendiadys - wielokrotnie skierował przeciwko mnie swoją rękę; ** ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; *** lub: każdego dnia

4. ‫ב‬ Pomarszczył* moje ciało1320 i moją skórę**, połamał7665 moje kości6106.Hi 16,8* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zużyć się wskutek użytkowania, zużyć całkowicie, wykorzystać w pełni; ** hendiadys: moją śmiertelną skórę - NETᴷ

5. ‫ב‬ Obudował* mnie i otoczył5362|KH goryczą** i mozołem***;Pwt 20,20; Hi 19,8; Hi 19,12* lub: pobudował nade mną - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, spiętrzył wokół mnie - Biblia Warszawska; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** lub: jad, żółć, roślina posiadająca główkę (jak mak) z trucizną - Pwt 32,32 Oz 10,4; *** trud, udręka, znużenie - Wj 18,8

6. ‫ב‬ Posadził*|KH mnie w ciemnościach** jak dawno5769 zmarłych4191|PAR.Ps 88,5-6; Ps 143,3* lub: sprawił, że mieszkam; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** tj. ciemne miejsce, kryjówka; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

7. ‫ג‬ Ogrodził* mnie zewsząd1157, abymCW nie3608 wyszedł3318, uczynił ciężkimi3513|KH moje kajdany**.Hi 3,23; Hi 19,8; Oz 2,6* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - otoczyć murem z kamieni, naprawić wyrwy w murze; CW conjunctive waw; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** tj. łańcuchy wykonane z miedzi lub brązu - por. Sdz 16,21

8. ‫ג‬ Nawet1571 gdy3588 krzyczałem* i wołałem o pomoc**, zatyka*** uszy na moje modlitwy****.Hi 30,20; Ps 22,2; Iz 59,2; Lm 3,44* lub: wołać (na pomoc), krzyczeć, zawołać (w potrzebie); ** lub: błagać w rozpaczy; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zablokować, zamknąć, trzymać (się) w tajemnicy Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - tłumi ... EIB - odcina ...; **** lub: błagania

9. ‫ג‬ Zagrodził1443 moje drogi1870 kamieniem ciosanym*, poplątał5753 moje ścieżki5410.* tj. kamień poddany obróbce, kamień gładki - Wj 29,25 1Krl 5,17

10. ‫ד‬ Jest on1931 dla mnie niedźwiedziem1677 czyhającym*|PAR na mnie, lwem738|Q w ukryciu**.Hi 10,16; Iz 59,9-11; Oz 13,7-8; Am 5,18-20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zastawić pułapkę; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; Q qere; ** tj. tajemne miejsce, kryjówka

11. ‫ד‬ Zmylił* moje drogi1870, rozszarpał6582 mnie i uczynił** mnie spustoszeniem***|PAR.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności, koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - zagrodzić drogę, zboczyć, EIB - pokręcił, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - odwrócił; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyznaczać, umieszczać, postanawiać, kłaść; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zniszczonym, opuszczonym - Jr 12,11 Dn 9,17; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

12. ‫ד‬ Napiął1869 swój łuk7198 i postawił* mnie za cel**|A dla swojej strzały2671|A.Hi 7,20; Hi 16,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ustawić, spowodować, że ktoś stanie prosto, umocować, ustanowić; ** straż, strażnik, wartownia, cel - 1Sm 20,20; A rodzajnik określony

13. ‫ה‬ Przeszył* moje nerki** strzałami*** ze swojego kołczana827.Hi 16,13* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wprowadzać, wnosić, sprawić coś przeciwko; ** nerki w myśli hebr. to miejsce uczuć bądź sumienia - Wj 29,13; *** idiom: synami

14. ‫ה‬ Stałem1961 się pośmiewiskiem* dla całego3605 mojego ludu5971, ich przyśpiewką** przez cały3605 dzień3117***|A.Hi 12,4; Jr 20,7; Lm 1,7* lub: śmiech, zabawa, żarty, drwina, szyderstwo; ** tj. szydercza, prześmiewcza pieśń śpiewaka, muzyka; *** każdego dnia; A rodzajnik określony

15. ‫ה‬ Napełnił7646|KH mnie goryczą*, napoił** mnie piołunem***.Jr 9,15; Jr 23,15; Lm 3,19KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; * lub: gorzkie zioła - Wj 12,8, cierpkie winogrona - Pwt 32,32; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nasączyć, podlać; *** tj. roślina o gorzkim smaku

16. ‫ו‬ I pokruszył* o żwir2687** moje zęby8127 i wdeptał*** mnie w proch665.Ps 3,7; Ps 58,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zmiażdżyć tu i Ps 119,20; ** tu i Ps 77,17 Prz 20,17; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować ugięcie, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - pogrążył mnie w popiele

17. ‫ו‬ I odtrącił2186 moją duszę5315 od pokoju*. Zapomniałem5382, co to pomyślność**|N.* hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność, cisza; ** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, obfitość; N nominativ

18. ‫ו‬ WięcCW powiedziałem559|CON: Zginęła6 moja siła* i moja nadzieja8431, którą pokładałem w JHWH.Ps 88,15; Lm 3,3CW conjunctive waw; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; * lub: wybitność, zwycięstwo, trwanie - por. 1Sm 15,29 1Krn 29,11

19. ‫ז‬ Wspomnij2142|IMP na moje utrapienie* i moją tułaczkę** – piołun3939 to|AK i żółć7219.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: udręka, bieda, nieszczęście; ** bezdomność, niepokój; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

20. ‫ז‬ Moja* dusza5315 nieustannie to wspomina** i uniża*** się we5921 mnie.Ps 42,5-6* tiq: Twoja dusza; ** hebraizm: wspominając (infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu), koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wspomina (imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana); *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zapadać się tu i Ps 44,25 Prz 2,18

21. ‫ז‬ Przywołuję* to2063 sobie do413 serca**, dlatego5921 też3651 mam nadzieję***,Hi 13,15; Ps 33,22; Ps 71,14; Ps 130,5; Mi 7,7* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować wracanie, przyprowadzać, przynosić z powrotem, przypominać, odrzucać, pokonywać; ** lub: wewnętrzny człowiek, wola, umysł, sumienie, wnętrze, serce; *** lub: czekać, zwlekać, oczekiwać, EIB - i dlatego wyczekuję

22. ‫ח‬ Na miłosierdzie*|PC JHWH, bo3588 nie3808 wyczerpaliśmy**|1P go, gdyż3588 nie3808 ustaje*** Jego litość****.Wj 34,6-7; Ps 89,1; Ps 103,17; Iz 63,7; Ml 3,6* hebr.: chesed - dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość; PC plural construct; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ukończonym, być skończonym, dojść do kresu, przestać (istnieć), być zużytym; 1P pierwsza osoba l.mn.; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zużytym, zmarnieć, być wyczerpanym, dojść do kresu, zniknąć, zginąć; **** współczucie, miłosierdzie, łono (wnętrze?) - Rdz 43,14

23. ‫ח‬ Każdego3605 poranka1242 pojawiają się na nowo*|ADJ|P, wielka7227 jest Twoja wierność**.Ps 36,5; Ps 89,1-8; Ps 100,5; Iz 33,2* dosłownie: (są) nowe, świeże - domyślnie: miłosierdzie i litość; ADJ Adjective - przymiotnik; P liczba mnoga; ** lub: stałość, wytrwałość, niewzruszoność, uczciwość - Wj 17,32

24. ‫ח‬ JHWH jest moim działem* – powiedziała559 moja dusza5315 – dlatego też3651 pokładam w Nim nadzieję**|KH.Ps 16,5; Jr 10,16* lub: udział, część, terytorium, posiadłość; ** oczekiwanie; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza

25. ט‬ Dobry* jest JHWH dla tych, którzy Go oczekują6960|PAR, dla duszy5315, która Go szuka**.Ps 34,9; Ps 130,6; Iz 30,18; Mi 7,7; Am 5,4* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, obfitość; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - starać się o, dowiadywać się o, zgłębiać, nawiedzać

26. ט‬ Dobre2896 jest równieżCW czekanie*|ADJ wCW milczeniu**|ADJ na zbawienie*** JHWH.CW conjunctive waw; * tu: przymiotnik jako czasownik: koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - czekać z utęsknieniem; ADJ Adjective - przymiotnik; ** w ciszy; *** lub: pomoc, wybawienie, ratunek, zwycięstwo - Sdz 15,18

27. ט‬ Dobrze2896 jest człowiekowi* nosić5375 jarzmo5923 w swojej młodości5271.Jr 27,11* lub: silny mężczyzna, mąż, wojownik, bohater

28. ‫י‬ Niech siedzi*|3S samotnie**|N i milczy***, gdy3588 Pan włożył5190|3S je na5921 niego.Ps 37,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ustawionym, pozostawać, mieszkać, mieć siedzibę; 3S trzecia osoba l. poj.; ** lub: wycofanie, oddzielenie; N nominativ; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nieruchomym

29. ‫י‬ Niech kładzie5414 swoje usta6310 w prochu6083*|A, może194 jest jeszcze3426 nadzieja**.Lb 22,31; Joz 7,6; 1Sm 25,23* metonimia: wyraz pokornego i milczącego poddania się Bogu; A rodzajnik określony; ** hebr.: tiqwaʰ - nadzieja, oczekiwanie, sznur - Joz 2,18

30. ‫י‬ Niech nadstawia5414* bijącemu5221|KH|PAR policzek3895, niech syci** się hańbą*******.Iz 50,6; Mt 27,30; Mk 15,19; Łk 22,63; J 18,22* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, położyć, użyć, robić, powodować; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być napełnionym, spełnionym, otrzymać swoją porcję; *** dosłownie: w hańbie; **** pogarda, drwina, szyderstwo, wyrzut

31. ‫כ‬ Bo3588 PAN nie3808 odrzuca* na wieki**;1Sm 12,22; Ps 94,14* lub: odtrącić; ** na zawsze

32. ‫כ‬ Bo3588 jeśli518 zasmuca*, to i lituje** się według obfitości*** swojego miłosierdzia2617;Ps 106,43-45; Dz 14,22; 2Kor 4,17; Hbr 12,6* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować boleść, smutek; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mieć miłosierdzie, współczuć; *** mnóstwo, wielkość, duża ilość, bogactwo - nominativ

33. ‫כ‬ Gdyż3588 nie3808 ze skłonności serc a3820 trapi* i zasmuca** synów1121|PC człowieka***|S.Ez 18,32; Ez 33,11; Hbr 12,10-11* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - źle traktować, dręczyć, osłabiać, upokarzać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - boleć, odczuwać żal; PC plural construct; *** mężczyzna, mąż, każdy; S liczba pojedyncza

34. ‫ל‬ By kruszyć*|INF pod8478 stopami7272 wszystkich3605 więźniów** ziemi776;* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - druzgotać, gnębić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** jeniec wojenny - Ps 68,6

35. ‫ל‬ By nagiąć*|INF prawa** człowieka*** przed obliczem6440 Najwyższego5945;Wj 23,6; Pwt 16,19* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyciągać, rozciągać, obracać, skłaniać, wpływać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** lub: decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; *** lub: silny mężczyzna, mąż, wojownik, bohater, mocarz

36. ‫ל‬ By gnębić*|INF człowieka**|S w toku jego sprawy*** – czyż PAN136 nie3808 widzi7200 tego?* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wykrzywić, zgiąć, sfałszować, wypaczyć, zadać kłam; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, mężczyzna; S liczba pojedyncza; *** tj. kłótnia, sprawa w sądzie, spór - Pwt 17,8

37. ‫מ‬ Kim4310 jest ten2088, kto powiedział559 i stało1961|CON się, a PAN136 tego nie3808 rozkazał*?Ps 33,9-11; Prz 16,9; Iz 46,10CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, rozkazać, wyznaczyć

38. ‫מ‬ Czy z ust6310 Najwyższego nie3808 pochodzi* zło**|A i dobro***|A?Rdz 50,20; 1Sm 16,14; Hi 2,10; Ps 78,49; Jk 3,10-11* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wychodzić, iść naprzód, podążać do; ** lub: udręka, przeciwność losu, niegodziwość; A rodzajnik określony; *** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, szczęście, obfitość

39. ‫מ‬ Na co4100 uskarża* się człowiek120|S, który żyje2416|PAR, mężczyzna1397 – czy nie z powodu** kary za swoje grzechy*******|Q?* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - narzekać, szemrać; S liczba pojedyncza; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** na, dlatego że, ze względu na, z powodu, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - na swoje grzechy; *** wg ketiv - jego grzech; **** lub: grzech, wina za grzech, kara za grzech - Rdz 41,9; Q qere

40. ‫נ‬ Doświadczajmy*|COH nasze drogi** i badajmy***|CON|COH je, nawróćmy7725|CON|COH się do5704 JHWH.Ps 119,5; Ps 139,23-24* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać, wymyślać, obmyślać, badać, sprawdzać; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; ** hebr.: derek - odległość, podróż, metaforycznie bieg życia, charakter moralny, sposób życia; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przeszukiwać, zgłębiać, szukać; CON consec. imperfect - forma czasownikowa w połączeniu z waw oznaczająca przebieg wydarzeń zaczynających się w przeszłości

41. ‫נ‬ Wznieśmy5375 swoje serca3820 i ręce3709* do413 Boga w niebiosach**|A|P.Ps 25,1; Ps 86,4* tj. gest wyrażający modlitwę - Ps 28,2 Iz 1,15 Lm 2,19 przypis ****; ** wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****; A rodzajnik określony; P liczba mnoga

42. ‫נ‬ To my5168 zgrzeszyliśmy* i zbuntowaliśmy** się, a Ty859 nie3808 przebaczyłeś***.Pwt 29,20; Jr 5,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - buntować się, naruszać, pogwałcać (Prawo); ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nieposłusznym, nie słuchać; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpuszczać, darować - zawsze podmiotem jest Bóg

43. ‫ס‬ Okryłeś* się gniewem639|A i prześladowałeś** nas, zabiłeś2026 bez3808 okazania litości2550.Lm 2,2; Lm 2,17; Lm 2,21; Ez 7,8-9; Ez 8,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ogradzać, zamykać w środku, zasłaniać, zakryć; A rodzajnik określony; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmusić do ucieczki, gonić, prześladować, dręczyć

44. ‫ס‬ Okryłeś5526 się obłokiem6051*|A, aby nie mogła przejść**|INF do Ciebie modlitwa8605.* dosłownie: w obłok; A rodzajnik określony; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, opuszczać, iść ponad; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

45. ‫ס‬ Składałeś7760|BB nas jak śmieci*|HAP i odpadki**|HAP pośród7130 narodów5971|A.1Kor 4,13BB Biblia Brzeska; * lub: odpadki, pomyje EIB - szumowiny; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - pomiotło; A rodzajnik określony

46. ‫פ‬* Otworzyli6475 nad5921 nami swoje usta** wszyscy3605 nasi wrogowie341.Ps 22,7; Jr 18,16* por. Lm 2,16 przypis *; ** wyraz pogardy i pełni lekceważenia - Lm 2,16

47. ‫פ‬ Spadło* na nas przerażenie6343 i pułapka*****, spustoszenie7612 i zniszczenie7667****.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydarzyć się, być, trwać, mieć miejsce; ** dół, jaskinia; *** synonim sądu Bożego - por. Iz 24,17 Jr 48,43; **** przykład paronomazji - początki par słów w j. hebrajskim brzmią podobnie

48. ‫פ‬ Strumieniami6388 wód4325 spływa*|3S moje oko5869|CS z powodu5921 zniszczenia7667 córki1323** mojego ludu5971.Jr 9,1; Jr 9,18; Lm 1,16; Lm 2,11* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zejść, zapadać się, tonąć, zostać powalonym; 3S trzecia osoba l. poj.; CS common singular; ** określenie dotyczy Jerozolimy - por. Lm 2,11 4,3.6.10

49. ‫ע‬ Moje oko5869|CS jest zapłakane* i nie3808 przestaje1820|3S – nie369 ma końca**|HAP|N płaczu;CS common singular; * dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wypływać, wytryskać, płynąć, cieknąć, rozciągać się; 3S trzecia osoba l. poj.; ** lub: obezwładnienie, ustanie, ciągły płacz bez ulgi - Baker, W. i Carpenter, E. E. (2003) - „The Complete Word Study Dictionary: Old Testament”; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; N nominativ

50. ‫ע‬ Dopóki5704 nie wychyli* się i nie zechce spojrzeć**|JUS JHWH z niebios8064|P.Ps 14,2; Ps 102,19* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć z góry, patrzeć w dół na; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); P liczba mnoga

51. ‫ע‬ Moje oko5869 trapi*|S moją duszę** z powodu wszystkich3605 córek1323 mojego miasta5892.Jr 11,22; Jr 14,16; Jr 19,9; Lm 1,18; Lm 5,11* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - postępować, traktować surowo; S liczba pojedyncza; ** por. Lm 1,11 przypis **

52. ‫צ‬ Moi wrogowie341 polowali6679 na mnie ustawicznie6679* jak na ptaka6833 – bez powodu2600**.Ps 35,7; Jr 37,15; J 15,25* hebraizm: polując (infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu) polowali na mnie; ** darmo, za nic

53. ‫צ‬ Chcieli zakończyć* w dole**|A moje życie2416 i rzucali*** we mnie kamieniem68|S.Jr 38,6-13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć kres, uciszyć; ** studnia, cysterna wydrążona w skale - synonim grobu; A rodzajnik określony; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - strącać, zrzucać; S liczba pojedyncza

54. ‫צ‬ Przelały6687 się wody4325 nad5921 moją głową7218 i powiedziałem559: Jestem zgubiony*|1S!* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być odciętym, wykluczonym, zniszczonym - Ps 88,6; 1S pierwsza osoba l.poj.

55. ‫ק‬ Wzywałem* Twojego imienia**, JHWH z głębokiego8482*** dołu953.Ps 130,1; Jo 2,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, zapraszać, przyzywać, głosić; ** imię - odzwierciedla naturę i charakter osoby je noszącej; *** lub: dolna część (ziemi) - Iz 44,23 głębokość (Szeolu) - Pwt 32,22

56. ‫ק‬ Usłyszałeś8085*|PER|2S mój głos**, nie408 zakryłeś***|IM swojego ucha241 na moje wzdychanie**** i na moje wołanie o pomoc7775.* lub: usłysz ... i nie zakrywaj ... por. WBCᴷ; PER perfectum, czas przeszły; 2S druga osoba l.poj.; ** krzyk; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ukrywać, chować, zataić, zasłaniać - 1Sm 12,3; IM imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana; **** tu i Wj 8,15

57. ‫ק‬ Zbliżyłeś* się do mnie w dniu3117, gdy Cię wzywałem7121 i powiedziałeś559: Nie408 bój** się.Ps 69,18; Ps 145,18; Iz 58,9; Jk 4,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podejść; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, czcić, szanować

58. ‫ר‬ Broniłeś*, PANIE136, spraw**|PC mojej duszy5315, odkupiłeś1350*** moje życie2416.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - procesować, dochodzić racji przed sądem, złożyć skargę; ** spór, kontrowersja; PC plural construct; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykupić z niewoli - Rt 2,20

59. ‫ר‬ JHWH, widziałeś7200 moją krzywdę*|HAP, rozsądź8199** moje prawo***.Rdz 31,42* lub: obalenie, zgięcie, wykrzywienie prawa, ucisk; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozstrzygać spór, karać, oczyszczać z zarzutów; *** lub: decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

60. ‫ר‬ Widziałeś7200 całą ich zemstę* i wszystkie3605 ich zamysły** wobec mnie.* lub: (ludzki) odwet, (boska) odpłata, zemsta; ** lub: myśl, plan, wymysł, wynalazek - Rdz 6,5 Wj 31,4

61. ‫ש‬ Słyszałeś8085 ich szyderstwo*, JHWH, i wszystkie3605 ich zamysły4284 wobec5921 mnie;Lm 3,30* lub: pogarda, drwina, hańba, wyrzut - Rdz 30,23

62. ‫ש‬ Słowa* powstających6965|PAR przeciwko mnie i ich przyśpiewki** są mi przeciwne5921 przez cały3605 dzień3117***.Ps 59,7; Ps 59,12* dosłownie: wargi, usta; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** hebr. higgaion: rzecz godna rozmyślania, rozważania, zadumy, knowanie, szyderstwo, gra na cytrze - tu i Ps 9,16 19,14 92,3 Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - i mowy ich na mnie; *** każdego dnia

63. ‫ש‬ Zobacz5027|IMP – ich siadanie3427 i wstawanie7012*, ja589 jestem ich szyderczą pieśnią**|HAP.Hi 30,9; Ps 69,12; Lm 3,14IMP imperativus - tryb rozkazujący; * meryzm - całość ich postawy, przez cały czas - Pwt 6,7 Ps 139,3; ** lub: pieśń zniewagi i braku szacunku wobec kogoś, kpinaᴳᴱˢ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

64. ‫ת‬ Zwróć* im zapłatę**, JHWH, według dzieła*** ich rąk3027.Ps 28,4; Jr 11,20; 2Tm 4,14* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - oddawać z powrotem, zwracać twarz ku, płacić; ** lub: odmierzenie, odpłata, korzyść; *** czyny, osiągnięcie

65. ‫ת‬ Daj5414 im1992* zaślepione**|HAP serce382 – ześlij im1992* Twoje przekleństwo8381|HAP;* dosłownie: na nich; ** lub: zakrycie, upór, bezwstyd, złudzenie, twardośćᴳᴱˢ, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - złudzenie serca, EIB - odpłać zasłonięciem serca; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

66. ‫ת‬ Będziesz ścigał* ich w gniewie639 i zgładzisz** ich spod8478*** niebios8064, JHWH!* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmusić do ucieczki, gonić, prześladować, dręczyć; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - unicestwiać, gubić, niszczyć; *** poniżej, pod spodem

↑↑

Rozdział 4

1. א‬ Ach*! Jakże ciemnieje** złoto2091, zmieniło8132 się to wyborne2896|A|ADJ złoto***! Rozrzucone****|3P|F są kamienie6|F świątyni6944 na szczycie7218|SC każdej3605 z ulic2351.Ez 7,19* lub: jak to! - wyraz ubolewania bądź zadowolenia - Pwt 12,30; ** lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - być przygaszonym; A rodzajnik określony; ADJ Adjective - przymiotnik; *** tj. złota ze Wschodu (Ofiru) - poetycki synonim dla złota - Hi 28,16-18; **** dosłownie: koniugacja czasownika - hitpalepl - wylać; 3P trzecia osoba l.mn.; F rodzaj żeński; SC singular construct

2. ‫ב‬ Szlachetni* synowie1121 Syjonu6726, cenieni**|PAR|HAP jak czyste złoto***. Ach349! Jakże zostali poczytani2803|KN za gliniane dzbany5035, za dzieło4639 rąk3027 garncarza3335|PAR!* lub: cenny, drogocenny kamień, kosztowny, rzadki, wspaniały, chwalebny; ** dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - ważyć, porównywać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** rodzaj rzadkiego oczyszczonego, szlachetnego złota - Iz 13,12 Pnp 5,11; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

3. ‫ג‬ Nawet1571 szakale* podsuwają2502 pierś7699 i karmią3243 swoje młode1482, lecz córka1323 mojego ludu5921 stała się okrutna** jak strusie3283|A|Q na pustyni4057.* hebr.: tanaʰ - potwór morski, szakal - por. hebr. tan - Ez 32,2; ** lub: zaciekły - Pwt 32,33; A rodzajnik określony; Q qere

4. ‫ד‬ Język3956 ssącego3243 przylgnął1692 do podniebienia2441 z powodu pragnienia6772, dzieci* prosiły7592 o chleb3899, lecz nie369 było tego, co go dla nich1992 łamał6566**|PAR|AK.Ps 22,15* lub: chłopiec, niemowlę; ** rozciągać (się), rozprzestrzeniać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

5. ‫ה‬ Ci, co jadali398|A|PAR przysmaki*, znaleźli się przerażeni** na ulicach2351|A. Wychowani***|A|PAS w5921 purpurze****, grzebią***** w śmieciach830******.Sdz 8,26; Est 8,15; Ne 2,13; Ps 113,7A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: specjał (do jedzenia), rozkosz - Rdz 49,20; ** być spustoszonym, być ogarniętym zgrozą; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wspierać, podtrzymywać, żywić, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - ci, co dźwigali na sobie; PAS strona bierna; **** tj. drogocenny barwnik z suszonego ciała samicy owada „coccus ilicis” barwiący materiał na kolor szkarłatu lub karmazynu - vs Pnp 3,10 - Dz 14,16 Lb 4,6 Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; ***** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - obejmować, przytulać, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - przytulają się do gnoju; ****** sterta popiołu, hałda śmieci, kupa gnoju

6. ‫ו‬ A większa1431 jest nieprawość* córki1323 mojego ludu5971 niż4480 grzech** Sodomy***, która została obalona****|PAS|PAR w tak3644 krótkiej chwili7281, choćCW nie3808 obróciły***** się na nią ludzkie ręce3027|D.Rdz 19,25; Jr 23,14* lub: przewrotność, deprawacja, wina, kara za nieprawość; ** lub: kara za grzech, ofiara za grzech; *** tj. „płonący”; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wywrócić, przemienić; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CW conjunctive waw; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wirować (tańczyć), zwracać na (uderzyć czymś) - 2Sm 3,29 obracać się (o mieczu) - Oz 11,6 ... że [nawet] nie drgnęły w niej ręce - EIB, KULᴷ; D liczba podwójna

7. ‫ז‬ Jej nazyrejczycy* lśnili** bardziej od śniegu7950, bielili6705 się bardziej od mleka2461, rumienili*** się wyraźniej**** niż perły6443*****, byli wypolerowani1508 jak szafir******.Sdz 13,5; Łk 1,15* hebr.: nazir - nieprzycinany (krzew winny), mężczyzna lub kobieta szczególnie poświęceni Bogu w ślubie nazyreatu - por. Rdz 49,26 Lb 6,1-21; ** lub: być czystym - tu i Hi 9,30 15,15 25,5; *** dosłownie: być czerwonym; **** kość - w idiomach ozn. tożsamość - w tym właśnie dniu - Wj 12,17 samo (niebo) - Wj 24,10 bliski stopień pokrewieństwa - Sdz 9,2; ***** drogi kamień, koral, rubin (?); ****** lub: lapis lazuli, lazuryt - Wj 24,10

8. ‫ח‬ Lecz pociemniał2821 bardziej niż4480 sadza*|HAP ich wygląd**, nie3808 zostają rozpoznani5234|KN na ulicach2351|A. Ich skóra5785 pomarszczyła6821 się na5921 kościach6106, wyschła3001 i stała1961 się jak drewno6086|A.Hi 30,30; Lm 5,10* lub: czerń, węgiel; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** piękno, kształt, forma; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; A rodzajnik określony

9. ט‬ Szczęśliwsi*|ADJ byli1961 powaleni** mieczem2719 niż powaleni2491 głodem7458, gdyż ci1992 spłynęli***|EIB krwią będąc przekłuci1856|KPU|PAR ostrzem, a tamci padli przez4480 brak plonów**** pola7704*****.Kpł 26,39; Ez 24,23; Ez 33,10* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, obfitość; ADJ Adjective - przymiotnik; ** dosłownie: zabity, śmiertelnie raniony, przebity, skalany; *** lub: metaforycznie uschnąć z głodu; EIB Ewangeliczny Instytut Biblijny Przekład Starego i Nowego Przymierza - przekład dosłowny - II i III; KPU koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** owoc, produkt ziemi; ***** działka, ziemia, kraj

10. ‫י‬ Ręce3027 czułych*|HAP kobiet802 gotowały1310 własne dzieci3206. Były1961 ich** pokarmem1262 w czasie zagłady*** córki1323 mojego ludu5971.Pwt 28,53* lub: być litościwym, współczującym, troskliwym; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** dosłownie: dla nich; *** lub: pęknięcie, skruszenie, wyłom, rozbicie

11. ‫כ‬ Dopełnił* JHWH swojego wzburzenia**, wylał8210 żar*** swojego gniewu639 i rozpalił3341 ogień784 na6726 Syjonie, któryCW strawił398 jego fundamenty3247.Pwt 32,22; Jr 7,20; Jr 21,14; Lm 1,12; Lm 2,3-4* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - doprowadzić do końca, położyć kres, dokonać; ** lub: żar, furia, gorączka, niezadowolenie, oburzenie, gniew; *** lub: wzburzenie, płomień gniewu; CW conjunctive waw

12. ‫ל‬ Nie3808 uwierzyli* królowie4428 ziemi** i wszyscy3605|Q mieszkańcy3427 świata***, że3588 przeciwnik6862 i wróg341 zdoła wkroczyć935|IM w bramy8179 Jerozolimy3389.Pwt 29,24; 1Krl 9,8; 2Sm 5,6-8; Ps 48,1-5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno, być pewnym; ** gleba, powierzchnia, kraj, obszar, ziemia jako planeta; Q qere; *** lub: zamieszkała ziemia, stały ląd, okrąg ziemi - Hi 37,12; IM imperfect - czas przyszły jako czynność niedokonana

13. ‫מ‬ Z448 powodu grzechów* jej proroków** i nieprawości5771 jej kapłanów***, którzy przelewali8210|PAR|A krew1818 sprawiedliwych**** pośród7130 niej;Jr 5,31; Jr 6,13; Jr 14,14; Jr 23,11; Jr 23,21; Ez 22,26-28; So 3,4* lub: kara za grzech, ofiara za grzech; ** hebr.: nabi - mówiący przed, w imieniu - 1Sm 9,9 vs ro’eh - Iz 28,7; *** hebr.: kohen - kapłan - członek rodu Aarona z pokolenia Lewiego - Wj 28,1 Kpł 1,5.8 3,2, główny urzędnik, władca; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; **** lub: prawych

14. ‫נ‬ Błąkali*|AK się jak ślepi5787 po ulicach2351 splugawieni** krwią1818|A, tak że nie3808 można3201 było dotknąć5060 ich szat3830.Lb 35,32-33; Iz 59,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - drżeć, huśtać się, iść chwiejnym krokiem, włóczęga; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być skalanym, być zanieczyszczonym; A rodzajnik określony

15. ‫ס‬ Na bok*|IMP, nieczyści2931! – wołali7121 na nich. Na bok5493|IMP, na bok5493|IMP, nie408 dotykajcie5060|P! Chociaż3588 uciekli**, nawet1571|BP tam się tułali5128; mówiono559|P pośród narodów***: Nie3808 mogą już dłużej3254|KH tam przebywać1481****.Rdz 4,12; Kpł 13,45-46* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zboczyć, zwrócić się ku, odejść, zejść z drogi, stronić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; P liczba mnoga; ** dosłownie: latać, błądzić - dotyczy opuszczenia jakiegoś terytorium; BP Biblia Poznańska; *** hebr.: go’im - poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; **** lub: przebywać gdzieś przez jakiś czas, mieszkać tymczasowo

16. ‫פ‬ Oblicze6440* JHWH rozproszyło** ich, nie mogło już dłużej*** na nich patrzeć5027|INF! Nie3808 poważali**** oblicza6440 kapłanów3548, dla starców2205|K nie3808 było litości*****.Rdz 49,7* jako synekdocha - sam JHWH ... ; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - podzielić, przyznać, wyznaczyć; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zrobić więcej, spowodować dodanie, zwiększyć; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** dosłownie: nie podnosili - idiom: nie było względu na ...; K ketiv, komentarz; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać przychylność, łaskę

17. ‫ע‬* Ponadto5751, ustały** nam oczy5869, daremnie*** wypatrując413 dla nas pomocy5833. W naszej wieży6822|N wypatrywaliśmy**** narodu1471*****, który nie3803 był w stanie nas wybawić******.Jr 37,7-8; Ez 29,6* por. Lm 1,1 przypis * 2,16 przypis *; ** lub: być zużytym, być wykorzystanym, być wyczerpanym; *** lub: pustka, para, oddech; N nominativ; **** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czuwać, śledzić uważnie - Rdz 31,49 Ps 66,7; ***** dotyczy Egiptu (?) - HCSBᴷ; ****** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wybawić od problemów, dać zwycięstwo

18. ‫צ‬ Śledzili* nasze kroki6806 od wyjścia1980|INF na nasze place**. Zbliżył7126 się nasz kres7093, wypełniły4390 się nasze dni3117 – tak3588, nadszedł935 nasz kres***!Ez 7,2-6; Am 8,2* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - polować, tropić, obserwować z ukrycia; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** lub: miejsce otwarte, miejsce publiczne, ulica; *** koniec

19. ‫ק‬ Nasi prześladowcy*|PAR byli1961 szybsi7031 od4480 orłów** na niebiosach8064; ścigali*** nas po5921 górach2022|A i czyhali**** na nas na pustyni4057|A.Pwt 28,49; Jr 4,13; Mt 24,27-28* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmusić do ucieczki, gonić, prześladować, dręczyć; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: sęp, orzeł, sęp płowy - Ha 1,8; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - palić, żarliwie zabiegać - Rdz 31,36 1Sm 17,53; A rodzajnik określony; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zastawić pułapkę

20. ‫ר‬ Dech* naszych nozdrzy639 – pomazaniec** JHWH został schwytany3920|KN w ich doły*** – o którym834 mówiliśmy559: W jego cieniu6738 będziemy żyć2421 wśród narodów1471.* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, umysł, gr.: pneuma, tu idiom: nasze własne życie; ** lub: ktoś namaszczony, mesjasz, pomazaniec - gr.: christos, tu o królu Sedekiaszu (?) - por. 2Krl 25,4-7 i Jr 39,1-10; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; *** hebr.: sehit - dół, otchłań tu i Ps 107,20

21. ‫ש‬ Raduj*|IMP się i wesel**, córko1323 Edomu***, która mieszkasz3427|Q w ziemi776 Us****; przejdzie5674 też1571 do5921 ciebie kielich*****, upijesz7937 się i obnażysz******.Kaz 11,9; Iz 51,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unosić się radością EIB - podskakuj; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - radować się, być wesołym, zadowolonym; *** tj. „czerwony”, kraina na południe i południowy wschód od Judei, tu o potomkach Ezawa; Q qere; **** por. Rdz 36,28 Hi 1,1; ***** tj. kielich gniewu - Ha 2,16; ****** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - uczynić się nagim, jako imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - rozlanie się

22. ‫ת‬ Skończyła8552* się twoja kara za winę**, córko1323 Syjonu6726, nie3808 przedłuży3254 On twojego wygnania***. Nawiedzi6485 twoją nieprawość5771, córko1323 Edomu123, i odkryje1540|KP twoje grzechy2403.Ps 137,7; Ez 25,12-14; Jl 3,19* lub: wypełnił się określony okres czasu - Pwt 34,8; ** przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uprowadzić do niewoli, zabrać do niewoli; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności

↑↑

Rozdział 5

1. Wspomnij*|IMP, JHWH, co4100 się z nami stało1961. Spójrz**|IMP|Q i zobacz7200|IMP nasze pohańbienie***.Ps 74,18; Ps 74,22; Ps 89,50-51* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć w pamięci, rozważać, myśleć o czymś teraźniejszym, zastanawiać się nad; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę na; Q qere; *** lub: pogarda, drwina, szyderstwo, wyrzut - Rdz 30,23

2. Nasze dziedzictwo* przypadło2015|KN obcym**|ADJ, a nasze domy1004 – cudzoziemcom***.Ps 79,1; Jr 6,12* lub: majątek, mienie, własność, posiadanie; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** budzić odrazę, być przybyszem, być obcym w Prz 2,16 o cudzołożnicy - Wj 29,33; ADJ Adjective - przymiotnik; *** obcy metaforycznie nieznajomy, nieznany

3. Staliśmy1961 się sierotami3490, bez369 ojca1; nasze matki517 są jak wdowy490.Wj 22,24

4. Naszą wodę4325 piliśmy8354 za srebro*, z naszych drzew6086 korzystamy** za opłatą***.* tj. jako środkiem płatniczym tamtych czasów; ** dosłownie: przychodzą do nas; *** lub: cena, opłata za najem, zysk

5. Gnali* nas z jarzmem na5921 karku6677. Pracujemy ciężko**|AK, a nie3808|Q dają nam wytchnienia***.Pwt 28,48; Jr 28,14* dosłownie: tuż przy karkach byliśmy gnani, idiom: naszych gnębicieli mieliśmy tuż za plecami (?) - por. EIBᴷ Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - na szyi naszej (jarzmo), byliśmy prześladowani; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mozolić się, trudzić się, być wyczerpanym; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; Q qere; *** koniugacja czasownika - hofal forma bierna - otrzymać odpoczynek

6. Podawaliśmy* rękę3027 Egiptowi** i Asyrii***, aby nasycić****|INF się chlebem3899.Oz 12,1* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dawać; ** dosłownie: mieszkańcowi Egiptu, por. hebr. micrajim - „ziemia Koptów”; *** tj. „krok” - starożytne państwo semickie w płn. Mezopotamii; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - otrzymać swoją porcję, zaspokoić pragnienie, mieć w nadmiarze; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

7. Nasi ojcowie1 zgrzeszyli* i nie ma369|Q ich, a my587|Q dźwigamy** ich winę***|N.* lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, ponieść winę, utracić; Q qere; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nosić, dźwigać ciężar; *** nieprawość; N nominativ

8. Słudzy* panują** nad nami, nie ma369 wybawcy***|PAR z ich ręki3027.Ne 2,19; Ne 5,15; Prz 30,21-23; Kaz 10,7* lub: niewolnik - Wj 21,2.20, dotyczy urzędników króla babilońskiego; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, władać, królować; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyrywać, chwytać i zabierać, ratować; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

9. Z narażeniem swojego życia* zdobywamy** nasz chleb3899 z powodu***|AK ciosu miecza2719 na pustyni4057|A.2Krl 13,12; Jr 40,9-12* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zgromadzić, sprowadzić; *** dosłownie: przed, oblicze, powierzchnia, twarz, wcześniej na ostrze miecza Biblia Poznańska - pod grozą miecza Przekład Józefa Kruszyńskiego prof. KUL - wobec miecza; AK Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; A rodzajnik określony

10. Nasza skóra5785 jest jak piec8574 rozpalona* z powodu6440 gorączki**|N głodowej7458.Lm 4,8* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zapalonym, być czarnym (od żaru), stać się ciepłym i miękkim, być gorącym, wzburzyć się emocjonalnie; ** lub: palący wicher - Ps 11,6 wściekłość - Ps 119,53; N nominativ

11. Kobiety802 hańbiono* na Syjonie, a dziewice** – w miastach5892 Judy3063.Iz 13,16; Za 14,2* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - upokarzać, źle traktować, dręczyć, gwałcić - Rdz 34,2; ** hebr.: betulaʰ - od słowa „oddzielać” - dziewica, panna

12. Książęta* zostali powieszeni8518|KN za ręce**|SC|EIB, oblicza6440|S starszych2205|P nie3808 uszanowano***.Kpł 19,32; Iz 63,1; Lm 4,16* lub: wysoki urzędnik, dowódca, naczelnik - por. 1Sm 22,2; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** lub: ich ręką - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek por. Est 2,23; SC singular construct; EIB Ewangeliczny Instytut Biblijny Przekład Starego i Nowego Przymierza - przekład dosłowny - II i III; S liczba pojedyncza; P liczba mnoga; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być czczonym - Wj 23,3

13. Młodzieńcy* dźwigali5375 żarna**, a chłopcy*** potykali**** się pod ciężarem drewna6086.* dotyczy nieżonatych dorosłych mężczyzn; ** tj. mniejsze kamienie młyńskie; *** niemowlę - Wj 2,6 małe dziecko - Jr 1,6 nastolatek - Rdz 37,2 młodzieniec, sługa; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obalać, zataczać się

14. ‫נ‬ Starsi* przestali** zasiadać w bramach***, młodzieńcy970 zrezygnowali ze śpiewu|N.Am 8,10* tj. starsi wiekiem lub starsi jako przywódcy - por. Wj 3,16 19,7 Pwt 21,2; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaprzestać, odpocząć, zaniechać; *** brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; N nominativ

15. Nasze serce3820 przestało7673 się radować*, nasz radosny taniec** zamienił2015|KN się w żałobę60.* lub: uniesienie, wesele, rozkosz - Hi 8,19; ** tj. taniec w sposób fizyczny wyrażający radość - por. Ps 30,11 przypis **; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

16. Spadła5307 korona*** z naszej głowy7218. Biada*** nam, bo3588 zgrzeszyliśmy****!Hi 19,9; Iz 28,3; Jr 8,14; Jr 4,20; Dn 9,11* lub: wieniec - 2Sm 12,39, diadem, znak godności - Za 6,11 przypis *; ** może dotyczyć zarówno króla, jak i miasta - Jr 13,18 por. WBCᴷ; *** biada! ach! - przejmujący krzyk bólu lub rozpaczy - Jr 4,31 45,3; **** lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, ponieść winę, utracić

17. To2088|S dlatego5921 stało1961 się omdlałe* nasze serce**. To428|CP dlatego5921 nasze oczy5869 przygasły***.Kpł 26,36; Ps 69,23; Kaz 12,3; Lm 1,13S liczba pojedyncza; * lub: chore, wątłe, niezdrowe, zbolałe - por. Iz 1,5 Jr 8,18 Lm 1,22; ** lub: wewnętrzny człowiek, wola, umysł, sumienie, wnętrze; CP common plural; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być bądź stać się ciemnym, być ciemnego koloru

18. Z powodu5921 spustoszonej* góry2022 Syjonu** szakale*** chodzą1980|KP po niej.1Krl 9,7-8; Ps 74,2-3; Iz 13,19-22; Iz 34,11-15; Lm 2,8-9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być opuszczonym, być ogarniętym zgrozą, być porażonym strachem; ** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7 wzgórza świątyni - Ps 9,11 większych terenów Judy? - Ps 69,35; *** lis, zwierzę mieszkające w jamie, szakal; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności

19. Ty859, JHWH, trwasz* na wieki**, twój tron3678 z pokolenia*** naCW pokolenie1755.Ps 9,7; Ps 10,16; Ps 29,10; Ps 90,2; Ps 102,12; Ps 145,13; Ha 1,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ustawionym, pozostawać, mieszkać, mieć siedzibę; ** lub: na zawsze; *** okres, wiek, generacja, siedziba (rodu); CW conjunctive waw

20. Dlaczego4100 wciąż* o nas zapominasz**, opuściłeś*** nas na tak długie753 dni3117?* lub: trwanie, ciągłość, wiecznie - 1Sm 15,29 Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - na zawsze; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać się troszczyć; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pozostawić, odejść z, zostawić w tyle, opuścić, zaniedbać, sprzeniewierzyć się

21. Nawróć*|IMP nas do Ciebie, JHWH, a będziemy nawróceni7725|COH|Q; odnów**|IMP nasze dni3117, jak dawniej6924.Ps 80,3; Ps 80,7; Ps 80,19; Jr 31,18* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przyprowadzać, przynosić z powrotem, pozwalać wrócić, odnawiać, zwracać twarz ku; IMP imperativus - tryb rozkazujący; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; Q qere; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - naprawić

22. Bo3588 czy518 odrzuciłeś*|INF|ABS nas całkowicie? Czy aż5704 tak bardzo3966 się na5921 nas zagniewałeś**?Iz 5,25; Jr 15,1-5; Oz 1,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucać, odmawiać, wzgardzać; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być gniewnym, być pełnym gniewu, być pełnym wściekłości - Rdz 40,2

Księga Ozeasza

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ]

Rozdział 1

1. Słowo1697 JHWH, które834 stało* się do Ozeasza**, syna1121 Beeriego***, za dni3117 Uzjasza****, Jotama*****, Achaza******, Ezechiasza*******, królów4428 Judy3063 i za dni3117 Jeroboama********, syna1121 Joasza*********, króla4428 Izraela3478.2Krn 26,1-23; Iz 1,1; Iz 7,1-17; Am 1,1; Mi 1,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać; ** tj. „zbawienie”; *** „moja studnia” - imię pochodzenia hetyckiego; **** „moją siłą JHWH” - lata rządów 767-740/739 p.n.e.; ***** „JHWH jest doskonały” - lata rządów 750-735/734 p.n.e.; ****** tj. skrócona forma od Jehoachaz - „on chwycił” - 735-715 p.n.e.; ******* „JHWH wzmocnił” - 729-699 p.n.e.; ******** „lud się rozrasta” - 793-753; ********* „JHWH jest wielki” 835-796 p.n.e

2. Na początku8462 powiedział1696 JHWH przez Ozeasza1954. I powiedział559 JHWH do Ozeasza1954: Idź1980|IMP, weź3947 sobie nierządnicę* za żonę802 i miej z nią dzieci** nierządu2183. Bo ziemia776 przez haniebny*** nierząd2183 – odwraca**** się od JHWH.Rdz 10,15; Oz 3,10IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: kobieta skłonna do nierządu - por. EIBᴷ kapłanka uprawiającą nierząd w świątyni Baala; ** lub: syn, chłopiec, młodzieniec, potomstwo; *** hebraizm: uprawianiem nierządu uprawia nierząd przed JHWH - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** dosłownie: z tyłu, po czasie

3. I poszedł1980, i pojął* za żonę Gomer**, córkę1323 Diblaima1691***, a ona poczęła2029 i urodziła3205 mu syna1121.Ez 23,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć do ręki, zabrać ze sobą, uprowadzić, wziąć za żonę, wybrać; ** tj. „ukończony, doskonały” - skrócona wersja imienia Gemarjahu (?) lub zdrobniale „JHWH dopełnił naszą rodzinę” - WBCᴷ; *** Diblajim - to może miejsce jej pochodzenia - por. Lb 33,46 Jr 48,22 (?) lub przysłowie „tania jak dwie figi” - por. BPᴷ

4. JHWH powiedział559 do niego: Nadaj7121|IMP mu imię* Jizreel**, bo3588 jeszcze5750 trochę4592 a ukarzę*** dom1004 Jehu**** za krew1818|P Jizreel3157 i położę kres***** królestwu4468 domu1004 Izraela******.2Krl 9,24-10; Iz 7,3; Iz 8,1-3IMP imperativus - tryb rozkazujący; * imię - odzwierciedla naturę i charakter człowieka; ** tj. „Bóg sieje”; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, szukać, karać, odwiedzać; **** tj. „JHWH jest Nim” - król płn. królestwa Izraela - po obaleniu dynastii Omriego - 842-815 r. p.n.e. - por. 2Krl 9,1-10 10,12-14; P liczba mnoga; ***** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zniszczyć, usunąć, spowodować zaprzestanie; ****** hebr.: jisra’el - „ten, który zmagał się z Bogiem” - Rdz 32,28

5. I stanie* się w tym1931 dniu3117, że złamię** łuk7198 Izraela3478 w dolinie******* Jizreel3157.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - niszczyć, burzyć, rozdzierać gwałtownie, kruszyć - tu: metonimia - złamanie potęgi militarnej; *** lub: nizina; **** dolina Jizreel - ciągnąca się od Góry Karmel do Bet-Szean o szerokości 8-16 km, długości 24 km - to synonim ponoszonych klęsk - 2Krl 23,29

6. I poczęła2029 ponownie5750, i urodziła3205 córkę*. JHWH powiedział559 do niego: Nadaj7121|IMP jej imię8034 Lo-Ruchama**, bo już więcej3254, ponownie5750 nie zlituję*** się nad domem1004 Izraela3478, lecz na pewno**** ich wypędzę*****.2Krl 15,27-30* lub: dziewczyna, synowa, siostra, wnuczka, młoda kobieta; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tj.: „Litości jej odmówiono” - hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mieć litość, miłosierdzie, współczuć; **** hebraizm: bo wypędzę ich wypędzeniem; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, dźwigać, zniszczyć, przebaczyć - Rdz 18,24

7. A jednak domowi1004 Judy* okażę zmiłowanie7355 i wybawię** ich przez JHWH, ich Boga, lecz nie wybawię3467 za pomocą łuku7198*** ani miecza2719, ani wojny4421, ani koni5483, ani jeźdźców6571.Pwt 17,17; Ps 44,3; Iz 30,15; Jr 25,5; Za 9,9; Oz 14,4* hebr.: jehudaʰ - „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - syn Jakuba i Lei - Rdz 29,35 tu: o płd. królestwie Judy Jr 25,5; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, dać zwycięstwo; *** symbol siły militarnej - Rdz 49,24 1Sm 2,4 2Krl 13,15 Ps 7,13

8. Gdy|CW odstawiła od piersi* Lo-Ruchamę, ponownie poczęła2029|CW i urodziła** syna1121.CW conjunctive waw; * tj. przestała karmić piersią; ** lub: wydać na świat

9. I JHWH powiedział559: Nadaj*|IMP mu imię Lo-Ammi*****, bo3588 wy nie jesteście moim ludem***, a ja595 nie będę1961 dla was Bogiem****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyzywać, zapraszać, wołać, krzyczeć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tj. „Nie mój lud”; *** lub: naród, krewniak, pobratymiec; **** por. EIBᴷ

10. I będzie1961* liczba4557 synów** Izraela3478*** jak piasek morski****, którego834 nie można zmierzyć4958 i nie można zliczyć5608. I stanie1961 się, że w miejscu4725, gdzie834 im1992 mówiono559: Nie-mój-lud3818 strong:H5971, będą do nich1992 mówić559|KN: Synowie1121 Boga żywego2416.* lub: jednakże, lecz - por. EIBᴷ; ** hebr.: ben - syn, dziecko, wnuk; *** tu: o całym narodzie w jednym królestwie - por. Jr 3,3.18 23.5-6; **** metafora: wielkiej liczby - por. Joz 11,4 Sdz 7,12 Ps 78,27 Hi 6,3; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

11. I zostaną zgromadzeni6908|KN synowie1121 Judy3063 i synowie1121 Izraela razem*, i ustanowią7760 sobie jedną259 głowę** i ruszą*** w górę z4480 tej ziemi776|A. Bo wielki1419 będzie dzień3117 Jizreel3157.KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * lub: wszyscy razem, jedność; ** tu: metaforycznie o przywództwie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, wstępować - być może myśl nawiązująca do idei zmartwychwstania - EIBᴷ; A rodzajnik określony

↑↑

Rozdział 2

1. Mówcie559 do swoich braci251: Ammi*, i do swoich sióstr269: Ruchama**!Oz 1,6* tj. „Mój-lud”; ** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - „doznała miłosierdzia”

2. Spierajcie*|IMP się z waszą matką517, spierajcie7378|IMP się, bo3588** ona1931 nie jest moją żoną802, a ja595 nie jestem jej mężem376. Niech usunie***|JUS swój nierząd**** z twarzy6440, a swój znak***** cudzołóstwa5005|HAP spomiędzy swoich piersi7699;Ez 23,45; Iz 50,1; Jr 3,1; Jr 3,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - walczyć, kłócić się, prowadzić sprawę, proces (prawny), pozywać do sądu, złożyć skargę; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: oskarżajcie, że ... Iz 50,1; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować odejście, zabrać, obalić; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); **** por. Oz 1,2 przypis *; ***** w. 13 przypis ****; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

3. Bym nie6435 obnażył* jej do naga6174 i nie wystawił** jej, jak w dniu3117 jej narodzin3205; i nie uczynił*** ją podobną do pustyni4057, i nie upodobnił**** do suchej6723 ziemi776, i nie uśmiercił4191 ją pragnieniem6772.Iz 32,13; Na 3,5* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zedrzeć z, obedrzeć ze skóry; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ustawiać, umieszczać, przedstawiać; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawiać, umieszczać, przedstawiać, wystawiać; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawiać, rozmieszczać, wyznaczać

4. A nad jej dziećmi1121* nie zlituję7355 się, gdyż3588 są dziećmi1121 nierządu2183.* hebr.: ben - syn, wnuk, dziecko, członek jakiejś grupy

5. Bo3588 ich matka517 uprawiała nierząd*, bezwstydnie** postępowała ich rodzicielka***. Bo3588 mówiła559: Ach1980|COH! Pójdę1980 za moimi kochankami****|PAR, którzy dają5414 mi mój chleb3899 i moją wodę4325, moją wełnę6785 i mój len6593, moją oliwę8081 i moje napoje8250*****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nierządnicą, popełniać cudzołóstwo, być nierządnicą sakralną, metafora: być niewiernym (Bogu); ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić suchym, wysuszyć, Gessenius Hebrew and English Lexicon - zawstydzić, czynić haniebnie - 2Sm 19,5; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - począć, stać się brzemienną, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - ich poczynająca; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przyjaciele, metafora: o cudzołożnikach; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ***** obowiązek utrzymania leżał po stronie męża - tu o Baalu z w. 13

6. Dlatego3651 oto2005 zagrodzę7753 drogę* twoją cierniami5518** i wymuruję*** przed nią mur1448, i nie3808 znajdzie4672 swoich ścieżek5410****.Hi 19,8; Oz 9,6; Oz 10,8; Jr 8,15* hebr.: derek - tu: jako sposób życia - odległość, podróż, sposób, metaforycznie bieg życia, charakter moralny; ** dosłownie: przez ciernie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zamurować, otoczyć murem, odgrodzić; **** lub: przejście

7. I będzie biegać* za swoimi kochankami157, lecz ich853 nie dogoni**; będzie ich szukać***, lecz nie3808 znajdzie4672. I powie559: Ach!1980|COH Pójdę1980 i wrócę7725 do swojego pierwszego7223 męża****, bo lepiej***** mi było wtedy227 niż teraz6258.Oz 5,13* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - gonić zawzięcie za, zabiegać usilnie o; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przejąć, objąć, osiągnąć; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pragnąć, prosić, dążyć; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; **** lub: mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy; ***** lub: zadowolony, szczęśliwy, zamożny

8. Bo* ona1931 nie wie**, że to ja595 dałem5414 jej zboże1715, moszcz*** i oliwę3323, i pomnożyłem7235 dla niej srebro3701 i złoto2091, a oni używali6213 tego dla Baala****.Iz 1,3; Ez 16,19* dosłownie: i ona ...; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, poznawać, uznać, rozważać, wiedzieć; *** lub: świeży sok z owoców; **** tj. „pan” - właściciel, mąż

9. Dlatego3651 wrócę7725 i zabiorę* moje zboże1715 w jego czasie**, mój moszcz8492 w jego porze*******, odejmę5337 jej moją wełnę6785 i mój len6593, do okrywania3680 jej nagości6172.Oz 8,7; Oz 9,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć do ręki, odebrać, objąć w posiadanie; ** los, wydarzenie; *** wyznaczony czas, wyznaczone miejsce, sygnał, namiot spotkania; **** dotyczy czasów ich zbiorów

10. A teraz* odkryję1540 jej sprośność** na oczach5869 jej kochanków157 i nikt*** jej nie wyrwie**** z mojej ręki.Ez 16,37* lub: właśnie teraz, odtąd, i wkrótce - u Ozeasza bliska przyszłość - por. Oz 4,16 5,7 88.13 10,2 i oskarżenie Oz 5,3 13,2 - EIBᴷ; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: nieskromność, bezwstyd, nagość, głupota; *** lub: mężczyzna - por. w. 7 przypis ****; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, odzyskać

11. I sprawię, że ustanie* wszelka3605 jej radość**, jej święto***, jej nów****, jej szabat***** i wszelkie3605 jej zgromadzenie4150******.Iz 1,13; Am 5,21* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić kres; ** uniesienie, wesele, rozkosz - Hi 8,19; *** lub: święte zgromadzenie, święto pielgrzymek, ofiara świąteczna; **** tj. święto w czasie nowiu księżyca; ***** tj. święto obchodzone w dniu szabatu; ****** por. w. 9 przypis ***

12. Zniszczę* też jej winnicę1612** i jej figowiec8384, o którym834 mówiła559: To ich zapłata*** dla mnie, którą834 dali5414 mi moi kochankowie157. Więc**** zamienię***** je w leśne gąszcze******|S i pożrą398 je polne7704 zwierzęta2416.Ps 80,12; Iz 5,5; Iz 7,23; Iz 32,13* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pustoszyć, przejmować grozą; ** krzew winny; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: cena, nagroda nierządnicy; **** hebr.: waw; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postanowić, sprawić, że coś się stanie; ****** lub: zalesione wzgórze, las; S liczba pojedyncza

13. I ukarzę* ją za te853 dni3117 Baalów**|P, którym834 spalała kadzidło*** i dla1992 których była ozdobiona5710 swoimi kolczykami i swoimi klejnotami****, i chodziła1980 za swoimi kochankami157, a o mnie zapomniała7911 – oświadczenie***** JHWH.Jr 7,9; Ez 16,12; Ez 23,40* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, szukać, karać, odwiedzać, zwracać uwagę; ** tj. Baal Peor (Lb 25,3), Baal Hermon (Sdz 3,3), Baal Berit (Sdz 8,33), Baal Samarii (1Krl 16,32), Baal Karmelu (1Krl 18,19-40), Baal Ekronu (2Krl 1,2-4); P liczba mnoga; *** lub: składać ofiarę; **** może dotyczyć specyficznego sposobu przystrajania się kobiet parających się nierządem świątynnym - Rdz 38,15 - KULᴷ; ***** lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1

14. Dlatego3651 oto* ja595 zwabię** ją, zaprowadzę1980 na pustynię4057 i przemówię1696 do jej serca***;Ez 20,33-38* lub: spójrz, czy - partykuła wskazująca; ** lub: namawiać, kusić, zwodzić, przekonywać za pomocą wdzięku - Prz 1,10, namawiać; *** wnętrze, umysł, wola

15. I dam5414 jej, tam8033 jej winnice3754, a dolinę6010 Akor5911* jako wrota6607 nadziei**. I zaśpiewa*** mi tam8033 jak za dni3117 swojej młodości5271, jak w dniu3117 jej wyjścia**** z ziemi776 Egiptu*****.* tj. „Dolina Niepokoju” - Joz 7,1-26; ** lub: oczekiwania; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odpowiedzieć; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, wycofać się, odchodzić; ***** tj. „ziemia Koptów”

16. I stanie* się w tym1931 dniu3117 – oświadczenie5002 JHWH, że zawołasz** do mnie – „Mój mężu***”, a nie będziesz do mnie więcej5750 wołała7121 – „Mój Baalu***”!Iz 54,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać; ** lub: wołać, krzyczeć, głosić, przyzywać, nadawać imię; *** gra słów: hebr.: iszi - mój mężczyzna, mąż, człowiek - hebr.: baeli (hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście) - mój pan - Wj 21,3 Pwt 22,22 24,4 vs Rdz 2,23 3,6.16

17. I usunę* z jej ust8034 imiona** baalów1168, a ich imię8034**|S nie zostanie więcej5750 wspomniane***.Rdz 35,2; Joz 24,23* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować odejście, zabrać, obalić; ** imię - odzwierciedla naturę i charakter osoby je noszącej; S liczba pojedyncza; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być przedmiotem myśli

18. W tym1931 dniu3117 zawrę* dla nich przymierze** z polnymi7704 zwierzętami2416, z ptactwem5775 niebios*** i z tym, co pełza7431 po ziemi776, a łuk7198 i miecz2719, i wojnę4421 wyrwę**** z ziemi776, i sprawię, że położą7901 się do snu bezpiecznie983.Hi 5,23; Iz 11,6-9; Ez 34,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odcinać, ścinać, ciosać, zawierać przymierze; ** hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; *** wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - niszczyć, burzyć, rozdzierać gwałtownie, kruszyć

19. I zaręczę781* cię z sobą na wieki**; i zaręczę781 cię z sobą w sprawiedliwości6664, w prawości***, w łasce**** i w miłosierdziu*****.Iz 62,4-5* dotyczy umowy małżeńskiej przez uiszczenie zapłaty, wspólne zamieszkanie pary młodej leżało w sferze ustaleń organizacyjnych - por. Wj 22,16-17 Pwt 20,7 22,23-29 1Sm 18,25 2Sm 3,14; ** lub: długotrwałość, odwieczność, starożytność, na zawsze; *** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; **** lub: dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość; ***** lub: współczucie, litość, łono (wnętrze?)

20. I zaręczę781 cię z sobą w wierności* i poznasz** JHWH.* lub: stałość, niewzruszoność; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, poznawać, uznać, rozważać, wiedzieć

21. I stanie1961 się w tym1931 dniu3117, że odpowiem* – oświadczenie5002 JHWH – odpowiem6030 niebiosom8064, a one1992 odpowiedzą6030 ziemi776;Iz 55,10; Za 8,12; Ml 3,10-11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek

22. A ziemia* odpowie6030 zbożu1715, moszczowi** i oliwie***, a te odpowiedzą6030 Jizreel****.Jr 31,12* hebr.: erec - grunt, gleba, powierzchnia, kraj, ziemia, obszar; ** lub: świeży sok z owoców, młode wino; *** świeża oliwa, lśniąca (czysta) oliwa - por. Za 4,14; **** por. Oz 1,4 przypis **

23. Zasieję2232 ją sobie na ziemi776 i zlituję* się nad Lo-Ruchamą3808 strong:H7355**, i powiem559 do Lo-Ammi***: Ty jesteś moim ludem! A on powie559: Ty jesteś moim Bogiem.Jr 31,37; Oz 1,6; Oz 1,9; Oz 2,1; Rz 9,2* lub: mieć litość, miłosierdzie, współczuć; ** tj.: „Litości jej odmówiono”; *** tj. „Nie mój lud”

↑↑

Rozdział 3

1. I powiedział559 JHWH do mnie ponownie5750: Idź1980|IMP i pokochaj157 kobietę kochaną157|PAS przez innego* – cudzołożnicę**|PAR. Tak jak JHWH miłuje160 synów1131 Izraela, a oni1992 odwracają*** się do innych312 bogów i kochają157 placki809 z rodzynkami6025****.2Sm 6,19; 1Krn 16,3; Pnp 2,5; Jr 7,18; Jr 44,19IMP imperativus - tryb rozkazujący; PAS strona bierna; * lub: przyjaciel, towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi, kochanek; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - cudzołożyć, uprawiać bałwochwalstwo; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozejrzeć się, mieć się ku, zbliżać się; **** tj. placki ofiarne w kulcie bałwochwalczym lub bukłaki wina - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio LXX

2. I nabyłem3739* ją sobie za piętnaście** sztuk srebra3701*** i za chomer**** jęczmienia8184, i letek***** jęczmienia8184;Pwt 22,18-19* lub: uzyskiwać przez handel, handlować, kupować, targować się o, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - i nabyłem ciebie dla siebie; ** dosłownie: pięć (i) dziesięć; *** tj. 180 g srebra - cena dotyczy opłaty zaręczynowej lub opłaty za wykup niewolnicy - por. Wj 21,32 Kpł 27,4; **** tj. 400 litrów; ***** 1 letek to połowa chomera - razem 600 l - wartość 15 srebrników

3. I powiedziałem559 do niej413: Pozostaniesz* u mnie przez wiele7227 dni3107. Nie3808 będziesz uprawiała nierządu2181, nie3808 będziesz1961 dla innego mężczyzny376 i także1571 ja589 nie przyjdę** do ciebie.Rdz 34,31; Pwt 22,21; Ps 73,27; Prz 6,26; Mi 1,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, być ustawionym, zostawać, mieszkać, mieć siedzibę; ** eufemizm: nie będę współżył z tobą

4. Bo przez wiele7227 dni3107 synowie1121 Izraela3478 pozostaną3427 bez369 króla4428 i bez369 księcia*, i bez369 ofiary**, i bez369 steli***, i bez efodu**** i terafim*****|P.1Sm 23,92; Dn 9,27; Dn 11,31* lub: władca, wysoki urzędnik, dowódca; ** tj. ofiara krwawa - Wj 19,5 24,8; *** tj. filar, pamiątkowy kamień, grobowiec ze stelą - Mi 5,13; **** tu: o zabobonnej praktyce wróżenia na podobieństwo rzucania losów - Wj 28,4-28; ***** tj. bożki domowe - Rdz 31,19; P liczba mnoga

5. Potem310 synowie1121 Izraela3478 nawrócą* się i będą szukać** JHWH, ich Boga, i Dawida1732, ich króla4428; a w dniach3117 ostatecznych*** odczują przerażenie**** i zwrócą413 się do JHWH i Jego dobroci*****.Jr 50,4-5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odwracać się, wracać; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dążyć do czegoś, pragnąć, prosić; *** czas późniejszy, koniec, coś w tyle, o przyszłości; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odczuwać bojaźń; ***** korzyść, dobrobyt, szczęści

↑↑

Rozdział 4

1. Słuchajcie*|IMP Słowa** JHWH, synowie1121 Izraela3478, bo3588 JHWH wnosi sprawę w sądzie*** przeciwko5973 mieszkańcom3427|PAR tej ziemi776|A, gdyż3588 nie ma prawdy**** i nie ma miłosierdzia*****, i nie369 ma poznania1847 Boga w tej ziemi776|A.* lub: być posłusznym; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; *** niesnaski, spór, konflikt; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; **** wierność; ***** łaski, dobroci

2. Jest klątwa* i kłamstwo3584, i morderstwo3574, i kradzież1589, i cudzołóstwo5003 – te wybuchły gwałtownie6555**, a krew1818|P sięga5060 po krew1812***|P.Oz 7,3; Oz 10,13; Oz 11,12* lub: ślub, przysięga; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciec się do przemocy, rozciągnąć; P liczba mnoga; *** idiom: zbrodnia pociąga zbrodnię - por. Biblia Warszawska, Biblia Tysiąclecia, Pismo Święte ST i NT - Edycja Świętego Pawła

3. Dlatego5921 strong:H3651 lamentuje* ziemia776|A i marnieje** każdy3605 w niej zamieszkujący3427|PAR, wraz z polnymi zwierzętami2416 i ptactwem5775 niebios8064, a także1571 ryby1709 morskie3220 zginą622|KN.Iz 24,4; Iz 33,9; Jr 4,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - opłakiwać, biadać nad; A rodzajnik określony; ** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być wątłym, wątleć; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

4. Jednak*, niech nikt** nie kłóci***|JUS się, i niech nikt376 nie408 oskarża****|JUS. A twój lud5971 jest jak okarżyciel7378|PAR kapłana*****.Pwt 17,12-13; Ez 3,26; Am 5,10; Am 5,13* lub: zaiste, z pewnością; ** człowiek, mężczyzna, mąż, ktoś; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - walczyć, kłócić się, prowadzić sprawę, proces (prawny), złożyć skargę; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sądzić, karcić, uznawać za winnego; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ***** hebr.: kohen - kapłan, główny urzędnik bądź najważniejszy władca

5. I potykasz* się we dnie3117, i potyka3782 się także1571 z tobą prorok** w nocy3915; zniszczę*** twoją matkę517.Ez 14,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zataczać się; ** dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi - por. ro’eh - widzący - 1Sm 9,9; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spowodować zaprzestanie, niszczyć

6. Mój lud5971 ulega zgubie1820*|KN z powodu braku poznania**! Ponieważ3588 ty859 odrzuciłeś*** poznanie1847, ja teżCW odrzucę3988 ciebie, byś mi nie był kapłanem****. Skoro zapomniałeś***** o Prawie****** Twojego Boga, ja też zapomnę7911 o twoich synach1121.* lub: został zniszczony - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** wiedza, poznanie, postrzeganie, umiejętność, rozeznanie, mądrość - Rdz 2,9.17; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odmawiać, wzgardzać; CW conjunctive waw; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - posługiwać jako kapłan; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać się troszczyć; ****** hebr. toraʰ - Oz 8,1 przypis *****

7. Im więcej* ich**, tym3651 więcej grzeszą*** przeciwko mnie. Dlatego ich chwałę**** zamienię4171 w hańbę*****.Oz 10,1; Oz 13,6; Ha 2,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być lub stać się licznym, rozmnożyć się, być wielkim; ** domyślnie kapłani; *** lub: chybić celu bądź słuszności i obowiązku, ponieść winę, utracić; **** splendor, majestat, duma, godność; ***** wstyd, hańba, ujma, upokorzenie

8. Pożerają* ofiary za grzech2403** mojego ludu5971 i ku*** nieprawości**** ich podnoszą5375 swoją duszę*****.Iz 56,11; Mi 3,11* lub: jeść, żreć, pochłaniać (o ogniu), trawić, wyniszczać; ** por. Za 14,19 przypis *; *** na - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; ***** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *

9. I tak samo stanie1961 się z ludem5971 jak z kapłanem3548. I ukarzę* go za5921 jego drogi** i oddam*** mu za5921 jego czyny4611.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, szukać, karać, odwiedzać; ** hebr.: derek - odległość, podróż, sposób, metaforycznie bieg życia, charakter moralny; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przynosić z powrotem, pozwalać wrócić

10. I będą pożerać398, ale się nie nasycą*, będą uprawiać nierząd2181, ale się nie pomnożą**, bo opuścili*** JHWH, by poświęcić****|INF się nierządowi.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, być spełnionym, otrzymać swoją porcję, być napełnionym; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozciągnąć, rozmieszczać; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - porzucić; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pilnować, strzec, czekać na, wypatrywać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

11. Nierząd2184* i wino, i moszcz** odbiera3947|S rozum***.* być może słowo to powinno stanowić końcówkę w. 10, wtedy wiersz zaczynałby się: A wino, i ... por. EIBᴷ, Word Biblical Commentary, Biblia Warszawska, Biblia Tysiąclecia, Biblia Poznańska; ** lub: świeży sok z owoców, tu: hendiadys; S liczba pojedyncza; *** lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie

12. Mój lud5971 radzi* się u swojego drewna6086, a jego kij** obwieszcza5046 mu odpowiedź, bo duch*** nierządu2183 go zwodzi**** – i uprawiają nierząd2181, wyłamując się spod***** władzy ich Boga.Iz 44,19; Jr 2,27; Oz 9,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szukać, zabiegać o, prosić, wypytywać, dowiadywać się; ** lub: pręt, kij, laska, różdżka (wróżbiarza) - tu opis praktyki wróżbiarskiej zwany rabdomancją - por. Ez 21,26, lub o słupach Aszery - Wj 34,13; *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować błąkanie; ***** pod, poniżej - por. Wj 6,7 K&Dᴷ

13. Na szczytach7218 gór2022 składają ofiary*, a na pagórkach1389** palą kadzidła6999, pod dębem434, pod topolą4839*** i pod terebintem3618**** – tak3588, dobry2896 jest ich cień6738 – dlatego5921 strong:H3651 wasze córki1323 uprawiają nierząd2181 i wasze synowe***** cudzołożą5003.Rdz 12,2; Rdz 35,4; 1Krl 14,23; 2Krl 17,10; Jr 2,20* tj. składać krwawą ofiarę; ** na wzgórzach i pagórkach składano ofiary głównie Baalowi - Pwt 12,3 2Krl 17,10; *** tu i Rdz 30,37; **** tj. drzewo terpentynowe o wysokości do 15 m o rozłożystych gałęziach; ***** lub: oblubienica, panna młoda

14. Nie3808 będę karał* waszych córek z tego powodu3588, że uprawiają nierząd2181, ani waszych synowych3618 z tego powodu3588, że cudzołożą5003. Bo3588 oni sami1992 odchodzą** na bok z nierządnicami2181 i składają krwawe ofiary2076 wraz z kapłankami***, a lud5971 nie rozumie****, że upada*****|KN.Pwt 23,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, szukać, karać, odwiedzać, nawiedzać; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być oddzielonym, rozdzielonym, umykać, uwieść; *** lub: prostytutka sakralna, nierządnica - Oz 2,13 przypis ****, Rdz 38,21; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozważać, mieć rozeznanie, wgląd, zrozumienie; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zrzucić, cisnąć w dół, cisnąć, strącić, odrzucić; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

15. Jeśli518 ty859, Izraelu*, uprawiasz nierząd2181, niech chociaż Juda3063 nie ściąga na siebie winy**. I nie idźcie935 do Gilgal***, nie wstępujcie5927 do Bet-Awen**** i nie przysięgajcie7650: Jak żyje***** JHWH!Joz 4,19; Joz 9,15; Joz 12,11; 1Krl 12,28* hebr.: jisra’el - „ten, który zmagał się z Bogiem” - Rdz 32,28; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - naruszyć prawo, dokonać przestępstwa, być winnym; *** tj. „krąg kamieni” - Am 4,4 5,5 - region około 7 km od Szilo i Betel; **** tj. „dom próżności” - miasto na wsch. od Betel; ***** lub: na życie JHWH - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, Biblia Poznańska, Biblia Tysiąclecia - Pwt 6,13 10,20 Sdz 8,19 Rt 3,13 1Sm 14,39 Jr 23,7 Am 8,14

16. Bo3588 Izrael3478 jest krnąbrny*|PAR jak uparta5637|PER jałówka6510. Wkrótce** JHWH będzie ich prowadzić*** jak jagnię3532 na otwartą przestrzeń****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - buntować się, być upartym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; PER perfectum, czas przeszły; ** lub: teraz - por. Oz 2,10 przypis *; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - paść, prowadzić; **** lub: szerokość, przestworza - 2Sm 22,6-20 metafora ostrzegająca przed głębią Szeolu (?) - por. jako synekdocha w Ps 49,14 - jak owce będą złożeni w Szeolu - śmierć będzie ich paść - WBCᴷ

17. Efraim* związał** się z bożkami***. Porzuć3240****|IMP go.Ps 81,12; Oz 4,4; Oz 13,2* tj. „podwójna sterta popiołu” bądź „będę podwójnie owocny” - drugi syn Józefa - Rdz 41,51 - tu synonim królestwa północnego; ** lub: zjednoczyć się, złączyć się, rzucać uroki; *** wyobrażenie bóstwa przedstawione przez wizerunek; **** daj mu spokój - EIB; IMP imperativus - tryb rozkazujący

18. Gdy został usunięty* ich trunek**|P, to nurzają2181|INF|ABS się w nierządzie***|PER; rozkochują**** się hańbą7036 jej tarczy4043*****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odejść, zejść z drogi, stronić od, zostać usuniętym; ** to prawdopodobnie mocne, odurzające wino - por. Iz 1,22 Na 1,10 - sens: ich upojenie minie, więc....; P liczba mnoga; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; *** hebraizm: nierządem uprawiają nierząd - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; PER perfectum, czas przeszły; **** kochają kochaniem - perfectum, czas przeszły; ***** być może tarcze to synekdocha władców - por. Ps 47,10 - K&Dᴷ - wtedy: rozkochują się hańbą ich władcy - por. New International Version, EBCᴷ

19. Przygniótł* ich wiatr** swoimi skrzydłami3671 i zawstydzą*** się z powodu swoich krwawych ofiar2077.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - związywać, zamykać, być w niewoli, stłoczyć; ** lub: Duch - por. w. 12 przypis ***; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być rozczarowanym, zażenowanym, wstydzić się

↑↑

Rozdział 5

1. Słuchajcie*|IMP tego2063, kapłani**, zwróć uwagę7181 na to, domu1004 Izraela3478 i nakłoń ucha238|IMP, domu1004 króla4428|A. Bo przeciwko wam jest sąd***, ponieważ staliście1961 się sidłem6341 dla Mispy**** i siecią7568 rozciągniętą6566 nad Taborem*****,Oz 9,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być posłusznym; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** por. Oz 4,4 przypis *****; A rodzajnik określony; *** sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; **** tj. „wieża strażnicza” tu miejscowość koło Gerazy (?) - Rdz 31,49 Sdz 11,11; ***** tj. „kopiec” - charakterystyczna góra na równinie Jezreel - Joz 19,12

2. I rzeź* buntowników** pogłębiliście***, ale ja589 będę karą****|N dla każdego3605 z nich.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zarzynać, bić; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: ktoś odchylający się, burzący się, buntownik, inni: po zmianie wokalizacji ... pogłębiliście dół w Szitim - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić głębokim - Ps 92,5 Iz 7,11; **** lub: karcenie, karanie, chłosta, pouczenie, ostrzeżenie; N nominativ

3. Ja589 znam3045 Efraima669 i Izrael3478 nie jest przede4480 mną ukryty*, bo3588 teraz6258, Efraimie669, uprawiasz nierząd2181. Izrael3478 jest skalany**.Oz 6,4; Oz 7,1; Am 3,2; Am 5,12* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być schowanym, ukrytym, zostać startym, zostać zniszczonym, zostać zgładzonym; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - skalać się, być nieczystym (w sensie seksualnym, rytualnym, przez bałwochwalstwo)

4. Ich uczynki4611 nie dadzą* im zawrócić7725 do swojego Boga, bo3588 duch7307 nierządu2183 jest w ich wnętrzu** i nie znają3045 JHWH.Oz 4,6; Oz 4,11; Oz 4,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, poświęcić, ofiarować, powodować, postawić; ** lub: w głębi, w środku, wewnątrz

5. A pycha* Izraela3478 świadczy6030 przeciwko niemu6440**. I Izrael3478, i Efraim669 upadną3782 z powodu swojej nieprawości***, upadnie3782|KN z nimi też1571 Juda3063.Oz 7,10* lub: wywyższenie, arogancja, buta, duma; ** dosłownie: przed jego obliczem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** deprawacja, nieprawość, wina lub kara; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

6. Ze swoimi owcami* i swoimi wołami1241 pójdą1980, aby szukać** JHWH, ale nie znajdą4672 Go, bo odstąpił***|PAS od nich1992.* lub: drobne bydło, kozły, trzody, stada; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dążyć do czegoś, pragnąć, żądać, wymagać; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odciągnąć, wycofać (się); PAS strona bierna

7. Sprzeniewierzyli* się JHWH, bo3588 napłodzili3205 obcych**|ADJ synów1121, a teraz6258 dzień nowiu*** pożre398 ich oraz ich dziedzictwo****|P.Iz 48,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować zdradziecko, podstępnie, gorszyć; ** hebr.: zur, zarim - l.mn. - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - budzić odrazę, być przybyszem, być obcym w Prz 2,16 5,20 7,5 22,14 o cudzołożnicy; ADJ Adjective - przymiotnik; *** lub: nów, miesiąc (księżycowy), pierwszy dzień miesiąca, coś, co wydarza się co miesiąc - Ps 81,3; **** udział, część, terytorium, obszar; P liczba mnoga

8. Zadmijcie8628|IMP w róg* w Gibei** i w trąbę2689 w Ramie***; krzyczcie7321|IMP w Bet-Awen1007: Wróg za tobą310, Beniaminie****!IMP imperativus - tryb rozkazujący; * hebr.: szofar - róg, róg barani, trąba - Wj 19,16 Kpł 25,9; ** tj. „miasto na wzgórzu” - tu: miasto lewickie ok. 7 km od Jerozolimy - Joz 18,28; *** tj. „wzgórze” - tu: miasto na terytorium Beniamina ok. 8 km od Jerozolimy i na płn.-wsch. od Gibei; **** hebr.: binjamin - „syn prawicy” - syn Jakuba - Rdz 35,18

9. Efraim669 będzie1961 spustoszony* w dniu3117 kary*****. Oznajmiłem3045|KH wśród plemion7626 Izraela to, co pewne****.Iz 28,1-4; Oz 9,11-17* lub: przerażenie, groza, zdumienie, pustkowie, nieużytki; ** lub: nagana, upomnienie, wyrzut, kara, kłótnia, spór; *** tu: o wojnie pomiędzy Judą a Izraelem (?) - por. 1Krl 15,21; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - uczynić trwałym, być wiernym, godnym zaufania

10. Książęta* Judy** byli1961 jak ci, którzy przesuwają5253 granice1366***|PAR|S. Wyleję8210 na nich swój gniew**** jak wodę4325.* lub: władca, wysoki urzędnik, dowódca; ** hebr.: jehudaʰ - „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - syn Jakuba i Lei - Rdz 29,35 tu: o płd. królestwie Judy; *** tj. czyn zakazany Prawem - por. Pwt 27,17; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; S liczba pojedyncza; **** wybuch, wściekłość, gniew

11. Efraim669 jest uciskany6217|PAS|PAR i kruszony7533|PAS|PAR przez sąd*, gdyż3588 zaczął2974 chodzić1980 za310 rozkazami** ludzi.PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; ** lub: nakaz, zarządzenie, wyrocznia (?) - tu i Iz 28,10.13

12. A ja589 będę dla Efraima669 jak mól****, a dla domu1004 Judy3063 jak próchnica*****.* lub: ćma, mól ubraniowy; *** metafora powolnego, lecz nieuchronnego zniszczenia - Iz 51,8 Ps 39,11; ** zgnilizna, zepsucie

13. I ujrzał7200 Efraim669 swoją chorobę*, a Juda3063 swoją ranę**, i poszedł1980 Efraim669 do Asyrii*** i posłał7971 do króla Jareb****. Ale on1931 nie będzie zdolnym***** was uzdrowić7495 ani uleczyć1445|HAP waszej rany420.2Krl 15,9; 2Krl 16,7-9; Oz 7,11; Oz 8,9; Oz 12,1; Oz 10,6; Oz 14,13* lub: cierpienie, poważna, chroniczna choroba; ** wrzód; *** tj. „krok” - starożytne państwo semickie w płn. Mezopotamii; **** przydomek nadany królowi Asyrii „walczący” tu i Oz 10,6 - całkowita zależność od Asyrii w latach 738-732 p.n.e. - Izrael, Juda - 735-732; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć górę nad, zwyciężyć, wytrwać, mieć moc; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

14. Bo3588 ja595 będę dla Efraima669 jak lew7826, a dla domu1004 Judy3063 jak lew młody*. Ja595, ja595 sam rozszarpię2963 i odejdę1980; uniosę5375, a nikt ich nie369 wyratuje**.Ps 7,2; Ps 50,22; Oz 13,7; Am 3,4; Am 5,14* lew to symbol siły - Iz 5,29 Am 1,2 3,8 2,12 Na 2,12-13; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, odzyskać, wyzwolić - Oz 2,10

15. Pójdę1980 i powrócę7725 do swojego miejsca*, aż do5704 czasu, gdy834 uznają swoją winę** i zaczną szukać*** mojego oblicza6440. W ich1992 utrapieniu**** będą o mnie zabiegać7836.Pwt 32,39; Ps 30,5* tj. do nieba - por. Ps 14,2 18,7-10 Iz 18,4 Mi 1,3; ** lub: być winnym, być oskarżonym; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, dążyć do czegoś, pragnąć, żądać, wymagać, prosić; **** trudne położenie, niedola, wąski

↑↑

Rozdział 6

1. Chodźcie1980|IMP i wróćmy*|COH do JHWH, Tak3588, On1931 nas rozszarpał2963 i On nas uzdrowi7495; uderzył**|JUS, ale nas opatrzy2280.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, szturchać, bić, biczować, atakować, ujarzmiać, pokonywać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)

2. Ożywi* nas po dwóch dniach3117, w trzecim dniu** nas podniesie*** i będziemy żyli2421 przed Jego obliczem****.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przywrócić do życia, wskrzesić, odrodzić; ** idiom: po określonym czasie - por. Sdz 11,4 - WBCᴷ; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wznosić, budować, wzbudzić, utwierdzać; **** przed, twarz, powierzchnia

3. Poznajmy3045|COH i starajmy*|COH się usilnie poznać3045 JHWH. Jego nadejście** jest pewne***|PAR jak świt7837, przyjdzie935 do nas jak deszcz1653, jak późny deszcz**** zraszający, jak ulewa***** na ziemię776.Ps 19,6; Iz 2,3; Mi 4,2COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; * dosłownie: ścigać, zmusić do ucieczki, gonić, chodzić za kimś, pilnie śledzić; ** czynność lub miejsce wyjścia, wypłynięcia, wschód; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ustalonym, być niewzruszenie ustanowionym, być prawidłowo ustalonym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** deszcz późny lub wiosenny (marzec, kwiecień) występujący przed zbiorami - Pwt 11,14 Hi 29,23 Jr 3,3 5,24; ***** deszcz wczesny, jesienna ulewa - od końca października do początku grudnia tu i Pwt 11,14 Jr 5,24

4. Co4100 mam ci uczynić*, Efraimie669? Co4100 mam ci uczynić6213, Judo3063? Przecież3588 wasze miłosierdzie** jest jak obłok6051 poranny1242 i jak rosa2919 szybko*** znikająca****|PAR.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pracować, wykonywać, używać, przygotować, składać ofiarę, doglądać czegoś, zarządzać, postanawiać; ** dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wstawać bądź rozpoczynać wcześnie - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odchodzić, iść dalej, przyjść; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

5. Dlatego5921 strong:H3651 ciosałem* ich przez proroków**, zabijałem2026 ich słowami*** moich ust6310, a moje orzeczenia**** jak światłość wzejdą3318 nad tobą.1Sm 15,32-33* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rąbać, podzielić, rozłupać; ** dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi - por. ro’eh - widzący - 1Sm 9,9; *** lub: wypowiedź, mowa, słowo, powiedzenie, obietnica, nakaz; **** por. Oz 2,19 przypis ***

6. Bo miłosierdzia2617 pragnę*, a nie krwawej ofiary2077 i poznania** Boga430 – bardziej niż ofiar całopalnych5930.Oz 4,1; Mt 9,13; Mt 12,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, mieć przyjemność w, pragnąć, zachwycać się czymś, być ochoczym; ** mądrość, wiedza

7. Ale oni1992 podeptali5674 moje przymierze* jak Adam**, właśnie wtedy******* mi się sprzeniewierzyli*****.* hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; ** imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, mężczyzna, mała miejscowość w dolinie Jordanu - Joz 3,16; *** lub: tam, wtedy; **** lub: O, jak mi się sprzeniewierzyli - EIBᴷ; ***** por. Oz 5,7 przypis *

8. Gilead* jest miastem7151 czyniących6466|PAR nieprawość**, naznaczone6123 krwią1818.* określenie obszaru różnie definiowanego w zależności od kontekstu - górzyste tereny na wsch. od Jordanu na płd. od rzeki Jarmuk - Joz 22,9-15 1Krl 10,33; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult - Lb 23,21

9. I jak zaczajone* na człowieka376 bandy**, zgraja2267 kapłanów3548 morduje7523 na drodze1870 do Sychem***, tak3588 popełniają6213 czyny niegodziwe****.Jr 7,9-10; Ez 22,9; Ez 23,27; Oz 2,10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czekać, czekać w zasadzce, zwlekać, wyczekiwać; ** lub: grupa, gromada, oddział, napaść; *** hebr.: Szekem - miasto pomiędzy górą Ebal a górą Gerazim, miejsce schronienia - Joz 20,7 1-sza stolica Królestwa Płn.; **** lub: pomysł, plan, rozwiązłość - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek Tak, przeprowadzają (swój) ohydny plan - EIB

10. Widziałem7200 w domu Izraela3478 okropności*: Jakiż8033 nierząd2184 u Efraima669! Splamił** się Izrael3478!Jr 5,30-31; Jr 23,14; Oz 2,10; Oz 5,3* lub: coś strasznego, obrzydliwego, ohydnego - Jr 5,30; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - skalać się, być nieczystym (w sensie seksualnym, rytualnym, przez bałwochwalstwo)

11. Także1571 dla ciebie, Judo3063, wyznaczone* jest żniwo7105**, gdy odwrócę7725 niewolę7622 mojego ludu***.So 2,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć (ręce na) ustawiać, rozmieszczać, wyznaczać,; ** możliwe znaczenie negatywne - por. Jl 3,13 Jr 51,33; *** w. może być traktowany jako początek rozdziału 7 (?)

↑↑

Rozdział 7

1. Gdy uleczę* Izraela3478, wtedy zostanie ujawniona1540|KN nieprawość** Efraima669 i niegodziwość*** Samarii****, bo3588 popełniają6466 oszustwa8267; złodziej1590|CW nadchodzi935, a banda1416 uderza***** na zewnątrz2351.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uzdrawiać; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; *** zło, udręka, niedola, przeciwność losu, nieszczęście; **** tj. „góra czat” - region związany z płn. królestwem 10 plemion Izraela, stolica płn. królestwa 50 km na płn. od Jerozolimy, 10 km od Sychem; CW conjunctive waw; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zdzierać, obnażać, ściągnąć (czyjąś ochronę)

2. I wcale* nie myślą559** w swoim sercu***, że ja pamiętam2142 o całej3695 ich niegodziwości7451; wkrótce6258 ich czyny4611 osaczą**** ich i będą1961 przed moim obliczem6440.Ps 25,7; Jr 14,10* lub: nie, właściwie nie, inaczej; ** dosłownie: mówić w sercu; *** hebr.: lebab - wewnętrzny człowiek, umysł, wola, serce, rozum, wiedza, pamięć, sumienie - por. hebr.: leb; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obracać się, chodzić dookoła, obchodzić, zbliżać się

3. Króla4428 rozweselają* swoją niegodziwością7451, a książąt8269 swoimi kłamstwami3585.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powodować radość, unosić się radością, promienieć

4. Wszyscy3605 cudzołożą5003, są jak ten3644 rozpalony1194 piec*. Piekarz644|M|PAR przestaje** czuwać*** nad roznieceniem5782 ognia; po zaczynieniu5782 ciasta1217 czeka aż do5704 jego zakwaszenia2556.Jr 9,2; Jr 23,10* lub: naczynie na ogień, przenośny piec, tu duży piec na dworze królewskim (?) - por. 1Sm 8,13 Jr 37,21, metaforycznie - żar pieca odzwierciedla siłę pożądania (?) - por. proces wypieku w Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; M rodzaj męski; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaprzestać, odpocząć, zaniechać (pracy); *** domyślnie nad procesem wypieku stąd: stan Izraela jest - „na wpół upieczony” - por. w. 8 i 2Krl 15,30

5. W uroczystym dniu3117 naszego króla4428 książęta8269 uczynili go chorym*** od bukłaka2573 wina3196. Wyciąga4900*** swoją rękę3027 przeciwko854|GES szydercom****|PAR.Iz 28,1; Iz 28,7-8* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić obolałym, chorym, rozchorować się, smucić się; ** emend.: rozchorowali się, gorączką - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** domyślnie: król - tu: akt przemocy lub gest okazania łaski (?) - WBCᴷ, ... rękę po wino - KULᴷ; GES Gessenius Hebrew and English Lexicon; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pogardzać, wyśmiewać się, mówić butnie; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

6. Gdy3588 podeszli7126, ich serce3820 jak piec* płonie w ich spisku693. Piekarz644**|PAR uśpiony3462|ADJ przez całą3605 noc3915. Rankiem1242 – rozpalony***|PAR on1931 jak płomień3851 ognia784.Wj 3,2* por. w. 4 przypis * - przedmiotem pożądania może być zmiana władzy - por. historię śmieci królów izraelskich z ręki zamachowców za czasów prorokowania Ozeasza - 2Krl 15,10-25; ** przy innej wokalizacji - ich gniew ...; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ADJ Adjective - przymiotnik; *** zacząć się palić, być zapalonym, trawić, (ogniem), gniewać się, metaforycznie o Bogu i ludziach

7. Wszyscy3605 są rozpaleni* jak piec8574 i pożerają** swoich sędziów***|PAR; wszyscy3605 ich królowie4428 upadli5307. Nikt wśród nich nie369 wołał****|PAR do mnie413.Ps 21,9; Oz 13,10* lub: być ciepłym, stać się ciepłym, metaforycznie być namiętnym; ** lub: jeść, żreć, pochłaniać (o ogniu), trawić, wyniszczać; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozstrzygać spór, sprawować sąd; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** krzyczeć

8. Efraim669? On1934 zmieszał* się wśród narodów; Efraim669 stał się** jak podpłomyk*** nieobrócony2015****.* tu: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - wymieszać się między innych koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zanikać - Rdz 11,7; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać; *** lub: krążek lub placek (chleba), placek pieczony na kamieniach; **** por. w. 4 przypis ***

9. Obcy*|ADJ pochłonęli398 jego siłę3581, a on1931 o tym nie wie3045; nawet1571 siwizna** go przyprószyła***, a on1931 o tym nie wie3045.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - budzić odrazę, być przybyszem, być obcym; ADJ Adjective - przymiotnik; ** wiek, siwa głowa, starość; *** dosłownie: rzuciła się na niego - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

10. I pycha* Izraela3478 świadczy6030 przeciwko niemu**, lecz nie nawracają7725 się do JHWH, swojego Boga ani Go w tym2063 wszystkim3605 nie szukają***.Iz 9,9; Am 4,6; Oz 5,4* lub: wywyższenie, arogancja, buta, duma; ** dosłownie: na obliczu jego; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pragnąć, prosić, dążyć do czegoś, żądać

11. I stał1961 się Efraim jak naiwna* gołębica3123 bez369 rozumu3820**. Przyzywają*** Egipt, poszli1980 do Asyrii804.* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość; ** por. Oz 4,11 przypis ***; *** w. 7 przypis ****

12. Gdy834 tak834 chodzą1980, rozciągnę6566 na nich swoją sieć*, ściągnę3381 ich jak ptactwo5775 niebios8064; ukarzę** ich, według tego, co usłyszano***|N|S na ich zgromadzeniu****.* lub: siatka, sidło, metafora: o przywódcach prowadzących do grzechu, o sądzie; ** tu: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - karać, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - napominać, pouczać, utrzymywać w karności; *** lub: doniesienie, posłuchanie, relacja; N nominativ; S liczba pojedyncza; **** zebranie, tłum, banda, całość grupy, wspólnota

13. Biada* im, bo3588 uciekli5074 ode mnie! Zguba** im, gdyż3588 zbuntowali*** się przeciwko mnie. Ja595 odkupię6299 ich, lecz oni mówią1696 kłamstwa**** przeciwko mnie.Jr 51,9; Mt 23,37* lub: biada! ach! - przejmujący okrzyk bólu bądź rozpaczy; ** lub: spustoszenie, gwałt, zniszczenie; *** buntować się, naruszać (Prawo), wzniecać bunt; **** fałsz, coś zwodniczego

14. I nie wołają* do mnie ze swojego serca3820, gdy3588 jęczą** na5921 swoich łożach4904. Nad zbożem1715 i moszczem8492 się gromadzą*** – odstępują5493 ode mnie.Am 2,8* lub: wołać (na pomoc), krzyczeć, zawołać (w potrzebie); ** lub: zawodzić, płakać, wyć, lamentować; *** koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - szukać gościny u..., zebrać się - może dotyczyć kultu bóstw urodzaju - por. Pwt 14,1 1Krl 18,28 Jr 16,6 41,5 47,5

15. A ja589 ćwiczyłem* i wzmacniałem2388 ich ramiona2220**, a oni obmyślają*** zło7451 przeciwko413 mnie.Oz 11,3; Na 1,9* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - utrzymywać w karności, karcić, chłostać, pouczyć, wychowywać, nauczać; ** metafora o charakterze militarnym - por. Wj 17,8-13 32,11 Ps 18,35 44,4; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - planować, rozważać

16. I zawrócili7725 lecz nie3808 w górę*. Są1961 jak łuk7198 z rozluźnioną** cięciwą; ich książęta8269 polegną5307 od miecza2719 za zuchwałość*** ich języka3956. To2097 będzie ich pośmiewiskiem**** w ziemi776 Egiptu4714.Ps 12,3-4; Ml 3,13-14* lub: powyżej, nad, w górę, na wysokości, ktoś najwyższy - stąd: nie do Najwyższego - Biblia Gdańska, EIBᴷ - Oz 11,7; ** dosłownie: luźny - Ps 78,56-57; *** dosłownie: przeklęty, gniew, przeklinanie przeciwko Bogu; **** lub: drwienie, szydzenie, jąkanie

↑↑

Rozdział 8

1. Przyłóż róg7882* do413 swoich ust**. Jakby orzeł5404 nad5921 domem1004 JHWH! Gdyż przestąpili5674 moje przymierze*** i przekroczyli**** moje Prawo*****.Pwt 28,49* por. Oz 5,8 przypis *; ** lub: dziąsła, podniebienie; *** sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - buntować się, wzniecać bunt; ***** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób

2. Do mnie wołają*: Mój Boże – znamy** Cię – my Izrael3478Oz 7,14* por. Oz 7,14 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, poznawać, uznać, rozważać, wiedzieć

3. Ale Izrael3478 odtrącił2186 dobro*. Wróg341 go ściga**.Oz 3,7* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmusić do ucieczki, gonić, śledzić, prześladować

4. Oni1992 ustanawiają* królów, ale nie3808 ze mną; wybierają** książąt, ale bez3808 mojej wiedzy3045. Ze swojego srebra3701 i złota2091 czynią6213 sobie bożki***, by4616 dorobić się zniszczenia****.Wj 32,4; Oz 2,8; Oz 13,1-2; Oz 13,10-11* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że ktoś będzie panował; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zachowywać się jak książę, rządzić, panować, koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - panować nad; *** wyobrażenie bóstwa przedstawione przez wizerunek; **** dosłownie: zostać odciętym, zostać ściętym, być żutym, ponieść fiasko

5. On* odtrącił2186 twojego cielca**, Samario8111***! Mój gniew**** zapłonął2734 przeciwko nim. Jak5704 długo4970 nie będą***** oczyszczeni******?1Krl 12,28; Ps 19,13; Jr 13,27* tu: domyślnie wtrącenie proroka; ** tj. młody byk; *** Oz 7,1 przypis ****; **** lub: nos, gniew, metaforyczne - fuknąć gniewnie; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wytrwać, mieć moc, być zdolnym; ****** lub: niewinność, czystość, biel zębów

6. Tak3588 to z Izraela3478! A on1931*? Rzemieślnik** go wykonał6213 i nie jest on1931 bogiem430. Owszem3588, cielec5695 Samarii8111 rozleci*** się w drzazgi****.Oz 13,2* domyślnie cielec; ** tj. rzemieślnik pracujący w drewnie lub w metalu; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, stać się, trwać; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: drzazgi, fragmenty, odpryski (?)

7. Tak3588, sieją2232 wiatr* – i będą zbierać7114 wicher**. Nie ma369 zboża***. Kłos6780 nie wyda6213 mąki7058, a choćby194 wydał6213, obcy**** ją pochłoną1104.Iz 66,15; Na 1,3* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr; ** nawałnica, burza; *** tj. dojrzałe (do żniw) zboże, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - nie ma dla niego zboża; **** por. Oz 5,7 przypis **

8. Izrael został pochłonięty1104|KN|PER, wkrótce* staną1961 się wśród narodów** jak zbyteczny sprzęt*** – nikt go nie369 pragnie****.KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PER perfectum, czas przeszły; * por.: Oz 2,10 przypis *; ** poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; *** lub: przedmiot, przyrząd, jarzmo, naczynie, zbiornik, czółno; **** lub: ...w (nim) upodobania rozkosz, tęsknota, pożądanie

9. Bo3588 oni1992 odeszli* do Asyrii804! Dziki**, osamotniony909 osioł6501! Efraim669 najął*** sobie kochanków158!Hi 24,5; Ps 104,11; Jr 2,23-25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, iść za, wycofać się; ** dzikie osły żyją w stadach; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - najmować (nierządnicę), okazywać miłosne względy, dawać prezent, rekrutować, otrzymać dar za miłość

10. Ale3588 choć1571 dają* prezenty wśród narodów1471, wkrótce** zbiorę*** ich na sąd**** i zaczną***** maleć****** pod brzemieniem******* króla4428 książąt8269********.Jr 42,2* lub: najmują się - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - w. 9 przypis ***; ** por.: Oz 2,10 przypis *; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zbierać razem, zabierać; **** por. Jl 4,2 So 3,8 Oz 9,6; ***** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pozwalać na znieważenie; ****** niewielka liczba, mało, trochę; ******* hebr.: masa - ciężar, brzemię, ładunek, wypowiedź - słowo często rozpoczynające wypowiedź proroka - Iz 13,1 Jr 20,9 Na 1,1lub: książęta rozwiążą nieco z ciężaru króla - EIBᴷ; ******** idiom(?): potężnego króla - Iz 10,8 - por. EBCᴷ

11. Tak3588! Efraim669 namnożył* ołtarzy4196, by grzeszyć**; te ołtarze4196 stały1961 się dla niego powodem grzechu2398.Pwt 12,5; 2Krl 15,20; 2Krl 17,4; Oz 8,10; Oz 9,6; Oz 10,1; Oz 12,11* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pomnażać, zwiększać (ponad miarę), mieć wiele do zrobienia, znacznie przekroczyć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chybić celu bądź słuszności i obowiązku, ponieść winę, utracić, krzywdzić, obrażać

12. Napisałem3789 dla niego liczne7230* moje Prawa8451, uważali** je za3644 coś obcego2114.* tu: qere wyryć, opisać na piśmie, zarejestrować, zanotować, ogłosić, wg ketiv - napisałem; ** tu: qere, wg ketiv dziesięć tysięcy - czyli miriadakoniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać policzonym, zostać obliczonym, zostać przypisanym, zostać pomyślanym, być szanowanym

13. Ofiary* z moich darów** składają w ofierze2076, mięso*** – i jedzą398 je! JHWH nie ma w nich upodobania****. Wspomni2142 wkrótce***** ich nieprawość5771 i ukarze****** ich za grzechy2403. Oni1992 powrócą7725 do Egiptu4714.* hebr.: zebah - ofiara, ofiara wspólnotowa - Pwt 26,14; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: ofiara, dar; *** hebr. basar - ciało, skóra - Ps 102,6 mięso, pożywienie 1Sm 2,13 krewni, w idiomie: wszelkie ciało - każdy człowiek - Za 2,13 przypis **; **** być łaskawym, życzliwym; ***** por. Oz 2,10 przypis *; ****** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, szukać, karać, odwiedzać

14. Bo3588 zapomniał7911 Izrael3478 o swoim Stwórcy*|PAR i pobudował1129 świątynie**|P, a Juda3063 pomnożył7235 miasta5892 warowne***|ADV. Ale ja589 poślę7971 ogień784 na jego miasta5892 i pożre398|3P jego pałace****.Iz 9,9; Jr 17,27; Oz 2,14; Oz 4,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pracować, czynić, wykonywać, używać, zarządzać, postanawiać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** pałace - tu: o pogańskich świątyniach; P liczba mnoga; *** sekretne, tajemne, rzeczy niedostępne; ADV adverb - przysłówek; 3P trzecia osoba l.mn.; **** cytadela, twierdza

↑↑

Rozdział 9

1. Nie raduj* się, Izraelu3478, nie wesel** się jak inne ludy5971, bo uprawiasz nierząd2181 wobec5921 swojego Boga i kochasz157 zapłatę*** nierządnicy na wszystkich3605 klepiskach1637 zboża1715.Iz 22,12-13; Oz 10,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; ** tj. stan szczęścia w przeciwieństwie do wcześniejszego stanu smutku - por. Hi 3,22 Ps 43,4 65,12; *** cena - Pwt 23,18 Iz 23,17

2. Klepisko* i prasa** nie wykarmi7462 ich, a moszcz8492 w niej*** zawiedzie****.* lub: stodoła, puste miejsce; ** tj. tłocznia wina, kadź; *** domyślnie moszcz płynący z prasy choć w hebr. prasa jest rodzaju męskiego; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - fałszywie zaprzeczać, rozczarować, zawodzić

3. Nie będą mieszkać* w ziemi776 JHWH, lecz Efraim wróci7725 do Egiptu4714, a w Asyrii804 będą jedli398 pokarm nieczysty2931.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, być ustawionym, zostawać, mieć siedzibę

4. Nie będą wylewali5258* wina3196 w ofierze dla JHWH i nie będą zastawiać** dla Niego swoich ofiar2077 krwawych. Bo one są dla nich niczym chleb3899 żałoby***; wszyscy3605 jedzący398 go staną się nieczyści2930. Tak3588, ich chleb będzie tylko dla ich gardeł5315**** – nie wejdzie935 do domu1004 JHWH.Lb 19,11-14; Pwt 26,12-14* tj. składać ofiary z płynów - Wj 29,38-41 Kpł 23,12-13 Lb 15,5-12; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dawać w zastaw, zobowiązać się, być przyjemnym; *** tj. chleb znajdujący się w domu zmarłego uważany z tego powodu jako nieczysty - por. jednak opis smutku w Jr 16,7 Ez 24,16-17; **** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, umysł, pragnienie, żądza, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *

5. Co4100 będziecie robić6213 w uroczysty4150* dzień3117 i w dzień święta** JHWH?1Krl 12,42; Iz 10,3; Jr 5,31; Oz 2,11; Jl 1,13* lub: w dzień zgromadzenia - tj. święto namiotów (?) - Kpł 23,29; ** tu określenia synonimiczne

6. Bo3588 oto2009 poszli1980 z powodu spustoszenia*. Egipt4714 ich zgromadzi**, a Memfis*** ich razem pogrzebie6912|KP. Upragnione**** ich srebro3701 odziedziczy3423 oset*****, a w ich namiotach168 – głóg******.Iz 5,6; Iz 7,23; Iz 34,14* lub: gwałt, zniszczenie, ruina; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zbierać razem, zabierać; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: „przystań dobra”, hebr.: Mof - stolica Egiptu położona na zach. brzegu Nilu, 21 km na płd. od dziś. Kairu, miejsce ogromnego cmentarzyska - WBCᴷ; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; **** lub: coś pożądanego, coś miłego; ***** pokrzywa, oset - duża, kłująca, odporna roślina rosnąca dziko w ruinach; ****** ciernie

7. Nadeszły* dni3117 nawiedzenia**! Nadeszły935 dni3117 zapłaty7966! Izrael3478 – poznają3045, czy prorok5030|A jest głupcem***, a człowiek376 ducha****|A – szalonym7696, z powodu5921 twojej wielkiej7230 nieprawości***** i ogromu7227 wrogości******.1Krl 9,11; Jr 29,26; 1Kor 2,15* lub: nadchodzą; ** kara, przegląd; A rodzajnik określony; *** kpiarz, ktoś kłótliwy, rozwiązły; **** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, oddech, życie; ***** lub: przewrotność, deprawacja, wina lub kara za nieprawość; ****** nieprzyjaźń, prześladowanie, tylko tu i w. 8

8. Pilnuję*|PAR Efraima669 wraz z moim Bogiem430. Prorok** jest sidłem6341 ptasznika*** na wszystkich3605 jego**** drogach1870*****; wrogość4895 panuje w domu1004 jego Boga******.Prz 29,5; Jr 6,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trzymać straż, szpiegować; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** tu: wariant za kodeksem Aleppo; *** tj. hodowca ptaków; **** domyślnie Efraima (?); ***** tu: o sposobie życia - Oz 2,6 przypis *; ****** boga

9. Pogrążyli się głęboko6009*|KH w zepsuciu**, jak za dni Gibea1390***. On zapamięta2142 ich nieprawości5771, ukarze**** ich za grzechy2403.* lub: pogłębili czynienie nieprawości - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek tu jako hendiadys - są głęboko zepsuci; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zrujnować, wypaczyć, postępować niegodziwie; *** tj. „miasto na wzgórzu” - miasto lewickie w ziemi Beniamina - por. dzieje Izraela w Sdz 19-21; **** nawiedzić - Oz 8,13 przypis ******

10. Znalazłem* Izraela3478 jak niedojrzałe winne grona6025 na pustyni4057, widziałem7200 twoich ojców1 jak wczesną figę** na figowcu w jego początku***. Lecz oni1992 poszli935 do Baal-Peor**** i oddali5144|KN się hańbie*****, i stali1961 się obrzydliwi****** jak ich ukochanie157*******.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spotkać, odnaleźć; ** tj. pierwsza dojrzała figa, wczesna figa, tu i Mi 7,1; *** tj. coś pierwszego, początek, coś najlepszego -Rdz 1,1; **** lub: Baal z Peor - jako podkreślenie miejsca kultu bożka Baala - tu: jako miejsce wstydu - Lb 25,2 Pwt 4,3 Ps 106,28; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ***** lub: wstyd, tu: jako synonim - Baala; ****** coś odrażającego, coś ohydnego, coś, czego się nie znosi, ohyda, bożek; ******* tj. podmiot ich miłości - Baal

11. Jak ptak5775 uleci5774 chwała* Efraima669 bez narodzin3205 i bez łona990, i bez poczęcia2032.* lub: splendor, majestat, duma, godność - por. Oz 4,7

12. Tak3588, choćby518 odchowali* swoich synów1121, osierocę** ich i nie będzie człowieka***|S. Bo3588 też1571 biada**** im, gdy się od nich1992 odsunę5493!* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - sprawiać wzrost, czynić wielkim, potężnym, wywyższać; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić bezdzietnym, spowodować bezpłodność, przejawiać bezpłodność, poronić; *** dosłownie: od człowieka, hebr.: adam - człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, imię Adam; S liczba pojedyncza; **** tj. okrzyk bólu bądź rozpaczy

13. Efraim669, tak jak834 widziałem7200, jestjak Tyr* przesadzony8362 na łąkę**. Efraim669 jednak*** będzie musiał wyprowadzić3318|KH swoich synów1121 na zabicie****|PAR.* tj. „skała” - miasto fenickie na wybrzeżu M. Śródziemnego, tekst różnie tłum.: EIB - (skazany) na oblężenie (on) zasadzony na niwie Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski - z dzieci swych czyni zwierzynę; ** lub: siedziba, miejsce przebywania pasterzy bądź stad, pastwisko; *** hebr.: waw; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; **** na rzeź, do mordercy - por. Pwt 12,31 2Krl 17,17 Ez 16,5 - KULᴷ; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

14. Daj*|IMP im, JHWH, co4100 masz im dać5414! Daj5414|IMP im niepłodne**|PAR łono7358 i wyschnięte6784 piersi7699.Rdz 49,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poświęcić, ofiarować, powodować, postawić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - poronienie; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

15. Cała3605 ich niegodziwość7451 jest w Gilgal*. Tak3588, tam8033 ich znienawidziłem**. Z powodu5921 zła*** ich uczynków4611 wyrzucę**** ich z mojego domu1004*****, nie chcę ich już więcej3254|JUS miłować160|INF. Wszyscy3605 ich książęta8269 to buntownicy******.Pwt 21,18; Ef 2,2* tj. „krąg kamieni” - por. Am 4,4 5,5; ** nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić się; *** zła jakość, zła cecha, smutek; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odpędzić, przegnać; ***** może dotyczyć całej ziemi - por. w. 8 i Oz 8,1; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ****** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być upartym, być krnąbrnym

16. Efraim669 został powalony*, ich korzeń8328 usechł3001, nie1077 wydają** już owocu6521. Nawet1571 jeśli3588 zrodzą3205, to uśmiercę4191|KH umiłowane*** dzieci ich łona990.Oz 5,2; Ez 24,21* lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - otrzymać cios, być pobitym, zostać zgładzonym, zostać porażonym (chorobą lub śmiercią); ** dosłownie: zużywać się, schyłek, bez nie; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; *** lub: coś pożądanego, coś miłego - w. 6

17. Mój Bóg ich odrzuci*, bo Go nie słuchali** i będą1961 tułaczami***|PAR wśród narodów1471.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odmawiać, wzgardzać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać nieposłuszeństwo; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wycofywać się, uciekać, odchodzić, błąkać się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

↑↑

Rozdział 10

1. Izrael3478 to płodna*|PAR winorośl1612, dla siebie przynosi7737 owoc6529. Im więcej7230 jego owocu6529, tym więcej** stawiania ołtarzy4196, a im obfitsza*** była jego ziemia776, tym piękniejsze**** wystawiał stele*****.1Krl 14,23; Iz 5,1-7; Ez 15,1-6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - opróżnić, spustoszyć, metaforycznie uczynić jałowym, być bujnym, mnożyć się, być nawodnionym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić licznym, mieć wiele, pomnażać, zwiększać (ponad miarę); *** lub: dobrobyt, zamożność, obfitość; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić radość, czynić dobrze komuś uczynić coś dobrym bądź należytym, bądź pięknym; ***** tj. filar, pamiątkowy kamień, grobowiec ze stelą - tzw. macewy - por. Rdz 28,18nn 31,13.45.51 Wj 24,4

2. Ich serce* jest podzielone**, teraz*** okażą się winni****. On1931 skręci kark6202*****|KQ ich ołtarzom4196 i spustoszy7703 ich stele4676.1Krl 18,21; So 1,5; Mi 5,13* lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podzielić, złupić, być gładkim, śliskim - stąd: nieszczere; *** wkrótce - Oz 2,10 przypis *; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - naruszyć prawo, być winnym, być oskarżonym; ***** por. Wj 1313, Pwt 21,4 Iz 66,3; KQ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu

3. Tak3588 teraz6258 powiedzą559: Nie ma369 króla4482 dla nas587, gdyż3588 nie baliśmy* się JHWH, a król4482 – co4100 dla nas587 uczyni6213?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - lękać się, być przejętym bojaźnią, czcić, szanować

4. Wypowiadają1966* słowa1697, by przysięgać**|INF|ABS daremnie***, by zawierać3772|INF|ABS przymierze1285. I jak trujące**** winogrona rozplenia***** się sąd****** na bruzdach8525 pola7704.Pwt 31,16-17; 2Krl 17,3-4; Ez 17,13-19* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - obiecywać, mówić, tu idiom: wypowiadają puste słowa - EIBᴷ; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przysięgać, składać ślub (Bogu), przeklinać; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; *** lub: fałszywie; **** żółć, jad, gorycz, trucizna - Pwt 32,32; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kiełkować, wypuszczać pędy; ****** decyzja prawna, wyrok, słuszność

5. O cielca*|P|M|K&D Bet-Awen** drżą*** mieszkańcy7934|S Samarii8111|F. Bo3588 lamentuje**** nad1591 nim – jego lud5971|M i jego kapłani*****, radujący1523 się nad5921 nim, nad5921 jego chwałą******|M – bo odeszła******* od niego|M.* tj. jałówka - Rdz 15,9; P liczba mnoga; M rodzaj męski; K&D Keil and Delitzsch Old Testament Commentary; ** tj. „dom próżności” - Oz 4,15 przypis ****; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - bać się, być ogarniętym bojaźnią, wszcząć spory; S liczba pojedyncza; F rodzaj żeński; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - opłakiwać, biadać; ***** kapłan bałwochwalca, gorliwiec, ktoś podekscytowany - tu i 2Krl 23,5 So 1,4; ****** lub: splendor, duma; ******* iść na wygnanie, do niewoli

6. Również1571 i on853* zostanie zaprowadzony2986 do Asyrii804 jako dar** dla króla4428 Jareb***. Efraim669 okryje się hańbą****, a Izrael3478 będzie się wstydził954 z powodu swojego planu6098 strong:H6097*****|S.1Sm 4,11; 1Sm 5,1; 2Sm 5,21; 2Sm 12,30* dotyczy cielca z w. 5; ** lub: danina, prezent, ofiara z mięsa, z ziarna; *** tj. „walczący” - Oz 5,13; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wstyd; ***** hebr.: ‘ecaʰ - zamysły, drzewa - Jr 6,6 stąd: za swojego bożka - por. EIBᴷ; S liczba pojedyncza

7. Samaria8111 zostanie wycięta***, jej król4428 jak piana*** na powierzchni**** wody4325.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być odciętym, być niegodnym; ** tj. lata 722-732 p.n.e. - por. 2Krl 17,4-6; *** lub: drzazga, piana, kawałek drzewa; **** lub: twarz, oblicze, obecność, osoba, powierzchnia (ziemi)

8. Wyżyny1116* Awen205 zostaną zniszczone** – grzech2403 Izraela3478. Cierń*** i oset**** wyrośnie na5921 ich ołtarzach4196. I powiedzą559 do gór2022: Przykryjcie*****|IMP nas, a do pagórków1389: Padnijcie******|IMP na5921 nas.Iz 2,10; Iz 2,21; Iz 32,13; Jr 8,3; Jr 12,13; Łk 23,30; Obj 6,16; Obj 9,6* gra słów z w. 5. - wyżyny próżności; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać zniszczonym, zostać spustoszonym, zostać unicestwionym; *** lub: ciernisty krzew - Rdz 3,18; **** ciernie - Rdz 3,18; ***** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ukryć, odziać, rozciągnąć na, ogarnąć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ****** lub: upaść, paść (o gwałtownej śmierci), paść na twarz

9. Od dni3117 Gibea1390* grzeszyłeś2398, Izraelu3478. Tam powstaliście**. Czy nie dosięgnie5381 ich w Gibea1390 wojna*** przeciwko5921 synom1121 nieprawości****|HAP?* por. Sdz 16-19; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, zajmować stanowisko, wystąpić; *** lub: bitwa; **** niesprawiedliwość, niegodziwość - tu najprawdopodobniej przypadek przestawienia głosek - metatezy - WBCᴷ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

10. Z* mojej woli** ukarzę*** ich; zbiorę622 przeciwko5921 nim ludy5971, by ich związać****|INF za ich podwójną8147 nieprawość5868*****|P.* dosłownie: w mojej ....; ** lub: pragnienie, pożądliwość - Pwt 12,18; *** lub: karać, napominać, pouczać, utrzymywać w karności; **** lub: krępować, okiełznać, rozpoczynać bitwę, przypuszczać atak; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ***** tu: qere, wg ketiv - dwoje oczu - por. EIBᴷ WBCᴷ; P liczba mnoga

11. A Efraim669 jest wyćwiczoną*** jałówką5697, lubiącą157|PAR młócić1578. Lecz ja589 przełożę*** jarzmo nad pięknem**** jej karku6676. Zaprzęgnę***** Efraima669! Juda3063 będzie orał2790, a Jakub****** za nim bronował7702.* metafora uczenia pracy krów od lżejszych do cięższych prac (?) - por. Pwt 25,4 Jr 50,11 2Sm 24,22 1Krl 19,19 Jr 4,3; ** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być uczonym, być szkolonym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, przez, podróżować, opuszczać, popychać; **** dobroć, mienie, urodziwość; ***** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że ktoś jedzie, powodować ciągnięcie; ****** tj. „trzymający piętę”, tu nazwa własna 12 plemion Izraela

12. Zasiejcie2232|IMP dla siebie859 sprawiedliwość6666, zbierajcie*|IMP plon** zgodnie z*** wiernością****, orzcie*****|IMP dla siebie859 ugór*****. A czas6256 już by szukać1875 JHWH, aż5704 przyjdzie935 i spuści****** na was deszcz prawości6664.Prz 13,23; Iz 44,3; Iz 45,8; Oz 4,1; Oz 6,3; Oz 12,6IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zbierać żniwo; ** lub: usta, kraniec, szczelina, zgodnie z, według, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - ... na ustach miłości, EIB - według wierności; *** dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość; **** rozbić, świeżo zaorać bądź uprawić, tu i Jr 4,3; ***** tj. ziemia nadająca się do uprawy, ziemia wcześniej nieuprawiana; ****** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zrzucać wodę, uczyć, kierować, wskazywać

13. Lecz wy oraliście2790 niegodziwość*, zbieraliście plon7114 nieprawości**, jedliście398 owoc6525 kłamstwa***. Bo3588 zaufałeś**** swojej drodze1870 i mnóstwu7230 swoich wojowników*****.Hi 4,8; Ps 33,16; Oz 4,2; Oz 7,3; Oz 11,12; Ga 6,7* lub: zło, wina - Pwt 9,27; ** niesprawiedliwość, zło, wina, przewrotność; *** mizerność, zwodzenie, niepowodzenie; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pokładać ufność w, mieć pewność, być śmiałym; ***** lub: człowiek silny, dzielny, potężny, bohater, tyran - Gessenius Hebrew and English Lexicon

14. I powstanie6965 zgiełk* pośród twojego ludu5971, a wszystkie3605 twoje umocnienia** zostaną zburzone7703|PAS, tak jak Szalman***|HAP spustoszył7701 Bet-Arbel**** w dniu3117 bitwy4421, gdy matkę517 rozpłatano***** na synach******.* lub: wrzask, łoskot, ryk (związany z bitwą); ** warowne miasto, twierdza, warownia; PAS strona bierna; *** tj. „czciciel ognia” lub „sługa boga pokoju” - EIBᴷ tu: o królu asyryjskim lub moabskim (?) - por. Am 2,1-3 2Krl 8,12 Iz 13,16 Na 3,10 Ps 137,9 Oz 13,16; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** tj. „dom szarańczy” lub „śledzącego, pilnującego Boga” (?); ***** dosłownie koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być roztrzaskanym na kawałki - 2Krl 8,12; ****** idiom określający nieludzkie okrucieństwo - Rdz 32,11 - por. K&Dᴷ

15. Tak3602 uczynię6213 dla was, Betel*, z powodu6440 waszej strasznej7451 niegodziwości7451**. O świcie*** król4428 Izraela3478 zostanie doszczętnie1820|KN|INF zniszczony1820****|KN|BE.Oz 4,15* tj. „dom Boży” - Rdz 12,8 - dawniej miasto Luz - por. Am 3,14; ** lub: zło, udręka, niedola, przeciwność losu, nieszczęście; *** czas przed świtem, jutrzenka, brzask, czerwona łuna przed świtem; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać odciętym, stać się niegodnym; BE Biblia Ekumeniczna

↑↑

Rozdział 11

1. Gdy3588 Izrael3478 był dzieckiem*, umiłowałem157 go i z Egiptu** wezwałem*** mojego syna****.Wj 4,22; Ps 103,13; Mt 2,15* lub: niemowlę - Wj 2,6 małe dziecko - Jr 1,6 nastolatek - Rdz 37,2 młodzieniec, sługa; ** tj. „ziemia Koptów”; *** krzyczeć, przyzywać, nadawać imię; **** hebr.: ben - syn, dziecko, wnuk

2. Wzywali7121* ich, lecz oni tym bardziej3651 odchodzili1980 sprzed ich oblicza**. Składali ofiary2076 Baalom1168 i palili kadzidło*** rytym wizerunkom bożków****.2Krl 17,13-15* domyślnie: prorocy (?); ** twarz, obecność, powierzchnia przysłówek: przed, ku, wyraża też skutek czegoś - por. Oz 10,15; *** tj. koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - składać ofiarę (dymną, kadzidlaną); **** lub: bałwan, ryty obraz

3. A ja589 uczyłem* Efraima669 chodzić*, brali3927 ich na5921 ramiona2220*****, a oni nie3808 wiedzieli****, że3588 to ja leczyłem***** ich.* tu: rzadka forma koniugacji czasownika tafel - tu i Jr 12,5 22,15 Ez 4,7 nagła zmiana z 1 osoby na 3 jest charakterystyczna dla języka hebrajskiego - Keil and Delitzsch Old Testament Commentary; ** domyślnie prorocy (?); *** metafora opieki i troski nad dzieckiem - Pwt 1,31 32,11; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poznać, znać; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uzdrawiać

4. Ciągnąłem4900 ich więzami* ludzkimi**|S, powrozami*** miłości157, a byłem1961 dla nich jak podnoszący w górę7311|PAR jarzmo5923|P ze szczęk****, i postępowałem łagodnie***** z nim i karmiłem398 go.Wj 16,4-35; Lb 11,4-34* lub: sznur, lina; ** imię własne Adam, człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, mężczyzna, mała miejscowość w dolinie Jordanu - Joz 3,16; S liczba pojedyncza; *** olinowanie, łańcuch, sznur, plątanina liści; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; P liczba mnoga; **** lub: policzek - por. PnP 1,10 - obraz luzowania wędzidła wołu celem wygodniejszego spożywania pokarmu; ***** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - bez pośpiechu - czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.) - Rdz 33,14 przysłówek łagodnie, delikatnie, płynnie

5. Nie3808 wróci7725 do ziemi776 Egiptu4714*, lecz Asyryjczyk804 – on1961 jego królem4428, gdyż3588 odmówili3985|KP, aby się nawrócić**|INF.Oz 7,16; Oz 8,13; Oz 9,3; Oz 10,6* tu: metonimia kraju zniewolenia - por. WBCᴷ; KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, wracać; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

6. I miecz2719 będzie wirować* w jego miastach5892 i zniszczy3615 jego zasuwy**, i pochłonie398 ich za ich spiski***.Lm 2,9; Oz 4,16; Oz 13,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tańczyć, kręcić się, zwijać się; ** pęd, kij, drążek, zasłona - Wj 26,9; *** rada, plan, zasada, pomysł

7. A mój lud5971 jest zawieszony*|PAS|PAR za odstępstwo4878 ode mnie i ku Najwyższemu** wołają7121 razem3162, lecz nie3808 wywyższają*** Go.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uwieszać się, przylgnąć do - Pwt 28,66; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** dosłownie: ku górze - 2Sm 23,1 - por. Oz 7,16 przypis *; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - podnosić, wznosić, emendowane do: lud mój woła Baala, lecz on nie może (ich) podźwignąć - Biblia Poznańska

8. Jak349 mam cię zostawić*, Efraimie669, wydać** cię, Izraelu3478? Jak349 mam cię zostawić5414 – jak Admę***? Uczynić7760 ci jak Seboim****? Odmienione2015*****|KN jest we mnie5921 moje serce3820, jednocześnie3162 rozpala******|P się moje współczucie*******|S.Pwt 4,25; Oz 6,4; Oz 7,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, poświęcać, robić, użyć, odpłacić w zamian; ** lub: dać, przekazać, oddać tu i Rdz 14,20 Prz 4,9; *** tj. „czerwone (miasto)” - Rdz 10,19; **** „miasto wojska, miasto piękności” - Rdz 14,2 - zniszczone wraz z Sodomą i Gomorą - Pwt 29,24; ***** idiom: wzbierają we mnie uczucia - por. Lm 1,20; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ****** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zapalonym, stać się ciepłym, poruszonym emocjonalnie; P liczba mnoga; ******* lub: litość, pociecha, stan niepokoju - tu i Iz 51,8 Za 1,13; S liczba pojedyncza

9. Nie3808 wykonam6213 zapalczywości* swojego gniewu** i nie powrócę7725, aby zrujnować7843|INF Efraima669, bo3588 ja595 jestem Bogiem410|S, a nie człowiekiem582; Świętym***|ADJ pośrodku7130**** ciebie. I nie przyjdę935 z grozą5892*****.* lub: wzburzenie, żar, płomień gniewu; ** nos, gniew, metaforycznie - fuknąć gniewnie; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; S liczba pojedyncza; *** hebr.: qadosz - święty, oddzielony (od) poświęcony (dla); ADJ Adjective - przymiotnik; **** dosłownie: wewnętrzna część, środek; ***** i nie wkroczę do miasta

10. Pójdą1980 za310 JHWH, który jak lew738 zaryczy*. Gdy3588 On1961 zaryczy7580, to z drżeniem** przyjdą synowie1121 z zachodu3220***.Iz 31,4; Jl 3,16* metafora: krzyk zwycięstwa lub udręki; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść z drżeniem, być ostrożnym - Rdz 27,33; *** od morza

11. Przylecą z drżeniem2729 jak ptak6833 z Egiptu4714 i jak gołębica3121 z ziemi776 asyryjskiej804* i sprawię, że osiądą** oni w ich domach1004 – oświadczenie*** JHWH.* dosłownie: ziemi Asyrii; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprawić, że ktoś usiądzie, ustawić, sprawić, że ktoś zamieszka, sprawić, że (miasta) będą zamieszkane; *** lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1

12. Efraim669 otoczył* mnie kłamstwem3585, a dom1004 Izraela – zdradą**. A Juda3063? Ciągle5750 włóczy7300*** się z Bogiem410 i jest wierny****|PAR ze świętymi6918|P.Oz 4,2; Oz 7,3* lub: obracać się, chodzić dookoła, krążyć, obchodzić, okrążać; ** lub: oszustwo, intryga; *** tu: stwierdzenia ironiczne (?) lub pozytywne; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być godnym zaufania, być niesionym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; P liczba mnoga

↑↑

Rozdział 12

1. Efraim karmi*|PAR się wiatrem** i goni7291 wiatr wschodni***. Każdego3605 dnia3117 mnoży7235 kłamstwo3577 i gwałt****. Zawierają3772 przymierze1285 z Asyryjczykami804 i przynoszą2986***** oliwę8081 do Egiptu4714.* lub: doglądać, pilnować, paść, zaganiać, prowadzić - jest pasterzem wiatru - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr; *** tj. gorący wiatr pustynny; **** spustoszenie, ruina; ***** tj. koniugacja czasownika - hofal forma bierna - być przyniesionym jako dar - Iz 18,7 ofiara - Iz 53,7

2. I wiedzie JHWH spór* z5973 Judą3063 i ukarze** Jakuba3290 według jego dróg1870, odda7725 mu według jego czynów4611.Oz 4,9; Oz 7,2* lub: niesnaski, konflikt; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, szukać, nawiedzać

3. Już w łonie* matki chwycił on za piętę6117** swojego brata251, a w sile wieku*** zmagał8280 się z Bogiem.Rdz 32,24-28* lub: brzuch, ciało, łono, metafora: głębiny Szeolu; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyprzeć, napaść zdradziecko - czasownik pochodzi od rzeczownika pięta - Rdz 27,36 Jr 9,4; *** lub: żywotność, wigor, siła fizyczna, bogactwo, zdrowie, moc

4. Walczył* z aniołem** i zwyciężył***. Płakał1058 i zabiegał o Jego1931 przychylność****. Znalazł4672 Go w Betel1008 i tam8033 z nami rozmawiał1696;Rdz 28,13-15; Rdz 32,26; Rdz 35,10-15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, mieć władzę, mieć przewagę nad - tu i Sdz 9,22 Oz 8,4; ** hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć górę nad, wytrwać, mieć moc, siłę; **** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - doznawać przychylności, łaski, względów

5. A był to JHWH, Bóg Zastępów*|A, JHWH, takie jest wspomnienie** o Nim.Wj 3,15* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; A rodzajnik określony; ** wspominać, pamiętać

6. A ty859 nawróć* się do swego Boga, zabiegaj**|IMP o miłosierdzie*** i sąd**** oraz***** oczekuj6960|IMP na413 swojego Boga – zawsze******!* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, wracać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachowywać, strzec, mieć pieczę nad; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość; **** decyzja prawna, sprawiedliwość, prawość, słuszność w sądzie; ***** hebr.: waw i, a, lecz; ****** ciągle, bez przerwy

7. Kaanan*! W jego ręku3027 fałszywe4820 szale**, lubi wyłudzać***|INF!* lub: kupiec; ** lub: odważniki; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić gwałt, zdobywać podstępem; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

8. LeczCW Efraim669 powiedział559: Jednak* wzbogaciłem6238 się, osiągnąłem4672 dla siebie bogactwo**. W całym3605 moim trudzie*** nie znaleźli4672 we mnie winy****, która834 wynikała z grzechu2399.Ps 62,10; Oz 4,8; Oz 14,1; Am 3,15CW conjunctive waw; * lub: zaiste, z pewnością, lecz; ** wigor, siła fizyczna - w. 3 przypis ***; *** lub: mozół, plon, nabyta własność (wskutek pracy); **** lub: deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość

9. LeczCW ja595 jestem JHWH, twój Bóg, od wyjścia z ziemi776 Egiptu4714. Sprawię ponownie*, że zamieszkacie** w namiotach168, jak za dni3117 uroczystych świąt***.CW conjunctive waw; * lub: nadal, jeszcze, znowu, poza tym, trwale; ** por. Oz 11,11 przypis **; *** tj. wyznaczony czas, wyznaczone miejsce, namiot spotkania

10. Przemawiałem1969 do5921 proroków*, mnożyłem7235 widzenia** i przez*** proroków5030 podawałem przypowieści****.Ez 17,2; Ez 20,49* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi - 1Sm 9,9; ** lub: wizja (w uniesieniu, w ekstazie), wyrocznia, widzenie proroctwo; *** idiom: przez rękę...; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - porównywać

11. Czy518 niegodziwość* jest w Gileadzie**? Z pewnością389***|ADV staną1961 się pustką****! I w Gilgal1537 ofiarowują2076 cielce7794. Także1571 ich ołtarze4196 są jak stosy4196 kamieni przy bruzdach8525 polnych7704.Oz 8,11; Oz 10,1-2* lub: bałwochwalczy kult, grzech - Lb 23,21; ** por. Oz 6,8 przypis *; *** jaką; ADV adverb - przysłówek; **** lub: marność, daremność, fałsz, bezwartościowość, próżność

12. I uciekł1272 Jakub3290 na pola* Aramu**, gdzie Izrael3478 służył5647 za żonę*** i za żonę802 strzegł**** stad.Rdz 29,20; Rdz 29,30* lub: ziemia, równina, obszar; ** tj. „wywyższony” - obszar od gór Libanu po Mezopotamię, i od gór Taurus na płd. aż po Damaszek na płn.- później nazwane Syrią - Rdz 25,20 Pwt 26,5; *** kobieta; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachowywać, mieć pieczę, strzec, czuwać, ochraniać

13. I JHWH przez proroka5030 wyprowadził* Izraela3478 z Egiptu4714 i przez proroka5030 był strzeżony8104|KN.Wj 14,19-22; Iz 63,11-14* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wejście w górę, pobudzić, wywyższyć; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

14. Efraim669 nad wyraz gorzko*|P pobudzałGo do gniewu3707**. Pozostawi*** więcCW na nim krew1818|P przez niego przelaną i za jego zniewagę**** odpłaci7725 mu jego PAN136.2Krl 17,7-18* tylko tu i Jr 6,26 31,15; P liczba mnoga; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dokuczać, pobudzać do gniewu; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć ugorem, powierzać coś komuś, porzucić; CW conjunctive waw; **** lub: hańba, pogarda, drwina - Rdz 30,23

↑↑

Rozdział 13

1. Gdy Efraim przemawiał1696|INF, niosło*|3P to1931|3P ze sobą drżenie**|HAP w Izraelu3478, aleCW zgrzeszył*** przy Baalu1168 i wtedy umarł4191.INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * lub: dźwigać, wspierać, przyjąć życzliwie; 3P trzecia osoba l.mn.; ** przestrach; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; CW conjunctive waw; *** okazać się winnym, EIB - splamić

2. I teraz6258 dodają do tego więcej*, by grzeszyć2398|INF, i czynią6213 dla siebie lane posążki** ze swojego srebra3701, bóstwa*** według ich umiejętności****. Wszystkie3605 one są dla nich dziełem4639 rzemieślników*****. Oni1962też mówią559: Ludzie120|S składający ofiary2076|PAR niech całują5401 cielce5695******.Iz 46,6; Oz 2,8* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować dodanie, zwiększyć, zrobić ponownie; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ** lub: topiony metal, odlewany wizerunek (bożka), sieć; *** tj. wyobrażenie bóstwa przedstawione przez wizerunek; **** lub: władze rozumienia, przedmiot poznania, mądrość; ***** tj. rzemieślnik pracujący w drewnie lub w metalu; S liczba pojedyncza; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ****** EIB - ...składajcie im ofiary! (I) ludzie całują cielce!

3. Dlatego3651 staną1961 się jak obłok6051 poranny*, który jak rosa2919 podnosząca się wcześnie** odchodzi1980, jak plewy4671 rozwiewane*** z klepiska**** i jak dym6227 ulatujący przez okno699.Ps 1,4; Iz 17,13; Dn 2,35* lub: brzask, wschód słońca, świtanie, początek dnia; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozpoczynać bądź wstawać wcześnie; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wywiać, porwać (przez wicher); **** stodoła, puste miejsce, młockarnia

4. AleCW ja595 jestem JHWH, twój Bóg, od twego wyjścia z ziemi776 Egiptu4714. I nie miałeś znać* innych bogów430|P poza** mną. Nie ma Zbawiciela***|PAR oprócz1115 mnie.Wj 20,3; 2Krl 18,35; Iz 43,11; Iz 45,21-22CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, poznawać, uznać, rozważać, wiedzieć; P liczba mnoga; ** z wyjątkiem, nie licząc, wyjąwszy; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, dać zwycięstwo; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

5. Ja589 cię poznałem3045 na pustyni*, w ziemi776 ciągłej suszy8514|HAP.Pwt 32,10* lub: pustkowie, pustynia, niezamieszkana ziemia; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

6. Jakie były ich pastwiska*|F, takCW się nasycili**, a gdy się nasycili7646 – urosło*** ich serce3820; dlatego5921 strong:H3651 zapomnieli7911 o mnie.Pwt 8,12; Pwt 8,14* lub: wypasanie, wypas, pasterstwo; F rodzaj żeński; CW conjunctive waw; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, być spełnionym, otrzymać swoją porcję, być napełnionym; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wstać, powstać, być wywyższonym

7. Będę1961 więcCW dla nich takim jak3644 lew7826, jak lampart* przy5921 drodze1870 zaczajony**.Jr 5,6; Oz 5,14CW conjunctive waw; * lub: pantera; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czyhać w zasadzce, oglądać, obserwować, śledzić

8. Spotkam ich* jak niedźwiedzica1677, której zabrano młode**, rozerwę7167 powłokę*** ich serca3820 i pożrę398 ich tam8033, jak lew3833 – polny**** zwierz2416 ich rozszarpie1234.Ps 50,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - natknąć się na; ** pogrążony w żałobie, pozbawiony dzieci; *** dosłownie: ogrodzenie, zamknięcie tu i Hi 28,15 - jako czyste złoto, cienka wybita blacha ze złota; **** idiom: dziki

9. Zniszczy3***|P cię, Izraelu3478! Jednak3588 we mnie jest twoja pomoc***.Jr 2,17; Jr 2,19; Oz 6,1-2; Ml 1,12-13* lub: zniszczyłeś się - druga osoba l.poj.; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zepsuć, zrujnować, wypaczyć, postępować niegodziwie; P liczba mnoga; *** lub: wsparcie

10. Gdzie* jest teraz645 twój król4428, aby cię wybawić**|INF we wszystkich3605 twoich miastach5892? I twoi sędziowie***|PAR, którym834 mówiłeś559: Daj5414|IMP mi króla4428 i książąt****?2Krl 17,4; Oz 7,7; Oz 8,4* tu i w. 14; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, dać zwycięstwo - por. w. 4 przypis ***; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, sądzić, rozstrzygać spór; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** lub: władca, wysoki urzędnik, dowódca, książę

11. Dałem5414 ci więcCW króla4428 w swoim gniewie* i odebrałem3947 go w swojej zapalczywości**.1Sm 8,7; 1Krl 14,7-10CW conjunctive waw; * lub: nos, gniew, metaforyczne - fuknąć gniewnie; ** wybuch, wściekłość, gniew

12. Nieprawość5771 Efraima669 jest zapisana*|PAS|PAR, jego grzech2403 – zachowany**|PAS!Pwt 32,34; Hi 14,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - związywać, zamykać, być w niewoli, stłoczyć - zawiązać (zwój) świadectwa - Iz 8,16 stąd: zapisać; PAS strona bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przechowywać jak skarb, zachować, leżeć w ukryciu

13. Przyjdą935 na niego bóle* rodzącej3205|PAR. On1931 jest niemądrym** synem1121, bo nie stanie5975 na czas6256 gdy z łona4866 wychodzą synowie1121***.Pwt 32,6; Oz 5,4* lub: strapienie, bóle porodowe, skurcz; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: nie roztropny, uczony, zmyślny; *** idiom: nie stanie na czas u wyjścia z matczynego łona - EIBᴷ

14. Wykupię* ich z mocy** Szeolu***, odkupię1350 ich od śmierci4194. Gdzie165 jest twój cierń****, o śmierci4194! Gdzie165 twoje zniszczenie6987|HAP, o Szeolu7585! Żal*****|M zostanie ukryty5641|KN przed moimi oczami5869.Jr 20,16; Jr 31,35; 1Kor 15,55* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup; ** dosłownie: z ręki; *** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; **** lub: plaga, pomór, zaraza wśród bydła, kolec, cierń; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ***** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: skrucha, litość; M rodzaj męski; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

15. Chociaż3588 on1961|M zaowocował* wśród996 braci251, przyjdzie935 jednak wiatr ze wschodu**. Wiatr*** JHWH podnosi5927|PAR się od pustyni4057 i zawstydzi954 jego źródło4726, i wysuszy2717 jego zdrój4599. On1931 splądruje**** skarbiec214 z wszelkiego3605 kosztownego***** naczynia3627.Rdz 41,6; Jr 4,11-12; Ez 17,10; Ez 19,12M rodzaj męski; * hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza: rodzić owoc, okazać płodność, kwitnąć - może dotyczyć żalu z w. 14; ** tj. gorący wiatr pustynny - Oz 12,3; *** lub: duch, tchnienie, wiatr, oddech, życie; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - brać łupy; ***** lub: to, co jest godne pożądania, miły, drogi, pragnienie

16. Samaria* zawiniła**, ponieważ3588 zbuntowała*** się przeciwko swojemu Bogu – padną5307 od miecza2719. Jej niemowlęta**** zostaną roztrzaskane na kawałki7376, a jej|M brzemienne2030 zostaną rozprute1234.* por. Oz 7,1 przypis ****; ** naruszyć prawo, dokonać przestępstwa, wyrządzić krzywdę, być winnym, być oskarżonym; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nieposłusznym, nie słuchać; **** chłopiec, niemowlę; M rodzaj męski

↑↑

Rozdział 14

1. Izraelu3478, nawróć7725|IMP się do JHWH, swojego Boga. Bo upadłeś* z powodu** własnej nieprawości***.Oz 4,8; Oz 5,5; Oz 9,7IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - potknąć się, zataczać się; ** przez; *** lub: przewrotność, deprawacja, wina lub kara za nieprawość

2. Weźcie3947|IMP ze sobą słowa* skruchy i nawróćcie7725|IMP się do JHWH. Mówcie559|IMP do Niego413: Zdejmij** z nas całą3605 naszą nieprawość5771 i przyjmij3947|IMP dobro***, abyśmy mogli oddać****|COH owoc***** naszych warg8193.Ps 51,1; Hbr 13,15IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, dźwigać, zniszczyć, przebaczyć - Rdz 18,24; *** lub: korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość, szczęście, dobro moralne, przy innej wokalizacji - wyznanie - por. EIBᴷ; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odnawiać, wynagradzać straty, płacić, nagradzać; COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; ***** hebr. parim (liczba mnoga) - cielce tj. młode byki, por. parim - owoce - stąd inni: złożymy w ofierze cielce naszych warg

3. Asyria804 nas nie3808 wybawi*, nie3808 dosiądziemy7392 konia5483** i nie powiemy559 więcej5750 do dzieła*** naszych rąk3027: Nasz boże. Bo834**** w Tobie sierotka3490 dozna miłosierdzia7355.Ps 68,5; Iz 31,1; Oz 4,12; Oz 8,6; Oz 13,2* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić od problemów moralnych, dać zwycięstwo; ** być może synonim przymierza zawartego z Egiptem - por. Oz 7,11 i Pwt 27,16 Ps 20,8 Iz 30,16 lub symbol siły militarnej; *** praca, zajęcie, przedsięwzięcie, osiągnięcie, czyn; **** przy innej wokal.: szczęśliwa sierota, która u Ciebie .... - EIBᴷ

4. Uzdrowię* ich odstępstwo** i pokocham157 ich chętnie***, bo3588 mój gniew**** odwrócił7725 się od nich.Jr 3,22; Am 4,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uleczyć; ** odwrócenie się, niewierność; *** dosłownie: dobrowolność, ofiara złożona z własnej woli - Wj 35,29; **** por. Oz 13,11 przypis *

5. Będę* dla Izraela jak rosa2919**, rozkwitnie jak lilia7799*** i zapuści5221|JUS swoje korzenie8328 jak Liban3844****.Pwt 32,2; Iz 26,19; Iz 35,1; Oz 6,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać; ** rosa zastępuje deszcz w dniach posuchy; *** tu: symbol czystości i wybrania - Pnp 2,1 6,1; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); **** o cedrach Libanu - por. Pnp 3,9 przypis ***

6. Jego gałęzie3127 rozrosną* się i będzie1961 jego wspaniałość1935** jak drzewo oliwne2132, a jego woń*** – jak woń Libanu3844****.Pnp 4,11; Jr 11,16; Za 10,10* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyjść, wyruszyć; ** świetność, majestat, moc - Lb 27,20; *** lub: zapach, aromat, uspakajająca woń - Rdz 8,21; **** cedrowe lasy Libanu wydawały charakterystyczną woń przenikającą całe ubranie człowieka chodzącego wśród drzew - PnP 4,11

7. W jego cień6738 wrócą7725 mieszkańcy*|PAR. Zboże1715** będzie żyło*** i rozkwitną**** jak winorośl1612, a wspomnienie***** o nim, jak o winie3196 Libanu.Ez 17,23; Oz 2,21-22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, być ustawionym, zostawać, mieszkać, mieć siedzibę, powrócą, zamieszkają w jego cieniu - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** obok oliwy, zboże i wino są najważniejszymi produktami kraju; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przywrócić do życia, ożywić, wskrzesić, odrodzić; **** wypuszczać pączki; ***** lub: wzmianka (imienia) - Wj 3,15 17,14

8. Efraimie669! Cóż4100 mi jeszcze5750 do bożków6091*? Ja589 odpowiem** i doglądnę*** go. Ja589 jestem jak zielony7488 cyprys****, ze mnie4480 pojawia4672|KN się twój owoc6529.* idiom: nie chcę mieć już nic do czynienia z bóstwami - Sdz 11,12 2Sm 16,10 19,23 1Krl 17,18; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obserwować, patrzeć na; **** lub: świerk, jałowiec, szlachetne drzewo. metafora dostojności; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

9. Kto4310 mądry*, niech to428*** zrozumie**|JUS, mający zrozumienie995|KN|PAR – niechCW to***|P pozna****, że3588 drogi1870 JHWH są proste*****; sprawiedliwi6662 po nich będą chodzić1980, ale buntownicy****** na nich się potkną3782.Ps 14,9; Ps 107,43; Ps 111,7-8; Iz 1,28; Iz 26,7; Jr 9,12; So 3,5* lub: roztropny, uczony, zmyślny, bystry, mądry; *** dosłownie te (rzeczy, sprawy) - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozważać, mieć rozeznanie, wgląd, zrozumienie; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CW conjunctive waw; P liczba mnoga; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, uznać, rozważać, wiedzieć; ***** lub: prostolinijny, szczery, sprawiedliwy; ****** buntować się, naruszać, pogwałcać (Prawo)

Księga Joela

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]

Rozdział 1

1. Słowo1697 JHWH, które834 stało* się do Joela**, syna1121 Petuela***|HAP.Jr 1,2; Dz 2,16; 2P 1,21* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać; ** tj. „JHWH Bogiem”; *** „widzenie Boga”; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

2. Słuchajcie*|IMP tego starsi**, nakłońcie ucha*** wszyscy3605 mieszkańcy3427|PAR tej ziemi776|A. Czy stało1961 się to2063 za waszych dni**** albo518 za dni3117 waszych ojców1?* lub: zgodzić się, okazać posłuszeństwo, rozumieć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tj. starsi wiekiem lub starsi jako przywódcy - Wj 3,16 19,7 Pwt 21,2 Prz 31,23; *** idiom: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - słuchać uważnie, być posłusznym, EIB - wsłuchać się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; **** hebr.: jom - dzień, rok, czas, okres czasu

3. Wobec tego*, opowiadajcie**|IMP o tym swoim synom1121, a wasi synowie1121 niech opowiedzą5608 swoim synom1121, a ich synowie1121 przyszłemu*** pokoleniu****.Wj 10,2; Pwt 6,7; 2Tm 3,15* lub: co się tyczy, ze względu na to, z powodu; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powtarzać, wyliczać dokładnie; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** kolejny, następny, dalszy; **** lub: okres, wiek, miejsce zamieszkania, siedziba

4. Co zostało3499|S po gazam*|A, pożarła398 arba**|A, co zostało3499 po arbie697, pożarł398 jelek***|A, a co zostało po jelku3218, pożarł398 chasil****.Jl 2,25; Am 4,9S liczba pojedyncza; * tj. dorosła szarańcza owocowa gotowa do latania lub gąsienica - tylko tu i Jl 2,25, Oz 4,9; A rodzajnik określony; ** szarańcza, szczególnie szarańcza wędrowna wszystkożerna w uskrzydlonym stadium - Kpł 11,22 Jr 46,23; *** młoda szarańcza stadna, żarłoczna gąsienica, pełzająca szarańcza bez skrzydeł - Ps 105,34; **** tj. szarańcza skacząca, przypominająca konika polnego lub karaluch - 1Krl 8,37 2Krn 6,28 Ps 78,46 Iz 33,4 Jl 2,25

5. Ocknijcie*|IMP się pijani7910 i płaczcie**|IMP; a wszyscy3608 pijący8354|PAR wino3196, zawódźcie*** nad słodkim winem****, bo zostało odjęte3772 od waszych ust6310.Jl 3,3* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozbudzić się, obudzić się; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** płakać - gorzko, z żalu, upokorzenia lub radości; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - płakać, wyć, lamentować; **** lub: świeży sok

6. Bo3588 nadciągnął* naród1471 do mojej ziemi776, mocny6099 i niezliczony369 strong:H4557**, jego zęby8127 zębami lwa738, a siekacze*** jak lwicy3833.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, wstępować, iść za, odchodzić; ** liczba, odliczanie, ilość, (nie) policzalny; *** lub: kły, szczęka

7. Wystawił* moją winnicę1612 na spustoszenie** i rozłupał na drzazgi7111|HAP mój figowiec8384|F. Odarł***|F go doszczętnie i porzucił7993 – pobielały3835 jego pędy****|F.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - umieszczać, układać; ** nieużytki, groza, odraza; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; F rodzaj żeński; *** hebraizm: odarciem go odarł, tu o procesie niszczenia całego drzewka przez obdarcie kory; **** witka, gałąź tu i Rdz 40,10.12

8. Lamentuj* jak dziewica** przepasana2296 worem*** nad narzeczonym**** swojej młodości5271.Rdz 24,16; Kpł 21,14; Pwt 22,28; Iz 7,14; Iz 62,5* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: lamentować, biadać, zawodzić; ** hebr.: betulaʰ - dziewica: pochodzenie od słowa „oddzielać”; *** tj. wór wykonany z włosia koziego - 2Sm 2,10, wkładany jako przejaw żałoby lub podkreślenie znaczenia wypowiedzi - Rdz 37,34 Kpł 11,32; **** hebr.: ba’al, pan, mąż, właściciel, tu jako mąż na mocy umowy prawnej, lecz przed opuszczeniem domu przez pannę młodą - Mt 1,18

9. Usunięto* ofiarę z pokarmów4503 i z płynów5262** od domu1004 JHWH; płaczą*** kapłani****, słudzy8334|PAR JHWH.Oz 9,4; Jl 2,14* dosłownie: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - odciąć; ** tj. poranna ofiara z mąki i oliwy, a wieczorna z wina - Wj 29,40 Kpł 2,1 Lb 28,5-8; *** lub: biadać; **** hebr.: kohen - kapłan, główny urzędnik bądź najważniejszy władca; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

10. Pole* zostało spustoszone7703, płacze56 ziemia**. Tak3588, spustoszono7703 zboże1715. Wysechł3001 moszcz8492, zmarniała*** oliwa3323.* lub: ziemia, kraina, równina; ** grunt uprawny, ziemia, kraj; *** lub: być wątłym, marnieć - 1Sm 2,5 Iz 16,8 19,8

11. Zarumieńcie*|IMP się rolnicy**; zawódźcie3213|IMP ogrodnicy*** z powodu5921 pszenicy2406 i jęczmienia8184, bo3588 zginął plon7105 pola7704.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być zawstydzonym, postępować haniebnie - por. EIBᴷ; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: oracz, gospodarz, ktoś uprawiający ziemię, lecz nieposiadający jej na własność; *** tj. ktoś uprawiający winorośl

12. Uschła3001 winorośl1612 i zwiądł535 figowiec8384, drzewo granatowe7416, także1571 palma daktylowa8558, jabłoń8598 i wszystkie3605 drzewa6086 pola7704* uschły3001. Tak3588 też, radość** uschła3001 spośród4480 synów1121|S ludzkich***|S.Pnp 2,3; Pnp 7,8; Iz 16,10; Iz 24,11* por. w. 19 przypis ****; ** lub: zadowolenie, wesele, radosne uniesienie; S liczba pojedyncza; *** dosłownie: ... Adama - liczba pojedyncza

13. Przepaszcie2296|IMP się i zawódźcie*|IMP kapłani3548, lamentujcie3213** słudzy8334|PAR ołtarza4196. Przyjdźcie935|IMP i nocujcie3885|IMP w worach8242***, słudzy8334|PAR mojego Boga, bo3588 wstrzymano4513 ofiarę z pokarmów4503 i płynów5262 w domu1004 waszego Boga.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: zawodzić, lamentować, płaczka - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** por. w. 5 przypis ***; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** por. w. 8 przypis ***

14. Uświęćcie*|IMP post6685, zwołajcie uroczyste zgromadzenie6116, zbierzcie622 starszych** i wszystkich3605 mieszkańców3427|PAR tej ziemi776|A do domu1104 JHWH, waszego Boga, i wołajcie***|IMP do413 JHWH:2Krn 20,3; Ne 9,1* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oddzielić coś jako święte, poświęcić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** por. w. 2 przypis **; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony; *** lub: wołać (na pomoc), krzyczeć, zawołać (w potrzebie)

15. Ach*! Cóż to za dzień3117?! Tak3588, bliski** jest dzień3117 JHWH, a nadejdzie935 jak spustoszenie7701 od Wszechmogącego***.Iz 13,6; Iz 13,9; Jr 46,10; Ez 13,5; Ez 30,3; Jl 2,1; Jl 2,11; Jl 3,4; Jl 4,14; Am 5,18; Am 5,20; Ab 1,15; So 1,7; So 1,14; Ml 3,19* wyraz wyrażający ból za pomocą okrzyku: „ach!”, „och!”; ** lub: pokrewny, bliski w czasie i miejscu; *** hebr.: szaddaj - wszechmocny, najpotężniejszy - Rdz 17,1 28,3

16. Czyż na naszych oczach* nie zginęła** żywność400, a z domu1004 naszego Boga – radość*** i wesele****?Sdz 6,3; Sdz 6,6; Sdz 6,11; Iz 3,7; Iz 16,10; Jr 48,33* tj. coś, co rzuca się w oczy, co jest przed oczami, z pewnej odległości; ** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać odciętym, być zużytym, ponieść fiasko; *** lub: pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw, zadowolenie; **** tj. stan szczęścia w przeciwieństwie do wcześniejszego stanu smutku - por. Hi 3,22 Ps 43,4 65,12

17. Zgniły* ziarna6507 pod8478 swoimi grudami**, składy*** zostały spustoszone8074|KN, spichlerze**** zostały zburzone2040|KN, ponieważ3588 uschło3001 zboże1715.Iz 17,10-11* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: pomarszczyć się, zmarnieć; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: grudka (rzucona za pomocą szufli, łopaty); *** skarbiec, składnica, magazyn, arsenał, spichlerz; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: składnica

18. Jakże4100 porykuje* zwierzę**? Błąkają*** się stada5739 wołów1241, bo nie ma pastwisk4829, nawet1571 stada5739 owiec6629 poniosły karę816.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wzdychać, jęczeć (z bólu bądź żalu), łapać oddech; ** bydło; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zakłopotanym, być zbitym z tropu, błąkać się w rozterce, być wzburzonym - Wj 14,3 Est 3,15

19. Do Ciebie wołam*, JHWH, bo3588 ogień784 pochłonął398 łąki** na stepie***, a płomień3852 spalił3857 wszystkie3605 drzewa6086 pola7704****;Am 7,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyzywać, zapraszać, wołać, krzyczeć; ** miejsce przebywania pasterza, pastwisko; *** lub: pustkowie, niezamieszkana ziemia; **** idiom: dzikie drzewa - WBCᴷ

20. Nawet1591 zwierzęta929 pola7704* ryczą584 do Ciebie, ponieważ3588 wyschły3001 koryta** wód4325, a ogień784 pożarł398 pastwiska4999 na stepie4057.1Krl 17,7; 1Krl 18,5; Ps 104,21; Ps 147,9* idiom: dzikie zwierzęta; ** lub: kanał, wąwóz, koryto, rura

↑↑

Rozdział 2

1. Zadmijcie8628|IMP w róg* na Syjonie6726**, krzyczcie***|IMP na mojej świętej6944 górze2022****! Niech zadrżą***** wszyscy3605 mieszkańcy3427|PAR tej ziemi776|A, bo3588 nadchodzi935 dzień3117 JHWH. Tak3588, jest bliski7138!Iz 18,3; Jr 4,5; Jr 51,27; Oz 8,1; Jl 1,15; Jl 2,11; Jl 2,15; Jl 2,31; Jl 3,14; So 1,16IMP imperativus - tryb rozkazujący; * hebr.: szofar - róg, róg barani, trąba - Wj 19,16; ** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7 wzgórza świątyni - Ps 9,11 większych terenów Judy? - Ps 69,35; *** lub: wydawać okrzyk wojenny, dawać sygnał do wojny, krzyczeć triumfalnie (nad wrogami), wiwatować, wołać w udręce; **** na górze mojej świętości - hebr. genitive; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trząść się, być wyprowadzonym z równowagi, być pobudzonym, być zaniepokojonym; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; A rodzajnik określony

2. Dzień3117 ciemności2822 i mroku653, dzień3117 obłoku6051 i gęstej chmury*, jak zorza** rozciągnięta6566 nad5921 górami2022. Jak lud5971 wielki7227 i potężny***. Takiego jak3644 on nie było1961 od4480 wieków**** i po310 nim się nie powtórzy*****|JUS, aż do lat8141 najdalszych pokoleń******.* lub: ciężka bądź ciemna chmura, wielka, gęsta ciemność; ** lub: świt - Rdz 19,15, przy zmianie wokalizacji: czerń - por. EIBᴷ; *** lub: rozległy, liczny; **** długotrwałość, odwieczność, starożytność, na zawsze; ***** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić ponownie, zwiększyć; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ****** hebraizm: pokolenia i pokolenia

3. Przed jego obliczem* ogień784 pochłaniający398, a po nim płomień3852 palący3857. Przed jego obliczem6440 ziemia776|A jak ogród1588 Eden**, ale po nim spustoszony*** step4057**** – i nawet1597 nie będzie1961 możliwa ucieczka***** przed nim.Wj 10,5-15; Ps 105,34-35* lub: twarz, obecność, osoba, powierzchnia (ziemi); A rodzajnik określony; ** tj. „przyjemność”, „kraina rozkoszy” - Rdz 2,8.10; *** lub: zniszczenie, zmarnowanie; **** por. Jl 1,19 przypis ***; ***** wyzwolenie

4. Ich wygląd* podobny do koni5483 i pobiegną7323 jak jeźdźcy**.Obj 9,7* lub: widok, wizja, zjawa; ** koń bojowy, woźnica rydwanu

5. Z turkotem* jakby rydwanów** skaczą7540 po szczytach7218 gór2022 – jak trzaskający6963 płomień3851 ognia784, co pochłania398 ściernisko***, jak lud5971 potężny6093 atakujący w szyku****|PAR|PAS wojennym4421.Iz 5,24; Iz 30,30; Obj 9,9* dosłownie: głos, dźwięk, hałas; ** tj. dwukołowy wóz bojowy, symbol potęgi militarnej - Rdz 41,43 Ez 14,25; *** plewy; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ustawiać w szeregu, porządkować, wskazywać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; PAS strona bierna

6. Przed jego obliczem6440 drżą* ze strachu ludy5971, wszystkie3605 ich twarze6440 pokryje** bladość***.Iz 13,8* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tańczyć, kręcić się (w szale Oz 11,6), zwijać się (w koniugacji czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - z bólu), wirować, poruszać; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - gromadzić, spotykać; *** lub: czerwień, promieniująca jasność, blednąca twarz, żar podniecenia tu i Na 2,10

7. Biegną7323 jak bohaterowie*, wedrą** się na mury2346 niczym ludzie376 wojny4421***; każdy3605 z nich idzie1980 swoją drogą1870 i nie zbacza**** ze swoich ścieżek.Pwt 15,6; Pwt 15,8; Pwt 24,10* lub: człowiek silny, dzielny, potężny, bohater, tyran - Gessenius Hebrew and English Lexicon; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, wstępować; *** idiom: doświadczeni wojownicy, zaprawieni w boju; **** dosłownie: wymienić, zgubić drogę

8. I człowiek* brata** nie3808 gnębi***, każdy mąż1397 idzie1980 swoim traktem****, a od1157 pocisku7973 spadającego*****|P nie3808 będą powstrzymani******.Prz 30,27* hebr.: isz - mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy; ** lub: krewny, ktoś z tego samego plemienia, inni: jeden drugiego; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - szturchać, popychać, gnębić, tłoczyć się - Sdz 2,18; **** droga publiczna; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - paść, napadać, atakować; P liczba mnoga; ****** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odciąć, uzyskać niegodziwie bądź gwałtem, inni: i jeśli od pocisku padną, nie łamią (szeregów) - EIB

9. Napadną* na miasto5892, wbiegną7323 na mury2346, wdrapią** się na domy1004 i wejdą935 oknami2474 jak złodziej1590.Prz 28,15* lub: rzucać się, chodzić naokoło, przygotować się do ataku; ** por. w. 7 przypis **

10. Przed Jego obliczem6440 zadrży* ziemia776, zatrzęsą7493 się niebiosa**|P, słońce8121 i księżyc3394 będą zaćmione6937, a gwiazdy3556 stracą*** swój blask****.Iz 13,10; Iz 34,4; Jr 4,23; Ez 32,7-8; Mt 24,29; Obj 8,12* lub: trząść się, być wyprowadzonym z równowagi, być pobudzonym, być zaniepokojonym; ** wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****; P liczba mnoga; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - usuwać, wycofywać; **** lub: jasność

11. A JHWH wyda5414 swój głos6963 przed obliczem6440 swego wojska*, gdyż3588 Jego obóz** jest bardzo3966 liczny***, gdyż3588 potężnym6099 jest wykonawca6213|PAR Jego rozkazu****. Bo3588 wielki1419 jest dzień3117 JHWH i budzi wielki3999 strach*****! I kto4310 go przetrwa3557|KH?* lub: umocniony mur, armia, twierdza; ** tj. obóz wojskowy; *** lub: wielki, obfitujący w, liczniejszy niż, większy niż, silny; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa, słowo; ***** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie i być ogarniętym bojaźnią; KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza

12. I dlatego1571 teraz6258 – oświadczenie* JHWH, zawróćcie**|IMP do mnie5704 całym3605 swoim sercem*** i w poście6685, i w płaczu1065, i lamencie****.1Krl 8,35-40; 2Krn 7,14; Est 4,3; Ezd 10,1-6; Ne 8,9-10; Jo 3,5* lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, wracać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; **** ceremonia pogrzebowa, rytuały żałobne, zawodzenie

13. I rozdzierajcie*|IMP swoje serca3820, a nie3808 swoje szaty899, i nawróćcie7725|IMP się do JHWH, waszego Boga, bo On jest łaskawy** i życzliwy***, nieskory**** do gniewu*****|D i wielki7227 w miłosierdziu******, i okazujący litość5162 w czasie niedoli*******.Wj 34,6; Lb 14,18; 1Krn 21,15; Ne 9,17; Ps 51,17; Ps 86,15; Ps 103,8; Iz 57,15; Jr 18,8; Jr 41,5; J 4,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - drzeć, rozdzierać, rozrywać, tu gest wyrażający żal - Rdz 37,29 oburzenie lub gniew - Mt 26,65 zakłopotanie (?) - Dz 14,8; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: łaskawy, miłosierny; *** hebr.: rahum - współczujący; **** lub: cierpliwy, nieprędki do gniewu; ***** metafora: fuknąć gniewnie; D liczba podwójna; ****** dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość; ******* lub: udręka, przeciwność losu, nieszczęście

14. Kto4310 wie3045, czy nie zawróci7725 i nie okaże litości*, i nie zostawi7604 po sobie310 błogosławieństwa**|S na ofiarę z pokarmów4503 i z płynów5262 dla JHWH, waszego Boga?Jl 1,9; Ag 2,19; J 3,9* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ulitować się, żałować, smucić się, pocieszać, odczuć ulgę; ** hebr.: berakaʰ - błogosławieństwo, dar, poddanie, uległość - Rdz 12,2 Kpł 25,21 Pwt 11,26; S liczba pojedyncza

15. Zadmijcie8628 w róg7782 na Syjonie6726, poświęćcie6942|IMP post6685, zwołajcie*|IMP uroczyste zgromadzenie**!Jl 2,1IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydawać głośny dźwięk, głosić, przyzywać, zapraszać; ** tj. święte bądź uroczyste zebranie, grupa, towarzystwo

16. Zbierzcie*|IMP lud5971, poświęćcie6942|IMP zgromadzenie**, zbierzcie622|IMP starców2205, zbierzcie622|IMP dzieci*** i niemowlęta ssące3242|PAR piersi7699! Niech pan młody**** wyjdzie3318 ze swojej komnaty2315, a panna młoda3618 spoza zasłony*****.1Sm 16,5; 2Krn 20,3; Ne 9,1; Jr 36,6; Jr 36,9* lub: gromadzić, dobierać, przyłączać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** hebr.: kahal - zgromadzenie, wspólnota, zbór JHWH - por. gr.: ekklesia - Obj 22,16 przypis *; *** lub: chłopiec, niemowlę; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** oblubieniec, mąż córki, małżonek, zięć; ***** tj. baldachim, portyk - Iz 4,5 metafora: komnata ślubna - Ps 19,5

17. Niech kapłani3548, słudzy8334|IMP JHWH, płaczą* między996 przedsionkiem**, a ołtarzem4196, i niech mówią559: Zlituj się2347, JHWH, nad5921 swoim ludem5971 i nie408 wydawaj5414 swojego dziedzictwa*** na hańbę****, aby obce narody1471 nad nimi nie panowały4910. Dlaczego mieliby mówić559 wśród ludów5971*****: Gdzie jest ich Bóg?Ez 8,16IMP imperativus - tryb rozkazujący; * por. Jl 1,5 przypis **; ** tj. miejsce na dziedzińcu, na wschód od świątyni - 1Krl 6,3 Ez 40,48 - pomiędzy portykiem (ulam), a wielkim ołtarzem całopaleń - 1Krl 8,64 2Krn 8,12, kapłani modlą się tam zwróceni ku świątyni - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; *** lub: majątek, mienie, własność, posiadanie; **** hańba, pogarda, drwina - Rdz 30,23; ***** hebr.: go’ im - narody, oraz ’am - ludy, to określenie zamienne

18. I zapłonął* JHWH gorliwością* o swoją ziemię776. I oszczędził** swój lud5971.Iz 60,10; Iz 63,9; Iz 63,15; Ez 36,5-6; Za 1,14; Za 8,2; Jr 31,12; Oz 2,21* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być zazdrosnym, być zawistnym, być gorliwym, pobudzać do zazdrosnego gniewu; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pożałować, ulitować

19. I odpowiedział* JHWH. I powiedział559 do swojego ludu5971: Oto2005 ja ześlę7971 dla was zboże1715|A, moszcz8492|A i oliwę3323|A i nasycicie** się tym854. I nie wydam5414 was już*** na hańbę2781 wśród narodów****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; A rodzajnik określony; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zaspokojonym, być spełnionym, otrzymać swoją porcję; *** nadal, jeszcze, znowu, poza tym, trwale, ciągłość; **** hebr: go’ im - poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi

20. I odsunę* od was5921 wroga z północy6830** i wypędzę*** go do ziemi776 suchej6723 i spustoszonej8077. Obrócę jego oblicze6440 w stronę413 Morza3220 Wschodniego6931****, a jego tył5490 w stronę413 Morza3220 Zachodniego314*****; i wzniesie5927 się jego smród889 i wzniesie5927 się jego odór6709|HAP, gdyż3588 spotężniał******, aby działać6213|INF.Jr 1,13-15; Ez 26,7; Am 4,10; Za 14,8* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić odległość, odejść daleko; ** tu synonim wroga, może chodzić zarówno o Babilończyków, jak i o Asyryjczyków atakujących z północy - por. Za 2,6 i Za 8,7 przypis ***; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - popychać, poruszać, przymuszać, odtrącać, spychać na bok - Pwt 4,19; **** tj. w stronę Morza Martwego; ***** w stronę Morza Śródziemnego; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ****** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić wielkim, uczynić potężnym, wywyższyć; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

21. Nie408 bój* się, ziemio127! Ciesz1523|IMP się i raduj**|INF, gdyż3588 to JHWH spotężniał1431, aby działać6213|INF.Ps 126,2; Jl 1,10* lub: być przejętym bojaźnią, czcić, szanować; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unosić się radością; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

22. Nie bójcie3372 się, zwierzęta pól*, bo3588 zazielenią** się pastwiska4999 stepowe4057, bo drzewa6086 przynoszą5375 swoje owoce6529, figowiec i winorośl wydają5414 swoją obfitość***.Jr 9,10; Jl 1,19* idiom: dzikie zwierzęta; ** lub: kiełkować - Rdz 1,11; *** dosłownie: moc, wał, mur, twierdza, wojsko - por. w. 25

23. A wy, synowie1121 Syjonu*, cieszcie1523 się i radujcie8055 w JHWH, waszym Bogu. Bo3588 da5414 dla was deszcz***** ku sprawiedliwości6666 i ześle3381 dla was ulewę1653 – deszcz wczesny4175|A i późny****, jak dawniej*****.Iz 12,2* synonim prawdziwego Izraela - Jerozolima i Syjon to często pojęcia zamienne - Ps 149,2; ** lub: nauczyciel - hebr. hammoreʰ - Ps 84,6 - być może gra słów z określeniem deszcz (moreh) wczesny; *** tj. deszcz na początku listopada; A rodzajnik określony; **** deszcz późny lub wiosenny (marzec, kwiecień) występujący przed zbiorami - Pwt 11,14, por. Oz 6,3 przypis ****; ***** lub: poprzedni, wcześniejszy, pierwszy

24. I klepiska* będą pełne4390 ziarna1250, a tłocznie3342 będą opływać** moszczem*** i oliwą3323.Am 9,13; Ml 3,10* lub: stodoła, puste miejsce; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - obfitować - Ps 65,9; *** tj. młode wino lub słodki sok

25. Wynagrodzę* wam lata8141, które pożarła398 arba697|A, jelek3218|A i chasil2625|A, i gazam1501**|A, moje wielkie1419 wojsko2426***, które834 wysyłałem na was.Jl 1,4-7* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czynić bezpiecznym, czynić, odnawiać, wynagradzać straty, nagradzać; A rodzajnik określony; ** por. Jl 1,4 - określenia niejednoznaczne; *** por. w. 22 przypis ***

26. I będziecie obficie398 jeść*|INF|ABS i nasycicie**|INF|ABS się; i będziecie chwalili*** imię8034 JHWH, swojego Boga, który834 dokonał6213 z5973 wami cudowną rzecz****|INF|S, a mój lud5971 nie3808 zazna wstydu***** na wieki5769.* hebraizm: jeść jedzeniem; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu; ** lub: (aby) się nasycić, być napełnionym, mieć w nadmiarze, być spełnionym - Wj 16,8; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chełpić się, wygłosić przechwałkę; **** aby, czynić cudowną ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dokonać czegoś nadzwyczajnego, czynić cudownym, postępować zdumiewająco; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; S liczba pojedyncza; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zażenowanym

27. I poznacie*, że3588 ja589 jestem pośród7130 Izraela3478, że ja589 jestem JHWH, wasz Bóg, i nie ma innego**; a mój lud5971 nie3808 zazna wstydu954 na wieki***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, poznawać, uznać, rozważać, wiedzieć, rozróżniać; ** lub: nie mieć więcej, nadal, jeszcze, znowu, poza tym, oprócz; *** na zawsze

28. I stanie* się potem310, że** wyleję8210 swojego Ducha*** na wszelkie3605 ciało1320****, i będą prorokować***** wasi synowie1121 i wasze córki1323, wasi starcy2205 śnić2472 będą sny2492, a wasi młodzieńcy970 – ujrzą7200 wizje******.Dz 2,16-20* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać; ** lub: tak więc, stąd też, wobec tego, zatem; *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, oddech, życie, powietrze; **** idiom: każdy człowiek; ***** hebr.: naba - koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna, por. hebr.: nabi - mówiący przed, w imieniu - 1Sm 9,9 vs ro’eh - Iz 28,7; ****** lub: objawienie, proroctwo - 1Sm 7,17 Hi 4,13 Iz 22,1.5 Za 13,4

29. I nawet* na sługi5650** i na służebnice** wyleję8210 w tych dniach3117 swojego Ducha7307.* lub: także, co więcej, zaiste; ** niewolników i niewolnic

30. I uczynię* cuda** na niebiosach*** i na ziemi776, krew1818 i ogień8490, i słupy**** dymu6227.Łk 21,11; Łk 21,25-26* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, powodować, robić, ustanawiać; ** dziw, znak; *** wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****; **** lub: filar, kolumna, przypominające palmę zwieńczenie kolumny - tu i PnP 3,6

31. Słońce8121|A zostanie zmienione* w ciemność**, a księżyc3394 w krew1818, przed*** moim obliczem****, nim nadejdzie935 dzień3117 JHWH, wielki1419 i straszny*****|PAR.Dz 2,20A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - obrócić się, zawrócić, zostać odwróconym, obalonym; ** lub: niejasność, ukryte miejsce; *** twarz, obecność, osoba, powierzchnia (ziemi), przysłówek przed, wyraża też skutek czegoś - Oz 10,15; **** por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ***** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie i przestrach; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

32. I stanie1961 się, że każdy3605, kto834 wezwie* imienia** JHWH, zostanie wyzwolony***, bo3588 na górze2022 Syjon6726 i w Jerozolimie**** będzie1961 wybawienie*****, tak jak834 powiedział559 JHWH – i wśród ocalałych******, których834 JHWH wezwie7121.Ab 1,17; Rz 10,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyzywać, zapraszać, wołać, krzyczeć; ** dosłownie: w imię imię - odzwierciedla naturę i charakter osoby je noszącej; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyślizgnąć się, uciec; **** tj. „nauczanie pokoju”; ***** lub: ucieczka, wyzwolenie, zbiegła reszta - Rdz 32,8; ****** lub: ktoś ocalony, reszta, to, co pozostało - Lb 21,35 Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski - i w tych, którzy pozostali ... Biblia Gdańska, Biblia Brzeska - to jest w ostatkach, które ...

↑↑

Rozdział 3

1. Bo3588 oto2009 w tych1992 dniach3117 i w tym1931 czasie*, w którym834 przywrócę** z niewoli*** Judę3063 i Jerozolimę3389;Jr 32,44; Ez 39,25* lub: wydarzenie, doświadczenia, losy; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przyprowadzić z powrotem, odnowić, powodować wracanie, pozwalać wrócić; *** lub: jeniec, przywrócić z niewoli, zwrócić ku szczęściu - tj. odmienić los, przynieść zmianę, powrócić do tego, co było

2. Zgromadzę* teżCW wszystkie3605 narody1471 i sprowadzę** je do413 Doliny6010 Jehoszafata***, i tam8033 się z5973 nimi będę spierał**** z powodu5921 mojego ludu, i z powodu5921 mojego dziedzictwa5159, Izraela3478, które834 rozproszyli***** wśród narodów1471 i podzielili2505 moją ziemię776.Iz 66,18; Jr 25,31; Jl 3,12; Za 3,8; Mt 25,31-32; Obj 20,8-15* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zebrać razem; CW conjunctive waw; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ściągnąć, leżeć twarzą do ziemi; *** tj. „JHWH dokonał sądu” - dolina Kidron na wsch. od Jerozolimy (?) dolina Hinnom na płd. od miasta (?) sym. dolina sądu (?); **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być sądzonym; ***** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać rozrzuconym

3. O mój lud5971 rzucali los*: dawali5414 chłopca** za nierządnicę***, a dziewczynę**** sprzedawali4376 za wino3196, i pili8354.Ab 1,11; Na 3,10* tj. dział, część (przyznana przez losowanie), los, dziedzictwo por. szukanie woli Bożej - Prz 16,13 rozstrzyganie sporów Prz 18,18 tu: w znaczeniu handlu ludźmi; ** lub: syn, młodzieniec, potomstwo; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - popełniać cudzołóstwo, być nierządnicą sakralną, metafora: być niewiernym (Bogu); **** panna - Rdz 34,4

4. Również1571 co wam do mnie, Tyrze* i Sydonie**, i wszystkie3605 okręgi*** filistyńskie****? Czy wy859 chcecie dać7999|PAR mi5921 odpłatę1576? A jeśli518 wy chcecie mi5921 odpłacić*****|PAR, to szybko****** i pośpiesznie******* zwrócę7725 waszą odpłatę1576 na waszą głowę7218;Ez 25,15-17; Ez 26,1-21* tj. „skała” - miasto fenickie na wybrzeżu M. Śródziemnego; ** tj. „połów” starożytne miasto fenickie nad Morzem Śródziemnym, na płn. od Tyru; *** lub: granica, terytorium, obszar; **** tj. „kraj przybyszów” - zach. wybrzeże M. Śródziemnego; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ***** lub: wymierzyć, uczynić, odmierzyć obficie, odpłacić; ****** lub: chyży, lekki, rączy; ******* szybkość

5. Gdyż834 zabraliście* moje srebro3701 i złoto2091, a moje cenne2896 klejnoty** wnieśliście935 do swoich świątyń***;2Krn 36,19* lub: wziąć, wziąć do ręki, zabrać ze sobą, uprowadzić, odebrać; ** lub: coś pożądanego, coś miłego, pragnienie, cenny przedmiot, to co przyjemne dla oczu - 1Krl 20,6; *** pałac, nawa

6. A synów1121 Judy3063 i synów1121 Jerozolimy3389 sprzedaliście4376 synom1121 Jawańczyków*|A, aby ich oddalić**|INF od ich granic***.Iz 66,19* tj. Greków, od: Jończycy - Ez 37,12; A rodzajnik określony; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić odległość, odejść daleko, odsunąć; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; *** terytorium, region

7. Oto2005 ja pobudzę*|PAR ich w4480** tym miejscu4725, do którego834 to8033 ich853 sprzedaliście4376, i zwrócę7725 waszą zapłatę1576 na waszą głowę7218***;Iz 34,8; Ez 25,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozniecić, okazywać podniecenie, budzić; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: wzbudzę z tego ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** tj. poniesiecie odpowiedzialność za swoje czyny - Ps 7,16 Jr 23,19

8. I sprzedam4376 waszych synów1121 i wasze córki1323 w ręce3027 synów1121 Judy3063, a oni sprzedadzą4376 ich Sabejczykom*|HAP, do413 narodu dalekiego**. Bo3588 tak JHWH nakazał***.Iz 14,2* tj. „pijak” lub „ten, który nadchodzi” - nazwa ludu i królestwa w płd. Arabii - por. 1Krl 10,1-10.13 2Krn 9,1-9.12 Ps 72,15; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** lub: odległość, odległe kraje oddalony, daleki - Rdz 22,4; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mówić, obiecywać, polecić, rozkazać

9. Rozgłoście*|IMP to2063 wśród narodów1471, poświęćcie**|IMP się na wojnę4421, pobudźcie***|IMP bohaterów****! Niech zbliżą5066 się i niech wyruszą***** wszyscy3605 ludzie582 wojny4421******|A.Iz 8,9; Jr 46,3-4; Za 14,2-3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, wydawać głośny dźwięk, głosić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oddzielić coś jako święte, poświęcić; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozniecić, okazywać podniecenie, budzić; **** człowiek silny, dzielny, potężny, bohater, tyran - Gessenius Hebrew and English Lexicon; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, wstępować; ****** por. Jl 2,7 przypis ***; A rodzajnik określony

10. Przekujcie*|IMP wasze lemiesze855 na miecze2719, a wasze sierpaki** na oszczepy7420; słaby|HAP|A, niech powie559: Ja589 jestem silny1368.Iz 2,4; Mi 4,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ubijać, rozgniatać na proszek, bić, walić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** nóż ogrodniczy do przycinania drzew; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; A rodzajnik określony

11. Pośpieszcie*|IMP się i przyjdźcie935|IMP, zostańcie zebrane6908|KN wszystkie3605 okoliczne** narody1471! Ściągnij***|IMP tam8033, JHWH, swoich bohaterów1368.Iz 13,3; Ez 38,15-16* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać pomoc, przyjść z pomocą, pośpieszyć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** lub: naokoło, dookoła, ze wszystkich stron, sąsiedztwo; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sprowadzać w dół, deportować - 2Sm 22,35

12. Niech narody1471 zostaną pobudzone5782|KN i nadciągną5927 do Doliny6010 Jehoszafata3092. Bo3588 tam8033 zasiądę3427, by sądzić*|INF wszystkie3605 okoliczne5439 narody1471.Ps 7,6; Ps 98,9; Iz 3,13KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozstrzygać spór, sprawować sąd, karać, rządzić; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

13. Zapuśćcie*|IMP sierp4038, bo3588 dojrzało1310 żniwo7105. Pójdźcie935|IMP i zstąpcie3381|IMP, bo3588 tłocznia** jest pełna4390, kadzie3342 przelewają7783 się, bo3588 ich zło*** jest wielkie7227.* lub: wysyłać, rozciągać, skierować; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** kadź na wino; *** lub: udręka, przeciwność losu, nieszczęście, niegodziwość

14. Tłumy*, wielkie tłumy1995 w Dolinie Wyroku**|A. Bo3588 bliski7138 jest dzień3117 JHWH w Dolinie6010 Wyroku2742|A.Iz 34,2-8; Jl 1,15; Jl 2,1; Jl 2,11* lub: wielka liczba, obfitość, mnóstwo; ** Rozstrzygnięcia; A rodzajnik określony

15. Słońce8121 i księżyc3394 pociemnieją6937 i gwiazdy3556 utracą* swój blask**.Jl 2,10; Dz 2,20* lub: zabrać, dobierać razem, usuwać; ** jasność

16. I JHWH zagrzmi* z Syjonu, a z Jerozolimy3389 wyda5414 swój głos6963, i zadrżą** niebiosa8064|P i ziemia776. AleCW JHWH będzie schronieniem*** dla swojego ludu5971 i twierdzą**** synów1121 Izraela.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ryczeć - o lwie, zdobywcy, o Bogu, o krzyku udręki; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dygotać; P liczba mnoga; CW conjunctive waw; *** kryjówka, ucieczka; **** miejsce schronienia, ucieczka

17. I poznacie3045, że3588 ja589 jestem JHWH, wasz Bóg, mieszkający7931|PAR na Syjonie6726, mojej świętej6944 górze2022*. I Jerozolima3389 stanie1961 się święta**, a obcy*** już5750 nie3808 będą przez nią3 przechodzili5674.Kpł 26,11; Iz 12,6; Ez 37,27; Mt 18,20PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: górze mojej świętości - Jl 2,1; ** hebr.: qodesz - świętość, oddzielenie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - budzić odrazę, być przybyszem, być obcym w Prz 2,16 5,20 o cudzołożnicy

18. I stanie1961 się w tym1931 dniu3117, że góry2022 będą opływać* moszczem6071, pagórki1389 spływać1980 mlekiem2461 i wszystkie3605 kanały** Judy3063 napełnią1980 się wodą4325, a z domu1004 JHWH wypłynie3318 źródło, które nawodni*** Dolinę5158 Szittim7851****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spuszczać, kapać; ** lub: wąwóz; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - poić wodą, dawać pić; **** tj. „Akacji”

19. Egipt4714 będzie1961 spustoszony8077, a ziemia776 Edom* stanie1961 się opustoszałym4057 pustkowiem8077 za przemoc** wobec synów1121 Judy3063, bo przelewali8210 niewinną*** krew1818 w ich ziemi776.* tj. „czerwony” - kraina na południe i południowy wschód od Judei; ** lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość; *** lub: czysty, wolny od winy

20. A Juda3063 będzie trwać* na wieki**, a Jerozolima3389 – z pokolenia1755 na pokolenie1755.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ustawionym, pozostawać, siedzieć; ** na zawsze

21. I uniewinnię* ich od przelanej krwi1812**, tych których nie3808 uniewinniłem5352. Bo3588 JHWH mieszka7931 na Syjonie6726.Iz 4,4* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uznać bądź ogłosić wolnym od kary; ** por. EIBᴷ, LXX - i pomszczę ich krew, której nie pomściłem Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - ... ich krew

Księga Amosa

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ]

Rozdział 1

1. Słowa1697 Amosa*, który834 był1961 spośród pasterzy** z Tekoa***, które834 widział2372 nad5921|LXX Izraelem3478 w dniach3117 Uzjasza****, króla4428 Judy3063 i w dniach3117 Jeroboama*****, syna1121 Joasza******, króla Izraela, dwa lata8141 przed6440 trzęsieniem7494 ziemi.2Krl 15,1-7; 2Krn 26,1-23; Iz 42,13; Jr 25,30; Jl 3,16; Am 7,14; Za 14,5* tj. „niesiony przez JHWH” - skrócona forma hebr. amasjaʰ; ** tj. bogaty pasterz, hodowca, handlarz owiec tu i 2Krl 3,4; *** tj. „palisada” lub „piszczałka, podmuch”, miasto w górzystej części Judy koło Hebronu, 16 km na płd. od Jerozolimy; LXX Septuaginta; **** tj. „moją mocą jest JHWH” - rządził samodzielnie w latach 767-740 p.n.e.; ***** tj. „lud się rozrasta, walczy” - Jeroboam II rządził samodzielnie w latach 782-753 p.n.e.; ****** tj. „JHWH jest dzielny lub dany przez JHWH” - rządził 835 - 795 p.n.e.

2. I powiedział559 on: JHWH zaryczy7850 jak lew z Syjonu*, z Jerozolimy3389 wyda5414 swój głos6963; pastwiska** pasterzy7462 będą lamentować*** i wyschnie3001 szczyt7218 Karmelu****.* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; ** lub: łąka, siedlisko; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - opłakiwać, biadać nad, wysychać; **** tj. „ziemia ogrodów” - góra w okolicach Hajfy - 1Krl 18,19, miasto na zach. brzegu M. Martwego na płd. od Hebronu - 1Sm 15,12

3. Tak* mówi559 JHWH: Z powodu5921 trzech przestępstw** Damaszku*** i z powodu czterech nie odwrócę7725 tego, ponieważ5921 młócili1758 Gilead**** saniami2742 z żelaza*****.Iz 7,8; Iz 17,1* lub: w ten sposób, aż dotąd; ** zbrodnia, swawolność, sprzeniewierzenie, bunt, przestępstwo; *** tj. „milczący jest tkacz włosiennic” lub „ jedwab” - prastare miasto handlowe, stolica Aramu, 205 km na płn.-wsch. od Jerozolimy, leżące na równinie koło Hebronu; **** określenie obszaru różnie definiowanego w zależności od kontekstu - górzyste tereny na wsch. od Jordanu na płd. od rzeki Jarmuk; ***** do młócenia używano sań najeżonych od spodu metalowymi ostrzami - tu: obraz pogromu wojennego

4. I ześlę7971 ogień784 na dom1004* Chazaela**, i strawi398 on pałace759 Ben-Hadada***.1Krl 20,1; 2Krl 6,24; Jr 49,27* określenie może dotyczyć dynastii; ** tj. „ten, który widzi Boga” - król Aramu od roku 843 p.n.e. po zamordowaniu Ben-Hadada II; *** tj. „ syn (boga) Hadada - tu: o Ben-Hadadzie III - synu Chazaela - por. 2Krl 8,7-15

5. Połamię7665 też zasuwy* Damaszku1834 i wytnę3772 mieszkańca3427 z doliny Awen** trzymającego206 berło8551 z domu1004 Eden***. I pójdzie lud5971 Aramu758 do niewoli1540 do Kir****, mówi559 JHWH.2Krl 14,28; Jr 51,30* lub: zawory; ** dosłownie: Bikat - Awen - dolina nieprawości; *** dom przyjemności; **** tj. „mur, wosk, asfalt (?)” - miejscowość w Mezopotamii

6. Tak* mówi559 JHWH: Z powodu5921 trzech występków** Gazy*** i z powodu5921 czterech nie cofnę7725 tego, ponieważ5921 zabrali do niewoli1540 wszystkich3605 wygnańców1546, aby ich wydać5462 Edomowi****.Iz 8,4; Jr 47,1-5; So 2,4; Ez 25,15* por. w. 3 przypis *; ** por. w. 3 przypis **; *** hebr.: azzaʰ - „silna” lub „karmicielka” - inna nazwa miasta Gaza, wyznaczającego płd. granicę Kanaanu, leżącego nad brzegiem Morza Śródziemnego; **** tj. „czerwony” - kraina na południe i południowy wschód od Judei nazwana tak od imienia jednego z potomków Ezawa

7. I ześlę7971 ogień784 na mur2346 Gazy5804, i strawi* on jej pałace**.Rdz 10,19; Pwt 2,23* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pożreć, pochłonąć; ** warownie, twierdze - w. 4.10.12.14

8. Wytnę3772 też* mieszkańca3427 z Aszdodu** i trzymającego8551 berło7626 z Aszkelonu***, i zwrócę7725 swoją rękę3027 przeciwko Ekronowi**** i zginie6 resztka Filistynów*****, mówi JHWH PAN136.2Krn 26,6; Jr 47,5; So 2,4; Za 9,5-7* dosłownie: i wytnę; ** tj. „potężny”; *** tj. „ogień niesławy”; **** „emigracja” bądź „wyrwany z korzeniami” - miasta Filistyńskie oprócz Ekronu, położone nad wybrzeżem Morza Śródziemnego; ***** tj. „przybysz”

9. Tak* mówi559 JHWH: Z powodu5921 trzech występków** Tyru*** i z powodu5921 czterech nie cofnę7725 tego, ponieważ5921 wydali5462 ich wszystkich**** w niewolę1540 Edomowi123, a nie pamiętali2142 o braterskim251 przymierzu*****;2Sm 5,11; 1Krl 5,12; 1Krl 16,31; 1Krl 20,32-33; 1Krn 14,1; 2Krn 2,2; Iz 23,1; Ez 26,1* por. w. 3 przypis *; ** por. w. 3 przypis **; *** tj. „skała” - miasto fenickie na wybrzeżu M. Śródziemnego; **** dosłownie: doskonały, cały, pełny, skończony, zupełny, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - na uprowadzenie całkowite; ***** sojusz, porozumienie, traktat wojskowy, przymierze

10. I ześlę7971 ogień784 na mur2346|S Tyru6865, i strawi398 on jego pałace759.Za 9,4S liczba pojedyncza

11. Tak* mówi559 JHWH: Z powodu5921 trzech występków** Edomu123 i z powodu5921 czterech nie cofnę7725 tego, ponieważ5921 prześladował*** mieczem2719 swojego brata251 i stłumił**** swoją litość*****, a jego gniew****** rozszarpuje2963 nieustannie5703; swoją zapalczywość******* zachowywał******** na zawsze5331.Rdz 37,33; Lb 20,14; Pwt 2,4; Pwt 23,7; Ps 7,2; Jr 49,8; Ez 25,12-14* por. w. 3 przypis *; ** por. w. 3 przypis **; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ścigać, gonić, iść za kimś, dręczyć, prześladować; **** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zepsuć, zrujnować, wypaczyć, postępować niegodziwie; ***** lub: współczucie; ****** lub: nos, gniew, metaforyczne - fuknąć gniewnie; ******* lub: przelanie, wybuch, nadmiar, wściekłość, gniew; ******** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad

12. I ześlę7971 ogień784 na Teman* i strawi398 on pałace759 Bosry**.Rdz 36,33; Iz 34,6; Jr 49,7; Jr 49,20* tj. „południe lub południowy wiatr” - obszar położony na wsch. od Idumei - Rdz 36,11.15; ** „twierdza” lub „owczarnia” - miasto w Edomie i miasto w Moabie - por. Mi 2,12 przypis ***

13. Tak mówi559 JHWH: Z powodu5921 trzech przestępstw* synów1121 Ammona** i z powodu5921 czterech nie odwrócę7725 tego, ponieważ5921 rozpruwali brzemienne*** Gileadu****, by poszerzyć swoje granice*****.* lub: zbrodnia, swawolność, sprzeniewierzenie, bunt, przestępstwo; ** tj. „plemienny” - potomek Lota - Rdz 19,36; *** wyraz okrucieństwa wroga - por. 2Krl 8,12 15,16 Oz 14,1; **** por. Am 1,3 przypis ****; ***** lub: terytorium, region, granica

14. I rozniecę3341 ogień784 na murze2346 Rabby*, i strawi398 on jej pałace759 wśród krzyku** w dzień3117 bitwy4421, wśród wichru5591 w dzień3117 burzy***.1Krn 20,1; Jr 49,2; Ez 21,22; Am 2,2* tj. „wielki” - stolica Ammonitów, położona na wsch. od Jordanu, współczesny Amman w Jordanii; ** tj. głośny krzyk radości ze zwycięstwa - 1Sm 4,5-6 okrzyk wojenny dźwięk trąby wyrażający radość; *** lub: nawałnicy

15. I pójdzie1980 ich król4428 do niewoli*, on1931 i jego książęta** razem3162 z nim, mówi JHWH.* lub: na wygnanie; ** władca, wysoki urzędnik, dowódca

↑↑

Rozdział 2

1. Tak mówi559 JHWH: Z powodu5921 trzech występków* Moabu** i z powodu czterech nie odwrócę7725 tego, ponieważ5921 spalił8313 kości6106** króla Edomu123 na wapno***.2Krl 23,16; Ez 25,8-9* por. Am 1,13 przypis *; ** tj. akt szczególnej profanacji grobów - Iz 33,12; *** wapnem bielono mury domów

2. I ześlę7971 ogień784 na Moab*, i strawi398 pałace759 Keriotu**. I umrze4191 Moab4124 wśród wrzawy***, wśród krzyku8643 i przy dźwięku6963 trąby****.Jr 48,24; Jr 48,41; Jr 48,45* tj. „od jego ojca” - obszar na wschód od Morza Martwego między rzeką Zered, a rzeką Arnon; ** tj. „miasto” - Jr 48,24; *** wrzask, łoskot, ryk (związany z bitwą); **** hebr.: szofar - róg, róg barani

3. I wytnę3772 sędziego* spośród** niego, i zabiję2026 wraz z nim5973 wszystkich3605 jego książąt8269, mówi559 JHWH.Ps 2,10; Ps 141,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, zarządzać, sądzić, rozstrzygać spór, oczyszczać z zarzutów, karać; ** dosłownie: wewnątrz, w głębi, w środku

4. Tak3541 mówi JHWH: Z powodu5921 trzech przestępstw6588 Judy3063 i z powodu5921 czterech nie odwrócę7725 tego, ponieważ5921 odrzucili* Prawo** JHWH i nie przestrzegali8104 jego przykazań***, i zwiodły8582 ich, ich ułudy****, za którymi310 chodzili1980 ich ojcowie1.2Krl 17,19; Oz 12,2; Am 3,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wzgardzić; ** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób; *** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna; **** lub: fałszywe bóstwa - Pwt 32,21 1Krl 16,13.26 Ps 40,5 Iz 66,3 kłamstwa - Ez 13,6-9 Ha 2,3

5. I ześlę7971 ogień784 na Judę*, i strawi398 on pałace** Jerozolimy***.Jr 17,17* tj. „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - tu o terytorium królestwa Judy obejmującym teren plemion Judy i Beniamina; ** lub: warownie, twierdze; *** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”

6. Tak3541 mówi JHWH: Z powodu5921 trzech przestępstw6588 Izraela* i z powodu5921 czterech nie odwrócę7725 tego, ponieważ5921 sprzedali4376 sprawiedliwego6662 za srebro**, a potrzebującego*** za parę sandałów5275****;Sdz 2,17-20; 2Krl 22,11-17* hebr.: jisra’el - „ten, który zmagał się z Bogiem” - Rdz 32,28; ** tj. srebro jako środek płatniczy; *** lub: w potrzebie, potrzebujący (przede wszystkim człowiek ubogi, biedny), ogólne określenie najniższej warstwy społecznej; **** być może chodzi o łapówkę - por. EIBᴷ

7. Depczą7602 w prochu6083 ziemi776 głowy7218 ubogich* i drogę1870 pokornych** wypaczają***. A syn**** i jego ojciec chodzą1980***** do tej samej dziewczyny******, aby splamić2490 moje święte6944 imię8034*******.Kpł 18,21; Prz 30,9; Ez 36,20-23* lub: marny, biedny, słaby, chudy; ** uniżony, biedny, słaby, uciśniony; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zginać, spychać na bok, wpływać; **** dosłownie: mąż, człowiek; ***** eufemizm: współżyją; ****** tj. dziewczyna, panna, służąca, może dotyczyć konkubiny - EIBᴷ; ******* imię reprezentuje charakter i autorytet Boga

8. I na5921 szatach danych im w zastaw*|PASS rozciągają5186** się przy każdym3605 ołtarzu4196, a za pieniądze ukaranych grzywną*** piją8354 wino3196 w domu1004 swojego Boga430****.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiązać, mieć jako porękę, ślubować; PASS strona bierna; ** por. w. 7 przypis ***; *** lub: ukarać, wymierzyć grzywnę - strona bierna; **** lub: bogów

9. A ja595 wygubiłem8045 sprzed ich oblicza6440 Amorytę*, który był wysoki1363 jak cedry**, i mocny on1931 jak dęby***. Wygubiłem**** jednak***** jego owoc6529 od góry4605, a od dołu8478 jego korzenie8328.Lb 13,28-33; Joz 10,12; Ez 17,9; Ml 4,1* tj. „mówiący” - lud zamieszkujący wsch. część Kanaanu i Zajordanie; ** tj. cedry Libanu - cenny materiał budowlany, symbol dostojeństwa, siły i majestatu - Ez 31,2-9 Ps 92,12; *** lub: wielkie drzewo; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - unicestwiać, gubić, niszczyć; ***** dosłownie: i, a

10. To* ja595 wyprowadziłem** was z ziemi776 Egiptu*** i prowadziłem1980 przez pustynię4057 czterdzieści lat8141, abyście posiedli**** ziemię776 Amoryty567.Wj 20,2; Lb 21,25; Pwt 2,7; Am 3,1; Am 9,7* dosłownie: i, a; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przyprowadzić w górę, spowodować wejście w górę, stąd: wynieść, pobudzić (umysłowo), ofiarować, wywyższyć; *** hebr.: micrajim - „ziemia Koptów”; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, zająć, odziedziczyć

11. I ustanawiałem6965 spośród waszych synów proroków*, a spośród waszych młodzieńców970 nazyrejczyków**. Czy637 nie było tak2063, synowie1121 Izraela? – oświadczenie*** JHWH.* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi; ** hebr.: nazir - nieprzycinany (krzew winny), mężczyzna lub kobieta szczególnie poświęceni Bogu w ślubie nazyreatu - por. Rdz 49,26 Lb 6,1-21; *** lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1

12. Lecz wy poiliście* nazyrejczyków5139 winem3196, a prorokom5030 rozkazywaliście**, mówiąc559: Nie prorokujcie5012.Jr 11,21; Am 7,13; Am 7,16* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nawadniać, dawać pić, poić wodą; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, nakazać, wyznaczyć

13. Oto* ja595 szarpnę** pod wami***, tak jak szarpie5781 się wóz5699 pełen4395 snopów5995.* lub: oto, czy, spójrz - partykuła wskazująca; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: zataczać się, chwiać się, miażdżyć, wyżłobić, zmiażdżyć, wydawać ryk (trzask trzęsienia ziemi); *** pod spodem, poniżej, podczas gdy

14. Nie uda* się ucieczka** szybkiemu***, mocny**** nie wzmocni553 swojej siły3581, a mocarz***** nie wybawi****** swojej duszy*******.Jr 9,23* dosłownie: i zginie; ** lub: schronienie, miejsce ucieczki; *** chyży; **** lub: niezłomny, potężny; ***** bohater, dzielny, potężny; ****** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pozwolić uciec, wyzwolić, ocalić (życie), złożyć; ******* hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *

15. A trzymający8610 łuk7198 nie ostoi* się i szybki7031 nie uratuje** się na swoich nogach7272, a dosiadający konia5483 nie wybawi4422 swojej duszy5315.Jr 51,56; Ez 39,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trwać, wytrzymywać, stać, być prostym; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - pozwolić uciec, wyzwolić, ocalić (życie)

16. I najodważniejszy* swym sercem** spośród mocarzy1381 ucieknie*** w tym dniu3117**** nagi6174 – oświadczenie***** JHWH.Sdz 4,17* dosłownie: potężny, mocny; ** umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pierzchnąć, znikać, oddalać się, pędzić; **** może dotyczyć inwazji Asyrii w roku 734 p.n.e. - 2Krl 15,19 17,3; ***** lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1

↑↑

Rozdział 3

1. Słuchajcie*|IMP tego2088 słowa**, które834 JHWH powiedział1696 przeciwko5921 wam, synowie1121 Izraela3478, przeciwko5921 całemu3605 rodowi***, który wyprowadziłem**** z ziemi776 Egiptu4714, mówiąc559 to:* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać posłuszeństwo, rozumieć, zgodzić się; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; *** lub: klan, ród, rodzina, plemię, lud, naród, gatunek, rodzaj; **** por. Am 2,10 przypis **

2. Tylko7535 was poznałem* spośród wszystkich3605 rodów4940 ziemi**, dlatego5921 was ukarzę*** za wszystkie3605 wasze nieprawości****.Wj 19,5-6; Pwt 4,32* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, dostrzegać, poznać, jako idiom: wejść w szczególną intymną relację - Rdz 4,1; ** kraj, terytorium, kraina, cały obszar zamieszkany ziemi; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przeglądać, sprawdzać, wołać do odpowiedzialności, dokonać rozrachunku, weryfikować, odwiedzić; **** lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość

3. Czy dwóch idzie1980 razem3162, jeśli1115 się nie umówią*?Kpł 26,23-24* dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - spotkać (się), zgromadzić się na umówione spotkanie

4. Czy lew738 ryczy* w lesie3293, gdy nie369 ma łupu**? Czy lwię*** wydaje5414 swój głos6963 ze swojego legowiska4585, jeśli nic nie złapało****?* ryczeć - o lwie, zdobywcy, krzyku udręki; ** dosłownie: żer, żywność; *** tj. młody lew; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chwytać, zabierać

5. Czy ptak6833 wpadnie5307 w sidła* na ziemi776, gdyby nie było na niego przynęty**? Czy podnosi5927 się sidła6341 z ziemi776, jeśli nic się w nie nie złapało3920?Wj 39,3; Lb 16,38* lub: pułapka na ptaki, sidła, potrzask; ** wabik, sidła

6. Jeśli518 zadmą8628 w róg* w mieście5892, to czy lud5971 się nie ulęknie**? Czy518 w mieście5892 zdarzy1961 się nieszczęście***, którego JHWH by nie zarządził6213?Jr 4,5; Jr 4,19; Jr 4,21; Jr 6,1; So 1,16* hebr.: szofar - róg, róg barani - Wj 19,16 Kpł 25,9; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trząść się, drżeć, iść z drżeniem, być ostrożnym; *** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły

7. Tak*, JHWH PAN nic** nie3808 uczyni***, jeśli nie objawi**** swojego planu***** swoim sługom5650, prorokom5030.Rdz 18,17; Jr 23,18; Jr 23,22; Jo 1,2* partykuła twierdząca: czyli, z pewnością, na pewno, ponieważ; ** dosłownie: (żadnego) słowa - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, KULᴷ; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postanawiać, powodować, zarządzać, czynić; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odsłonić, usunąć koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ukazać się, objawić się; ***** lub: poufna rada, poufna relacja, przyjaźń, spisek - Ps 25,14

8. Lew738 ryknął7580, kto4310 się nie ulęknie*? JHWH PAN przemówił1696, kto4310 by nie prorokował5012?Dz 4,20; Dz 5,20; Dz 5,29; 1Kor 9,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, lękać się, czcić, szanować

9. Głoście*|IMP w pałacach759** w Aszdodzie*** i w pałacach ziemi Egiptu4714 i mówcie559|IMP: Zbierzcie622|IMP się na górach2022 Samarii**** i zobaczcie7200|IMP wielkie7227 zamieszanie***** w jej środku8432 i ucisk6217 w jej wnętrzu7130;* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozbrzmiewać głośno (termin muzyczny), wygłaszać, wzywać, głosić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** por. Am 1,7 przypis **; *** por. Am 1,8 przypis **; **** tj. „góra czat” - region związany z płn. królestwem, 10 plemion Izraela, stolica płn. królestwa 50 km na płn. od Jerozolimy, 10 km od Sychem; ***** lub: niepokój, zbicie z tropu, zniszczenie, utrapienie, udręka

10. Bo nie umieją* czynić6213 tego, co prawe** – oświadczenie5002 JHWH. Gromadzą*** gwałt**** i przemoc***** w swoich pałacach759.Ps 14,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, dostrzegać, poznać, umieć; ** lub: prostota, sprawiedliwość, prawdziwość - Iz 26,10 30,10 59,14; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przechowywać, czynić skarbnikiem - por. 2Krl 20,17; **** lub: krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość, gwałt; ***** lub: spustoszenie, gwałt, zniszczenie, ruina

11. Dlatego3651 tak3541 mówi559 JHWH PAN136: Wróg* otoczy5439 tę ziemię776 i pozbawi** cię twojej siły5797 i twoje pałace759 zostaną splądrowane***.2Krl 17,5-6; 2Krl 18,9-12; Am 2,14; Am 6,14* lub: ciemiężyciel, nieprzyjaciel; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ściągnąć, zdjąć, zerwać, leżeć twarzą do ziemi; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być złupionym

12. Tak3541 mówi559 JHWH: Jak pasterz7462 wyrywa* z paszczy6310 lwa738 dwa podudzia3767 lub kawałek ucha, tak zostaną wyrwani5337 synowie Izraela, siedzący** w Samarii na brzegu*** łoża4296 i na jedwabnej kapie****.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odebrać, odzyskać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieszkać, mieć siedzibę; *** lub: komfort; **** damasceńskim dywanie

13. Słuchajcie*|IMP i zaświadczcie**|IMP w domu1004*** Jakuba**** – oświadczenie5002 JHWH PANA136, Boga430 Zastępów*****;Ez 2,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać posłuszeństwo, rozumieć, zgodzić się; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - składać świadectwo, powołać na świadka, stwierdzać uroczyście; *** przeciwko domowi ....; **** tj. „trzymający piętę”, nazwa własna 12 plemion Izraela; ***** hebr.: caba - armia, działania wojenne, ciała niebieskie, służba wojskowa

14. Bo3588 w tym dniu3117, w którym ukarzę* Izraela3478** za jego przestępstwa***, ukarzę6485 też ołtarze4196 w Betel****. I rogi***** ołtarza zostaną odrąbane1438, i upadną5307 na ziemię776.* por. Am 3,2 przypis ***; ** hebr.: jisra’el - „ten, który zmagał się z Bogiem” - Rdz 32,28; *** zbrodnia, swawolność, sprzeniewierzenie, bunt, przestępstwo; **** tj. „dom Boży” - por. Rdz 12,8 - dawniej Luz, tu przykład odstępczego kultu za czasów Amosa -1Krl 12,29; ***** tu: symboliczne ukazanie utraty prawa azylu - Wj 21,12-14 1Krl 1,50 2,28 i pozbawienia ołtarza funkcji przebłagania Wj 29,12 Kpł 4,1-7

15. I zburzę* dom1004 zimowy2779 wraz z domem1004 letnim7019, zginą6 domy1004 z kości słoniowej8127** i dla wielkich7227 domów*** nastanie koniec5486 – oświadczenie5002 JHWH.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, niszczyć, zabijać; ** wyraz przepychu bogaczy - 1Krl 29,39; *** lub: wspaniałych domów, hebanowych (?) - KULᴷ

↑↑

Rozdział 4

1. Słuchajcie*|IMP tego2088 słowa1697, krowy6510 Baszanu**, które834 na górach2022 Samarii8111 uciskacie6231 biednych*** i niszczycie**** ubogich*****, mówiąc559 ich panom113: Przynieście935, a będziemy piły8354.Ps 22,12; Ez 39,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać posłuszeństwo, rozumieć, zgodzić się; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tj. „owocny, płodny” - kraina na wsch. od Jordanu i na płn. od Gileadu - w połowie przekazana pokoleniu Manassesa - Lb 32,33 - miejsce wybornych pastwisk i najlepszych okazów bydła - Pwt 32,14 Ps 22,13, tu ironicznie o kobietach Samarii; *** marny, chudy, słaby; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciskać, miażdżyć; ***** będący w potrzebie, cierpiący ucisk, ogólne określenie najniższej warstwy społecznej

2. Przysiągł* JHWH PAN136 na swoją świętość**, że3588 oto2009 nadejdą935 na was dni3117, gdy wywleką*** was hakami****, a wasze potomstwo***** rybackimi kolcami******.Ps 89,35* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - składać ślub; ** hebr.: qodesz - świętość, oddzielenie, l.mn. - ofiary wotywne; *** lub: podniosą was na hakach - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, por. asyryjski zwyczaj prowadzenia jeńców za kółko przetknięte w dolnej wardze lub nozdrzach - 2Krl 19,28 2Krn 33,11 Iz 37,29; **** coś przebijającego, hak, kolec (?), tarcza, puklerz; ***** lub: coś ostatniego, dalsza część, koniec, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - a ostatnie z was; ****** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: łowienie ryb, haczyk na ryby

3. I przez wyłomy6556 wyjdziecie3318, każda* wprost przed siebie**, i będziecie wyrzucone7993 do Harmonu*** – oświadczenie5002 JHWH.* lub: kobieta, żona - Rdz 2,23** każda - Wj 3,22; ** na przeciwko; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: „wysoka warownia” - góra Misian w Asyrii - Jr 51,27 lub Hermal koło Kadesz nad rzeką Orontes (?) emendowane na hebr.: hadmon - „sterta śmieci” - por. Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio, LXX - góra Rimmon - WBCᴷ

4. Przychodźcie935|IMP do Betel1008 i grzeszcie*|IMP, w Gilgal** rozmnóżcie***|IMP swój grzech6586; przynoście935|IMP każdego ranka1242 swoje ofiary****, a co trzy dni3117 – swoje dziesięciny4643;Rdz 28,17-22; Sdz 20,18; 1Sm 7,16; 1Krl 12,25IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - buntować się, wzniecać bunt, naruszać (Prawo); ** tj. „krąg kamieni” - tu imię własne z rodzajnikiem określonym stąd niektórzy: „pomnóżcie gilgal” - tj. instrument kultyczny będący w Betel; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić licznym, urosnąć do wielkich rozmiarów; **** hebr.: zebah - ofiara, ofiara wspólnotowa - Pwt 26,14

5. I spalajcie* kwaszony** chleb na dziękczynienie8426, i obwołujcie7121|IMP dobrowolne ofiary*** rozgłaszając8085|IMP je, bo3588 tak3651 wam się podoba****, synowie1121 Izraela3478 – oświadczenie5002 JHWH PANA136.* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - sprawiać, że ofiary dymią; ** rzecz zakwaszona, zaczyn - Wj 23,18 vs Kpł 7,13; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** tj. ofiara spontaniczna, z własnej woli, chętna - Wj 35,29 Kpł 7,16 Lb 15,3; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kochacie

6. A chociaż1571 ja dałem5414 wam czystość5356 zębów8127* we wszystkich3605 waszych miastach5892 i niedostatek** chleba3899 po wszystkich3605 waszych miejscach4725, to*** nie nawróciliście**** się do mnie – oświadczenie5002 JHWH.Iz 3,1; Iz 26,11; Jr 5,3; Jr 14,18; Ag 2,17* idiom: zsyłałem na was głód; ** lub: brak, tu i Pwt 28,47.57; *** lub: a nie; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, wracać

7. I chociaż1571 to ja595 wstrzymałem4513* wam deszcz1653, na** trzy miesiące*** przed żniwami7105****. I spuszczałem4305 deszcz na jedno259 miasto5892, a na drugie***** miasto5892 nie spuszczałem4305 deszczu. Jedną259 część****** pola zraszałem4305 deszczem, a druga259 część, której834 deszcz nie zraszał4305 – usychała3001.* konstrukcja gram. w hebr. sugeruje czynność powtarzalną (?) - spuszczałem, posyłałem deszcz; ** dosłownie: na (czas) trwania; *** dosłownie: nów, miesiąc (księżycowy), pierwszy dzień miesiąca, coś, co dzieje się co miesiąc; **** tj. deszcz późny - marzec, kwiecień; ***** dosłownie: na jedno; ****** część pola wydzielona z całości

8. I wlekliście* się z dwóch8147, z trzech7969 miast do jednego259 miasta5892, aby napić8354 się wody4325 i nie zaspokoiliście swojego pragnienia**, a nie nawróciliście7725 się do mnie – oświadczenie5002 JHWH.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść chwiejnym krokiem, chwiać się, zataczać, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - wlokły się dwa ...; ** lub: być nasyconym, być napełnionym

9. Smagałem* was posuchą** zboża i pleśnią***, gdy rosły7235 wasze ogrody1593 i winnice3754. Wasze drzewa figowe8384 i drzewa oliwne2132 pożarła398 szarańcza****, a nie nawróciliście7725 się do mnie – oświadczenie5002 JHWH.Pwt 28,22; Pwt 28,38-42; Am 7,1-2; Jl 4,7; Jl 4,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, szturchać, bić, biczować, ujarzmiać; ** lub: coś zniszczonego, zwarzonego, gorąc - ziarna wyschnięte z powodu wczesnego wschodniego wiatru - 2Krl 19,26; *** lub: bladość, zsinienie, rdza, pleśń - Pwt 28,22 1Krl 8,37 Ag 2,17; **** hebr.: gazam - dorosła szarańcza gotowa do latania lub gąsienica - tylko tu i Jl 1,4 2,25

10. Zesłałem7971 na was zarazę*, tak jak na drodze1870 do Egiptu4714, zgładziłem2026 mieczem2719 waszych młodzieńców970**, łupem7628 stały się wasze konie5483 i sprawiłem, że smród*** pobitych w waszych obozach**** uniósł5927 się do waszych nozdrzy639, a nie nawróciliście7725 się do mnie – oświadczenie5002 JHWH.Wj 11,4-5; Pwt 28,27-60* lub: plaga, pomór, zaraza wśród bydła; ** pierworodnych - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: fetor, odór - tu i Iz 34,3 Jl 2,20; **** tu: obóz wojskowy

11. Zniszczyłem* was, jak Bóg430** zniszczył*** Sodomę**** i Gomorę*****, i staliście1961 się jak polano****** wyrwane5337 z ognia8316, a nie nawróciliście7725 się do mnie – oświadczenie5002 JHWH.Rdz 19,24-25; Iz 13,19; Jr 49,18* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przewrócić, zniszczyć, zmienić się, odwrócić; ** lub: ... zniszczeniem Bożym - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: obalenie - zawsze o Sodomie i Gomorze; **** tj. „płonący”; ***** „zanurzenie”; ****** kawałek drewna, głownia, pochodnia, żagiew

12. Dlatego3651 tak uczynię6213 tobie, Izraelu3478, a ponieważ3588 zamierzam* ci tak2063 uczynić6213, przygotuj** się na spotkanie7125 ze swoim Bogiem, Izraelu!Ps 65,6; Iz 32,11; Iz 64,2; Jr 5,22* dosłownie: konsekwencja, wynik, skutek, stąd też, dlatego że; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, utrwalonym, nieugiętym, być niezłomnym, być stałym, pewnym, być gotowym

13. Gdyż3588 oto2009: On jest tym, który formuje* góry2022, tworzy** wiatr***, oznajmia5046 człowiekowi120|S, co jest Jego zamysłem****; On czyni6213 świt7837 ciemnością5890 i stąpa1869 po wyżynach1116 ziemi776. JHWH, Bóg Zastępów6635, to Jego imię8034.Ps 139,2; Dn 2,28* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nadawać formę, kształtować, planować - Rdz 2,7; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kształtować, formować, stwarzać (zawsze czynność Boga); *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr. pneuma; S liczba pojedyncza; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: myśl, zamysł, intencja, skłonność, plan

↑↑

Rozdział 5

1. Słuchajcie*|IMP tego2088 słowa1697, które834 ja595 jako lament** wznoszę*** nad wami, domu1004 Izraela3478!Jr 7,29; Jr 9,10; Jr 9,17; Ez 19,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać posłuszeństwo, rozumieć, zgodzić się; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: pieśń żałobna, elegia; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nieść, podnieść, brać

2. Upadła* i więcej3254 nie powstanie6965 dziewica** Izraela3478. Została porzucona5203 w swojej ziemi776 i nie ma369 nikogo, kto by ją podniósł6965.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - paść na twarz przed kimś, paść (o gwałtownej śmierci); ** hebr.: betulaʰ - dziewica: pochodzenie od słowa - „oddzielać”

3. Bo3588 tak mówi559 JHWH PAN136: Miasto5892, które wychodziło* w sile tysiąca505, zachowa** stu3967, a to, które wychodzi3318 w sile stu, zachowa3318 domowi1004 Izraela dziesięciu6235.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wychodzić, iść naprzód, podążać do (bądź w kierunku) czegoś; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pozostawić (w spokoju), zatrzymać, oszczędzić

4. Bo tak mówi559 JHWH do domu1004 Izraela3478: Szukajcie*|IMP mnie i żyjcie**|IMP!Jr 29,13; Pwt 4,29; Pwt 33,46; 2Krn 15,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - starać się, zabiegać, radzić, zgłębiać, szukać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tj. koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć życie, pozostać żywym, podtrzymywać. ożywić, zostać ożywionym, żyć - podwójny imperativ może oznaczać rzecz, która się z pewnością wydarzy, stąd: ... a będziecie żyli! - por. KULᴷ, Biblia Warszawska, Biblia Poznańska, Biblia Gdańska

5. Lecz nie szukajcie1875 w Betel1008*, nie wkraczajcie935 do Gilgal** i nie podróżujcie5674 do Beer-Szeby***, gdyż Gilgal1537 zostanie doszczętnie1540 ogołocone1540****, a Betel1008 stanie się1961 niczym*****.Oz 4,15; Oz 10,8* por. Am 3,14 przypis ****; ** por. Am 4,4 przypis **; *** tj. „studnia siedmiokrotnej przysięgi” - miasto na płd. krańcu Izraela, por. określenie od Dan do Beer-Szeby - Sdz 20,1 1Sm 3,20; **** w hebr. gra słów - por. EIBᴷ; ***** gra słów - od Bet-Awen - „dom nicości” - por. Joz 7,2 - KULᴷ

6. Szukajcie1875|IMP JHWH i żyjcie2421|IMP, aby nie6435 wtargnął* jak ogień784 w dom1004 Józefa** i nie pochłonął398 go, a nie369 będzie gaszącego3518 dla Betel1008;Iz 55,3; Iz 55,6-7IMP imperativus - tryb rozkazujący; * dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozwijać się pomyślnie, penetrować, odnieść skutek, wtargnąć, przedrzeć się siłą; ** określenie dotyczy szczególnie pokoleń Efraima i Manassesa tj. płn. królestwa Izraela - Iz 9,20 Oz 4,17

7. Wy, którzy sąd* zamieniacie2015 w piołun3939** i sprawiedliwość6666 rzucacie*** na ziemię776****;Am 6,12* lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej (prawny), słuszność w sądzie; ** symbol goryczy i niesprawiedliwości; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - złożyć, pozostawić, umieścić; **** metafora: traktować pogardliwie, nie spełnić swojej roli -1Sm 3,19

8. On tworzy6213 Plejady* i Oriona**, zamienia2015 mrok ciemności*** w poranek1242, a dzień3117 nocą3915 zaciemnia****; wzywa7121 wody4325 morza3220 i rozlewa8210 je po powierzchni***** ziemi776 – JHWH to Jego imię8034!Rdz 1,2-3; Hi 38,12; Ps 104,6-9; Jr 10,13* tj. konstelacja 7 gwiazd zawsze w połączeniu z Orionem - tu i Hi 9,9 38,31; ** gwiazdozbiór Oriona - Iz 13,10; *** dosłownie: cień śmierci - por. Ps 23,4 Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - ...ku porankowi ciemność; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić ciemnym, pociemnić, ukryć, zataić; ***** oblicze

9. Rozbłyskuje* zniszczeniem** nad5921 mocnym5794 i ruina701 przychodzi935 na twierdzę***.Iz 28,5; Mi 5,11* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - promienieć, uśmiechać się, wzmocnić, przyczyna rozerwania lub rozbłysku, spowodować wybuch; ** spustoszenie, gwałt, zniszczenie, ruina; *** warowne miasto, twierdza, warownia, umocnienia

10. Nienawidzą* tego, który upomina** ich w bramie*** i czują odrazę8581, wobec tego, kto mówi1696 prawdę****.Iz 10,29; Iz 59,15* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - sądzić, dowodzić, napominać, karcić, besztać, ganić; *** brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; **** lub: nienagannie, zgodnie, zdrowo, mówić szczerze

11. Dlatego3651, z powodu3282 waszego deptania* po ubogim1800 i pobierania3947 od niego daniny** w zbożu1250, to chociaż budujecie1129 domy1004 z kamienia ciosanego1496***, nie będziecie w nich mieszkać3427; chociaż sadzicie5193 rozkoszne**** winnice3754, ale nie będziecie pić8354 z nich wina3196.Pwt 28,30; Pwt 28,38-39; So 1,13; Ag 1,6; Mi 6,15* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - tratować, deptać, być może od akkadyjskiego - pobierać podatek rolny; ** lub: ciężar, brzemię, podarunek, danina; *** tu: przejaw luksusu - ściany często wykładano marmurem; **** lub: pragnienie, uroda, rozkosz

12. Bo3588 wiem3045, liczne7227 są wasze przestępstwa* i rozliczne6099 wasze grzechy2403: Dręczycie** sprawiedliwego6662, bierzecie3947 łapówkę*** i spychacie na bok**** sprawy ubogich34 w bramie*****.* lub: zbrodnia, swawolność, sprzeniewierzenie, bunt; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać wrogość, atakować, dręczyć, wiązać, być stłoczonym; *** cena za życie, okup, łapówka - por. Wj 21,30; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zginać, odpychać - tu: odmawiać sprawiedliwości; ***** por. w. 15 przypis ***

13. Dlatego3651 roztropny* milczy** w tym czasie6256, bo3588 jest to1931 czas6256 zły***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mieć wgląd, patrzeć na, rozważać, zastanawiać się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nieruchomym, oniemieć, lamentować; *** lub: udręka, niedola, nieszczęście, krzywda, przeciwność losu

14. Szukajcie1875|IMP dobra*, a nie zła7451, abyście4616 żyli2421. A wówczas**|JUS JHWH, Bóg Zastępów6635, będzie z wami854 – tak jak834 mówicie559.Iz 48,1-2IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: korzyść, dobrobyt, obfitość, szczęście, dobro moralne; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nastać, stać się, trwać, być z, zajmować miejsce; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.)

15. Nienawidźcie*|IMP zła7451, a miłujcie157 dobro2896 i ustanówcie3322|IMP sąd** w bramie***. Może194 wtedy JHWH, Bóg Zastępów6635, zlituje**** się nad resztką7611 Józefa3130.2Krl 19,4; Jl 2,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: decyzja prawna, słuszność w sądzie - Am 5,7 przypis *; *** brama miejska to miejsce spotkań oraz sprawowania władzy; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać przychylność, łaskawość, miłosierdzie

16. Dlatego3651 tak3541 mówi559 JHWH Bóg430 Zastępów6635, PAN136: Na wszystkich3605 placach7339* będzie płacz**, a na wszystkich3605 ulicach2351 powiedzą559: Biada***, biada1930! I zawołają7121 rolnika**** do żałoby*****, a potrafiących3045 zawodzić4553 – do biadania******.* lub: przestronne miejsce; ** tj. zawodzenie podczas rytuału pogrzebowego, żałosny płacz; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście - niestety! ach! biada! - tu: z podwójną intensyfikacją; **** oracz, gospodarz, ktoś uprawiający ziemię, lecz nieposiadający jej na własność; ***** lub: rytuał pogrzebowy, biadanie; ****** pieśń żałobna

17. I we wszystkich3605 winnicach3754 będzie zawodzenie4553, gdy3588 przejdę5674 pośród* ciebie – mówi559 JHWH.Wj 12,12; Iz 16,10; Jr 48,33* lub: środek, wewnętrzna część, ośrodek myśli i uczuć

18. Biada* pragnącym** dnia3117 JHWH! Na cóż4100 wam ten2088 dzień3117 JHWH? On jest ciemnością2822, a nie3808 światłem216.* lub: ach! niestety! o! biada!; ** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - tęsknić za, żywić pożądanie

19. To tak jakby834 ktoś376* uciekał5127 przed** lwem738, a spotkałby6293 go niedźwiedź1677; albo jak gdyby wszedł935 do domu1004 i oparł*** się ręką3027 o ścianę7023, a ukąsiłby5391 go wąż****.* lub: mąż, człowiek, ktokolwiek, każdy; ** sprzed oblicza; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - położyć na, wspierać, utrzymywać; **** żmija - Rdz 3,1

20. Czyż nie3808 jest ciemnością2822 dzień3117 JHWH, a nie3808 światłem216? I mrokiem* – a nie3808 ma w nim jasności**?Iz 13,10; Jo 2,2; So 1,15* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: ciemny, mroczny; ** blask

21. Nienawidzę8130, pogardzam* waszymi świętami** i czuję odrazę*** do waszych uroczystych zgromadzeń****Iz 1,11-16; Am 6,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odrzucić; ** święte zgromadzenie, święto pielgrzymek, ofiara świąteczna; *** dosłownie: wąchać, zwęszyć, czuć zapach - Rdz 8,21 poczuć ulgę - 1Sm 16,23 EIB - nie czuję zapachu ...; **** tj. święte bądź uroczyste zebranie, grupa, towarzystwo

22. Bo3588 jeśli będziecie mi składać* całopalenia** i swoje ofiary pokarmowe***, nie przyjmę**** ich ani nie wejrzę5027 na ofiary pojednania***** z waszego tuczonego bydła4806.Wj 20,24; Kpł 7,11; Jr 14,12; Mi 6,6-7* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ofiarować; ** tj. ofiara wyrażającą wdzięczność - Kpł 1,9; *** ofiary z mąki i mięsne - wyraz hołdu; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być łaskawym, przyjmować życzliwie; ***** tj. ofiara pokoju, ofiara na rzecz sojuszu lub przyjaźni, dobrowolna ofiara dziękczynna

23. Usuń5493|IMP ode mnie5921 wrzask* twoich pieśni**, nie3808 chcę słuchać8085 melodii2172 twoich harf***.Iz 5,12IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: mamrotanie, ryk, wrzawa, dźwięk; ** tj. pieśń liryczna, oda; *** lutnia, kitara, instrument muzyczny, harfa

24. Niech* raczej sąd** spływa1556 jak strumień wody4325, a sprawiedliwość*** jak niewysychający**** potok*****.Mi 6,6* dosłownie: a niech; ** por. w. 15 przypis **; *** lub: prawość, słuszność; **** lub: ciągły, trwały, nieprzemijający; ***** rwący potok

25. Czy składaliście mi ofiary* krwawe i ofiary** z pokarmów na pustyni4057 przez czterdzieści lat8141, domu1004 Izraela***?Dz 7,42* hebr.: zebah - ofiara (przymierza, paschalna), ofiara wspólnotowa - Pwt 26,14; ** por. w. 22 przypis ***; *** tu: o całym ludzie Bożym

26. Nosiliście5375 raczej* namiot** waszego Molocha*** i Kijuna****, wasze bożki*****, gwiazdę3556 waszych bogów430, których sobie uczyniliście6213.1Krl 11,33; Iz 44,12; Dz 17,43* hebr.: waw - i, a; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście - hebr.: sikkut - szałas, namiot, wok. hebr. za szikuts: obrzydliwość - synonim niewypowiadanych imion bóstw pogańskich inni przy zmianie wok. Sakkut tj. asyryjski bóg Saturn; *** tj. „król”, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - waszego króla; **** tj. „kolumna”, mezopotamski bóg Kajamanu, tj. Saturn; ***** lub: wizerunek, wyobrażenie pogańskiego bożka, obraz

27. Dlatego* uprowadzę1540 was do niewoli poza** Damaszek*** – mówi559 JHWH, Bóg Zastępów6635 – to Jego imię8034.Am 4,13* hebr.: waw - i, a; ** dosłownie: gdzieś tam, hen, dalej; *** por. Am 1,3 przypis ***

↑↑

Rozdział 6

1. Biada1945 beztroskim* na Syjonie** i pokładającym ufność*** na górze2022 Samarii8111****; dostojnikom***** pierwszego7225 z narodów1471******, do nich1992 schodzi935|P się dom1004 Izraela3478.Ps 2,12; Iz 32,9; So 1,12; Łk 6,24* lub: nieprzejmujący się, beztroski, swawolny, butny; ** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pewność, być bezpiecznym; **** nagana dotyczy całego Izraela; ***** elicie, oznaczonym; ****** rodzajnik określony; P liczba mnoga

2. Przejdźcie*|IMP do Kalne** i zobaczcie7200|IMP, a stamtąd8033 idźcie1980|IMP do Chamatrabba***, i zejdźcie3381 do Gat**** filistyńskiego6430. Czy jesteście lepsi2896 niż te królestwa4467? Czy ich obszar***** jest większy7227 niż wasz obszar1366?2Krl 18,34; Iz 10,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podróżować; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tj. „twierdza Anu” - miasto na płn. od Aleppo; *** „twierdza”, „wielki” miasto w dolinie Orontesu - Lb 34,8; **** „tłocznia wina” - miasto inne niż w 2Krn 11,8; ***** lub: granica, region, terytorium

3. Którzy odsuwają* od siebie dzień3117 zły**, a zbliżają5066 się do miejsca*** przemocy****;Am 3,10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyrzucić, odstawić; ** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu; *** siedziba, mieszkanie, Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski - stolica nieprawości; **** lub: gwałt, niesprawiedliwość

4. Którzy odprężają* się na łożach4296 obłożonych kością słoniową** i rozciągają5628 się na swoich kanapach***, jedzą398 jagnięta3733 ze stada i cielęta**** ze środka8432 obory*****;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć, nocować; ** dosłownie: z kości słoniowej; *** tapczan, łóżko; **** byczek; ***** dosłownie: przegroda (w oborze)

5. Którzy brzdąkają leniwie* na strunach6310 harfy5035 i wymyślają2803 dla siebie instrumenty** muzyczne*** jak Dawid****;1Krn 15,16; 1Krn 23,5* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: improwizować niedbale, nucić, dukać, wyśpiewywać głupstwa, wyć, wrzeszczeć (?); ** dosłownie: narzędzie, przyrząd; *** dosłownie: (dla) pieśni; **** tj. „ukochany”

6. Którzy* piją8354 wino3196 z czasz** i namaszczają4886 się najlepszymi7225 olejkami***, a nie boleją**** nad ruiną7667 Józefa3130.Rdz 49,23* w w. od 2 do 6 - rodzajnik określony; ** lub: złota czara - Wj 27,3 1Krl 7,50; *** lub: oliwa z oliwek, olej, tłuszcz; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być pokonanym przez chorobę, martwić się, nieuleczalne utrapienie - Jr 10,19

7. Dlatego też3651 teraz6258 pójdą do niewoli1540 na czele7218 pojmanych1540* i skończy5493 się wrzask** hulaków*******.Jr 16,9* w hebr. gra słów z w. 1. ...przedniejszy z narodów... vs na czele....; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: okrzyk podczas biesiady; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyciągać się; **** por. EIBᴷ

8. JHWH PAN przysiągł* na swoją duszę** – oświadczenie*** JHWH, Boga Zastępów6635: Ja595 brzydzę8374|HAP się pychą**** Jakuba3290 i nienawidzę8130 jego pałaców759. I wydam5462 miasto5892 i wszystko, co go wypełnia4393.Ps 47,4; Jr 51,14; Am 8,7* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - składać ślub; ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, życie; *** lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** lub: duma, arogancja, buta

9. A stanie1961 się tak: Jeśli518 pozostanie* dziesięciu6235 mężczyzn376 w jednym** domu1004 i oni umrą***.Am 5,3* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać pozostawionym, pozostać przez (jakiś czas); ** hebr.: echad - jeden, każdy, pewien, jakiś, jeden raz, raz na zawsze, jeden... drugi/kolejny - wyraz oddaje ideę jedności zbiorowej np. kiść winogron, jeden oddział; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zostaną zgładzeni

10. I weźmie5375 go jego krewny*, i spali** go, aby wynieść3318 kości*** na zewnątrz4480 domu1004. I powie559 do tego, który834 jest w zakamarkach**** domu1004: Czy ktoś jest jeszcze5750 z tobą5973? A ten odpowie559: Nie ma657. I powie: Milcz*****, bo nie wolno wspominać2142 imienia****** JHWH.2Krn 16,14; Iz 48,1; Jr 34,5* tj. krewny ze strony matki lub ojca (wuj, stryj); ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: palić, płonąć w znaczeniu skremować - zwyczaj bardzo rzadki w Izraelu por. Joz 7,25 1Sm 31,12, stąd inni - namaścić; *** lub: ciało; **** skrzydło, bok, skrajne obszary; ***** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uspokoić lud - Lb 13,30 nakazać milczenie; ****** w imię - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

11. Bo3588 oto2009 JHWH rozkaże* i rozbije5221 wielki1419 dom1004 w gruzy**, a mały6996 dom1004 w kawałki***.Iz 22,9; Am 1,1; Am 9,9* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyznaczyć, powierzyć odpowiedzialność; ** dosłownie: fragment, ruina, kropla (rosy) - Pnp 5,2; *** szczelina, rozpadlina

12. Czy konie5483 biegają7323 po skale*? Czy518 orze2790 się tam wołami1241**? Bo sąd4941 zamieniliście2015 w truciznę***, a owoc6529 sprawiedliwości6666 w piołun****.1Krl 21,7-13; Iz 59,13-14* tj. pionowa lub stroma skała, klif, urwisko; ** inni: emendowane: ... morze wołami - por. EIBᴷ, Biblia Poznańska, Biblia Hebraica Stuttgartensia vs King James Version, Biblia Tysiąclecia; *** lub: żółć, jad, gorycz; **** symbol goryczy i niesprawiedliwości - Am 5,7

13. Wy, którzy radujecie* się z Lo Dabar**, mówicie559: Czy nie3808 wzięliśmy3947 własną siłą2392 Karanaim***?Rdz 14,5; Joz 13,26; 2Sm 17,27; Ps 75,4* lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; ** tj. żadna sprawa, byle co - ironiczne porównanie z miejscowością LoDebar w pobliżu Manahaim - 2Sm 9,4; *** tj. „para rogów”, metaforycznie „siła” - miasto w Zajordaniu

14. Lecz3588 oto2005 ja wzbudzę6965 naród* przeciwko wam**, domu1004 Izraela3478 – wyrocznia5002 JHWH, Boga Zastępów6635 – który was będzie uciskał3905 od wejścia935 do Chamat*** aż do strumienia5158 Araby6160****.* hebr.: goim - poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi tu: o Asyryjczykach (?); ** nad wami - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** Am 6,2 przypis ***; **** lub: aż do potoku (Wadi el-Qelt - na wyżynie Moabu - KUKᴷ (?)) na stepie

↑↑

Rozdział 7

1. To3541* mi ukazał7200 JHWH PAN. A oto2009 On przygotowuje** szarańczę1462*** na początku8462 odrastania5927 potrawu****. A oto2009 był to potraw3954|HAP po sianokosach1488 królewskich*****.Wj 10,12-15; Pwt 28,38; Pwt 28,42; Jl 1,4* lub: tak - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, KULᴷ; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tworzy, kształtuje; *** tu i Na 3,17 - rój szarańczy; **** tj. potraw po kwietniowym deszczu - WBCᴷ; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ***** może dotyczyć formy podatku na rzecz króla - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio

2. I stało1961 się, gdy518 kończyła3615 ona pożerać398 zieleń* ziemi776, że powiedziałem559: JHWH PANIE! Przebacz**|IMP, proszę***. Jakże ostoi**** się Jakub? Bo on jest malutki6996.* lub: zioło, trawy, trawa, zielona roślinność; ** odpuszczać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: upraszam! błagam! o! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach); **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stawać, rosnąć w siłę, trwać

3. I zlitował* się JHWH. Z powodu tego**, to2063 się nie stanie1961 – powiedział559 JHWH.Iz 37,4; Jr 26,19; Jr 42,2; Oz 11,8* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - okazać litość, żałować, smucić się, pocieszać; ** lub: ze względu na, co, w sprawie ... z powodu tego: Nie ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

4. To3541* mi ukazał7200 JHWH PAN136: Oto2009 JHWH PAN wezwał7121 ogień784, by prowadzić spór**. I pochłonął398 on wielką7227 głębię***, i pochłonął398 dziedzictwo2506****.Am 1,3-2* por. w. 1 przypis *; ** lub: prowadzić sprawę, proces (prawny), pozywać do sądu, złożyć skargę EIB - by dochodzić słuszności ogniem; *** hebr.: tehom - głębia (oceanu), otchłań, toń - gr.: abyssos - Rdz 1,2; **** lub: pole uprawne - EIBᴷ, część - KULᴷ, terytorium

5. Wtedy* powiedziałem559: JHWH PANIE! Zaniechaj**|IMP tego, proszę7378. Jakże4310 ostoi się Jakub***? Bo on1931 jest malutki6996.* hebr.: waw - i, a; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestać, powstrzymać, położyć kres; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** tj. „trzymający piętę”, nazwa własna 12 plemion Izraela

6. I zlitował5162 się JHWH. Z powodu tego5921 również1571 i to2063 się nie stanie1961 – powiedział559 JHWH.Ps 106,45; J 3,10

7. Potem to3541 mi ukazał7200: Oto2009 PAN136 stał*|PAR na murze2346 wybudowanym za pomocą pionu**, a w ręku3027 Jego pion594.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ustawić się, zająć stanowisko, stać, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - stawia na murze; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: pion, ołowiany ciężarek pionu - możliwa gra słów: stał nad cynowym murem z ołowiem w swojej ręce - EIB

8. I JHWH powiedział559 do mnie: Co ty859 widzisz7200, Amosie*? I odpowiedziałem559: Pion594. Wtedy** PAN powiedział559: Oto2005*** ja umieszczam7760 pion pośród mojego ludu5971, Izraela. Już mu więcej5750 nie przepuszczę****.Iz 28,17; Lm 2,8* por. Am 1,1 przypis *; ** hebr. waw; *** wykrzyknik; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, przemijać, przestać obowiązywać

9. Wyżyny1116* Izaaka** zostaną spustoszone8074 i święte miejsca*** Izraela3478 zostaną całkowicie zniszczone2717; i powstanę6965 z mieczem przeciwko domowi Jeroboama****.* tu o świątynkach wyżynnych; ** tj. „on się śmieje”; *** lub: sanktuarium, przybytek; **** por. Am 1,1 przypis ***** - 2Krl 14,29 15,8-12

10. I posłał7971 Amazjasz*, kapłan3548 Betel**, do Jeroboama3379, króla4428 Izraela taką wiadomość***: Amos spiskuje7194 przeciwko tobie pośród domu1004 Izraela3478, tak że ziemia776 nie może wytrzymać3557 wszystkich jego słów****.* tj. „JHWH jest potężny”; ** por. Am 3,14 przypis ****; *** aby powiedzieć - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski; **** metonim.: jego słowa nie zostaną bez echa - por. EIBᴷ

11. Bo tak3541 mówi559 Amos5986: Jeroboam* umrze2719 od miecza2719, a Izrael3478 na pewno zostanie uprowadzony** ze swojej ziemi*** do niewoli1540.Am 5,27* por. Am 1,1 przypis *****; ** hebraizm: uprowadzeniem zostanie uprowadzony - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** hebr.: erec - grunt, gleba, powierzchnia, kraj, ziemia, obszar

12. I powiedział559 Amazjasz558 do Amosa5986: Widzący*, idź1980|IMP, uciekaj1272|IMP do ziemi776 Judy3063 i tam8033 jedz398**|IMP chleb3899, i tam8033 prorokuj***.1Krl 13,26; 1Krl 22,6; Jr 28,16; Mt 8,34* tu: zamiennie o prorokach - 2Sm 24,11, możliwe znaczenie pogardliwe - KULᴷ; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** idiom: tam zarabiaj na siebie - por. 1Sm 9,7-9 2Krn 13,9; *** hebr.: naba, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - por. hebr.: nabi - mówiący przed, w imieniu - 1Sm 9,9 vs ro’eh - Iz 28,7

13. A w Betel1008 ponownie* więcej5750 nie prorokuj5012, bo to jest świątynia** króla4428 i dom1004 królewski4467.1Krl 12,29; Am 7,9* lub: spowodować dodanie, zwiększyć; ** święte miejsce, przybytek, sanktuarium - w l. mn. - miejsc świętych - por. Wj 26,31

14. A w odpowiedzi* Amos5986 powiedział559 do Amazjasza: Nie jestem ja595 prorokiem5030 ani nawet** synem1121*** proroka5030, gdyż3588 ja595 jestem**** pasterzem595*****|HAP i nacinającym1103****** owoc sykomory8256.2Krl 2,3; 2Krl 4,38; 2Krn 19,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaświadczać jako świadek, reagować; ** dosłownie: ani nie; *** lub: w grupie, uczniem... - hebr.: ben; **** brak orzeczenia w tekście hebr., może skutkować odczytem wydarzeń w czasie przeszłym „...nie byłem...”; ***** pasterzem (bydła) - por. Am 1,1 przypis **; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ****** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: proces nacinania owocu sykomory przed dojrzewaniem dla osiągnięcia słodszego smaku - KULᴷ

15. Lecz* JHWH wziął** mnie, spoza310 stada***, i powiedział559 do mnie JHWH: Idź1980|IMP, prorokuj5012 do mojego ludu5971 Izraela3478.2Sm 7,8* dosłownie: i, a; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć do ręki, objąć w posiadanie, wybrać; *** lub: drobne bydło, owce, kozy, trzoda, stada; IMP imperativus - tryb rozkazujący

16. A teraz6258 słuchaj8085|IMP Słowa* JHWH. Ty859 mówisz559: Nie prorokuj5012 przeciwko Izraelowi3478 i nie cedź** słów przeciwko domowi1004 Izaaka3446.Am 2,12IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa, słowo; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - kapać, metafora: prorokować - Mi 2,6 przypis * - stąd: nie sącz, nie bredź - EIBᴷ, nie cedź - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski, nie wyrokuj - Biblia Warszawska, nie każ - Biblia Gdańska

17. Dlatego3651 tak3541 mówi559 JHWH: Twoja żona802 będzie uprawiać nierząd* w mieście5892, twoi synowie1121 i twoje córki1323 padną od miecza2719**, twoja ziemia127 będzie podzielona2505 sznurem2256*** mierniczym, a ty859 umrzesz4191 w ziemi127 nieczystej2931****; a Izrael3478 na pewno1540 zostanie uprowadzony1540 do niewoli***** ze swojej ziemi127.2Krl 17,6; Hi 38,4; Ps 78,55; Ez 4,13; Oz 4,13-14; Oz 9,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być nierządnicą, popełniać cudzołóstwo, być nierządnicą sakralną; ** metonimia: wrogowie zabiją twoje dzieci; *** symbol reguły postępowania - por. 2Krl 21,13 Iz 28,17 Lm 2,8; **** tj. na wygnaniu w kraju pogańskim; ***** por. w. 11

↑↑

Rozdział 8

1. To* mi ukazał** JHWH PAN: Oto ujrzałem kosz letnich owoców7019***.* por. Am 7,1 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować zobaczenie, wpatrywanie się w; *** tj. figi dojrzewające na przełomie sierpnia i września (?) - w tekście hebr. gra słów oparta na zbliżonej wymowie słów ... letnich owoców (zebranych u kresu) - nadszedł koniec w. 2 - por. EIBᴷ, Word Biblical Commentary

2. I powiedział559: Co widzisz7200, Amosie5986? I powiedziałem559: Kosz* letnich owoców7019. I ponownie JHWH powiedział559 do mnie: Nadszedł935 koniec7093 mojego ludu5971, Izraela3478. Już mu więcej5750 nie przepuszczę**.Jr 24,1-3* lub: klatka, kosz, klatka dla psa - tu i Jr 5,27; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, przemijać, przestać obowiązywać - Am 7,8

3. W tym dniu zawodzić* będą pieśniami** świątyni1964 – oświadczenie5002 JHWH PANA. Mnóstwo7227 zwłok*** na każdym3605 miejscu4725. Porozrzucał****|S! Cicho2013|ADJ!* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - płakać, wyć, jękami będą śpiewy w świątyni - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski, zawodzić będą pieśni ... EIB; ** tj. pieśń liryczna, oda; *** lub: trup, pomnik, stela; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odrzucić, strącić; S liczba pojedyncza; ADJ Adjective - przymiotnik

4. Słuchajcie*|IMP tego2063, wy, którzy depczecie** ubogiego***, aby zniszczyć**** biednych6035***** tej ziemi776;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać posłuszeństwo, rozumieć, zgodzić się; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - miażdżyć, kruszyć, łapczywie czerpać powietrze; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być w potrzebie; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - położyć kres, wygubić; ***** wg ketiv - pokornych

5. Mówiąc559*: Kiedy4970 przeminie5674 nów**, abyśmy mogli sprzedać7666 zboże7668? I szabat7676, abyśmy wystawili6605 ziarno1250 na sprzedaż i mogli umniejszać6994 efę***, podwyższać1431 sykl**** i szale***** podstępnie4820 fałszować5791;Wj 31,13; Lb 28,11; Pwt 25,13; 2Krl 4,23; Prz 20,23* dosłownie: aby mówić; ** dzień nowiu księżyca był czasem uroczystym, nie robiło się w tym dniu zakupów - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio, por. Lb 10,10 28,11; *** tj. jednostka miary objętości 40-45l, por. Iz 5,10; **** lub: szekel - jednostka monetarna ze złota lub srebra - 11,4 g - por. Pwt 22,19 vs Wj 38,26; ***** lub: odważniki, szale wagi

6. Aby kupować7069 ubogich* za srebro3701, a nędzarza34 za cenę pary sandałów** i sprzedawać poślad*** zboża1250?* lub: marny, biedny, słaby, chudy; ** por. Am 2,6; *** lub: odpadki pszenicy - tu i Hi 41,15 jako zwisające fałdy ciała krokodyla

7. Przysiągł* JHWH na chlubę** Jakuba3290:Nigdy5331 nie518 zapomnę7911 wszystkich3605 ich dzieł4639.Pwt 33,26; Am 4,2* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - składać ślub; ** lub: wywyższenie, majestat, duma, arogancja, buta

8. Czyż5921 z tego2063 powodu nie3808 zadrży* ziemia776 i będzie lamentował** każdy3605, kto w niej mieszka3427***? I wzniesie5927 się cała3605 ona jak rzeka2975**** i zostanie wzburzona*****, i opadnie8257 jak rzeka**** Egiptu4714.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wyprowadzonym z równowagi, być pobudzonym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - opłakiwać, biadać nad, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pogrążyć się w żałobie; *** lub: siedzący na niej - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** jak Nil; ***** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - odepchnąć

9. I stanie1961 się w tym1931 dniu3117 – oświadczenie5002 JHWH PANA136 – sprawię, że słońce8121 zajdzie* w południe6672**, a w jasny216 dzień3117 okryję ziemię776 mrokiem***;* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wprowadzać, wnosić, zgromadzić, sprowadzić przeciwko, sprawić coś; ** że słońce sprowadzę na południe - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić ciemnym, pociemnić, ukryć, zataić

10. I zamienię2015 wasze święta* w żałobę**, a wszystkie3605 wasze pieśni7892 w lament***. Na wszystkie3605 biodra4975 włożę5927 wór**** i na każdej głowie7218 zrobię łysinę*****. I sprawię7760, że będzie jej jak w żałobie60 po jedynaku3173, jej koniec****** jak dzień goryczy4754.* lub: święte zgromadzenie, święto pielgrzymek, ofiara świąteczna; ** lub: opłakiwanie, biadanie (nad zmarłymi); *** pieśń żałobna, elegia; **** dosłownie: podniosę wór - tj. wór wykonany z włosia koziego - 2Sm 2,10 wkładany jako przejaw żałoby lub podkreślenie znaczenia wypowiedzi; ***** tj. jako wezwanie do upamiętania - Iz 22,13; ****** lub: dalsza część, przyszłość - domyślnie o ziemi

11. Oto2009 nadchodzą935 dni3117 – oświadczenie5002 JHWH PANA136 – gdy ześlę* głód7458 na ziemię776, nie głód7459 chleba3899 i nie pragnienia6772 wody4325, ale słuchania** Słów*** JHWH.* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wysłać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozumieć, zgodzić się, okazać posłuszeństwo; *** mowa, czyny, przedsięwzięcie, sprawa

12. I powloką* się od morza3220 do morza**, i od północy6828 aż na wschód*** będą błąkać**** się, szukając1245 Słowa1697 JHWH, ale go nie znajdą4672.Ez 20,3; Ez 20,31* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kołysać się, drżeć, zataczać się, dygotać, iść chwiejnym krokiem (ze zmęczenia); ** tj. od M. Martwego do Śródziemnego; *** tj. od Gór Libanu do stepów i pustyń Zajordania - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chodzić tam i z powrotem, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - błąkać się tu i tam

13. W tym1931 dniu3117 piękne3303 dziewice1330* i nawet młodzieńcy970 zemdleją** z pragnienia6772.Iz 41,17; Lm 1,18; Oz 2,3* por. Am 5,2 przypis **; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - osłabnąć, stać się nieśmiałym

14. Ci, którzy przysięgają7650 na grzech* Samarii** i mówią559: Jak żyje2416 twój bóg, Danie***, i jak żyje twoja droga Beer-Szebo***, ci upadną5307 i już więcej5750 nie3808 powstaną6965.Jr 25,27; Am 5,2; Oz 8,5* lub: wina, przewinienie, przestępstwo - aluzja (?) do syryjskiego bożka Aszima - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; ** por. Am 3,9 przypis ****; *** dotyczy pogańskich miejsc kultu na płn. i płd. kraju - por. Sdz 18,30 1Krl 18,28-31

↑↑

Rozdział 9

1. Widziałem7200 PANA136 stojącego5324 przy ołtarzu4196 i powiedział: Uderz5221|IMP w głowicę3730 kolumny, a zadrżą7493 progi*, i odłam**|IMP je na głowy7218 ich wszystkich3605, a resztę319 ich zabiję2026 mieczem2719. Żaden z nich – uciekający127 – nie ujdzie5127 i żaden z nich – uchodźca6412 – nie uratuje4422 się.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: kamień nad futryną, na którym opierają się zawiasy; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odciąć, wyłamać z ustalonego miejsca

2. Choćby518 się dokopali2864 aż do Szeolu*, moja ręka3027 wyciągnie** ich stamtąd8033; a choćby wstąpili5927 aż do niebios*** – i stamtąd ich ściągnę3381.Hi 20,6; Ps 139,8; Jr 51,53; Ab 1,4* hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; ** lub: wziąć do ręki, zabrać ze sobą, objąć w posiadanie, dostać; *** wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****

3. A choćby518 schowali2244 się na szczycie7218 Karmelu*, tam ich odszukam2664 i wezmę3947 stamtąd8033; a choćby518 się ukryli5641 przed moimi oczami5869 na dnie7172 morza3220, rozkażę** wężowi5175 i ukąsi5391 ich;Hi 34,22* tj. „ziemia ogrodów” - góra w okolicach Hajfy - 1Krl 18,19; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, nakazać, wyznaczyć

4. A choćby poszli1980 do niewoli7622 przed obliczem6440 swoich wrogów341, nawet tam rozkażę6680 mieczowi* i zabije** ich. I skieruję*** moje oko5869 przeciwko5921 nim dla zła****, a nie dla dobra*****.Jr 21,10; Jr 44,27; Am 5,14* lub: nóż, narzędzia do cięcia kamienia; ** zgładzić, zniszczyć, zniweczyć; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, ustawiać, układać, umieszczać; **** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły; ***** lub: korzyść, dobrobyt, obfitość, szczęście, dobro moralne

5. Bo* JHWH PAN Zastępów6635 dotyka5060** ziemi776, a ta topnieje***, i płaczą56 wszyscy3605 jej mieszkańcy3427. I wzniesie5927 się ona cała3605 jak rzeka2975****, i opadnie8257 jak rzeka**** Egiptu4714.Ps 104,32; Ps 144,5; Iz 64,1; Am 8,8* lub: a, i; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uderzyć; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mdleć; **** jak Nil

6. Ten, który buduje1129 w niebiosach8064 swoje kondygnacje*, a swoje sklepienie** posadawia3245 na ziemi776; Ten, który przywołuje*** wody4325 morza3220 i rozlewa8210 je po powierzchni6440 ziemi776. JHWH to Jego imię8034****.1Krl 10,19; Ps 102,25; Iz 48,13; Iz 51,13; Ez 40,26* lub: stopień, schodek, wznoszenie się, dwie kondygnacje schodów do zegara słonecznego; ** zastęp, więzy, liny, sklepienie niebios, firmament (łączący ziemię z niebiosami) - por. Wj 12,22; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyzywać, zapraszać, wołać, krzyczeć - por. w. 12 przypis ***; **** imię reprezentuje charakter i autorytet

7. Synowie1121 Izraela3478, czy nie wy859 jesteście dla mnie jak synowie1121 Kuszytów*? – oświadczenie5002 JHWH. Czy nie wyprowadziłem** Izraela3478 z ziemi Egiptu4714, Filistynów6430 z Kaftor*** i Aramejczyków758 z Kir****?* tj. „ich czerń” - mieszkaniec Kusz, dzisiejszej Etiopii lub górnego Nilu - So 2,12 przypis *, Ha 3,7 przypis * Jr 36,14; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przyprowadzić w górę, spowodować wejście w górę, wywyższyć; *** tj. „korona” - może chodzić o Kretę - Pwt 2,23 Jr 47,4 lub pierwotną stolicę Filistyńczyków na wybrzeżu M. Śródziemnego; **** por. Am 1,5 przypis ****

8. Oto2009 moje oczy5869 – JHWH PANA136 – zwrócone są na to grzeszne* królestwo4467 i zgładzę** je853 z powierzchni6440 ziemi***. Jednak3588 nie3808 zgładzę8045 doszczętnie**** domu1004 Jakuba – oświadczenie5002 JHWH.Jr 5,10; Jr 30,11; Jr 31,35-36; Jl 2,32* tj. grzesznik, ktoś podlegający potępieniu, uznany za przestępcę; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - unicestwiać, gubić, niszczyć; *** kraj, terytorium, kraina, cały obszar zamieszkany ziemi; **** hebraizm - nie zgładzę zgładzeniem - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

9. Oto2009 bowiem3588 ja595 rozkażę* i przesieję** dom1004 Izraela3478 pośród wszystkich3605 narodów1471, jak834 przesiewa5128 się przetakiem3531|HAP, i żaden kamyk*** nie upadnie5307 na ziemię776.Iz 30,28; Łk 22,31* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, nakazać, wyznaczyć; ** dosłownie: miotać to tu, to tam, trząść, spowodować chwianie się; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: kamień, otoczak - por. 2Sm 17,13 - przetak wg Miszny służył również murarzom do przesiewania żwiru - por. KULᴷ

10. Od miecza2719 umrą4191 wszyscy3605 grzesznicy2400 spośród mojego ludu5971, ci, którzy mówią559: Nie zbliży* się do nas i nie zaskoczy** nas to zło***.Iz 33,14; Za 13,8* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować podejście, przywieść bliżej, przyprowadzić; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyjść naprzód, stanąć twarzą w twarz, uprzedzać; *** por. Am 9,4 przypis ****

11. W tym1931 dniu3117 podniosę6965 upadły* szałas** Dawida1732 i zamuruję1443 jego*** wyłomy6556; wzniosę6965 jego ruiny2034|HAP i odbuduję1129 go, jak za dawnych**** dni3117;Dz 15,16* lub: upaść, paść (o gwałtownej śmierci), opuszczać, marnieć; ** lub: gęstwina, zarośla, kryjówka, szałas - Rdz 33,17; *** dosłownie: ich; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** lub: długotrwałość, odwieczność, starożytność, na wieki

12. Aby posiedli* resztki** Edomu123 i wszystkie3605 narody1471, nad którymi834 zostało wezwane*** moje imię8034 – oświadczenie5002 JHWH – który to2063 czyni6213.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, zająć, odziedziczyć; ** lub: pozostałość; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wołanym, być odczytywanym na głos, być przyzywanym

13. Oto2009 nadchodzą935 dni3117 – oświadczenie5002 JHWH – że oracz2790|PAR zbliży5066 się do żniwiarza7114*|PAR, a depczący1869**|PAR winogrona6025 do siejącego4900|PAR ziarno2233; góry2020 będą ociekać5197 moszczem6071***, a wszystkie pagórki1389 nim spłyną4127.PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * opis obfitego zbioru plonów aż do czasu następnej orki - normalnie październik/listopad, żniwa - kwiecień/maj; ** tj. wytwórca wina; *** tj. słodkie wino, sok

14. I odwrócę* niewolę7622 mojego ludu5971, Izraela3478; odbudują1129 miasta5892 spustoszone** i zamieszkają3427 w nich; zasadzą5193 też*** winnice3754 i będą pić8354 z nich wino3196; założą też*** ogrody1593 i będą jedli398 ich owoce6529.* lub: sprowadzę z powrotem z niewoli, mój lud Izraela - Pwt 30,3; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ogarniętym zgrozą; *** hebr. waw - i, a, też

15. Zasadzę* ich na ich ziemi127; i nie zostaną wyrwani** już więcej*** z ich ziemi127, którą im dałem5414 – mówi559 JHWH, twój Bóg.Iz 60,21; Jr 32,41; Ez 34,28; Jl 3,20* lub: ugruntowywać; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wyciągniętym, wyrwanym; *** lub: jeszcze, znowu, ciągłość, trwałość, nadal

Księga Abdiasza

[ 1 ]

Rozdział 1

1. Widzenie* Abdiasza5662**. Tak3541 mówi559 JHWH PAN*** Edomowi****: Usłyszeliśmy8085 wieść8052 od JHWH, a posłaniec6735 został wysłany7971 do narodów1471: Wstańcie6965|IMP, podnieśmy6965|IMP się przeciw niemu do bitwy*****.Ps 137,7; Iz 34,1-15; Iz 63,1-6; Jr 49,7-22; Ez 25,12-13* lub: widzenie, wizja (w uniesieniu, w ekstazie), wyrocznia, proroctwo, objawienie; ** lub: Obadiasz TM tj. „czciciel, sługa JHWH”; *** hebr.: adonaj - Pan, mój Pan; **** tj. „czerwony”, jeden z potomków Ezawa, kraina na południe i południowy wschód od Judei; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ***** podnieśmy się przeciw niemu! Do bitwy! - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski

2. Oto* uczyniłem** cię małym wśród narodów* – zostaniesz bardzo3966 wzgardzony**.* lub: spójrz, czy, oto; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dałem

3. Pycha* twojego serca3820 zwiodła** cię; ty, który mieszkasz7931 w rozpadlinach2288 skalnych5553***, siedzibę**** swoją masz wysoko4791, więc mówisz559 w swoim sercu3820: Kto430 mnie ściągnie3381 na ziemię776?2Krl 14,7; Iz 14,13; Iz 16,6* lub: zuchwałość, zarozumialstwo, buta; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - omamić, oszukać; *** stolicą Edomu była Sela gr.: Petra - skała; **** dosłownie: siedzieć spokojnie, zaprzestać (?), twój odpoczynek - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

4. Choćbyś518 wzbił się wysoko* jak orzeł*, i choćbyś518 założył** swoje gniazdo7064 pośród996 gwiazd3556, stamtąd cię ściągnę*** – oświadczenie**** JHWH.Hi 20,6-7; Iz 14,13; Ha 2,9* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić wysokim, wywyższyć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strona bierna kłaść, ustawiać, układać, umieszczać; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zdjąć, zerwać, ściągnąć, leżeć twarzą do ziemi; **** lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka)

5. Gdyby518 złodzieje1590 przyszli935 do ciebie, gdyby518 rabusie* zjawili się nocą3915 – o jakże** będziesz zniszczony***! Czy nie ukradliby1589, ile tylko zdołają****? Gdyby przyszli935 do ciebie zbieracze1219 winogron, czy nie zostawiliby7604 pozostałości***** z gron?Kpł 19,10; Kpł 25,5; Kpł 25,11; Jr 49,9* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - niszczyć, pustoszyć, plądrować, napadać; ** lub: jak, jak to! (jako wyraz ubolewania bądź zadowolenia); *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być odciętym, być niegodnym, być zniszczonym; **** dosłownie: dość, wystarczająca ilość, według obfitości; ***** tj. pozostałość po żniwach

6. Jakże349 zostanie obnażony* Ezaw** i przeszukane*** jego tajne skarbce****!Jr 49,10; Ml 1,2-3* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać wyszukanym, zostać obnażonym; ** tj. „włochaty” - najstarszy syn Izaaka i Rebeki, brat bliźniak Jakuba; *** lub: być wyszukanym, wybrzuszać się, nadymać się; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: ukryty skarb, skarb, miejsce schronienia

7. Aż do granicy1366 cię wyrzucili* wszyscy mężowie** związani z tobą przymierzem***. Mężowie żyjący z tobą w pokoju7965 zwiedli5377 cię i zyskali nad tobą przewagę****; ci, którzy jedli3899 twój chleb***** zastawiają7760 pułapkę4204|HAP. Nie ma w tym****** zrozumienia8394.Ps 55,20; Jr 30,14; Am 1,9* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wydać, wyrzucić, odprawić, odesłać, wysłać; ** hebr.: enosz - człowiek, śmiertelnik, osoba, ludzkość; *** dosłownie: mężowie przymierza - sojusznicy (?), mężowie pokoju - sprzymierzeńcy (?); **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć górę nad, zwyciężyć, mieć moc; ***** tj. domownicy i przyjaciele - Ps 41,10; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ****** w niej - WBCᴷ - idiom: dałeś się zaskoczyć (?)

8. Czyż w tym1931 dniu3117 – oświadczenie5002 JHWH – nie wytracę6 mędrców* z Edomu123, a rozumnych** z góry2022*** Ezawa6215?Hi 2,11; Jr 49,7* lub: roztropny, uczony, zmyślny, bystry, mądry; ** zrozumienie, przenikliwość, praktyczna zdolność oceny postaw i działań; *** tj. góra Seir „włochaty” - Rdz 36,8 Pwt 2,1-8

9. I tak przerażą2865 się twoi bohaterowie*, Temanie**, że z tego powodu4616 zostaną wycięci*** wszyscy z góry Ezawa6215 – z powodu zbrodni****.Rdz 36,11; 1Krn 1,45* lub: potężny, bohater, silny, dzielny; ** tj. „południowy wiatr” - miejscowość Tawilan (?) leżąca w pobliży Petry - Ha 3,3; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zostać odciętym, zostać ściętym, być żutym, ponieść fiasko; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: ubój, rzeź

10. Ze względu na gwałt* na twoim bracie251 Jakubie** okryjesz się hańbą*** i zostaniesz wycięty3772 na wieki****.Jl 3,19; Am 1,11* lub: krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość, gwałt; ** tj. „trzymający piętę”; *** wstyd; **** na zawsze

11. W dniu3117, gdy stałeś5979 na uboczu*, w dniu3117, gdy obcy** brali do niewoli7617 jego wojsko*** i gdy cudzoziemcy**** wchodzili935 w jego bramę8179 i o Jerozolimę***** rzucali los******, także ty byłeś jak jeden259 z nich.* lub: z pewnej odległości, przed, naprzeciwko, równolegle do; ** tj. być przybyszem, być obcym - Prz 7,5; *** lub: bogactwo; **** obcy, nieznajomy, cudzoziemski; ***** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”; ****** dotyczy podziału łupów za pomocą losowania - por. Ps 22,18 Prz 18,19 Mt 27,35 Mk 15,24

12. I nie powinieneś był przyglądać*|JUS się w dniu3117 swojego brata251, w dniu3117 jego klęski5237 strong:H5235**, ani cieszyć8055 się z powodu synów1121 Judy3063 w dniu ich zniszczenia6, ani mówić zuchwale*** w dniu niedoli6869.Mi 4,11; Mi 7,10* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć, spoglądać, rozważać, zwracać uwagę na; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** lub: niedola, klęska, nieszczęście - za Biblia Hebraica Stuttgartensia i The Lexman English Bible; *** idiom: nie czynić wielkim'ᴶᵁˢ swoich ust

13. Nie powinieneś był wchodzić935 w bramę8179 mojego ludu* w dniu3117 jego klęski** nie przyglądaj7200 się także i ty859 jego nieszczęściu7451 w dniu3117 jego klęski343, i nie sięgaj7971 po jego bogactwo*** w dniu3117 jego klęski343;Ez 35,5-10; Ez 36,2-3* lub: naród, lud, krewniak, lud uzbrojony - Sdz 20,10 Iz 36,1; ** lub: strapienie, brzemię, nieszczęście, klęska, dzień klęski; *** lub: siła, moc, skuteczność, bogactwo, wojsko - por. w. 11 przypis ***

14. Nie powinieneś był stać5975 na rozstaju dróg*, aby wycinać3772 jego uchodźców** ani wydać***|JUS jego ocalonych**** w dniu3117 niedoli*****.Iz 16,3-4* lub: skrzyżowanie, rozstaje dróg; ** zbieg, uciekinier; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zamykać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); **** ktoś ocalony, reszta, to, co pozostało; ***** lub: ciężkie położenie, kłopot

15. Bo3588 bliski7138 jest dzień3117 JHWH* dla wszystkich3605 narodów**. Tak jak postępowałeś6213, tak postąpią6213 z tobą. Twoja odpłata*** wróci7725 na twoją głowę7218.Jr 50,29; Am 5,18; Am 5,20; Jl 1,15; Jl 2,1; Jl 2,11; Jl 2,31; Za 1,7; Za 1,14* por. Iz 13,9 Ez 30,3 Dz 2,20 1Kor 5,5 1Tes 5,2 2Tes 2,2 2P 3,10; ** hebr.: goim - poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; *** lub: odmierzenie, odpłata, korzyść, umiejętność, nagroda

16. Bo jak wy piliście8354 na mojej świętej* górze2022, tak pić8354 będą stale** wszystkie narody3605; będą pić8354 i łykać***, i stanie się1961 z nimi tak, jak gdyby ich nie było1961.Iz 51,22-23; Jr 49,12* hebr.: qodesz - świętość, oddzielenie, l.mn. - ofiary wotywne; ** ciągłość, wieczność, bez przerwy; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pochłaniać, połykać, chłeptać - Hi 6,3

17. A na górze Syjon* będzie wybawienie** i będzie ona święta6944, a dom1004 Jakuba3290 obejmie w posiadanie3423 ich dziedzictwo***.Jl 2,32* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7, wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; ** lub: ucieczka, wyzwolenie, zbiegła reszta; *** lub: własność, posiadanie, dziedzictwo - Hi 17,11 Iz 14,23

18. Dom1004 Jakuba3290 stanie się ogniem784, a dom1004 Józefa* płomieniem3852, dom1004 Ezawa6215 natomiast ścierniskiem**. Podpalą1814 go i strawią***, i nie będzie1961 ocalonego8300 z domu Ezawa, bo JHWH to powiedział1696.Ez 25,14; Dn 11,41; So 2,7* tj. pokolenia Efraima i Manassesa reprezentujące płn. Izrael; ** lub: plewy; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jeść, żreć, pochłaniać (o ogniu), trawić, wyniszczać, gładzić (o mieczu)

19. Ci z Negew* obejmą w posiadanie** górę2022 Ezawa6215, ci z Szefeli*** – Filistynów****. Obejmą w posiadanie3423 też pola7704 Efraima***** i pola7704 Samarii******, a Beniamin******* zajmie Gilead********.Am 9,12* lub: z południa, południowy kraj; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, odziedziczyć; *** tj. wąski obszar wzdłuż wybrzeża na północ od Karmelu; **** tj. „przybysz” - mieszkaniec Filistei, potomek Misraima, który przybył z Kaftoru (Krety?) na zachodnie wybrzeże Kanaanu; ***** tj. „podwójna sterta popiołu” bądź „będę podwójnie owocny” - drugi syn Józefa - Rdz 41,51-52; ****** tj. „góra czat” region w płn. Palestynie; ******* tj. „syn prawicy” - najmłodszy syn Jakuba i Racheli - Rdz 35,18; ******** tj. „obszar skalisty” - górzysty region przylegający od zach. do Jordanu

20. A wygnańcy1546 z twierdzy* synów1121 Izraela3478 posiądą to, co Kananejczyków** aż po Sareptę***; a wygnańcy1546 z Jerozolimy3389, którzy są w Sefarad****, obejmą w posiadanie3423 miasta5892 Negewu5045.1Krl 17,9-10; Łk 4,26* hebr.: ha hel - wał, twierdza, mur, mała fortyfikacja, EIB - tego wojska, wygnańcy Chelach - tj. miasta, gdzie zesłano wielu Izraelitów - por. 2Krl 17,6 18,11 1Krn 5,26; ** tj. „gorliwy”, kupiec, handlarz; *** tj. „oczyszczalnia” - nadmorskie miasto fenickie, 18 km na płd. od Sydonu; **** miasto Sardes w Lidii (?) dzisiejszy Izmir w Turcji, Hiszpania (?)

21. I wstąpią5927 wybawcy* na górę2022 Syjon6726, aby sądzić** górę2022 Ezawa6215. I królestwo4410 będzie1961 należeć do JHWH.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić, dać zwycięstwo; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zarządzać, sądzić, rozstrzygać spór, karać

Księga Jonasza

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ]

Rozdział 1

1. I stało1961* się Słowo1697 JHWH do Jonasza**, syna1121 Amittaja***, głoszące559:Mt 12,39-41; Łk 11,29-32* zwrot charakterystyczny dla języka hebrajskiego - por. Mt 11,1; ** „tj. gołębica”; *** tj. „moja prawda” - 2Krl 14,25

2. Wstań6965|IMP, idź1980|IMP do Niniwy*, tego wielkiego miasta5892, i wołaj**|IMP przeciwko niej5921***, gdyż jej zło**** wzniosło5927 się przed moje oblicze6440.Lb 22,20; Pwt 10,11; Joz 7,10IMP imperativus - tryb rozkazujący; * tj. „siedziba Ninusa” - stolica Asyrii do roku 640 p. Chr.; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, wydawać głośny dźwięk, głosić, wołać; *** tj. jej mieszkańcom - przykład synekdochy; **** niegodziwość

3. Lecz Jonasz3124 wstał6965, aby uciec1272|INF sprzed oblicza6440 JHWH do Tarszisz*. A gdy zszedł3381 do Jaffy**, znalazł4672 tam okręt***, który miał płynąć**** do Tarszisz8659, uiścił opłatę i zszedł3381 na pokład*****, aby sprzed oblicza6440 JHWH płynąć**** z nimi do Tarszisz8659.Rdz 4,16; Ps 139,7; Ps 139,9-10; Iz 23,10INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; * tj. fenickie miasto handlowe przy ujściu rzeki Gwadalkiwiru w płd.- zach. Hiszpanii (?); ** tj. „piękna” miasto na płd.-zach. wybrzeżu Izraela, od czasów Salomona główny port morski; *** tj. statek dalekomorski, kupiecki; **** dosłownie: idący; ***** dosłownie: na niego

4. A JHWH zrzucił2904 potężny* wiatr** na morze*** i zerwała**** się potężna1419 burza5591 na morzu***, i okręt591 liczył2803***** się z rozbiciem.Iz 22,17; Jr 22,26* dosłownie: wielki, ogromny, głośny; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18; *** często o Morzu Śródziemnym; **** dosłownie: stała się; ***** przykład personifikacji - por. ołtarz mówiący BYZ - Obj 16,7

5. Przestraszyli* się więc** żeglarze4419 i każdy376 wołał*** do swojego boga430; osprzęt3627, który834 był na okręcie591 wyrzucili2904 do morza3220, aby zmniejszyć ciężar****. Jonasz3124 natomiast** zszedł3381 pod pokład***** statku5600|HAP, położył7901 się i twardo zasnął7296.Rdz 2,21; 1Krl 18,26; Dz 27,18-19; Dz 27,38* lub: lękać się, bać się, być przejętym bojaźnią; ** dosłownie: a; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, zawołać (w potrzebie), wołać (na pomoc); **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić lekkim, odciążać, traktować z pogardą; ***** lub: rufa, ładownia pod pokładem, tyły, dolna część, dno; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

6. Wtedy* zbliżył7126 się do niego dowódca7227 żeglarzy** i powiedział559 do niego: Co tobie, że tak twardo śpisz7296***? Wstań6965|IMP, wołaj****|IMP do swojego boga! Być może194 bóg pomyśli***** o nas i nie zginiemy6.Ps 107,28* dosłownie: a; ** dosłownie: wielki żeglarz; *** lub: mocno spać, zapaść w głęboki sen; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć; ***** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - myśleć - tu i Jr 5,28

7. I powiedzieli559 każdy376 do swojego towarzysza*: Przyjdźmy1980, rzućmy5307 losy**, aby się dowiedzieć3045, z powodu2063 kogo7945 spadło na nas to zło***! Rzucili5307 więc losy1486 i los1486 padł5307 na Jonasza3124.* lub: kompan, towarzysz, współmieszkaniec, przyjaciel, inny; ** lub: dział, część (przyznana przez losowanie), los, dziedzictwo; *** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas)

8. I powiedzieli559 do niego: Powiedz559 proszę* nam, z powodu2063 jakiego zła7451 spadło to na nas, jakie4100 jest twoje rzemiosło** i skąd370 pochodzisz935, jaki4100 jest twój kraj*** i z335 którego2088 ludu**** ty jesteś?* lub: upraszam! błagam! o! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach) - powiedzże - EIBᴰ; ** zajęcie, praca, zawód; *** lub: ziemia jako planeta, grunt, gleba, kraj, kraina; **** lub: naród, lud, krewniak, lud uzbrojony - Sdz 20,10 Iz 36,1

9. I odpowiedział559 im: Ja595 jestem Hebrajczykiem* i czczę** JHWH, Boga niebios***, który uczynił6213 morze3220 i ląd3004.Rdz 14,3; Wj 1,15* tj. „pochodzący stamtąd, tamtejszy” - por. Rdz 11,14 - KULᴷ; ** (być) pełen bojaźni, pełen czci, wystraszony; *** wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****

10. A wtedy ci mężczyźni582 bardzo1419 się przerazili* i powiedzieli559 do niego: Co4100 ty uczyniłeś6213? Bo ludzie582 ci dowiedzieli3045 się, że ucieka** sprzed oblicza*** JHWH, gdyż3588 im to oznajmił5046.Hi 27,22; Jo 1,3* dosłownie: przerazili się ci mężczyźni przerażeniem wielkim; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść, przechodzić (przez), uciekać, śpieszyć się; *** lub: twarz, oblicze, obecność, osoba, powierzchnia

11. I również powiedzieli559 do niego: Co4100 powinniśmy uczynić6213 z tobą*, aby uspokoiło8367 się morze3220 dookoła5921 nas**, bo morze3220 jest coraz bardziej wzburzone*******?* lub: co możemy uczynić dla ciebie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** przestało (występować) przeciwko nam - KULᴷ; *** idiom: idzie i burzy się - por. w. 13; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - (jest) burzliwe, wzburzone - Ha 3,14

12. Wtedy* powiedział559 do nich: Weźcie**|IMP mnie i wrzućcie2904|IMP do morza3220, a morze uspokoi*** się dookoła5921 was, bo ja wiem****, że z powodu7945 mnie spadła na5921 was ta wielka1491 burza*****.2Sm 24,17; 1Krn 21,17* dosłownie: i; ** lub: unieść, podnieść, dźwigać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być cichym, być spokojnym tu i Ps 107,30 Prz 26,20; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać, uznać, rozważać; ***** wichura, huragan

13. Lecz ci mężczyźni582 wiosłowali2864, aby wrócić7725 na ląd3004, lecz nie mogli*, gdyż morze3220 coraz bardziej burzyło** się dookoła5921 nich.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć górę nad, zwyciężyć, być zdolnym; ** por. w. 11 przypis ***

14. Wtedy zawołali* do JHWH i powiedzieli559: Ach** JHWH! Prosimy***, nie daj nam zginąć6 z powodu życia**** tego człowieka376, i nie przypisuj5414 nam winy za niewinną5355, krew1818, bo Ty, o JHWH, uczyniłeś6213 tak, jak Ci się spodobało*****.Ps 115,3; Ps 135,6; Prz 21,1; Iz 55,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, wydawać głośny dźwięk, głosić, wołać; ** lub: błagam! proszę! ach! - imiesłów proszący; *** upraszam! błagam! o! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach); **** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozkoszować się czymś, mieć przyjemność w, pragnąć, zachwycać się czymś, być ochoczym

15. Wzięli5375 więc* Jonasza3124 i wrzucili go do morza3220; wtedy* morze3220 przestało** się burzyć***.Ps 65,7; Ps 93,3-4; Ps 107,29* dosłownie: i; ** lub: zwlekać, opóźniać, zaprzestać; *** lub: furia, wściekłość, burzenie się, i powstrzymało się morze od swojego gniewu - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

16. A tych ludzi376 ogarnęło wielkie1419 przerażenie372 przed JHWH; złożyli* więc JHWH ofiarę** i uczynili*** śluby****.Iz 59,19; Mi 7,17; So 2,11; Ml 1,14; Łk 8,22-25* dosłownie: ofiarowali ofiarę; ** hebr.: zebah - ofiara, ofiara wspólnotowa - Pwt 26,14; *** dosłownie: ślubowali śluby; **** przysięgi - tu w l.mn., uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - Lb 6,2.5.21

↑↑

Rozdział 2

1. Lecz* JHWH wyznaczył4487 wielką1419 rybę1709, aby połknęła1104 Jonasza3124. I był1961 Jonasz3124 we wnętrznościach** ryby1709 trzy dni3117 i trzy noce3915.Mt 12,40; Mt 16,4; Łk 11,29; J 11,6; J 11,14* dosłownie: i; ** metaforycznie serce - Iz 16,11, brzuch, łono, jelita

2. I modlił* się Jonasz3124 do JHWH, swojego Boga, z wnętrzności ryby1709,Hi 13,15; Ps 130,1-2; Lm 3,53-56* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - wstawiać się, modlić się

3. Mówiąc559: Wzywałem7121 JHWH w mojej niedoli* i odpowiedział6030 mi z głębin** Szeolu***; wołałem o pomoc7768 i wysłuchał8085 mojego głosu6963.1Sm 30,6; Ps 18,4-6; Ps 22,24; Ps 120,1* lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot; ** lub: łono, brzuch, ciało, metafora: głębiny Szeolu; *** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27

4. I cisnąłeś7993 mną w głębinę*, we wnętrze** mórz3220, i okrążył5437 mnie nurt***; wszystkie3605 Twoje bałwany4867 i fale1530**** przeszły5674 nade5921 mną.Ne 9,11; Ps 34,7; Ps 69,1-2; Ps 69,14-15; Lm 3,54* lub: głębokość, głębina morska; ** hebr.: lebab - wewnętrzny człowiek, umysł, wola, serce, rozum, wiedza, pamięć, sumienie - por. hebr.: leb; *** lub: prąd morski, rzeka, potok; **** hendiadys: potężne fale

5. A ja589 powiedziałem*: Zostałem wygnany** sprzed*** Twoich oczu5869. Z pewnością**** będę mógł ponownie3254 spojrzeć5027 na Twój święty***** przybytek******!Kpł 21,7; 1Krl 8,38; Ps 31,22; Jr 7,15* słowo wyraża często rozmawianie w myślach - pomyślałem; ** lub: jestem wyrzucony - EIB, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być przegnanym, być odepchniętym; *** z dala od - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** wszakże jeszcze będę ... - jako wyraz nadziei - por. Biblia Gdańska i MT, czyż jeszcze? jako wyraz rozpaczy - por. EIBᴷ; ***** hebr.: qodesz - świętość, oddzielenie; ****** lub: pałac, świątynia, przybytek

6. Otoczyły661 mnie wody4325 aż do mojego gardła*, okrążyła5437 mnie otchłań**, zielsko*** oplątało2280 moją głowę7218.Ps 69,1-2; Ps 105,18* hebr.: nefesz - dusza, kark - Jo 1,14 przypis ****; ** hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - Rdz 1,2; *** lub: trzciny, roślina wodna

7. Zstąpiłem3381 do posad* gór2022, zasuwy** ziemi776*** na zawsze5769 się za mną zamknęły. Lecz Ty wydobyłeś5927 z otchłani**** moje życie2416, JHWH, Boże mój.Hi 33,28; Ps 16,10; Iz 38,17* lub: kraniec, podstawa, forma tu i 1Krl 6,25 7,37; ** pręt, belka, sztaba; *** tu jako synonim krainy umarłych - por. też Hi 10,21 Ps 139,15; **** hebr.: szahat - dół, otchłań, grób, zniszczenie

8. Gdy ustawało* we mnie życie2416, wspomniałem2142 na JHWH; i tak doszła** moja modlitwa8605 do Ciebie, do Twojego świętego6944 przybytku***.* dosłownie: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - mdleć, słabnąć; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wkraczać, przychodzić, dostąpić; *** por. w. 5 przypis ******

9. Ci, którzy zważają* na próżne7723 marności**, opuszczają5800 swojego Łaskawcę***,Ps 31,6; Jr 16,18* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - strzec; ** dosłownie: para, oddech, daremnie, w przenośni: znikomość, nietrwałość, zwiewność, ulotność, przemijalność określenie kultu obcych bogów - por. Jr 2,5 Prz 13,11; *** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość - nominativ

10. Lecz ja589 z głosem6963 dziękczynienia*, złożę Ci ofiarę**, spełnię*** to, co ślubowałem****. U JHWH jest wybawienie*****. Wtedy JHWH polecił****** rybie1709, a ta zwymiotowała6958 Jonasza na ląd3004.Jo 1,17* lub: wyznanie, chwała, dziękczynienie, ofiara dziękczynna - tu: pieśń dziękczynna (?); ** por. Jo 1,16 przypis **; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - skończyć, odnawiać, wynagradzać straty; **** Jo 1,16 przypis ****; ***** lub: dobrobyt, pomyślność, zwycięstwo; ****** dosłownie: powiedział

↑↑

Rozdział 3

1. I powtórnie8145 stało* się Słowo** JHWH do Jonasza głoszące559:* por. Jo 1,1 przypis *; ** lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa

2. Wstań6965|IMP, idź1980|IMP do Niniwy*, tego wielkiego1419 miasta5892, i głoś****** do niej poselstwo*******, które ja595 mówię do ciebie.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * por. Jo 1,2 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, wydawać głośny dźwięk, głosić, wołać; **** wołaj nad nią wołaniem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek głoś zapowiedź - Biblia Poznańska; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: głoszenie, zwiastowanie, proklamacja, orędzie

3. Jonasz3124 więc wstał6965 i poszedł1980 do Niniwy5210, zgodnie* ze Słowem1697 JHWH. A Niniwa5210 była wielkim** miastem5892 dla Boga430***, na trzy dni drogi pieszej.* lub: według; ** lub: znaczącym - Niniwę zamieszkiwało 120 tys. ludzi - Jo 4,11 przypis *; *** lub: była bardzo wielkim miastem - por. EIBᴷ, Biblia Warszawska, Biblia Poznańska, Biblia Tysiąclecia

4. I Jonasz rozpoczął2490 chodzić935 po mieście5892 na jeden259 dzień3117 drogi*, i wołał7121, mówiąc559**: Jeszcze5750 czterdzieści705 dni i Niniwa5210 zostanie obrócona*** w ruinę.2Krl 18,26; Mt 12,41* tj. droga odbywana piechotą, podróż, podążanie, miejsce do chodzenia, 1 dzień drogi to około 30 km; ** dosłownie: i mówił; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - obrócić, zostać odwróconym, obalonym

5. Wtedy ludzie* z Niniwy uwierzyli** w Boga***, ogłosili7121 post6685 i przywdziali3847 wory****, od największego1419 i aż do5704 najmniejszego*****.Dn 9,3; Jl 1,14* hebr.: isz - człowiek, mąż, mężczyzna, każdy, istota ludzka, ludzie; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mocno ufać, być pewnym, trwać; *** lub: Bogu - Biblia Gdańska, Biblia Brzeska, EIB, Biblia Poznańska - w (poselstwo) Boga; **** tj. wór wykonany z włosia koziego - 2Sm 2,10 wkładany jako przejaw żałoby lub jako podkreślenie znaczenia wypowiedzi - Rdz 37,34 Ps 35,15; ***** lub: młody, mały, niepozorny, nieważny, nic nieznaczący

6. A gdy sprawa1697 ta doszła5060 do króla4428 Niniwy5210, wstał6965 ze swojego tronu*, zdjął swój płaszcz** i okrył się3680 worem8242, i usiadł w popiele665***.1Krl 21,27; Jr 6,26; Ez 27,30-31* lub: miejsce (honorowe), tron, miejsce do siedzenia, stołek, metafora: władza, potęga; ** tj. okrycie wierzchnie wykonane z futra lub szlachetnej tkaniny, płaszcz, chwała, blask, wspaniałość; *** tu: praktyka pokutna wyrażająca stan skruchy lub żałoby

7. Ogłosił* też i powiedział559 król i jego dostojnicy**, mówiąc*** tak: Człowiek120|S i zwierzę929****|S, bydło1241 i owce6629 niczego3972 nie zjedzą2938, nie będą się pasły7462 i nie będą piły8354 wody4325!2Krn 20,3; Ez 8,21* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wezwać, wołać, krzyknąć do, ogłosić, nakazać, obwieścić, zwołać; ** dosłownie: wielki, głośny, starszy, wybitny; *** dosłownie: aby mówić; S liczba pojedyncza; **** tu: w znaczeniu kolektywnym

8. Odzieją3680 się w wory8240, człowiek120|S jak i bydło1241, i z całej siły* zawołają7121 do Boga; zawróci7725 też każdy376 ze swojej złej7451 drogi** i od bezprawia***, które jest w jego rękach3709****.Iz 1,16-19S liczba pojedyncza; * lub: moc, siła, przemoc; ** hebr.: derek - tu: jako sposób życia - odległość, podróż, sposób, metaforycznie bieg życia, charakter moralny; *** lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość; **** idiom: które czyni

9. Kto wie*, może Bóg zawróci7725 i zlituje** się, odwróci7725 się od zapalczywości*** swojego gniewu****, i nie zginiemy6?2Sm 12,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać, rozważać; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - żałować, smucić się, pocieszać, kajać się, litować; *** gniew, żar, płomień gniewu; **** nos, gniew, metaforycznie - fuknąć gniewnie

10. A Bóg widział7200 ich postępowanie*, że zawrócili7725 ze swojej złej** drogi1870, wtedy użalił5162 się Bóg nad nieszczęściem7451, o którym mówił***, aby im uczynić6213, i nie uczynił6213 tego.1Krl 21,27; 2Krl 17,13; Jr 18,11; Jr 31,18* lub: dzieło, praca, czyn, zajęcie, przedsięwzięcie, osiągnięcie, wytwór, wyrób; ** zło, niedola, krzywda, niegodziwość, przeciwność losu, nieszczęście, udręka; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mówić, obiecywać

↑↑

Rozdział 4

1. I zasmuciło* to Jonasza3124 wielkim1419 przygnębieniem**, i zapłonął gniewem2734.Jo 4,9; Mt 20,15; Łk 15,28* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być niezadowalającym, niemiłym, krzywdzącym, niegodziwym, nikczemnym, być smutnym; ** por. Jo 3,10 przypis **, i rozzłościło Jonasza zło wielkie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

2. I modlił* się do JHWH, mówiąc559: Ach**, JHWH! Czy nie tak właśnie mówiłem***, gdy jeszcze byłem w mojej ziemi127? Dlatego uprzedzając6923, to uciekałem do Tarszisz8659; bo wiedziałem3045, że Ty jesteś Bogiem łaskawym2587 i miłosiernym****, nieskorym750 do gniewu639 i obfitującym7227 w łaskę*****, i okazującym litość****** w nieszczęściu7451.* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - wstawiać się, modlić się; ** lub: błagam! proszę! ach! - imiesłów proszący; *** słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa - czy nie taka była moja opinia - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** współczujący; ***** dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; ****** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - żałować, kajać się - Jo 3,9 przypis ** w 3,9.10 i 4,2 gra słów: Niniwa zaniechała zła - Bóg zaniechał zła

3. A teraz6258, JHWH, proszę* zabierz3947 moją duszę** ode mnie4480, bo lepiej2896 mi umrzeć4194 niż żyć2416.1Krl 19,4; Hi 6,8-9; Kaz 7,1* lub: upraszam! błagam! o! (używane w usilnych prośbach lub napomnieniach); ** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie

4. A JHWH odpowiedział559: Czy to słusznie*, tak płonąć gniewem2734**?Ef 4,26* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić pięknym, czynić dobrze, sprawić radość; ** smutek (twój jest) rzeczywiście słuszny! - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski, por. hebr. partykuła „ha” spełniającą rolę wykrzyknika w Rdz 3,11 Lb 20,10 1Sm 2,27

5. Jonasz3124 więc* wyszedł3318 z miasta5892 i usiadł3427 na wschód6924 od miasta5892; i zrobił6213 sobie tam8033 szałas**, i usiadł3427 pod nim8478 w cieniu6738, tak5704 aby zobaczyć***, co stanie1961 się w mieście5892.1Krl 19,9; 1Krl 19,13* dosłownie: i, a; ** lub: gęstwina, zarośla, kryjówka, szałas - Rdz 33,17; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obserwować, doglądać, rozważać, rozróżniać

6. A JHWH, Bóg, wyznaczył* krzew rycynowy**, aby wyrósł5927 nad Jonaszem3124, dawał1961 cień6738 jego głowie7218 i chronił*** go przed nieszczęściem****. I Jonasz3124 radował***** się z tego krzewu rycynowego radością8056 wielką1954.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ustanowić, wyznaczyć; ** hebr.: qiqajon - krzew rycynusowy (rącznik) - roślina oleista o właściwościach leczniczych o gęstych palczastych liściach, wg LXX - dynia, Vg - bluszcz; *** dosł: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyrwać, ratować, wyzwolić; **** por. Jo 3,10 przypis ** 4,1; ***** lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć

7. I wyznaczył Bóg robaka*, aby wyszedł5927 o świcie7837 następnego dnia** i podgryzł*** krzew rycynowy7021, by**** usechł3001.* hebr.: tola’ at - szkodnik niszczący winnice Pwt 28,39 , metafora: człowiek poniżony, wzgardzony - por. Iz 14,14; ** lub: nazajutrz; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, szturchać, niszczyć; **** i usechł

8. I stało1961 się*, gdy zajaśniało2224 słońce8121, wyznaczył4497 Bóg suchy** wiatr*** wschodni6921**** i słońce8121 prażyło***** głowę7218 Jonasza, tak że omdlewał****** i życzył7592 sobie śmierci4191, mówiąc559: Lepiej2896 mi umrzeć4191, niż żyć2416.Ps 121,6; Iz 49,10; Ez 19,12; Oz 13,15; Jo 4,3* zwrot charakterystyczny dla języka hebrajskiego - por. Jo 1,1 Mt 11,1; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: surowy, gorący, parny, cichy (?), palący, ostry; *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18; **** hebr.: qadim - parzący, spalający wiatr wsch. - Wj 10,13 Jr 18,17; ***** por. w. 7 przypis ***; ****** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - owinąć się, przebrać, osłabnąć

9. Wtedy* powiedział559 Bóg do Jonasza3124:Czy to słuszne**, aby tak płonąć gniewem2734 z powodu5921 krzewu rycynowego7021? A ten odpowiedział559: Słusznie3190 płonę gniewem, i to na śmierć***.Rdz 5,5-14; Hi 18,4; Hi 40,4; Prz 6,34; Prz 12,13; Prz 30,33* dosłownie: i, a; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić pięknym, czynić dobrze, sprawić radość - ... zapłonął gniew w tobie ... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór

10. A JHWH powiedział559: Ty859 żałujesz* krzewu rycynowego7021, przy którym834 się nie trudziłeś** i którego nie wyhodowałeś***; zjawił1961 się on jako syn**** nocy3915 i jako syn1121 nocy zginął6,Rdz 17,2; 1Sm 20,31* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - litować się, okazywać miłosierdzie, spoglądać litościwie na, być zmartwionym, oszczędzać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mozolić się, trudzić się, posługiwać się - Ps 127,1 Prz 16,26 Kaz 2,11; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - sprawiać wzrost, czynić wielkim, wywyższać; **** idiom: w czasie jednej nocy wyrósł i w czasie jednej nocy zginął

11. A ja589 nie3808 miałbym żałować2347 Niniwy5210, tego wielkiego1419* miasta5892, w którym jest3426 więcej7235 niż sto dwadzieścia tysięcy ludzi**, którzy834 nie potrafią*** rozróżnić między swoją prawą ręką a lewą****, i wiele7227 bydła929?Pwt 1,39; Ps 36,6; Iz 7,16* metafora: wpływowego, mającego znaczenie, dosłownie: duży, wielki - Jo 1,1; ** hebr.: adam - tu l.poj. - imię własne „adam”,- człowiek, w l.mn. ludzie, ludzkość - por. określenie synowie adama - Ps 49,2 przypis * 62,9; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać, uznać, rozważać, umieć; **** idiom: rozróżniać między dobrem a złem, tym, co prawe i nieprawe - tylko tu, por. 2Sm 19,35 Kaz 10,2 Ez 22,26 44,23

Księga Micheasza

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ]

Rozdział 1

1. Słowo1697 JHWH, które się stało* do Micheasza** Moreszyty*** za dni3117 Joatama****, Achaza***** i Hiskiasza******, królów4428 Judy3063, które widział******* nad5921 Samarią8111 i Jerozolimą3389.2Krl 15,5; 2Krl 15,32-38; 2Krn 27,1-9; Jr 26,18* zwrot charakterystyczny dla j. hebr.; ** tj. „kto jest jak JHWH”; *** tj. „własność Gat” - 35 km na płd.-zach. od Jerozolimy k. Gat; **** tj. „JHWH jest doskonały” - (740-736 p.n.e); ***** „własność” - (736-716 r. p.n.e); ****** „JHWH wzmocnił” - (729-687 r. p.n.e.); ******* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - widzieć, dostrzegać, patrzeć, oglądać, prorokować

2. Słuchajcie8085* wszystkie narody5971; zastanów się*** ziemio776, i to, co ją napełnia4393. Niech JHWH PAN136 będzie jako świadek*** przeciwko wam, PAN ze swojego świętego**** przybytku*****.Ps 89,11* tryb rozkazujący; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwrócić uwagę; *** lub: dowód, świadectwo; **** miejsca świętego - Ps 89,35 105,43 Jr 23,9; ***** pałac, świątynia, przybytek

3. Bo3588 oto2009 JHWH wychodzi3318 ze swojego miejsca*, zstąpi3381 i będzie deptał1869 po wysokościach** ziemi766.Iz 26,1; Za 14,3; Ml 4,2-3; Mt 24,27-30; 2Tes 2,8; Obj 1,7; Obj 19,11-21* domyślnie: świętego; ** lub: wyżyna (też jako miejsce kultu), grań, wysokość, góra, kopiec grzebalny - por. Ez 20,29 - miejsce kultu bałwochwalczego

4. I rozpadną* się pod Nim góry2022, a doliny6010 pękną** tak jak wosk1749 wobec*** ognia i jak wody4325 rozlane5064 po zboczu4174.Iz 64,1-2* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - znikać, odpadać, ulatniać, metaforycznie przelęknąć się; ** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - rozpaść, pęknąć; *** dosłownie: przed, przed obliczem

5. To wszystko3605 stanie się z powodu2063 przestępstwa* Jakuba3290 i z powodu grzechów2403 domu1004 Izraela3478. Jakie jest przestępstwo6588 Jakuba3290? Czy nie Samaria8111? Czym wyżyny** Judy? Czy nie Jerozolima***?* lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja; ** por. w. 3 przypis **; *** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”

6. I dlatego uczynię7760 Samarię* rumowiskiem** na polu7704, miejscem pod założenie winnicy4302. Powrzucam5064 w dolinę*** jej kamienie68 i odkryję jej fundamenty****.2Krl 19,25; Am 5,11* tj. „góra czatów” - region związany z płn. królestwem 10 plemion Izraela, stolica płn. królestwa 50 km na płn. od Jerozolimy, 10 km od Sychem; ** ruina, sterta ruin - por. Ps 79,1 Jr 26,18; *** lub: wąwóz, jar; **** podstawa, dno, fundament

7. I wszystkie jej ryte wizerunki* będą rozbite3807, cała3605 zapłata dla nierządnicy** zostanie spalona8313 w ogniu i wszystkie3605 jej bożki*** uczynię7760 ruiną8077. Zostały zebrane6908 z zapłaty nierządnicy868, więc obrócą7725 się w zapłatę nierządnicy868.Pwt 23,18; 2Krn 34,7* lub: wyobrażenie bóstwa, bałwan, ryty obraz; ** zapłata, tj. cena za jaką sprzedaje się nierządnica, wszelkie dochody nierządnicy lub bogactwa zebrane w nieprawy sposób - por. Oz 2,12; *** tj. wyobrażenie bóstwa przedstawione przez wizerunek, bożek

8. Nad5921 tym2063 będę lamentował5594 i płakał3213, chodził1980 boso7758 i nago6174. Podnoszę* skowyt** jak szakale*** i biadam60 jak młode**** strusicy*****;Iz 13,21-22; Iz 20,2-4; Iz 32,11* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uczynię; ** zawodzenie; *** hebr.: tannin - wąż, potwór morski, smok, szakal, krokodyl - Ez 29,3 - Ps 148,7; **** dosłownie: córki; ***** lub: sowa, struś, jakiś wymarły gatunek ptaka (?)

9. Bo3588 jej rany4347 są nieuleczalne*, gdyż dotarły935 aż do5704 Judy** i kołaczą*** do bramy8179 mojego ludu5971, aż do Jerozolimy3389.Iz 3,26* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strona bierna być chorym nieuleczalnie; ** tj. „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - tu o terytorium Judy; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uderzać (kołatać), sięgnąć, dotknąć, wyciągnąć do

10. Nie oznajmiajcie5046|IMP tego w Gat*** ani nie płaczcie gorzko***. Tarzaj6428 się w prochu w domu Afra****.2Sm 1,20; Jr 6,26IMP imperativus - tryb rozkazujący; * w. 10-16 w języku hebrajskim występuje gra słów pomiędzy etymologicznym znaczeniem nazw miast a ich sytuacją (?) - por. Mi 1,10-16ᴱᴵᴮ; ** tj. „tłocznia do wina”; *** dosłownie: płakaniem nie płaczcie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** tj. „dom pyłu”

11. Przejdź5674* ty mieszkanko** Szafiru*** w haniebnej1322 nagości6181. Nie ujdzie3318 mieszkanka3427 Saananu****; zawodzenie5594 w Bet-Hesel***** odbierze3947 od was to miejsce******.Joz 15,37* tryb rozkazujący; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - mieszkająca - tu i w. 12.13.15; *** tj. „Piękno, piękne widoki”; **** tj. „ujście” - od rdzenia wędrować; ***** tj. „bliski dom”; ****** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: stanowisko, miejsce zamieszkania, umieszczeni

12. Tak3588, mieszkanko3427 Marot*, oczekiwałaś2470 dobra2896, ale3588 nieszczęście** zstąpiło3381 od JHWH aż do bramy*** Jerozolimy3389.* tj. „gorycz”; ** lub: zło, udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły; *** brama to miejsce sprawowania władzy - Ps 87,2

13. Zaprzęgaj7573 konia do rydwanu4818, mieszkanko3427 Lakisz*, ty jesteś początkiem7225 grzechu2403 córki Syjonu**, gdyż w tobie zostały znalezione4672 przestępstwa*** Izraela.* tj. „niezwyciężony” lub: „ucieczka” - por. Mi 1,13 - EIB, Gessenius Hebrew and English Lexicon; ** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7 wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; *** lub: przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja

14. Dlatego dasz5414 dar na rozstanie* Moreszet-Gat**. Domy Akzib*** będą zwodnicze**** dla królów4428 Izraela3478.Joz 15,14* lub: dar na pożegnanie, odesłanie (żony) - list rozwodowy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** tj. „radosne zaręczyny” - por. EIB; *** tj. „podstęp”; **** lub: omamieniem

15. Jeszcze5750 sprowadzę935 ci dziedzica*, mieszkanko3427 Maresz**. Wkroczy935 aż do Adullam*** chwała**** Izraela.Joz 12,5; 1Sm 22,1; 2Sm 23,13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, odziedziczyć, zubożeć; ** tj. „miejsce na szczycie” lub „zwycięzca”; *** tj. „sprawiedliwość ludu”; **** lub: chwała, splendor, majestat, godność

16. Ogól7139|IMP się i ostrzyż1494*|IMP z powodu rozkoszy** swoich synów1121; rozszerz7337|IMP swoją łysinę7144 jak u sępa***, bo uprowadzili ich od ciebie do niewoli1540.Hi 1,20; Iz 22,12IMP imperativus - tryb rozkazujący; * tj. znak żałoby szczególnie u kobiety - Am 8,10 Jr 16,6; ** lub: wykwintność, przepych, przyjemność; *** gest pokuty i żałoby

↑↑

Rozdział 2

1. Biada* obmyślającym** nieprawość*** i czyniącym6466 zło**** na swoich łożach4904! W świetle216 poranka1242 wykonują6213 je, bo jest to w mocy410 ich ręki3027.Ps 36,4; Iz 32,7; Na 1,11* lub: ach! niestety! o! biada!; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - planować, wymyślać; *** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik działania magii, oszustwo, bałwochwalczy kult; **** por. Mi 1,12

2. Gdy* pragną2530 pól7704 – rabują** je; gdy* domów1004 – zabierają5375 je. Gnębią6231 mężczyznę*** i jego dom1004, także* człowieka**** i jego dziedzictwo*****.* dosłownie: i; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odebrać, zrabować, porwać, złupić; *** geber - mąż, silny mężczyzna, wojownik; **** hebr.: isz - por. Ps 103,15 przypis *; ***** majątek, mienie

3. Dlatego3651 tak powiedział559 JHWH: Oto2005 ja obmyślam* dla** tego2063 rodu4940 nieszczęście***, spod którego nie będziecie mogli usunąć swych karków****, ani nie będziecie chodzić zuchwale*****. Bo będzie to czas6256 nieszczęścia7451.Pwt 28,4; Lm 1,14; Am 5,13* por. w. 1 przypis **; ** dosłownie: nad; *** por. Mi 1,12 przypis **; **** metafora: nieszczęście jako jarzmo, z którego nie ma wyzwolenia; ***** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: dumny, wyniosły

4. W tym dniu3117 powstanie5375 o was* przypowieść** i nastanie1961 nad wami żałosny5091 lament5092***, mówiąc559: Jesteśmy doszczętnie spustoszeni****. Zamienia4171 dział***** mojego ludu5971. Ach jakże****** mi go odjął4185! Nasze pola7704 rozdzielił2505 odstępcy7728.Jr 9,10* lub: uniesie się nad wami - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** hebr.: masal - przypowieść, maksyma etyczna, porzekadło, aforyzm, poemat, żart; *** hebraizm: lamentowało się lament - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** zniszczeniem jesteśmy zniszczeni - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ***** terytorium; ****** lub: jak, jak to

5. Dlatego3651 nie będzie1961 u ciebie nikogo rzucającego7993 sznurem2256 na los* w zgromadzeniu** JHWH.Lb 34,13; Lb 34,16-29; Joz 18,4; Joz 18,10* tj. kamyk do rzucania losu, dział, część przyznana przez losowanie - tu akt podejmowania decyzji przez losowanie - por. Joz 14,1; ** hebr.: kahal - zgromadzenie, wspólnota, zbór JHWH - Obj 22,16 przypis *

6. Nie prorokujcie*, niech inni prorokują**. Nie prorokują5197 do nich: Nie ominie5253 was hańba***.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - kapać, metafora: prorokować - Am 7,16 - stąd: przestańcie sączyć - EIB, nie kraczcie złośliwie - Biblia Warszawska; ** tu w l.mn.; *** lub: wstyd, zakłopotanie, zniewaga, hańba

7. Czy tak powinno się mówić559, domu1004 Jakuba3290 – zniecierpliwił się Duch*** JHWH? Czy518 takie są Jego czyny4611? Czy moje słowa1697 nie są dobre3190 dla tego, który postępuje1980 w sposób prawy***?* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr. pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być krótkim, być za krótkim - idiom: stać się niecierpliwym - por. Lb, 21,4 Sdz 16,16 Hi 21,4 Prz 10,27; *** lub: chodzić prosto

8. Lecz* ostatnio** mój lud5971 powstaje6965 niczym wróg341. Zdzieracie*** płaszcz8008 wraz4136 z szatą z przechodzących bezpiecznie983, jakby powracających7725 z wojny4421.Ps 120,7; Jr 12,8* dosłownie: i - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: wczoraj, poprzednio, ostatnio; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zedrzeć z, obnażyć, obedrzeć ze skóry

9. Kobiety802 mojego ludu5971 wypędzacie1644 z ich* wygodnych** domów1004; ich* dzieciom odebraliście3947 moją świetność*** na zawsze.* dosłownie: jej; ** lub: wykwintność, przepych, przyjemność, rozkosz, wygoda; *** hebr.: heder - ozdoba, majestat, chwała, świetność

10. Powstańcie6965* i idźcie1980*, bo nie ta** jest miejscem odpoczynku***. Z powodu tego, że jest skalana******, zniszczy2254 was i to zniszczenie2256 będzie bolesne*****.Pwt 12,10; Ps 106,38* tryb rozkazujący; ** domyślnie ziemia Izraela; *** lub: odpoczynek, miejsce odpoczynku, opanowanie; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - skalać (w sensie seksualnym, rytualnym); ***** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być bolesnym

11. O tak!3863. Człowiek376 chodzący1980 za wiatrem* i oszust8267 mówiący kłamstwo**: Będę prorokował5197*** o winie3196 i o mocnym napoju**** – taki to będzie1961 prorokiem5197 tego ludu5971.Iz 28,7; Iz 30,10-11; Jr 5,13; Jr 5,31* hebr.: ruaʰ - por. w. 7 - stąd: człowiek natchniony - Biblia Poznańska, żyjący w próżności - EIB, proroka udaje - Biblia Gdańska; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powiedzieć kłamstwo - kłamstwem oszukuje - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** por. w. 6 przypis *; **** hebr. sekar - mocny, odurzający, fermentowany napój

12. Na pewno zgromadzę* ciebie całego3605, Jakubie, na pewno zbiorę** resztkę7611 Izraela. Uczynię7760 z nich jedno3162 jak owce6629 w zagrodzie***, jak trzodę w środku pastwiska1699, i będzie gwar1949 jak pośród ludzi120.* hebraizm: zgromadzeniem zgromadzę; ** zebraniem zbiorę; *** również możliwe - hebr. bocrah - tj. „twierdza” lub „owczarnia” - miasto w Edomie i miasto w Moabie

13. Wstąpił5927 przed ich obliczem6440 ten, który toruje drogę*. Przebili6555 się, przeszli5674 przez bramę8179 i przez nią wyszli3318. Ich król4428 przejdzie** przed ich obliczem6440, a JHWH na ich czele***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - przebijać, przerywać, torować drogę, rozedrzeć; ** por. EIB - przeszedł przed; *** ich głową - Biblia Brzeska, przód, początek, głowa, szczyt

↑↑

Rozdział 3

1. I powiedziałem559: Słuchajcie* proszę**, przywódcy*** Jakuba3290 i naczelnicy**** domu Izraela3478! Czy nie waszą rzeczą jest znać3045 czym jest sprawiedliwy sąd4941?Ps 82,1-5; Jr 5,5; Iz 1,10; Mi 3,9* tryb rozkazujący; ** lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach) - Ps 116,14.18; *** dosłownie: głowa, szczyt, ktoś najważniejszy, suma, całość; **** wodzowie

2. Nienawidzicie* dobra2896, kochacie157 zło**, zdzieracie*** z ludu5921 skórę5785 i ciało7607 z jego kości6106;Ps 53,4; Ez 22,27; Mi 2,8; Mi 7,2-3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić, wróg - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** zło, niedola, krzywda; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odebrać, zrabować, porwać, złupić

3. A ci834, którzy jedzą398 ciało* mojego ludu5971, skórę5785 z niego zrywają**, jego kości6106 roztrzaskują6476 i rozrzucają6566 jak w garnku*** i jak mięso do kotła****.* lub: ciało, mięso, pokarm; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zedrzeć z, obnażyć, obedrzeć ze skóry; *** dzban - w świątyni; **** sagan - tu i 1Sm 2,14

4. Wtedy227 będą wołać* do JHWH, a nie odpowie** im, lecz zakryje5641|JUS swoje oblicze6440 przed nimi w tym czasie6256, gdyż oni postępują niegodziwie*** w swych czynach****.* lub: wołać (na pomoc), krzyczeć, zawołać (w potrzebie); ** lub: reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zadać ranę, wyrządzić krzywdę, postępować niegodziwie bądź nikczemnie; **** uczynek, czyn, nawyk

5. Tak mówi559 JHWH o tych prorokach*, którzy zwodzą** mój lud5971, którzy gryzą5391 swoimi zębami*** i głoszą7121 pokój****, a temu, który nic im nie włoży5414 do ust6310*****, uświęcają****** wojnę4421:Iz 3,12; Iz 9,15-16; Jr 14,14-15* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi - por. ro’eh - widzący - 1Sm 9,9; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować błąkanie się, zwodzić; *** (gdy) gryzą zębami, to głoszą pokój - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** hebr.: szalom - pełnia, dobrobyt, pomyślność; ***** metonimia: dawać łapówkę - Expositor’s Bible Commentary - Zondervan 5300 Patterson SE Grand Rapids, MI 49503; ****** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - oddzielić coś jako święte, czcić jako święte, poświęcić

6. Dlatego noc3915 wam! – Bez wizji* i ciemność2821! – Bez wróżby**. I zajdzie935 słońce8121 nad tymi prorokami5030 i przygaśnie*** dzień3117 nad nimi.Iz 8,20-22* tj. widzenie, wizja (w uniesieniu, w ekstazie), wyrocznia, proroctwo; ** uprawiać wróżbiarstwo, przepowiadać przyszłość; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ciemnym

7. Wtedy widzący2374 będą rozczarowani954* i wróżbiarze7080 się zawstydzą**. Oni wszyscy3605 zakryją swoje brody***, bo nie będzie żadnej3605 odpowiedzi4617 od Boga.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zawstydzonym, zażenowanym; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zmieszanym, czuć się speszonym; *** por. Kpł 13,45 Ez 24,17.22

8. A ja jednak199 jestem napełniony4390 mocą3581, Duchem3701 JHWH, sądem* i siłą1369, aby oznajmić5046 Jakubowi3290 jego występki** i Izraelowi jego grzech2403.Pwt 34,9; Iz 11,2* lub: sąd, orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej prawny; ** lub: przewinienie, bunt, przestępstwo, czyny zbrodnicze

9. Słuchajcie8085|IMP proszę4994 tego, przywódcy7218 domu1004 Jakuba3290 i naczelnicy* domu Izraela, którzy brzydzicie** się sądem4941 i wykrzywiacie*** wszystko, co proste3477****.Ps 58,1IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: wódz, naczelnik, dowódca, władca, dyktator; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czuć odrazę, uważać za obrzydliwość, brzydzić się; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wykręcać, zniekształcać; **** prawe, proste, słuszne

10. Budujecie1129 Syjon* krwią1818, a Jerozolimę3389 nieprawością**.Jr 22,13; Jr 22,17; Ha 2,12* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7 wzgórza świątyni - Ps 9,11, większych terenów Judy? - Ps 69,35; ** lub: niesprawiedliwość, zło, wina, przewrotność

11. Jej przywódcy7218 sądzą8199 za łapówki*, jego kapłani3548 rozstrzygają** za zapłatę4242, a jego prorocy5080 przepowiadają przyszłość*** za srebro3701. Polegają8172 jednak na JHWH, mówiąc559: Czy JHWH nie jest wśród nas? Nie przyjdzie935 na nas nic złego7451.Iz 1,23* lub: słowo określające dawanie daru jako próby wpłynięcia na sposób myślenia i działania w określonym kierunku - łapówka; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rzucać (losy) - Lb 27,21, nauczać; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wróżyć

12. Dlatego3651 Syjon6726 zostanie z powodu1558 was zaorany2790 jak pole7704, z Jerozolimy3389 zostanie1961 sterta gruzu5856, a z góry2022 domu1004 – zalesione* wzgórza**.Jr 9,11; Jr 26,18; Mi 4,11* lub: las, zarośla, zalesiona wyżyna; ** wyżyna (też jako miejsce kultu), grań, wysokość, góra, kopiec grzebalny

↑↑

Rozdział 4

1. I stanie1961 się w ostatecznych* dniach3117, że góra2022 domu JHWH będzie utwierdzona** na szczytach7218 gór i wywyższona5375 ponad pagórki1389, a ludy*** do niej popłyną5102.* lub: dalsza część, koniec, czas późniejszy, ostateczny; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być utwierdzonym, nieugiętym, być niezłomnym, pewnym, być gotowym; *** naród, lud, lud uzbrojony - Sdz 20,10 Iz 36,1

2. I wiele7227 narodów* przybędzie1980, mówiąc559: Chodźcie1980|IMP, wstąpmy5927 na górę JHWH, do domu1004 Boga Jakuba3290, i będzie nas nauczał** swoich dróg1870, a my będziemy chodzili1980 jego ścieżkami734. Z Syjonu6726 bowiem wyjdzie3318 Prawo*** i Słowo**** JHWH z Jerozolimy3389.Iz 56,6; Za 2,11; Za 14,16* hebr.: goim - poganie, narody, nie-Żydzi; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rzucać, wskazywać, pokazywać, kierować, uczyć, pouczać; *** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj; **** sprawa, mowa

3. I będzie sądził8199* wśród996 wielu7227 ludów5971 i będzie rozstrzygał** sprawy potężnych6099 i odległych*** narodów1471. I przekują3807 swoje miecze2719 na lemiesze855, a swoje włócznie2595 na noże winogrodnika4211. Naród1471 na naród1471 nie podniesie miecza2719 i nie będą się więcej5750 uczyć3925 wojny4421.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, zarządzać, sądzić, rozstrzygać spór, karać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - karcić, besztać, strofować, ganić, dowodzić, sądzić; *** dosłownie: aż do

4. I usiądzie3427|P każdy człowiek376 pod8478 swoją winoroślą1612 i pod swoim figowcem i nikt nie będzie wzbudzał strachu*, bo usta6310 JHWH Zastępów** to powiedziały1696.1Krl 4,25; Jr 30,10; Za 3,10P liczba mnoga; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować drżenie, rozpędzić w popłochu, rozgromić; ** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa

5. Bo wszystkie3605 ludy5971, każdy człowiek376 pójdzie1980|P w imię* swojego boga, ale my pójdziemy** w imię JHWH, naszego Boga, na wieki5769|S wieków***|S.P liczba mnoga; * imię reprezentuje charakter i autorytet; ** metafora: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - o sposobie życia - por. Rz 6,4 przypis ** - żyć, odchodzić, iść dalej, chodzić; S liczba pojedyncza; *** lub: na zawsze

6. W tym1931 dniu3117 – oświadczenie* JHWH, zgromadzę622 chromą6760** i zbiorę*** wygnaną**** oraz tę, którą834 skrzywdziłem7489;* lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka w stanie uniesienia); ** tj. kulejącą - w. 7 Rdz 35,15 So 3,19; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zbierać razem; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać odepchniętym, zepchniętym na bok

7. A z tej853 chromej6760 ustanowię* resztkę**, a z wygnanej5080 – potężny*** naród. I JHWH będzie królował4427 nad nimi na górze2022 Syjon6726, odtąd6258 aż5704 na wieki5769|S.Mt 11,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mianować, wyznaczać, ustanawiać, kształtować, sprawiać, że coś się stanie; ** pozostałość; *** rozległy, liczny; S liczba pojedyncza

8. A ty, Wieżo Trzody*, twierdzo** córki1323 Syjonu6726, do ciebie nadejdzie857 i przyjdzie935 wcześniejsze*** panowanie4475 – królestwo4467 córki1323 Jerozolimy.* hebr.: Migdal-Eder - miejscowość Rdz 35,21 - symbol czuwania nad stadem - 2Krn 26,10; ** hebr.: ofel - nazwa wzgórza na płd. od świątyni - 2Krn 27,3 Ne 3,26 baszta, tu miasto Dawida - 2Sm 5,7; *** lub: pierwsze

9. Dlaczego4100 teraz6258 tak głośno* krzyczysz**? Czy nie ma króla4428 u ciebie? Czy twój doradca3289 zginął6, że ból2427 twój wzmógł*** się jak u rodzącej3205?Iz 3,1-3; Jr 8,19* lub: krzyk, ryk, huk; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydawać okrzyk wojenny, dawać sygnał do wojny, wiwatować, wołać w udręce; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wzmocnić

10. Wij*|IMP się z bólu i przyj**|IMP, córko1323 Syjonu6726, jak rodząca3205, bo teraz6258 wyjdziesz3318 z miasta7151 i zamieszkasz7931 w polu7704, i pójdziesz935 aż do5704 Babilonu***. Tam będziesz wybawiona****, tam cię JHWH odkupi***** z rąk3709 twoich wrogów341.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwijać się, wirować; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** dosłownie: buchnąć, przynieść - por. Ps 22,9 Hi 33,8; *** tj. „pomieszanie” - stolica Babilonii położona nad Eufratem; **** lub: odebrać, wyrwać, wyratować; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wykupić (jako krewny), odkupić (jako Bóg)

11. Teraz6258 zebrało622 się przeciwko5921 tobie wiele7227 narodów1471, mówiąc559: Niech będzie zhańbiona*, niech nasze oczy5869 nasycą się patrząc2372|JUS na Syjon**.Iz 5,25-30; Iz 17,12-14* lub: być zanieczyszczonym, bluźnierczym, bezbożnym; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** proroctwo spełniło się w roku 701 p.n.e. w czasie oblężenia przez Asyryjczyków

12. One* jednak nie znają** myśli*** JHWH ani nie rozumieją995 Jego planów****. Bo On zgromadził6908 je jak snopy5995 na klepisku1637.* domyślnie: narody; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - posiadać wiedzę, znać, umieć, uznawać; *** lub: zamysł, plan, wymysł, myśl; **** rada, zamysł, plan

13. Wstań6965|IMP i młóć*, córko1323 Syjonu6726, bo twój róg** uczynię7760 z żelaza i twoje kopyta6541 uczynię7760 ze spiżu***, i zmiażdżysz1854 wiele ludów5971. I poświęcę**** ich łupy1214 JHWH i ich bogactwo2428 PANU113 całej3605 ziemi776.Iz 41,15; Jr 51,20-23; Za 12,1-8; Za 14,14IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - deptać, tratować; ** termin ten opisuje siłę, honor, władanie, godność, płodność, potomków - por. 1Sm 2,10 Ps 89,11; *** spiż - twardy stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zabronić (używania), przeznaczyć na zniszczenie, wygubić, wyniszczyć, poświęcić coś jako obłożone klątwą

↑↑

Rozdział 5

1. Zbierz się teraz6258 w oddziały*, córko1323 oddziału**|S! Wał oblężniczy4692 stanął7760 przeciwko5921 nam. Kijem*** będą bić w policzek3895 sędziego8199 Izraela.Mt 26,67; Mt 27,30* lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - zebrać się w gromadach; ** grupa, gromada, banda, oddział, najazd, napaść; S liczba pojedyncza; *** drąg, rózga, kij, gałąź

2. A ty, Betlejem* Efrata**, za małe6810 aby być w tysiącach*** w Judzie3063, z ciebie wyjdzie3318 Mi Ten, który będzie1961 władcą**** w Izraelu, a Jego pochodzenie***** – pradawne6924, od wieczności5769.Mt 2,5-12; Łk 2,4; Łk 2,11* tj. „dom chleba”; ** tj. „miejsce owocowania lub sterta popiołów” - miasto w okolicach Betel - por. Rdz 48,7 1Sm 35,16-19 lub Betlejem Efratejskie - mieszkańcy pochodzili z Efraty - KULᴷ; *** lub: pokolenie; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić; ***** miejsce wyjścia

3. Dlatego wyda5414 ich aż do czasu6256, kiedy rodząca3205 porodzi3205 i wtedy pozostałość* Jego braci251 wróci7725 do synów1121 Izraela.Iz 10,20-22; Oz 11,8; Mi 5,7-8* lub: resztka, pozostałość

4. Powstanie* i będzie paść7462 w mocy5797 JHWH i w majestacie** imienia8034 JHWH, swojego Boga. I zamieszkają***|P, bo teraz6258 stanie się wielki**** aż po krańce657 ziemi776.Ps 72,8; Iz 52,13; Za 9,10* lub: zajmować stanowisko, trwać, wystąpić, służyć, stać; ** lub: wywyższenie, duma, majestat; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, być ustawionym, zostawać, mieć siedzibę; P liczba mnoga; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się wywyższonym, dorosnąć

5. I Ten będzie pokojem*. Gdy Aszur** wkroczy935 do naszej ziemi776 i gdy podepcze*** nasze twierdze****, wtedy wystawimy6965 przeciwko niemu siedmiu7651 pasterzy7462 i ośmiu8083 książąt***** z ludu******|S.Iz 40,11; Iz 45,22; Iz 49,9; Iz 52,10; Ez 34,13-15; Ez 34,23-24; Mi 7,14* hebr.: szalom - pomyślność, pełnia, bezpieczeństwo, pokój, przyjaźń; ** tj.: „krok” - Asyria - starożytne państwo semickie w płn. Mezopotamii, istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.; *** lub: maszerować, udeptywać (w tłoczni), wyginać; **** cytadela, pałac, twierdza; ***** lub: pomazaniec, książę, ofiara płynna - Pwt 32,38 Ps 83,11; ****** dosłownie: adam - liczba pojedyncza; S liczba pojedyncza

6. I złamią* ziemię776 Aszur804 mieczem2719 i ziemię776 Nimroda** u jej wejścia***. I wybawi nas od Aszur804, gdy wkroczy935 do naszej ziemi776 i gdy będzie stąpał**** w naszych granicach*****.Na 2,11-13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyrządzić krzywdę, łamać, rozbić, roztrzaskać; ** tj. „bunt” lub „waleczny” - prawnuk Noego - Rdz 10,8-9; *** lub: otwór, brama, wejście; **** por. w. 5 przypis ***; ***** terytorium, region, granica

7. I stanie1961 się resztka7611 Jakuba3290 pośród* wielu7221 ludów5971 jak rosa** od JHWH, jak ulewny deszcz*** na zieleń****, które834 nie czekają***** na człowieka376 ani nie zwlekają****** z powodu synów ludzkich120|S.Pwt 32,2; Ps 72,6; Ps 110,3* lub: środek, wewnętrzna część; ** nocne opary, lekki deszcz; *** lub: obfite, intensywne ulewy; **** zioło, trawy, trawa, zielona roślinność; ***** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wypatrywać z niecierpliwością; ****** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mieć nadzieję na, czekać; S liczba pojedyncza

8. Resztka7611 Jakuba będzie1961 pośród pogan*, wśród7130 wielu7227 narodów**, jak lew738 między leśnymi3293 zwierzętami929 i jak lwiątko*** między trzodami5739 owiec6629, które834 – gdy przechodzi5674 – depcze7429 i szarpie2963, i nie ma ocalenia****.Rdz 49,9* hebr.: goim - poganie, narody, nie-Żydzi; ** naród, lud, lud uzbrojony - Sdz 20,10 Iz 36,1; *** młody lew; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyrwać, wyzwolić

9. Wzniesie*|JUS się twoja ręka3027 nad twoimi wrogami**, a wszyscy3605 twoi przeciwnicy349 zostaną wycięci3772.Ps 10,12; Ps 21,8; Iz 26,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być podniesionym, być wzniesionym, być wysoko; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** lub: przeciwnik, nieprzyjaciel, ciemiężyciel

10. I stanie1961 się w tym dniu3117 – oświadczenie* JHWH – że wytnę3772 twoje konie5483 spośród ciebie i zniszczę** twoje rydwany4818.Iz 2,7; Oz 14,3; Za 9,10* lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka w stanie uniesienia); ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zniszczyć, uśmiercić

11. Wytnę3772 miasta5892 twojej ziemi776 i zburzę* wszystkie3605 twoje umocnienia**.Iz 2,12-17; Oz 10,14; Am 5,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - strącić, zburzyć, przełamać, połamać; ** twierdza, warowne miasto, warownia

12. Wytnę* czary** z twojej ręki3027 i nie będzie1961 u ciebie wróżbitów***.Pwt 18,10-12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zniszczyć, odcinać, ściąć; ** czarnoksięstwo - 2Krl 9,22 Iz 47,9 Na 3,4; *** koniugacja czasownika - poel - rzadka forma dla czasowników nieregularnych - praktykować wieszczbiarstwo, czarować

13. Wytnę3772 twoje rzeźbione bożki* i twoje stele** spośród ciebie i nie będziesz już5750 oddawał pokłonu*** dziełu4639 swoich rąk3027.Iz 2,18; Iz 2,20; Iz 17,8; Ez 6,9* lub: wyobrażenie bóstwa, bałwan, ryty obraz; ** tj. filar, pamiątkowy kamień, mastaba - grobowiec ze stelą; *** lub: padać na twarz, oddawać pokłon

14. Wyrwę5428 twoje aszery* spośród7130 ciebie i zniszczę** twoje miasta.Wj 34,14; Pwt 16,21; Iz 27,9* aszera - kananejska bogini powodzenia i szczęścia również symbole tej bogini, jak święte drzewa lub słupy umieszczane przy jej ołtarzach; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - unicestwiać, gubić, niszczyć

15. W gniewie* i zapalczywości** dokonam6213 zemsty*** nad narodami1471, które853 nie posłuchały8085****.Iz 1,24; Iz 65,12* lub: nos, gniew, metafora: fuknąć gniewnie; ** żar, furia, wściekłość, oburzenie, złość, gniew; *** lub: odwet, pomsta; **** por. Mi 6,1 przypis *

↑↑

Rozdział 6

1. Słuchajcie*|IMP proszę**, co mówi JHWH: Wstań6965|IMP, spieraj***|IMP się z górami2022 a pagórki1389 niech słuchają8085 twojego głosu.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozumieć, posłuchać, spełnić prośbę, zgodzić się, okazać posłuszeństwo; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach); *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - walczyć, zmagać się, kłócić się, prowadzić sprawę, proces (prawny)

2. Słuchajcie8085|IMP góry2022, sporu7379 JHWH, i wy niewzruszone* fundamenty4146 ziemi776, bo3588 JHWH wiedzie spór** ze swoim ludem5973 i spiera3198 się z Izraelem3478.2Sm 22,16; Ps 104,5; Iz 1,18; Jr 2,9; Oz 4,1IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: ciągły, nieprzemijający, trwały; ** niesnaski, spór, sprawa w sądzie, konflikt, kłótnia

3. Mój ludu5971, cóż ci uczyniłem6213? W czym ci się uprzykrzyłem*? Odpowiedz**|IMP mi.Iz 43,22-23; Jr 2,5* lub: nużyć, męczyć, wyczerpywać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; IMP imperativus - tryb rozkazujący

4. Bo wyprowadziłem* cię z ziemi776 Egiptu4714, odkupiłem** cię z domu1004 niewolników5650 i posłałem7971 przed twoim obliczem6440 Mojżesza***, Aarona**** i Miriam*****.Wj 14,30; Wj 15,20; Wj 20,2; Pwt 7,8; Ps 77,20; Oz 12,13* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przyprowadzić w górę, pobudzić (umysłowo), ofiarować, wywyższyć; ** dać okup; *** tj. „wyciągnięty” (z wody); **** tj. „przynoszący światło”; ***** tj. „bunt”

5. Mój ludu5971! Wspomnij2142 proszę*, co zamierzał3289 Balak**, król Moabu***, a co mu odpowiedział6030 Balaam****, syn1121 Beora*****, od4480 Szittim****** aż do5704 Gilgal*******, abyś4616 poznał3045 sprawiedliwość6666 JHWH.Lb 23,7-24; Lb 24,3-24* por. w. 1 przypis **; ** tj. „niszczyciel”; *** tj. „od jego ojca” obszar na wschód od Morza Martwego między rzeką Zered, a rzeką Arnon; **** tj. „nie z ludu”; ***** „palenie”; ****** „akacje” - Lb 25,1; ******* tj. „koło, toczenie się” - Pwt 11,30

6. Z czym4100 mam się stawić* przed JHWH, zgiąć3721** się przed Bogiem z wysokości***? Czy mam stawić* się przed Nim z ofiarami całopalnymi5930 z cieląt5695 jednorocznych****?* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - stanąć twarzą w twarz, przyjść na spotkanie; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - i pochylać się; *** wysokość, wyniesienie, metafora: ktoś szlachetnie urodzony; **** dosłownie: cieląt synów rocznych - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

7. Czy JHWH ma upodobanie* w tysiącach505 baranów352 i miriadach** strumieni5158 oliwy8081? Czy dam5414 swojego pierworodnego1060 za mój występek***, owoc6529 mojego łona990 za grzech2403 mojej duszy5315?Iz 57,15; Mt 23,23* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być łaskawym, życzliwym, przyjmować życzliwie, być zadowolonym; ** mnóstwo, miriada, dziesięć tysięcy; *** lub: przewinienie, bunt, przestępstwo, czyny zbrodnicze

8. Oznajmiono5046 ci, człowieku120|S, co jest dobre2896 i czego JHWH żąda* od ciebie4480, jeśli518 nie to: byś czynił6213 sprawiedliwość**, kochał160 miłosierdzie*** i pokornie**** chodził1980 z twoim Bogiem.Rdz 18,19; Pwt 10,12; Oz 6,6S liczba pojedyncza; * lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - domagać się, badać, żądać, zabiegać o, starać się o; ** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie; *** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać pokorę, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - być skromnym - tu i Prz 11,2

9. Głos6963 JHWH woła* do miasta5892** – rozsądek*** skłania do bojaźni3372 wobec twojego imienia****: Słuchajcie*****|IMP rózgi4294 i tego, kto ją ustanowił******.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** dotyczy: Jerozolimy (?); *** mądrość, rozsądek, siła, zwycięstwo; **** tzn. uznaje autorytet wołającego - Mi 4,5 przypis *; ***** lub: być posłusznym; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ****** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyznaczyć

10. Czy wciąż5750 są w domu1004 nieprawym* skarby214 nieprawości7562 i efa** pomniejszona***, przeklęta2194?Jr 5,26-27; Am 3,10* hebr.: resza - winny, zły, niegodziwy, przestępczy; ** jednostka miary objętości ciał sypkich i płynów - 22,9 l. - pojemnik; *** dosłownie: chudość, niedostatek, nikłość, marnienie - tu i Ps 106,15 Iz 10,16

11. Czy mam je usprawiedliwić* mimo nieprawych** szal***, mimo trzosu3599 z fałszywymi4820 odważnikami****?Kpł 19,36; Oz 12,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być czystym; ** zło, niegodziwość, wina, nieprawość; *** lub: odważniki, szale wagi; **** dosłownie: ciężarek, kamień

12. Miasto, którego834 bogacze6223 są wypełnieni4390 gwałtem*, jego mieszkańcy3427 mówią1696 kłamstwo**, a w ich ustach język3956 ich – zdradliwy***.Iz 1,23; Iz 5,7; Jr 9,2; Am 6,3-4; Mi 2,1-2* lub: krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość, gwałt; ** rozczarowanie, fałszerstwo, podstęp; *** oszustwo, kłamstwo

13. I dlatego1571 ja uderzę* cię chorobą** i spustoszę*** z powodu twoich grzechów.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, szturchać, biczować; ** uczynić obolałym, chorym, smucić się, sprawię chorobę (przez) uderzenie... i (przez) spustoszenie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pustoszyć, przejmować grozą

14. Ty859 będziesz jadł398, ale się nie nasycisz*; twój głód** będzie w twoim wnętrzu***. Odłożysz****, lecz nie zachowasz*****, a co zachowasz******, wydam pod miecz2719.Iz 9,20; Iz 30,6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć w nadmiarze, otrzymać swoją porcję, nasycić się; ** dosłownie: poczucie zapadania się, pustka - o rozwierającym się żołądku; *** środek, wewnętrzna część; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przestawić, przesunąć z powrotem; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - doprowadzić w bezpieczne miejsce; ****** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wyzwolić, wyśliznąć się

15. Ty859 będziesz siał2232, ale nie będziesz żął*; ty859 wytłoczysz** oliwki2132, ale nie namaścisz5480 się oliwą8081, i moszcz*** – lecz nie napijesz się wina3196.Pwt 28,38; Jr 12,13; Am 5,11; So 1,13* lub: zbierać żniwo, zbierać zbiory; ** dosłownie: deptać, maszerować, udeptywać (w tłoczni); *** wino, świeże bądź młode wino, moszcz, świeżo wyciśnięte wino

16. I strzegłeś8104 ustaw* Omriego** i wszystkich3605 czynów4639 domu1004 Achaba***, i chodziliście1980 według ich rad****. Z tego względu4616 wydam5414 cię na spustoszenie8047, a jego mieszkańców3427 na pośmiewisko*****. I będziecie nieść5375 hańbę****** mojego ludu5971.1Krl 16,25; 1Krl 21,25; 2Krl 21,3; Ps 44,13; Jr 7,25; Jr 18,16; Jr 29,18* lub: zarządzenie, ograniczenie, postanowienie, coś nakazanego, ustawa; ** tj. „uczeń JHWH” - król płn. królestwa Izraela - 1Krl 16,16; *** tj. „brat ojca” - syn Omriego - 1Krl 16,28; **** plan, zasada, pomysł, rada; ***** syczenie, gwizdanie; ****** drwinę

↑↑

Rozdział 7

1. Biada* mi! Stałem1961 się bowiem3588 jak po letnich7019 zbiorach625, jak pozostałość5955 po winobraniu1210. Nie ma żadnego grona** do zjedzenia398, moja dusza*** pragnie183 wczesnej figi****.Iz 24,13; Iz 28,4; Oz 9,10* lub: niestety! biada! tu i Hi 10,15; ** pęk kwiatów, kiść; *** hebr.: nefesz - dusza, osoba, akt woli, gardło, osobowość; **** tj. pierwsza dojrzała figa, wczesna figa, tu i Oz 9,10

2. Pobożny* zniknął6 z ziemi776, nie ma prawego** wśród ludzi120|S. Wszyscy3605 czyhają693 na krew1818, każdy*** zastawia**** sieć2764 na swojego brata251.* hebr.: chasid - wierny, bogobojny, pobożny, święty; ** lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, prawidłowy, należyty; S liczba pojedyncza; *** hebr.: isz - mężczyzna, mąż, człowiek, ludzkość, każdy; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poluje

3. Do złego7451 – choćby obiema rękami3709; do czynienia dobra* – książę** i sędzia8199 zabiegają7592 o łapówkę***. A dostojnik1419? On mówi1696 to, czego pożąda**** jego dusza5315 i do spółki przekręcają*****|HAP sprawę.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ucieszyć, sprawić radość, czynić dobrze komuś; ** lub: władca, przywódca, wysoki urzędnik, naczelnik, dowódca; *** lub: wynagrodzenie, odpłata, nagroda, łapówka; **** pragnienie, pożądanie, klęska; ***** dosłownie: zwijać, tkać, splatać; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

4. Najlepszy2896 z nich jest jak kolec*, najuczciwszy** jak płot ciernisty4534|HAP. Dzień3117 twoich stróżów*** i twojego nawiedzenia**** nadszedł935; teraz6258 nastanie1961 pośród nich zamieszanie*****.* tj. ciernisty krzew - o dolinie Jordanu - tu i Prz 15,19; ** lub: szczery, prawy, sprawiedliwy, słuszny, należyty; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czuwać, śledzić uważnie; **** kara, przegląd; ***** lub: zawstydzenie tu i Iz 22,5

5. Nie wierzcie* bliźniemu7453, nie ufajcie982 przyjacielowi441. Strzeż8104 bramy6607 swoich ust6310 przed leżącą** na twoim łonie***.* lub: trwać mocno, ufać, być pewnym; ** lub: spoczywać na - w intymnym akcie, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - leżącym (?) - J 21,20; *** piersi - Biblia Poznańska

6. Bo syn1121 znieważa* ojca1, córka1323 powstaje** przeciwko swojej matce517, synowa3618 przeciwko swojej teściowej2545, a wrogami341 człowieka376 są jego domownicy1004.Łk 12,53* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uważać za głupiego, traktować pogardliwie; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rosnąć w siłę, powstawać, utwierdzać się

7. Lecz* ja będę wypatrywał** JHWH, będę oczekiwał*** Boga mojego zbawienia****. Mój Bóg mnie wysłucha*****.Ha 2,1* dosłownie: a ja; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czuwać, śledzić uważnie - por. w. 4; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mieć nadzieję na; **** wyzwolenie, ocalenie, ratunek, bezpieczeństwo, dobrobyt, zwycięstwo; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - spełnić prośbę, zgodzić się

8. Nie raduj* się z mojego powodu**, moja nieprzyjaciółko341! Chociaż upadłem*** – powstanę6965; chociaż3588 siedzę3427 w ciemności2822 – JHWH jest moją światłością216.* lub: wesoły, zadowolony, radosny; ** EIB - nie wytrząsaj się nade mną; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - paść na twarz przed kimś, wpadać w ręce

9. Zniosę5375 gniew* JHWH, bo zgrzeszyłem** przeciwko Niemu, aż5704*** będzie prowadził7378 moją sprawę w sądzie7379 i wykona6213 na mnie sprawiedliwy sąd****. Wyprowadzi3318 mnie na światło216 i ujrzę7200 Jego sprawiedliwość6666.Rz 10,1-4; Rz 11,23-27* lub: furia, wściekłość, burzenie się, oburzenie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - grzeszyć, chybić celu, utracić, ponieść karę za grzech; *** dosłownie: aż gdy; **** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, wyrok, sprawiedliwość, przywilej (prawny), prawość, słuszność w sądzie

10. I zobaczy7200* to moja nieprzyjaciółka341 i okryje3680 się wstydem** ta, która do mnie413 powiedziała559: Gdzie*** jest JHWH, twój Bóg? Moje oczy5869 ujrzą7200 ją, teraz6258 będzie1961 na podeptanie**** jak uliczne2351 błoto2916.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; ** lub: hańba - Ps 89,45 Ez 7,18 Ab 1,10; *** gdzie On... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** lub: deptanie, udeptane miejsce, EIB - jak deptak, jak...

11. Dzień3117 budowy* twoich murów1447! Ten dzień3117! Dekret** przeciwko tobie będzie oddalony***.Am 9,11; Za 2,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odbudowywać; ** akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna; *** dosłownie: być odległym, być dalekim ten dzień - oddali przepis - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

12. Ten dzień3117 przyjdzie995 do ciebie od4480 Aszur* aż do miast Egiptu**, od Egiptu4692 aż po Rzekę***, od morza**** aż do morza3220 i od góry2020 aż do góry2020.* tj.: „krok” - Asyria - Mi 5,5 przypis **; ** hebr.: macor - pierścień oblężenia, oblężenie, fortyfikacje - nazwa własna - Egipt - 2Krl 19,24; *** o Eufracie - Rdz 31,21 o Tygrysie - Dn 10,4 o Nilu - Rdz 15,18; **** o Morzu Śródziemnym - Joz 1,4 o Morzu Martwym - Rdz 14,3 o Morzu Czerwonym - Wj 10,19 w znaczeniu - zachód - Rdz 13,14

13. A ta ziemia776 stanie się pustkowiem* z powodu5921 swoich mieszkańców3427, z powodu owocu** ich czynów***.Iz 19,23-25; Iz 60,4; Iz 60,9* lub: zniszczenie, zmarnowanie, spustoszenie; ** plonu; *** lub: uczynek, czyn, nawyk

14. Paś7462|IMP swój lud5971 laską* swoją, trzodę6629 swojego dziedzictwa**, mieszkającą7931 samotnie910 w zaroślach3293 pośrodku8432 Karmelu***. Niech się pasą7462 w Baszanie**** i Gileadzie***** jak za dawnych5769 dni3117.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: rózga, kij, gałąź, odrośl, pałka; ** majątek, dziedzictwo, mienie; *** tj. „ziemia ogrodów” - góra na północy Izraela, niedaleko Hajfy - 1Krl 18,19; **** góra na wysokości płaskowyżu na wsch. od Jeziora Galilejskiego - dziś Wzgórza Golan - Pwt 3,3 Joz 12,4; ***** określenie obszaru różnie definiowanego w zależności od kontekstu - górzyste tereny na wsch. od Jordanu na płd. od rzeki Jarmuk

15. Ukażę7200 mu* cudowne** znaki, jak za dni3117 twojego wyjścia3318 z ziemi776 Egiptu***.Wj 3,20; Wj 34,10; Ps 78,11-16* domyślnie: Izraelowi; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być cudownym, nadzwyczajnym, zdumiewającym, być trudnym do zrozumienia; *** hebr.: micrajim - „ziemia Koptów”

16. Ujrzą7200 to narody* i zawstydzą** się całej3605 swojej potęgi***. Przyłożą7760 rękę do ust****, a ich uszy241 ogłuchną*****.Mi 3,7* hebr.: goim - poganie, narody, nie-Żydzi; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zawstydzonym, zażenowanym; *** siła, moc, dzielność, potęga; **** tj. zamilkną - Hi 21,5 40,4; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - milczeć, być głuchym

17. Będą lizać3897 proch6083 niczym wąż5175, niczym pełzający* po ziemi776. Z drżeniem7264 wyjdą ze swoich warowni4526 do JHWH, naszego Boga; będą się bać** i lękać*** Ciebie.Ps 72,9; Iz 49,23; Jr 33,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - cofnąć się, odpełznąć, bać się, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - płazy ziemi; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odczuwać przerażenie; *** być przejętym bojaźnią

18. Któż4310 jest Bogiem jak Ty, który przebaczasz5375 nieprawość* i przechodzisz** ponad przestępstwem*** resztki7611 swojego dziedzictwa? Nie zachował2388 swojego gniewu**** na zawsze5703, bo On1931 ma upodobanie***** w miłosierdziu2617.Wj 34,7; Wj 34,9; Iz 43,25; Rz 3,25* lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, obok, nieść, pozbyć się, zabrać; *** przewinienie, bunt, wykroczenie dotyczące własności, przestępstwo, czyny zbrodnicze, swawolność, profanacja; **** lub: nos, gniew, metafora: fuknąć gniewnie; ***** znajdować przyjemność, rozkosz

19. Odnowi* miłosierdzie** nad nami, pokona3533 nasze nieprawości*** i wrzuci w głębiny4688 morza3220 wszystkie nasze grzechy2403.Jr 50,20* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zmienić kierunek w określony sposób a następnie pójść w kierunku dokładnie przeciwnym; ** lub: mieć litość, być miłosiernym, współczuć, litować się; *** por. w. 18 przypis *

20. Okażesz5414 wierność* Jakubowi3290 i miłosierdzie** Abrahamowi85, tak jak przysiągłeś7650 naszym ojcom za pradawnych*** dni.Pwt 7,8* hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność; ** lub: dobroć, łaskawość, wierność, miłosierdzie, życzliwość; *** lub: starożytność, początek, przód, prastare czasy

Księga Nahuma

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]

Rozdział 1

1. Brzemię* Niniwy**. Zwój5612 wizji2377 Nahuma*** z Elkosz512.* hebr.: masa - ciężar, brzemię, ładunek, wypowiedź - słowo często rozpoczynające wypowiedź proroka - por. Iz 13,1 14,28; ** tj. „siedziba Ninusa” - stolica Asyrii do roku 640 p. Chr.; *** tj. „pocieszenie”

2. JHWH jest Bogiem zazdrosnym* i mszczącym** się; mściwy5358 jest JHWH i władcą*** gniewnym****; JHWH, który się mści nad przeciwnikami6862 swoimi i zachowuje5201 gniew wobec nieprzyjaciół341 swoich.* tylko tu i Joz 24,19; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - pomścić, brać odwet, żywić mściwe uczucia; *** hebr.: ba’al - pan, właściciel, mąż; **** lub: żar, furia, wściekłość, gorączka, oburzenie, złość

3. JHWH nieprędki* do gniewu**, to*** Bóg wielkiej1419 mocy1419, nie uzna za niewinnego**** tego, który jest winny5352; w nawałnicy5492 i w burzy8183 jest droga1870 JHWH, a obłok6051 jest prochem80 Jego nóg,Wj 34,6-7; Lb 14,18; Iz 66,15; Jr 4,13; Oz 8,7* lub: cierpliwy, nieskory do gniewu; ** nos, gniew, metafora: fuknąć gniewnie; *** dosłownie: i wielkiej mocy; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uznawać za niewinnego, pozostawiać bez kary

4. Który gromi*|IMP morze3220 i wysusza3001 je, i wysuszył2717 wszystkie3605 rzeki5104; usechł536 przed Nim Baszan** i Karmel***, usechł536 także kwiat Libanu****;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ganić, napominać, psuć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tj. „owocny, płodny” - kraina na wsch. od Jordanu i na płn. od Gileadu - w połowie przekazana pokoleniu Manassesa - Lb 32,33; *** tj. „ziemia ogrodów” - góra w okolicach Hajfy - 1Krl 18,19, miasto na zach. brzegu M. Martwego na płd. od Hebronu - 1Sm 15,12; **** tj. „biel” - lesiste pasmo górskie na płn. granicy Izraela

5. Góry2022 drżą* przed Nim4480, a pagórki1389 się roztapiają** i ziemia776 podnosi5375 się przed Jego obliczem6440, także okrąg ziemi*** oraz wszyscy3605 mieszkający3427 na nim.Ps 18,7; Iz 5,25* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trząść się, dygotać; ** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - topnieć, płynąć; *** lub: świat, zamieszkała ziemia, stały ląd, okrąg ziemi

6. Kto ostoi5975 się przed Jego wzburzeniem*? A kto powstanie wobec żaru** Jego gniewu639? Uniesienie*** Jego wylewa5413 się jak ogień784, a skały6697 rozpadają się przed Nim.* lub: gniew, oburzenie, przeklęty przez oburzonego Boga; ** lub: gniew, żar, płomień gniewu - tylko w odniesieniu do Boga; *** lub: żar, furia, wściekłość, niezadowolenie, oburzenie, gniew

7. Dobry2896 jest JHWH. On miejscem schronienia* w dniu3117 ucisku**, zna3045 tych, którzy w Nim pokładają ufność***;* lub: twierdzą; ** lub: utrapienie - w. 9 przypis ***; *** szukają u Niego schronienia

8. W zalewającej* powodzi** uczyni6213 kres*** temu**** miejscu4725, a wrogów341 Boga będą gonić zawzięcie7291 ciemności2822.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść nad, iść ponad; ** lub: potop, ulewa; *** lub: całkowite zniszczenie, unicestwienie, zakończenie; **** dosłownie: jej

9. Co zamyślacie* wobec JHWH? On uczyni6213 kres** Niniwie, nie nastanie6965 drugi raz utrapienie***.Ps 2,1-4* domyślnie niniwejczycy lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozważać, zamyślać, planować; ** por. w. 8 przypis ***; *** lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot, udręczenie

10. Bo tak5704 jak splątane5440 ciernie5518 i jak upici5433 są winem*, jak słoma zupełnie** sucha – zostaną pochłonięci***.Ml 1,4* lub: napój, napój alkoholowy, wino; ** pełny, w pełni; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pass - pochłaniać (o ogniu), jeść, trawić, niszczyć

11. Z ciebie bowiem wyszedł3318 planujący* zło** przeciw5921 JHWH – złośliwie*** doradzający3289.Ps 101,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - planować, zamierzać, wymyślać; ** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły (czas); *** dosłownie: Belial - por. Ps 41,8 idiom: coś bezwartościowego, niegodziwego, buntowniczego, w LXX - imię diabła

12. Tak powiedział559 JHWH: Choć518 bezpieczni* i tak liczni7227, zatem3651 zostaną zniszczeni** – i przeminą5674; a ciebie chociaż upokorzyłem*** – już więcej5750 cię nie upokorzę6031.* lub: doskonały, cały, pełny, spokojny, bezpieczny; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - odcięci; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - upokarzać, źle traktować, dręczyć, osłabiać

13. A teraz złamię* jego jarzmo**, które jest na tobie, a więzy4147 twoje rozerwę***.2Krl 16,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozdzierać gwałtownie, łamać, niszczyć, kruszyć; ** lub: żerdź, tyczka, jarzmo - Lb 13,23 40,10.12 Ps 66,9 121,3; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozerwać, złamać, wyrwać, podrzeć, oderwać

14. BoCW przeciwko tobie JHWH rozkazał*, że nie będzie więcej już potomstwa** z twojego imienia8034; z domu1004 twojego boga430 zniszczę3772 ryte*** i lane posągi****, gdyż byłeś mało warty7043 – wyznaczę7760 ci grób*****.Iz 7,8-25; Iz 8,5-8CW conjunctive waw; * lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zlecić, rozkazać, wyznaczyć; ** idiom: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - nie zostanie zasiane - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** hebr.: pesel - obraz, wyobrażenie bóstwa rzeźbione w drewnie lub wykuwane w kamieniu, a później odlewane z metalu; **** lub: topiony metal, odlewany wizerunek (bożka), sieć; ***** hebr.: qeber - grób, grobowiec - synonim świata podziemnego - Ps 49,9 przypis **

15. Oto2009 na górach2022 stopy7272 zwiastującego radosne poselstwo*, oznajmiającego8085 pokój**. Obchodź2287 Judo3063 swoje święta2282, dopełnij7999 swoich ślubów***; bo już więcej niegodziwiec1100**** nie zdoła przejść5674 przez ciebie, całkowicie3605 został zgładzony*****.Iz 52,7; Rz 10,15* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ucieszyć się dobrą nowiną, ogłaszać radosną wieść; ** lub: pomyślność, pełnia, bezpieczeństwo, pokój, przyjaźń; *** lub: przysięgi - tu w l.mn., uroczysta obietnica złożona Bogu lub innej osobie - Lb 6,2.5.21; **** por. w. 11 przypis ***; ***** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać odciętym, być zużytym, ponieść fiasko

↑↑

Rozdział 2

1. Wyruszył5927 przeciwko* tobie ten, który rozprasza**. Dopilnuj5341 obronnych miejsc***, obserwuj6822 drogę1870, wzmocnij2388 biodra**** i utwierdź553 bardzo3966 mocno siłę3581.* dosłownie: twojemu obliczu; ** rozrzucający - koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: fortyfikacje, twierdza, obwałowanie - 2Krn 11,10 Iz 29,3; **** idiom: przygotuj się do walki, włóż zbroję i nabierz odwagi

2. Bo JHWH przywróci7725 świetność* Jakuba**, jak świetność Izraela***, bo ograbili ich grabieżcy**** i zniszczyli7843 ich latorośle2156.Iz 24,1; Iz 24,3; Jr 8,13* lub: wywyższenie, majestat, duma, arogancja, buta; ** tj. „trzymający piętę”, nazwa własna 12 plemion Izraela; *** hebr.: jisra’el - „ten, który zmagał się z Bogiem” - Rdz 32,28; **** lub: splądrowali plądrujący - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

3. Tarcza* jego mocarzy** poczerwieniona119|KPU|PAR, jego dzielni*** mężowie376 ubrani w purpurę8529|KPU|PAR, rydwany****|A skrzą784 stalą*****|HAP w dniu3117 swojej gotowości3559, a oszczepy z drzewa jodłowego1265 drgają******.* por. Ps 84,9 przypis *; ** lub: człowiek silny, potężny, dzielny, bohater; KPU koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** siła, bogactwo, skuteczność, własność, zdolność; **** zaprzęg, rydwan, oddział wojska, jeźdźcy (na koniach); A rodzajnik określony; ***** żelazne wyposażenie rydwanu; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ****** metafora: a rumaki biegną (?) - por. Biblia Hebraica Stuttgartensia

4. Rydwany* szaleją1984 na ulicach** i pędzą*** po rynku****; ich wygląd – jak pochodnie1300, i mkną7323 jak błyskawice.2Krl 2,11; Iz 66,15* tu: l.poj.; ** lub: na zewnątrz, ulica, zewnętrzna strona; *** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - pędzić tam i z powrotem; **** przestronne lub otwarte miejsce, plac

5. Wspomniał2142 na swoich przywódców*, lecz ci upadną3782 w swoim przemarszu**; śpieszy4116 do jej murów2346, a ich osłona*** jest gotowa3559.* lub: wielki, dostojny - o ludziach wysokiego rodu, przywódcach; ** lub: pochód, podróżująca grupa, karawana, droga, marsz; *** lub: zakryć - tu rzeczownik wg LXX chodzi o osłonę nacierających - por. EIBᴷ

6. Otworzono6605 śluzy* rzek5104 i pałac** stopniał***;Na 1,8* lub: brama, wrota, przestrzeń, niebo; ** lub: pałac, świątynia, przybytek; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - stopnieć

7. A ustanowiona* jest obnażona1540 i wyprowadzona5927, a służące** jej poganiane, kwilą jak głos6963 gołębi3123, bijąc się w piersi***.Iz 38,14; Iz 59,11* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ustawić, zająć stanowisko, być wyznaczony, być może „Ustanowiona” - tu imię własne bogini asyryjskiej - Word Biblical Commentary Na 2,7(8); ** lub: służebnica, niewolnica, służąca, pomocnica, nałożnica; *** hebr.: lebab - wewnętrzny człowiek, umysł, wola, serce, rozum, wiedza, pamięć, sumienie - por. hebr.: leb

8. A Niniwa5210 była jak sadzawka wód* od dnia3117 jej początku, i one uciekają5127; i choć mówią: Stójcie5975, stójcie5975! Jednak nikt się nie odwraca**.* lub: zbiorowisko wód, staw; ** dosłownie: nie ma odwracającego - koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - skręcać, zawracać

9. Zrabujcie* srebro3701, zrabujcie złoto2091, bo nie ma końca7097 bogactwa** oraz splendoru*** wszelkiego drogiego**** naczynia3627.2Krn 32,27; Ez 38,13; Dn 11,8* tryb rozkazujący koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu: łupić, plądrować, rabować; ** tu i Ez 43,11 - układ, rozmieszczenie, magazyn lub zapasy złota; *** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat - a także: ludzie - Hi 19,9 Ps 8,5 21,5 - por. EIB Ps 30,13; **** lub: miły, drogi, coś godnego pożądania

10. Pustka950 i pustkowie* oraz spustoszenie1110! Serce3820 w rozpaczy**, drżenie6375 kolan1290 i ból*** po całych3605 biodrach4975, a oblicza6440 wszystkich przybierają6908 żar**** podniecenia.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: pustka, próżnia; ** idiom: serce topniejące - koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; *** lub: ból, drżenie, przerażenie, wicie się, udręka; **** lub: i wszystkie ich twarze z zabranym rumieńcem! - por. EIB znaczenie niepewne - żar, gorąco, czerwień

11. Gdzie jest kryjówka* lwów738 i to żerowisko** dla lwiąt? Dokąd zachodził1980 lew i przebywała1483 tam lwica – a nikt ich nie przestraszył***?Iz 2,15; Iz 5,26; Jr 4,7; Jr 5,6* lub: mieszkanie, domostwo, schronienie, kryjówka; ** lub: pastwisko, wypas; *** lub: nie ma czyniącego przerażenie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza

12. Lew738 już dość1767 narozrywał* swoim lwiętom** i dusił2614 dla swoich lwic3833, ponapełniał łupem2964 swoją jamę***, a tym, co rozszarpane2966 swoją kryjówkę4583.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozedrzeć, rozszarpać; ** dosłownie: szczenię - Jr 51,38; *** lub: dziura

13. Oto2005 ja jestem przeciwko413 tobie oświadczenie* JHWH Zastępów** – i puszczę*** z dymem6227 jej rydwan7393, a miecz2719 pożre398 twoje lwięta3715; i wytnę3772 z ziemi776 twój łup****, a nie będzie więcej słyszany8085 głos6963 twojego posłańca*****.Iz 31,8* lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka w stanie uniesienia); ** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spalić, strawić; **** lub: żywność, żer, łup; ***** lub: wysłannik, zwiastun, anioł

↑↑

Rozdział 3

1. Biada* miastu5892 krwawemu**; całe jest pełne kłamstwa***, wypełnia je grabież6563, a łup**** się nie oddala4185.Ez 7,23; Ez 9,9; Ha 2,12* lub: ach!, niestety! o! biada!; ** dosłownie: miastu krwi - l.mn.; *** lub: zwodzenie, mizerność, kłamanie; **** por. Na 2,13 przypis ****

2. Słuchaj! Oto odgłos* bicza** i odgłos6963 turkotu7494 koła212, galopujący*** koń5483 i podskakujący**** rydwan4818.Sdz 5,22; Hi 39,24; Jr 47,3* lub: głos, dźwięk, hałas; ** tu: rzeczownik biczować, chłostać; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - pędzić, mknąć, galopować na koniu; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - tańczyć, skakać, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przeskakiwać

3. Wkracza* jeździec6571 i ostrze** miecza2719, i lśniący*** oszczep1300; wielu7230 będzie zabitych**** i wielka liczba3514 zwłok6297, a trupom1472 nie ma końca7097, a przez ciała zabitych1472 będą się przewracać3782.* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przyprowadzić w górę, spowodować wejście w górę; ** lub: płomień; *** błysk włóczni; **** zabity, śmiertelnie raniony, przebity

4. Z powodu ogromu7230 nierządu2181, tej rozkosznej* nierządnicy2181, urokliwej2580 władczyni1172 czarów**, sprzedającej*** narody1471 w swoim nierządzie2183 i rodziny4940 w swoich czarach3785.2Krl 9,22; Prz 7,10-23; Ez 16,15; Obj 17,3-6* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość; ** tj. czarnoksięstwo, czary - por. 2Krl 9,22 Iz 47,9.12 Mi 5,12; *** lub: sprzedawać, zdradzić innym, odsprzedać

5. Oto2005 Ja jestem przeciwko413 tobie – oświadczenie* JHWH Zastępów** i podwinę*** twoją suknię na twoją twarz6440, i pokażę7200 narodom1471 twoją nagość****, a królestwom4467 twoją hańbę*****.Jr 13,22; Jr 13,26; Ez 16,37* por. Na 2,13 przypis *; ** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odsłonić, obnażyć; **** lub: obnażone, nagie miejsce, nagość; ***** lub: wstyd, hańba, ujma, upokorzenie - Prz 13,18 Jr 13,26

6. I obrzucę7993 cię nieczystościami* i znieważę** cię, i wystawię7760 cię na widowisko7210,* lub: coś odrażającego, coś ohydnego, coś, czego się nie znosi, ohyda, bożek; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - traktować pogardliwie, uważać za głupiego

7. I stanie* się, że każdy3605 patrzący7200 na ciebie, ucieknie5074 od ciebie i powie559: Niniwa jest spustoszona**, kto się nad nią użali***? Gdzie znajdę1245 tych, którzy ciebie pocieszają5162?* zwrot charakterystyczny dla języka hebrajskiego - por. NP; ** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - pustoszyć, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - niszczyć, plądrować, napadać; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - biadać, ubolewać, lamentować, okazywać żal

8. Czy ty jesteś lepsza3190 niż No-Amon*, leżąca3427 między rzekami**, otoczona5439 wodami4325; z morzem*** jako wałem**** i z morzem3220 jako jego murem2346?Jr 46,25; Ez 30,14-1* tj. Teby - miasto w płd. Egipcie zdobyte przez Asyrię w 664 p. Chr.; ** lub: rzeka, strumień, kanał, Nil, kanał Nilu - między (odnogami) Nilu - EIB; *** Nil nazywano morzem - Iz 18,2; **** mur

9. Kusz* był jej siłą6109 i Egipcjanie4714 – bez369 granic**, Put*** i Libijczycy**** byli twoją pomocą5833;* tj. Etiopia i być może ziemia midiańska - Ha 3,7 i Lb 12,1; ** lub: granica, koniec, całość; *** tj. „łuk” - państwo i lud w płn. Afryce - Libia (?) - określenie poetyckie (?); **** tj. „o pustych sercach” lub „udręczony”

10. Ona* także1571 poszła1980 na wygnanie** i w niewolę7628; jej dzieci5768 roztrzaskano7376 na rogach*** wszystkich ulic2351, a o obdarzonych czcią**** rzucali los1486, i wszyscy jej wielcy***** zostali związani7576 pętami2131.Oz 10,14* domyślnie o No-Amon - jest rodzaj żeński; ** lub: niewola, wygnańcy; *** dosłownie: głowa, szczyt, wysokość, początek, coś najważniejszego; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zyskać chwałę, być zaszczyconym, cieszyć się czcią; ***** lub: wielki, ogromny, głośny, starszy, wybitny

11. Także1571 i ty będziesz upojona* i przykryją5956 cię. Także1571 i ty859 będziesz szukać1245 schronienia** przed nieprzyjacielem***.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się pijanym, upić się; ** miejsce schronienia, ucieczka, warownia; *** wróg osobisty lub narodu

12. Wszystkie3605 twoje twierdze* to figowce8384 z wczesnymi owocami**, gdy zostaną potrząśnięte5128, wpadają5307 do ust6310 jedzącego398.* lub: warowne miasto, twierdza, warownia; ** metafora: wczesna figa łatwo spada, dojrzałą trzeba zerwać

13. Oto twój lud* to kobiety** pośród*** ciebie dla twoich nieprzyjaciół341, szeroko otworzą**** bramy8179 twojej ziemi776, ogień pożre twoje zasuwy1280.Iz 19,16* tu w znaczeniu wojska - Lb 20,20; ** metafora: zniewieściałe wojsko nie obroni miasta; *** wewnątrz; **** hebraizm: otwarciem zostały otworzone bramy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

14. Naczerp7579* dla siebie wody4325 na oblężenie4692, wzmocnij*** twoje twierdze***, wejdź935* do błota2916 i ugniataj glinę2563, napraw**** formę do cegieł;* tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić silnym, przywrócić siłę, dać siłę, wzmocnić; *** por. w. 12 przypis *; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zapłać, chwycić mocno, naprawić, uczynić silnym

15. Tam jednak pochłonie cię ogień784, zetnie3772 cię miecz2719, pożre cię jak gąsienica*; stań** się licznym3513 jak gąsienica3218, stań** się licznym3513 jak szarańcza wędrowna697***.Jl 1,4* tj. młoda szarańcza, żarłoczna gąsienica, pełzająca szarańcza bez skrzydeł; ** tryb rozkazujący; *** por. Ps 105,34 przypis **

16. Uczyniłaś liczniejszymi7235 swoich handlarzy* od gwiazd3556 na niebiosach8064; szarańcza697 się wykluła** i odlatuje5774.Obj 18,3; Obj 18,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podróżować w celach handlowych, handlarz, kupiec; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zdzierać, odsłaniać, ściągnąć (czyjąś ochronę)

17. Książęta* twoi są jak szarańcza697, a twoi urzędnicy** jak chmara szarańczy1462. Chmara szarańczy1462, która obozuje2583 na murach1448 w chłodny7135 dzień, a gdy wzeszło2224 słońce8121, zaraz odlatują5074, i nikt nie wie3045 gdzie jest jej miejsce4725.Ps 104,22* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: książę, pomazaniec (?), dworzanin; ** pisarz

18. Zdrzemnęli* się twoi pasterze7462, królu Asyrii**! Zasną7931 twoi dostojnicy***; lud**** twój rozproszony6335 jest po górach i nie ma, kto by go zgromadził6908.Jr 23,1-2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być sennym, spać; ** tj. „krok” - starożytne państwo semickie w płn. Mezopotamii; *** lub: wielki, dostojny - Ps 76,4 przypis **; **** por. w. 13 przypis *

19. Nie ma lekarstwa* na twoje rozbicie7667, nieuleczona2470 jest twoja rana**; każdy, kto słyszy8085 wieść8088 o tobie, będzie klaskać8628 w dłonie*** nad tobą; bo na kogo nie przechodziła5674 ustawicznie8548 twoja niegodziwość****?* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: uzdrowienie, zmniejszenie, załagodzenie; ** lub: cios, klęska, plaga; *** tj. gest wyrażający radość, klaskać ... uderzą dłonią - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** lub: niedola, krzywda, zło, udręka, nieszczęście

Księga Habakuka

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]

Rozdział 1

1. Brzemię*, które834 widział2372** prorok5030 Habakuk***.Iz 30,6; Jr 18,18; Ez 12,10; Za 9,1; Ha 3,1* hebr.: masa - ciężar, brzemię, ładunek, wypowiedź - słowo często rozpoczynające wypowiedź proroka - por. Iz 13,1 14,28; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć widzenie, ujrzeć, dostrzegać - Lb 24,4.16; *** tj. „uścisk, objęcie, bazylia” - prorok za panowania króla Joasza i Sedekiasza (612-588 r. p. Chr.)

2. JHWH, jak długo575 będę wołać*, a Ty nie wysłuchujesz8085? Krzyczę** do Ciebie: Gwałt!***, a nie wybawiasz****?Ps 4,2; Ps 6,3; Ps 13,1* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wołać o (pomoc), krzyczeć; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać (na pomoc), krzyczeć, zawołać (w potrzebie); *** krzywda, okrucieństwo, przemoc, gwałt; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić

3. Czemu sprawiasz, że patrzę7200|KH na nieprawość*, a Ty przyglądasz5027 się krzywdzie**? Zniszczenie7701 i gwałt2555 przede mną5048, panuje*** kłótnia7379 i wznieca**** się spór4066.KH koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza; * lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult; ** mozół, utrapienie, ucisk, krzywda; *** dosłownie: stać się, trwać, być; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, wspierać, brać

4. Tak5921 więc3651 Prawo* straciło swoją moc** i trwale*** nie może wyjść3318 osąd****. Bo niegodziwy7563 otacza3803 sprawiedliwego6662, z tego5921 powodu3651 wychodzi3318 spaczony***** osąd4941.Wj 23,6; Sdz 20,43; Ps 22,12* hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oziębić, skrzepnąć, być osłabionym, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - ścierpło; *** lub: zwycięsko; **** sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej (prawny), słuszność w sądzie; ***** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być zniekształconym, być skrzywionym

5. Spójrzcie7200|IMP na narody1471, przyglądnijcie*|IMP się im i zdumiejcie8539|IMP się bardzo**, gdyż dokonuję6466 dzieła*** za waszych dni – nie uwierzycie****, gdy3588 będzie o nim opowiedziane5608.Rdz 15,5; Ps 2,1; Ps 48,5; Dz 13,41IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - patrzeć, zwrócić uwagę, okazać względy; ** hebraizm: zdumiejcie się i bądźcie zdumieni; *** czyn, dzieło, uczynek, nabycie; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - trwać mocno, ufać, być pewnym

6. Bo3588 oto2005 wzbudzę6965 Chaldejczyków*, lud1471 srogi** i gwałtowny***; przejdą1980 przez szerokość4800 ziemi776, aby posiąść3423 nie swoje siedziby****.* tj. „kruszący bryły” - mieszkaniec terenów nad dolnym Efratem i Tygrysem; ** dosłownie: gorzki; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być porywczym; **** miejsce zamieszkania, namiot

7. Przerażający* on i budzący lęk**. Od niego wychodzi3318 prawo*** i jego dostojeństwo****.* lub: straszny - tu i PnP 6,4.10; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywoływać zdumienie i przestrach; *** por. w. 4 przypis ****; **** zwierzchnictwo, godność

8. Ich konie5483 szybsze7043 niż pantery*, czujniejsze** niż wilki2061 o zachodzie słońca6153. Ich jeźdźcy6567 szarżują***, ich jeźdźcy6567 przychodzą935 z daleka7350, lecą5774 jak sęp**** śpieszący2363 się na żer398.Iz 11,6; Jr 5,6; Jr 13,23; Oz 13,7* lub: lampart; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być bystrym, szybkim, czujnym; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - brykać; **** sęp, orzeł, sęp płowy

9. Każdy3605 z nich zmierza935 do gwałtu*. Ich twarze6440 zwrócone** na wschód6921, i zgromadzą622 jeńca7628|S jak piasek2344|S.Rdz 48,11* lub: krzywda, okrucieństwo, przemoc; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: chmary, tłumy, nagromadzenie, zebranie, zapał (?), całość, ustawione - EIB, hordy ich twarzy jak wschodni wiatr - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; S liczba pojedyncza

10. I on* szydzi** z królów4428, a dygnitarze*** są u nich obiektem szyderstwa****|HAP. On1931 drwi4890 z każdej twierdzy4013, sypie6651 wał***** i zdobywa****** ją.Lb 30,10; 2Krl 2,23; 2Krl 30,10* domyślnie: lud z w. 6; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - szydzić, wykpiwać, wyśmiewać się; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ważnym, być rozważnym, być władczym; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - śmiać się z pogardą; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ***** dosłownie: sucha ziemia, gruz, proch; ****** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - łapać, chwytać, zabierać

11. Potem227 przechodzi szybko dalej2498 jak wiatr* i przemija** – winny*** ten, kto za swego boga430 ma swoją siłę****.* hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść obok, nad, przelecieć; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić źle, popełnić występek, naruszyć prawo; **** ... taka moc jego, boga jego - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek ... ubóstwia swoją siłę - Biblia Tysiąclecia moc jego jest boga jego - Biblia Gdańska

12. Czyż Ty nie jesteś odwieczny*, JHWH, mój Boże, mój Święty**? Nie umrzemy4191! JHWH, wyznaczyłeś7760 go*** na sąd4941. Skało6697, przeznaczyłeś**** go*** na ukaranie3198.* lub: wschód, starożytność, początek, przód, prastare czasy; ** hebr.: qadosz - święty, oddzielony (od) poświęcony (dla); *** domyślnie: lud. z w. 6; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zakładać, ustanawiać

13. Zbyt czyste2890* są Twoje oczy5869, by patrzeć7200 na zło** i nie możesz3201 oglądać*** nieprawości****. Dlaczego oglądasz5027 czyniących przewrotność**** i milczysz2790? Gdy niegodziwy***** pożera1104 sprawiedliwszego6662 od siebie?Wj 25,11* tu i Prz 22,11; ** lub: udręka, niedola, krzywda, zło; *** zwracać uwagę, okazywać życzliwość; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować zdradziecko; ***** lub: winny, złoczyńca

14. I postępujesz* z człowiekiem120|S jak z rybami1709 morza3220, jak z płazem7431, który nie ma panującego4910** nad nim?* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, powodować, zarządzać, postanawiać; S liczba pojedyncza; ** lub: władcy

15. Który wyciąga5927 wszystkie3605 wędką*, zaciąga1641 je swoją siecią2764 i gromadzi622 je w swoim niewodzie**, i dlatego cieszy*** się i raduje1523****.2Krl 19,28; 2Krn 33,11; Iz 37,29* lub: haczyk, haczyk zaczepiony w szczęce - tu i Hi 41,1 Iz 19,8; ** tj. sieć, sieć do połowu ryb - w. 16 Iz 19,8; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cieszyć się, trząść się

16. Dlatego5921 składa ofiarę* swojej sieci2647 i pali kadzidło** swojemu niewodowi4365. Przez nie bowiem3588 jego dział*** jest tłusty****, a jego pożywienie3978 obfite1277*****.* tj. składać krwawą ofiarę; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - składać ofiarę (dymną, kadzidlaną); *** lub: dział, część, obszar, mienie, nagroda; **** lub: tęgi, krzepki, żywotny, bogaty; ***** bujny, tłusty

17. Czy dlatego też* będzie opróżniać7324 swoją sieć2764, by nieustannie8548 zabijać2026 narody1471 bez litości**?Jr 16,16; Ez 19,4; Ez 19,9* lub: tak oto, stąd też; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oszczędzić, pożałować, litować się

↑↑

Rozdział 2

1. Muszę stanąć5975|COH na swoim posterunku* i zająć miejsce3320|COH na wale obronnym**, śledzić pilnie***|COH, aby dowiedzieć7200 się, co mi powie1696, i co mam odpowiedzieć7725 na moje upomnienie****.1Krn 9,27COH cohort. cohorativ contextual - czasownik wyrażający życzenie, prośbę lub nakaz, najczęściej 1 osoba liczby poj.; * lub: urząd, funkcja, zadanie, polecenie, czuwanie, straż; ** lub: pierścień oblężenia, oblężenie, okopy, fortyfikacje; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czuwać, śledzić uważnie; **** nagana, upomnienie, wyrzut, kara, riposta, i co usłyszę na mój lament - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

2. Wtedy* odpowiedział6030 mi JHWH, mówiąc559: Zapisz3789 to widzenie**, wyryj je wyraźnie*** na tablicach3871, aby czytający7121 mógł je szybko**** przeczytać.Iz 1,1* dosłownie: i; ** lub: wizja (w uniesieniu, w ekstazie), wyrocznia, proroctwo; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić prostym, wyraźnym, objaśnić, ogłosić; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - biec, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - był biegły czytający w niej - (wizji)

3. Bo3588 widzenie2377 nadal* czeka na oznaczony czas**, a na końcu7093 wypełni*** się, a nie zawiedzie****; a choćby się opóźniało4102, oczekuj2442|IMP go, bo z pewnością935 przyjdzie*****, nie spóźni się309.Rdz 18,14; Rdz 21,2; Dn 10,1; Hbr 10,37-38; 2P 3,9; Obj 22,10* lub: ciągle, jeszcze, trwałość; ** wyznaczone miejsce, spotkanie; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - roznieci się, zawieje; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - kłamać, rozczarować, zawodzić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ***** hebraizm: przychodzić przyjdzie

4. Oto* nadęta** pychą, nieprawa*** w nimjest jego dusza****. Ale sprawiedliwy6662 będzie żył2421 dzięki swej wierności*****.Rz 1,17; Ga 3,11; Hbr 10,38* lub: oto, czy, spójrz - partykuła wskazująca; ** dosłownie: nabrzmiewać, puchnąć - tu i Lb 14,44; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nieszczera; **** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, człowiek, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; ***** lub: wierność, zaufanie, stałość, pewność, prawda

5. O tak*, ponieważ3588 wino3196 jest zdradliwe898, bohater** staje się butnym*** i nie pozostaje w domu5115; pomnaża swą żądzę**** jak Szeol*****, i jest on jak śmierć****** nie może się nasycić7646, choć zgromadził622 przy sobie wszystkie3605 narody1471 i zebrał6908 przy sobie wszystkich3605 ludzi5971.Prz 27,20; Prz 30,15-16; Iz 5,14* lub: zaiste, także, co więcej; ** mocarz, wojownik, bohater - Wj 10,11 Jr 17,5.7; *** dumny, zarozumiały tu i Prz 21,24; **** lub: duszę - hebr.: nefesz - w. 4 przypis ****; ***** hebr.: szeol - kraina umarłych, grób, dół, pustka, podziemie, nieużytki - gr.: hades - por. Ps 16,10 przypis * - Dz 2,27; ****** hebr.: mawet - śmierć, umieranie, choroba śmiertelna, mór

6. Czy nie wezmą5375 go one428 wszystkie3605 za przedmiot przypowieści* i szyderstwa**, zagadki*** o nim, czy nie powie559: Biada**** bogacącemu***** się na nie swoim – ileż można******? – i obciąża siebie stertą gliny*******!Mi 2,4* hebr.: masal - przypowieść, maksyma etyczna, porzekadło, aforyzm, poemat, żart; ** lub: satyra, prześmiewczy wiersz, szydercza piosenka, urąganie, przenośnia, zagadka - tu i Prz 1,6; *** lub: zagadka, trudne pytanie, przypowieść, kłopotliwe powiedzenie bądź pytanie; **** ach! niestety! o! biada!; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - mieć wiele, pomnażać; ****** lub: jak długo; ******* lub: bierze na siebie ciężar zadłużenia - satyryczne określenie zapisu dłużnego w formie glinianych tabliczek - KULᴷ

7. Czy nie powstaną6965 nagle6621 twoi wierzyciele* i nie obudzą6974 się ci, którzy przyprawiają cię o drżenie**? I będziesz1961 dla nich łupem4933***.2Krl 21,14; Iz 42,22; Iz 42,24; Jr 49,32* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pożyczać na procent, gryźć; ** koniugacja czasownika - pilpel - forma czynno-intensywna - dygotać gwałtownie, powodować drżenie - tu i Est 5,9 Kaz 12,3; *** zdobycz

8. Ponieważ3588 ty859 złupiłeś* wiele7227 narodów1471, złupią7997 cię też wszystkie3605 pozostałe3499 ludy5971 z powodu krwi1818 ludzkiej120** i gwałtu*** zadanego ziemi776, miastu7151 i wszystkim3605 jego mieszkańcom3427.Iz 33,1; Ez 36,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - plądrować, łupić, wyciągać; ** dosłownie: człowieka - l.poj.; *** lub: krzywda, okrucieństwo, przemoc, gwałt

9. Biada1945 temu, który uzyskuje* niegodziwy** zysk*** dla swojego domu1004, aby ustanowić7760 wysoko4791 swoje gniazdo7064 i by wyrwać**** się z ręki***** zła7451!Jr 49,16; Ab 1,4* lub: odciąć, powstrzymać, uzyskać niegodziwie bądź gwałtem; ** lub: udręka, niedola, krzywda, zło; *** tj. zysk - niesprawiedliwy, zdobyty gwałtem; **** wyzwolić; ***** tj. mocy

10. Zaplanowałeś* hańbę** swojemu domowi1004: wytracić*** wiele7227 narodów5971, i grzeszyłeś**** przeciwko własnej duszy5315.* dosłownie: radzić, doradzać, udzielać rady, doradca (imiesłów); ** lub: wstyd; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odciąć; **** tj. chybić celu - Kaz 5,6 przypis **

11. Bo kamień68 będzie wołać* ze ściany7023 a krokiew** z drewna6086 odpowie6030 mu.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: krokiew, dźwigar (?)

12. Biada1945 temu, który na krwi buduje1129 twierdzę5892 i miasto7151 utwierdza* nieprawością**!Jr 22,13; Ez 24,9; Mi 3,10; Na 3,1* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ustanowić, utrwalić; ** zło, niesprawiedliwość

13. Oto2009 czy nie pochodzi to853 od JHWH Zastępów*, że ludy5971 trudzą** się dla ognia, a narody3816 tak bardzo*** męczą**** się na próżno7385?Jr 51,58* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mozolić się, znużyć się; *** przyimek - wystarczająco, w nadmiarze - Wj 36,7 tak często - Hi 39,25; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być znużonym, osłabnąć, męczyć się

14. Ziemia776 bowiem3588 zostanie napełniona* poznaniem3045 chwały** JHWH, jak wody4325 okrywające*** głębiny morza3220.Iz 11,9* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być napełnionym, uzbrojonym, zadowolonym; ** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat, godność, szacunek - a także: ludzie - Hi 19,9 Ps 8,5 21,5 - por. EIB Ps 30,13ᴷ; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zakryć, ukryć, odziać, rozciągnąć na, ogarnąć, zalać

15. Biada1945 temu, kto poi8248 swojego bliźniego7453, przystawiając* mu swój bukłak**, żeby go upoić***, by patrzeć5027 na jego nagość****!Kpł 18,1-18; Iz 51,17* dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dołączający; ** skóra zasmołowana na końcach - na wodę, bukłak, butelka - tu i Rdz 21,14.15.19; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić pijanym, upić, spowodować upicie się, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - upajać; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: organy intymne

16. Nasyciłeś7646 się hańbą* zamiast chwałą3519; upij8354|IMP się więc1571 i ty859, i zostań uznanym za nieobrzezanego**. Kielich3563*** prawicy3225 JHWH zwróci5437 się przeciwko5921 tobie, a na5921 twojej chwale3519 będzie łajno****.Obj 14,8-10* lub: wstyd, hańba, ujma, upokorzenie, sromota; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tu: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - imp - por. Kpł 19,23 pokaż swój napletek - EIB, okaż brak obrzezania! - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, por. myśl w Rdz 9,21; *** tj. kielich gniewu; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: hańba, wstyd, gnój, łajno, piętno

17. Okryje3680 cię bowiem3588 gwałt* zadany Libanowi** i rzeź*** zwierząt929 przerazi2865 cię, z powodu krwi1818 ludzkiej120|S i gwałtu2555 zadanego ziemi776, miastu7151 i wszystkim jego**** mieszkańcom.Pwt 1,7; Pwt 37,7* lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość; ** tj. „biały” lesiste pasmo górskie na północnej granicy Izraela - por. cedry Libanu - Ps 29,5 przypis **; *** gwałt, zniszczenie, ruina; S liczba pojedyncza; **** dosłownie: w nim mieszkających - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, w nim mieszkali - Ewangeliczny Instytut Biblijny - przekład literacki

18. Jaką4100 korzyść* przyniesie rzeźbiony posąg**, że wyciosał6458 go jego rzeźbiarz***, ulany posąg**** i nauczyciel***** kłamstwa8267, że aż tak ufa982 rzeźbiarz3335 swojej rzeźbie3335 wykonując6213 nieme483 bożki******?Ps 2,12; Jr 10,8; So 1,7; Za 2,17* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odnosić zysk, zyskiwać, korzystać, osiągać; ** hebr.: pesel - obraz, wyobrażenie bóstwa rzeźbione w drewnie lub wykuwane w kamieniu, a później odlewane z metalu; *** tu: człowiek nadający czemuś kształt, formę - hebr. jecer; **** tj. topiony metal, odlewany wizerunek (bożka); ***** i wyrocznia por. 4Q Na 3,10 - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, Biblia Warszawska, Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski; ****** hebr.: elil - do niczego, nic niewart, bezwartościowy - o bożkach vs hebr. el, elohim - władca, sędzia, Bóg, ktoś potężny - Ps 68,15

19. Biada1945 temu, który mówi559 do drewna6086: Obudź*|IMP się, a do niemego** kamienia6: Ocknij***|IMP się! Czyż on może nauczać****? Spójrz***** na niego, pokryty8610 jest on1931 złotem2091 i srebrem3701, ale w jego wnętrzu7130 nie ma369 żadnego3605 ducha******.Jr 10,8* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rozbudzić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - cisza, milczenie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pobudzać się, obudzić się; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - rzucać, strzelać, wskazywać, pokazywać, kierować, uczyć; ***** oto, czy, spójrz - partykuła wskazująca; ****** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr

20. JHWH jest w swoim świętym6944 przybytku***. Niech cała3605 ziemia776 umilknie*** przed Jego obliczem6440.So 1,7; Za 2,13* lub: w świątyni Jego świętości; ** pałac, świątynia, przybytek; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nakazać milczenie - Lb 13,30 Sdz 3,19

↑↑

Rozdział 3

1. Modlitwa* proroka** Habakuka2265 na Szigginot*******.Ps 7,1* termin szczególnie na początku psalmów o charakterze poetyckim; ** dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi; *** hebr.: sziggajon - skarga, apelacja, pieśń żałobna (?); **** za błądzących - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

2. JHWH, usłyszałem8085 Twoją wieść* i uląkłem** się JHWH Twojego dzieła6467, niech ono ożyje2421 w najbliższych*** latach8141, ujawnij3045 je w najbliższych7130 latach8141; w gniewie**** pamiętaj2142 o miłosierdziu*****.* lub: doniesienie, posłuchanie, relacja; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, lękać się, czcić, szanować; *** dosłownie: środek, wewnętrzna część, centrum, określenie pośrodku lat - może mieć znaczenie teraźniejszości - KULᴷ; **** lub: wzburzenie, podniecenie, wściekłość, utrapienie; ***** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mieć litość, współczuć

3. Bóg430 nadejdzie935 z Temanu*, a** Święty6918 z góry Paran***. Sela****. Jego majestat1935 okrył3680 niebiosa8064, a Jego chwała***** wypełniła4390 ziemię776.Pwt 33,2; Sdz 5,4; Ps 68,7* tj. „południe” - obszar położony na wsch. od Idumei - Rdz 36,11.15; ** lub: i Święty; *** tj. „miejsce pieczar” - obszar pustynny graniczący od wsch. z pustynią Synaj - przypuszczalnie obszar 18 postojów wędrówki Izraelitów z Egiptu - Lb 10,12 Pwt 1,1; **** hebr.: selaʰ - termin muzyczny (?) - akcent, pauza, przerwanie, zmiana tonacji, zmiana głosu, zaznaczenie stylu muzyki; ***** lub: sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny, chwała

4. Jego blask* stanie1961 się jak światła**|P, promienie*** wychodzą z Jego rąk i tam8033 jest kryjówkaHAP Jego mocy5797.Pwt 33,2* lub: jasność; ** światło dnia, księżyca, lampy, jutrzenka; P liczba mnoga; *** lub: róg jako metafora siły, instrument muzyczny, promień, wzgórze; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

5. Przed Nim* pójdzie1980 zaraza**, a plaga*** wyruszy3318 za Jego stopami7272.Ps 76,3* lub: przed Jego obliczem; ** plaga, pomór, zaraza wśród bydła; *** dosłownie: płomień - Pnp 8,6 rozbłysk, iskra, zaraza - Pwt 32,24 lub imię własne bożka - Resef (babiloński Nergal)

6. Stanął5975 i zmierzył* ziemię776, spojrzał7200 i wstrząsnął** narody1471, a góry2042 prastare*** zostały skruszone6327, skłoniły7817 się pagórki1389 odwieczne5769. Jego drogi są wieczne****.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozciągać, ciągnąć dalej, mierzyć, odmierzać; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wzdrygnięcie się; *** lub: wieczność, stałość, kontynuacja; **** długotrwałość, starożytność, odwieczność

7. Widziałem7200 namioty168 Kuszanu* dotknięte uciskiem**, trzęsą7264 się zasłony*** ziemi776 Midianu****.Rdz 25,2; Rdz 25,4; Wj 2,15* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: „ich czerń” - lokalizacja nieznana, Midian - WBCᴷ; ** lub: zmartwienie, niegodziwość, nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - pod uciskiem, EIB - obciążone troską; *** kurtyny; **** tj. „niesnaski” - syn Abrahama i Ketury - Rdz 25,1 - lud zamieszkały na Półwyspie Arabskim

8. Czy JHWH zapłonął* przeciwko rzekom5104? Czy przeciwko rzekom5104 skierowałeś Twój gniew**? Czy przeciwko morzu3220 zwróciła się Twoja zapalczywość***, gdy siadasz7392 na swoje konie5483 i na swoje zwycięskie**** rydwany4818?Pwt 33,26; Ps 68,4; Ps 104,3* tj. rozpalić (o gniewie); ** lub: nos, gniew, metafora: fuknąć gniewnie; *** wybuch, furia, wściekłość; **** wybawienie, dobrobyt, pomyślność, zwycięstwo

9. Wzniesiony5783*, obnażony** Twój łuk7198. Twe klątwy7621 jak dzidy*** miotają słowa562. Sela5542. Podzieliłeś1234 ziemię776 rzekami5104.Pwt 32,40-43* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać obnażonym, z pewnością obnażysz - za Biblia Hebraica Stuttgartensia - por. EIBᴷ; ** lub: nagość, golizna - por. Mi 1,11 Ez 16,7 23,29; *** dosłownie: berło, laska, gałąź, plemię - por. w. 14 Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - (jak) przysiąg strzały (Twa) mowa Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski - a kołczan pełen strzał - por. Biblia Tysiąclecia, Biblia Poznańska dla przysiąg pokoleniom wyrzeczonej - Biblia Gdańska

10. Ujrzały7200 Cię góry2022 i zaczęły wirować*, ulewa** wód4325 przechodzi***. Otchłań**** wydała5414 swój głos6963, wysoko7315***** podniosła5375 swoje ręce3027.Wj 14,22; Wj 19,16-18; Joz 3,16; Sdz 5,4; Ps 68,8; Ps 77,18* lub: tańczyć, kręcić się, zwijać się, wirować; ** burza z piorunami; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przejść obok, nad, przelecieć; **** hebr.: tehom - głębia (oceanu) - gr.: abyssos - por. Rdz 1,2, otchłań, morze, grób; ***** ... swój głos doniosły - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

11. Słońce8121 i księżyc3394 stoją* na wysokości**, z powodu światła216 lecących*** strzał2671 Twoich, z powodu blasku5051 Twojej lśniącej**** włóczni2595.Joz 10,12-13* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, zajmować stanowisko, zaprzestać; ** lub: wyniosłe miejsce przebywania, wysokość, mieszkanie; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chodzić, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poruszać się; **** piorun, błyskawica

12. W gniewie* przemierzasz** ziemię776, w zapalczywości639*** depczesz**** narody1471.* lub: oburzenie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stąpać, maszerować, EIB - depczesz; *** por. w. 8 przypis **; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tratować, młócić, deptać

13. Wyruszyłeś3318, aby wybawić* Twój lud5971, aby wybawić3468 Twojego pomazańca**; roztrzaskałeś*** głowę**** domu1004 niegodziwego7563, by obnażyć6168 fundament3247 aż do podstawy*****. Sela******.* lub: wyzwolenie, dobrobyt, zwycięstwo, ratunek; ** tj. ktoś namaszczony, mesjasz, pomazaniec - gr.: christos; *** tj. głowa jako szczyt, wierzchołek, początek, głowa rodu; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przebić, zdruzgotać, ciężko zranić; ***** idiom: aż do szyi - por. EIB, od ogona aż do szyi - por. WBCᴷ; ****** por. w. 3

14. Przeszyłeś5344 swoimi dzidami* głowę7218 jego wodza**; burzą5590 się, aby mnie rozproszyć6327; ich radość*** jak tego, kto w ukryciu**** pożera398 ubogiego*****.* por. w. 9 przypis ***; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wódz, przywódca, wojownik (?), Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - jego wojsk, tu ketiv, qere - wodzów; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: chluba, arogancja, triumf; **** tj. tajemne miejsce, kryjówka; ***** lub: udręczony, słaby, pokorny, nędzny, biedny, ubogi

15. Wdeptałeś* w morze3220 jego konie5483, w skupisko** wielkich7227 wód4325.Ps 77,19* lub: deptać, maszerować, udeptywać (w tłoczni); ** hebr.: homer - kopiec, sterta, wezbranie (wody), cement, zaprawa, jednostka miary substancji sypkich - około 300 l

16. Gdy to usłyszałem8085, zatrzęsło* się moje wnętrze**, z powodu tego głosu zadrżały6750 moje wargi8183. Zepsucie*** weszło935 w moje kości6106 i kolana trzęsą7264 się pode mną8478, ponieważ834 chcę odpocząć**** w dniu utrapienia*****, gdy wstąpi5927 na ten lud5971, który nas zaatakuje1464******.Iz 21,3; Jr 23,9; Dn 7,28; Dn 8,28; Dn 10,4-9; Obj 1,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być wyprowadzonym z równowagi, być pobudzonym, być zaniepokojonym, trząść się; ** lub: brzuch, łono, ciało, metafora głębiny Szeolu; *** zepsucie, rozpad - idiom: śmierć (?) - por. Prz 12,4 przypis **; **** lub: osiąść i pozostać, być spokojnym, odpocząć, EIB - spokojnie (czekam), Biblia Poznańska - w pokoju jednak oczekuję; ***** lub: ciężkie położenie, niedola, udręka; ****** tu i Rdz 49,19

17. Choćby figowiec8384 nie wypuścił swoich pąków* i nie było plonu2981 w winnicach**, choćby zawiódł*** owoc**** oliwki2132 i pola7709***** nie przyniosły6213 zboża400, a trzoda6629 zniknęła****** z zagrody4356 i nie było bydła1241 w oborach7517|HAP;* lub: kiełkować, wypuszczać pędy, rozkwitać; ** na winoroślach; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozczarować, płaszczyć się, oszukiwać, zawodzić; **** dosłownie: dzieło, osiągnięcie, wyrób, wytwór; ***** lub: tarasy lub winnica rozłożona na tarasach, pole; ****** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przecinać na dwoje, ścinać, odcinać, niszczyć; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

18. A ja jednak będę się radował* w JHWH, weselił** się w Bogu mojego zbawienia***.1Sm 2,1; 1Krn 16,35; Ps 9,14; Ps 40,16; Ps 73,25; Iz 25,9; Iz 41,16; Iz 61,10* lub: unosić się radością, bardzo się radować, triumfować; ** lub: radować się, weselić się, cieszyć się, trząść się; *** lub: wyzwolenie, dobrobyt, zwycięstwo, ratunek

19. JHWH PAN* jest moją mocą2428 i uczynił7760 moje nogi7272 jak u łani**, i sprawił, że kroczę1869 po moich wyżynach***. Przewodnikowi5329 chóru, na moje instrumenty strunowe5058.Pwt 32,13; Pwt 33,29; 1Sm 30,6; 2Sm 22,34; 1Krn 16,11; Ps 18,1; Ps 22,19; Ps 27,1; Ps 29,11; Ps 105,4; Ps 118,14; Iz 12,2; Iz 33,2* hebr.: adonaj - Pan, mój Pan; ** tj. kozica górska, nubijska dzika kozica, gazela - metafora oznaczająca pewność i szybkie kroki - por. Ps 18,33,; *** lub: wysokich miejscach - i Rdz 49,21 Pnp 2,7

Księga Sofoniasza

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]

Rozdział 1

1. Słowo1697 JHWH, które834 stało1961 się do Sofoniasza*, syna1121 Kusziego**, syna1121 Gedaliasza***, syna1121 Amariasza****, syna1121 Ezechiasza*****, za dni3117 Jozjasza******, syna1121 Amona*******, króla4428 Judy3063.2Krl 22,1-20; 2Krn 34,1-33; Jr 1,2; Jr 22,11* tj. „ukryty przez JHWH”; ** „ich czerń” - mieszkaniec Kusz, dzisiejszej Etiopii lub górnego Nilu - So 2,12 przypis *, Jr 36,14; *** „JHWH jest wielki”; **** „JHWH mówi”; ***** „JHWH moją siłą”; ****** tj. „ten, którego JHWH uzdrawia”; ******* „uzdolniony pracownik”

2. Na pewno*|INF zmiotę*|JUS wszystko3605 z powierzchni6444 tej ziemi** – oświadczenie*** JHWH.Rdz 6,7; Rdz 7,4* hebraizm: asof asef - podkreślający grozę sytuacji; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** hebr.: ha adamah - por. w. 18 przypis ****; *** lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1

3. Zmiotę*|JUS człowieka120|S i zwierzęta929, zmiotę622|JUS ptactwo5775 niebios8064 i ryby1709 morza3220, i zgorszenia** wraz z bezbożnymi***. Wytnę3772 człowieka120 z powierzchni6440 tej ziemi****, oświadczenie5002 JHWH.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zgładzić, zniszczyć - por. KULᴷ koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zbierać, gromadzić, usuwać; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); S liczba pojedyncza; ** przyczyna upadku (o bożkach), zgorszenie - tu i Iz 3,6; *** winny, niegodziwy, przestępczy, złoczyńca; **** hebr.: adamaʰ - ziemia, kraj, terytorium, grunt uprawny

4. Wyciągnę5186 swoją rękę* na Judę** i na wszystkich3605 mieszkańców3427 Jerozolimy***; wytnę**** z tego miejsca4725 pozostałości7605 Baala***** i imiona8034 bałwochwalczych kapłanów****** wraz z kapłanami3548;* ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; ** tj. „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - tu: o terytorium królestwa Judy obejmującym teren plemion Judy i Beniamina; *** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odciąć, ściąć, zniszczyć, pozwolić na zgubę; ***** tj. „pan” - najwyższy bóg Fenicjan; ****** lub: gorliwców - tu i 2Krl 23,5 Oz 10,5

5. I tych, którzy na dachach* oddają pokłon** zastępom*** niebios***; i tych, którzy oddając pokłon7812 przysięgają**** na JHWH i przysięgają na Milkoma*****;2Krl 23,12; Jr 19,13* na płaskich dachach (tarasach) budowano małe pomieszczenia; ** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - padać na twarz por. Ps 22,29 przypis **; *** tu: o kulcie astralnym - por. 2Krl 17,16 21,3-5; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - składać ślub; ***** tj. „wielki król” - bóg Amonitów i Fenicjan - 1Krl 11,5

6. I odwracających* się od JHWH i tych, którzy nie szukają** JHWH ani się Jego nie radzą***.* tu: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - odwrócić się, zostać odciętym, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - schodzić na złą drogę, okazać się odstępcą; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dążyć do czegoś, pragnąć, prosić; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - starać się, zabiegać, radzić, zgłębiać

7. Umilknij* przed obliczem6440 JHWH PANA, gdyż bliski7138 jest dzień3117 JHWH! JHWH bowiem przygotował3559 ofiarę**, poświęcił*** swoich zaproszonych7121.Lb 13,30; Sdz 3,19; Ha 2,20; Za 2,13* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - nakazać milczenie - tu: w wykrzykniku; ** hebr.: zebah - ofiara, ofiara wspólnotowa - Pwt 26,14; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - oddzielić, traktować jako święte

8. I stanie1961 się w dniu3117 ofiary2077 JHWH, że ukarzę6485 książąt* i synów1121 króla4428 oraz** wszystkich3605, którzy ubierają3847 się w szaty4403 cudzoziemskie***.2Krn 22,1* lub: władca, przywódca, wysoki urzędnik, naczelnik, dowódca; ** dosłownie: w dodatku, razem z; *** obcy, metafora nieznajomy

9. Ukarzę* też5921 w tym dniu przeskakujących1801 przez5921 próg4670**, którzy napełniają4390 domy1004 swoich panów*** gwałtem**** i oszustwem*****.So 3,11; So 3,16* lub: wołać do odpowiedzialności, mścić się, doświadczać; ** tj. zabobonny przesąd - nastąpienie progu umożliwiało wejście demonom do domu - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio - por. kult Dagona w 1Sm 5,5; *** ... swojego Pana - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, Biblia Warszawska, Biblia Tysiąclecia, Biblia Poznańska, ... swoich panów Biblia Gdańska, Biblia Brzeska, EIB - por. hebr. bet - jako świątynia i jej obszar - Wj 28,20 2Sm 11,2 oraz hebr. adon jako pluralis excellentiae - w Ps 8,2 135,5; **** lub: gwałt, krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość; ***** lub: oszustwo, intryga, podstęp, zdrada

10. I stanie1961 się w tym dniu3117 – oświadczenie5002 JHWH – krzyk* rozpaczy** od strony Bramy Rybnej***, zawodzenie**** od Drugiej***** dzielnicy miasta i wielki1419 wyłom****** od strony wzgórz1389.2Krn 32,5; Iz 22,9* dosłownie: głos, dźwięk, hałas; ** krzyk (rozpaczy), wrzawa; *** to być może Brama Środkowa - Jr 39,3 na płn. miasta - Ne 3,3 12,38 2Krn 33,14; **** płacz (z udręki), zawodzenie - Iz 15,8 Jr 25,36; ***** lub: „Drugie Miasto” - 2Krn 22,14 34,22; ****** lub: złamanie, pęknięcie, skruszenie, wyłom, ruina

11. Zawódźcie*|IMP, mieszkańcy3427 Maktesz**, bo będzie zniszczony1820 cały3605 lud5971 Kanaanu***, będą wykorzenieni wszyscy3605, którzy odważają**** srebro*****.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - płakać, wyć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tj. „moździerz” - część miasta położona w niecce lub depresji w dolinie Tyropeon w VII p. Ch. została otoczona murami, tam też znajdowały się składy kupców; *** lub: lud kupców - por. Ez 17,4 nazwa dotyczy również trudniących się handlem; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: obciążony, obładowany (?); ***** tj. srebro znajdujące się w obiegu jako środek płatniczy

12. I stanie1961 się w tym czasie6256, że będę przeszukiwał* Jerozolimę3389 przy świetle lamp5216 i ukarzę** mężczyzn376, odrętwiałych*** nad fusami**** wina, mówiących559 w swoim sercu*****: JHWH nie uczyni dobrze3190 ani nie uczyni źle7489.Jr 48,11; Am 6,1* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, przeszukiwać (dokładnie); ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać uwagę na, odwiedzać, karać; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zagęszczonym; **** aluzja do mleka przechodzącego w ser - Hi 10,10 lub o procesie fermentacji wina - Ps 75,9 - stąd na swych drożdżach - Biblia Gdańska Biblia Poznańska Biblia Tysiąclecia; ***** hebr.: lebab - wewnętrzny człowiek, umysł, wola, serce, rozum, wiedza, pamięć, sumienie - por. hebr.: leb

13. I stanie1961 się ich bogactwo* łupem**, a ich domy1004 – spustoszeniem***. Pobudują1129 domy1004, lecz nie będą w nich mieszkać3427; zasadzą5193 winnice3754, ale nie będą pić8354 z nich wina3196.Pwt 28,30; Am 5,11; Mi 6,15* lub: moc, skuteczność, siła, bogactwo; ** zdobycz; *** lub: zniszczenie, zmarnowanie, spustoszenie, pustkowie

14. Blisko7138 jest wielki1419 dzień3117 JHWH, blisko7138 jest i bardzo3966 szybko nadchodzi* głos** dnia3117 JHWH. Gorzko4751 krzyczeć*** tam8033 będzie mocarz****.Jr 48,16; Jl 2,1; Jl 2,11* lub: prędko, błyskawicznie, pędzący bardzo szybko; ** hałas, dźwięk; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wrzeszczeć koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydać ryk, wykrzyknąć (okrzyk wojenny) - Iz 42,13; **** człowiek silny, potężny, dzielny

15. Ten dzień3117 będzie dniem3117 zapalczywości*, dniem3117 utrapienia** i ucisku***, dniem ruiny**** i spustoszenia*****, dniem3117 ciemności2822 i mroku653, dniem3117 obłoku6051 i gęstych chmur6205;Iz 22,5; Jr 30,7; Jl 2,2; Jl 2,11; Am 5,18* lub: wybuch, furia, wściekłość; ** ciężkie położenie, niedola, kłopot; *** udręka, tarapaty, ucisk; **** zniszczenie, nieużytki; ***** spustoszenie, upadek, ruina

16. Dniem3117 trąby* i trąbienia** przeciwko5921 miastom warownym*** i przeciwko murom**** wysokim1364.* hebr.: szofar - róg, róg barani - Wj 19,16 Kpł 25,9; ** tj. okrzyk wojenny - Am 1,14 głośny krzyk radości ze zwycięstwa - 1Sm 4,5 dźwięk trąby wyrażający radość; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - niedostępny; **** lub: basztom

17. I udręczę* człowieka120|S, i będą chodzić1980 jak niewidomi5787, ponieważ3588 zgrzeszyli** przeciwko JHWH. Ich krew*** będzie rozlana8210 jak proch6083, a ich wnętrzności3894 – jak gnój****.Lm 4,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uciskać, dręczyć, powodować niedolę; S liczba pojedyncza; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - grzeszyć, chybić celu, utracić, ponieść karę za grzech; *** hebr.: dam - krew, krew jako podstawa życia; **** łajno, kulka gnoju - Hi 20,7

18. Ani1571 ich srebro3701, ani1571 ich złoto2091 nie będzie mogło3201 ich wybawić* w dniu3117 zapalczywości5678 JHWH, i w ogniu Jego żarliwości** zostanie pożarta398 cała ziemia776|A. Bo zagładę3617 – ach*** jak przerażającą**** – sprawi wszystkim3605 mieszkającym w tej***** ziemi776.Ez 7,19; Prz 11,4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wyzwolić, wyratować, wyswobodzić, wyrwać; ** lub: zapał, zazdrość, namiętność żarliwość; A rodzajnik określony; *** z pewnością; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zaniepokojonym, przerażonym, śpieszyć się; ***** hebr.: ha arec - por. w. 2 przypis **

↑↑

Rozdział 2

1. Zbierzcie*|IMP się i zgromadźcie7197|IMP się, narodzie**|S bezwstydny***;* dosłownie: koniugacja czasownika - hitpolel - forma zwrotno-intensywna - zbierać się w sobie, Biblia Gdańska - wejrzyjcie w siebie; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: poganie, narody, nie-Żydzi, w l.poj. lud Izraela - Iz 3,17; S liczba pojedyncza; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - tęsknić, pragnąć gorąco - Rdz 31,30 Ps 84,3 wstydzić się, zblednąć z zawstydzeniaᴳᴱˢ tylko u Sofoniasza

2. Zanim2962 wyjdzie* dekret** i dzień3117 przeminie5674 jak plewa4671***; zanim2962 przyjdzie935 na was żar**** gniewu***** JHWH, zanim przyjdzie na was dzień gniewu639 JHWH!* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rodzić, wydawać na świat; ** akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna; *** idiom: zwiędnie jak kwiat (?); **** lub: gniew, żar, płomień gniewu (zawsze Boga); ***** lub: nos, gniew, metafora: fuknąć gniewnie - Ps 78,49

3. Szukajcie1245 JHWH, wszyscy3605 pokorni* ziemi**, którzy834 wypełniacie*** Jego prawo****; szukajcie1245 sprawiedliwości6664, szukajcie1245 pokory6038, może194 skryjecie5641 się w dniu3117 gniewu639 JHWH.1Krn 22,19; Prz 21,15* lub: biedny, pokorny, udręczony, słaby, cichy; ** hebr. erec - grunt, gleba, powierzchnia, kraj, ziemia, obszar; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, robić; **** lub: sąd, orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej, prawo, decyzja, przywilej prawny

4. Gaza* bowiem3588 będzie1691 opuszczona5800 a Aszkelon**? – na spustoszenie8077, Aszdod*** w samo południe6672 wyrzucą****, a Ekron***** wykorzenią6131.Jr 25,20; Za 9,5-7; Am 1,6* hebr.: azzaʰ - „silna” - inna nazwa miasta Gaza; ** tj. „ogień niesławy”; *** tj. „potężny”; **** dosłownie: wyrzucą ją - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ***** „emigracja” bądź „wyrwany z korzeniami” - miasta Filistyńskie oprócz Ekronu, położone nad wybrzeżem Morza Śródziemnego

5. Biada* mieszkańcom3427 wybrzeża** morskiego3220, narodowi1471 Keretytów***! Słowo1697 JHWH jest przeciwko5921 wam, Kanaanie****, ziemio776 Filistynów*****; zniszczę6 cię tak, że nie będzie żadnego mieszkańca3427.* lub: ach! niestety! o! biada!; ** obszar, związek, towarzystwo; *** tj. „kaci, oprawcy” - Kreteńczycy lub lud spokrewniony z Filistynami; **** por. So 1,11 przypis ***; ***** tj. „przybysz”

6. Wybrzeże2256 morskie3220 będzie1961 pastwiskami* i łąkami** dla pasterzy***, i na zagrody**** dla trzód6629.* lub: miejsce przebywania pasterzy lub stad, Biblia Gdańska - owczarnią; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - śpieszyć się, być zbolałym Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - strapienia we mnie A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament - (Brown - Driver - Briggs) - ...wewnętrznego poruszenia - por. 1Sm 20,38; *** tj. pasterze zatrudnieni przy doglądaniu trzód - Rdz 4,2 13,7 Am 3,12 Jr 31,10 - KULᴷ; **** tj. zagroda otoczona murem

7. I będzie1961 wybrzeże2256 morskie dla resztki* domu1004 Judy** i będą na nim5921 wypasać***. W domach1004 Aszkelonu831 będą się kłaść7257 wieczorem6153, gdyż3588 nawiedzi**** ich JHWH, ich Bóg, i przywróci7725 ich z niewoli*****.Kpł 7,11-21; 1Sm 16,5; 2Krn 35,5-13; Jr 22,17* lub: pozostałość - Mi 2,12 4,7 7,18; ** por. So 1,4 przypis **; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, pilnować, paść, paść się, karmić się; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać uwagę na, odwiedzać, doglądać, szukać; ***** tu: ketiv wg qere: odmieni ich położenie

8. Słyszałem8085 drwinę* Moabu** i obelgi1421 synów1121 Ammona***, którymi urągali2778 mojemu ludowi5971 i wynosili1431 się nad ich granicą1366****.Ps 42,10; Ps 102,8; Ps 119,42; Mt 27,44; Hbr 10,33* lub: hańba, pogarda, urąganie; ** tj. „syn Ojca” - potomek Lota, obszar na wschód od Morza Martwego między rzeką Zered a rzeką Arnon; *** tj. „plemienny” - potomek Lota - Rdz 19,36; **** aluzja do zajęcia terenów Izraela lub przejaw pychy

9. Dlatego3651, jako żyję2416 ja589 – oświadczenie5002 JHWH Zastępów* – Bóg430 Izraela3478, Tak3588, Moab4124 stanie1961 się jak Sodoma**, a synowie1121 Ammona5983 jak Gomora*** – miejscem4476|HAP pokrzyw****, dołem953 solnym4417 i pustynią8077 aż na wieki*****. Resztka7611 mojego ludu złupi962 ich i pozostali3499 z mojego ludu1471 posiądą5157****** ich.Rdz 19,24; Iz 1,9; Iz 3,9; Iz 13,19; Jr 23,14; Rz 9,29* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; ** tj. „płonący”; *** „zanurzenie” - por. Rdz 18,16-33; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** lub: pewien rodzaj chwastu; ***** lub: na zawsze; ****** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odziedziczyć, objąć w posiadanie

10. To2063 ich spotka* za ich pychę**, gdyż lżyli*** i wynosili**** się nad5921 lud5971 JHWH Zastępów6635.Iz 16,6; Jr 48,42* dosłownie: to dla nich - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: wywyższenie, majestat, duma, arogancja, buta; *** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przeciwstawiać się, urągać, lżyć; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić się wielkim, potężnym, wywyższać się

11. JHWH ukaże się nad5921 nimi wywołując lęk*, bo odtłuści** wszystkich3605 bogów430 ziemi776; i będą mu oddawać pokłon***, każdy376 ze swojego miejsca4725 – wszystkie3605 wyspy**** narodów*****.1Kor 8,4-6* lub: (okaże się) straszny - Biblia Poznańska, EIB, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wywołać zdumienie, nabożną cześć, przejąć lękiem; ** dosłownie: czynić chudym - Iz 17,4; *** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - padać na twarz, bić czołem, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - leżeć płasko; **** lub: wybrzeża; ***** lub: poganie, narody, nie-Żydzi, l.poj. lud Izraela - Iz 3,17

12. Wy też1571, Kuszyci* – pobici2491** oni1992 moim mieczem2719.Iz 18,1-7* tj. „ich czerń” - mieszkaniec Kusz, dzisiejszej Etiopii lub górnego Nilu - So 1,1 przypis **, Ha 3,7 przypis * Jr 36,14; ** zabity, śmiertelnie raniony

13. Wyciągnie*|JUS też swoją rękę przeciwko5921 północy** i zniszczy6 Aszur***; zamieni****|JUS Niniwę***** na pustoszenie8077 suszy6723 – jak pustynię4057.Iz 10,12; Ez 31,3; Na 1,1; Na 2,10; Na 3,15; Na 3,18* ramię, ręka - symbol mocy, władzy i autorytetu - Ps 89,13; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** tj. Asyria, atakująca Izrael od strony płn.; *** tj.: „krok” - Asyria - starożytne państwo semickie w płn. Mezopotamii, istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, ustawiać, przeznaczać; ***** tj. „siedziba Ninusa” - stolica Asyrii do roku 640 p. Chr.

14. I będą się pośród8432 niej wylegiwać7257 stada5739, wszelkie3605 zwierzęta2416 narodów*; zarówno sowa**, jak i puszczyk*** na jej kolumnach3730 będą spali3885, głos6963 ich śpiewu7878 słychać w oknach2474, dewastacja**** na progu5592, gdyż zostanie zerwane***** cedrowe obicie******.* por. w. 11 przypis *****; ** lub: nieczysty ptak, kormoran, pelikan (?), gęś, sowa; *** jeżozwierz, jeż (zwijające się zwierzę), sowa krótkoucha, drop, hubara lub bąk; **** suchość, zniszczenie, żar; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ogołocić, obnażyć; ****** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: okładzina cedrowa, boazeria cedrowa

15. To2063 miasto5892 rozradowane*, zamieszkałe3427 bezpiecznie** i mówiące559 w swoim sercu***: Ja589 i nikt**** więcej5750. Jakże349 stało1961 się spustoszeniem*****, legowiskiem4769 zwierząt2416! Każdy3605, kto będzie przechodził5674 obok niego, gwizdnie8319 i machnie5128 swoją ręką******.Iz 13,3; Iz 22,2; Iz 23,7; Iz 24,8; Iz 32,13; So 3,11; Na 3,19* lub: unoszące się radością, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - zarozumiałe, Biblia Poznańska - rozbawione; ** niezakłócenie; *** por. Sof 1,12 przypis *****; **** zaprzestanie, koniec, ostateczność, nic; ***** przerażenie, groza, zdumienie, pustkowie, nieużytki; ****** wyraz przerażenia i pogardy - Jr 18,16 19,8 49,17 Mi 6,16

↑↑

Rozdział 3

1. Biada* plugawemu** i skalanemu*** miastu5892 ucisku****!Wj 23,21; Pwt 9,24; Ps 106,43* lub: ach! niestety! o! biada!; ** tu i Hi 39,18; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zanieczyszczonym; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stłamsić, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - traktować okrutnie

2. Nie słuchało* głosu6963, nie przyjmowało3947 upomnienia**, nie ufało*** JHWH, nie zbliżyło7126 się do swojego Boga430.1Sm 15,22; Hi 5,17; Prz 3,5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać posłuszeństwo; ** karcenie, dyscyplina, karność, ostrzeżenie, pouczenie; *** pokładać ufność w, mieć pewność, być bezpiecznym, śmiałym

3. Jego książęta* w jego wnętrzu7130 są ryczącymi7580 lwami738**, jego sędziowie*** to wilki2061**** wieczorem6153, które nie gryzą kości1633***** do rana1242.Ha 1,8; Mt 7,15; Dz 20,29* lub: władca, przywódca, wysoki urzędnik, naczelnik, dowódca; ** ryk lwa, który wyrusza na łowy - Sdz 14,5 Jr 2,15 Ez 22,25 - to typ człowieka nienasyconego - KULᴷ; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zarządzać, rozstrzygać spór, karać; **** szakal; ***** znaczenie metafory niepewne

4. Jego prorocy* są lekkomyślni**, to ludzie582 wiarołomni***; jego kapłani3548 zbezcześcili**** świątynię6944, pogwałcili2554 Prawo*****.Kpł 18,21; Kpł 21,22; Jr 16,18; Ez 22,26* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi - por. ro’eh - widzący - 1Sm 9,9; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być swawolnym, nieobliczalnym, lekkomyślnym, próżnym, pustym - tu i Sdz 9,4; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: postępować zdradziecko, być oszustem; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - profanować, kalać; ***** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj

5. JHWH sprawiedliwy6662 jest wewnątrz7130 niego, nie czyni6213 nieprawości*; poranek1242 za porankiem1242 swój słuszny sąd** wywodzi*** na światłość216 – niczego**** nie brak; lecz niegodziwiec***** nie zna3045 wstydu1322.* lub: niesprawiedliwość, zło, wina, przewrotność; ** lub: sąd, orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej prawny, decyzja, przywilej; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dawać, użyć, postawić; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - przejawiać brak czegoś, pozostawić bez czegoś, zawodzić; ***** ktoś niesprawiedliwy, przewrotny, nieprawy

6. Wykorzeniłem* narody1471, ich baszty6438 zostały spustoszone8074, zniszczyłem** ich ulice2351, nikt1097 nie przechodzi5674. Ich miasta5892 zostały spustoszone6658***, tak że nie ma1097 człowieka376, ani nie ma369 mieszkańca3427.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odciąć, ściąć, pozwolić na zgubę; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zniszczyć całkowicie, wyschnąć, spustoszyć; *** tu i Wj 21,13 1Sm 24,11

7. Powiedziałem559: Na pewno389 teraz będziesz się Mnie853 bać*, przyjmiesz3947 upomnienie**, aby nie3808 została ci odjęta*** twoja siedziba4585, wszystko3605 to834, co dotyczy5921 jej ukarania****. Lecz403 tym chętniej***** rujnowali7843 wszystkie3605 swoje czyny5949.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, lękać się, czcić, szanować; ** lub: karcenie, dyscyplina, karność, ostrzeżenie, pouczenie; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać odciętym, zostać ściętym, być żutym - w. 6 przypis *; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać do odpowiedzialności, doświadczać; ***** lub: czynić coś wcześnie o poranku, czynić gorliwie

8. Dlatego3651 oczekujcie*|IMP Mnie – oświadczenie5002 JHWH – w dniu3117, w którym powstanę6965 na łup5706. Bo moim postanowieniem** jest, by zebrać622 narody1471 i zgromadzić6908 królestwa4467, by wylać8210 na nie swoją zapalczywość***, cały3605 żar**** swojego gniewu639. Bo3588 w ogniu784 mojej żarliwości***** zostanie pochłonięta398 cała3605 ta ziemia776.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - czekać, czekać w zasadzce, zwlekać, wyczekiwać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: sąd, orzeczenie prawne, prawo, decyzja - So 2,3 przypis ****; *** lub: oburzenie, przekleństwo, potępienie; **** por. So 2,2 przypis ****; ***** lub: zapał, zazdrość, namiętność, żarliwość - So 1,18 przypis **

9. Wtedy227 bowiem3588 zmienię2015 ludom5921 ich wargi* na czyste**, aby wszyscy3605 wzywali*** imienia8034 JHWH i służyli5647 Mu ramię7926 w ramię259****.Dn 12,10* dosłownie: wargę; ** metonimia czynności mówienia - Iz 6,5 28,11; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; **** dosłownie: jednym barkiem

10. Spoza* rzek5104 Kusz3568** moi czciciele*** – córka1323 moich rozproszonych6327 – przyniosą2986 mi dary****.Ps 68,32; Iz 18,1; Iz 60,3; Iz 66,20* tj. region za czymś bądź po drugiej stronie, drugi brzeg; ** por. So 1,1 przypis **; *** lub: ktoś proszący, czciciel - tu i Ez 8,11 Iz 18,1 60,3; **** tj. ofiary z mąki i mięsne lub wyraz hołdu

11. W tym1931 dniu3117 nie doznasz już wstydu* z powodu wszystkich3605 twoich uczynków5949, którymi834 buntowałaś** się przeciwko mnie. Bo wtedy227 usunę5493 spośród7130 ciebie pyszną*** twoją chlubę**** i nie będziesz się więcej5750 wywyższać1361 na mojej świętej6944 górze2022*****.Rdz 2,25; 2Sm 19,5; Ps 25,3; Iz 1,2; Jr 7,4; Mi 3,11; Mt 3,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zawstydzonym, zażenowanym; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wzniecać bunt, naruszać (Prawo); *** unosić się radością - por. So 2,15 przypis *; **** być wyniosłym, majestatycznym, dumnym; ***** por. Ps 132,13-14

12. I pozostawię7604 pośród7130 ciebie lud5971 pokorny* i nędzny**, i będą pokładać ufność2620 w imieniu8034 JHWH.Ha 3,14* lub: udręczony, słaby; ** marny, biedny, słaby, chudy

13. Resztka7611 Izraela* nie będzie czynić6213 nieprawości** ani nie będzie mówić1696 kłamstwa3577; nie znajdzie4672 się w jej ustach6310 język3956 zdradliwy***. Bo oni1992 będę się paść7462 i położą7257 się, a nie będzie powodującego przerażenie2729.* hebr.: jisra’el - „ten, który zmagał się z Bogiem” - Rdz 32,28; ** lub: niesprawiedliwość, zło, wina, przewrotność; *** lub: oszustwo, podstęp

14. Wiwatuj7442|IMP, córko1323 Syjonu6726! Wykrzykuj*|IMP, Izraelu3478! Ciesz8055|IMP się i raduj5937|IMP z całego3605 serca3820, córko** Jerozolimy3389!IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wydawać okrzyk wojenny, krzyczeć triumfalnie (nad wrogami), wiwatować, wydać sygnał do wojny (zadąć w róg); ** określenie mające na celu podkreślenie godności miasta

15. JHWH oddalił5493 wyroki* na ciebie, usunął6437 twojego wroga341. Król4428 Izraela3478, JHWH, jest pośród7130 ciebie. Nie3808 będziesz więcej5750 bał3372 się zła**.* por. So 2,3 przypis ****; ** lub: udręka, niedola, krzywda, przeciwność losu, zły

16. W tym dniu3117 powiedzą559 do Jerozolimy3389: Nie bój3372 się! A do Syjonu*: Nie opuszczaj7503 swoich rąk3027!Iz 35,3-4* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7 wzgórza świątyni - Ps 9,11 większych terenów Judy? - Ps 69,35

17. JHWH, twój Bóg, pośród7130 ciebie, Potężny1368; On wybawi*, rozraduje7797 się nad tobą, uciszy** się w swojej miłości160, rozweseli1523 się nad tobą z okrzykiem radości7440.Pwt 30,9; Iz 62,5; Iz 65,19; Jr 32,41* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić, dać zwycięstwo; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - milczeć, być cicho

18. Zbiorę662 smutek* z uroczystego zgromadzenia** pośród4480 ciebie, które było1961 brzemieniem*** zniewagi2781 z powodu niego.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - smucących się; ** wyznaczone miejsce, namiot spotkania - Wj 27,12 Kpł 1,1; *** wyrocznia, dar, danina

19. Oto2005 ja zajmę6213 się wszystkimi3605, którzy cię dręczyli* w tym czasie6256, i wybawię3467 utykającą** i zgromadzę6908 wygnaną5080; okryję*** ich chwałą**** i imieniem8034 w całej3605 ziemi776 ich hańby1322.Wj 14,30* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - upokarzać, źle traktować, osłabiać; ** chromą, kulawą; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, ustawiać, sprawiać, metafora: okazywać miłosierdzie; **** sława, rozgłos, pieśń lub hymn pochwalny

20. W tym1931 czasie6256 przyprowadzę935 was, w tym czasie6256, zgromadzę6908 was. Bo dam5414 wam imię* i chwałę8416 wobec wszystkich3605 ludów5971 ziemi776, gdy na waszych oczach5869 odmienię** waszą niewolę*** – mówi559 JHWH.Iz 11,12; Iz 27,12; Iz 56,8; Ez 28,25; Ez 34,13; Am 9,14* imię reprezentuje charakter i autorytet danej osoby, ... was dla imienia i chwały we wszystkich .... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zawracać, odwracać się, odnawiać; *** lub: przywrócę wam powodzenie - EIBᴷ

Księga Aggeusza

[ 1 ] [ 2 ]

Rozdział 1

1. Roku8141 drugiego8147 króla4428 Dariusza*, szóstego miesiąca**, pierwszego dnia3117 tego miesiąca2320, stało1961 się Słowo1697 JHWH przez rękę3027*** Aggeusza**** proroka5030 do Zorobabela*****, syna1121 Szealtiela******, namiestnika6346 Judei3063, i do Jozuego*******, syna1121 Jehosadaka********, arcykapłana1419 strong:H3548, głoszące559:Ezd 4,24; Za 1,1; Mt 1,12* tj. „pan” - Dariusz Hystaspes (522-486 r. p. Chr.), następca Kambyzesa, syna Cyrusa - Ezd 5,1; ** tj. miesiąc Elul - koniec sierpnia i początek września; *** idiom: za pośrednictwem, listownie (?); **** „świąteczny”; ***** „zrodzony w Babilonie”; ****** „wyprosiłem go od Boga”; ******* „JHWH jest zbawieniem”; ******** „JHWH jest sprawiedliwy”

2. Tak* mówi559 JHWH Zastępów**, głosząc: Ten lud5971 mówi559: Jeszcze nie nadszedł935 czas6256, czas, by budować*** dom1004 JHWH.1Krl 8,9; Jr 22,14* lub: tutaj, w ten sposób; ** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być budowanym, odbudowanym, ugruntowanym, utrwalonym, wzmocnionym

3. I wtedy stało1691 się Słowo JHWH przez* proroka** Aggeusza, głoszące559:Lb 4,45; 2Krn 36,21; Oz 1,2* dosłownie: przez rękę - por. w. 1; ** dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi, por. - ro’eh - widzący

4. Czy dla was859 samych jest czas6256, abyście mieszkali3427 w domach1004 waszych wykładanych* drewnem, a dom1004 ten był spustoszony**?* lub: pokryć, przykryć, obudować boazerią, pokryć deskami lub płytami dekoracyjnymi - tu i Pwt 33,21 1Krl 6,9 7,3.7 Jr 22,14; ** lub: pustynny, suchy, nieużyteczny

5. Teraz6258 więc tak3541 mówi559 JHWH Zastępów6635: Zastanówcie*|IMP się w swoich sercach** nad swoimi drogami1870;2Kor 13,5* dosłownie: przyłóżcie swoje ...; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** wnętrze, umysł, wola, sumienie

6. Siejecie2232 wiele7235, a mało4592 zbieracie935; jecie398, ale nie jesteście nasyceni*, pijecie8354, ale nie możecie się upić**, okrywacie3847 się, ale nikomu nie jest ciepło2527, a ten, co zarabia***, zarabia7936 do dziurawego worka****.* lub: zaspokojenie, nasycenie, napełnienie się; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się pijanym; *** koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - zarabiać dla zapłaty, nająć się; **** lub: przedziurawiony kamień - znak niewolnictwa (z biedy) zawieszony na szyi z wyrytym imieniem właściciela - KULᴷ

7. Tak3541 mówi559 JHWH Zastępów6635: Zastanówcie*|IMP się w swoich sercach3824 nad swoimi drogami**;Ps 1,1; Ps 119,1; Lm 3,40* por. w. 5 przypis *; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** hebr.: derek - tu: metafora bieg życia, charakter moralny

8. Wstąpcie*|IMP na tę górę2022 i zgromadźcie935 drzewo6086; budujcie1129 ten dom1004, a będę miał w nim upodobanie** i zostanę uwielbiony***, mówi559 JHWH.Ezd 3,6-7; Ezd 6,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść w górę, wstępować, iść za; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć upodobanie w, być łaskawym, przyjmować życzliwie, być zadowolonym; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zaszczyconym, cieszyć się czcią, zyskać chwałę

9. Liczyliście* na wiele7235, a oto jest mało4592, a to, co wnosicie935 do domu1004, to ja rozdmuchuję**. Z jakiego powodu4100? Oświadczenie*** JHWH Zastępów6635: Dlatego3282, że dom1004 mój jest spustoszony2720****, a wy zabiegacie***** każdy369 o swój dom1004.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać się ku, odwracać się od, rozejrzeć się; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - tchnąć, wiać; *** wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka); **** por. w. 4 przypis **; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - biec szybko

10. Dlatego3651 też niebiosa*|P wstrzymały** rosę*** nad wami, a ziemia776, wstrzymała3607 swój plon2981.Kpł 26,19; Pwt 28,23* wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****; P liczba mnoga; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trzymać w ryzach, powściągać, zatrzymać; *** lub: nocne opary

11. I wezwałem* suszę** na tę ziemię776, i na te góry, i na tę pszenicę1715, i na ten moszcz***, i na tę oliwę****, i na to, co wydaje rola127, i na tych ludzi*****|S, i na to bydło929, i na cały3605 trud3018 rąk3709.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** suchość, pustkowie, susza, żar; *** świeże bądź młode wino, świeżo wyciśnięte wino; **** dosłownie: świeża oliwa, lśniąca (czysta) oliwa; ***** dosłownie: i na człowieka - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; S liczba pojedyncza

12. I usłuchał* Zorobabel2216, syn1121 Szealtiela7597, i Jozue3091, syn1121 Jehosadaka3087, arcykapłan1419 strong:H3548, i cała3605 reszta** ludu5971, głosu6963 JHWH, swojego Boga i słów1697 proroka5030 Aggeusza2292, ponieważ834 posłał7971 go JHWH, ich Bóg; bo lud5971 bał*** się oblicza6440 JHWH.Iz 10,20; Jr 41,10; Ag 2,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - słuchać, posłuchać, okazać posłuszeństwo; ** lub: pozostałość; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przejętym bojaźnią, lękać się, czcić, szanować

13. I przemówił559 Aggeusz2292, posłaniec* JHWH do ludu5971, w poselstwie** JHWH, głosząc559: Ja jestem z wami – oświadczenie5002 JHWH.Ml 3,1; 2Kor 5,20* hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: wiadomość, poselstwo, powierzone poselstwo

14. I wzbudził* JHWH ducha** Zorobabela2216, syna1121 Szealtiela7597, namiestnika*** Judei3063, i ducha7307 Jozuego3091, syna1121 Jehosadaka3087, arcykapłana1419 strong:H3548, i ducha7307 całej3605 reszty7611 ludu5971, że przyszli935 i pracowali**** w domu1004 JHWH Zastępów6635, swojego Boga.1Krn 5,26; Iz 13,17; Iz 14,9; Jr 51,11* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pobudzić, rozniecić, okazywać podniecenie, budzić; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; *** lub: zarządca; **** zajęcie, praca, zawód, usługa, własność

15. Było to dwudziestego czwartego dnia3117, szóstego* miesiąca2320, w drugim8147 roku panowania króla4428 Dariusza1867;* por. Ag 1,1 przypis **, tj. 21 września 520 r. p. Chr. - około 24 dni po proroctwie

↑↑

Rozdział 2

1. Siódmego7637 miesiąca*, dwudziestego6242 pierwszego dnia3117 tego miesiąca2320 stało1961 się Słowo1697 JHWH przez rękę3027** Aggeusza2292 proroka5030, głoszące559:* tj. miesiąc Tiszri - 17 października 520 r. p. Chr. - ostatni dzień Święta Namiotów - Lb 29,32-34 - por. też 1Krl 6,38 - 440 lat wcześniej; ** por. Ag 1,1 przypis ***

2. Mów559|IMP proszę* do Zorobabela2216, syna Szealtiela7597, namiestnika6346 Judei3063, i do Jozuego3091, syna Jehosadaka3087, arcykapłana1419 strong:H3548, i do reszty7611 ludu5971, głosząc559:Ezd 3,12; Łk 21,5-6IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: upraszam! błagam! o! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach)

3. Kto4310 pozostał* między wami, co widział ten dom1004 w pierwszej7223 jego chwale**? A jakim4100 wy teraz6258 go widzicie7200? Czy nie jest tak jak gdyby3644 nic*** w waszych oczach5869?Za 8,9* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być pozostawionym, być pozostałym przy życiu, przetrwać; ** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat; *** lub: nie, nie mieć, bez, nic

4. Teraz6258 jednak wzmocnij*|IMP się Zorobabelu2216! – oświadczenie** JHWH; wzmocnij2388|IMP się Jozue3091, synu1121 Jehosadaka3987, arcykapłanie1419 strong:H3548! Wzmocnij2388|IMP się też cały3605 ludu5975 tej ziemi776 – oświadczenie5002 JHWH, do dzieła***|IMP! Bo ja jestem z wami – oświadczenie5002 JHWH Zastępów6635.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być silnym, wzmocnić się, przemóc, wymóc na; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka); *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - robić, czynić, pracować, wykonywać, używać

5. Zgodnie ze słowem* przymierza**, które zawarłem z wami, gdy wychodziliście3318 z Egiptu4714; mój Duch7307 stoi*** wśród8432 was, nie bójcie się.* lub: słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odcinać, ścinać, krajać, zawierać przymierze; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, trwać, służyć

6. Bo3588 tak mówi559 JHWH Zastępów6635: Ja jeszcze raz259, i to1931 za małą4592* chwilę, potrząsnę** niebiosami*** i ziemią776, morzem3220 i suchym lądem2724;Wj 40,34* lub: trochę, ledwie; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować trzęsienie się, skakanie; *** por. Ag 1,10 przypis *

7. I potrząsnę7493 wszystkie3605 te narody*|A, i przyjdą935|P do Upragnionego**|S wszystkie3605 narody1471, i napełnię ten dom1104 chwałą5315, mówi559 JHWH Zastępów6635.* hebr.: goim - poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; A rodzajnik określony; P liczba mnoga; ** lub: pragnienie, to, co jest godne pożądania, miły, drogi, rzecz kosztowna, przyjdą do Pożądanego ... por. Biblia Gdańska, KULᴷ pragnienie narodów - King James Version, napłyną kosztowności Biblia Warszawska EIB, Biblia Poznańska, LXX; S liczba pojedyncza

8. Moje jest srebro* i moje złoto2091 – oświadczenie5002 JHWH Zastępów6635.Iz 60,18; Mt 12,42* tj. srebro - funkcjonowało jako środek płatniczy - pieniądze

9. Większa* będzie1961 przyszła** chwała3519 tego domu1004, niż ta wcześniejsza7223, mówi559 JHWH Zastępów; i na miejscu4725 tym zostanie dany*** pokój**** – oświadczenie5002 JHWH Zastępów6635.Iz 2,2; Iz 60,4; Mi 5,4* lub: wielki, ogromny, głośny, starszy, wybitny; ** ten drugi, kolejny; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, przypisać, zezwolić, poświęcić, ustanawiać; **** hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność

10. Dwudziestego czwartego dnia, dziewiątego* miesiąca, drugiego roku panowania Dariusza1867, stało1961 się Słowo JHWH przez rękę413** Aggeusza2292 proroka5030, głoszące559:Jr 11,15* tj. miesiąc Kislew - 18 grudnia 520 r. p. Chr.; ** por. Ag 1,1 przypis ***

11. Tak3541 mówi559 JHWH Zastępów6635: Zapytaj*|IMP proszę4994 kapłanów** o to853 Prawo***, mówiąc559:Pwt 17,11; Oz 4,6; Ml 2,6* lub: dowiadywać się, wypytywać o, radzić się, szukać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** hebr.: kohen - kapłan - członek rodu Aarona z pokolenia Lewiego - Wj 28,1 Kpł 1,5.8 3,2, główny urzędnik, władca; *** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób

12. Gdyby ktoś376 niósł5375 poświęcone* mięso zawinięte w skraj** swojej szaty*** i dotknąłby5060 skrajem3671 swojej szaty899 chleba3899 lub czegoś gotowanego5138, lub wina3196, lub oliwy8081, lub jakiegokolwiek3605 pokarmu3978, czy staje się to poświęcone6942? I odpowiedzieli6030 kapłani3548, mówiąc559: Nie3808.Kpł 11,39; Kpł 22,4-6; Lb 19,11* hebr.: qodesz - świętość, oddzielenie, odrębność, l.mn. - ofiary wotywne; ** lub: róg, granica, skraj, skrzydła; *** lub: odzież, okrycie

13. Wtedy* powiedział559 Aggeusz: Jeśli ktoś będąc nieczysty** przez dotknięcie zwłok***, dotknąłby5060 się czegoś z tego wszystkiego, będzie to nieczyste2930? I odpowiedzieli6030 kapłani3548, mówiąc559: Będzie nieczyste2930.* dosłownie: i; ** tj. nieczysty (w sensie etycznym bądź rytualnym); *** dosłownie: duszy - tu i Kpł 21,11 Lb 6,6 19,11.13 - zwłoki

14. Wtedy w odpowiedzi, Aggeusz2292 rzekł: Tak też i ten2088 lud5971, i też ten naród1471|A przed moim obliczem6440 – oświadczenie5002 JHWH, i też wszelkie3605 dzieło4639 ich rąk3027, i to, co tam ofiarują* – jest to1931 nieczyste2931.Ezd 3,2-3A rodzajnik określony; * lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przywodzić blisko, złożyć ofiarę

15. A teraz6258 zastanówcie7760* się, proszę** w waszych sercach***: Od4480 tego dnia3117 i potem4605, przedtem2962 nim położono7760 kamień68 na kamieniu w świątyni**** JHWH;* dosłownie: przyłóżcie proszę swoje serca; ** lub: upraszam! błagam! o! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach); *** wnętrze, umysł, wola, sumienie; **** pałac, świątynia, przybytek

16. Czy nie było1961 tak, że gdy ktoś przyszedł935 do stogu* zboża z dwudziestu6242 miar, było1961 ich dziesięć6235; gdy przyszedł935 do kadzi**, aby naczerpać*** pięćdziesiąt2572 miar**** wina, było1961tylko dwadzieścia;* lub: sterty; ** tłoczni; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyciągać (na wierzch), czerpać (wodę), zbierać; **** dosłownie: tłocznia, koryto tu i Iz 63,3

17. Smagałem* was posuchą** zbóż i pleśnią***, a wszystkie3605 dzieła4639 waszych rąk3027 gradem1259; a nikt z was nie zawrócił do mnie**** – oświadczenie5002 JHWH.Ps 105,32-33* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, szturchać, bić, biczować, ujarzmiać; ** lub: coś zniszczonego, zwarzonego, gorąco (ziarna wyschłe z powodu wczesnego wschodniego wiatru - 2Krl 19,26; *** lub: bladość, zsinienie, rdza, pleśń - Pwt 28,22 1Krl 8,37 Am 4,9; **** lub: a nie było was dla mnie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

18. Zastanówcie7760* się, proszę4994 w waszych sercach3824: Od tego dnia3117 i potem4605, od dnia3117 dwudziestego czwartego miesiąca dziewiątego** od dnia***, w którym został posadowiony**** fundament świątyni1964***** JHWH, zastanówcie7760 się w waszych sercach3824, mówię:Pwt 32,29; Ezd 3,2-3; Ag 1,5; Ag 1,7* dosłownie: przyłóżcie proszę swoje serca; ** tj. miesiąc Kislew - 18 grudnia 520 r. p. Chr.; *** tj. 3 miesiące wcześniej - 21 września 520 r. p. Chr.; **** dosłownie: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być założonym, być położonym; ***** por. w. 15 przypis ****

19. Czy jest jeszcze* ziarno2233 w spichlerzu4035**? A jeszcze krzew winorośli1612, figowiec8384, drzewo6086 granatu7416, drzewo6086 oliwne2132 nie zaowocowały***; lecz od tego dnia3117 będę błogosławił1288.Za 8,9-13* lub: czy jest już ... EIBᴷ; ** magazyn, spichlerz - tu i Iz 66,4, Ps 34,4; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dźwignąć, podnieść, nieść, LXX dosłownie: ukazać owoc

20. I stało1961 się Słowo JHWH ponownie8145* do Aggeusza2292 dwudziestego czwartego dnia tego miesiąca2320, głoszące**:* dosłownie: drugi (raz) - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mówić, nakazywać, zamierzać

21. Mów559|IMP do Zorobabela2216, namiestnika6354 Judei*, głosząc559: Ja potrząsnę** niebiosa*** i ziemię776;Ez 38,19-20; Ag 2,6-7IMP imperativus - tryb rozkazujący; * tj. terenu obejmującego ziemię plemion Judy i Beniamina, na płd. Kanaanu; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować trzęsienie się, skakanie; *** wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****

22. I przewrócę* trony** królestw4647, i zniszczę8045 siłę2392 królestw narodów1471; przewrócę2015 rydwan4818, i nim jadących7392, i padną3381 konie i jadący7392 na nich, każdy376 od miecza*** swojego brata251.Rdz 19,25; Am 4,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wywrócić, obalić, zmienić, przemienić,; ** lub: miejsce (honorowe), tron - metafora władza, potęga, godność; *** nóż

23. W tym dniu3117 – oświadczenie5002 JHWH Zastępów, wezmę3947 ciebie, Zorobabelu2216, synu1121 Szealtiela7597, mój sługo5650 – oświadczenie* JHWH, i uczynię7760 cię jako sygnet**; bo wybrałem997 ciebie – oświadczenie* JHWH Zastępów6635.Est 8,8; Jr 22,23-25; Mt 1,12-13* lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka); ** pieczęć, sygnet, pierścień z sygnetem - Rdz 38,18

Księga Zachariasza

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ]

Rozdział 1

1. W ósmym miesiącu2320 drugiego8147 roku Dariusza*** stało1961 się Słowo1697 JHWH do Zachariasza***, syna1121 Berechiasza****, syna Iddo***** proroka5030, mówiące559:2Krn 24,20; Ezd 4,24; Ezd 5,1; Ne 12,4; Za 7,1* tj. 2 miesiące po pierwszym wystąpieniu proroka Aggeusza - por. KULᴷ EIBᴷ; ** tj. listopad 520 r. p.n.e. - Dariusz Hystaspes panował w latach 522-486 p.n.e.; *** tj. „wspomniał JHWH”; **** „JHWH błogosławi”; ***** „Jego świadek”

2. JHWH bardzo się rozgniewał*** na waszych ojców.Za 8,14* hebraizm: rozgniewał się ... gniewem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być pełnym wściekłości, gniewu

3. Dlatego* powiedz559 im: Tak3541 mówi559 JHWH Zastępów**: Zawróćcie***|IMP do mnie – oświadczenie**** JHWH Zastępów – a ja zawrócę7725 do was, mówi559 JHWH Zastępów.* lub: z racji czegoś, w odniesieniu do, jeśli chodzi o; ** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odwracać się, wracać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1

4. Nie bądźcie1961 jak wasi ojcowie1, do których834 wołali* dawni7223 prorocy**, mówiąc559: Tak mówi559 JHWH Zastępów6635: Zawróćcie7725|IMP teraz*** ze swoich złych7451 dróg1870 i od waszych złych7451 czynów4611. Ale oni nie usłuchali**** ani nie zwracali na mnie uwagi7181, mówi559 JHWH.1Krn 24,19; 2Krn 30,7-8; Ps 78,8; Dn 9,6; Am 3,7; Za 7,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, głosić, przyzywać; ** dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi - por. ro’eh - widzący - 1Sm 9,9; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach); **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgodzić się, okazać posłuszeństwo, rozumieć, spełnić prośbę

5. Gdzie346 są wasi ojcowie1? A prorocy5030 – czy żyją2421 wiecznie*?Łk 16,24* lub: długotrwałość, odwieczność, starożytność, na zawsze

6. Doprawdy* moje słowa** i ustawy***, które834 rozkazałem6680 moim sługom5650 prorokom5030, czyż nie dosięgły**** waszych ojców1? I zawrócili7725, i powiedzieli559: Tak jak JHWH Zastępów6635 zamierzył***** uczynić6213 nam według naszych dróg****** i naszych czynów4611, tak nam uczynił6213.Jr 51,12; Lm 2,17; Za 8,14-15* lub: zaiste, z pewnością; ** mowa, czyny, rzecz, sprawa, przedsięwzięcie; *** akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - osiągnąć, być w stanie, zapewnić, przejąć, objąć; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zamyślił, zaplanował, zarządził; ****** hebr.: derek - tu: jako sposób życia - odległość, podróż, sposób, metafora bieg życia, charakter moralny

7. Dnia3117 dwudziestego czwartego, jedenastego miesiąca2320, to1931 jest miesiąca2320 Szebat*, w drugim roku** Dariusza***, Słowo1697 JHWH stało**** się do Zachariasza2148, syna1121 Berechiasza1296, syna1121 proroka5030 Iddo5714, mówiące559:Ezd 6,5; Za 7,1* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: „rózga” - styczeń bądź luty; ** tj. 15 lutego 519/520 p.n.e.; *** tj.: z perskiego „pan”; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać

8. Widziałem7200 w nocy3915, a oto2009 mąż376 jadący*|PAR na czerwonym** koniu5483, stanął5975 on1931 wśród996 mirtów***, które834 były w dolinie****, a za nim310 konie czerwone122, pstrokate***** i białe3836.Rdz 16,21; Wj 3,2; Wj 23,20; Lb 22,21; Obj 6,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dosiadający; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** hebr.: adom - czerwony, rumiany, czerwono-brązowy, krwistoczerwony; *** tj. krzew powszechnie porastający doliny; **** lub: wąwóz, niecka; ***** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: gniady, czerwonawy, śniady

9. I zapytałem*: Co4100 one** oznaczają, mój panie***? I anioł**** rozmawiający1696 ze mną413, odpowiedział* mi*****: Ja589 ci pokażę7200, co4100 one1992 oznaczają.Za 4,3* dosłownie: mówić; ** te, ci, tamci - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** hebr.: ’adon - pan, ktoś stanowczy, silny, władca; **** hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; ***** hebr.: bi - we mnie - EIBᴷ

10. I mąż* stojący5975 wśród996 mirtów1918 odpowiedział**, mówiąc559: To są ci, których JHWH posłał***, aby przemierzyli1980 ziemię776.* lub: mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - reagować, zaświadczać, odpowiadać jako świadek; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - puszczać, wysyłać, kierować, rozszerzać

11. I odpowiedzieli6030 aniołowi4397 JHWH stojącemu5975 wśród996 mirtów1918, mówiąc559: Przemierzyliśmy* ziemię776, a oto2009 cała3605 ziemia776 jest zamieszkała**|PAR i spokojna***.Joz 11,23; Sdz 5,31; Iz 14,7* lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - chodzić tu i tam, przemierzać; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, być ustawionym, pozostawać, mieć siedzibę; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być cichym, być spokojnym, być niezmąconym, żyć spokojnie, być bezczynnym

12. Wtedy* anioł4397 JHWH odpowiedział6030, mówiąc559*: JHWH Zastępów6635, jak długo4790 nie zlitujesz** się Ty859 nad Jerozolimą*** i nad miastami5892 Judy****, na które834 gniewasz***** się te2088 siedemdziesiąt lat8141?* dosłownie: i, a; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być miłosiernym, współczuć, litować się; *** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”; **** tj. „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - terytorium królestwa Judy obejmującym teren plemion Judy i Beniamina; ***** oburzasz

13. JHWH odpowiedział6030 aniołowi4397, który rozmawiał1696 ze mną* słowami1697 dobrymi**, słowami1697 pociechy***.Iz 40,2; Jr 29,10* por. w. 9 przypis *****; ** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość; *** współczucie, litość tu i Iz 57,18 Oz 11,8

14. I anioł, który rozmawiał1696 ze mną, powiedział559: Wołaj*|IMP i mów559: Tak mówi559 JHWH Zastępów6635: Jestem zazdrosny** o Jerozolimę i o Syjon*** wielką1419 żarliwością****.Wj 20,5; Wj 34,14* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, głosić, przyzywać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być zazdrosnym, być zawistnym, być gorliwym, pobudzać do zazdrosnego gniewu; *** tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7 wzgórza świątyni - Ps 9,11 większych terenów Judy? - Ps 69,35; **** lub: zapał, zawiść, zazdrość, namiętność

15. I ja589 gniewam* się bardzo1419 na te pyszne** narody1471, które834 – gdy ja589 trochę4592 się gniewałem7107 – wspomagały zło***.Iz 34,2; Na 1,2* hebraizm: gniewam się Ja wielkim gniewem; ** lub: nieprzejmujący się, beztroski, swawolny, butny; *** lub: pomagały do złego - KULᴷ, udręka, niedola, krzywda

16. Dlatego3651 tak3541 mówi559 JHWH: Zwróciłem7725 się ku Jerozolimie3389 z miłosierdziem*, mój dom1002 zostanie w niej zbudowany1129 – oświadczenie5002 JHWH Zastępów6635, i sznur6961 zostanie rozciągnięty** nad Jerozolimą3389.2Krl 21,13; Iz 28,17; Iz 34,11; Lm 2,8; Ez 40,3; Am 7,17* lub: współczucie, litość, łono (wnętrze?), powrócę do Jerozolimy w miłosierdziu - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** idiom: Jerozolima zostanie zmierzona - (odbudowana zgodnie z planem)

17. Wołaj7121|IMP jeszcze*: Tak mówi559 JHWH Zastępów6635: Moje miasta5892 jeszcze5750 będą opływać** dobrem***, JHWH jeszcze5750 pocieszy5162 Syjon6726 i jeszcze5750 wybierze977 Jerozolimę3389.2Krn 6,6; Iz 40,1; Za 2,12IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: znowu, nadal, poza tym; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - płynąć, lać się, wylewać, przelewać się; *** rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność

18. I podniosłem5375 swoje oczy5869, i patrzyłem7200, a oto2009* cztery rogi7161**.Ez 43,15; Ez 43,20* lub: oto, czy, spójrz - partykuła wskaz; ** tj. symbol siły militarnej

19. I zapytałem* anioła4397, który rozmawiał1696 ze mną**: Co one oznaczają? I powiedział559 do mnie413: To są rogi7161, które834 rozproszyły*** Judę3063, Izraela**** i Jerozolimę3389.Jr 48,25* dosłownie: i powiedziałem; ** por. w. 9 przypis *****; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozrzucić, rozproszyć, przewiewać, przesiewać; **** hebr.: jisra’el - „ten, który zmagał się z Bogiem” - Rdz 32,28

20. I JHWH ukazał* mi czterech kowali**.Wj 28,11; 2Krl 12,12* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wpatrywanie się w, oglądać; ** tj. rzemieślnik pracujący w drewnie lub w metalu

21. I zapytałem559*: Co4100 oni przyszli935 czynić6213? I odpowiedział559: To428 są rogi7161, które834 rozproszyły2219 Judę, tak że nikt** nie podniósł swojej głowy***. A ci428 przyszli935, aby je przestraszyć**** i strącić rogi7161 tych narodów1471, które podniosły5375 swój róg7161|S przeciwko413 ziemi776 Judy3063, aby ją rozproszyć2219.Pwt 33,17; Iz 54,14* dosłownie: mówić; ** idiom: jak usta człowieka - Kpł 25,52 - por. Word Biblical Commentary; *** metafora: podniesiona głowa symbolizująca odwagę, śmiałość i ufność - Łk 21,28; **** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować drżenie, rozpędzić w popłochu; S liczba pojedyncza

↑↑

Rozdział 2

1. I ponownie podniosłem5375 swoje oczy5869, i zobaczyłem7200, a oto2009 mężczyzna376, w którego ręce3027 był sznur* mierniczy4060.* lub: sznur, lina, obszar - myśl nawiązuje do rzucania losów sznurem jako sposobu przydzielenia dziedzictwa - por. Ps 78,55 przypis ** lub ustalonej reguły postępowania - 2Krl 21,13 Iz 28,17 Lm 2,8

2. I powiedziałem559: Dokąd575 ty859 idziesz1980? Odpowiedział559 mi413: Idę zmierzyć4058 Jerozolimę3389, by zobaczyć7200, jaka jest jej szerokość* i jaka jest jej długość753.Ez 40,1-4; Ef 3,18; Obj 21,15-16* lub: grubość, rozległość

3. I oto2009 anioł4397, który rozmawiał1696 ze mną* wystąpił3318**|PAR; i inny312 anioł4397 wystąpił3318, by się z nim spotkać***.* por. Za 1,9 przypis *****; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wychodzić, iść naprzód, podążać do (bądź w kierunku) czegoś, odchodzić; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** wyjść, stanąć naprzeciw (infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika) - Rdz 19,1

4. I powiedział559 do niego413: Biegnij7323|IMP, mów1696|IMP do tego młodzieńca*: Jerozolima będzie zamieszkana** jak miasta bez murów*** z powodu mnóstwa7230 ludzi120|S i bydła929|S w niej.Iz 49,19; Jr 31,27; Ez 36,11IMP imperativus - tryb rozkazujący; * hebr.: na’ar - chłopiec, młodzieniec, sługa, służący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ustawionym, pozostawać, zostawać, mieć siedzibę; *** lub: (na) otwartej przestrzeni - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek otwarty obszar, osada, nieogrodzona wieś, szczere pole - tu i Est 9,19 Ez 38,11; S liczba pojedyncza

5. A ja589 – oświadczenie* JHWH – będę1961 dla niej murem** ognia784 dokoła5439 i będę dla jej chwały*** pośród8432 niej.Iz 26,1* lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1; ** lub: ścianą; *** splendor, majestat, duma, godność

6. Biada*, biada! Uciekajcie**|IMP z kraju*** Północy6828 – oświadczenie5002 JHWH – bo3588 jak cztery wiatry**** niebios8064|P, rozproszyłem6556 was – oświadczenie5002 JHWH.Jr 6,22; Jr 10,22* lub: ach! niestety! o! biada!; ** dosłownie: i uciekajcie; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** hebr.: erec - grunt, gleba, powierzchnia, kraj, ziemia, obszar; **** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; P liczba mnoga

7. Biada1945! Syjonie*, zostań wyzwolona**|IMP, mieszkanko3427 córki*** Babilonu****.* por. Za 1,14 przypis ***; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyślizgnąć się, uciec, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - ratuj się; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** dziewczyna, synowa, siostra, wnuczka, młoda kobieta, krewna; **** tj. „zamieszanie, pomieszanie” - miasto nad Eufratem

8. Bo3588 tak3541 mówi559 JHWH Zastępów6635 – który posłał7971 mnie za* swoją chwałą** do413 tych narodów1471, które was ograbiają7997 – bo kto was dotyka5060, dotyka5060 źrenicy*** Jego oka5869;* lub: z tyłu, po, (podążać) za - 2Sm 2,20; ** por. w. 5 przypis ***; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: gałka oczna, źrenica

9. Bo oto2005 ja potrząsnę* moją ręką3027 przeciwko5921 nim i staną1961 się łupem** dla swoich sług5660. I poznacie***, że JHWH Zastępów6635 mnie posłał****.Iz 11,15* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wymachiwać, poruszać do tyłu i do przodu - Wj 29,24; ** lub: zdobycz, zysk, łup; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wiedzieć, znać, poznawać; **** por. 1,10 przypis ***

10. Wiwatuj*|IMP i raduj**|IMP się, córko1323 Syjonu6726, bo oto2005 przyjdę935 i zamieszkam7931 pośród8432 ciebie – oświadczenie5002 JHWH.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydawać okrzyk (radości, uniesienia), wołać głośno; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć

11. I wiele7227 narodów1471 zostanie przyłączonych*|KN w tym dniu3117 do JHWH i będą** mi*** za lud****; i zamieszkam7931 pośród8432 ciebie i poznasz3045, że JHWH Zastępów6635 posłał7971 mnie do ciebie.Ps 47,9; Iz 42,6; Mi 4,2* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - przywiązać się do; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, trwać, istnieć, nastać; *** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - dla mnie ...; **** lub: naród, lud, lud uzbrojony - Sdz 20,10

12. I posiądzie* JHWH Judę3063 – dział** swój w ziemi127 świętej*** – i ponownie5750 wybierze977 Jerozolimę3389.2Krn 6,6; Za 1,17; Za 3,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - objąć w posiadanie, odziedziczyć, otrzymać w posiadanie, podzielić kraj do objęcia w posiadanie; ** dział, udział, część, terytorium, obszar, mienie; *** hebr.: qodesz - świętość, oddzielenie, l.mn. - ofiary wotywne

13. Niech umilknie* wszelkie3605 ciało1320** przed obliczem6440 JHWH! Bo3588 On wyruszy*** ze swojego miejsca**** świętego6944.* lub: wykrzyknik - być cicho, uciszyć, uspokoić; ** idiom: każdy człowiek; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać pobudzonym, wyruszyć, Biblia Gdańska, Biblia Brzeska - ocuci; **** lub: mieszkanie, domostwo Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - ze swej świętej siedziby

↑↑

Rozdział 3

1. I pokazał7200 mi Jozuego*, arcykapłana**, stojącego5975 przed6440 aniołem4397 JHWH, i szatana*** stojącego5975 po jego prawicy3225, aby mu się sprzeciwiać****.Hi 1,6; Obj 12,10* tj. „JHWH jest zbawieniem” - Ne 12,10; ** dosłownie: wielki, starszy, wybitny kapłan; *** przeciwnik, ten, kto się opiera; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przeciwnikiem bądź zachowywać się jak przeciwnik, opierać się, przeciwstawiać się - tu i Ps 38,20 109,4.20.29

2. I powiedział559 JHWH do szatana7854: Upomina* cię JHWH, szatanie7854! Upomina1605 cię JHWH, Ten który wybiera977 Jerozolimę3389. Czyż ten2088** nie3808 jest polanem*** wyrwanym5337 z ognia784?Pwt 4,20; Am 4,11* lub: ganić, napominać, psuć, KULᴷ - nastawać na, grozić stąd: wywierać presję, zmuszać do milczenia; ** domyślnie o Jozuem; *** lub: kawałek drewna, głownia, pochodnia, żagiew

3. A Jozue był1961 ubrany3847 w brudne*|HAP szaty** i stał5975 przed aniołem***.Pwt 23,13; Iz 4,4; Iz 64,6; Flp 3,1-9* tj. zabrudzone ludzkimi odchodami (?) - por. EIBᴷ, A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament - (Brown - Driver - Briggs); HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** tj. szata żałobna - 2Sm 14,2 szata ceremonialna - Wj 28,2 jako wór pokutny - Ez 27,20 strój wdów - Rdz 38,14; *** hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł

4. I odezwał6030 się, i powiedział559 do stojących5975 przed jego obliczem6440, mówiąc559: Zdejmijcie*|IMP z niego te brudne6674 szaty899. I powiedział559: Patrz7200|IMP, zdjąłem5674 z ciebie twoją nieprawość** i ubrałem3847 cię w odświętne szaty***.Rdz 3,21; 2Sm 24,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - usunąć, zabrać, odsunąć, odłożyć, odwołać, odrzucić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość; *** szczególnie delikatne białe szaty - Iz 3,22

5. I powiedziałem559: Niech włożą7760 mu na głowę7218 czysty2889 zawój*. Włożyli7760 więc czysty2889 zawój6797 na jego głowę7218 i ubrali3847 go w odświętne szaty4928, a anioł4397 JHWH stał** obok.Wj 28,36-38* lub: turban, przybranie głowy, diadem - Hi 29,14 Iz 3,23 62,3; ** lub: być prostym, zajmować stanowisko, być sługą, trwać

6. I oświadczył* anioł JHWH Jozuemu3091, mówiąc559:1Krl 21,10; Hi 29,11; Jr 32,44* lub: składać świadectwo, stwierdzać uroczyście, napominać

7. Tak mówi559 JHWH Zastępów6635: Jeśli518 będziesz chodził1980 moimi drogami* i jeśli518 będziesz strzegł** mojego urzędu***, to także1571 ty będziesz sądził**** mój dom1004 i także1571 ty będziesz strzegł8104 moich dziedzińców2691, dam5414 ci się poruszać***** pomiędzy996 tymi428, którzy tu stoją5975.Rdz 26,5; Wj 12,6* tu: o sposobie życia - por. Za 1,6 przypis ******; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - patrzeć na, świętować, strzec, mieć pieczę nad; *** urząd, funkcja, zadanie, polecenie, czuwanie, straż; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pełnić funkcję sędziego; ***** lub: przejście - Ez 42,4, droga przebyta piechotą, przestrzeń

8. Słuchaj*|IMP więc teraz**, Jozue3091, arcykapłanie***, ty859 i twoi towarzysze****, którzy siedzą3427 przed6440 tobą. Bo oni są ludźmi376 zapowiedzi*****, gdyż3588 oto2005 sprowadzam935 swojego sługę5650 – Latorośl******.Iz 4,2; Jr 23,5; Za 13,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgodzić się, okazać posłuszeństwo, rozumieć, spełnić prośbę; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach); *** por. Za 3,1 przypis **; **** przyjaciel, bliski; ***** lub: dziw, znak, cud; ****** młody pęd

9. Bo oto2009 ten kamień68, który834 położony* jest przed6440 Jozuem3091 – na tym jednym259 kamieniu siedmioro7651 oczu** – oto ja wyryję*** na nim ryt**** – oświadczenie5002 JHWH Zastępów6635 – i usunę4185 nieprawość***** tej ziemi776 w jednym259 dniu3117.Za 4,10; Obj 5,6* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać, poświęcić, ofiarować, powodować, postawić; ** lub: źródło, powierzchnia kamienia - EIBᴷ; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - rozpinać, otwierać, kopać bruzdy; **** rzeźbienie; ***** w. 4 przypis **

10. W tym dniu3117 – oświadczenie5002 JHWH Zastępów6635 – każdy376 zaprosi* swojego bliźniego**, by usiąść pod winoroślą1612 i pod figowcem8384***.Mi 4,4* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, głosić, przyzywać; ** lub: przyjaciel, towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi, inny; *** obraz powodzenia i obfitości dóbr ludu Bożego - 1Krl 4,25 Za 8,4-8

↑↑

Rozdział 4

1. I powrócił7725 anioł4397, który rozmawiał1696 ze mną, i obudził* mnie, jak kogoś** kto834 ma zostać obudzony5782|KN ze snu8142.Dz 12,7* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pobudzić, rozniecić, okazywać podniecenie; ** lub: mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

2. I powiedział559 do mnie: Co ty859 widzisz*? Odpowiedziałem559**: Spojrzałem7200, a oto2009 świecznik*** cały3605 ze złota2091, a na5921 jego szczycie7218 czasza****, na nim siedem7651 jego lamp5216, siedem i siedem rurek***** do tych siedmiu lamp, które są na jego szczycie7218;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwrócić uwagę, dostrzec, zaobserwować, mieć wgląd; ** tu: qere, wg ketiv - odpowiedział; *** hebr.: menoraʰ - Wj 25,31; **** lub: źródło, misa; ***** odlew z metalu, tu i 2Krn 4,3 - być może chodzi o zwężenie brzegu lampki oliwnej - por. KUKᴷ

3. I dwa8147 drzewa oliwne2132 obok niego*, jedno** po prawej3225 stronie czaszy1543 i jedno259 po jej lewej8040 stronie.Obj 11,3-4* lub: nad nim - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** hebr.: echad - jeden, każdy, pewien, jakiś, jeden raz, raz na zawsze, jeden... drugi/kolejny - wyraz oddaje ideę jedności zbiorowej np. kiść winogron, jeden oddział

4. I odpowiedziałem6030, i rzekłem559 do anioła, który rozmawiał1696 ze mną, mówiąc559: Co4100 to428 oznacza, mój panie*?Ps 8,1* hebr.: ’adon - pan, ktoś stanowczy, silny, władca

5. Anioł4397, który rozmawiał1696 ze mną, odpowiedział6030 i rzekł559 do mnie: Czy nie3808 wiesz*, co oznaczają te428|P rzeczy? I odpowiedziałem559: Nie3808, mój panie113.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, poznawać, uznać, rozważać, wiedzieć; P liczba mnoga

6. Wtedy* odpowiedział6030 mi, mówiąc559: Takie2088 jest Słowo** JHWH do Zorobabela***: Nie w wojsku****, nie w sile3581, lecz w moim Duchu***** – oświadczenie5002 JHWH Zastępów6635.Oz 1,7; Ag 2,4-5* dosłownie: i ...; ** lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; *** tj. „zasiany w Babilonie” - wnuk króla Jojakina - 1Krn 3,19; **** lub: moc, bogactwo, skuteczność, własność, kompetencja; ***** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Za 2,6

7. Kim4310 ty859 jesteś, góro2022 wielka1419? Przed obliczem6440 Zorobabela2216 staniesz się równiną*. Wyprowadzi** on szczytowy*** kamień68 z okrzykami****: Łaska*****, łaska2580 dla niej******!Iz 40,4; Mt 17,20; Mt 21,21; 1Kor 13,2* lub: płaskowyż, równa droga, metafora prawość, uczciwość; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować pójście bądź wyjście, wywieść, wyzwolić; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: kamień nagrobny, najwyżej położony kamień; **** lub: hałas, zgiełk - Hi 36,29 39,7 Iz 22,2; ***** przychylność, urok, elegancja, uznanie; ****** dla niej - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - świątyni (?)

8. I stało* się Słowo1697 JHWH do mnie, mówiące559:Za 1,1; Za 1,7; Za 6,9; Za 7,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, nastać - Rdz 1,2

9. Ręce Zorobabela3248 położyły fundamenty3248 tego domu*, jego ręce3027 go dokończą**; i poznasz3045, że JHWH Zastępów6635 posłał*** mnie do was.Ezd 3,8-11; Ezd 5,16* tu: o świątyni - rodzina, ród, domownicy, miejsce zamieszkania, zbiornik, w środku; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odciąć, oddzielić, skończyć, dokonać; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - puszczać, kierować, rozszerzać, wysyłać

10. Bo3588 kto4310 wzgardził937 dniem3117 małych6996 początków? I będą się radować*, i zobaczą7200 kamień68**|A, pion***|A w ręku3027 Zorobabela2216. Te428 siedem**** to oczy5869 JHWH, przebiegają*****|PAR one1992 całą3605 ziemię776.2Krn 16,9; Ps 34,15; Prz 15,3; Am 9,8; Za 3,9; 1P 3,12* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; ** por w. 7 przypis ***; A rodzajnik określony; *** lub: stop, cyna, odpady żużlowe - Lb 31,22 Iz 1,25 - tu o cynowej tabliczce z napisem dedykacyjnym (?) - EIBᴷ, KULᴷ; **** domyślnie lamp z w. 2; ***** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - chodzić tam i z powrotem, iść z zapałem bądź szybko; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

11. I odezwałem* się, i powiedziałem559 do niego413: Co4100 oznaczają te428 dwa2132|A drzewa oliwne2132 po prawej3225 i po lewej8040 stronie świecznika4501?* dosłownie: odpowiedziałem; A rodzajnik określony

12. I odezwałem* się, i drugi8145 raz powiedziałem559 do niego: Co4100 oznaczają te dwie8147 gałązki** oliwne2132, które834 przez*** dwie złote2091 rurki6804|HAP wypuszczają**** z siebie złocistą2091***** oliwę?* por. w. 11 przypis *; ** dosłownie: płynący strumień, kłos; *** dosłownie: przez rękę - hebr.: be jad; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wypróżniać, trzymać pustym; ***** wydają z siebie złoto - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski, metafora opis wypływu oliwy (?)

13. I on powiedział559: Czy nie wiesz7200, co teP rzeczy oznaczają? Odpowiedziałem559: Nie3808, mój panie113.P liczba mnoga

14. Wtedy* powiedział559 do mnie, mówiąc559: To są dwaj pomazańcy**, którzy stoją*** przy5921 PANU113 całej3605 ziemi776.* dosłownie: i powiedział; ** idiom: synowie świeżej, czystej oliwy - symboliczne przedstawienie idei obfitości (?) - Iz 5,1 - por. KULᴷ; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zajmować stanowisko, służyć, trwać, wytrzymać

↑↑

Rozdział 5

1. I odwróciłem7725 się, a gdy podniosłem5375 swój wzrok*|S i spojrzałem7200 – a oto2009 unoszący****** się zwój4039***.Ez 2,9-10; Obj 5,1; Obj 10,2* dosłownie: oko - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; S liczba pojedyncza; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - latać; **** tu: sugestia szybko nadchodzącego sądu; *** por. gr. biblos - Mk 12,26 przypis *

2. I powiedział559 do mnie: Co4100 widzisz7200? A ja859 odpowiedziałem559: Widzę7200 unoszący5774 się zwój4039, jego długość753 dwadzieścia łokci*, a jego szerokość7341 dziesięć łokci520.* dosł.: przedramię, trzpień (skrzydła drzwi) - Iz 6,4 łokieć 1 łokieć to około 45 cm u Ez 52 cm - stąd wymiary około 9 m na 4,5 m - rozwinięty zwój odpowiada wymiarom przedsionka świątyni Salomona - 1Krl 6,3 i miejsca Świętego - Wj 26,15-25 - EIBᴷ, KULᴷ

3. I powiedział559 do mnie: To2063 klątwa*, wznosząca** się ponad5921 obliczem6440 całej3605 tejA ziemi776. Bo3588 każdy3605, kto kradnie***, od tego2088**** czasu nie pozostanie zgodnie3644 z nią bez kary***** i każdy3605, kto fałszywie przysięga7650, od tego2088 czasu nie pozostanie zgodnie3644 z nią bez kary5352.* lub: przekleństwo, przysięga, ślub - por. hebr. me’eraʰ - Pwt 28,20; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wyjść, wyruszyć, latać tam i z powrotem - Rdz 8,7; A rodzajnik określony; *** dosłownie: kradnący; **** lub: z jednej ... z drugiej - por. Wj 17,12 - tu o zwoju spisanym z dwóch stron - KULᴷ; ***** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać oczyszczonym, być wolnym od winy, pozostać bezkarnym - 1Sm 26,9, być spustoszonym - o mieście - Iz 3,26 EIB - rozliczony

4. I sprawiłem, że wyszła*** – oświadczenie5002 JHWH Zastępów6635 – i wejdzie935 do domu1004 złodzieja1590 i do domu1004 tego, kto fałszywie8267 przysięga7650 na*** moje imię****. Pozostanie3885 pośród8432 jego domu1004 i zniszczy3615 go – z jego belkami6086 i jego kamieniami68*****.Ps 147,15; Iz 55,11* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować pójście lub wyjście, wyzwolić, wywieść; ** domyślnie o klątwie; *** w moje imię - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** imię - reprezentuje charakter i autorytet Boga; ***** tu: o konstrukcji budynku

5. I wyszedł3318 anioł4397, który ze mną rozmawiał1696, i powiedział559 do mnie413: Podnieś5375|IMP teraz* swoje oczy5869** i zobacz|IMP, cóż4100 to2083 wychodzi3318.Za 1,9; Za 1,14; Za 1,19; Za 2,3; Za 4,5IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: O! upraszam! błagam! - por. Za 1,4 przypis ***; ** por. w. 1 przypis *

6. I powiedziałem559: Cóż4100 to? A on1931 odpowiedział559: To2063, co wychodzi3318, to efa*|A. I powiedział559: To ich wygląd5869**|P po całej3605 tej ziemi776|A.Wj 13,36; Kpł 5,11; Kpł 6,20; Lb 5,15* tj. jednostka miary ciał sypkich w okresie asyryjskim ok. 13,4 l, rabini określają jako - 20,12 l, w okresie babilońskim - 24,12 l, ogólnie - ok. 36 l, tu o naczyniu tej pojemności - KULᴷ; A rodzajnik określony; ** dosłownie: to ich oczy - idom: tę wszyscy widzą po całej ziemi - WBCᴷ inni za LXX - nieprawość; P liczba mnoga

7. A oto2009 została podniesiona5375|KN pokrywa* ołowiana**, a tam2063 jakaś*** kobieta802 siedzi3427 w środku8432 efy374.Jr 44,17; Oz 9,15; Obj 17,1KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * hebr.: kikkar - coś okrągłego, talent, krążek z ołowiu, ze złota; ** lub: ciężarek; *** hebr. echad - ktoś, jeden - Za 4,3 przypis **

8. I anioł4397 powiedział559: To2063 bezbożność*. I wrzucił7993 ją853 do413 środka8432, wrzucił7993 też** na jej otwór*** ołowiany5777 odważnik****.* lub: niegodziwość, wina, niegodziwy czyn, wykroczenie - Pwt 9,4; ** dosłownie: i, a; *** lub: usta, kraniec, ujście, szczelina; **** lub: kamień Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - i rzucił kamień na jej usta

9. I podniosłem5375 swój wzrok*, i spojrzałem7200, a oto2009 wyszły3318 dwie kobiety802 mające wiatr** w ich skrzydłach3671, a oto2009 miały one skrzydła3671 jak skrzydła3671 bociana***. I podniosły5375 efę między ziemią776 a niebiosami****.* por. w 1 przypis *; ** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; *** lub: czapla, wędrowny ptak - zaliczany do nieczystych - Kpł 11,19; **** por. Za 6,5 przypis ***

10. I powiedziałem559 do413 anioła4397, któryrozmawiał ze mną: Dokąd one niosą1980 tę efę?

11. I powiedział559 do mnie: By zbudować* dla niej dom1004 w ziemi776 Szinear**; a gdy będzie gotowy***, umieszczą3240 ją tam8033 na cokole****.Rdz 10,10; Iz 11,1; Dn 1,2* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odbudować; ** tj. „kraj dwóch rzek” - starożytna nazwa Babilonu bądź Chaldei; *** lub: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - zostać utwierdzonym, zostać zamocowanym; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: miejsce oparcia, podstawa

↑↑

Rozdział 6

1. I odwróciłem5375 się, i podniosłem5375 swój wzrok*, i spojrzałem7200; a oto2009 cztery702 rydwany** wychodziły3318 spomiędzy996 dwóch gór2022, a te góry2022 były górami2020 z miedzi***.Rdz 41,43; Wj 14,25; Wj 15,4* por. Za 5,1 przypis *; ** rydwan był używany nie tylko jako rydwan wojenny, lecz także jako środek transportu - 2Krl 5,21; *** lub: brąz - tj. stop miedzi z cyną - Rdz 4,22 lub mosiądz

2. W pierwszym rydwanie4818 były konie5483 czerwone*, w drugim rydwanie4818 – konie5483 czarne**;Obj 6,4-6* hebr.: adom - czerwony, rumiany, czerwony (brązowy), krwistoczerwony; ** lub: kare - Kpł 13,31 Pnp 1,5 5,11 Za 6,6

3. W trzecim rydwanie4818 – konie5483 białe3836, a w czwartym rydwanie4818 były konie5483 pstrokate* – silne**.Obj 6,2; Obj 19,11* lub: cętkowany, oznaczony - Rdz 31,10.12; ** lub: cielisty, łaciaty tu i w. 7 - dotyczy ostatniego konia lub wszystkich koni - EIBᴷ

4. I zapytałem6030, i powiedziałem559 do anioła4397, który rozmawiał1696 ze mną: Co4100 one* oznaczają, mój panie113?* dosłownie: te - tj. konie

5. I odpowiedział6030 anioł4397 mówiący559 do mnie413: To* są cztery duchy** niebios8064***, wychodzące3818, by4480 stawić****|INF się przed PANEM113 całej3605 ziemi776.Jr 49,36; Obj 7,1-3* dosłownie: te; ** por. Za 5,9 przypis **; *** wg myśli hebr. istniały trzy sfery nieba - por. 2Kor 12,2 przypis ****; **** lub: koniugacja czasownika - hitpael forma zwrotno-intensywna - umieścić, przedstawić się, ulokować, stać (wytrwale) na swoim miejscu - Wj 2,4 Hi 1,6 2,1 być w czyjejś służbie - por. KULᴷ, LXX, Vg; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

6. Ten rydwan przy którym834 są konie5483 czarne122, te wyruszają3818 do krainy* północnej6828, białe3836 wyruszają za nimi**, a pstrokate1261 wyruszają3818 do krainy776 Temanu***.* tj. ziemi Szinear (?) z Za 5,11 - por. też Za 2,6; ** lub: w tyle - tj. na zachód - por. Biblia Hebraica Stuttgartensia, później; *** tj. na południe - Joz 12,3

7. A teA silne* wyruszyły3818, rwały** się do biegu***, aby obejść*** ziemię776. I mówił559: Idźcie****|IMP i obejdźcie1980|IMP ziemię776! I obeszły1980 ziemię776.Hi 1,7A rodzajnik określony; * por. w. 3 przypis **; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, dążyć do czegoś, pragnąć, żądać; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - aby iść (infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika) - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek odchodzić, iść dalej, poruszać, oddalać się, żyć, metafora o sposobie życia; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - chodzić, zniknąć; IMP imperativus - tryb rozkazujący

8. I zawołał* do mnie413, i powiedział1696 do mnie413, mówiąc559: Patrz7200|IMP – te wyruszające do ziemi776 północnej, uspokoiły** mojego ducha*** w ziemi776 północnej6828.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wołać (na pomoc), krzyczeć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dać odpoczynek; *** por. Za 5,9 przypis **

9. I stało* się do mnie Słowo** JHWH, mówiące***:Za 4,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, mieć miejsce, zdarzyć się, nastać; ** lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa, słowo; *** dosłownie: aby mówić (infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika) również w. 8

10. Weź* dary od wygnańców**: od Cheldaja***, od Tobiasza**** i od Jedajasza*****, i idź935 w tym samym dniu3117, i wejdź935 do domu1004 Jozjasza******, syna Sofoniasza*******, do tych którzy834 przyszli935 z Babilonu894Za 2,6; Za 5,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wziąć do ręki, zabrać ze sobą, zdobyć, pojąć; ** dosłownie: od tego wygnańca - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, niewola; *** tj. „światowy” - Gessenius Hebrew and English Lexicon; **** „JHWH jest dobry”; ***** „JHWH poznał”; ****** „ten, którego JHWH uzdrawia”; ******* „ukryty przez JHWH”

11. I weź3947 srebro3701 i złoto2091, zrób6213 korony* i włóż** je na głowę Jozuego***, syna1121 Josadaka****, arcykapłana*****.Za 3,1* lub: wieniec - 2Sm 12,39, diadem, znak godności - Lm 5,16 tu: lm. vs w. 14 - być może okazała, podwójna korona - por. EIBᴷ; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - umieszczać, kłaść, ustanawiać, wyznaczać; *** tj. „JHWH jest zbawieniem”; **** „JHWH jest sprawiedliwy”; ***** dosłownie: wielki, starszy, wybitny kapłan

12. I powiedz559 do niego413, mówiąc559: To3541 mówi559 JHWH Zastępów*, mówiąc559: Oto2009 mąż**, imię8034 jego – Latorośl6780; i pod*** nim wyrośnie6779 i zbuduje1129 świątynię1964 JHWH.* hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; ** lub: mężczyzna, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy; *** spodnia część, miejsce, na którym się stoi - Rdz 1,7 - Biblia Gdańska z miejsca swego ... EIB - spod niego

13. I on1931 zbuduje1129 świątynię* JHWH, i on1931 wesprze** majestat***, i zasiądzie3427 i będzie rządził4910 na swoim tronie3678, i stanie1961 się kapłanem**** na swoim tronie3678, a plan***** pokoju****** będzie między******* nimi dwoma.1Krn 16,27; 1Krn 29,25; Ps 45,6; Ps 110,1-7; Dn 7,9-14; Hbr 1,3-13; Obj 5,6* lub: pałac, świątynia, przybytek; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podnieść, dźwigać, nieść, wspierać, podtrzymywać; *** lub: splendor, świetność, moc; **** hebr.: kohen - kapłan - członek rodu Aarona z pokolenia Lewiego - Wj 28,1 Kpł 1,5.8 3,2, główny urzędnik, władca; ***** lub: plan, rada, zamysł, akt decyzji; ****** hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność; ******* domyślnie między urzędami króla i kapłana

14. A te korony* będą dla Chelema**, Tobiasza2900, Jedajasza3048 i Chena***, syna1121 Sofoniasza6846, na pamiątkę**** w świątyni1964 JHWH.Kaz 1,1* por. w. 11 przypis *; ** tj. „siła lub sen”; *** tj. „przychylność, łaska”; **** lub: pomnik - Joz 4,7, zapis

15. I przyjdą935 z daleka*, i będą budować** w świątyni1964 JHWH, i poznacie***, że JHWH Zastępów6635 posłał7971 mnie do was413. A stanie1961 się to, jeśli518 pilnie**** będziecie słuchać**** głosu6963 JHWH, swojego Boga.Pwt 28,1* lub: oddalony, odległe kraje; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odbudowywać, zakładać; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, poznawać, uznać, rozważać, wiedzieć; **** hebraizm: jeśli słuchaniem będziecie słuchali - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek rozumieć, posłuchać, spełnić prośbę, okazać posłuszeństwo

↑↑

Rozdział 7

1. W czwartym roku8141* króla Dariusza1867 Słowo1696 JHWH stało1961 się do Zachariasza, czwartego dnia dziewiątego miesiąca, to jest w miesiącu** Kislew***.Ne 1,1* tj. 7 grudnia 518 r. p.n.e. - por. Za 1,1 przypis * - tj. 22 miesiące od pierwszej wizji; ** tj. nów, miesiąc (księżycowy), pierwszy dzień miesiąca, coś, co wydarza się, co miesiąc; *** tj. przełom listopada i grudnia - nazwa miesiąca zaczerpnięta z j. babilońskiego - KULᴷ

2. I posłał7971 Betel* Sar-Esera** i Regem-Meleka*** i jego ludzi582, by ubłagać****|INF oblicze6440 JHWH;Za 8,21-22* tj. „dom Boży” - por. Rdz 12,8 - dawniej miasto Luz - ośrodek kultu w Efraimie na granicy z Beniaminem - por. Am 3,14 tu być może jako pierwszy człon imienia Betel - Sar - Eser; ** tj. „przełożony skarbu”; *** „przyjaciel króla”; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - prosić, apelować, zmiękczać przez głaskanie, uspokajać, schlebiać, aby sobie uczynić łaskawym oblicze - por. KULᴷ, EIB; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika

3. I aby zapytać559 kapłanów, którzy834 byli w domu1004 JHWH Zastępów6635, a także413 proroków*, mówiąc559: Czy w piątym miesiącu2320 mam jeszcze płakać**, poświęcając*** się, jak to czyniłem6213 przez tyle4100 lat****?* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi - por. ro’eh - widzący - 1Sm 9,9; ** lub: opłakiwać, płakać (z żalu lub radości); *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - oddawać się, oddzielać, koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - pozostawać w świętym oddzieleniu, być nazyrejczykiem - Lb 6,2; **** tu: o żałobie po zburzeniu świątyni w dniu 14 września 586 p.n.e. - tj. 70 lat wcześniej - EIBᴷ

4. I stało1691 się do mnie Słowo1697 JHWH Zastępów6635, mówiące559*:* dosłownie: aby mówić - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

5. Powiedz559|IMP do całego3605 ludu5971 tej ziemi776* i do kapłanów3548: Gdy3588 pościliście** i zawodziliście5594 w piątym i siódmym*** miesiącu i to2088 siedemdziesiąt lat8141, czy rzeczywiście6684 pościliście6684 dla mnie****?IMP imperativus - tryb rozkazujący; * dotyczy wszystkich mieszkańców kraju - Kpł 20,1.4 ludność pozostawiona po uprowadzeniu do Babilonu - Ez 4,4; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - powstrzymywać się od pokarmów - jako akt adoracji lub prośby, wyraz żałoby po zmarłym - 1Sm 31,13, szukania woli Boga - Dz 13,1-5; *** tu: post nawiązujący do śmierci Gedaliasza ok. 581 r. - Jr 40,13 lub do Dnia Pojednania - Kpł 16,1-29 - por. też Za 8,18 i 2Krl 25,1; **** emfaza wskazująca, że posty te nie były nakazem Boga - KULᴷ

6. A gdy3588 jecie398 i pijecie8354, czy nie3808 dla siebie859* jecie398 i nie dla siebie859* pijecie8354?1Kor 10,31* lub: czy, to nie wy - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

7. Czy nie3808 są to853 słowa1697, którymi834 JHWH nawoływał* was przez** dawnych*** proroków5030, gdy jeszcze Jerozolima**** była1961 zamieszkana3427 i prosperująca*****, a także jej miasta5892 wokół5439 niej, również Negew****** i Szefela******* były zamieszkane3427?* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzyczeć, przyzywać, zapraszać; ** dosłownie: przez rękę - hebr.: be jad; *** lub: poprzednich, wcześniejszych, pierwszych (w czasie); **** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”; ***** lub: spokojny, swobodny, pomyślny, obfitujący; ****** tj. południowy kraj, południe, region na południu Judy; ******* tj. wąski obszar wzdłuż wybrzeża na płn. od Karmelu

8. I stało1961 się Słowo1697 JHWH do Zachariasza2148, mówiące559:Za 1,1; Za 1,7; Za 6,9; Za 8,1; Za 8,18

9. Tak* mówi559 JHWH Zastępów6635: Zasądzajcie**|IMP wyroki*** zgodne ze sprawiedliwością**** i okazujcie***** łaskawość****** i litość******* każdy376 wobec swojego brata251.Kpł 19,33* lub: to mówi; ** sądzić, rozstrzygać spór, sprawować sąd; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne; **** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność; ***** dosłownie: czyńcie; ****** lub: dobroć, łaskawość, wierność, życzliwość; ******* lub: współczucie, litość, łono (wnętrze?)

10. Nie408 uciskajcie* wdowy490 i sieroty3490, obcego** i ubogiego***. Niech nikt376 nie obmyśla**** zła7451 w swoich sercach3824 wobec swojego brata251.Pwt 14,29; Pwt 16,11; Mt 22,39; Jk 3,5-6* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - krzywdzić, wymuszać; ** hebr.: ger - przybysz, tymczasowy mieszkaniec bez praw dziedzicznych, chroniony obywatel, obcy, prozelita; *** biedny, udręczony, słaby, pokorny, skromny, nędzny; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - planować, wymyślać, uznać

11. Ale wzbraniali* się, aby słuchać**, raczej podali5414 nieugięte*** ramię3802 i uczynili stępiałym**** swoje uszy241, aby nie słyszeć8085.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odmawiać, odrzucać; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - buntować się, być upartym, być krnąbrnym, być nieposłusznym; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić ciężkim, uczynić obojętnym

12. I swe serce3820 uczynili7760 krzemieniem*, aby nie słuchać** Prawa*** i słów1697, które834 posyłał7971 JHWH Zastępów6635 przez swojego Ducha7307 ręką**** dawnych7223 proroków5030. I nastał1961 wielki1419 gniew***** od853 JHWH Zastępów6635.Ne 9,29; Iz 6,10; Jr 7,13; Jr 7,24* lub: cierń, diament, ostry kamień; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać posłuszeństwo; *** hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób; **** dosłownie: przez rękę - por. w. 7 przypis **; ***** lub: złość

13. I stanie1961 się tak834, że jak wołał*, a oni nie słuchali**, tak będą wołali7121, a nie wysłucham*** – mówi559 JHWH Zastępów6635.Iz 1,15; Jr 11,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wołać, krzyczeć, zapraszać, przyzywać; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazać posłuszeństwo; *** lub: nie usłyszę - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

14. I rozwieję* ich po5921 wszystkich3605 narodach1471, których834 nie znali3045, a ziemia776 taA została spustoszona8047 strong:H8074**, bez310 przechodzącego5674 i powracającego7725. I uczynili*** tę kosztowną**** ziemię776 pustkowiem8074.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - wywiać, porwać (o wichrze); A rodzajnik określony; ** lub: spustoszenie, nieużytki, groza, zdumienie koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być spustoszonym, być ogarniętym zgrozą; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kłaść, ustawiać, sprawić, że coś się stanie; **** lub: pragnienie, to, co jest godne pożądania, miły, drogi

↑↑

Rozdział 8

1. I stało1961 się do mnie Słowo1697 JHWH Zastępów6635, mówiące*:* aby mówić - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

2. Tak mówi559 JHWH Zastępów6635: Zapłonąłem* o Syjon** wielką1494 zazdrością*** i wielkim żarem2534**** zapłonąłem7065 o niego.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być gorliwym, pobudzać do zazdrosnego gniewu; ** por. w. 3, Za 1,14; *** lub: zapał, zawiść, namiętność; **** gniew

3. Tak mówi559 JHWH: Wróciłem7725 na Syjon* i zamieszkam7931 pośrodku8432 Jerozolimy3389; a Jerozolima3389 zostanie nazwana7121 Miastem5892 Wiernym**, a góra2022 JHWH Zastępów6635 – Górą2022 Świętą***.Iz 1,26* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7 wzgórza świątyni - Ps 9,11 większych terenów Judy? - Ps 69,35; ** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność; *** hebr.: qodesz - świętość, oddzielenie do konkretnego celu

4. Tak mówi559 JHWH Zastępów6635: Jeszcze* siadać3427 będą starcy2205 i staruszki2205 na placach** Jerozolimy3389, każdy376 z laską4938 w swoim ręku3027 z powodu4480 licznych*** dni3117.Iz 14,1; Iz 49,20; Iz 56,8; Jr 31,23; Jr 32,15; Jr 33,10-12; Jr 33,13* lub: ciągłość, trwałość, nadal, znowu; ** tj. przestronne bądź otwarte miejsce; *** lub: mnóstwo, obfitość, wielkość

5. A place7339 miasta5892 zostaną napełnione* bawiącymi7832 się na nich** chłopcami*** i dziewczętami****.Prz 3,2; Prz 9,10* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zadowolonym, zostać dokonanym, wypełnić; ** dosłownie: na placach; *** lub: dziecko, syn, potomstwo; **** panna - Rdz 34,4 Jl 3,3

6. Tak3541 mówi559 JHWH Zastępów6635: Jeśli w tych dniach3117 wyda się to niemożliwe* w oczach5869 resztki7611 tego ludu5971, czy to będzie też1571 niemożliwe6381 w moich oczach? – oświadczenie** JHWH Zastępów6635.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - nie być w czyjejś mocy, być trudnym do wykonania, zrozumienia, być cudownym, nadzwyczajnym, zdumiewającym; ** lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1

7. Tak3541 mówi559 JHWH Zastępów6635: Oto2009 ja* wybawię** mój lud z ziemi776 wschodu*** i z ziemi776 zachodu**** słońca8121.Iz 11,11; Iz 27,13; Jr 31,7-8* por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek i Biblia Warszawska; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić; *** tj. z Babilonu - por. Za 2,6, gdzie Babilon nazwany jest krajem północy z powodu atakowania Izraela z tego właśnie kierunku; **** tj. z Egiptu (?) - por. KULᴷ

8. I sprowadzę* ich853, i zamieszkają7931 pośrodku** Jerozolimy3389 i będą1961 moim ludem5971, a ja589 będę1961 ich Bogiem, w prawdzie*** i sprawiedliwości****.Za 13,9; Jr 30,22; Jr 31,1-33* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zgromadzić, sprawić coś; ** por. w. 3; *** wierność, pewność, wiarygodność - Za 7,9 przypis ****; **** prawość

9. Tak3541 mówi559 JHWH Zastępów: Niech umocnią* się wasze ręce3027, ręce słuchających** w tych428 dniach3117 słów1697, tych428 pochodzących z ust6310 proroków5030, którzy834 byli w dniu3117, kiedy położono*** fundament domu1004 JHWH Zastępów6635, aby świątynia1964 została odbudowana*********.Ezd 3,8; Ezd 5,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być silnym, wzmocnić się, przemóc, być niezłomnym; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zgodzić się, okazać posłuszeństwo, rozumieć; *** lub: koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być założonym, być położonym; **** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ugruntowanym, utrwalonym, wzmocnionym; ***** tj. rok 520

10. Bo3588 przed6640 tymi dniami3117 nie była1961 wynagrodzona* praca człowieka**|S i praca zwierzęcia929. Dla wychodzącego3318*** i wchodzącego935*** nie było pokoju7965 z powodu4480 wroga****. Bo***** ja skierowałem****** wszystkich3605 – każdego376 człowieka120|S, przeciw jego bliźniemu*******.Ag 1,6-11; Ag 2,16-18* lub: opłata za najem, zapłata, wynagrodzenie, opłata, myto; ** hebr.: adam; S liczba pojedyncza; *** hebraizm - każdy podróżujący - por. KULᴷ; **** lub: ciemiężyciel, nieprzyjaciel, niedola; ***** dosłownie: i ja; ****** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odprawić, wypuścić, wyzwolić, zesłać; ******* lub: przyjaciel, towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi, inny - tj. zesłałem karę wzajemnej niezgody - por. KULᴷ

11. Lecz ja589 teraz6258, nie tak jak za wcześniejszych* dni3117, będę dla resztki** tego2088 ludu5971 – oświadczenie5002 JHWH Zastępów.* lub: poprzedni, pierwszy w (czasie), przedtem, z początku; ** lub: pozostałość - Rdz 45,7 2Sm 14,7 Mi 2,12 Ag 1,12

12. Bo3588 zasiew2233 będzie rósł w pokoju*, winorośl1612 wyda5414 swój owoc6529, ziemia776 wyda5414 swoje plony2981, a także niebiosa8064|P udzielą** swojej rosy***|P, a to853 wszystko3605 dam resztce7611 tego428 ludu w dziedzictwo****.* hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność, przyjaźń; P liczba mnoga; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wytwarzać, dawać, ofiarować, poświęcić, ustanawiać; *** lub: nocne opary, lekki deszcz; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dać na własność

13. I stanie1961 się, że jak834 byliście1961 przekleństwem* wśród narodów**, domu1004 Judy3063 i domu1004 Izraela3478, tak3651 wybawię*** was i będziecie1961 błogosławieństwem****. Nie408 bójcie3372 się i niech się umocnią2388 wasze ręce3027.Rdz 12,2; Rt 4,11-12; Iz 19,24-25; So 3,20; Ag 2,19* lub: oszczerstwo, złorzeczenie, hańba, drwina - Jr 24,9; ** lub: poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić od problemów moralnych, dać zwycięstwo; **** hebr.: berakaʰ - błogosławieństwo, dar, poddanie, uległość - Rdz 12,2 Kpł 25,21 Pwt 11,26

14. Bo3588 tak* mówi559 JHWH Zastępów6635:Tak834 jak postanowiłem2161 sprowadzić na was nieszczęście**, gdy wasi ojcowie1 pobudzali mnie853 do gniewu7107, mówi559 JHWH Zastępów6635 – i nie3808 żałowałem*** tego;Rdz 40,20; Wj 16,20* lub: to mówi; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zadać ranę, wyrządzić krzywdę, traktować źle; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - ulitować się, żałować, smucić się, kajać się, przepraszać, pocieszać, odczuć ulgę, martwić się - Wj 13,17 Sdz 2,18

15. Tak3651 zawróciłem7725 i postanowiłem* w tych428 dniach3117 uczynić dobrze** Jerozolimie3389 i domowi1004 Judy3063. Nie bójcie*** się.Pwt 8,16; Jr 32,40-41; Ez 36,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wpaść na pomysł, wymyślić, zaplanować, rozważyć, zamierzyć; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ucieszyć, sprawić radość, czynić dobrze komuś, uczynić słusznie, uczynić coś dobrym bądź pięknym; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - lękać się, być przejętym bojaźnią, czcić, szanować

16. Te428 słowa*|A wprowadzajcie w czyn**: Mówcie1696 prawdę***, każdy376 swojemu bliźniemu7453, prawdę571 i prawo**** pokoju7965 stosujcie*****|IMP w waszych bramach******;* lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, słowo, sprawa; A rodzajnik określony; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pracować, wykonywać, używać, przygotować, składać ofiarę, świętować, doglądać czegoś, zarządzać, postanawiać; *** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność; **** lub: sąd, decyzja prawna, orzeczenie prawne; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rządzić, sądzić, rozstrzygać spór; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ****** por. Am 5,15 przypis ***

17. Niech nikt376 nie obmyśla* zła7453 w swoim sercu3820 przeciwko bliźniemu7453 i nie lubujcie się w fałszywej** przysiędze***, gdyż tego wszystkiego nienawidzę**** – oświadczenie5002 JHWH.Pwt 10,12; Kpł 5,4; Lb 30,2; Mt 22,39* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - planować, wymyślać, uznać - por. Za 7,10; ** lub: kłamstwo, oszustwo, rozczarowanie, podstęp, krzywda; *** lub: przekleństwo; **** nie być w stanie znieść

18. I stało1961 się do mnie Słowo1697 JHWH Zastępów6635, mówiące559:Za 1,1; Za 1,7; Za 6,9; Za 7,8; Za 8,1

19. Tak3541 mówi JHWH Zastępów6635: Post6685 w czwartym*, post6685 w piątym**, post6685 w siódmym** i post6685 w dziesiątym*** miesiącu stanie1961 się dla domu1004 Judy radością**** i weselem*****, i rozkosznym****** świętem4150. Miłujcie157|IMP i******* prawdę571, i pokój7965.* dotyczy postu upamiętniającego uczynienie wyłomu w murach Jerozolimy i jej zdobycie - por. 2Krl 25,3 Jr 39,2 52,6; ** por. Za 7,5 przypis **; *** dotyczy postu upamiętniającego rozpoczęcie oblężenia Jerozolimy przez Nebukadnesara - por. 2Krl 25,1 Jr 39,1; **** zadowolenie, wesele, radosne uniesienie; ***** pomyślny skutek, szczęśliwy obrót spraw, zadowolenie; ****** lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, zamożność, obfitość; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ******* hebr. waw - a, i, więc

20. Tak3541 mówi559 JHWH Zastępów: Jeszcze* będą przychodzić935 ludy** i mieszkańcy3427 wielu miast5892.* lub: znowu, nadal, poza tym; ** hebr.: ’am - naród, lud, lud uzbrojony - Sdz 20,10

21. I udadzą się1980 mieszkańcy jednego259 miasta do drugiego259, mówiąc559: Pójdźmy1980 ochoczo1980* przebłagać** oblicze6440 JHWH i szukać1245 JHWH Zastępów6635. Ja589 także1571 pójdę***.Iz 2,2; Jr 16,19* hebraizm: chodźmy chodzeniem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** być słabym, czuć się słabo, błagać, prosić, zaklinać; *** dotyczy osobistej decyzji proroka

22. I liczne7227 ludy*, i potężne6099 narody** przybędą935 szukać*** JHWH Zastępów w Jerozolimie3389 i przebłagać2470 oblicze6440 JHWH.Mi 4,1-3; Ml 1,11* hebr.: am’im; ** hebr.: go’im; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, dążyć do czegoś, pragnąć, żądać, wymagać, prosić

23. Tak3541 mówi559 JHWH Zastępów: W tych dniach3117 dziesięciu ludzi376 z wszystkich3605 narodów1471 i właściwych im języków3956 uchwyci* się skraju3671** szaty Judejczyka***, mówiąc559: Pójdziemy1980 z wami5973, bo usłyszeliśmy8085, że Bóg jest z wami5973.Iz 45,14* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - złapać, zatrzymać, utrzymać, wymóc na, wzmocnić; ** gest wyrażający gorącą prośbę - 1Sm 15,27; *** lub: Żyda

↑↑

Rozdział 9

1. Brzemię* Słowa1697 JHWH. W** ziemi776 Hadraku*** i Damaszku**** będzie miejsce Jego odpoczynku4496, gdyż ku JHWH skieruje się oko5869***** człowieka120 i wszystkie3605 plemiona****** Izraela3478;Rdz 15,2; 1Krl 11,24; Iz 7,8* hebr.: masa - ciężar, brzemię, ładunek, wypowiedź - słowo często rozpoczynające wypowiedź proroka - Iz 13,1 Jr 20,9; ** lub: hebr. be’erec - przeciw ziemi - por. KULᴷ; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: „mieszkanie” - miasto w Syrii; **** tj. „milczący jak tkacz włosiennic” - Am 3,12; ***** lub: bo oko JHWH (spoczywa) na człowieku - 2Krn 16,9 Jr 32,19, KULᴷ, EIBᴷ; ****** ród, berło

2. A także Hamat* wytyczy z nim granicę1379, Tyr** i Sydon***, bo jest bardzo mądry****.* tj. „twierdza” - miasto 73 km na płn. od Damaszku nad rzeką Orontes najdalej wysunięty punkt Izraela - por. Joz 13,5 - EIBᴷ; ** tj. „skała” - por. Ps 45,12 przypis *; *** „połów” starożytne miasto fenickie nad Morzem Śródziemnym na płn. od Tyru; **** lub: (są) bardzo mądre - LXX, EIBᴷ inni: jego mądrość (o Słowie) - KULᴷ

3. Bo* Tyr6865 zbudował1129 dla siebie fortyfikację**|S i nagromadził*** srebra3701 jak prochu6083, a złota2742 jak błota2916 na ulicach2351.* dosłownie: i; ** lub: pierścień oblężenia, oblężenie, okopy, fortyfikacje; S liczba pojedyncza; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - układać stertę, zebrać, układać w stos

4. Oto2009 PAN136 weźmie go w posiadanie* i wrzuci** w morze3220 jego potęgę***, a on**** zostanie strawiony398 przez ogień784.Iz 3,21; Ez 26,4; Ez 27,27* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować posiadanie bądź dziedziczenie, zubożyć; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, atakować, pokonywać; *** lub: skuteczność, moc, bogactwo; **** dosłownie: ona - Tyr - rodzaj żeński

5. Ujrzy7200|JUS to Aszkelon* i ulęknie3372 się, a Gaza** – mocno3966 skręcać2342 się będzie z bólu i Ekron***, bo zawstydzi**** się z powodu swojej nadziei4007. I zginie6 król4428 z Gazy831, a Aszkelon831 nie będzie zamieszkany3427.Am 1,8; Jr 47,1-7JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); * tj. „ogień niesławy”; ** hebr.: ’azzaʰ „silna” inna nazwa miasta Gazy; *** tj. „emigracja” bądź „wyrwany z korzeniami” - miasta Filistyńskie oprócz Ekronu, położone nad wybrzeżem Morza Śródziemnego; **** lub: być zawstydzonym, postępować haniebnie, zawstydzać

6. I mieszaniec* będzie mieszkał3427 w Aszdodzie**, i ukrócę3772 pychę*** Filistynów6430.* lub: dziecko z nieprawego łoża lub pochodzące z ras mieszanych tylko tu i Pwt 23,2; ** tj. „potężny” - duże miasto na wybrzeżu M. Śródziemnego; *** lub: wywyższenie, arogancja, buta, duma

7. I usunę5493 jego krew1818*|P z jego ust6310 i jego obrzydliwości** spomiędzy jego zębów6310. I także1571 on1931 zostanie pozostawiony7604 dla naszego Boga, i będzie1961 jak przyjaciel*** w Judzie3063, a Ekron6138 jak Jebusyta****.Rdz 36,15; Kpł 11,10; Pwt 29,17; Dn 11,31; Za 2,9* dotyczy: krwi spożywanych ofiar; P liczba mnoga; ** coś odrażającego, coś ohydnego, bożek - Pwt 29,19 1Krl 11,5 Oz 9,10 może dotyczyć ofiar z psów i myszy składanych przez Filistynów bożkom lub jedzenia wieprzowiny; *** lub: łagodny, przyjaciel, bliski, główny; **** tj. „potomkowie Jebusa” - być może przykład pokojowej egzystencji - por. Joz 15,63 lub pełni zwycięstwa 2Sm 5,6 1Krn 11,4

8. I rozłożę obóz2583 jako straż* dla mojego domu1004 przeciwko przechodzącemu5674 i powracającemu7725 tamtędy. I ponownie5750 nie przejdzie5674 przez** nich ciemiężca***. Bo teraz6258 ujrzałem7200 to moimi oczami5869.* lub: wojsko, gwardia, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - z wojskiem; ** dotyczy szlaku militarnego z Asyrii do Egiptu, gdzie ziemie Izraela leżały na nim w połowie drogi - KULᴷ; *** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - naciskać, popędzać, wymuszać

9. Raduj1523 się wielce3966, córko1323 Syjonu*! Wykrzykuj**|IMP, córko1323 Jerozolimy3389! Oto2009 twój Król4428 przychodzi935 do ciebie – sprawiedliwy6662 i zwycięski***. On1931 jest pokorny**** i siedzi7392|PAR na ośle2543, na oślęciu5895, źrebięciu***** oślicy860.Mt 21,1-10; Mk 11,1-10; Łk 19,40; J 12,12* tj. „twierdza” - słowo odnosi się do Jerozolimy - 2Sm 5,7 wzgórza świątyni - Ps 9,11 większych terenów Judy? - Ps 69,35; ** lub: wydawać okrzyk wojenny, dawać sygnał do wojny bądź wymarszu, krzyczeć triumfalnie (nad wrogami), wiwatować; IMP imperativus - tryb rozkazujący; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać uwolnionym, ocalonym, odnieść zwycięstwo; **** lub: udręczony, słaby, pokorny, skromny; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ***** hebr.: ben - syn, wnuk, dziecko, młode (o zwierzętach)

10. I zniszczę3772 rydwan7393 z Efraima* i konia5483 z Jerozolimy3389, i zostanie złamany3772 łuk7198 wojenny4421. I ogłosi1696 on pokój** narodom1471, a Jego władza4915 będzie sięgać od morza*** do morza i od rzeki**** aż po krańce657 ziemi776.Ps 72,8; Mi 7,12* tj. „podwójna sterta popiołu” bądź „będę podwójnie owocny” - drugi syn Józefa - Rdz 41,51-52 - tu obraz odnowy całego Izraela zarówno plemion płn. jak i Judy; ** hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność; *** często o M. Śródziemnym; **** z przyimkiem określenie - często o Eufracie - tu brak tego przyimka

11. Również1571 dzięki Tobie – przez krew1818 przymierza*** z Tobą – wypuściłem7971 Twoich więźniów*** z cysterny****, w której nie369 ma wody4325.Rdz 37,24; Jr 38,6; Hbr 10,29; Hbr 13,20* hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; ** lub: także ty przez krew ... Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** jeniec, niewolnik; **** lub: dół, studnia, cysterna wydrążona w skale - synonim grobu

12. Wróćcie7725|IMP do twierdzy1225|HAP, więźniowie615, mający nadzieję8615*. Już1571 dzień3117 dzisiejszy ogłasza**, że wynagrodzę*** tobie w dwójnasób****;Hi 42,10; Iz 61,7; Jr 16,19IMP imperativus - tryb rozkazujący; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; * lub: więźniowie nadziei - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, EIB; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - obwieszczać, oznajmiać, wyjaśniać, informować, donosić; *** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - płacić (zadośćuczynienie), powodować wracanie, pozwalać wrócić, odnawiać; **** lub: drugi, powtórzenie - stąd: powtórnie wrócę tobie - EIBᴷ

13. Gdyż3588 jak łuk7198 naciągnę1869 sobie Judę3063, nałożę* nań Efraima669 jak strzałę; pobudzę5782 twoich synów1121, Syjonie6726, przeciwko5921 twoim synom1121, Jawanie3120**, i uczynię7760 z ciebie miecz2719 mocarza***.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ukończyć, utwierdzić, napełnić sobą, nałożyć strzałę na napiętą cięciwę - 2Krl 9,24 - KULᴷ; ** tj. o Grekach, od: Jończycy - Ez 37,12; *** lub: człowiek silny, dzielny, potężny, bohater

14. A JHWH ukaże7200|KN się nad nimi i jak błyskawica* wyleci** Jego strzała2671. JHWH PAN136 zadmie*** w róg7782 i wyruszy1980 w huraganach Temanu****.Ps 83,15KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; * lub: piorun, grzmot, metafora: miecz, włócznia; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - podążyć do, iść naprzód, wychodzić, odchodzić; *** lub: wydać ryk (o rogu); **** południa - por. Za 6,6 Wj 26,18 Ps 78,26

15. JHWH Zastępów6635 będzie nad nimi5921 obroną1598; pochłoną398 i podepczą* kamienie6 procy7050**. I będą spijać8354 radość, i zapłoną*** tak jak3644 po winie3196; i będą jej pełni4390 jak czasza4219, jak rogi2106 ołtarza****.* lub: uczynić uległym, podporządkować, podeptać, zdominować; ** metafora określenie pełnego zwycięstwa - 1Sm 17,53 - por. KULᴷ; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zachowywać się głośno, brzmieć, być poruszonym; **** metafora obraz świętujących na uczcie pełne zwycięstwo - WBCᴷ

16. W tym dniu3117 JHWH, ich Bóg430, wybawi* ich jako trzodę6629 swojego ludu5971. Bo jak drogocenne kamienie6 diademu** będą błyszczeć*** nad Jego ziemią776.Ez 36,38* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić; ** kolczyk, klejnoty w koronie, diadem, znak poświęcenia na głowie - Kpł 8,9 Lb 6,5.7; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: zostać podniesionym w górę jak sztandar, zostać ukazanym (?)

17. Doprawdy3588 jakże4100 wielkie jest Jego dobro*! Jakież4100 Jego piękno3308! Zboże1715 młodzieńcom970, a moszcz** obrodzi5107 dziewicom***.Oz 14,7-8; Am 9,13; Mi 4,4* lub: rzecz dobra, korzyść, dobrobyt, obfitość, szczęście; ** lub: wino, świeże bądź młode wino, świeży sok z owoców; *** lub: panny

↑↑

Rozdział 10

1. Proście*|IMP JHWH o deszcz4306 w późnej** porze6256 deszczowej4456, a JHWH stworzy6213 chmury burzowe2385 i da5414 im1992 ulewny1653 deszcz4306 i każdemu376 zieleń*** na polu7704.Pwt 28,12; Iz 30,23; Jr 51,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - żądać, błagać, domagać się, radzić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tj. przełom marca i kwietnia; *** zioło, trawy, trawa, zielona roślinność

2. Bo bożki* głoszą1696 niegodziwość**, a wróżbici***|PAR widzą**** kłamstwo8267 i opowiadają1696 bezwartościowe***** sny2472, pocieszają5162 marnością******. Dlatego oddalili5265 się jak3644 owce6629, są udręczeni6031, bo nie mają pasterza7462.Jr 27,9; Mi 3,7* hebr.: terafim - bożki domowe - Rdz 31,19; ** lub: niegodziwość, nieszczęście jako wynik magii, oszustwo, bałwochwalczy kult; *** tj. koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uprawiać wróżbiarstwo, przepowiadać przyszłość; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** lub: mają wizje, prorokują - Iz 1,1 Ha 1,1; ***** marność, pustka; ****** para, oddech, daremność, znikomość - por. Kaz 4,7 przypis *

3. Przeciw5921 tym pasterzom7462|A rozpalił2734 się mój gniew* – i nawiedzę** kozły***, bo JHWH Zastępów nawiedził6485 swoją trzodę – dom1004 Judy3063 i uczyni7760 z nich jakby swojego potężnego**** rumaka5483 w boju4421.A rodzajnik określony; * lub: metafora: fuknąć gniewnie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - karać, doglądać, szukać; *** lub: przywódca - por. Jr 50,8; **** majestat, siła, świetność

4. Od Niego* kamień węgielny**, od Niego palik***, od Niego łuk7198 bojowy4421, od Niego wyjdzie3318 każdy wódz**** – wszyscy razem3162.* domyślnie od JHWH lub z niego - czyli z domu Judy; ** tj. kamień w narożu ściany wieńcowej - węgielny; *** lub: szpilka, gwóźdź, palik (do namiotu), kołek, na którym wieszano narzędzia i broń - a metafora: obietnice - por. Iz 22,15-25 Ez 9,8; **** poborca podatkowy - Dn 11,20 nadzorca - Wj 5,6.10 ciemiężca - Iz 14,2.4 - EIBᴷ

5. I będą1961 jak mocarze*, wdeptujący947 wroga w błoto2916 ulic2351 w bitwie**. I będą walczyć***, bo JHWH jest z nimi; i zawstydzą**** się jeźdźcy7392|PAR na koniach5483*****.* lub: człowiek silny, dzielny, potężny, bohater; ** wojna; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - toczyć bitwę, prowadzić wojnę; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - uczynić suchym, wysuszyć, Gessenius Hebrew and English Lexicon - zawstydzić, czynić haniebnie - 2Sm 19,5; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ***** synonim potęgi militarnej - por. Ez 23,23 31,1 38,15

6. I umocnię* dom1004 Judy3063, i wybawię** dom Józefa***. I sprowadzę ich z powrotem7725, bo okażę im miłosierdzie****. I będą1961 takimi, jak gdybym ich nie odrzucił*****. Bo ja589 jestem JHWH, ich Bóg, i odpowiem6030 im.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić silnym, wzmocnić; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić; *** tj. „niech JHWH doda” - syn Jakuba i Racheli - Rdz 30,24 - tu o płn. plemionach Efraima i Manassesa - por. Joz 16,1-4; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - mieć litość, być miłosiernym, współczuć; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odtrącić koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odrzucić kogoś siłą, cuchnąć

7. Ci z Efraima669|S będą1961 jak mocarz1368, ich serce* rozweseli** się tak jak3644 po winie3196. Ich synowie1121 to zobaczą7200 i będą radośni***|JUS, a ich serce3820 rozraduje**** się w JHWH.Wj 4,14; Ps 16,9; Iz 7,8; Jr 31,13S liczba pojedyncza; * tj. wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; ** lub: być zadowolonym, unosić się radością, promienieć; *** lub: wesoły, zadowolony; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); **** cieszyć się, radować

8. Zagwiżdżę* na nich i zgromadzę6908 ich, bo ich odkupiłem**; i będą tak liczni***, jak liczni7235 byli wcześniej.Wj 14,30* tj. wydanie sygnału w celu zwrócenia uwagi - por. Iz 5,26 7,18; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dać okup, ocalić, wyzwolić, pozwolić na wykup; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozmnożyć się, urosnąć do wielkich rozmiarów

9. I rozsieję* ich pośród ludów5971, by** w dalekich krajach4801 przypomnieli*** sobie o mnie; i będą żyli**** ze swoimi synami1121 i powrócą7725 ponownie.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siać, rodzić, wydawać nasienie, EIB - chociaż rozproszyłem; ** hebr. waw - i, a, lecz; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pamiętać; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być ożywionym

10. I spowoduję, że powrócą ponownie7725 z ziemi776 Egiptu* i zgromadzę6908 ich z Asyrii6908, wprowadzę935 ich do ziemi776 Gilead** i do Libanu***, i nie znajdzie**** się dla nich miejsca.Rdz 31,21; Pwt 34,1* hebr.: micrajim - „ziemia Koptów”; ** określenie obszaru różnie definiowanego w zależności od kontekstu - górzyste tereny na wsch. od Jordanu na płd. od rzeki Jarmuk - por. Ps 60,7 przypis *; *** tj. „biały” lesiste pasmo górskie na płn. granicy Izraela - por. cedry Libanu - Za 11,1 przypis **; **** tzn. nie starczy dla nich (miejsca)

11. I przejdzie5674|S przez morze3220 ucisku*, i uderzy** w fale1530 morza3220 i wyschną3001 wszystkie3605 głębie4688 rzeki2975***. I zstąpi na dół3381 pycha**** Asyrii804, a berło7626***** Egiptu4714 zostanie usunięte5493.Rdz 8,7; Joz 2,10; Joz 4,23; 1Krl 17,7; Hi 12,15; Ps 74,15; Prz 17,22S liczba pojedyncza; * lub: ciężkie położenie, niedola, kłopot - być może przenośnie o M. Egipskim, dźwięki tych wyrazów są do siebie zbliżone - por. Iz 11,15 - KULᴷ; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - atakować, ujarzmić, niszczyć; *** bardzo często o Nilu - Wj 1,22 2,3; **** lub: wywyższenie, arogancja, buta; ***** lub: buława, plemię, ród, tu jako atrybut władzy

12. Umocnię* ich w JHWH i będą chodzić** w Jego imieniu*** – oświadczenie5002 JHWH.* por. w. 6 przypis *; ** metafora: postępować - Ef 4,1 przypis *, dosłownie: koniugacja czasownika - hitpalepl - chodzić tu i tam, przemierzać; *** imię reprezentuje charakter i autorytet

↑↑

Rozdział 11

1. Stwórz6605|IMP swoje wrota*, Libanie3844, i niech ogień784 strawi398 twoje cedry**.IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: drzwi, brama, metafora: łatwa kobieta, wrota niebios; ** tj. cedry Libanu - cenny materiał budowlany, symbol dostojeństwa, siły i majestatu - por. Ez 31,2-9 Ps 92,12-13

2. Zawódź*|IMP, cyprysie**, bo upadł5307 cedr730, że te834 wspaniałości***|ADV zostały spustoszone7703. Zawódźcie3213|IMP, dęby437 Baszanu****, bo został powalony3381 niedostępny***** las3293.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - płakać, wyć, lamentować; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** świerk, jałowiec, szlachetne drzewo, metafora dostojności; *** lub: dostojny, potężny - Ez 17,3; ADV brak w wykazie skrótów; **** tj. „owocny, płodny” - kraina na wsch. od Jordanu i na płn. od Gileadu - w połowie przekazana pokoleniu Manassesa - Lb 32,33 - miejsce wybornych pastwisk i najlepszych okazów bydła - Pwt 32,14 Ps 22,13 tu o dębach jako znanym materiale budowlanym - Ez 27,6; ***** wg qere - wiekowy, niedostępny, wg ketiv - niedostępny

3. Słychać głos6963 narzekania* pasterzy7462, bo ich chwała** została spustoszona7703; słychać głos6963 ryku7581 jakby lwiąt3715, bo3588 duma*** Jordanu**** została spustoszona7703.* lub: zawodzenie, płacz (z udręki) - Iz 15,8; ** blask, wspaniałość; *** wywyższenie, arogancja, buta, duma; **** tj. „zstępujący” - rzeka w Izraelu, płynąca z Antylibanu do Morza Martwego o długości ok. 320 km por. - Iz 10,34 Jr 25,34-38 Ez 27,5-6

4. Tak3541 mówi559 JHWH, mój Bóg430: Paś*|IMP owce** przeznaczone na rzeź***;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, pilnować, zaganiać, prowadzić, karmić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: drobne bydło, kozły, trzody, stada; *** zabicie - Jr 7,32

5. Ci, którzy834 je kupują7069, zarzynają2026 je, a nie czują się winni*, a sprzedający4376 je mówią559: Błogosławiony1288|PAR niech będzie JHWH, boCW się wzbogacę6238. A ich pasterze7462|PAR nie mają dla nich5921 współczucia**.Ps 34,22* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić źle, popełnić występek, naruszyć prawo, wyrządzić krzywdę, być winnym, EIB - nie ponoszą winy, Holman Christian Standard Bible - nie są karani; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; CW conjunctive waw; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oszczędzić, pożałować, ulitować się

6. Dlatego3588 więcej* nie będę miał współczucia2520 dla mieszkańców3427 tej ziemi776|A – oświadczenie5002 JHWH. I oto2009 ja595 wydam** każdego376 człowieka120|S w rękę3027 jego bliźniego*** i w rękę3027 jego króla4428. I rozbiję**** tę ziemię776|A, a nikogo nie wyrwę5337 z ich ręki3027.Jr 13,14; Lm 2,2; Lm 2,17; Lm 2,21; Ez 7,4; Ez 7,9* lub: nadal, jeszcze, znowu, poza tym; A rodzajnik określony; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - dopuścić by coś się stało, osiągnąć, zdobyć, przydarzyć się, złożyć (ofiarę); S liczba pojedyncza; *** lub: przyjaciel, towarzysz, współmieszkaniec, ktoś drugi, inny; **** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - ubijać, rozgniatać na proszek, bić, walić

7. I pasłem7462 owce przeznaczone na rzeź2028, tak oto3651 biedne* były te owce6629|A! I wziąłem3947 sobie dwie laski**, i jedną259 nazwałem*** „Przychylność”****, a drugą***** nazwałem7121 „Jedność”******, i pasłem7462 te owce6629.* lub: udręczony, słaby, pokorny, skromny, nędzny; A rodzajnik określony; ** kij, pręt, laska (wędrowca); *** nadawać imię; **** uprzejmość, miłe usposobienie, rozkoszność, piękno; ***** dosłownie: a dla jednej; ****** lub: sznur, obszar, grupa, zniszczenie, jedność, ból

8. Zgładziłem* trzech7969 pasterzy7462 w jednym259 miesiącu**; i moja dusza*** straciła do nich cierpliwość****, a ich dusza5315 też brzydziła***** się mną.Ps 95,10; Ps 105,25* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zetrzeć, por. 1Krl 16,8-20 lub 2Krl 15,8-16 lub 2Krl 24,1-25,7; ** tj. miesiąc księżycowy; *** hebr.: nefesz - dusza, oddech, gardło, życie, istota żyjąca, osoba, osobowość, gr.: psyche - Łk 12,23 przypis *; **** dosłownie: być krótkim, za krótkim, stać się niecierpliwym; ***** zdobywać coś chciwie, pośpiesznie tu i Prz 20,21

9. I powiedziałem559: Nie będę was pasł7462. Umierająca4191|PAR, niech umrze4191, a ginąca*, niech zginie3582|KN, a te co pozostaną7604|KN przy życiu, niech każda802 pożera398 ciało** swojej towarzyszki***Wj 11,2; Est 1,19; Jr 15,2PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; * lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - schować, zetrzeć, unicestwić; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; ** hebr.: basar - ciało, skóra - Ps 102,6 mięso, pożywienie 1Sm 2,13 krewni, w idiomie: wszelkie ciało - każdy człowiek - Za 2,13 przypis **; *** lub: pomocniczka, sąsiadka, razem, wyznaczyć inną niż

10. I wziąłem3947 swoją laskę4731 „Przychylność”5278, i złamałem* ją853, aby** zerwać***|INF moje przymierze****, które zawarłem***** z wszystkimi3605 ludami5971******.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przerąbać, przekroić na pół; ** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - za zerwanie; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - łamać, naruszać, zniweczyć skutki; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - odcinać, ścinać, ciosać, zawierać przymierze; ****** por. 1Krl 22,28 - KULᴷ

11. I zostało zerwane6565 w tym1931 dniu3117. I tak oto3651 poznały* biedne6041 owce6629, które się mnie trzymały**, że3588 to było Słowo1697 JHWH.Wj 21,32; Jr 52,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, poznawać, uznać, rozważać, wiedzieć; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czuwać, wypatrywać, czekać na, trzymać się

12. I powiedziałem559 im: Jeśli518 to jest słuszne*, dajcie3051 mi moją zapłatę**, a jeśli518 nie, zaniechajcie2308 jej. I odważyli8254 mi zapłatę7939: trzydzieści srebrników***.Mt 26,15; Mt 27,9* lub: miły, znakomity, lepszy, łaskawy, słuszny, właściwy; ** lub: opłata za najem, zapłata, wynagrodzenie, opłata, myto; *** tj. wartość 2,5 rocznej zapłaty najemnika wg prawa Hammurabiego - EIBᴷ lub cena niewolnika - Wj 21,32 - KULᴷ

13. I JHWH powiedział559 do mnie: Rzuć*|IMP je przed garncarza3335**|PAR, tę wspaniałą*** wartość****, na5921 jaką834 mnie wysoko wycenili3365*****. I wziąłem3947 trzydzieści srebrników****** i rzuciłem7993 je przed garncarza3335 w domu1004 JHWH.* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odrzucać, strącać, wyrzucać; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** tu o osobie przetapiającej kruszec ofiarowany na rzecz drugiej świątyni - KULᴷ, WBCᴷ; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** lub: chwała tu i Mi 2,8; **** cena, drogocenność, cześć, szacunek, przepych; ***** w świetle Wj 21,32 wypowiedź ironiczna; ****** lub: (sztuk) srebra

14. Potem* złamałem** swoją drugą8145 laskę4731, „Jedność”2256, aby*** zerwać6565|INF braterstwo**** między996 Judą3063 i między996 Izraelem3478.* dosłownie: i; ** por. w. 10 przypis *; *** Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - za zerwanie braterstwa; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: bractwo, braterstwo

15. I JHWH powiedział559 jeszcze5750 do mnie: Weź3947|IMP sobie* narzędzie** nierozumnego*** pasterza7462.Ez 34,2-4IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: sobie jeszcze; ** lub: przedmiot, narzędzie, przyrząd, jarzmo, naczynie, łódź; *** lub: głupi - Biblia Gdańska Biblia Tysiąclecia por. głupi gaduła - Prz 10,8 - KULᴷ

16. Bo3588 oto2009 ja595 wzbudzę* pasterza7462 w tej ziemi776|A, który nie będzie troszczył** się o zaginione***, nie będzie szukał1245 młodej5288, nie będzie leczył7495 okaleczonej7665, a stojącej**** nie będzie wspierał3557. Zje398 mięso1320 tłustej1277, a kopyta6541 ich zetrze6561*****|KP.Ez 34,3-4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - podnosić, ustawiać, wznosić, budować, wzbudzić, spowodować pojawienie się, ustanawiać, utwierdzać, wykonywać; A rodzajnik określony; ** lub: doglądać, liczyć, zwracać uwagę na; *** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ukrytym; **** lub: ustawić się, stać, być postawionym, być wyznaczonym; ***** być może poprzez wypasanie ich po skalistych ścieżkach (?); KP koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności

17. Biada* pasterzowi7473 nieużytecznemu**, który opuszcza5800 owce6629! Niech spadnie miecz2719 na5921 jego ramię2220 i na5921 jego prawe3225 oko5869. Jego ramię2220 całkiem3001 uschnie3001***, a jego prawe3225 oko5869 całkiem3543 osłabnie****.Jr 23,1; Ez 34,2; J 10,12* lub: ach! niestety! o! biada!; ** dosłownie: nic niewart, bezwartościowy, do niczego - Kpł 19,4; *** hebraizm: uschnięciem uschnie; **** osłabnięciem osłabnie

↑↑

Rozdział 12

1. Brzemię*. Słowo1697 JHWH nad** Izraelem***. Oświadczenie5002 JHWH, który rozpościera****|PAR niebiosa8064|P, zakłada fundamenty3245|PAR ziemi776 i stwarza*****|PAR ducha****** człowieka120 w jego wnętrzu7130:Iz 45,12; Iz 51,13; Jr 10,12; Jr 51,15* por. Za 9,1 przypis *; ** lub: z powodu, na, nad, w stronę; *** tu o całym ludzie Bożym; **** lub: wyprostowywać, wyciągać, rozciągać, rozstawiać; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; P liczba mnoga; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nadawać formę, kształtować, planować - Rdz 2,7 - por. Za 11,13 przypis **; ****** hebr.: ruaʰ - duch, wiatr, tchnienie, gr.: pneuma - Ga 6,18 przypis *

2. Oto2009 ja595 ustanowię7760 Jerozolimę3389 kielichem5592 odurzenia*|HAP dla wszystkich3605 okolicznych** ludów5971, a także*** przeciwko**** Judzie3063 będzie1961 oblężenie***** i przeciwko5921 Jerozolimie3389.Iz 51,22-23; Jr 4,16; Jr 25,15-16; Ez 38,8-9; Ez 38,14-16; Za 14,2; Obj 16,19* lub: zataczanie się, Biblia Tysiąclecia - upajająca czara; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** lub: dookoła, ze wszystkich stron; *** nawet, co więcej, owszem, również; **** lub: również na Judzie będzie oblężenie - por. w. 1 przypis ** i EIBᴷ; ***** lub: pierścień oblężenia, oblężenie, okopy, fortyfikacje

3. I stanie1961 się w tym1931* dniu3117, że ustanowię** Jerozolimę3389 ciężkim*** kamieniem68 dla wszystkich3605 ludów5971. Każdy3605, kto go podniesie6006, bardzo8295 się zrani****, a zgromadzą się przeciwko5921 niej***** wszystkie3605 narody****** ziemi776.Jl 3,1-2* por. w. 4.6.8.9.11; ** lub: układać, umieszczać, kłaść mianować, wyznaczać, sprawiać, że coś się stanie; *** być może obrazowe przedstawienie próby sił - BPᴷ lub kamienna płyta progowa - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; **** hebraizm: skaleczeniem się skaleczą - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ***** domyśl: o Jerozolimie; ****** hebr.: goim - narody, nie-Żydzi

4. W tym dniu3117 – oświadczenie5002 JHWH – każdego3605 konia5483 porażę5221 trwogą*, a jego jeźdźca7392|PAR – szaleństwem**; ale nad domem1004 Judy3063 otworzę6491 swoje oczy***, a każdego3605 konia5483 narodów5971 porażę5221 ślepotą5788.Pwt 28,28; Iz 37,17; Jr 32,19* lub: zdumienie, oszołomienie, zamieszanie, panika w wyniku strachu - tu i Pwt 28,28; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** lub: wzburzenie, zamieszanie, obłęd; *** metonim.: kierować swoją uwagę - Ps 32,8 33,18

5. I przywódcy* Judy3063 powiedzą559 w swoim sercu**: Moc*** dla mnie to mieszkańcy3427 Jerozolimy3389 w JHWH Zastępów6635, swoim Bogu430.Mi 7,5; Ps 55,1; Prz 16,28* lub: łagodny, przyjaciel, bliski, główny - por. Rdz 36,15 Wj 15,15; ** tj. wewnętrzny człowiek, serce, umysł, wola, sumienie; *** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście

6. W tym1931 dniu3117 ustanowię7760 przywódców441 Judy3063 jakby misą* pełną ognia** wśród drwa6086 i płonącą784 pochodnią3940 pośród snopów***; i pożrą398 na prawo3225 i na lewo8040 wszystkie3605 narody5971 wokoło****. A Jerozolima3389 osiądzie***** ponownie5750 na swoim miejscu******, w Jerozolimie3389.* lub: garnek, kocioł, miednica, rondel; ** płomień; *** pokos, rząd skoszonego zboża - Jr 9,22 Am 2,13 Mi 4,12; **** por. w. 2 przypis **; ***** lub: siedzieć, być ustawionym, mieszkać, mieć siedzibę; ****** lub: spodnia część, miejsce, na którym się stoi, w zamian za

7. I najpierw* JHWH wybawi** namioty*** Judy3063, aby chwała**** domu1004 Dawida***** i chwała8597 mieszkańców3427|PAR Jerozolimy3389 nie stała się większa1431 nad5921 Judą3063.* lub: wcześniej, pierwszy (w czasie); ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - ocalić, wyzwolić, wybawić; *** namiot, namiot nomady symbolizujący tymczasowość, przybytek (dom, miejsce zamieszkania JHWH); **** lub: piękno, świetność, cześć, chluba; ***** dotyczy dynastii; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

8. W tym1931 dniu3117 JHWH będzie osłoną* na rzecz** mieszkańców3427|PAR Jerozolimy3389, a najsłabszy*** pośród nich w tym1931 dniu3117 stanie1961 się jak Dawid****, a dom1004 Dawida1732 jak Bóg430*****, jak anioł****** JHWH przed ich obliczem6440.Kpł 26,8; Joz 23,10; 2Krl 19,34; 2Krl 20,6; Iz 37,35; Iz 38,6* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - będzie bronił; ** lub: w imieniu, przez, na około; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - potknąć się, chodzić chwiejnym krokiem, być osłabionym; **** tj. „ukochany”; ***** l.mn. od hebr.: el - Bóg, mocarz, słynny bohater, anioł, siła, moc; ****** lub: posłaniec zwiastun, przedstawiciel

9. I stanie1961 się w tym1931 dniu3117, że będę dążył*, by zniszczyć**|INF wszystkie3605 te narody1471|A, wyruszające935|PAR przeciwko5921 Jerozolimie3389.* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - szukać, dążyć do czegoś, pragnąć, żądać, wymagać; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - unicestwiać, gubić, niszczyć; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; A rodzajnik określony; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą

10. I wyleję* na dom1004 Dawida1732 i na5921 mieszkańca3427|PAR|SC Jerozolimy ducha7307** łaski*** i błagania****. I będą wpatrywali***** się we mnie413, tego853, którego834 przebili******, i będą lamentowali******* nad5921 nim, jak lamentuje5594 się nad5921 jedynakiem3173; i będą napełniać się goryczą********|INF|ABS nad5921 nim, jak napełnia się goryczą4843|INF|ABS nad5921 pierworodnym1060.Iz 44,3; Ez 36,27; J 19,37; Dz 2,17; Obj 1,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - rozlewać, przelewać - Ez 39,29; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; SC singular construct; ** por. Za 12,1 przypis ******; *** przychylność, urok, elegancja, uznanie; **** błaganie, błaganie o przychylność; ***** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zwracać uwagę na, patrzeć w nadziei otrzymania czegoś; ****** przeszyć uderzeniem lancy lub miecza - Lb 25,8 przebić, przedziurawić; ******* zawodzić; ******** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - czynić gorzkim, powodować rozgoryczenie; INF|ABS infinitivus absolutus - wzmacnia lub intensyfikuje znaczenie czasownika w bezokoliczniku, czasem używany do wyrażenia rozkazu

11. W tym1931 dniu3117 będzie wielkie1431 zawodzenie* w Jerozolimie3389, jak zawodzenie4553 Hadad-Rimmon** na równinie1237 Megiddo***.* lub: ceremonia pogrzebowa, rytuały żałobne, zawodzenie; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: tj. „Hadad owoców granatu” nazwa złożona z dwóch imion bożków - 2Krl 5,18 być może myśl nawiązuje do miejsca żałoby po śmierci króla Jozjasza - 2Krl 23,29 2Krn 35,22-25; *** tj. „Miejsce murów” - miasto leżące na równinie Jezreel

12. Ziemia776|A ta będzie lamentować5594, każdy4940 ród*** osobno***: ród4940 domu1004 Dawida1732 osobno905 i jego kobiety802 osobno905; ród4940 domu1004 Natana**** osobno905 i jego kobiety802 osobno905;2Sm 5,14; Łk 3,31A rodzajnik określony; * hebraizm: rodziny, rodzinami - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ** lub: klan, ród, rodzina, plemię, lud, naród; *** sam, samotność, z wyjątkiem, tylko; **** tj. „(Pan) dał” syn Dawida urodzony z Batszeby - 2Krn 3,5

13. Ród4940 domu1004 Lewiego*** osobno905 i jego kobiety802 osobno905; ród4940 Szimejego*** osobno905 i jego kobiety802 osobno905;Wj 6,18; Lb 3,18* tj. „dołączony do” 3 syn Jakuba i Lei - Rdz 29,34; ** ród Dawida i Natana reprezentują rody królewskie, Lewiego i Szimejego - rody kapłańskie; *** potomkowie Lewiego - Wj 6,16-17 Lb 3,17-18, cieszący się poważaniem po niewoli babilońskiej

14. Wszystkie3605 pozostałe* rody4940, każdy ród** osobno905 i ich kobiety802 osobno905.* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być pozostałym przy życiu, przetrwać; ** por. w. 12 przypis *

↑↑

Rozdział 13

1. W tym1931 dniu3117 stanie się*, że zostanie otwarte** źródło*** dla domu1004 Dawida1732 i mieszkańców3427|PAR Jerozolimy dla oczyszczenia grzechu2403 i nieczystości****.Prz 14,27* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaistnieć, być, trwać; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać gwałtownie rozdartym, EIB - nieprzerwanie otwarte; *** krynica, wypływ w SP w znaczeniu źródła używane metaforycznie - Ps 36,10, Jr 2,13; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; **** lub: brud, coś oddzielonego - por. Kpł 12.5

2. I stanie1961 się w tym1931 dniu3117 – oświadczenie5002 JHWH Zastępów6635 – że wykorzenię* imiona8034 bożków** z tej ziemi776|A, tak że nie będą więcej5750 wspominane2142. Usunę5674 z tej ziemi776|A także1571 proroków5030 i ducha7307 nieczystego***.Wj 17,14; Pwt 12,3* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odciąć, ściąć, zniszczyć, zabrać, pozwolić na zgubę; ** lub: wyobrażenie bóstwa przedstawione przez wizerunek, bożek; A rodzajnik określony; *** tj. stan rytualnej nieczystości - Kpł 5,3 15,25

3. A stanie1961 się, że jeśli3588 ktoś376 zacznie ponownie* prorokować5012|KN, jego ojciec1 i matka517, którzy go zrodzili3205|PAR, powiedzą559 mu: Nie3808 będziesz żył2421, bo3588 wypowiedziałeś1696 kłamstwo** w imię*** JHWH. I jego ojciec1 i matka517, którzy go zrodzili3205, przebiją**** go podczas jego prorokowania*****.Pwt 13,5; Pwt 18,20; Jr 14,14; Jr 23,14; Jr 23,30-31; Jr 27,15; Ez 13,2-4; Ez 13,9; Ez 13,16* lub: jeszcze, ciągłość, trwałość, nadal; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** oszustwo, rozczarowanie, fałszerstwo, podstęp, krzywda, fałsz; *** imię reprezentuje autorytet i charakter; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przeszyć, przedziurawić - por. Pwt 13,1; ***** lub: w jego prorokowaniu - por. EIB

4. I stanie1961 się w tym1931 dniu3117, że zawstydzą* się prorocy**, każdy376 za swoją wizję***, podczas swojego prorokowania5012|KN, i nie włożą3847 na siebie szaty155 z włosia8181****, aby zwodzić3584.1Krl 19,13; 1Krl 19,19; 2Krl 2,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być zażenowanym, rozczarowanym; ** dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi; *** lub: wyrocznia, proroctwo; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; **** tj. szata z włosia koziego (?) zakładana wraz z pasem jako charakterystyczny ubiór proroka - 1Krl 19,19 2Krl 1,7 Mk 1,6

5. I każdy powie559: Ja595 nie jestem prorokiem5030, lecz ja595 jestem człowiekiem* uprawiającym**|PAR rolę***, bo3588 człowiek**** nabył***** mnie od młodości5271.Am 7,14* hebr.: isz - mężczyzna, mąż, człowiek, ludzkość, ktokolwiek, każdy; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trudzić się, pracować, służyć; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; *** hebr.: adamaʰ - ziemia, kraj, terytorium, kraina, cały zamieszkany obszar ziemi; **** hebr.: adam - człowiek, rodzaj ludzki, istota ludzka, imię własne - Adam, być może hebr. adam to rodzaj męski od adamaʰ - stąd: ziemia jest moją własnością...; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować posiadanie

6. A gdy powiedzą559 do niego413: Co4100 to za rany4347* między996 twoimi rękami**? Wtedy*** powie559: Te834mi zadano5221 w domu1004 – od moich przyjaciół157****.Ps 22,16* tu: rana zadana mieczem lub innym narzędziem, być może w wyniku samookaleczenia - 1Krl 8,28; ** lub: nadgarstek, przedramię; *** lub: i powie; **** często jako ironiczny synonim obcych bóstw - Oz 2,7.9 Ez 16,33

7. Ocknij się5782|IMP, mieczu2719, przeciwko5921 mojemu pasterzowi* i przeciwko5921 mocarzowi**, mojemu towarzyszowi*** – oświadczenie5002 JHWH Zastępów6635. Uderz5221|IMP pasterza****|PAR, a rozproszą6327 się owce6629. I zwrócę7725 swoją rękę3027 przeciwko5921 malutkim*****.Mt 26,31; Mt 26,67; Mk 14,27; Mk 14,65; Mk 15,19IMP imperativus - tryb rozkazujący; * lub: przyjaciel - przy zmianie wokalizacji - KULᴷ - por. Iz 38,12; ** lub: mąż, silny mężczyzna, wojownik, bohater; *** krewny, sąsiad, wspólnik, (jest mi) bliski - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - doglądać, pilnować, paść, zaganiać, prowadzić, paść się, karmić się; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być lub stać się nieważnym, stać się małym - Jr 30,19

8. I stanie1961 się na całej3605 tej ziemi776|A – oświadczenie5002 JHWH – że dwie8147 trzecie* w niej zostaną wycięte** i zginą***, a trzecia7992 zostanie w niej pozostawiona3498.A rodzajnik określony; * dosł: usta dwóch, waga równa jednej trzeciej sykla; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być zużytym, ponieść fiasko; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wydać ostatnie tchnienie, być gotowym umrzeć, być martwym, być na progu śmierci

9. I przeprowadzę* tę853 trzecią7992 część przez ogień784 i oczyszczę** ich jak oczyszcza784 się srebro3701, wypróbuję*** ich jak się próbuje974 złoto2091. Wezwie**** on1931***** mojego imienia8034, a ja589 mu odpowiem6030. Powiem559: Jesteś1931 moim ludem5971, a on1931 powie559: JHWH moim Bogiem.Wj 6,7; Ps 66,10; Jr 7,23; Jr 11,4; Jr 30,22; Ez 11,20; Ez 14,11; Ez 36,28; 2Kor 6,16; Hbr 8,10* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wprowadzać, wnosić, zgromadzić, sprowadzić przeciwko; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wytapiać, próbować; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - badać, lustrować, wykazywać, sprawdzać; **** wołać, krzyczeć; ***** domyślnie: lud

↑↑

Rozdział 14

1. Oto przychodzi995 dzień3117 dla JHWH i twój łup* zostanie rozdzielony2505 pośrodku7130 ciebie.Iz 39,6; Jr 7,32; Jl 2,1-11; So 1,14-18; Am 9,13; Ml 3,19* lub: zdobycz, zysk

2. Bo3588 zgromadzę622 wszystkie3605 narody* na wojnę** do Jerozolimy3389, a miasto5892 zostanie wzięte***, domy splądrowane****, a kobiety802 zgwałcone7693*****. Połowa2677 miasta5892 pójdzie3318 do niewoli1473, a pozostały****** lud5971 nie zostanie usunięty3772 z miasta5892.* lub: poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; ** bitwę; *** dosłownie: zostać schwytanym, zostać złapanym (o ludziach, w pułapkę, sidła); **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być okradzionym; ***** tu: ketiv, wg qere - koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zlegnąć, zostać położonym z; ****** resztka

3. I wyjdzie* JHWH, i będzie walczył** z tymi1992 narodami1471, jak w dniu3117 swojej walki3898, jak w dniu bitwy***.Obj 19,11-21* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - iść naprzód; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - toczyć bitwę; *** wojna

4. I jego nogi7272 staną5975 w tym dniu3117 na Górze2022 Oliwnej*, która834 leży** naprzeciw5921 Jerozolimy od wschodu6924. I zostanie rozcięta*** przez środek2677 Góra2022 Oliwna2132 ze wschodu4217 na zachód**** w bardzo3966 wielką1419 dolinę1516; i połowa2677 tej góry2022 cofnie4185 się na północ6828, a druga jej połowa2677 – na południe5045.Iz 52,7* tj. góra oliwek - por. 2Sm 15,30; ** dosłownie: naprzeciwko oblicza; *** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być rozłupanym, rozdartym, być połamanym na; **** lub: ku morzu

5. I będziecie uciekać* w dolinę1516 mojej góry**|S, bo3588 dolina gór2022|P będzie sięgać5060 do413 Azal***. Będziecie uciekać5127, jak834 uciekaliście5127 przed6440 trzęsieniem7494 ziemi776 za dni3117**** Uzjasza*****, króla4428 Judy3063. I przyjdzie935 JHWH, mój Bóg, a z Tobą5973 wszyscy3605 święci******.Kpł 11,44; Pwt 3,3; Ps 16,13; Ps 68,18; Am 1,1* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pierzchać, oddalać się, znikać, pędzić konno; ** być może chodzi o drogę doliną Cedronu w dół - por. KULᴷ; S liczba pojedyncza; P liczba mnoga; *** tj. „bliskość” - bliżej nieokreślone miejsce koło Jerozolimy; **** tj. rok 760 p.n.e.; ***** tj. „moją siłą JHWH”; ****** hebr.: qadosz - święty, oddzielony (od) poświęcony (dla)

6. A w tym1931 dniu3117 nie będzie1961 światła, a wspaniałości* staną się ciemnością**;Am 5,18; So 1,15* lub: cenny, drogocenny kamień, kosztowny, rzadki, wspaniały, chwalebny, być może o chwale gwiazd - por. KULᴷ; ** dosłownie: być zagęszczonym, mróz - tu: ketiv, wg qere: lód - por. EIB - ciężkiej gęstości Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski - lecz zimno i lód

7. I będzie1961 jeden* dzień3117, on1931 znany** jest JHWH, nie dzień3117 i nie noc3915. I stanie1961 się, że o wieczornej6153 porze6256*** nastanie1961**** światło216.Mt 24,36* hebr.: echad - jeden, każdy, pewien, jakiś, raz na zawsze, jeden... drugi, kolejny; ** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - zostać ujawnionym, stać się znanym, zostać objawionym, dać się poznać; *** na czas wieczora - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek, wieczór - to początek nowego dnia - Rdz 1,5 - czyli nieustanna jasność; **** lub: będzie - w. 8 przypis *

8. I stanie* się w tym1931 dniu3117, że wyjdą3318 wody4325 żywe2416** z Jerozolimy3389; połowa2677 ich do413 morza3220 wschodniego***, a połowa2677 – do morza zachodniego****. Będzie to w lecie7019 i w zimie*****.Ez 47,1; J 7,38; Obj 22,1-5* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być, istnieć, trwać, przebywać, mieć miejsce, nastać; ** tj. woda bieżąca, źródlana, wartko płynąca, krystalicznie czysta - Rdz 26,19 Kpł 14,5-6 Jr 2,13; *** tj. do M. Martwego - Ez 48,18; **** tj. do M. Śródziemnego - Ez 48,19; ***** lub: w porze żniw

9. I JHWH będzie1961 królem4428 nad całą3605 ziemią776|A. W tym1931 dniu3117 jeden259 będzie JHWH i jedyne259 Jego imię8034*.A rodzajnik określony; * por. Za 5,4 przypis ****

10. Cała3605 ta ziemia776|A zamieni5437 się jak Araba6160* od Geba** do Rimmon***, na południe5045 od Jerozolimy3389. I będzie ona wywyższona7213 i osiądzie3427 na swoim miejscu8478****, od Bramy Beniamina***** do miejsca8478 bramy8179 Pierwszej****** i aż do Bramy Narożnej*******, i od Wieży4026 Chananela******** aż do tłoczni3342 królewskich.A rodzajnik określony; * tj. równina od Jeziora Galilejskiego aż do zatoki Akaba; ** bądź Gibea tj. „wzgórze, góra” - Joz 18,24; *** tj. „Granat” - Joz 15,32 - ok. 56 km; **** por. Za 6,12 przypis ***; ***** płn. część miasta - Jr 37,33; ****** lub: dawnej; ******* zbieg murów płn. i zach.- 2Krl 14,13; ******** płn.-zach. teren świątyni

11. I zamieszkają* w niej, i klątwy** nie będzie już więcej***. I Jerozolima3389 będzie mieszkać3427 bezpiecznie938.Jr 33,16; Obj 22,3* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - siedzieć, siadać, być ustawionym, pozostawać, zostawać, mieszkać, mieć siedzibę; ** rzecz poświęcona, rzecz obłożona klątwą, to co ma być zniszczone; *** nadal, jeszcze, znowu

12. A taka2063 będzie1961 plaga*, którą834 dotknie** JHWH wszystkie3605 narody5971, które834 walczyły*** przeciwko5921 Jerozolimie3389: Jego ciało1320 będzie się rozkładać****, gdy wciąż stać5975 on1931 będzie na swoich nogach7272 i jego oczy5869 będą ropieć***** w oczodołach2356, a jego język3956 zgnije4743|KN w ich ustach6310.Ps 137,8-9; Ez 38,22* lub: cios, rzeź, plaga, zaraza - Wj 9,14 klęska militarna - 1Sm 4,17; ** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - uderzyć, porazić, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - to będzie uderzenie, którym uderzy...; *** lub: toczyć wojnę, służyć - Wj 38,8; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować gnicie; ***** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - rozkładać się, ropieć (o ranach); KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna

13. I stanie1961 się w tym1931 dniu3117, że będzie wśród nich wielkie7227 zamieszanie*** od JHWH: i chwyci*** człowiek376 rękę3027 bliźniego**** i jego ręka3027 podniesie5927 się przeciw5921 ręce3027 jego bliźniego7453.1Sm 5,9* lub: zgiełk, panika, niepokój, zbicie z tropu, utrapienie; ** bardzo wielka panika; *** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - wymóc na, wzmocnić, złapać, okazać siłę; **** przyjaciel, towarzysz, współmieszkaniec, inny

14. Również1571 Juda*** będzie walczyć3898 w Jerozolimie3389, a bogactwa*** wszystkich3605 okolicznych5439 narodów1471 będą zgromadzone622: złoto2091 i srebro3701, i szaty899 w wielkiej7230 ilości3966.Mi 4,13; Ag 2,7* w TM - wiersze od 1 do 14 są w układzie chiastycznym - por. KULᴷ; ** tj. „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - terytorium królestwa Judy obejmującym teren plemion Judy i Beniamina; *** lub: siła, moc, skuteczność, bogactwo, własność, wojsko

15. A taka3651 sama plaga4046 jak tamta plaga4046 dotknie* konia5483, muła6505, wielbłąda1581 i osła2543, wszelkie3605 bydło**|S, które834 będzie1961 w tych obozach***.* dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się, być, istnieć, trwać; ** lub: zwierzę; S liczba pojedyncza; *** lub: obozowisko, obóz wojskowy, grupa ludzi, towarzystwo

16. Wszyscy3605 pozostali3498 spośród wszystkich3605 tych narodów1471, które wyruszyły*|PAR przeciwko5921 Jerozolimie3389, będą1961 przychodzić** co roku8141***, by oddawać pokłon**** Królowi4428, JHWH Zastępów6635, i obchodzić*****|INF Święto2282 Namiotów******;* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - wchodzić, wkraczać, przychodzić, iść; PAR imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą; ** dosłownie: iść w górę, wstępować - Jerozolima leży na górze; *** dosłownie: rok do roku; **** lub: koniugacja czasownika - hitpalepl - padać na twarz; ***** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - obchodzić święto, odbywać pielgrzymkę, tańczyć, świętować; INF infinitivus - bezokolicznik - wyraża cel, wynik lub działanie uzupełniające głównego czasownika; ****** tj. święto ostatnich zbiorów - Wj 23,16 34,22 w święcie tym mogli brać udział także poganie, podczas tego święta miało miejsce poświęcenie świątyni Salomona - 1Krl 8,2.65 - przełom września i października

17. I stanie1961 się, że jeśli któryś834 z rodów* ziemi776|A nie uda5927** się do Jerozolimy3389, by oddawać pokłon2287 Królowi4428, JHWH Zastępów***, nie będzie1961 dla tych narodów deszczu1653.Wj 5,1; Kpł 23,39* lub: klan, ród, rodzina, plemię, lud, naród; A rodzajnik określony; ** por. w. 16 przypis **; *** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie służba wojskowa

18. A jeśli518 ród4940 Egiptu* nie uda5927** się i nie przyjdzie935, nie*** dozna**** tej plagi; spadnie jednak na niego plaga4046, którą834 JHWH dotknie***** te narody1471, które834 nie przyjdą592, by obchodzić2287 Święto2282 Namiotów5521.* hebr.: micrajim - „ziemia Koptów”; ** por. w. 16 przypis **; *** dosłownie: i nie; **** dosłownie: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się, być, istnieć, trwać - produkcja rolna Egiptu uzależniona była prawie całkowicie od wylewu Nilu, a bardzo mało od deszczu - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - porazić

19. Taka2063 będzie1961 kara* na Egipt i kara2403 na wszystkie3605 narody**, które834 nie udadzą się5927***, by obchodzić2287 Święto Namiotów****.Rdz 4,7; Rdz 18,20; Lb 8,7* lub: grzech, kara za grzech, ofiara za grzech, oczyszczenie z grzechów; ** poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; *** por. w. 16 przypis **; **** hebr.: sukkah - gęstwina, zarośla, kryjówka, szałas - Rdz 33,17

20. W tym1931 dniu3117 na5921 dzwoneczkach* konia5483 będzie1961 napis: Świętość** dla JHWH; i będą misy*** w domu1004 JHWH jak czasze********* sprzed ołtarza4196.Wj 28,36; Iz 23,18* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: metalowe kółka dzwoniące o siebie; ** por. w. 5 przypis ******; *** lub: dzban; **** czara, kadź; ***** tzn. tak samo święte

21. Każda3605 misa* w Jerozolimie3389 i Judzie3063 będzie1961 święta6944 dla JHWH Zastępów6635. Wszyscy3605, którzy składają ofiary**, przyjdą935 i będą je brali3947, i będą w nich gotowali1310. W tym dniu3117 nie będzie1961 już5750 handlarza*** w domu1004 JHWH Zastępów6635.Iz 35,8; Jl 3,17; Ef 2,19-22; Obj 21,27; Obj 22,15* por. w. 20 przypis ***; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zabijać na ofiarę; *** Kananejczyka

Księga Malachiasza

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ]

Rozdział 1

1. Brzemię* słowa** JHWH do Izraela3478 za pośrednictwem*** Malachiasza****.Na 1,1; Ha 1,1; Za 12,1* hebr.: masa - ciężar, brzemię, ładunek, wypowiedź - słowo często rozpoczynające wypowiedź proroka - por. Iz 13,1 14,28; ** lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; *** dosłownie: (przez) rękę; **** tj. „mój posłaniec”

2. Umiłowałem* was, mówi559 JHWH, a wy mówicie559: W czym4100 nas umiłowałeś? Czy Ezaw** nie był3808 bratem Jakuba***? – oświadczenie**** JHWH – a jednak umiłowałem157 Jakuba6215;Pwt 4,37; Pwt 7,6-8; Rz 9,13; Hbr 12,16* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kochać, lubić, miłować, pragnąć, koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - miły, cudowny; ** tj. „włochaty” - najstarszy syn Izaaka i Rebeki, brat bliźniak Jakuba; *** tj. „trzymający piętę” - Rdz 25,23.25; **** lub: wypowiedź, oznajmienie, objawienie (proroka) - 2Sm 23,1

3. A Ezawa6215 znienawidziłem* i wystawiłem7760 jego góry** na spustoszenie***, a jego dziedzictwo5159 szakalom**** na pustkowiu4057.Rdz 29,30-31; Pwt 21,15-16; Łk 14,26* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - nienawidzić (wrogów), oddzielać się, brzydzić się - por. gr. miseo w Rz 9,13 Łk 16,26 vs Mt 10,37; ** to przypuszczalnie górzysta kraina Seiru - Rdz 36,8 na wsch. Negew; *** lub: zniszczenie, zmarnowanie; **** hebr.: tanaʰ - potwór morski, szakal - por. hebr. tan - Ez 32,2

4. Choćby3588 Edom* powiedział559: Jesteśmy powaleni**, lecz powrócimy7725 i odbudujemy1129 ruiny2723, to tak3541 mówi559 JHWH Zastępów***: Oni będą budować1129, a ja zburzę2040; i nazwą7121 ich obszarem**** niegodziwości7562 oraz ludem5971, który JHWH przeklął* aż na5704 wieki5769.Lb 25,11-13; Pwt 10,8* tj. „czerwony”, bratni naród Izraela pochodzący od Ezawa, kraina na południe i południowy wschód od Judei ze stolicą w Sela gr. Petra - skała - por. Ab 1,1, który stał się synonimem wrogości wobec Izraela - Lb 20,14 Pwt 2,8; ** tu i Jr 5,17; *** hebr.: caba - armia, działania wojenne, zastęp, ciała niebieskie, stworzenie, służba wojskowa; **** terytorium, granica

5. I wasze oczy5869 to zobaczą7200, i powiecie559*: JHWH jest wielki** nawet poza*** granicą1366**** Izraela*****.Ps 40,16; Ps 70,4; Ps 138,2* dosłownie: i wy powiecie; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać się wielkim, wywyższonym; *** lub: ponad, w kierunku, w dodatku, poza, w stronę; **** w. 4 przypis ****; ***** tj. „ten, który zmagał się z Bogiem” - Rdz 32,28

6. Syn1121 czci* ojca1, a sługa5650 swego pana113. A jeśli518 ja jestem Ojcem1, gdzie346 jest moja cześć**? A jeśli ja jestem PANEM113***, to gdzie346 lęk**** przede mną? – mówi559 JHWH Zastępów6635 do was, kapłani*****, gardzący959 moim imieniem8034. LeczCW wy mówicie559: Przez co4100 gardzimy959 Twoim imieniem8034?Wj 20,12; 1Sm 2,30; Dn 5,23; Ag 1,8; Mt 15,4-8; Ef 6,2* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczcić, otoczyć chwałą, zaszczycać; ** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat; *** tu: pluralis maiestatis - hebr. adownim - por. Rdz 39,2 42,30 Pwt 10,17 Iz 19,4; **** lub: strach, trwoga, cześć, szacunek - Rdz 9,2 Pwt 4,34; ***** hebr.: kohen - kapłan - członek rodu Aarona z pokolenia Lewiego - Wj 28,1 Kpł 1,5.8 3,2 główny urzędnik, władca; CW conjunctive waw

7. Przynosicie* do mojego ołtarza4196 pokarm** nieczysty*** i mówicie559: Przez co4100 czynimy Ciebie nieczystym1351? Przez wasze mówienie: Stół7979 JHWH – on1931 jest godny pogardy****.Ez 22,26; Ez 42,22; Ez 44,16* dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przywieść bliżej, spowodować podejście; ** dosłownie: chleb, żywność, zboże; *** koniugacja czasownika - pual forma bierna dla piel - być zbezczeszczonym (o usunięciu z szeregów kapłaństwa) - Ezd 2,62 Ne 7,64 Ml 1,12; **** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wzgardzonym, bezużytecznym - por. w. 12

8. A gdy3588 przyprowadzacie5066 na ofiarę* to, co jest ślepe5787 – nie ma w tym nic złego**? I gdy przyprowadzacie5066 kulawe6455 i chore2470 – nie ma w tym nic złego7451? Podejdź***|IMP – proszę**** – z tym do swego namiestnika*****. Czy przyjmie****** lub podniesie5375 twoje oblicze*******? – mówi559 JHWH Zastępów6635.Kpł 22,18-25; Pwt 15,21; Pwt 17,1* tj. składać krwawą ofiarę; ** niedola, krzywda, przeciwność losu, udręka; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - przywodzić blisko, przedstawić; IMP imperativus - tryb rozkazujący; **** O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach); ***** określenie perskich urzędników w latach 539-332 - EIB; ****** lub: przyjmować życzliwie, być łaskawym; ******* idiom: czy cię przyjmie i czy będzie ci przychylny? - EIBᴷ

9. A teraz6258, proszę4994, przebłagajcie*|IMP oblicze6440 Boga, aby okazał łaskę** nad nami. To się stało1961 z waszych rąk3027, czy więc podniesie5375 On oblicze6440 z powodu4480 was? – mówi559 JHWH Zastępów6635.1Sm 3,12; Ml 1,6-7* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - błagać, prosić - Za 7,2 przypis ****, ...stańcie się słabymi... - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - okazywać przychylność, być łaskawym

10. Kto4310 także1571 spośród was zamknie* bramy1817, aby nie3808 zapalać215 ognia na moim ołtarzu4196** daremnie2600? Nie mam w was upodobania*** – mówi559 JHWH Zastępów6635, i nie przyjmę7521 ofiary**** z waszej ręki3027.* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zamykać dokładnie; ** idiom: lepiej, żeby ktoś z was zamknął bramy zamiast zapalać ołtarz daremnie - EIBᴷ; *** lub: rozkosz, przyjemność, pożądanie, tęsknota; **** tj. ofiary z mąki i mięsne lub wyraz hołdu

11. Bo od wschodu4213 słońca8121 i aż po jego zachód3996 moje imię* jest wielkie** wśród narodów***; na każdym3605 miejscu4725 ma być składane**** mojemu imieniu8034 kadzidło6999 i ofiara4503 czysta2889. Bo moje imię8034 jest wielkie1491 wśród narodów1471 – mówi559 JHWH Zastępów6635.Ps 113,3; Iz 45,6; Iz 59,19* imię reprezentuje autorytet i charakter Boga; ** lub: wielki, ogromny, głośny, starszy, wybitny, wzniosły; *** hebr.: goim - poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; **** tu koniugacja czasownika - hofal forma bierna - imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą - dosłownie: zostać przywiedzionym bliżej

12. Lecz wy bezcześcicie* je853, gdy mówicie559: Stół7979 JHWH – on1931 jest nieczysty**, a owoc5108*** i pokarm**** na nim składany – godny pogardy*****.Kpł 22,2; Ml 2,10* lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znieważać, profanować, kalać, gwałcić, bezcześcić; ** por. w. 7 przypis ***; *** tu i Iz 57,19; **** lub: posiłek, zboże, mięso, zapas żywności; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być wzgardzonym, bezużytecznym - por. w. 7

13. Mówicie559 też: Czyż2009 to nie mozół*!? I prychacie** na to853 – mówi559 JHWH Zastępów. I przyprowadzacie935 zrabowane***, i to853, co kulawe i to853, co chore – takie853 ofiary**** przyprowadzacie935. Czy mam to853 przyjąć***** z waszej ręki? – mówi559 JHWH.* hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: jakież znużenie, mozół, trud!; ** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spowodować wydech; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - porwać, odebrać, złupić; **** w. 10 przypis ****; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przyjmować życzliwie, być łaskawym, życzliwym

14. Przeklęty779* oszust**, który ma3426 w swoim stadzie5739 samca2145 i ślubuje***|S, a ofiarowuje**** PANU136 ułomne*****. Bo ja589 jestem wielkim1419 Królem4428 – mówi559 JHWH Zastępów, a moje imię8034 jest przejmujące lękiem****** między narodami1471.Ps 47,2; Ps 48,2; Ps 95,3; Mt 5,35* lub: dosłownie: a przeklęty; ** być nikczemnym, zwodziciel (imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą); *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przysięgać, składać śluby - l.mn.; S liczba pojedyncza; **** por. w. 8 przypis *; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - hofal forma bierna - zniszczony, zrujnowany (imiesłów wyrażający czynność bieżącą, teraźniejszą); ****** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - napawać bojaźnią, wywoływać zdumienie

↑↑

Rozdział 2

1. A teraz6258 do was kapłani3548 kieruję to2063 postanowienie*.Na 1,14* hebr.: micwaʰ - przykazanie, prawo, nakaz, polecenie

2. Jeśli nie usłuchacie* i jeśli nie weźmiecie** tego do serca3820, aby oddać5414 chwałę*** mojemu imieniu8034 – mówi559 JHWH Zastępów6635, wtedy ześlę7971 na was klątwę**** i będę przeklinać779 wasze błogosławieństwa*****. I już****** je853 przekląłem779, bo nie wzięliście7760 tego do serca*******.Pwt 28,20; Ml 3,9; Prz 3,33; Prz 28,27* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być posłusznym; ** dosłownie: położycie sobie na sercu; *** hebr.: kawod - chwała, splendor, majestat; **** dosłownie: tę klątwę - przekleństwo; ***** hebr.: berakaʰ - błogosławieństwo, dar, poddanie, uległość; ****** także, nawet, zaiste, co więcej, owszem, również, lecz, jednak, choć; ******* lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce

3. Oto2005 ja zepsuję* wasze zasiewy2233 i rzucę2219 wam kałem** w twarz6440, kałem6569 z waszych świątecznych ofiar***. I położę**** was853 na nim.Wj 29,14; Kpł 16,27; Oz 4,6-8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - ganić, napominać, psuć, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - skarcę za was potomstwo; ** odchody, łajno, odpadki, tj. zawartością jelit patroszonego zwierzęcia; *** święto, święte zgromadzenie, taniec; **** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - unieść, podnieść, dźwigać, nieść, wspierać, procesja

4. I poznacie*, że3588 posłałem7971 do was to2063 postanowienie4687**: Aby moje przymierze*** trwało**** z Lewim***** – mówi559 JHWH Zastępów6635.Lb 25,11; Pwt 10,8; Pwt 33,8; Ne 13,29; Jr 33,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - znać, dostrzegać, uznawać, rozpoznać, uznać; ** por. w. 1 przypis *; *** hebr.: berit - sojusz, porozumienie, traktat, traktat wojskowy; **** być, istnieć, trwać, nastąpić, mieć miejsce, nastać, stać się; ***** tj. „dołączony do” 3 syn Jakuba i Lei - Rdz 29,34

5. Moim przymierzem1285 z nim było1961 życie2416 i pokój*** – dałem*** mu go, lęk**** – i bał***** się mnie – i przed obliczem6440 mojego imienia8034 był on1931 zatrwożony******.* hebr.: szalom - pokój, pełnia, zdrowie, pomyślność; ** lub: życiem i pokojem - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** w w. 5 jako narracji historycznej czas imperfekt przyjmuje znaczenie czasu perfekt; **** hebr.: mora - strach, trwoga, szacunek - Rdz 9,2; ***** hebr.: jare - lękać się, bać się, być przejętym bojaźnią, czcić; ****** koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być przerażonym

6. Prawo* prawdy** było1961 na jego ustach6310 i nie znaleziono4672 na jego wargach8193 nieprawości***. Chodził1980 ze mną w pokoju7965 i prawości****, i wielu7227 odwrócił7725 od nieprawości*****.Rdz 5,22-24; Rdz 6,9; Iz 53,6; Jr 23,22; Ez 3,19-20; Mi 6,8* hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób; ** hebr.: emet - wierność, prawda, pewność, wiarygodność; *** lub: niesprawiedliwość, nieprawość, zło; **** lub: sprawiedliwość; ***** przewrotność, deprawacja, nieprawość, wina lub kara za nieprawość

7. Bo3588 wargi8193 kapłana* mają strzec** poznania***, a w jego ustach6310 będą szukać**** Prawa8451, gdyż3588 on1931 jest posłańcem***** JHWH Zastępów6635.Kpł 10,11; Pwt 17,8-11; Pwt 21,5* por. Ml 1,6 przypis *****; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać; *** lub: wiedza, poznanie, postrzeganie, umiejętność, rozeznanie, zrozumienie, mądrość; **** koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - dążyć, prosić, pragnąć; ***** hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł

8. Ale859 wy zboczyliście* z drogi1870 i byliście powodem potknięcia** wielu7227 w Prawie8451, wypaczyliście*** przymierze1285 Lewiego3878 – mówi559 JHWH Zastępów6635.Wj 32,8; Pwt 31,29; Prz 4,16; Iz 8,14-15; Oz 14,1; Ml 3,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zejść z drogi, zawrócić, stronić od, zostać usuniętym; ** lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować potknięcie się, sprowadzić krzywdę bądź zniszczenie na, obalić, osłabić, uczynić słabym; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - zepsuć, zrujnować, postępować niegodziwie

9. Również1571 i ja589 wydałem5414 was853 na wzgardę* i poniżenie** u wszystkich3605 ludzi5971, jako nic nie znaczący***, ponieważ nie369 ma wśród854 was strzegących8104 moich dróg1870**** i jesteście stronniczy***** w stosowaniu Prawa8451.Kpł 19,15; Pwt 10,17; Ps 82,2* lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - bezużytecznym, być wzgardzonym; ** niski, lichy, pokorny, podły - Iz 2,12; *** idiom: być jak usta - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; **** hebr.: derek - tu: jako sposób życia - odległość, podróż, sposób, droga, metafora bieg życia, charakter moralny; ***** idiom: podnosicie oblicze w Prawie - por. EIBᴷ, ...na Prawo - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

10. Czy nie3808 mamy wszyscy3605 jednego259 Ojca1? Czy nie3808 stworzył* nas jeden** Bóg? Dlaczego4069 więc każdy376 zdradza***|P swojego brata251, aby bezcześcić**** przymierze1285 naszych ojców1?Mt 3,9; J 8,39; J 8,53; Dz 17,24; Rz 4,1; 1Kor 8,6; Ef 4,6; Hbr 12,9* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - kształtować, formować, stwarzać (zawsze Bóg jako podmiot); ** hebr.: echad - jeden, każdy, pewien, jakiś, jeden raz, raz na zawsze, jeden... drugi/kolejny - wyraz oddaje ideę jedności zbiorowej np. kiść winogron, jeden oddział - Rdz 1,9 Wj 13,23; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - postępować wiarołomnie, podstępnie, gorszyć; P liczba mnoga; **** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - znieważać, profanować, kalać, gwałcić, bezcześcić

11. Juda* postępuje zdradliwie898, obrzydliwość** dzieje6213 się w Izraelu3478 i Jerozolimie***. Juda3063 bowiem zbezcześcił2490 świętość JHWH, który834 ją ukochał157, i poślubił**** córkę1323 obcego5236 boga410.Kpł 18,22; Jr 16,19; Ez 44,7* tj. „chwalony” lub „niech On będzie uwielbiony” - tu o terytorium królestwa Judy obejmującym teren plemion Judy i Beniamina; ** lub: ohyda, nieczystość rytualna; *** hebr.: Jeruszalajim - „nauczanie pokoju”; **** hebr.: ba’ al - koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - poślubić, władać, być panem (mężem) nad, władać nad

12. Niech JHWH odetnie*|JUS z namiotów Jakuba** człowieka376, który834 jej*** to czyni6213, zarówno pobudzającego5782, jak i reagującego**** na to, oraz przynoszącego5066 ofiarę***** JHWH Zastępów6533.Wj 12,19; Wj 31,14; 1Sm 24,21* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - odciąć, ściąć, zniszczyć, zabrać, pozwolić na zgubę; JUS czasownik w imperfektum wyrażający łagodny nakaz lub silne życzenie z reguły dotyczy 3 os. (czasem 2 os.); ** określenie dotyczy wszystkich plemion Izraela; *** domyślnie: świętości z w. 11; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zaświadczać, odpowiadać jako świadek, reagować, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - obnaży i pohańbi, EIB - sprawcę i przyzwalającego, Biblia Tysiąclecia - świadka i obrońcę; ***** por. Ml 1,10 przypis ****

13. A oto2063 kolejna* rzecz, którą czynicie6213: okrywacie3680 ołtarz4196 JHWH łzami1832, płaczem1065 i wzdychaniem**, tak że nie zwraca*** się On więcej5750 ku ofierze4503 i nie przyjmuje3947 już życzliwie**** ofiar z waszych rąk3027.* lub: druga; ** płakanie, jęczenie, opłakiwanie; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zwracać się ku, odwracać się od, rozejrzeć się, mieć się ku, zbliżać się; **** lub: przyjemność, upodobanie, rozkosz, przychylność, łaska

14. I pytacie*: Dlaczego5921? W jakim celu4100? Dlatego5921 że3588 JHWH jest świadkiem** pomiędzy996 tobą i pomiędzy996 żoną802 twojej młodości5271***, wobec której ty859 nie dochowałeś wierności898. Bo ona1931 jest twoją towarzyszką2278**** i żoną802 twojego przymierza1285.* dosłownie: mówicie; ** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - stwierdzać uroczyście, napominać, oskarżać; *** tj. żoną poślubioną za młodu; **** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: małżonką

15. Czy nie Jeden259 ją dla niego uczynił* i ma cząstkę** ducha***? I czego ten Jeden251 pragnie****? Potomstwa2233 Bożego430. Strzeżcie8104 się w swoim duchu7307 i żonie802 swojej młodości5271 nie bądźcie niewierni898Wj 23,13; Jo 2,3; Jo 2,11; Prz 5,18* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - czynić, pracować, wykonywać, używać, składać ofiarę, nabywać, zarządzać, doglądać, powodować; ** dosłownie: reszta, pozostałość, część z całości; *** hebr.: ruaʰ - duch, tchnienie, wiatr, gr.: pneuma - por. Ga 6,18 przypis *; **** lub: szukać

16. Gdyż3588 On* znienawidził** oddalanie*** – mówi559 JHWH, Bóg430 Izraela3478, a taki okrył3680 gwałtem**** swoją szatę3830 – mówi559 JHWH Zastępów6635. Strzeżcie***** swojego ducha7307 i nie bądźcie niewierni898.Pwt 24,1-4; Iz 50,1; Mt 5,31; Mt 19,3; Łk 16,18* domyślnie: ten Jeden z w. 15; ** dosłownie: bo (On) znienawidził, oddalaniem ...; *** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odprawić, odesłać, pozwolić odejść tu w znaczeniu rozwodu - por. Pwt 21,14 vs Pwt 24,1; **** lub: krzywda, okrucieństwo, niesprawiedliwość; ***** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - mieć pieczę nad, strzec, czuwać

17. Naprzykrzacie* się JHWH swoimi słowami** i mówicie559: W czym4100 się naprzykrzamy3021? Przez mówienie559: Każdy3605, kto czyni6213 zło***, jest dobry2896 w oczach5869 JHWH i w takich ma On1931 swoje upodobanie****; albo: Gdzież jest Bóg sądu*****?Ps 95,9-10; 2P 3,3-4* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zmuszać do trudu, czynić znużonym, powodować wyczerpanie; ** słowo, mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa; *** niedola, krzywda, przeciwność losu, udręka, zło; **** lub: rozkoszować się czymś, znajdować przyjemność w; ***** lub: orzeczenie prawne, sprawiedliwość, przywilej, sąd

↑↑

Rozdział 3

1. Oto2005 posyłam7971 mojego posłańca*, który oczyści** drogę1870 przed moim obliczem***. I nagle**** przyjdzie935 do swojej świątyni1964 PAN113, którego834 wy859 szukacie1245, Posłaniec4397 przymierza1285, którego834 wy859 pożądacie*****. Oto2009 przyjdzie935 – mówi559 JHWH Zastępów6635.Mt 3,3; Mt 11,10; Mk 1,2; Łk 1,16; Łk 3,4; Łk 7,27; J 1,15-23; J 1,33; Hbr 8,6; Hbr 12,24* hebr.: mal’ak - wysłannik, zwiastun, przedstawiciel, anioł; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - odsunąć na bok, usunąć z drogi, oczyścić, uprzątnąć; *** lub: przede mną; **** nieoczekiwanie; ***** pożądający, rozkoszujący się

2. Lecz kto4310 przetrwa* dzień3117 Jego853 przyjścia935? I kto4310 się ostanie**, gdy się ukaże7200? Bo3588 On1931 jest jak ogień784 wypławiacza*** i jak mydło**** foluszników*****.Iz 4,4; Ml 4,1; Mt 3,10-12* lub: koniugacja czasownika - pilpel - forma czynno-intensywna - pomieścić, przetrwać, zachować; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - stać, być prostym, wytrzymać, trwać, zajmować stanowisko; *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - być oczyszczającym, wypławiacza - Przekład Izaaka Cylkowa, złotnika - EIB; **** tj. ług pozyskiwany z trawy przypołudnika okroplonego - (kryształowego - EIB) rośliny występującej w Babilonii, stosowany do czyszczenia ubrań, tu i Jr 2,22; ***** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - prać, myć, koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - folusznik, pilśniarz, ktoś depczący

3. I zasiądzie3427 jako ten, kto wypławia6884 i oczyszcza2891* srebro3701; i oczyści2891 synów1121 Lewiego3878, przesączy** ich jak złoto2091 i jak srebro3701, i będą1961 przynosić5066 JHWH ofiarę4503 w sprawiedliwości6666.Iz 1,25; Za 13,9* tu: opis tzw. procesu kupelacji - kilkustopniowego procesu otrzymywania czystego srebra z rudy ołowiu - Komentarz Historyczno-Kulturowy - Vocatio; ** tu: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - oczyścić, koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - przecedzić, przesączyć, rafinować - EIB

4. I będzie miła* JHWH ofiara** Judy3063 i Jerozolimy***, jak za dawnych**** dni3117 i jak za lat8141 starożytnych*****.Am 9,11* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - być przyjemnym, być słodkim, być miłym; ** tj. ofiary z mąki i mięsne lub wyraz hołdu; *** por. Ml 2,11 przypis ***; **** lub: długotrwałość, odwieczność, starożytność, przyszłość; ***** lub: dawny, starożytny, wschodni - 1Sm 24,13 Hi 13,20

5. I zbliżę7126 się do was413 na sąd*, i będę stanowczym** świadkiem5707 przeciwko uprawiającym magię*** i cudzołożnikom5003, i przysięgającym7650 fałszywie8267, uciskającym6231 pracownika najemnego****, wdowy490 i sieroty3490, i krzywdzącym***** cudzoziemca******, a nie3808 bojących3372 się mnie – mówi JHWH Zastępów.Za 5,4; Jk 5,4; Jk 5,12* por. Ml 2,17 przypis *****; ** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - śpieszyć (się), robić szybko, przynieść szybko; *** tj. koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uprawiać czary lub czarnoksięstwo - Wj 7,11 Pwt 18,10; **** dosłownie: opłata za najem, zapłata, wynagrodzenie, opłata, myto, Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek - wymuszającym zapłatę najemnika, Biblia Poznańska, Biblia Tysiąclecia - uciskają najemnika; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - spychać na bok, odpychać; ****** hebr.: ger - przybysz, tymczasowy mieszkaniec bez praw dziedzicznych, chroniony obywatel, obcy, prozelita - por. Dz 13,16 przypis ** .43 przypis * 17,4.17

6. Gdyż3588 ja589, JHWH, nie zmieniam8138 się, dlatego859 wy, synowie1121 Jakuba3290, nie zostaliście zniszczeni*.Rdz 15,7; Wj 3,14; Lb 23,19; Iz 42,8; Iz 43,11; Rz 11,29; Hbr 6,18; Hbr 13,8; Jk 1,17* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - dojść do kresu, zniknąć, zginąć, być ukończonym EIB - nie przestaliście być ... Biblia Tysiąclecia - a wy .... (zmieniać się) nie przestajecie

7. Od dni3117 waszych ojców1 odstępowaliście* od moich ustaw** i nie przestrzegaliście*** ich. Zawróćcie7725|IMP do mnie413, a ja zawrócę7725 do was – mówi559 JHWH Zastępów6635. Ale wy mówicie559: W czym4100 mamy zawracać7725?1Krl 8,58; 2Krl 17,15; Ez 9,7; Jo 1,7* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - zejść z drogi, zawrócić, stronić od, zostać usuniętym; ** lub: akt prawa, dekret, postanowienie, ustawa prawna; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - mieć pieczę nad, strzec, czuwać, przestrzegać; IMP imperativus - tryb rozkazujący

8. Czy człowiek* może okraść** Boga? Bo wy mnie okradacie6906. Lecz mówicie559: Z czego Cię okradamy6906? Z dziesięcin*** i danin****.Rdz 14,20; Kpł 7,14* hebr.: adam - tj. „czerwony” - człowiek, rodzaj ludzki, istota; ** znaczenie niepewne - rabować, zdradzić - por. Prz 22,23 LXX zdradzać, przechytrzyć - por. EIBᴷ; *** tj. jedna dziesiąta - por. Kpł 27,30 Lb 18,21 Pwt 12,6; **** lub: datek, danina, ofiara - Wj 25,3 Kpł 10,14 Pwt 12,6.11.117

9. Jesteście obłożeni klątwą*, bo wy mnie okradacie6906 – wy, cały3605 naród1471.* lub: przekleństwo na was, jesteście przeklęci - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

10. Przynieście935|IMP całą3605 dziesięcinę4643 do spichlerza***, aby żywność2964 była1961 w moim domu1004, a doświadczcie***|IMP mnie teraz**** w tym2063 – mówi559 JHWH Zastępów6635, czy518 wam nie otworzę6605 okien699 niebios8064|P i nie wyleję7324 na was błogosławieństwa1293 nad miarę*****.1Krn 26,20; 2Krn 31,11; Ne 10,38; Ne 13,12; Prz 3,9IMP imperativus - tryb rozkazujący; * dosłownie: dom skarbu; ** skarb, skarbiec, składnica, magazyn, arsenał, spichlerz; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - badać, lustrować, sprawdzać, wykazywać, próbować; **** O! upraszam! błagam! (używane w usilnych prośbach bądź napomnieniach); P liczba mnoga; ***** lub: dość, wystarczająca ilość

11. I zgromię* ze względu** na was pożerającego***, i nie będzie wam niszczył**** plonu6529 ziemi127 i winorośl1612 nie będzie pozbawiona***** owocu na polu7704 – mówi559 JHWH Zastępów6635.Jl 1,4; Jl 2,25* lub: ganić, napominać, psuć - Rdz 37,10; ** dla was - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; *** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - jeść, żreć, pochłaniać (o ogniu), trawić, wyniszczać; **** koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - zepsuć, zrujnować, wypaczyć, być niegodziwym; ***** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - uczynić bezdzietnym, spowodować bezpłodność, poronić - Rdz 27,45 ... nie będzie bezpłodna dla was winnica - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

12. I wszystkie3605 narody* będą was nazywać szczęśliwymi**, bo będziecie ziemią127 rozkoszną*** – mówi559 JHWH Zastępów6635.Pwt 4,6; Iz 61,9* hebr.: goim - poganie, narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; ** lub: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - posuwać się naprzód, naprawiać zło, nazywać szczęśliwym; *** lub: pożądający, rozkoszujący się

13. Mocne* są wasze słowa** przeciwko5921 mnie – mówi559 JHWH. I mówicie559: Co zostało przez nas powiedziane1696*** przeciwko Tobie?Ps 119,23; Ez 35,13* dosłownie: być silnym, wzmocnić się, przemóc, wymóc na, naglić; ** lub: mowa, czyny, rzecz, przedsięwzięcie, sprawa, słowa; *** lub: o czym rozmawialiśmy między sobą przeciwko Tobie

14. Mówiliście559: Na próżno* służyć** Bogu. Co4100 za pożytek*** z tego, że przestrzegaliśmy8104 Jego poleceń**** i chodziliśmy1980 smutni***** przed obliczem6440 JHWH Zastępów6635?Hi 21,14-17; Hi 34,9; Ps 73,8-13; Iz 58,3* lub: pustka, próżność, marność, fałsz, bezwartościowość; ** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trudzić się, pracować; *** zysk - por. Ha 2,9 przypis ***; **** lub: urząd, funkcja, zadanie, polecenie, czuwanie, straż; ***** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: żałobnie, żałośnie, z ponurą miną - ... chodzimy jak pokutnicy - EIB, ... chodzimy w żałobie - Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek

15. A teraz6258 my587 uważamy pysznych* za szczęśliwych833, gdyż1571 ci zostają wzmocnieni**, którzy czynią6213 niegodziwość7564, także1571 tym, którzy wystawiają Boga na próbę***, udaje się uciec**** od kary.Rdz 30,13; Ps 72,17; Ps 78,18; Ps 78,41; Ps 78,56; Ps 95,9; Ps 119,21-85; Prz 31,28; Iz 13,11; Jr 43,2* lub: osoba butna, dumna, zuchwała, zarozumiała; ** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - być ugruntowanym, odbudowanym, wzmacnianym, utrwalonym, metafor. doznać powodzenia; *** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - badać, lustrować, sprawdzać, wykazywać, próbować; **** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - wyślizgnąć się, uciec, zostać wyzwolonym

16. Wtedy227 rozmawiali1696 o tym między sobą bojący* się JHWH, każdy376 ze swoim bliźnim**. JHWH zwrócił na to uwagę7181 i usłyszał8085; i napisano3789|KN|3M zwój5612 wspomnień*** przed Jego obliczem6440 dla**** bojących3372 się JHWH i ceniących***** Jego imię.Wj 32,32; Est 6,1; Dn 12,1; Obj 20,12* hebr.: jare - lękać się, bać się, być przejętym bojaźnią, czcić; ** lub: kompan, towarzysz, inny; KN koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna; 3M trzecia osoba rodzaj męski; *** w zwoju spraw do zapamiętania - EIB, określenie padające tylko tu - por. zwój życia - Iz 4,3 65,6 Ps 56,9 69,29 Flp 4,3 Obj 13,8; **** lub: o tych - Biblia Poznańska, dla - EIB; ***** lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - myśleć, wyjaśniać, uznać, cenić, szanować

17. I będą1961 oni dla mnie – mówi559 JHWH Zastępów6635, w dniu3117, w którym834 ja589 uczynię6213 ich moją własnością*. Zlituję** się nad nimi5921, tak jak lituje2550 się człowiek376 nad swoim synem1121, który mu853 służy5647.Wj 19,5; Ps 135,4; Iz 62,3; Mt 7,6; Tt 2,14; 1P 2,9* lub: majątek, własność, skarb, własność osobista; ** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - pożałować, oszczędzić, litować się, mieć współczucie

18. I zawrócicie7725, i zobaczycie7200 różnicę między* sprawiedliwym** i bezbożnym***, między996 tym, który służy5647 Bogu, i tym, który Mu nie służy5647.Mt 20,26; Mt 24,45; Rz 12,1* lub: między, wśród, pośród, spomiędzy; ** prawym; *** hebr.: resza - winny, zły, niegodziwy, przestępczy

↑↑

Rozdział 4

1. Oto2009 bowiem3588 nadchodzi935 dzień3117, który spala* jak piec8574, a wszyscy3605 pyszni** i wszyscy3605 czyniący6213 niegodziwie7564 będą jak plewa***. I spali**** ich ten853 nadchodzący935 dzień3117 – mówi JHWH Zastępów6533, tak że***** nie pozostawi5800 dla nich****** korzenia8328 i gałązki6057.Iz 5,24; Am 2,9; Na 1,10; Ml 3,2; Ml 4,5; Mt 3,12; Mt 24,29; 2Tes 1,8* lub: koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - trawić (ogniem), metafora: gniewać się; ** osoba butna, dumna, zuchwała - Ml 3,15; *** ściernisko; **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - przypiekać, palić (się), gorzeć; ***** lub: który (dzień) lub JHWH - por. Przekład Interlinearny - Anny Kuśmirek; ****** obraz całkowitego zniszczenia

2. I wzejdzie2224 dla was, którzy się boicie3373 mojego imienia*, słońce8121** sprawiedliwości i uzdrowienie4832 na jego skrzydłach3671***; i wyjdziecie3318, i będziecie skakać**** jak cielęta***** przez przegrodę******.Ps 37,6; Iz 58,8* imię reprezentuje autorytet i charakter Boga; ** tu: symbol szczęścia i powodzenia - por. Iz 9,1 60,1-3; *** metafora promieni słonecznych (?); **** koniugacja czasownika - qal - forma podstawowa oparta na rdzeniu - brykać, postępować dumnie (metafor.) - wyraz radości; ***** byczek; ****** ... jak tuczne cielę

3. I podepczecie bezbożnych*, gdyż będą1961 jak pył** pod stopami3709 waszych nóg7272 w dniu, który834 ja589 uczynię6213 – mówi559 JHWH Zastępów6635Iz 63,3-6; Mi 5,8* por. Ml 3,18 przypis ***; ** lub: popioły, coś bezwartościowego (metafor.)

4. Pamiętajcie2142 o Prawie* Mojżesza**, mojego sługi5650, które mu nadałem*** na Horebie**** dla całego3605 Izraela, o ustawach***** i sądach******.Joz 8,31; Joz 23,6; Dz 28,23* hebr.: toraʰ - prawo, wskazówka, pouczenie, zwyczaj, sposób; ** hebr.: moseʰ - „wyciągnięty” (z wody); *** dosłownie: koniugacja czasownika - piel - wskazuje na jakość czynności - powierzyć odpowiedzialność, powierzyć nadzór, powierzyć dowództwo, zlecić, wyznaczyć, nakazać; **** tj. „pustynia” - inna nazwa góry Synaj; ***** por. Ml 3,7 przypis **; ****** Ml 2,17 przypis *****

5. Oto2009 ja595 poślę7971 wam Eliasza* proroka**, zanim*** przyjdzie dzień3117 JHWH; wielki**** i straszny*****.Iz 40,3; Ml 3,1; Mt 11,13; Mt 17,10-13; Mt 27,47-48; Mk 9,11-13* tj. „moim Bogiem jest Jahwe” lub „Jah jest Bogiem”; ** dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi - por. ro’eh - widzący - 1Sm 9,9; *** dosłownie: przed obliczem dnia; **** lub: ogromny, głośny, starszy, wybitny, wielki; ***** lub: koniugacja czasownika - nifal strona zwrotna lub bierna - napawać bojaźnią, wywoływać zdumienie

6. I zwróci* serca** ojców1 ku5921 synom1121, a serca3820 synów1121 ku ich ojcom1, abym6435, gdy przyjdę935, nie ukarał*** ziemi776 przekleństwem2764.Ml 3,24; Łk 1,7* lub: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - powodować powrót, przyprowadzać, przynosić z powrotem, pozwalać wrócić, odnawiać, zwracać twarz ku; ** lub: umysł, wola, sumienie, wewnętrzny człowiek, serce; *** dosłownie: koniugacja czasownika - hifil forma sprawcza - razić, uderzać, szturchać, niszczyć, ujarzmiać

Ewangelia według Mateusza

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ]

Rozdział 1

1. Zwój o pochodzeniu* Jezusa Chrystusa, syna Dawida, syna Abrahama.Rdz 5,1; Ne 7,5; J 7,42* lub: rodowodzie, początku - gr.: genesis

2. Abraham spłodził* Izaaka, a Izaak spłodził Jakuba, a Jakub spłodził Judę i jego braci.Rdz 21,2; Rz 9,7* gr.: gennao - narodzić się, stawać się, być zrodzonym, w przenośni - wywoływać, powodować

3. A Juda spłodził z Tamar Faresa i Zarę, a Fares spłodził Esroma, a Esrom spłodził Arama.Rdz 38,29-30; Rt 4,19; 1Krn 2,9

4. A Aram spłodził Aminadaba, a Aminadab spłodził Naassona, a Naasson spłodził Salmona.Rt 4,20; 1Krn 2,10

5. A Salmon spłodził z Rahab Booza, a Booz spłodził z Ruty Obeda, a Obed spłodził Jessego.Rt 4,19-21; 1Krn 2,10-11

6. A Jesse spłodził Dawida króla, a Dawid król spłodził Salomona z tej, która była żoną Uriasza.Rt 4,22; 1Sm 16,1; 1Sm 16,11; 1Krn 2,15

7. A Salomon spłodził Roboama, a Roboam spłodził Abiasza, a Abiasz spłodził Asę.1Krn 3,10

8. A Asa spłodził Jozafata, a Jozafat spłodził Jorama, a Joram spłodził Ozjasza.

9. Ozjasz spłodził Joatama, a Joatam spłodził Achaza, a Achaz spłodził Ezechiasza.2Krn 26,23; 2Krn 27,9; 2Krn 28,27; 2Krl 16,20; 2Krl 18,1

10. Ezechiasz spłodził Manassesa, a Manasses spłodził Amona, a Amon spłodził Josjasza.2Krn 32,33; 2Krn 33,20-25

11. A Josjasz spłodził Jechoniasza i jego braci w czasie* przesiedlenia** do Babilonu.2Krn 36,1; 2Krl 24,15* dosłownie: za (przesiedlenia); ** gr.: metoikesia - przesiedlenie zwłaszcza wymuszone

12. A po przesiedleniu do Babilonu Jechoniasz spłodził Salatiela, a Salatiel spłodził Zorobabela.1Krn 3,17; Ezd 3,2

13. A Zorobabel spłodził Abiuda, a Abiud spłodził Eliakima, a Eliakim spłodził Azora.Ezd 2,2; Ezd 3,2; Ne 7,7; Ne 12,1

14. Azor spłodził Sadoka, a Sadok spłodził Achima, a Achim spłodził Eliuda.

15. A Eliud spłodził Eleazara, a Eleazar spłodził Matana, a Matan spłodził Jakuba.

16. Jakub spłodził Józefa, męża Marii, z której został zrodzony Jezus, zwany Mesjaszem*.* gr.: christos - Mesjasz, Pomazaniec, Namaszczony

17. Wszystkich więc pokoleń od Abrahama aż do Dawida – pokoleń czternaście; a od Dawida aż do przesiedlenia* do Babilonu – pokoleń czternaście; a od przesiedlenia do Babilonu aż do Mesjasza – pokoleń czternaście.* gr.: metoikesia - przesiedlenie zwłaszcza wymuszone

18. A z narodzeniem Jezusa – Mesjasza było tak: Gdy matka Jego, Maria, poślubiła* Józefa, okazało się, zanim połączyli się razem**, że była*** w ciąży**** z Ducha Świętego.Iz 7,14; Łk 1,27; Ga 4,4* lub: została zaręczona; ** idiom: zamieszkać razem; *** dosłownie: została znaleziona; **** w brzuchu mająca

19. Józef natomiast, jej mąż, będąc sprawiedliwym i nie chcąc jej zniesławić, chciał ją potajemnie oddalić*.Rdz 38,24; Pwt 22,20-24* gr.: apolyo - rozwiązać (małżeństwo), uwolnić, opuścić

20. A gdy on to rozważył*, oto anioł PANA ukazał mu się we śnie, mówiąc: Józefie, synu Dawida! Nie bój się przyjąć Marii, swojej żony. Bo to, co w niej zaistniało**, jest z Ducha Świętego.Sdz 13,3; Mt 2,13; Łk 1,11; Łk 2,9* lub: powziął taką myśl - czyli powziął decyzję; ** gr.: gennao - narodzić się, stawać się, być zrodzonym, w przenośni - wywoływać, powodować

21. Urodzi więc syna i nazwiesz Go imieniem Jezus*; bo On zbawi** swój lud od jego grzechów.Iz 12,2; Iz 45,21; Łk 1,31; Łk 2,21; Dz 4,12* gr.: Iesous - hebr. Jeszua, Jehoszua - JHWH jest zbawieniem; ** gr.: sodzo - uratować, wybawić, ocalić, wyzwolić

22. A to wszystko stało się, aby wypełniło się to, co zostało powiedziane przez PANA poprzez proroka, mówiącego:Iz 7,14; Iz 8,8

23. Oto dziewica* będzie w ciąży** i urodzi syna, i nazwą Go imieniem Emmanuel, co jest tłumaczone: Bóg z nami.Rdz 6,22; Wj 40,16; J 2,5* lub: panna; ** w brzuchu mająca

24. A gdy Józef obudził* się ze snu, uczynił jak mu rozkazał anioł PANA i przyjął** swoją żonę,Rdz 4,1; Rdz 4,17; Rdz 4,25; Łk 2,21* lub: został obudzony; ** tj. wprowadził ją do wcześniej przygotowanego mieszkania

25. I nie współżył* z nią, aż urodziła swojego pierworodnego syna i nazwał Go imieniem Jezus.* dosłownie: nie poznał - hebr. idiom oznaczający intymną więź małżeńską

↑↑

Rozdział 2

1. A gdy Jezus narodził się w Betlejem Judzkim za dni króla Heroda, oto mędrcy* ze Wschodu przybyli do Jerozolimy, mówiąc:Mi 5,2; Łk 2,11; J 7,42* lub: magowie - por. przypis *

2. Gdzie jest Ten, który się narodził, Król Żydów*? Bo widzieliśmy Jego gwiazdę na Wschodzie i przybyliśmy oddać Mu pokłon**.Iz 60,3* lub: Judejczyków tj. mieszkańców Judei; ** gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku klęknąć, paść na kolana, bić czołem, złożyć hołd

3. Gdy król Herod to usłyszał, zaniepokoił* się, a z nim cała Jerozolima.* gr.: tarasso - zburzyć, zakłócić, zaniepokoić, dręczyć

4. I gdy zebrał razem wszystkich arcykapłanów i uczonych w Piśmie, wypytywał się ich, gdzie jest narodzony Mesjasz*.Ez 10,5; Mi 5,2; J 7,42* lub: Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony

5. A oni powiedzieli mu: W Betlejem Judzkim; bo tak jest napisane przez proroka:

6. A ty, Betlejem, ziemio Judy, wcale nie jesteś najmniejsze wśród książąt* Judy; z ciebie bowiem wyjdzie przywódca, który paść będzie lud mój – Izrael.Mi 5,2; Lb 24,17* za hebr.: alluf - naczelnik rodu, przywódca - gr.: hegemon

7. Wtedy Herod wezwał potajemnie mędrców* i dokładnie dowiedział się od nich o czasie ukazania się gwiazdy.Dn 1,4; Dz 8,9* gr.: magos - perski mędrzec religijny lub członek plemienia Magi

8. A gdy wysyłał ich do Betlejem, powiedział: Idźcie i dokładnie wypytajcie* się o to dziecię, a gdy je znajdziecie, donieście mi, abym i ja poszedł oddać Mu pokłon.* gr.: eksetadzo - przeszukiwać, badać ściśle, wywiadywać się

9. Oni więc, po wysłuchaniu króla, poszli; i oto gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, prowadziła ich, aż doszła i stanęła nad miejscem, gdzie było dziecię.Ps 25,12; 2P 1,19

10. A gdy ujrzeli gwiazdę, ucieszyli się bardzo wielką radością.

11. A gdy weszli do domu, zobaczyli dziecię z Marią, matką Jego, a gdy upadli, oddali Mu pokłon i otworzyli swoje skarby, i ofiarowali Mu dary: złoto, kadzidło i mirrę*.Mt 4,10; Mt 14,33; 1Sm 10,27; 1Krl 10,2; Iz 60,6* tj. wonna gumożywica wypływająca z kory balsamowca

12. A gdy zostali ostrzeżeni* przez Boga we śnie, aby nie wracali do Heroda, inną drogą wrócili do swojej krainy.Hi 33,15* gr.: chrematidzo - słowo określające ponadnaturalną inspirację

13. A gdy odeszli, oto anioł PANA ukazał się we śnie Józefowi, mówiąc: Wstań, weź dziecię oraz Jego matkę i uciekaj do Egiptu, i bądź tam, aż ci powiem; Herod bowiem będzie szukał dziecięcia, aby je zgładzić.

14. Wstał więc, wziął w nocy dziecię oraz Jego matkę i odszedł do Egiptu.

15. I był tam aż do śmierci Heroda, aby wypełniło się to, co powiedział PAN przez proroka, mówiącego: Z Egiptu wezwałem swojego syna.Wj 4,22; Lb 24,8; Oz 11,1

16. Wtedy Herod widząc, że został oszukany* przez mędrców**, rozgniewał się bardzo i wysłał rozkaz, i zabił wszystkie dzieci***, które były w Betlejem i we wszystkich jego granicach, w wieku lat dwóch i mniej, stosownie do czasu, o którym dokładnie dowiedział się od mędrców**.2Krl 8,12; Oz 10,14* lub: ośmieszony, zakpiono z niego; ** magów; *** chłopców

17. Wtedy wypełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka* Jeremiasza, mówiącego:Jr 31,15; Iz 1,14* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi lub ro’eh - widzący

18. Głos w Rama został usłyszany, lament, płacz i wielkie zawodzenie: Rachel opłakuje swoje dzieci; i nie chce dać się pocieszyć, bo już ich nie ma.Rdz 35,16; Jr 4,31; Jr 9,21

19. A gdy umarł Herod, oto anioł PANA ukazał się we śnie Józefowi w Egipcie, mówiąc:

20. Wstań, weź dziecię oraz Jego matkę i idź do ziemi Izraela. Umarli bowiem ci, którzy szukali życia* tego dziecięcia.Mt 2,13; Wj 4,19* idiom: nastawać na czyjeś życie, duszę - gr.: psyche

21. Wstał więc, wziął dziecię* oraz Jego matkę i przyszedł do ziemi Izraela.Rdz 6,22; Hbr 11,8; Mt 2,11* gr.: paidion - małe dziecko, chłopczyk

22. Ale gdy usłyszał, że Archelaus króluje nad Judeą w miejsce Heroda, swojego ojca, bał się tam wrócić; ale ostrzeżony* przez Boga we śnie, oddalił się w strony** Galilei.Łk 2,39; Dz 9,13; J 7,41* gr.: chrematidzo - słowo określające ponadnaturalną inspirację; ** dosłownie: części kraju pod osobną władzą

23. A gdy przyszedł, zamieszkał w mieście, które jest nazywane Nazaret, aby wypełniło się to, co powiedziano przez proroków: Zostanie nazwany Nazarejczykiem*.Dz 2,22* być może gra słów: hebr. necer - odrośl - tytuł Mesjasza - Iz 11,1 i nazir - Lb 6,13 - człowiek szczególnie poświęcony Panu

↑↑

Rozdział 3

1. A w te dni przyszedł Jan Chrzciciel, głosząc* na pustyni judzkiej** i mówiąc:Mk 1,1; Łk 3,1* dosłownie: głosi; ** lub: na pustkowiu Judei

2. Upamiętajcie* się, albowiem bliskie jest Królestwo Niebios.Mk 1,15; Dz 3,19; 2P 3,9; Obj 2,5* gr.: metanoeo - zmienić myślenie, zawrócić, żałować

3. To bowiem jest Ten, o którym powiedziano przez proroka Izajasza, mówiącego: Głos wołającego na pustyni*: Przygotujcie drogę PANA, prostymi czyńcie Jego ścieżki.Iz 40,3; Ml 3,1* gr.: eremos - pustkowie, pustynia, miejsce odludne

4. A Jan miał odzienie z sierści wielbłąda i pas skórzany wokół swoich bioder, a jego pokarmem była szarańcza i miód polny*.2Krl 1,8* gr.: agrios - polny, dziki, leśny

5. Wtedy wychodziła do niego Jerozolima oraz cała Judea i cała okolica nad Jordanem.

6. I byli chrzczeni* przez niego w Jordanie, wyznając** swoje grzechy.Kpł 16,21; Jk 5,16; 1J 1,9* lub: zanurzani; ** wyznając je publicznie

7. A gdy ujrzał wielu faryzeuszów i saduceuszów przychodzących do jego chrztu, powiedział im: Płody żmij! Kto wam pokazał, jak uciec od nadchodzącego gniewu?Mk 12,18; Mt 23,33; Rz 5,9; 1Tes 1,10

8. Przynoście więc owoce godne* upamiętania**;Mt 21,28; Ga 5,22; Ef 5,9* lub: warte, odpowiednie, zdatne; ** gr.: metanoia - zmiana myślenia, zawrócenie

9. A nie mniemajcie, że możecie sobie* mówić: Ojca mamy Abrahama; albowiem mówię wam, że Bóg i z tych kamieni może wzbudzić dzieci Abrahamowi.Łk 3,8; J 8,33; Ga 4,22* gr.: en heautou - w sobie samym, idiom: wmawiać sobie

10. Już i także siekiera przykładana jest do korzenia drzew. Każde więc drzewo, które nie wydaje dobrego* owocu, jest wycinane i wrzucane w ogień.Mt 7,19; Iz 5,3; Ez 15,2; J 15,6; Hbr 6,8* gr.: kalos - piękny, szlachetny, cenny, wypróbowany

11. Ja wprawdzie chrzczę* was wodą ku upamiętaniu; Ten natomiast, który idzie za mną, mocniejszy jest ode mnie, Jemu nie jestem godny nosić sandałów. On was ochrzci* w Duchu Świętym i ogniu**.Mk 1,4; Łk 1,7; J 1,33* gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać, wielokrotnie w celu farbowania - stąd też przesiąknąć; ** brak w mss Byz

12. W Jego ręku jest wiejadło*, i oczyści przewiewając swoje klepisko, i zgromadzi swoją pszenicę do spichlerza, a plewy spali ogniem nieugaszonym**.Iz 30,24; Am 9,9; Mt 13,30* tj. szufla do przewiewania zboża, przetak; ** gr.: asbestos - nieugaszony, niemożliwy do ugaszenia

13. Wtedy Jezus przyszedł* z Galilei nad Jordan do Jana, aby zostać przez niego ochrzczonym.Mt 2,22; Mk 1,9-11; Łk 3,21* dosłownie: przychodzi

14. Ale Jan powstrzymywał Go, mówiąc: To ja mam potrzebę* zostać ochrzczonym przez Ciebie, a Ty przychodzisz do mnie?* gr.: chreia - konieczność, obowiązek, sprawa, powinność

15. A Jezus powiedział do niego: Ustąp* teraz; w ten sposób bowiem przystoi nam wypełnić wszelką** sprawiedliwość. Wtedy Mu ustąpił*.Mk 1,10; Łk 3,21; J 13,7* gr.: afiemi - nie przeszkadzaj, pozwól, nie zatrzymuj; ** całą

16. A gdy Jezus został ochrzczony, zaraz wyszedł z wody, a oto zostały Mu otwarte niebiosa i widział Ducha Bożego, zstępującego jakby gołębica i przychodzącego na Niego.Iz 61,1; J 1,31; Kol 1,18

17. I oto rozległ się głos z nieba, mówiący: Ten jest Synem moim umiłowanym, w którym znalazłem upodobanie*.Mt 17,5; 2P 1,17; Ps 2,7* lub: upodobałem - czas przeszły dokonany

↑↑

Rozdział 4

1. Wtedy Jezus został zaprowadzony przez Ducha na pustynię*, by był kuszony** przez diabła.Mk 1,12; Łk 4,1; Hbr 2,18; J 4,15* lub: pustkowie; ** lub: poddany próbie, doświadczeniu

2. A wówczas, po* poście trwającym czterdzieści dni i czterdzieści nocy, łaknął**.Łk 4,2; 1Krl 19,8* lub: po zakończeniu postu; ** cierpiał głód

3. I zbliżył się do Niego kusiciel*, i powiedział: Jeśli jesteś Synem Bożym, powiedz, aby te kamienie stały się chlebem.Hi 1,6-12; 1Tes 3,5; Obj 12,10* dosłownie: ten poddający próbie, pokusie

4. A On w odpowiedzi, rzekł: Napisano: Nie samym chlebem* będzie żył człowiek, ale każdym słowem**, wychodzącym z ust Boga.Mt 4,7; Wj 16,18; Pwt 8,3; Łk 4,4* dosłownie: na chlebie ... na słowie; ** gr.: rhema - wypowiedź, przesłanie, słowo

5. Wtedy diabeł* bierze Go do miasta świętego** i stawia Go na szczycie świątyni***,Mt 27,53; Iz 48,2; Iz 52,1* gr.: diabolos - oskarżyciel, potwarca, oczerniający; ** tj. do Jerozolimy; *** tzw. królewski portyk Heroda - widok na przepaść doliny Cedronu z wysokości 137 m

6. I mówi do Niego: Jeśli jesteś Synem Bożym, rzuć się w dół, albowiem jest napisane, że: Aniołom swoim rozkaże o Tobie, i podniosą Cię na rękach, abyś czasem nie uraził* swojej nogi o kamień.Ps 91,11; 2Kor 11,14* gr.: proskopto - uderzyć, potknąć się przez coś, doznać urazu

7. Jezus powiedział mu: Również* jest napisane: Nie będziesz kusił** PANA, Boga twojego.Wj 17,2; Pwt 6,16; Dz 5,9; 1Kor 10,9; Hbr 3,9* lub: znów, jeszcze, z kolei; ** lub: wystawiał na próbę

8. Ponownie bierze Go diabeł na bardzo wysoką górę i ukazuje Mu wszystkie królestwa świata oraz ich chwałę,

9. I mówi Mu: Dam Ci to wszystko, jeśli upadniesz i oddasz mi pokłon*.J 13,3; Dn 5,26* gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku klęknąć, paść na kolana, bić czołem, złożyć hołd

10. Wtedy Jezus mówi do niego: Zejdź* mi z drogi, szatanie**! Bo jest napisane: PANU, Bogu twojemu, pokłon będziesz oddawać i Jemu samemu będziesz służyć.Wj 20,5* hypago - zejść z drogi, odejść, stanąć za; ** lub: przeciwniku

11. Wtedy diabeł* Go opuścił**, a oto aniołowie przystąpili i służyli Mu.J 19,11; Mt 26,53; Hbr 1,4-6* tj. oszczerca, oskarżyciel; ** dosłownie: opuszcza

12. A gdy Jezus usłyszał, że Jan został wydany*, wrócił do Galilei;Mk 1,14; Łk 4,14; Mt 14,3* domyślnie: do więzienia - został uwięziony

13. A po opuszczeniu Nazaretu przyszedł i zamieszkał w Kafarnaum*, nad morzem, w granicach krain Zabulona i Neftalego;* gr.: Kapernaoum - „wioska Nahuma” - miasto nad Jeziorem Genezaret

14. Aby wypełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka Izajasza, mówiącego:

15. Ziemia Zabulona i ziemia Neftalego, droga morska, za* Jordanem, Galilea pogan.Iz 8,23; Iz 9,1* lub: po drugiej stronie

16. Lud siedzący w ciemności, ujrzał wielkie światło, a siedzącym w mrocznej krainie i w cieniu śmierci – wzeszło im światło!Ps 107,10-14; Iz 42,6-7

17. Od tego czasu zaczął Jezus głosić i mówić: Upamiętajcie* się, albowiem przybliżyło się Królestwo Niebios.Łk 5,32; Łk 24,47; Dz 20,21; Dz 26,20* lub: zmieńcie myślenie, zawróćcie

18. A Jezus*, idąc nad Morzem Galilejskim, ujrzał dwóch braci: Szymona, którego nazywano Piotrem, i Andrzeja, jego brata, zarzucających sieć** rybacką w morze; byli bowiem rybakami.Mk 1,16; Łk 5,1; J 1,40* brak w mss Byz; ** tj. okrągła sieć mierząca ok. 3 m średnicy, zwana amphiblestron

19. I mówi im: Chodźcie* za mną, a uczynię was rybakami ludzi.Łk 5,10; J 12,26; Mk 1,17* gr.: deute - chodź! chodźże! - forma wykrzyknikowa

20. A oni natychmiast opuścili sieci rybackie i podążyli* za Nim.Łk 18,28; Mk 10,28* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

21. I gdy poszedł stamtąd dalej, zobaczył dwóch innych braci: Jakuba, syna Zebedeusza, i Jana, jego brata, w łodzi z Zebedeuszem, ich ojcem, naprawiających* swoje sieci rybackie. I powołał** ich.* gr.: katartidzo - uczynić sprawnym, pełnym, naprawić - Ga 6,1 przypis *; ** lub: wezwał

22. A oni natychmiast opuścili łódź i swojego ojca i podążali* za Nim.* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

23. I obchodził Jezus całą Galileę, ucząc w ich synagogach i głosząc Ewangelię Królestwa, i uzdrawiając każdą chorobę i każdą słabość wśród ludu.Mt 13,54; Mk 1,21; Łk 4,15

24. I rozeszła się wieść o Nim po całej Syrii. I przyprowadzili do Niego wszystkich, którzy mieli się źle, dotkniętych rozmaitymi chorobami i cierpieniami, opętanych*, epileptyków**, sparaliżowanych, i ich uzdrowił***.Mk 6,55; Łk 8,27* lub: opętanych przez demony - Mt 9,32 przypis *; ** lub: lunatyków - Mt 17,15 przypis *; *** gr.: therapeuo - por. Hbr 3,5 przypis *

25. A szły za Nim wielkie tłumy z Galilei, Dziesięciogrodu*, Jerozolimy, Judei i zza Jordanu.Mt 3,7; Mt 4,25; Mk 5,20; Mk 7,31; Łk 6,17* gr.: Dekapol - region skupiający 10 miast przy granicy Syrii, zamieszkały w większości przez ludność zhellenizowaną

↑↑

Rozdział 5

1. A Jezus, widząc tłumy, wszedł na górę, a gdy On usiadł, podeszli do Niego Jego uczniowie.Łk 6,20-49

2. I otworzył swoje usta, i uczył ich, mówiąc:

3. Błogosławieni* ubodzy** duchem, gdyż ich jest Królestwo Niebios.Łk 6,20; Łk 11,28; Jk 1,12; Ps 51,19* gr.: makarios – szczęśliwy, ten któremu można pogratulować; ** gr.: ptochos - żebrak, skrajny nędzarz

4. Błogosławieni, którzy się smucą*, gdyż oni zostaną pocieszeni.Iz 61,2; Ps 126,5; Łk 16,25; Obj 21,4* lub: być w żałobie, płakać

5. Błogosławieni łagodni*, gdyż oni odziedziczą** ziemię.Mt 11,29; Lb 12,3; So 2,3; Ps 37,11* lub: uprzejmi, cisi, życzliwi; ** stanie się ich udziałem

6. Błogosławieni, którzy łakną* i pragną sprawiedliwości, gdyż oni zostaną nasyceni.Ps 22,27; Ps 42,2; Łk 1,53; J 6,27* lub: cierpią głód

7. Błogosławieni miłosierni*, gdyż oni dostąpią miłosierdzia.Prz 11,17* lub: litościwi

8. Błogosławieni czystego* serca, gdyż oni zobaczą Boga.Ps 51,10; Ez 36,26; Dz 15,9* dosłownie: czyści sercem - gr.: katharos – czysty, bez skazy, bez zmazy

9. Błogosławieni czyniący pokój, gdyż oni zostaną nazwani synami Boga.

10. Błogosławieni, którzy są prześladowani* z powodu** sprawiedliwości, gdyż ich jest Królestwo Niebios.Łk 6,22; J 15,20; 1P 3,14* gr.: dioko - zmuszać do ucieczki, prześladować; ** ze względu na

11. Błogosławieni jesteście, gdy ze względu na mnie będą was lżyć* i prześladować, i mówić wszystkie złe** słowa, kłamiąc przeciwko wam.Rz 8,36; Łk 21,17; Obj 2,3; 1P 2,23* lub: znieważać, ganić, łajać; ** lub: niegodziwe

12. Radujcie się i weselcie się, gdyż wielka jest zapłata* wasza w niebiosach; tak bowiem prześladowali proroków, którzy byli przed wami.2Krn 36,16; Łk 6,23; 1Kor 3,8* lub: nagroda

13. Wy jesteście solą ziemi; natomiast jeśli sól straci swój smak*, czym ją posolą? Nie ma już nic ze swej siły, nadaje się tylko by zostać wyrzuconą na zewnątrz i deptaną przez ludzi.2Krl 2,20; Mk 4,21; Mk 9,50; Łk 14,34* gr.: moraiono - być nijakim, stracić smak, zgłupieć - Rz 1,22 przypis **

14. Wy jesteście światłem świata. Nie może zostać ukryte miasto leżące na górze.Ef 5,8

15. Nie zapalają też lampy i nie stawiają jej pod korcem*, ale na świeczniku, i świeci wszystkim, którzy są w domu.Mk 4,21* gr.: modios - naczynie na zboże - miara ciał sypkich - 9 l

16. Tak niech świeci wasza światłość przed ludźmi, aby zobaczyli wasze dobre* czyny i sławili** Ojca waszego, który jest w niebiosach.1P 2,12* lub: piękne, szlachetne; ** por. Rz 8,30 przypis **

17. Nie myślcie, że przyszedłem znieść* Prawo lub Proroków. Nie przyszedłem znieść*, ale wypełnić.Łk 16,17; J 8,5* gr.: katalyo - obalić, rozluźnić (wiązania), rozłączyć, zburzyć

18. Zaprawdę* bowiem mówię wam: Dopóki nie przeminą niebo i ziemia, ani jedna jota, ani jedna kreska z pewnością nie** przeminie z Prawa, aż się to wszystko stanie.Ps 119,89; Iz 40,8; Mt 24,35; Łk 21,33* gr.: amen - z hebr.: godne wiary, lub jako akt potwierdzenia; ** gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie - jako wzmocnienie

19. Jeśli więc ktoś, rozwiązałby jedno z tych najmniejszych przykazań i tak nauczał ludzi, zostanie nazwany najmniejszym w Królestwie Niebios, a ten, kto by czynił je i nauczał, zostanie nazwany wielkim w Królestwie Niebios.Mt 19,28; Ga 3,10; Jk 2,10

20. Mówię bowiem wam: Jeśli wasza sprawiedliwość nie będzie obfitować bardziej niż uczonych w Piśmie i faryzeuszów, z pewnością* nie wejdziecie do Królestwa Niebios.Mt 23,2* gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie - jako wzmocnienie

21. Słyszeliście, że powiedziano przodkom*: Nie będziesz mordował; a kto by mordował, będzie podlegał sądowi.Rdz 9,5-6; Lb 24,17; Pwt 17,8* dosłownie: będącym od początku, prastarym, dawnym

22. A ja wam mówię, że każdy, kto jest rozgniewany na swojego brata bez powodu, będzie winien sądu; a kto powie swojemu bratu: Raka*! będzie podlegał Sanhedrynowi; a kto powie: Głupcze**! będzie wrzucony w ogień Gehenny***.Ps 37,8; Prz 19,19; Dz 3,20; 1J 3,15* z aramejskiego - pusty, pusta głowo; ** lub: tępak, niedorzeczność; *** tj. dolina Hinnom - symbol wiecznego potępienia

23. Jeśli więc przyniósłbyś* swój dar na ołtarz i tam przypomniano** by ci, że twój brat ma coś przeciwko tobie;Pwt 16,16; 1Sm 15,22; Mk 11,25* lub: ofiarowałbyś; ** przypomniałoby ci się

24. Zostaw tam swój dar przed ołtarzem, i odejdź; najpierw pojednaj się ze swoim bratem, a potem przyjdź i przynieś swój dar.

25. Bądź tym, który godzi* się szybko ze swoim przeciwnikiem, dopóki jesteś z nim w drodze, by czasem przeciwnik nie przekazał cię sędziemu, a sędzia nie przekazał cię podwładnemu, abyś nie został wrzucony do więzienia.Hi 22,21; Prz 25,8; Mk 6,14; Łk 12,58* gr.: eunoeo - być życzliwym, dobrze, pokojowo usposobionym

26. Zaprawdę mówię ci: Na pewno nie wyjdziesz stamtąd, aż oddasz ostatni kodrantes*.* gr.: kodrantes - 2 leptony - 0,25 assariona - 1/64 denara

27. Słyszeliście, że powiedziano przodkom*: Nie będziesz cudzołożył.Wj 20,14; Kpł 20,10* gr.: archaios - będący od początku, prastary - brak w mss Byz

28. A ja wam mówię, że każdy, kto patrzy* na kobietę, aby** jej pożądać, już z nią popełnił cudzołóstwo w swoim sercu.2P 2,14* lub: przyglądać się uważnie; ** gr.: pros - w kierunku, do, przy, dla

29. Jeśli więc twoje prawe oko jest ci powodem upadku*, wyłup** je i odrzuć od siebie; albowiem pożyteczniej jest dla ciebie, aby zginął jeden z twoich członków, a nie całe twoje ciało zostało wrzucone do Gehenny***.Mt 18,8; Mk 9,43* lub: gorszy; ** dosłownie: wyrwij z korzeniami; *** tj. dolina Hinnom - symbol wiecznego potępienia

30. A jeśli twoja prawa ręka jest ci powodem upadku, odetnij ją i odrzuć od siebie; albowiem pożyteczniej jest dla ciebie, aby zginął jeden z twoich członków, a nie całe twoje ciało zostało wrzucone do Gehenny.

31. Powiedziano też, że ktokolwiek oddaliłby swoją żonę, niech jej da zwój* rozwodowy.Mk 10,2; Pwt 24,1; Jr 3,1* lub: dokument, list

32. A ja wam mówię: Ktokolwiek oddala swoją żonę, poza* sprawą** nierządu, prowadzi*** ją do cudzołóstwa****, a kto poślubiłby oddaloną, cudzołoży.1Kor 7,10; Ml 2,14* lub: z wyjątkiem; ** gr.: logos - słowo, rachunek, sprawa, idea; *** czyni, sprawia; **** lub: czyni ją scudzołożoną - czas teraźniejszy strona bierna

33. Słyszeliście także*, że powiedziano przodkom: Nie będziesz krzywoprzysięgał**, ale dotrzymasz*** PANU swoich przysiąg.Kpł 19,12* dosłownie: ponownie, znów; ** lub: łamał przysięgi; *** dosłownie: oddasz

34. A ja wam mówię, abyście w ogóle nie przysięgali – ani na niebo, gdyż jest tronem Boga;Iz 66,1; Dz 7,49

35. Ani na ziemię, gdyż jest podnóżkiem Jego stóp; ani na Jerozolimę, gdyż jest miastem wielkiego króla;Ps 48,2

36. Ani na swoją głowę nie będziesz przysięgał, gdyż nie możesz jednego włosa uczynić białym albo czarnym.

37. A słowo* wasze niech będzie: Tak, tak; nie, nie. A co jest ponad to, jest od złego.2Kor 1,17* gr.: logos - słowo, przesłanie, idea, rachunek

38. Słyszeliście, że powiedziano: Oko za* oko, ząb za* ząb.Wj 21,22-27* gr.: anti - w miejsce, za

39. A ja wam mówię: Nie sprzeciwiajcie się* złemu, ale ku temu, który uderzy cię w twój prawy policzek, zwróć i drugi;Prz 20,22; Rz 12,17; 1Tes 5,15; 1P 3,9* gr.: anthistemi - stać naprzeciw, stawić opór, przeciwstawić się

40. A temu, który chce się z tobą procesować i wziąć twoją suknię*, zostaw mu i płaszcz.1Kor 6,7* gr.: chiton - szata wkładana wprost na ciało

41. A kto by zmusił* ciebie, abyś niósł jego ciężar jedną milę**, idź z nim i dwie.* gr.: angareuo - wysłać gońca, wciągnąć do służby publicznej, zmusić do niesienia ciężaru - por. Mt 21,2 przypis *, Mk 15,21; ** mila rzymska to 1000 podwójnych kroków

42. Temu, kto ciebie prosi, dawaj, a od tego, kto chce od ciebie pożyczyć, nie odwracaj się.

43. Słyszeliście, że powiedziano: Będziesz miłował swojego bliźniego, a swojego nieprzyjaciela będziesz nienawidził.Kpł 19,18; Pwt 23,6; Ps 139,21-22; Mt 22,39; Łk 6,27; Łk 6,32

44. A ja wam mówię: Miłujcie swoich nieprzyjaciół, błogosławcie* tych, którzy was przeklinają, dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą i módlcie się za tych, którzy was fałszywie oskarżają** i prześladują was;Łk 23,34; Dz 7,59* gr.: eulogeo - sławić, dobrze życzyć - por. Mt 14,19 przypis *; ** lub: lżą, uwłaczają, grożą, oczerniają

45. Abyście stali się synami Ojca waszego, który jest w niebiosach; bo On czyni to, że słońce Jego wschodzi nad złymi i nad dobrymi, i deszcz pada na sprawiedliwych i na niesprawiedliwych.Hi 25,3; Ef 5,1

46. Albowiem, jeśli miłujecie tych, którzy was miłują, jaką macie zapłatę*? Czy i celnicy tego nie czynią?* lub: nagrodę

47. A jeśli tylko swoich braci* byście pozdrawiali, co osobliwego czynicie? Czy i celnicy tego nie czynią?* mss Byz: przyjaciół

48. Bądźcie więc doskonali*, tak jak Ojciec wasz, który jest w niebiosach jest doskonały.Rdz 17,1; Kpł 19,2; Flp 3,12; Kol 1,28* gr.: teleios - nie mający braków, dojrzały, w pełni rozwinięty

↑↑

Rozdział 6

1. Uważajcie, abyście swojego daru miłosierdzia nie czynili przed ludźmi, po to, by być widzianymi przez nich, inaczej nie macie zapłaty* u Ojca waszego, który jest w niebiosach.Mt 16,27; Mt 23,5; Łk 12,1; Łk 16,15; 1Kor 9,17; Hbr 11,26* gr.: misthos - nagroda, zapłata za pracę

2. Dlatego, gdy dajesz dar miłosierdzia*, nie trąb przed sobą, tak jak czynią to obłudnicy w synagogach i na ulicach, aby przez ludzi została oddana im chwała**. Zaprawdę mówię wam: Już w całości otrzymują swoją zapłatę.Dz 9,36; Pwt 15,7-8* lub: wsparcie dla ubogich, jałmużna; ** gr.: doksadzo - sławić, chwalić, otoczyć chwałą

3. Ale ty, gdy dajesz dar miłosierdzia*, niech nie wie twoja lewa ręka, co czyni twoja prawa ręka,J 7,4; Mt 25,37; Rz 12,8* lub: wsparcie dla ubogich, jałmużna

4. By twój dar miłosierdzia* pozostał w ukryciu, a twój Ojciec, który widzi w ukryciu, On ci odda jawnie**.Mt 10,42; Łk 14,14* lub: wsparcie dla ubogich, jałmużna; ** gr.: faneroo - ujawnić to, co było zakryte, ukazać publicznie

5. A gdy się modlisz, nie bądź jak obłudnicy; gdyż oni lubią* stać i modlić się w synagogach i na rogach placów, aby ludzie ich widzieli. Zaprawdę mówię wam, że już w całości otrzymują** swoją zapłatę.Mt 23,5* gr.: fileo - kochać, okazywać czułość - por. J 21,15 przypis ***; ** gr.: apecho - mieć całkowicie, otrzymać w pełni

6. Ale ty, gdy się modlisz, wejdź do swojej komórki* i zamknij swoje drzwi, módl się do Ojca twojego, który jest w ukryciu; a Ojciec twój, który widzi w ukryciu, odda ci jawnie.* tj. magazyn bez okien, pomieszczenie prywatne lub tajne - Mt 24,26 przypis **

7. Modląc się natomiast, nie paplajcie* jak poganie; albowiem wydaje im się, że w** swojej wielomówności zostaną wysłuchani.* gr.: battalogeo - powtarzać w kółko to samo, używać wielu niepotrzebnych słów, dosłownie jąkać się; ** lub: dzięki, przez (swoją)

8. Nie bądźcie do nich podobni*, gdyż Ojciec wasz wie, czego potrzebujecie, zanim Go poprosicie.Ps 139,4; Mt 6,32* gr.: homoioo - być uczyniony jak, porównać coś z czymś, czynić podobnym

9. Wy więc módlcie się tak: Ojcze nasz, który jesteś w niebiosach! Niech Twoje imię zostanie uświęcone*.Ps 111,9; J 16,23; Jud 1,20* gr.: hagiadzo - oddzielić od tego co pospolite, przeznaczyć do

10. Niech przyjdzie Twoje Królestwo; niech się stanie Twoja wola jak w niebie, tak i na ziemi.Dn 2,44; Dn 7,27; Kol 1,13; Obj 11,15; Łk 22,42

11. Chleba naszego codziennego* daj nam dzisiaj.Prz 30,8; J 6,32-35* gr.: epiousios - potrzebny na cały dzień, konieczny do życia

12. I odpuść nam nasze winy*, jak i my odpuszczamy tym, którzy są wobec nas winni**.Dz 13,38; 1J 1,9; Mt 18,21* lub: długi; ** naszym dłużnikom

13. I nie wprowadź* nas w pokusę, ale uratuj** nas od złego; gdyż Twoje jest Królestwo i moc, i chwała na wieki. Amen.* tryb przypuszczający lub jako idiom: nie dopuść abyśmy ulegli pokusie (doświadczeniu, próbie)? - Marshall, The Gospel of Luke New Internat. Greek Test. Commentary 462; ** gr.: hryomai - wyrwać, wyzwolić

14. Bo jeśli odpuścicie ludziom ich upadki, i wam odpuści Ojciec wasz niebiański.

15. Ale jeśli nie odpuścicie ludziom ich upadków*, także Ojciec wasz nie odpuści wam waszych upadków.Mk 11,25-26* gr.: paraptoma - spaść obok lub czegoś, fałszywy krok, upadek

16. A gdy pościcie, nie stawajcie się smutni* tak jak obłudnicy; wykrzywiają bowiem swoje twarze, aby ludzie widzieli, że poszczą. Zaprawdę mówię wam: Już otrzymują całą swoją zapłatę.Iz 58,3; Dn 9,3; Łk 2,37* gr.: skythropos - o smutnym, ponurym obliczu, markotna mina

17. Ale ty, gdy pościsz, namaść* swoją głowę i umyj swoją twarz;* gr.: aleifo - namaszczać oliwą

18. Abyś nie był widziany przez ludzi, że pościsz, ale przez Ojca twojego, który jest w ukryciu; a Ojciec twój, który widzi w ukryciu, odda ci jawnie*.* gr.: faneros - widoczny, jawny, oczywisty

19. Nie gromadźcie sobie skarbów na ziemi, gdzie mól i rdza niszczą, i gdzie złodzieje przekopują* ściany i kradną;* tj. włamują się

20. Ale gromadźcie sobie skarby w niebie, gdzie ani mól, ani rdza nie niszczy, i gdzie złodzieje nie przekopują ścian i nie kradną.

21. Albowiem gdzie jest wasz skarb*, tam będzie i wasze serce.* gr.: thesauros - skarbiec, spichlerz, zgromadzone rzeczy

22. Lampą ciała jest oko. Jeśli więc twoje oko jest prosto* patrzące, całe twoje ciało będzie jasne.Łk 11,34* lub: proste, szczere, dobrze funkcjonujące - tj. nie zezowate

23. Jeśli natomiast twoje oko jest złe*, całe twoje ciało będzie ciemne. Jeśli więc światłość, która jest w tobie, jest ciemnością, sama ciemność jakąż wielką będzie?* złe oko - hebr. idiom - być skąpym - por. Dawid H. Stern - Komentarz Żydowski do NT - Vocatio

24. Nikt nie może dwom panom służyć, jednego bowiem znienawidzi, a drugiego będzie miłował; albo do jednego przylgnie*, a drugim pogardzi. Nie możecie służyć Bogu i mamonie**.1Tm 6,9; Joz 24,15* lub: będzie się trzymać; ** z aramejskiego - synonim bogactwa, bożek kanaanejski - por. Łk 16,9 przypis *

25. Dlatego mówię wam: Nie martwcie* się o swoje życie**, co będziecie jedli, albo co będziecie pili; ani o swoje ciało, w co będziecie się ubierać. Czyż życie nie jest czymś więcej niż pokarm, a ciało niż ubranie?1P 5,7* lub: nie troszczcie; ** gr.: psyche - dusza, życie, osoba

26. Przypatrzcie się ptakom na niebie, że nie sieją, ani nie żną, ani nie zbierają do spichlerzy, a Ojciec wasz niebiański je żywi. Czy wy nie jesteście o wiele ważniejsi od nich?

27. A kto z was, martwiąc się, może dodać do swojego wzrostu* jeden łokieć**?* helikia - czas życia, wiek, dojrzałość, postura, wzrost i postawa; ** gr.: pechys - ramię, łokieć, odcinek czasu, 1 łokieć - ok. 45 cm

28. A o ubranie dlaczego się martwicie*? Zwróćcie uwagę** na lilie polne, jak rosną; nie pracują, ani nie przędą,Łk 3,11; Łk 12,27* gr.: merimnao - troszczyć się, zabiegać o coś, niepokoić się; ** gr.: katamanthano - starannie rozważyć, poznać dokładnie

29. A mówię wam, że nawet Salomon w całej swojej chwale* nie ubrał się, jak jedna z nich.1Krl 10,5* gr.: doksa - splendor, majestat, blask

30. Jeśli więc trawę polną, która dziś jest, a jutro zostanie wrzucona do pieca, Bóg tak ubiera, czy nie o wiele bardziej was, ludzie małej wiary?Iz 40,6-8; Łk 12,28; Jk 1,10

31. Nie martwcie się więc, mówiąc: Co będziemy jedli? Albo: Co będziemy pili? Albo: W co się ubierzemy?So 2,3; Mt 4,4; Ps 37,3; Ps 78,18

32. Bo tego wszystkiego szukają poganie*. Wie bowiem Ojciec wasz niebiański, że tego wszystkiego potrzebujecie.Ef 4,17; Łk 11,11; Ps 103,1* gr.: ethnos – narody, grupy etniczne, nie-Żydzi

33. Ale szukajcie* najpierw Królestwa Bożego i jego sprawiedliwości, a to wszystko zostanie wam dodane.1Krl 3,11; Ps 34,10; 1Tm 4,8* gr.: zeteo - dociekać, badać, dążyć, zabiegać, wnikać, pragnąć

34. Nie martwcie się więc o jutro; albowiem jutro martwić się będzie o siebie. Wystarczy dniowi jego zło*.Wj 16,19; J 14,27; Mt 10,19* gr.: kakia - bieda, nędza, utrapienie, podłość, zazdrość

↑↑

Rozdział 7

1. Nie sądźcie*, abyście nie zostali osądzeni.Rz 14,1* lub: wydać wyrok, spierać się w sądzie

2. Albowiem jakim sądem sądzicie, takim zostaniecie osądzeni, i jaką miarą* mierzycie, taką wam w zamian odmierzą.Jr 51,24; Ps 18,25; Jk 2,13* gr.: metron - miara, pręt mierniczy

3. A czemu widzisz drzazgę* w oku swojego brata, a nie dostrzegasz belki w swoim oku?Łk 6,41* dosłownie: coś suchego, badyl, gałązka, źdźbło, słomka

4. Albo jak możesz powiedzieć swojemu bratu: Pozwól, że wyrwę drzazgę z twojego oka, a oto belka jest w twoim oku?

5. Obłudniku*! Wyrwij wpierw belkę ze swojego oka, a wtedy przejrzysz, by wyrwać drzazgę z oka swojego brata.Mt 22,18; 2Krn 28,10; J 8,7* gr.: hipokrytes - pierwotnie - ten, który odpowiada, aktor - obłudnik

6. Nie dawajcie psom* tego, co jest święte, i nie rzucajcie swoich pereł przed świnie, aby ich czasem nie podeptały swoimi nogami, a następnie nie obróciły się i was nie rozszarpały.Mt 15,26; 2P 2,1; 2P 2,22; Mt 13,46* psy i świnie były uważane za zwierzęta nieczyste

7. Proście*, a zostanie wam dane; szukajcie, a znajdziecie; pukajcie, a zostanie wam otworzone.1Krl 3,5; J 14,13; Jk 1,5; Mt 6,33; Mt 21,22* gr.: aiteo - prosić, błagać, wzywać, pożądać, wymagać

8. Bo każdy, kto prosi, otrzymuje; a kto szuka*, znajduje; a temu, kto puka, zostanie otworzone.* gr.: dzeteo - szukać, dociekać

9. Albo kto z was jest takim człowiekiem, który, gdy syn prosiłby o chleb, to* poda mu kamień?Łk 11,11; Mt 6,26* dosłownie: czy

10. Albo kiedy prosiłby o rybę, to* poda mu węża?Mt 15,22; Dz 9,11* dosłownie: czy

11. Jeśli więc wy, będąc złymi*, wiecie jak dawać dobre dary waszym dzieciom, o ile bardziej Ojciec wasz, który jest w niebiosach, da to, co dobre tym, którzy Go proszą.Rdz 6,6; Rdz 8,21; Jk 1,17; Łk 11,11* gr.: poneros - niegodziwy, nikczemny, zły, zepsuty, podły

12. Wszystko więc, cokolwiek byście chcieli, aby wam ludzie czynili, to i wy im czyńcie; takie* jest bowiem Prawo i Prorocy.Łk 6,31; Kpł 19,18; Mt 22,39; Rz 13,8* lub: to jest

13. Wchodźcie przez ciasną bramę. Albowiem szeroka jest brama i przestronna droga, która prowadzi do zguby*, i wielu jest takich, którzy przez nią wchodzą.Łk 13,24; Mk 10,23; J 10,9; J 14,6* gr.: apoleia - całkowite zniszczenie, zguba, zagłada, zmarnotrawienie

14. Gdyż* ciasna jest brama i wąska** droga, która prowadzi do życia, a mało jest takich, którzy ją znajdują.Iz 35,8; 1P 3,20* mss Byz - gr.: ti - jakże, jak; ** lub: zwężona jest droga prowadząca w życie

15. Zważcie* na fałszywych proroków, którzy przychodzą do was w owczej skórze**, ale wewnątrz są drapieżnymi wilkami.Jr 14,14; Mt 16,6; Łk 12,15; Kol 2,8; Mt 24,4; Pwt 13,1* lub: zwrócić uwagę, wystrzegać się; ** dosłownie: w odzieniu

16. Po ich owocach poznacie* ich. Czy zbierają winogrona z cierni albo figi z ostu?Ga 5,19-22; Jk 3,12; Ps 1,3* gr.: epiginosko - poznać gruntownie, dokładnie wiedzieć, upewnić się

17. Tak każde dobre drzewo przynosi dobre owoce, ale zgniłe drzewo przynosi złe owoce.

18. Nie może dobre drzewo przynosić złych owoców, ani zgniłe* drzewo przynosić dobrych owoców.Ga 5,10; 1J 3,9* lub: spróchniałe

19. Każde drzewo, które nie przynosi dobrego* owocu, jest wycinane i wrzucone w ogień.Mt 3,10; J 15,2; Hbr 6,8* gr.: kalos - piękne, dobre, szlachetne

20. Zatem prawdziwie po ich owocach poznacie* ich.* gr.: epiginosko - poznać gruntownie, dokładnie wiedzieć, upewnić się

21. Nie każdy, kto do mnie mówi: Panie, Panie, wejdzie do Królestwa Niebios, lecz ten, kto czyni wolę Ojca mojego, który jest w niebiosach.Mt 25,11; Łk 6,46; J 6,40

22. Wielu powie mi tego dnia: Panie, Panie, czy w Twoim imieniu nie prorokowaliśmy i w Twoim imieniu nie wypędzaliśmy demonów, i w Twoim imieniu nie czyniliśmy wielu dzieł mocy*?Jr 14,14; Jr 27,15; Łk 13,25; 1Kor 13,1* gr.: dynamis - siła, moc, zdolność, moc czynienia cudów

23. A wtedy wyznam im: Ponieważ* nigdy was nie poznałem**, odejdźcie ode mnie wy, którzy czynicie bezprawie***.2Tm 2,19; Mt 25,41* gr.: hoti - że, ponieważ, jako że; ** gr.: ginosko - poznanie, nawiązanie intymnej więzi; *** gr.: anomia - nieprawość, niegodziwość

24. Każdy więc, kto słucha tych moich słów i czyni je, będzie podobny do męża rozsądnego*, który zbudował swój dom na skale;Jk 1,22-25; 1Kor 3,10* lub: rozumny, rozważny, mądry

25. I spadł gwałtowny deszcz, i wezbrały* rzeki, i zawiały wiatry, i uderzyły w ten dom, i nie runął**, bo miał założony fundament na skale.Prz 12,3; Dz 14,22* dosłownie: przyszły; ** upadł

26. A każdy, kto słucha tych moich słów, a nie czyni ich, będzie podobny do męża głupiego, który zbudował swój dom na piasku.Ez 33,32

27. I spadł gwałtowny deszcz, i wezbrały* rzeki, i zawiały wiatry, i uderzyły w ten dom, i runął**, a upadek jego był wielki.Ez 13,10-14; 2P 2,20; Mt 12,43* dosłownie: przyszły; ** upadł

28. I stało się, gdy Jezus dokończył te słowa, że tłumy zdumiewały* się nad Jego nauką.Mt 13,54; Łk 4,32; J 7,46; Mt 19,1; Mt 26,1* gr.: ekplesso - być oszołomionym, zdziwionym - por. Dz 13,12 przypis *

29. Uczył ich bowiem jak ten, który ma władzę*, a nie jak ich uczeni w Piśmie.* gr.: eksousia - władza, prawo, autorytet, moc

↑↑

Rozdział 8

1. A gdy zszedł z góry, podążały za Nim wielkie tłumy;Łk 5,12-16

2. I oto przyszedł trędowaty, i oddał Mu pokłon, mówiąc: Panie! Jeślibyś chciał, możesz mnie oczyścić.Kpł 13,44-46; Lb 5,2

3. I Jezus wyciągnął rękę, i dotknął* go, mówiąc: Chcę, zostań oczyszczony; i natychmiast został oczyszczony ze swojego trądu.* gr.: haptomai - przylgnąć, dotknąć - por. Kpł 13,45

4. I Jezus powiedział do niego: Uważaj, abyś nikomu o tym nie mówił, ale idź, pokaż siebie kapłanowi, i ofiaruj dar, który nakazał Mojżesz, na świadectwo dla nich.Mk 1,44; Kpł 13,2; Łk 17,14

5. A gdy Jezus wszedł do Kafarnaum, przyszedł do Niego setnik i prosił Go, mówiąc:

6. Panie! Sługa* mój leży w domu sparaliżowany i strasznie** cierpi.Mt 4,24; Mt 9,2; Dz 8,7; Hi 31,13* gr.: pais - chłopiec, młody niewolnik; ** okrutnie

7. A Jezus powiedział do niego: Ja przyjdę i uzdrowię* go.* gr.: therapeuo - uleczyć - por. Hbr 3,5 przypis *

8. A setnik odpowiedział, mówiąc: Panie! Nie jestem godny, abyś wszedł pod mój dach, ale powiedz tylko słowo*, a będzie uzdrowiony mój sługa**.* mss Byz - słowem; ** gr.: pais - chłopiec, sługa, młody niewolnik

9. Bo i ja jestem człowiekiem podległym władzy innego i mam pod sobą żołnierzy. Mówię jednemu: Idź, a idzie; a drugiemu: Przyjdź, a przychodzi; a swojemu słudze*: Czyń to, a czyni.* gr.: doulos - por. Mt 20,27 przypis *

10. A gdy Jezus to usłyszał, pełen podziwu* powiedział do tych, którzy szli za Nim: Zaprawdę mówię wam, nawet w Izraelu nie znalazłem tak wielkiej wiary.Mt 15,28; Mk 6,6; Łk 7,9* gr.: thaumadzo - podziwiać, zdumiewać się

11. A mówię wam: Wielu przyjdzie ze wschodu i z zachodu, i spoczną* przy stole z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem w Królestwie Niebios.Iz 49,12; Łk 13,28; Ml 1,11; Ps 107,3* gr.: anaklino - położyć przy stole, wygodnie usadowić, oprzeć

12. Lecz synowie Królestwa zostaną wyrzuceni* w ciemność zewnętrzną. Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.Mt 3,9; Mt 7,23; Mt 21,43; 2P 2,4; Mt 13,42; Mt 22,13; Mt 24,5* gr.: ekballo - wyrzucić, wypędzić, wypchnąć, odrzucić z pogardą, wyrwać z czegoś

13. I Jezus powiedział setnikowi*: Idź, i jak uwierzyłeś, tak niech ci się stanie. I w tej godzinie jego sługa** został uzdrowiony.Mt 15,28* gr.: hekatontarches - dowódca 100 żołnierzy, centurion; ** gr.: pais - chłopiec, sługa, młody niewolnik

14. A gdy Jezus przyszedł do domu Piotra, ujrzał jego teściową* złożoną** chorobą i gorączkującą.Mk 1,30; Łk 4,38; 1Kor 9,5* gr.: penthera - teściowa, matka żony; ** gr.: ballo - złożony chorobą

15. I dotknął jej ręki, i opuściła ją gorączka. A ona wstała i usługiwała im*.* mss Byz - Mu

16. A gdy nastał wieczór, przyprowadzili do Niego wielu opętanych*; i wypędził duchy słowem, i uzdrowił wszystkich, którzy mieli się źle;Łk 8,3* tj. opętanych przez demona

17. Aby wypełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka Izajasza, mówiącego: On wziął na siebie nasze słabości i poniósł nasze choroby.Iz 53,4; 1P 2,24

18. Jezus natomiast, widząc wokół siebie wielkie tłumy, rozkazał odpłynąć na drugą stronę.Łk 9,57-62; Łk 8,22; J 6,15

19. I podszedł jeden uczony w Piśmie, i powiedział do Niego: Nauczycielu! Pójdę* za Tobą, dokądkolwiek byś poszedł.Mk 12,32* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

20. A Jezus mówi do niego: Lisy mają nory, a ptaki na niebie gniazda; ale Syn Człowieczy* nie ma, gdzie by skłonił głowę.Iz 53,2; Ps 84,3; 2Kor 8,9* w NP tylko określenie Jezusa

21. A inny z Jego uczniów powiedział do Niego: Panie! Pozwól* mi najpierw odejść i pogrzebać mojego ojca.Lb 6,6; 1Krl 19,20; Mt 19,29* gr.: epitrepo - zezwolić, upoważnić, dopuścić, powierzyć

22. Ale Jezus powiedział mu: Pójdź* za mną i pozwól umarłym pogrzebać swoich umarłych.J 1,43; Łk 15,32; Kol 2,13; 1Tm 5,6* gr.: akoloutheo - por. w. 19 przypis *, tu: w trybie rozkazującym

23. I gdy On wstąpił do łodzi, weszli za Nim i Jego uczniowie.Mk 4,35; Łk 8,22-25; Mt 9,1

24. A oto wielkie trzęsienie* stało się na morzu, tak że fale przykrywały łódź. On natomiast spał.Ps 4,8; Mk 4,37; Dz 27,14* gr.: seismos - trzęsienie, poruszenie, burza, trzęsienie ziemi

25. I podeszli Jego* uczniowie, i obudzili Go, mówiąc: Panie, ratuj** nas! Giniemy***!Mk 4,38* brak w mss Byz; ** gr.: sodzo - zbawić, ocalić, uratować, uzdrowić; *** gr.: apollymi - niszczyć, usunąć, położyć kres, zginąć, zgładzić

26. I powiedział do nich: Czemu jesteście przestraszeni? O małej wiary! Wtedy wstał, skarcił* wiatr i morze; i nastała wielka cisza.Mt 14,31; Ps 44,23; Iz 51,9* gr.: epitimao - napominać, surowo skarcić, zgromić, obarczyć winą

27. A ludzie dziwili się, mówiąc: Kim jest Ten, że Mu i wiatry, i morze są posłuszne*?* gr.: hypakouo - słuchać, ulegać czyjeś woli, być posłusznym

28. I gdy przybył na drugą stronę do krainy Gergezeńczyków*, wyszli Mu na spotkanie** dwaj opętani przez demony, wyszli z grobowców, bardzo groźni, tak że nie było mocnego, aby przejść tą drogą.Mk 5,1; Łk 8,26; Rdz 10,16* tj. mieszkaniec miasta Gergezy; ** lub: wyszli naprzeciw

29. A oto wrzeszczeli, mówiąc: Co nam i Tobie*, Jezusie, Synu Boży?! Przyszedłeś tu przed czasem nas dręczyć**?!Łk 16,23; Obj 14,10* hebraizm: Dlaczego mnie tak traktujesz? To twoja sprawa, Co mi do tego? - por. J 2,4 przypis *; ** gr.: basanidzo - por. Mk 5,7 przypis **

30. A w oddaleniu* od nich była wypasana wielka trzoda świń.* gr.: makran - daleko, kawał drogi

31. Wówczas demony prosiły Go, mówiąc: Jeśli nas wyganiasz*, pozwól nam wejść w tę trzodę świń.* gr.: ekballo - wyrzucić, odrzucić - por. Mt 8,12 przypis *

32. I powiedział im: Odejdźcie*. A one wyszły, i weszły w trzodę świń, i oto ruszyła cała trzoda świń w dół urwiska, w morze, i zginęły w wodach.* gr.: hypago - odejść, cofnąć się, iść naprzód

33. Pasterze natomiast uciekli, i gdy odeszli do miasta, opowiedzieli wszystko, i to, co stało się z opętanymi*.* gr.: daimonidzomai - por. Mt 9,32 przypis *

34. A oto całe miasto wyszło na spotkanie Jezusa, a gdy Go ujrzeli, prosili, aby odszedł* z ich granic.Hi 21,14; Hi 22,17; Dz 16,39* gr.: metabaino - przeprawić się na drugą stronę

↑↑

Rozdział 9

1. A gdy wstąpił do łodzi, przeprawił się na drugi brzeg i przyszedł do swojego* miasta.Mt 2,1-12; Łk 5,17-26; Mt 4,13* tj. do Kafarnaum - miasteczko leżące nad Jeziorem Galilejskim

2. I oto przynieśli do Niego sparaliżowanego, leżącego na posłaniu. A Jezus, widząc ich wiarę, powiedział do sparaliżowanego: Ufaj*, dziecko**! Odpuszczone są ci twoje grzechy.Mk 2,3; Łk 5,18; Mt 8,10* gr.: tharseo - odwagi, bądź dobrej myśli, nie bój się; ** gr.: teknon - dziecko w czułym zwrocie

3. A oto niektórzy z uczonych w Piśmie* mówili w sobie: On bluźni.Dz 6,11; Mk 2,7; Kpł 24,16* gr.: grammateus - znawca, interpretator Prawa, pisarz

4. A Jezus, znając* ich myśli, powiedział: Dlaczego rozmyślacie** o złych rzeczach w swoich sercach?Rdz 6,5; Mt 12,25; J 2,25* lub: widzieć, postrzegać, odkrywać; ** lub: rozważać, zastanawiać się

5. Albowiem co jest łatwiej powiedzieć: Odpuszczone* są ci twoje grzechy, czy powiedzieć: Wstań i chodź?* gr.: afiemi - dać odejść, umorzyć dług, przebaczyć, uwolnić

6. Ale abyście wiedzieli, że Syn Człowieczy ma władzę* na ziemi odpuszczać grzechy; wtedy powiedział do sparaliżowanego**: Powstań, weź swoje posłanie i idź do swojego domu.Mi 7,18; Mt 6,12; Kol 3,13* gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc; ** gr.: paralitikos - paralityk, ułomny

7. I gdy powstał, poszedł do swojego domu.

8. Gdy tłum to ujrzał, dziwił się i chwalił Boga, który dał taką władzę* ludziom.Mt 15,31; Mk 7,37; Łk 5,26* gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc

9. A Jezus, odchodząc stamtąd, ujrzał człowieka siedzącego przy stole celnym, zwanego Mateuszem, i mówi do niego: Pójdź* za mną; a on wstał i poszedł za Nim.* por. Mt 8,22 przypis *

10. I stało się, gdy Jezus spoczywał u stołu w jego domu, że oto wielu celników* i grzeszników przyszło, i spoczęło przy stole z Jezusem i z Jego uczniami.Mt 5,46; Łk 5,29; J 9,31* gr.: telones - poborca podatków bądź cła

11. Widząc to, faryzeusze* powiedzieli Jego uczniom: Dlaczego wasz nauczyciel je z celnikami i grzesznikami?Iz 65,5; Łk 5,30* tj. członek stronnictwa faryzeuszów - por. w. 14 przypis *

12. A gdy Jezus to usłyszał, powiedział im: Nie potrzebują zdrowi* lekarza, ale ci, co mają się źle.Ps 41,4; Obj 3,17; Oz 14,4* gr.: ischyo - być silnym, mieć moc, być dobrego zdrowia

13. Idźcie więc i nauczcie się, co to znaczy: Miłosierdzia* chcę, a nie ofiary. Bo nie przyszedłem wzywać do upamiętania** sprawiedliwych, ale grzeszników.Prz 21,3; Oz 6,6; Am 5,21; Mk 2,17; Łk 5,32* gr.: eleos - miłosierdzie, współczucie, litość; ** gr.: metanoia - zmiana myślenia, zawrócenie - por. 2P 3,9 przypis **

14. Wtedy podeszli do Niego uczniowie Jana, mówiąc: Dlaczego my i faryzeusze* często** pościmy, a Twoi uczniowie nie poszczą?Łk 5,33; Mk 2,18* aramejski: etymologicznie- oddzielony, członek stronnictwa religijnego, zwolennik tradycji ustnej; ** lub: wiele Łk 5,33

15. I Jezus powiedział im: Czy mogą przyjaciele* domu weselnego smucić się, dopóki jest z nimi oblubieniec**? Ale przyjdą dni, gdy będzie zabrany od nich oblubieniec, i wtedy będą pościć.Iz 62,5; J 3,29; Obj 19,9; Dz 13,2* gr.: hyios - syn, tu: drużba, gość weselny; ** lub: pan młody

16. A nikt nie nakłada łaty z surowego* sukna w starą szatę; albowiem to wypełnienie zrywa brzegi szaty i rozdarcie staje się gorsze.J 16,12; Ps 125,3; Iz 40,11* gr.: agnafos - niezmielony, niezgręplowana wełna, nieprzerobiona - stąd: nowy, surowy

17. I nie leją młodego* wina w stare bukłaki; bo inaczej pękają bukłaki, i wino wycieka, a bukłaki się niszczą; ale młode* wino leją w nowe** bukłaki, a wtedy oba są zachowane.Joz 9,4; Mk 2,22; Hi 32,19; Łk 5,36* gr.: neos - nowe jakościowo; ** gr.: kainos - nowe w czasie

18. Gdy to do nich mówił, oto przyszedł przełożony synagogi i oddał Mu pokłon, mówiąc: Córka moja właśnie umarła*, ale przyjdź i połóż** na nią swoją rękę***, a ożyje.Mk 5,22; Mt 8,2; Mt 15,25* dosłownie: osiągnęła kres, doszła do końca; ** gr.: epitithemi - położyć bądź postawić na; *** tu: l.poj.

19. I wstał Jezus, i poszedł za nim wraz ze swoimi uczniami.

20. I oto kobieta, która krwawiła od dwunastu lat, podeszła z tyłu i dotknęła się skraju* Jego szaty.Kpł 15,25; Lb 15,38; Pwt 22,12; Mk 5,25* hebr. cicit - frędzle z wełny na skraju szaty przypominające o Prawie

21. Mówiła bowiem w sobie: Jeśli tylko dotknę Jego szaty, będę uzdrowiona*.* gr.: sodzo - ocalić, uratować, zbawić, uzdrowić

22. Ale Jezus odwrócił się, ujrzał ją i powiedział: Ufaj*, córko! Twoja wiara cię uzdrowiła; i kobieta została uzdrowiona w tej godzinie.Mk 10,52; Łk 7,50; Hbr 4,2* gr.: tharseo - być odważnym, dobrej myśli, ufać, nabrać otuchy

23. A gdy Jezus przyszedł do domu przełożonego synagogi, ujrzał flecistów i tłum czyniący zgiełk*;* lub: czyniący zamieszanie, wrzawę

24. Mówi im: Wycofajcie się, bo dziewczynka nie umarła, ale śpi. I szydzili* z Niego.J 11,11; J 14,25; Ps 22,6* lub: drwili, wyśmiewali

25. Ale gdy wyrzucono tłum, wszedł, ujął ją za rękę, i dziewczynka wstała.

26. I rozeszła się wieść* o tym po całej tamtejszej ziemi.* gr.: feme - wieść, doniesienie, wiadomość

27. I gdy Jezus odchodził stamtąd, szli za Nim dwaj ślepi, wołając* i mówiąc: Synu Dawida! Zmiłuj** się nad nami!Łk 18,38; Mt 20,30; Mt 22,42* lub: krzycząc; ** okaż miłosierdzie, litość

28. A gdy wszedł do domu, przyszli do Niego owi ślepi, i Jezus mówi im: Czy wierzycie, że mogę to uczynić? Mówią do Niego: Tak, Panie!Mk 9,23

29. Wtedy dotknął ich oczu, mówiąc: Zgodnie* z waszą wiarą niech się wam stanie.Mt 8,13* gr.: kata - według, zgodnie, w kierunku, na podstawie

30. I otworzyły się ich oczy; a Jezus nakazał* im surowo, mówiąc: Uważajcie, niech nikt o tym nie wie.Iz 35,5; Mt 12,16; Mt 17,9; Ps 146,8* gr.: embrimaomai - surowo nakazać, być wewnątrz wstrząśnięty

31. Lecz oni wyszli i rozgłosili o Nim po całej tamtejszej ziemi.

32. A gdy oni wychodzili, oto przyprowadzono do Niego człowieka niemego, który był opętany* przez demona.Mt 12,22; Łk 11,14* gr.: daimonidzomai - być pod władzą lub wpływem demona

33. Po wypędzeniu demona, niemy przemówił; i dziwiły się tłumy, mówiąc: Nigdy nic takiego nie pojawiło się w Izraelu.Iz 35,6

34. Lecz faryzeusze mówili: Przez władcę* demonów wygania demony.J 3,20; Mk 3,22; Łk 11,15* gr.: archon - przywódca, władca, naczelnik

35. I obchodził Jezus wszystkie miasta i wioski*, nauczając w ich synagogach i głosząc Ewangelię o Królestwie, uzdrawiając** każdą chorobę i każdą słabość wśród ludu.Mk 1,1; Mk 1,14; Mk 4,23; Dz 20,24; Rz 10,15; Ga 1,7; Ga 2,7* lub: miasteczka; ** gr.: terapeuo - por. Hbr 3,5 przypis *

36. A widząc tłumy, ulitował* się nad nimi, gdyż byli wyczerpani** i porzuceni jak owce, niemające pasterza.Lb 27,17; Jr 50,6; Ez 34,5* lub: mieć poruszone wnętrze, współczuć; ** osłabieni, znużeni

37. Wtedy powiedział swoim uczniom: Żniwo wprawdzie jest wielkie, ale robotników mało.Łk 10,2; J 4,35; 1Kor 3,9

38. Proście więc Pana żniwa, aby wypchnął* robotników na swoje żniwo.Łk 11,14; Mk 9,17* gr.: ekballo - wyrzucić, wypchnąć gwałtownie, wyrwać

↑↑

Rozdział 10

1. A gdy przywołał swoich dwunastu uczniów, dał im władzę* nad duchami nieczystymi, aby je wypędzali, i aby uzdrawiali wszelką chorobę** i wszelką słabość***.Mk 3,13; Dz 1,8* gr.: eksousia - prawo, autorytet, moc; ** gr.: nosos - choroba, plaga, dolegliwość; *** gr.: malakia - niemoc

2. A to są imiona dwunastu apostołów*: pierwszy Szymon, zwany Piotrem, i Andrzej, jego brat; Jakub, syn Zebedeusza, i Jan, jego brat;J 1,40; Mk 1,29; Łk 6,13; Ef 4,11; Mt 4,18* gr.: apostolos - poseł, posłaniec, wysłannik z rozkazami

3. Filip i Bartłomiej, Tomasz i celnik Mateusz, Jakub, syn Alfeusza, i Lebeusz, o przydomku* – Tadeusz;J 14,22; Dz 1,13* gr.: epikaleomai - przypisać przydomek, być nazwanym po kimś

4. Szymon Kananejczyk i Judasz Iskariota*, ten, który Go wydał.Mk 14,43; J 6,70; Dz 1,25* gr.: iskariotes - człowiek z Kariotu, tj. miasta o tej nazwie

5. Tych to dwunastu posłał Jezus, rozkazując im i mówiąc: Na drogę pogan* nie wstępujcie** i nie wchodźcie do miasta Samarytan;Rz 15,8; Dz 10,45; Mt 4,15; J 7,35; 2Krl 17,24* gr.: ethnos – narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; ** dosłownie: oddalajcie się

6. Ale idźcie raczej do owiec zgubionych z domu Izraela.Mt 15,24; Dz 13,46; Rz 11,11

7. A idąc głoście*, mówiąc: Przybliżyło** się Królestwo Niebios.Mt 4,17; Mk 6,12; Dz 4,2* gr.: kerysso - być heroldem, ogłaszać jak herold; ** lub: jest bliskie

8. Słabych uleczcie*, trędowatych oczyszczajcie, umarłych** wskrzeszajcie**, demony wyganiajcie. Za darmo wzięliście, za darmo też dawajcie.Mk 16,17; Łk 10,9* tryb rozkazujący; ** brak w mss Byz

9. Nie nabywajcie* złota, ani srebra, ani miedzi** w swoje trzosy***;Mk 6,8; Łk 9,3; 1Kor 9,7* lub: dostać, zdobyć, posiąść; ** tj. pieniądze wykonane z miedzi; *** tj. pas służący jako schowek

10. Ani torby na drogę, ani dwóch sukien, ani sandałów, ani lasek. Albowiem godny* jest robotnik swojego wyżywienia.Łk 10,4; 1Tm 5,18; Ga 6,6* gr.: aksios - mający swą wartość, zasługujący na coś, godny, stosowny, odpowiedni

11. A do któregokolwiek miasta lub wioski wejdziecie, dokładnie dowiedzcie* się, kto jest w nim godny, i tam mieszkajcie**, dopóki nie wyjdziecie.Mk 6,10; Łk 9,4; Dz 21,4* gr.: eksetadzo - badać ściśle, pytać; ** lub: pozostańcie

12. Wchodząc natomiast do domu, pozdrówcie* go.Łk 10,5-6; Dz 10,36; 2Kor 5,20* lub: wziąć w objęcia, przyjąć z radością, dobrze życzyć

13. I jeśli ten dom prawdziwie* byłby godny, niech przyjdzie pokój wasz do niego, a jeśli nie byłby godny, pokój wasz niech wróci do was.Ps 35,13; Łk 10,6* gr.: men - partykuła wzmacniająca

14. A jeśli ktoś by was nie przyjął, ani nie słuchał waszych słów, wychodząc z domu albo z tego miasta, strząśnijcie proch ze swoich stóp.Mt 10,40; Mk 6,11; Ne 5,13; Dz 13,51

15. Zaprawdę* mówię wam: Znośniej będzie ziemi Sodomy i Gomory w dniu sądu, niż temu miastu.Rdz 18,20; Mt 11,22; Łk 10,12; 2P 2,9; 2P 3,7* gr.: amen - z hebr. godne wiary lub jako akt potwierdzenia

16. Oto ja posyłam was jak owce w sam środek wilków. Bądźcie więc roztropni jak węże i prości* jak gołębice.Łk 10,3; Dz 20,29; Kol 4,5; Rz 16,19; J 10,12* lub: szczerzy, niewinni

17. I uważajcie na ludzi; będą bowiem wydawać was lokalnym sanhedrynom*, i będą was biczować w swoich synagogach.* gr.: synderion - por. Mt 26,59 przypis *, tu: zgromadzenie, rada lokalna

18. I będziecie prowadzeni przed namiestników* i przed królów z mojego powodu**, na świadectwo przeciwko nim i poganom.Mt 24,14; Flp 3,2* gr.: hegemon - przywódca, władca legatus Ceasaris - zarządzający prowincją; ** lub: ze względu

19. Ale gdyby was wydali, nie martwcie* się, jak i co będziecie mówić; albowiem w tej godzinie zostanie wam dane, co macie powiedzieć.Mt 6,25; Flp 4,6; Jk 1,5; Wj 4,12; Jr 1,7* gr.: merimnao - troszczyć się, zabiegać o coś, niepokoić się

20. Bo to nie wy mówicie, ale Duch Ojca waszego mówi w was.J 14,26; 1Kor 2,4; 2Sm 23,2

21. I wyda na śmierć brat brata, a ojciec dziecko. Dzieci powstaną przeciwko rodzicom i uśmiercą* ich.Mi 7,6; 2Sm 16,11* gr.: thanatoo - spowodować śmierć, stać się martwym

22. I będziecie znienawidzeni* przez wszystkich z powodu mojego imienia. Lecz kto wytrwa** do końca, ten będzie ocalony***.Mt 24,9; Iz 66,5* gr.: miseo - nie cierpieć, gardzić, wzdrygać się, nienawidzić; ** gr.: hypomeno - trwać, nie wycofać się, znosić dzielnie; *** gr.: sodzo - zbawić, uratować, ocalić

23. A gdy będą was prześladować w tym mieście, uciekajcie do drugiego. Zaprawdę mówię wam, że nie skończycie obchodzić miast Izraela, a Syn Człowieczy przyjdzie*.Mt 24,27; Mt 26,64* gr.: erchomai - przyjść, przybywać, ukazać się

24. Nie jest uczeń nad nauczyciela, ani sługa* nad swojego pana.Łk 6,40; J 15,20* gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa - por. Wj 21,1-6

25. Wystarczy uczniowi, aby stał się jak jego nauczyciel, a sługa jak jego pan. Jeśli gospodarza nazywali Belzebubem*, o ile bardziej będą tak nazywać jego domowników**.* tj. „Pan much” - bóstwo Ekronitów - por. 2Krl 1,2; ** por. w. 36 przypis *

26. Dlatego nie bójcie się ich. Albowiem nie ma nic zasłoniętego, co nie będzie odsłonięte*, i nic ukrytego, co nie będzie poznane.Iz 51,7; Jr 1,18; 1Kor 4,5* gr.: apokalypto - por. 1P 1,12 przypis *

27. Co wam mówię w ciemności, powiedzcie w świetle, a co słyszycie na ucho, rozgłaszajcie* na tarasach**.Łk 8,10; Prz 8,2; Dz 5,20* gr.: epo - mówić, wygłaszać, przemawiać; ** lub: dachach

28. I nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, lecz nie mogą zabić duszy*; ale bójcie się bardziej Tego, który może i duszę, i ciało zgubić w Gehennie**.Ps 56,4; Iz 8,13; Iz 51,7; Łk 12,4; Obj 2,10* gr.: psyche - życie, osoba, dusza; ** tj. dolina i wąwóz Hinnom na płd. zach. od Jerozolimy, symbol wiecznego potępienia

29. Czy nie sprzedają dwóch wróbli za assariona*? A jednak ani jeden z nich nie upadnie** na ziemię bez woli Ojca waszego.Łk 12,4; Mt 18,28; Ps 104,27* moneta o bardzo niskiej wartości, 2 godziny pracy pracownika rolnego; ** gr.: pipto - spaść, w przenośni podlegać potępieniu - Jk 5,12 przypis *

30. Nawet i włosy na waszej głowie wszystkie są policzone.1Sm 14,45; 2Sm 14,11; Łk 12,7

31. Nie bójcie się więc; wy jesteście ważniejsi niż wiele wróbli.Mt 6,26; 1Kor 9,9

32. Każdy więc, kto przyzna* się do mnie przed ludźmi, do tego i ja przyznam się przed Ojcem moim, który jest w niebiosach.Łk 12,8; Rz 10,9; 1Tm 6,12* lub: wyznać, ogłosić - por. 1J 1,9 przypis *

33. A ktokolwiek wyparłby* się mnie przed ludźmi, tego i ja wyprę* się przed moim Ojcem, który jest w niebiosach.2Tm 2,12; 2P 2,1; 1J 2,23* lub: odrzucić, odmówić, zaprzeć

34. Nie sądźcie, że przyszedłem przynieść* pokój na ziemię; nie przyszedłem przynieść* pokój, lecz miecz.Łk 12,49; Jr 15,10* dosłownie: rzucić

35. Bo przyszedłem rozdzielić* człowieka z jego ojcem, i córkę z jej matką, a synową z jej teściową;Mi 7,6; Mk 13,12; Łk 21,16* gr.: dichadzo - oddzielić, przeciąć na dwoje, rozłupywać

36. I będą wrogami człowieka jego domownicy*.* mss Byz - dosłownie: domowe - „to co w jego domu”

37. Kto miłuje ojca albo matkę bardziej niż mnie, nie jest mnie godny. I kto miłuje syna albo córkę bardziej niż mnie, nie jest mnie godny*.Pwt 33,9; Łk 14,26; Łk 21,36; 2Tes 1,5* gr.: aksios - mający swą wartość, zasługujący na coś, odpowiedni

38. Kto nie bierze swojego krzyża, a idzie* za mną, nie jest mnie godny.Mt 16,24; Mk 8,24; Łk 14,27* lub: podąża, towarzyszy - por. Mt 4,20 przypis *

39. Kto znajdzie swoje życie*, zgubi** je, a kto zgubi** swoje życie dla mnie, znajdzie je.Mt 16,25; Łk 17,33; J 12,25* gr.: psyche - życie, osoba, dusza; ** gr.: apollymi - niszczyć, usunąć, położyć kres, zginąć, zgładzić

40. Kto was przyjmuje, mnie przyjmuje, a kto mnie przyjmuje, przyjmuje Tego, który mnie posłał*.Ga 4,14; Mt 18,5; Łk 10,16; J 12,44* gr.: apostello - udać się do wyznaczonego miejsca, wysłać, odprawić

41. Kto przyjmuje proroka* w imieniu proroka, weźmie zapłatę** proroka; a kto przyjmuje sprawiedliwego w imieniu sprawiedliwego, weźmie zapłatę** sprawiedliwego.Mt 16,27; 1Krl 17,10-24; 2Krl 4,8-17* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi lub ro’eh - widzący; ** lub: nagrodę

42. A kto napoiłby jednego z tych małych kubkiem zimnej wody tylko dlatego, że jest uczniem*, zaprawdę mówię wam, nie straci swojej zapłaty**.Mt 25,40; Mk 9,41; Hbr 6,10; Prz 14,31; Prz 19,17* dosłownie: w imieniu ucznia; ** lub: nagrody

↑↑

Rozdział 11

1. I stało się, kiedy Jezus zakończył wydawanie poleceń* dwunastu swoim uczniom, że odszedł stamtąd, aby nauczać i głosić w ich miastach**.Mt 7,28; Mt 13,53; Mt 19,1; Mt 26,1* gr.: diatasso - zarządzać, ustalić - por. Dz 7,44 przypis *; ** tj. w Galilei

2. A gdy Jan usłyszał w więzieniu o czynach Chrystusa, posłał dwóch ze swoich uczniów;Rdz 49,10; Pwt 18,15; Ps 118,26; Łk 7,18; Mt 4,12; Mk 6,17

3. I powiedział do Niego: Czy to Ty jesteś tym, który ma przyjść, czy mamy oczekiwać kogoś innego?Ml 3,1; Dn 9,26; Ps 2,6

4. A Jezus w odpowiedzi*, rzekł im: Idźcie i oznajmijcie Janowi, co słyszycie i widzicie:Mt 8,3* gr.: apokirnomai - idiom charakterystyczny dla języka hebrajskiego

5. Ślepi widzą, chromi* chodzą, trędowaci zostają oczyszczeni, głusi słyszą, umarli są wzbudzani, a ubogim** głoszona jest Ewangelia;Iz 35,5; Iz 61,1; Ps 146,8; Mt 15,30; J 11,43; Łk 4,18* lub: kulawi; ** gr.: ptochos - skrajny nędzarz, żebrak

6. A błogosławiony* jest ten, kto nie zgorszy** się z mojego powodu.Iz 8,14; Mt 13,57; Mt 26,31; J 6,60* lub: szczęśliwy; ** nie zrazi się do mnie - gr.: skandalidzo - powodować upadek, umieścić przeszkodę, zgorszyć, zrazić

7. A gdy oni odchodzili, Jezus zaczął mówić do tłumów o Janie: Co wyszliście oglądać na pustyni? Trzcinę chwiejącą się na wietrze?Hi 21,18; Ml 3,1-5; Ef 2,3; Łk 1,15; J 5,35

8. Ale co wyszliście zobaczyć? Czy człowieka ubranego w miękkie* szaty? Oto ci, którzy noszą miękkie szaty, są w domach królów.* gr.: malakos - zniewieściałe, delikatne, młody chłopiec pasywny uczestnik aktu homoseksualnego, ktoś uprawiający nierząd

9. Ale co wyszliście zobaczyć? Proroka? Tak, mówię wam, że więcej niż proroka.Mt 21,24; Mk 9,11; Łk 1,76

10. Bo to jest ten, o którym napisano: Oto ja posyłam mojego posłańca* przed Twoim obliczem, który przygotuje** Twoją drogę przed Tobą.Ml 3,1; Mt 3,3; Mk 1,2* gr.: angelos - anioł, posłaniec; ** lub: zaopatrzyć, uczynić gotowym

11. Zaprawdę* mówię wam: Wśród narodzonych z kobiet, nie powstał większy nad Jana Chrzciciela; ale najmniejszy w Królestwie Niebios, większy jest niż on.Mt 13,17; Łk 7,28; Hi 14,1* gr.: amen - z hebr.: godne wiary

12. A od dni Jana Chrzciciela aż dotąd Królestwo Niebios ulega gwałtowi*, i gwałtownicy porywają je.Łk 13,24; Łk 16,16; J 16,15* gr.: biadzo - doznawać przemocy, zmuszać, opanowywać siłą

13. Bo wszyscy Prorocy i Prawo prorokowali aż do Jana.Mt 5,19; Rz 3,21

14. A jeśli chcecie to przyjąć*, on jest Eliaszem, który miał przyjść.Ez 2,5; Ml 3,23; Mt 17,10* gr.: dechomai - wziąć ręką, chwycić, przyjąć

15. Kto ma uszy, aby słuchać, niech słucha.

16. Ale do kogo przyrównam to pokolenie? Podobne jest do chłopców*, którzy siedzą na rynkach i wołają do swoich towarzyszy,* gr.: pais - dziecko, chłopczyk, młody niewolnik, mss Byz - paidion

17. I mówią: Graliśmy wam na piszczałce, a nie tańczyliście; śpiewaliśmy pieśni żałobne, a nie uderzyliście się w piersi.Łk 7,34

18. Przyszedł bowiem Jan, nie jadł i nie pił, a mówią: Ma demona.Mt 3,4

19. Przyszedł Syn Człowieczy, jedząc i pijąc, a mówią: Oto człowiek – żarłok i pijak wina, przyjaciel celników i grzeszników; i mądrość została uznana za sprawiedliwą przez swoje dzieci.Mt 9,14; Łk 7,34; Mt 12,41; 2Tm 2,25

20. Wtedy zaczął czynić wyrzuty* miastom, w których działo się bardzo wiele Jego dzieł mocy**, że nie upamiętały*** się, mówiąc:Mk 9,19; Dz 17,20* lub: ganić, grozić, besztać; ** lub: cudów; *** zmienić myślenie, zawrócić

21. Biada* tobie, Chorazin! Biada tobie, Betsaido! Bo gdyby te dzieła mocy stały się w Tyrze i w Sydonie, które stały się u was, już dawno by upamiętały się w worze i popiele.Mt 23,23; Łk 11,42* gr.: ouai - wyraz dźwiękonaśladowczy „och” wyrażający żal lub trwogę

22. Ale mówię wam: Znośniej* będzie Tyrowi i Sydonowi w dzień sądu, niż wam.Mt 10,15; 2P 2,9; 1J 4,17* lub: łatwiej do zniesienia

23. A ty, Kafarnaum, któreś zostało wywyższone aż do nieba, aż do Hadesu* zostaniesz strącone; bo gdyby w Sodomie stały się dzieła mocy, które stały się u ciebie, pozostałaby aż do dzisiaj.Mt 4,13; Mt 9,1; Iz 14,13* gr. określenie krainy umarłych - hebr. Szeol - Dz 2,27 - Ps 16,10

24. Ale mówię wam: Znośniej będzie ziemi Sodomy w dzień sądu, niż tobie.

25. W tym czasie odpowiadając, Jezus rzekł: Wysławiam* Cię Ojcze, Panie nieba i ziemi, że zakryłeś te rzeczy przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je niemowlętom.1Kor 1,26; Łk 10,21* lub: wyznaję, oświadczam

26. Tak, Ojcze, gdyż takie było* Twoje** upodobanie.* dosłownie: stało się; ** dosłownie: przed Tobą

27. Wszystko zostało mi przekazane przez Ojca mojego i nikt nie zna dogłębnie* Syna, tylko Ojciec, i nikt nie zna dogłębnie* Ojca, tylko Syn, i ten, komu Syn zechce objawić.Mt 28,18* gr.: epignosis - znać dokładnie, gruntownie

28. Chodźcie* do mnie wszyscy, którzy jesteście spracowani** i obciążeni, a ja dam wam odpocząć***.J 6,37; J 7,37; Obj 22,17* gr.: deute - chodźcie - tryb rozkazujący; ** lub: utrudzeni; *** gr.: anapauo - dać wytchnąć, odświeżyć, zachować spokój

29. Weźcie na siebie moje jarzmo* i uczcie się ode mnie, że jestem łagodny i pokorny sercem, a znajdziecie odpocznienie dla swoich dusz;Jr 6,16; Jr 31,25; Hbr 4,3; Flp 2,1* tj. jarzmo zakładane na zwierzęta pociągowe chodzące w parze

30. Albowiem moje jarzmo jest wygodne*, a moje brzemię lekkie.1J 5,3* gr.: chrestos - odpowiednie, nadające się do użytku, łagodne

↑↑

Rozdział 12

1. W tym czasie Jezus szedł w szabat przez zboża*, a Jego uczniowie łaknęli i zaczęli rwać kłosy i jeść.Łk 6,1; Pwt 23,25; Mk 2,23* lub: pola uprawne

2. A gdy ujrzeli to faryzeusze, powiedzieli do Niego: Oto Twoi uczniowie czynią to, czego nie wolno czynić w szabat.Wj 20,10; Pwt 5,14

3. A On powiedział im: Czy nie czytaliście, co uczynił Dawid, gdy łaknął*, on i ci, którzy byli z nim?Mk 12,26; Łk 6,3; 1Sm 21,1-7* gr.: peinao - cierpieć głód, być w potrzebie, pragnąć żarliwie

4. Jak wszedł do domu Bożego i jadł chleby ofiarne*, których nie wolno było jeść jemu, ani tym, którzy byli z nim, tylko samym kapłanom.Wj 25,30* lub: pokładne, wystawione na widok

5. Czy nie czytaliście w Prawie, że w szabat kapłani w świątyni profanują* szabat, a są bez winy?Lb 28,9-10; J 7,23* lub: zbezcześcić, skalać

6. Ale mówię wam, że tu jest ktoś większy* niż świątynia.Mt 12,41; Kol 2,9* dosłownie: większe

7. A gdybyście wiedzieli, co to jest: Miłosierdzia chcę, a nie ofiary, nie potępilibyście niewinnych.Oz 6,6; Mi 6,6-8; Prz 17,5

8. Albowiem Syn Człowieczy jest Panem i* szabatu.Mt 9,6; Łk 6,5; 1Kor 9,21* brak w mss Byz

9. I odszedł stamtąd, i przyszedł do ich synagogi.Mk 3,1-6; Łk 6,6; J 9,16

10. I oto był tam człowiek, który miał uschłą rękę. I zapytali Go, mówiąc tak, aby Go oskarżyć: Czy wolno uzdrawiać w szabat?

11. A On powiedział im: Kto spośród was okaże* się takim człowiekiem, który mając** jedną owcę, jeśli mu ta w szabat*** wpadnie do dołu, nie chwyci jej i nie wyciągnie?Wj 23,4; Mt 18,12; Łk 13,15* dosłownie: będzie; ** miałby; *** w szabaty

12. O ile więc ważniejszy jest człowiek od owcy! Tak więc dozwolone jest dobrze czynić w szabat*.Łk 14,5; Łk 12,24* dosłownie: w szabaty

13. Wtedy powiedział do tego człowieka: Wyciągnij swoją rękę; a on ją wyciągnął i stała się zdrowa* jak i druga.Łk 13,15* gr.: apokathistemi - przywrócić do stanu pierwotnego

14. A gdy faryzeusze wyszli, przyjęli plan* przeciwko Niemu, by Go zniszczyć**.Mt 27,1; J 5,18* lub: powziąć wspólną radę, postanowienie; ** zgubić

15. Jezus więc, mając tego świadomość*, odszedł stamtąd, a szły za Nim wielkie tłumy, a On uzdrowił ich wszystkich.* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację

16. I stanowczo* im nakazał, aby Go nie ujawniali.* gr.: epitimao - napominać, surowo skarcić

17. Aby wypełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka Izajasza, mówiącego:

18. Oto mój sługa*, którego wybrałem, mój Umiłowany, w którym moja dusza znalazła upodobanie. Złożę na Nim mojego Ducha, a On oznajmi sąd narodom;Mt 3,17; Iz 42,1-4; Łk 4,18* gr.: pais - chłopiec, sługa

19. Nie będzie się spierał*, ani nie będzie krzyczał, i nikt nie usłyszy na ulicach** Jego głosu;Za 9,9; Łk 17,20* lub: kłócił; ** placach

20. Trzciny zgniecionej nie złamie, a lnu tlącego się nie zagasi, dopóki nie doprowadzi sądu do zwycięstwa;

21. A w imieniu Jego narody będą pokładać nadzieję.Rz 15,12

22. Wtedy przyprowadzono do Niego opętanego* przez demona, który był ślepy i niemy. I uzdrowił go, tak że ślepy i niemy mówił i widział.Mk 3,20; Łk 11,14-23; Łk 12,10* gr.: daimonidzomai - być pod władzą lub wpływem demona

23. I zdumiały się wszystkie tłumy, i mówiły: Czy Ten nie jest synem Dawida?

24. A gdy faryzeusze to usłyszeli, powiedzieli: Ten nie wygania demonów inaczej, jak tylko przez Belzebuba*, władcę** demonów.Mt 9,34; Mk 3,22* ironicznie: „Pan much” bóstwo Ekronitów - por. 2Krl 1,2; ** gr.: archon - przywódca, władca, namiestnik

25. Lecz Jezus, znając ich myśli, powiedział im: Każde królestwo podzielone wewnętrznie*, pustoszeje, i każde miasto albo dom, wewnętrznie* podzielony, nie ostoi się.Ps 139,2; Jr 17,10* gr.: kath heautes - przeciw sobie samym

26. A jeśli szatan* wygania szatana, to został wewnątrz** podzielony; jak więc ostoi się jego królestwo?Obj 12,9; Obj 20,2; 2Kor 4,4* gr.: satanas - ten, który się sprzeciwia, przeciwnik; ** gr.: kath heautes - przeciw sobie samym

27. A jeśli ja przez Belzebuba wyganiam* demony, to przez kogo wyganiają wasi synowie? Dlatego oni będą waszymi sędziami.* gr.: ekballo - wyrzucić, wypchnąć, wyrwać z czegoś

28. A jeśli ja przez* Ducha Bożego wyganiam demony, wtedy przyszło do was Królestwo Boże.1J 3,8; Łk 11,20* lub: w Duchu Bożym

29. Albo jak może ktoś wejść do domu mocarza* i zagrabić jego rzeczy, jeśli najpierw nie zwiąże mocarza? Dopiero wtedy ograbi** jego dom.Iz 49,24-35; Łk 11,21; 1J 4,4* gr.: ischyros - mocny, silny, potężny, warowny; ** gr.: diarpadzo - łupić, porywać, zabierać, grabić

30. Kto nie jest ze mną, jest przeciwko mnie, a kto nie zbiera* ze mną, rozprasza**.Mt 6,24; Łk 9,50; Mk 9,40; J 11,52; 2Kor 6,15* gr.: synago - gromadzić; ** skorpidzo - rozpraszać, rozsypać

31. Dlatego mówię wam: Każdy grzech i bluźnierstwo zostaną ludziom odpuszczone; natomiast bluźnierstwo* przeciwko Duchowi nie będzie ludziom odpuszczone.Iz 55,7; 1Tm 1,13; 1J 1,9; Mk 3,29; Łk 12,10; Hbr 6,4; Hbr 10,26* lub: zniesławienie, oszczerstwo, skalanie, obraza

32. I ktokolwiek powiedziałby słowo przeciwko Synowi Człowieczemu, zostanie mu odpuszczone; ale kto mówiłby przeciwko Duchowi Świętemu, nie zostanie mu odpuszczone, ani w tym wieku, ani w tym mającym nadejść.Łk 11,32; 1Tm 1,13

33. A uczyńcie dobre drzewo, to i owoc jego będzie dobry; albo dopuśćcie by drzewo zgniło*, to i jego owoc będzie zgniły. Po owocu bowiem poznaje się drzewo.Mt 7,17; Ez 18,31; Łk 6,43* gr.: sapros - spróchniałe, bezużyteczne

34. Płody żmij! Jak możecie mówić dobrze, będąc złymi? Gdyż z obfitości serca mówią usta.Mt 3,7; Mt 23,33; J 8,43; J 12,39; Rz 8,7

35. Dobry* człowiek wydobywa z dobrego skarbca serca dobre rzeczy, a zły człowiek wydobywa ze złego skarbca złe rzeczy.Ps 37,30; Ef 4,9* gr.: agathos - dobry, prawy, czcigodny

36. Mówię wam natomiast, że z każdego nieużytecznego* słowa, które wypowiedzą ludzie, zdadzą** sprawę w dzień sądu;* gr.: argos - leżący odłogiem, próżny; ** gr.: apodidomi - oddać dla własnej korzyści, spłacić, odpłacić

37. Gdyż ze swoich słów zostaniesz uznany za sprawiedliwego, i ze swoich słów zostaniesz potępiony.Łk 6,45; Hi 15,6; Prz 18,21

38. Wtedy odpowiedzieli niektórzy z uczonych w Piśmie i z faryzeuszów, mówiąc: Nauczycielu! Chcemy od Ciebie zobaczyć znak.

39. A On w odpowiedzi, rzekł im: Pokolenie złe i cudzołożne szuka znaku, a znak nie będzie mu dany, chyba że* znak proroka Jonasza.Mt 16,4; Mk 8,11* gr.: ei me - jeśli nie, jak tylko

40. Albowiem tak jak Jonasz był w brzuchu wielkiej ryby* trzy dni i trzy noce, tak będzie Syn Człowieczy** w sercu ziemi trzy dni i trzy noce.Jo 1,17; Jo 2,1-2* gr.: ketos - potwór morski, ogromna ryba, wieloryb; ** dosłownie: człowieka

41. Mężowie z Niniwy powstaną* na sądzie z tym pokoleniem i potępią je, bo upamiętali się wskutek głoszenia Jonasza, a oto tu ktoś więcej niż Jonasz.Ps 63,9; Jo 3,5; J 2,19* gr.: anistemi - powstać z martwych, wzbudzić, wystąpić

42. Królowa Południa zostanie wzbudzona* na sądzie z tym pokoleniem i potępi je, bo przyszła z krańców ziemi, aby słuchać mądrości Salomona, a oto tutaj ktoś więcej niż Salomon.Łk 11,31; 1Krl 10,1; 2Krn 9,1* gr.: egeiro - wzbudzić, wznieść, wstawać, obudzić ze snu

43. A gdy nieczysty duch wyjdzie z człowieka, chodzi po miejscach bezwodnych, szukając odpoczynku, ale nie znajduje.Łk 11,24; Hi 1,7; 1P 5,8

44. Wtedy mówi: Wrócę do swojego domu, z którego wyszedłem; i przychodząc, znajduje go niezajętym*, zamiecionym i przyozdobionym.* lub: być wolnym, czekać

45. Wtedy idzie i bierze z sobą siedem innych duchów gorszych od siebie, i gdy wejdą tam, mieszkają; i końcowy stan tego człowieka jest gorszy, niż początkowy. Tak też będzie i z tym złym* pokoleniem.* gr.: poneros - niegodziwy, nikczemny, zły, zepsuty, podły

46. A gdy On jeszcze mówił do tłumów, oto matka i Jego bracia stali na zewnątrz, szukając sposobności, by z Nim pomówić.Mk 3,31; Łk 8,19; Mt 13,55; Mk 6,3

47. A powiedział do Niego ktoś: Oto Twoja matka i Twoi bracia stoją na zewnątrz, i szukają sposobności, by z Tobą pomówić.

48. A On w odpowiedzi, rzekł temu, co o tym Mu oznajmił: Kto jest moją matką? I kim są moi bracia?Łk 2,49

49. I gdy wyciągnął rękę ku swoim uczniom, powiedział: Oto moja matka i moi bracia!

50. Ktokolwiek bowiem czyniłby wolę* mojego Ojca, który jest w niebiosach, ten jest moim bratem i siostrą, i matką.Mt 17,5; J 5,14* gr.: thelema - wola, pragnienie, upodobanie

↑↑

Rozdział 13

1. A tego dnia wyszedł Jezus z domu i usiadł* nad morzem.Mk 2,13* zgodnie ze zwyczajem żydowskim - por. Dz 13,16 przypis *

2. I zebrały się wokół Niego wielkie tłumy, dlatego wstąpił do łodzi i siedział, a cały tłum stał na brzegu.Mt 4,35; Mt 16,30; Łk 8,4

3. I mówił do nich wiele w podobieństwach*. I powiedział: Oto siewca wyszedł siać.Mk 4,2; Ez 17,2; Łk 8,5; Łk 15,3; J 16,25* gr.: parabole - położyć obok, przykład, porównanie

4. A gdy on siał, niektóre ziarna padły obok drogi; i przybyły ptaki, i zjadły je.

5. Drugie natomiast padły na miejsca skaliste*, gdzie nie miały wiele ziemi. Szybko wzeszły, ponieważ nie miały głębokiej ziemi.Mt 13,20; Za 7,12; Rz 8,29; J 5,14; Am 6,12* tj. skała pokryta cienką warstwą gleby

6. A gdy wzeszło słońce, zostały spieczone, a że nie miały korzenia, uschły.

7. A inne padły między ciernie; i wzrosły ciernie, i je zadusiły*.Mt 13,22; Mk 4,18* gr.: apopnigo - dławić, dusić się wodą, tonąć

8. Inne natomiast padły na ziemię dobrą i wydały plon – to wprawdzie* stokrotny, a to sześćdziesięciokrotny, a to trzydziestokrotny.Łk 8,15; Rz 7,18; Mt 13,23* gr.: men - partykuła wzmacniająca

9. Kto ma uszy do słuchania, niech słucha!

10. A wtedy podeszli uczniowie i powiedzieli do Niego: Dlaczego mówisz do nich w podobieństwach?Łk 8,9; Mk 4,10

11. A On w odpowiedzi, rzekł im: Wam jest dane znać tajemnice Królestwa Niebios, a tamtym nie jest dane.Mt 11,25; Łk 8,10

12. Ktokolwiek bowiem ma, temu będzie dane, i będzie obfitował*; ale kto nie ma, i to co ma, zostanie mu zabrane.Mt 25,29; Mk 4,25; Łk 8,18* lub: miał w nadmiarze

13. Właśnie dlatego mówię do nich w podobieństwach, bo patrząc nie widzą, i słuchając nie słyszą, ani nie rozumieją.Pwt 29,3

14. I spełnia się na nich* proroctwo Izajasza, mówiące: Słuchem będziecie słuchać, a nie zrozumiecie, i patrząc będziecie widzieć, a nie ujrzycie;Dz 28,25; Iz 6,9; Ez 12,2* mss Byz: im

15. Bo utuczyło* się serce tego ludu, a uszami z trudem usłyszeli, a oczy swoje zmrużyli, żeby czasem oczami nie widzieli, i uszami nie słyszeli, i sercem nie zrozumieli, i nie nawrócili** się, a ja żebym ich nie uzdrowił.Iz 6,10; Mk 4,12; Łk 1,17* tj. obrosło tłuszczem; ** gr.: epistrefo - spowodować powrót, zwrócić się ku sobie, wrócić

16. Ale oczy wasze są błogosławione, że widzą, i uszy wasze, że słyszą.Łk 10,23

17. Bo zaprawdę* mówię wam, że wielu proroków i sprawiedliwych pragnęło widzieć to, co wy widzicie, a nie widzieli, i słyszeć to, co wy słyszycie, a nie słyszeli.Łk 10,24; Ef 3,5; 1P 1,10* gr.: amen - z hebr.: godne wiary

18. Wy więc posłuchajcie podobieństwa o siewcy.Mk 4,13-20; Łk 8,11-15

19. Do każdego, kto słucha słowa o Królestwie, i nie rozumie go, przychodzi zły i porywa to, co jest zasiane w jego sercu. To jest ten, który posiany jest obok drogi.

20. A ten, który jest posiany na miejscach skalistych, to ten, który słucha słowa i zaraz je z radością przyjmuje;Mk 4,16; J 5,35

21. Ale nie ma w sobie korzenia, trwa tylko chwilę*; a gdy nastaje ucisk albo prześladowanie z powodu słowa, zaraz jest zgorszony**.* lub: jest niestały; ** gr.: skandalidzo - stawiać przeszkodę, potknąć się, zgorszyć, skusić się, skłonić do odpadnięcia

22. A ten, który jest posiany między ciernie, to ten, który słucha słowa; ale troska tego wieku i zwodniczy urok bogactwa zadusza słowo, i staje się bezowocnym.Mt 6,19-34

23. A ten, który jest posiany na dobrej ziemi, to ten, który słucha słowa i rozumie. Ten przynosi plon* i daje**: ten rzeczywiście stokrotny, a ten sześćdziesięciokrotny, a ten trzydziestokrotny.1J 2,15; Kol 1,6; 1Tm 6,9; Hbr 13,15; Ga 5,22* lub: owocuje; ** dosłownie: czyni

24. Inne podobieństwo* powiedział im, mówiąc: Podobne jest Królestwo Niebios do człowieka, który zasiał dobre nasienie na swojej roli.Mt 13,33-47; Mt 20,1; Łk 13,18* gr.: parabole - położyć obok, przykład, porównanie

25. A gdy ludzie spali, przyszedł jego nieprzyjaciel i posiał życicę* pośrodku pszenicy, i odszedł.Mt 25,5; Iz 56,9; Ga 2,4* gr.: dzidzanion - łac.: lolium temulentum, chwast łudząco podobny do pszenicy o trujących owocach - wywołujący zawroty głowy

26. A gdy urosło źdźbło i wydało owoc, wtedy pokazała się i życica.

27. A gdy przyszli słudzy* gospodarza, powiedzieli mu: Panie! Czy nie posiałeś dobrego nasienia na swojej roli? Skąd więc ma życicę?* gr.: douloi - por. Mt 20,27 przypis *

28. A on powiedział im: Człowiek, który jest wrogiem* to uczynił. A słudzy powiedzieli do niego: Czy chcesz, abyśmy poszli i ją pozbierali?* gr.: echthros - znienawidzony, wróg szczególnie Boga, budzący niechęć, żywiący nieprzyjaźń

29. A on powiedział: Nie! Abyście czasem zbierając życicę, nie wykorzenili równocześnie z nią i pszenicy.

30. Pozwólcie obu razem rosnąć aż do żniwa; a w czasie żniw powiem żniwiarzom: Zbierzcie najpierw życicę i zwiążcie ją w snopy na spalenie, a pszenicę zgromadźcie do mojego spichlerza.Ml 4,1; Łk 3,17; Mt 3,12

31. Inne podobieństwo przedstawił im, mówiąc: Podobne jest Królestwo Niebios do ziarna gorczycy*, które wziął człowiek i zasiał na swojej roli.Mk 4,30; Łk 3,18; Łk 19,11* tj. najmniejsze ziarno w Izraelu - krzew sięga ponad 1 m wysokości

32. Wprawdzie jest ono mniejsze niż wszystkie nasiona; ale kiedy urośnie, jest większe od jarzyn i staje się drzewem, tak że ptaki z nieba przybywają i robią sobie gniazda na jego gałązkach.Dn 4,12; Ez 17,23; Ps 104,12

33. Inne podobieństwo powiedział im: Podobne jest Królestwo Niebios do zakwasu, który wzięła kobieta i rozczyniła* w trzech miarach** mąki pszennej, aż całe ciasto zostało zakwaszone.Łk 13,20-21; 1Kor 5,6; Ga 5,9* mss Byz: ukryła; ** dosłownie: saton - ok. 13 litrów, 1/3 efy

34. To wszystko mówił Jezus w podobieństwach* do tłumów, a bez podobieństwa nic nie mówił do nich;Mk 4,33; Łk 8,10* gr.: parabole - położyć obok, przykład, porównanie

35. Aby wypełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka, mówiącego: Otworzę w podobieństwach moje usta, wypowiem* rzeczy, które są ukryte od założenia świata.Am 3,7; Ps 78,2* gr.: ekballo - wyrzucę (z siebie) - por. Mt 8,12 przypis *

36. Wtedy rozpuścił tłumy; a gdy Jezus przyszedł do domu, podeszli do Niego Jego uczniowie, mówiąc: Wyjaśnij nam dokładnie* podobieństwo o życicy na roli.Mt 13,24-30* gr.: fradzo - wskazywać wyraźnie, wyłożyć, wyjaśnić

37. A On w odpowiedzi, rzekł im: Ten, który rozsiewa dobre nasienie, to Syn Człowieczy;

38. A rola to świat, a dobre nasienie to synowie Królestwa, natomiast życica to synowie złego;1Kor 3,9; Rdz 3,15; J 8,44; Dz 13,10; 1J 3,10

39. Wróg*, który ją zasiał, to diabeł**, żniwo to koniec tego wieku, a żniwiarzami są aniołowie.Ef 2,2; Ef 6,11; 1P 5,8; Obj 12,9* gr.: echthros - znienawidzony, wróg szczególnie Boga, budzący niechęć, żywiący nieprzyjaźń; ** gr.: diabolos - oszczerca

40. Jak więc zbiera* się życicę i spala w ogniu**, tak będzie przy końcu tego wieku.J 15,6* dosłownie: jest zbierana; ** dosłownie: jest spalana ogniem

41. Syn Człowieczy pośle swoich aniołów, a oni zbiorą z Jego Królestwa wszystkie zgorszenia i tych, którzy czynią bezprawie*;Rz 2,8; Obj 21,27* gr.: anomia - stan bezprawia, pogarda wobec prawa - szczególnie Prawa Mojżesza, niegodziwość

42. I wrzucą* ich do pieca z ogniem. Tam będzie płacz** i zgrzytanie*** zębów.Mt 3,12; Mt 25,41; Mt 22,13; Łk 13,28* gr.: ballo - złożyć w, wypuścić coś z ręki, wrzucić, wlewać do; ** gr.: klauthmos - płacz, biadanie; *** brygmos - szczękanie zębami

43. Wtedy sprawiedliwi* rozbłysną** jak słońce w Królestwie Ojca swojego. Kto ma uszy do słuchania, niech słucha.Dn 12,3; Obj 21,3; Prz 4,18* gr.: dikaios - prawy, sprawiedliwy, zachowujący nakazy; ** gr.: eklampo - jaśnieć, błyszczeć, rozbłysnąć

44. Ponownie podobne jest Królestwo Niebios do skarbu, który jest ukryty w roli, a który człowiek znalazł i ukrył, i z radości odchodzi, i wszystko, co ma sprzedaje, i kupuje tę rolę.Mt 12,29; Łk 14,33; Wj 19,5; Ps 135,4

45. Ponownie podobne jest Królestwo Niebios do kupca szukającego pięknych pereł;

46. Który gdy znalazł jedną drogocenną* perłę, odszedł i sprzedał wszystko, co miał, i kupił ją.Prz 8,10-11* gr.: polytimos - bardzo cenny, kosztowny, wysoko ceniony

47. Ponownie podobne jest Królestwo Niebios do sieci zarzuconej w morze i zagarniającej ryby wszelkiego rodzaju;Mt 22,9

48. A gdy ta została napełniona, rybacy wyciągnęli ją na brzeg, a gdy usiedli, zebrali to, co dobre do naczyń, a to co zgniłe*, wyrzucili na zewnątrz.Mt 25,31; 2Tes 1,7; Obj 20,12* gr.: sapros - zgniły, zepsuty, bezużyteczny, zużyty

49. Tak będzie przy końcu tego wieku; wyjdą aniołowie i wyłączą* złych** spośród sprawiedliwych,Mt 25,32* gr.: aforidzo - odłączyć, odznaczyć od innych granicami, wykluczyć; ** gr.: poneros - niegodziwy, nikczemny, zły, zepsuty, podły, występny

50. I wrzucą ich do pieca z ogniem. Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.

51. Mówi im Jezus: Zrozumieliście* to wszystko? Powiedzieli Mu: Tak, Panie!Mk 4,34* gr.: syniemi - rozumieć, pojąć, zestawić razem (fakty)

52. A On powiedział im: Dlatego każdy uczony w Piśmie, który stał się uczniem w Królestwie Niebios, podobny jest do człowieka – pana domu*, który wyciąga** ze swojego skarbca to, co nowe i to, co stare.* lub: zarządca domu; ** gr.: ekballo - wyrzucić, wypchnąć

53. I stało się, gdy Jezus dokończył tych podobieństw, że odszedł stamtąd.

54. I przyszedł do swojej ojczyzny*, i nauczał w ich synagodze, tak że się bardzo zdumiewali i mówili: Skąd u Niego ta mądrość i te moce**?J 7,15; Dz 4,13; Mt 7,28; Mt 19,1; Mt 26,1* tj. Galilei; ** gr.: dynamis - siła, moc, moc czynienia cudów

55. Czy nie jest to syn cieśli*? Czy Jego matka nie nazywa się Maria, a Jego bracia to Jakub, Józef, Szymon i Juda?J 6,14; Mt 12,46* gr.: tekton - obrabiający drewno lub metal, rzeźbiarz

56. A Jego siostry, czy wszystkie nie są pośród nas? Skąd więc u Niego to wszystko?

57. I byli Nim zgorszeni*; ale Jezus powiedział im: Nigdzie nie jest prorok pozbawiony czci, jak tylko w swojej ojczyźnie i w swoim domu.Łk 4,24; J 4,44; J 6,42; 1Kor 1,23* gr.: skandalidzo - powodować upadek, umieścić przeszkodę, doprowadzić do zwątpienia, zgorszyć - por. J 16,1 przypis *

58. I nie uczynił tam wielu dzieł mocy* ze względu na ich niedowiarstwo**.Mk 5,6; Łk 4,25; Rz 11,20* lub: cudów; ** niewiara, brak zaufania

↑↑

Rozdział 14

1. W tym czasie tetrarcha Herod usłyszał wieść o Jezusie.Mk 6,14; Łk 9,7

2. I powiedział swoim sługom*: To jest Jan Chrzciciel; on został wzbudzony z martwych, i przez to dokonują się w Nim dzieła mocy**.* gr.: pais - chłopiec, młody sługa; ** cuda - por. J 4,54 przypis *

3. Albowiem Herod schwytał Jana, związał go i umieścił w więzieniu z powodu Herodiady, żony Filipa, swojego brata.

4. Bo Jan mówił mu: Nie wolno ci jej mieć za żonę.Kpł 18,16; Kpł 20,21; Mk 6,14; Łk 9,7; Dz 4,27

5. I chciał go zabić, ale bał się ludu; albowiem mieli go za proroka.Łk 20,6; Mk 6,19

6. A gdy obchodzono dzień narodzin Heroda, córka Herodiady tańczyła pośrodku gości i spodobała się Herodowi.

7. Dlatego pod przysięgą* przyrzekł jej dać o cokolwiek poprosi.Est 5,3; Est 7,2* gr.: horokos - to, co zostało ślubowane przez złożenie przysięgi

8. A ona została namówiona przez swoją matkę, i mówi: Daj mi tu na tacy głowę Jana Chrzciciela.2Krn 22,2; 2Krl 11,1; Mk 6,24

9. I zasmucił się król, ale z powodu przysięgi i z powodu współbiesiadników* rozkazał jej dać.Mk 6,20; Kaz 5,2; Mt 17,12* gr.: synanakeimai - współspoczywać przy stole z kimś

10. Posłał więc i ściął głowę Jana w więzieniu.Mt 21,35; Mk 6,27; Łk 9,9

11. I przyniesiono jego głowę na tacy, i dano dziewczynce*, a ona zaniosła ją swojej matce.Jr 22,17* gr.: korasion - dziewczę, dziewczynka

12. Potem przyszli jego uczniowie, zabrali ciało i pogrzebali je; a potem poszli i oznajmili o tym Jezusowi.Mt 27,58; Mk 6,29; Dz 8,2

13. A gdy Jezus to usłyszał, wycofał się stamtąd w łodzi na miejsce odludne*, by pozostać na osobności; a tłumy słysząc o tym, podążały za Nim pieszo z miast.Mk 6,30; Łk 9,10; J 6,1-15* gr.: eremos - puste, samotne, odludne

14. A Jezus wyszedł i zobaczył wielki tłum; zlitował* się nad nim i uzdrawiał ich chorych.Mk 6,34; Łk 7,13* gr.: splanchnidzomai - być głęboko poruszonym, zdjętym litością, mieć głębokie współczucie

15. A gdy nastał wieczór, przystąpili do Niego Jego uczniowie, mówiąc: To miejsce jest puste, a właściwa pora* już przeminęła; rozpuść te tłumy, aby odeszły do wiosek i kupiły sobie żywności.* gr.: hora - czas, godzina, pora

16. A Jezus powiedział im: Nie mają potrzeby odchodzić; wy dajcie im jeść.2Kor 9,7

17. Ale oni powiedzieli do Niego: Mamy tu tylko pięć chlebów i dwie ryby.

18. A On powiedział: Przynieście mi je tutaj.

19. A gdy rozkazał tłumom usiąść na trawie i wziął pięć chlebów, i dwie ryby, spojrzał w górę ku niebu, błogosławił*, a gdy połamał chleby, dał uczniom, a uczniowie tłumom.Mk 6,41; Łk 9,16; 1Kor 11,24* gr.: eulogeo - sławić, chwalić, prosić o błogosławieństwo, wypowiadać błogosławieństwo

20. I jedli wszyscy, i zostali nasyceni; i zebrali to, co zbywało, dwanaście pełnych koszy kawałków.2Krl 4,44; J 6,11

21. A tych, którzy jedli, było około pięciu tysięcy mężczyzn, bez kobiet i dzieci.

22. I zaraz Jezus przymusił* swoich uczniów, aby wstąpili do łodzi i wyprzedzili Go na drugą stronę, aż On rozpuści tłumy.Mt 13,36; Mk 6,45; J 6,16* gr.: anakadzo - wymuszać, skłaniać, wymagać, przymuszać, czynić coś koniecznym

23. A gdy rozpuścił tłumy, wstąpił na górę, aby się modlić na osobności; a gdy nastał wieczór, był tam sam.Mt 6,6; Łk 6,12; Łk 9,18

24. Łódź natomiast była już na środku morza, nękana* przez fale; albowiem wiatr był przeciwny.* gr.: basanidzo - trzeć o kamień probierczy kamieniem łupkowym celem sprawdzenia czystości złota na podstawie zabarwienia smugi w wyniku tarcia - stąd: badać, próbować, przesłuchiwać przez tortury, torturować, męczyć, zmagać się na morzu z wiatrem

25. A o czwartej straży nocnej* przyszedł do nich Jezus, idąc po morzu.Hi 9,8; Ps 93,4; Mk 6,48* tj. między 3 - 6 godz. w nocy

26. A gdy uczniowie ujrzeli Go chodzącego po morzu, zatrwożyli się, mówiąc: To jest zjawa*! I krzyczeli ze strachu.Łk 24,37* gr.: fantasma - pojawienie się, zjawa, widmo

27. Lecz Jezus zaraz powiedział do nich, mówiąc: Ufajcie*! Ja jestem! Nie bójcie się!* gr.: tharseo - być odważnym, nabrać odwagi, ufać - Mt 9,22 przypis *

28. A Piotr w odpowiedzi, rzekł do Niego: Panie! Jeśli to jesteś Ty, każ mi przyjść do siebie po wodzie.

29. A On powiedział: Przyjdź! I Piotr wyszedł z łodzi, a idąc po wodzie, przyszedł do Jezusa.

30. Lecz gdy ujrzał gwałtowny* wiatr, zląkł się, i gdy zaczął tonąć, zawołał, mówiąc: Panie, ratuj** mnie!Ps 69,2; Lm 3,54; Ps 116,4* lub: silny; ** gr.: sodzo - zbaw, uratuj, ocal, wybaw

31. A Jezus natychmiast wyciągnął rękę, uchwycił go i powiedział do niego: O małej wiary*! Dlaczego zwątpiłeś?Mt 8,26* gr.: oligopistos - o ludziach posiadających (słabą) małą wiarę

32. A gdy weszli do łodzi, wiatr się uciszył.

33. Ci natomiast, którzy byli w łodzi, podeszli i oddali Mu pokłon, mówiąc: Prawdziwie jesteś Synem Bożym.Mt 15,25; Mt 28,9; Łk 24,52

34. A gdy przeprawili się, przyszli do ziemi Genezaret.Mk 6,53-56

35. I rozpoznali Go mężowie z tego miejsca, i posłali wiadomość do wszystkich w tej okolicy i przyniesiono do Niego wszystkich, którzy mieli się źle.

36. I prosili Go, aby mogli tylko dotknąć skraju* Jego szaty; a ilu dotknęło, tylu zostało uzdrowionych.Lb 15,38; Mk 3,10; Łk 6,19* hebr.: cicit - frędzle z wełny na skraju szaty przypominające o Prawie

↑↑

Rozdział 15

1. Wtedy podeszli do Jezusa uczeni w Piśmie i faryzeusze z Jerozolimy, mówiąc:Mk 7,1-23

2. Dlaczego Twoi uczniowie przekraczają tradycję* starszych? Nie myją bowiem swoich rąk, kiedy jedzą chleb.Pwt 4,2; Ga 1,14; Kol 2,8* gr.: paradosis - ustny przekaz, treść nauczania, zasady

3. A On w odpowiedzi, rzekł im: Dlaczego i wy przekraczacie* przykazanie Boże z powodu swojej tradycji?Mt 23,23* gr.: parabaino - iść obok, pominąć, zaniedbać, pogwałcić

4. Albowiem Bóg przykazał, mówiąc: Czcij ojca swojego i matkę; oraz: Kto złorzeczy* ojcu albo matce, niech poniesie śmierć.Wj 20,12; Wj 21,17; Pwt 15,6; Ef 6,1* gr.: kakalogeo - lżyć, szkalować, źle mówić o kimś, przeklinać

5. Ale wy mówicie: Kto powiedziałby ojcu albo matce: Darem ofiarnym* jest to, co ode mnie miałoby was wspomóc; ten nie potrzebuje** czcić swojego ojca lub swojej matki.Mk 7,11* domyślnie: dar złożony na rzecz świątyni; ** gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie - jako wzmocnienie

6. I tak unieważniliście* przykazanie Boże z powodu swojej tradycji.* gr.: akyroo - anulować, unieważniać, lekceważyć, pozbawiać siły

7. Obłudnicy*! Dobrze prorokował o was Izajasz, mówiąc:Iz 29,13; Ez 33,31* lub: hipokryci

8. Ten lud zbliża się do mnie swoimi ustami, i czci* mnie swoimi wargami; ale serce ich jest bardzo** daleko ode mnie.1P 3,10; J 1,47* gr.: timao - czcić, szanować, poważać; ** dosłownie: oddalone

9. Lecz na próżno mnie czczą, ucząc nauk, które są przykazaniami ludzi.

10. I przywołał do siebie tłum, i powiedział im: Słuchajcie i zrozumiejcie.

11. Nie to, co wchodzi do ust, kala* człowieka; ale to, co wychodzi z ust, to kala człowieka.Rz 14,14-20; Tt 1,15; Mt 12,34-37* gr.: koinoo - zanieczyszczać, czynić pospolitym, skalać

12. Wtedy podeszli Jego uczniowie i powiedzieli do Niego: Wiesz, że faryzeusze, słysząc to słowo, zostali zgorszeni?

13. A On w odpowiedzi, rzekł im: Każdy krzew*, którego nie sadził Ojciec mój niebiański, zostanie wykorzeniony.1Kor 3,12; Iz 60,21; Iz 61,3; J 15,2* lub: sadzonka

14. Zostawcie ich! Oni są ślepymi przewodnikami* ślepych, a jeśli ślepy prowadzi ślepego, obaj wpadną w dół.Iz 56,10; J 9,40; Oz 4,17* gr.: hodegos - wskazujący drogę, nauczyciel bez odpowiedniej wiedzy

15. A Piotr w odpowiedzi, rzekł do Niego: Wyjaśnij* nam dokładnie to podobieństwo**.* gr.: fradzo - por. Mt 13,36; ** gr.: parabole - położyć obok, przykład, porównanie

16. A Jezus powiedział: Wy nadal nie jesteście w stanie zrozumieć*?* lub: nierozumni

17. Czy jeszcze nie rozumiecie, że wszystko, co wchodzi do ust, idzie do żołądka i zostaje wydalane do ustępu?

18. Ale to, co wychodzi z ust, to pochodzi z serca, i to kala* człowieka.Jk 3,6; Łk 19,22; Jr 17,9* lub: zanieczyszcza, czyni pospolitym

19. Z serca bowiem pochodzą złe* zamysły, morderstwa, cudzołóstwa, nierząd, kradzieże, fałszywe świadectwa, bluźnierstwa.Rdz 6,5; Rdz 8,21; Prz 4,23; Prz 6,14; Mk 7,21* gr.: poneros - niegodziwy, nikczemny, zły, zepsuty, podły, występny

20. To jest to, co kala człowieka; natomiast jedzenie nieumytymi* rękoma nie kala człowieka.* gr.: aniptos – nieumyty, nieobmyty rytualnie

21. I Jezus wyszedł stamtąd, i odszedł w strony* Tyru i Sydonu.Joz 11,8; Mk 7,24; Mt 10,5* dosłownie: części kraju pod osobną władzą

22. A oto kobieta kananejska z tamtego regionu wyszła i głośno wołała* do Niego, mówiąc: Zmiłuj się nade mną, Panie, Synu Dawida! Moja córka ma się źle, jest opętana przez demona.* lub: krzyczy

23. A On nie odpowiedział jej ani słowa. I podeszli Jego uczniowie, prosząc Go i mówiąc: Odpraw ją, bo głośno woła za nami.

24. A On w odpowiedzi, rzekł: Nie zostałem do niej posłany, tylko do owiec, które są zgubione* z domu Izraela.Jr 50,6; Ez 34,5; J 4,22* gr.: apollymi - niszczyć, usunąć, położyć kres, zginąć, zgładzić

25. Lecz ona podeszła i oddała Mu pokłon, mówiąc: Panie, pomóż mi*!Łk 11,8; Mt 14,33* gr.: boetheo - biec na wołanie - stąd: biec na ratunek, na pomoc!

26. A On w odpowiedzi, rzekł: Nie jest dobrze* brać chleb dzieci i rzucać szczeniętom.* gr.: kalos - piękne, dobre, szlachetne

27. Ona natomiast powiedziała: Tak*, Panie! Ale i szczenięta jedzą z okruszyn, które spadają ze stołu ich panów.Hi 42,2; Łk 7,6; Rz 3,19* gr.: nai - zaiste, tak, naprawdę, z pewnością

28. Wtedy Jezus w odpowiedzi, rzekł jej: O kobieto! Wielka jest twoja wiara! Niech ci się stanie, jak chcesz*. I uzdrowiona została jej córka od tej godziny.Mt 8,10; Łk 7,9; Rz 4,19* lub: pragniesz, życzysz sobie

29. A Jezus poszedł stamtąd i przyszedł nad Morze Galilejskie, i wstąpił na górę, i tam usiadł*.* zgodnie ze zwyczajem żydowskim - por. Dz 13,16 przypis *

30. I przyszły do Niego wielkie tłumy, mając ze sobą chromych, ślepych, niemych, kalekich i wielu innych, i kładli ich u stóp Jezusa; a On ich uzdrowił;Mk 7,31

31. Tak że tłum zdumiał się, widząc, że niemi mówią, kalecy są uzdrowieni, chromi chodzą, a ślepi widzą; i oddawali chwałę Bogu Izraela.Wj 24,10; Łk 7,16; Dz 3,21

32. A Jezus wezwał swoich uczniów i powiedział: Żal mi tego tłumu, ponieważ już trzy dni pozostają przy mnie i nie mają co jeść, a nie chcę ich rozpuścić głodnych, aby czasem nie zasłabli w drodze.

33. I powiedzieli do Niego Jego uczniowie: Skąd weźmiemy tyle chleba na tej pustyni, aby nasycić tak wielki tłum?Mk 8,1-10; 2Krl 4,43

34. A Jezus mówi im: Ile macie chlebów? A oni powiedzieli: Siedem i trochę rybek.

35. I kazał tłumowi* spocząć** na ziemi.* dosłownie: tłumom; ** gr.: anapipto - położyć się - por. Łk 22,14 przypis *

36. I wziął te siedem chlebów i ryby, złożył dziękczynienie, połamał i dał swoim uczniom, natomiast uczniowie tłumowi.

37. I zjedli wszyscy, i zostali nasyceni, i zebrali to, co zbywało z kawałków, siedem pełnych koszy.2Krl 4,44; Ps 107,9; Mt 16,10; Mk 8,8

38. Tych natomiast, którzy jedli, było cztery tysiące mężczyzn, bez kobiet i dzieci.

39. I gdy rozpuścił tłumy, wszedł do łodzi i przybył w granice Magdali.

↑↑

Rozdział 16

1. I podeszli faryzeusze i saduceusze, a wystawiając Go na próbę*, prosili**, aby pokazał im znak*** z nieba.Mk 8,11; Łk 10,25; 1Kor 1,22* gr.: peiradzo - kusić, doświadczać, wystawiać na próbę; ** lub: pytali; *** gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

2. A On w odpowiedzi, rzekł im: Gdy jest wieczór, mówicie: Będzie piękna pogoda*, bo niebo się czerwieni;Łk 12,54; Łk 11,44; 1Krn 12,32* lub: czyste niebo

3. A rano: Dziś będzie burzliwa pogoda, bo niebo się czerwieni i jest pochmurne. Obłudnicy*! Wprawdzie oblicze nieba umiecie rozróżniać**, a znaków tych czasów nie możecie?* lub: hipokryci; ** gr.: diakrino - rozsądzać - Jud 1,22 przypis *

4. Pokolenie złe i cudzołożne* szuka znaku; ale znak nie będzie mu dany, chyba że** znak proroka Jonasza. I opuścił ich, i odszedł.Dz 2,40* gr.: moichalis - cudzołożnica - w przenośni ktoś niewierny; ** gr.: ei me - jeśli nie, z wyjątkiem, jak tylko

5. I gdy uczniowie Jego przeprawili się na drugą stronę morza, zapomnieli wziąć chleba.Mk 8,14; 1Kor 5,6; Ga 5,9

6. A Jezus powiedział im: Patrzcie* i zwróćcie uwagę na zakwas faryzeuszów i saduceuszów.* gr.: horao - baczyć, przyglądać się uważnie, patrzeć

7. I oni rozważali to między sobą, mówiąc: Nie wzięliśmy chleba.J 2,25; Mk 16,4

8. A gdy Jezus rozpoznał* to, powiedział im: Dlaczego rozważacie to między sobą, o małej wiary, że nie wzięliście chleba?Mt 6,30; Mk 16,14* gr.: ginosko - poznać, wiedzieć, znać

9. Jeszcze tego nie rozumiecie, ani nie pamiętacie tych pięciu chlebów dla pięciu tysięcy ludzi, i ile koszów zebraliście?Mt 15,34

10. Ani tych siedmiu chlebów dla czterech tysięcy ludzi, i ile koszów zebraliście?

11. Jak to? Nie rozumiecie, że nie o chlebie wam powiedziałem mówiąc, żebyście zwrócili uwagę na zakwas faryzeuszów i saduceuszów?J 6,27; Dz 23,8

12. Wtedy zrozumieli, że nie mówił im, aby zwrócili uwagę* na zakwas chlebowy, ale na naukę faryzeuszów i saduceuszów.* gr.: proscheo - zważać, poświęcić uwagę, oddawać się czemuś

13. A gdy Jezus przyszedł w strony* Cezarei Filipowej, pytał swoich uczniów, mówiąc: Co o mnie mówią ludzie? Kim jest Syn Człowieczy?Mk 10,45; J 3,14; Dz 7,56* dosłownie: części kraju pod osobną władzą

14. A oni powiedzieli: Według niektórych, prawdziwie Janem Chrzcicielem, a inni mówią, że Eliaszem, jeszcze inni Jeremiaszem lub jednym z proroków.Mt 14,2; Mt 17,10

15. Powiedział im: A wy co o mnie mówicie? Kim jestem?J 6,69; Mk 8,29; Łk 9,20

16. A w odpowiedzi, Szymon Piotr rzekł: Ty jesteś Mesjasz*, Syn Boga żywego**.Pwt 5,26; J 11,27; J 20,31; Dz 8,37* gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony; ** lub: żyjącego

17. A w odpowiedzi, Jezus rzekł do niego: Błogosławiony* jesteś Szymonie, synu Jony**! Bo nie objawiły ci tego ciało i krew, ale Ojciec mój, który jest w niebie.Mt 17,4-5* gr.: makarios - szczęśliwy; ** hebr.: bar Jona - syn Jonasza

18. A ja ci też mówię, że ty jesteś Piotr*; a na tej skale** zbuduję mój Kościół, a bramy Hadesu*** go nie przemogą****;Mt 10,2; Iz 28,16; Dz 4,11* gr.: petros - kamień; ** gr.: petra - skała; *** gr.: określenie krainy umarłych - hebr.: Szeol - Dz 2,27 - Ps 16,10; **** gr.: katischyo - przemóc, być silnym na czyjąś zgubę, pokonać

19. I tobie dam klucze Królestwa Niebios; i cokolwiek zwiążesz* na ziemi, zostanie związane i w niebie; i cokolwiek rozwiążesz na ziemi, zostanie rozwiązane i w niebie.Iz 22,22; Mt 18,18* gr.: deo - przywiązać, zakuć, zobowiązać

20. Wtedy nakazał swoim uczniom, aby nikomu nie mówili, że on Jezus jest Mesjaszem*.Mk 8,30; J 1,41; J 4,25; J 20,31; 1J 2,22; 1J 5,1* gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony

21. Od tej chwili Jezus zaczął wyjaśniać* swoim uczniom, że musi pójść do Jerozolimy i wiele wycierpieć od starszych i od arcykapłanów, i od uczonych w Piśmie, i zostać zabity, a trzeciego dnia być wzbudzonym z martwych.* dosłownie: pokazać, ukazać oczom, dać dowód

22. I wziął Go Piotr na stronę, i zaczął Go strofować*, mówiąc: Zmiłuj** się nad sobą, Panie! Nie stanie się to z Tobą.* gr.: epitimao - surowo napominać, ganić, zgromić, karcić; ** lub: (jestem) Ci życzliwy, litość Ci, na litość Panie

23. A On obrócił się i powiedział Piotrowi: Zejdź mi z drogi*, przeciwniku**! Jesteś dla mnie zgorszeniem***; nie myślisz o tym, co Boże, ale o tym, co ludzkie.Za 3,1; Obj 20,10; Mk 8,33* gr:: hypage opiso mou - idiom - cofnij się stań za mną; ** gr.: satanas - ten, który się sprzeciwia; *** przeszkodą, pułapką

24. Wtedy Jezus powiedział do swoich uczniów: Jeśli ktoś chce iść za mną, niech zaprze się samego siebie, weźmie swój krzyż, i idzie za mną.Mt 10,38; Mk 8,34; Łk 9,23

25. Bo kto chce duszę* swoją uratować**, zgubi ją; a kto straci duszę swoją dla mnie, znajdzie ją.Mt 4,1; Łk 17,33; J 12,25* gr.: psyche - życie, osoba, dusza; ** gr.: sodzo - zbawić, ocalić

26. Cóż bowiem zyska człowiek, choćby cały świat zdobył, a na duszy* swojej poniósł szkodę? Albo co da człowiek w zamian za swoją duszę?Ps 49,7; Mk 8,36; Hi 27,8* por. w. 25 przypis *

27. Bo Syn Człowieczy ma przyjść w chwale Ojca swojego ze swoimi aniołami, i wtedy odda każdemu według jego postępowania*.Mt 10,41; Dn 7,13; Prz 24,12; Rz 2,6* gr.: praksis - dokonania, czyny, transakcje, tu: w znaczeniu negatywnym

28. Zaprawdę* mówię wam: Niektórzy z tych, tu stojących**, na pewno*** nie skosztują**** śmierci, dopóki nie ujrzą Syna Człowieczego, przychodzącego w swoim Królestwie.Łk 2,26; J 8,52; Mk 13,26* gr.: amen - z hebr.: godne wiary; ** dosłownie: są niektórzy z tych tu ...; *** gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie; **** lub: posmakują

↑↑

Rozdział 17

1. A po sześciu dniach wziął Jezus Piotra, Jakuba i Jana, jego brata, i wprowadził ich na wysoką górę na osobności*.Mk 9,2; Łk 9,28* gr.: idios - własne, osobiste, oddzielne

2. I został przemieniony przed nimi, i rozjaśniło się Jego oblicze jak słońce, a szaty Jego stały się białe jak światło.Dn 7,9; 2P 1,16

3. I oto zostali ukazani im Mojżesz i Eliasz, wspólnie z Nim rozmawiający.

4. A Piotr zwracając się, powiedział do Jezusa: Panie! Dobrze nam tu być; jeśli chcesz, zrobimy* tu trzy namioty: Tobie jeden, Mojżeszowi jeden, i Eliaszowi jeden.Mk 9,5; Obj 21,23* gr.: poieo - uczynić, spowodować, wytworzyć

5. A gdy on jeszcze mówił, oto obłok świetlisty zacienił ich; i oto odezwał się głos z obłoku, mówiący: Ten jest Syn mój umiłowany, w którym mam upodobanie*, Jego słuchajcie.Pwt 18,15-19; 1Krl 8,10; Obj 1,7; Mt 3,17* lub: zadowolenie

6. A uczniowie, gdy to usłyszeli, upadli na swoją twarz i bardzo się bali*.* lub: zlękli

7. A gdy podszedł Jezus, dotknął się ich i powiedział: Wstańcie i nie bójcie się.

8. A oni podnieśli swoje oczy i nikogo nie widzieli, tylko samego Jezusa.

9. A gdy schodzili z góry, przykazał im Jezus, mówiąc: Nikomu nie mówcie o tym widzeniu*, aż Syn Człowieczy powstanie z martwych.Mt 16,20; Mk 8,30; Łk 9,21* gr.: horama - widok, wizja, sen, obraz dany przez Boga

10. I zapytali Go uczniowie Jego, mówiąc: Dlaczego więc uczeni w Piśmie* mówią, że najpierw musi przyjść Eliasz?Ml 3,23; Mk 9,11* gr.: grammateus - znawca, interpretator Prawa, pisarz

11. A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Eliasz istotnie najpierw przyjdzie i wszystko naprawi*;Mk 1,40; Mk 9,14; Dz 10,25* gr.: apokathistemi - przywrócić do stanu pierwotnego

12. Lecz mówię wam: Eliasz już przyszedł, a nie poznali go, ale uczynili z nim, co chcieli; tak i Syn Człowieczy ma cierpieć przez nich.Łk 7,33; J 1,11; Dz 13,24

13. Wtedy uczniowie zrozumieli, że mówił im o Janie Chrzcicielu.Mt 11,14; Mk 9,13

14. I gdy oni przyszli do ludu, podszedł do Niego człowiek, który upadł przed Nim na kolana,Mk 9,14; Łk 9,37; Dz 10,25

15. I powiedział: Panie! Zmiłuj się nad moim synem; bo jest epileptykiem* i strasznie cierpi; bo często wpada w ogień, i często w wodę.* gr.: seleniadzomai - być lunatykiem, być obłąkanym, epileptyk

16. I przyprowadziłem go do Twoich uczniów, ale nie mogli go uzdrowić.Łk 9,40; Dz 3,16

17. A Jezus w odpowiedzi, rzekł: O pokolenie bez wiary i przewrotne*! Jak długo będę z wami? Jak długo będę was znosić? Przynieście mi go tutaj.Mt 6,30; Lb 14,11* gr.: diastefo - wypaczyć, wykrzywić, zbaczać, skręcić

18. I zgromił* go Jezus; i wyszedł z niego demon, i uzdrowiony został chłopiec od tej godziny.Mk 9,25; Łk 4,35* lub: skarcić, surowo upomnieć

19. Wtedy podeszli na osobności uczniowie do Jezusa i powiedzieli do Niego: Dlaczego my nie mogliśmy go wyrzucić*?* gr.: ekballo - wypędzić, wypchnąć, odrzucić z pogardą, wyrwać

20. A Jezus powiedział do nich: Z powodu waszej niewiary; zaprawdę bowiem mówię wam: Jeśli macie wiarę jak ziarnko gorczycy*, powiecie tej górze: Przenieś się stąd na tamto miejsce, i przeniesie się, a nic nie będzie dla was niemożliwe.Hbr 3,19; Łk 17,6* tj. najmniejsze ziarno w Izraelu - krzew sięga ponad 1 m wysokości

21. Natomiast ten rodzaj nie wychodzi inaczej, jak tylko przez modlitwę i post.

22. A gdy przebywali w Galilei, Jezus powiedział do nich: Syn Człowieczy ma być wydany* w ręce ludzi,Mt 16,21; Mt 26,46; 1Kor 11,23* gr.: paradidomi - wydać, przekazać, powierzyć, polecić

23. I zabiją Go, a trzeciego dnia powstanie z martwych. I bardzo się zasmucili*.* gr.: lypeo - smucić się, spowodować żal, zaniepokoić się

24. A gdy przyszli do Kafarnaum, podeszli do Piotra poborcy didrachmy i powiedzieli: Czy nauczyciel wasz nie płaci podatku didrachmowego*?Mt 26,46; 1Kor 11,23* 1 didrachma lub dwudrachma to - 2 drachmy attyckie, 1 drachma aleksandryjska, 1/2 sykla - stawka dzienna wynagrodzenia za pracę robotnika sezonowego

25. Powiedział: Tak. A gdy wchodził do domu, uprzedził go Jezus, mówiąc: Jak ci się wydaje, Szymonie? Królowie ziemi od kogo biorą cło albo podatek*? Od swoich synów, czy od obcych?Rz 13,6; Wj 30,13; Wj 38,26* dosłownie: podatek pogłówny według spisu ludności, dobrowolny podatek 1/2 sykla na rzecz świątyni

26. Piotr odpowiedział Mu: Od obcych. Jezus powiedział do niego: A więc synowie* są wolni.Mt 17,7* gr.: hyios - syn, reprezentujący ojca

27. Jednak, abyśmy ich nie zgorszyli, idź nad morze i zarzuć haczyk, weź pierwszą wyciągniętą* rybę, a gdy otworzysz jej pyszczek, znajdziesz stater**; zabierz go i daj im za mnie i za siebie.* mss Byz - wyciągniesz; ** stater - złota lub srebrna moneta warta 2 drachmy, 1 sykel

↑↑

Rozdział 18

1. W tej godzinie podeszli uczniowie do Jezusa, mówiąc: Kto więc jest większy od innych w Królestwie Niebios?

2. I przywołał Jezus dziecko*, i postawił je pośród nich,* gr.: paidon - małe dziecko, chłopczyk, dziewczynka

3. I powiedział: Zaprawdę* mówię wam: Jeśli się nie nawrócicie** i nie staniecie się jak dzieci, nie wejdziecie do Królestwa Niebios.Ez 34,15-16; Dz 3,19; Jk 5,19* gr.: amen - z hebr.: godne wiary; ** gr.: strefo - odwrócić się plecami do kogoś, zmienić zdanie

4. Kto więc uniżyłby się jak to dziecię, ten jest większy od innych w Królestwie Niebios.

5. A kto przyjąłby jedno takie dziecię w moim imieniu, mnie przyjmuje.

6. Kto natomiast byłby powodem upadku* jednego z tych małych, którzy we mnie wierzą, pożyteczniej byłoby dla niego, aby zawieszono ośli kamień młyński na jego szyi, i utopiono go w głębinie morskiej.Rz 14,14; Łk 17,1* gr.: skandalidzo - zgorszyć, stawiać przeszkodę, wpaść w pułapkę, doznać szkody - por. J 16,1 przypis *

7. Biada światu z powodu zgorszeń*! Muszą wprawdzie przyjść zgorszenia*, ale biada temu człowiekowi, przez którego przychodzi zgorszenie*!* gr.: skandalidzo - zgorszyć, stawiać przeszkodę, wpaść w pułapkę, doznać szkody - por. J 16,1 przypis *

8. Dlatego jeśli twoja ręka albo twoja noga jest dla ciebie powodem upadku, odetnij ją i odrzuć od siebie; lepiej jest tobie wejść do życia będąc chromym lub kalekim, niż mając dwie ręce albo dwie nogi, zostać wrzuconym do ognia wiecznego*.Mk 9,43; Iz 33,14; 2Tes 1,8* gr.: aionios - odwieczny, nieskończony

9. I jeśli oko twoje jest dla ciebie powodem upadku, wyłup* je i odrzuć od siebie; lepiej jest tobie wejść do życia jednookim, niż z dwojgiem oczu być wrzuconym w ogień Gehenny.* dosłownie: wyrwij z korzeniami, uwolnij się od niego

10. Patrzcie*, abyście nie gardzili żadnym z tych małych; albowiem mówię wam, że aniołowie ich w niebiosach przez cały czas patrzą na oblicze Ojca mojego, który jest w niebiosach.Ps 34,7-8; Hbr 1,14* lub: uważajcie

11. Przyszedł bowiem Syn Człowieczy, aby zbawić* to, co zginęło.Łk 9,56; Łk 19,10; J 3,17; J 12,47; 1Tm 1,15* gr.: sodzo - uratować, ocalić, zbawić

12. Jak się wam wydaje? Gdyby jakiś człowiek miał sto owiec, a zabłąkałaby się jedna z nich, czy nie zostawi dziewięćdziesięciu dziewięciu, i nie pójdzie w górach szukać zabłąkanej*?Mt 12,11; Ps 119,176* gr.: planao - błąkać się, włóczyć, wprowadzać w błąd, zwodzić

13. I jeśli uda* się mu ją znaleźć, zaprawdę mówię wam, że bardziej raduje** się z niej, niż z owych dziewięćdziesięciu dziewięciu, które nie zabłądziły.Łk 15,5; Jr 32,37* dosłownie: stało się; ** chairo - cieszyć się, radować - por. Mk 15,18 przypis *

14. Tak też nie jest wolą Ojca waszego, który jest w niebiosach, aby zginął jeden z tych małych.Ez 18,23; Mt 6,9; J 3,15-16; J 10,28

15. A jeśli zgrzeszyłby przeciwko tobie twój brat, idź, wskaż mu jego winę* między tobą, a nim samym; jeśli usłuchałby ciebie, pozyskałeś swojego brata.Kpł 19,17; Łk 17,3; Ga 6,1* gr.: elencho - napominać, wykazać winę argumentując, obnażyć winę, skarcić, zawstydzić, strofować, karać

16. Jeśli jednak nie usłuchałby, weź ze sobą jeszcze jednego albo dwóch, aby na zeznaniu ust dwóch lub trzech świadków* oparte było każde słowo.Pwt 17,6; 2Kor 13,1; Hbr 10,28* gr.: martys - świadczyć aż do męczeństwa, być naocznym świadkiem

17. A jeśli nie usłuchałby ich, powiedz zborowi*; a jeśli nie usłuchałby zboru, niech będzie dla ciebie jak poganin i celnik**.1Kor 5,35; Rz 16,17; 2Tes 3,6* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zbór, zebranie publiczne; ** lub: poborca podatków

18. Zaprawdę mówię wam: Cokolwiek zwiążecie na ziemi, będzie związane i w niebie; a co rozwiążecie na ziemi, będzie rozwiązane i w niebie.1Kor 5,4-5; Mt 16,19; Obj 3,7; J 20,23

19. I znów mówię wam: Gdyby dwaj z was na ziemi zgodzili się co do wszelkiej sprawy, wszystko, o co by prosili, stanie się im od Ojca mojego, który jest w niebiosach.

20. Albowiem gdzie są dwaj albo trzej zgromadzeni* w moje imię, tam jestem pośród** nich.Mk 16,17; J 14,13; Dz 2,38; Dz 9,27* gr.: synago - zebrać razem, połączyć, zwoływać kogoś; ** dosłownie: w środku nich

21. Wtedy Piotr podszedł do Niego i powiedział: Panie! Ile razy, jeżeli brat mój przeciwko mnie zgrzeszy, mam mu odpuścić*? Czy aż do siedmiu razy?Ef 4,32; Mk 11,25* gr.: afiemi - dać odejść, umorzyć dług, przebaczyć, uwolnić

22. I Jezus powiedział mu: Nie mówię ci: Aż do siedmiu razy, ale aż do siedemdziesięciu razy siedem.

23. Dlatego podobne* jest Królestwo Niebios do pewnego człowieka – króla, który chciał rozliczyć zobowiązania** ze swoimi sługami***.* gr.: homoioo - być uczyniony jak, porównać coś z czymś, czynić podobnym; ** gr.: logos - słowo, rachunek; *** gr.: doulōn - por. Mt 18,26 przypis *

24. A gdy oni zaczęli się rozliczać*, przyprowadzono do niego jednego, który był winien dziesięć tysięcy talentów.Łk 7,41; Łk 16,5* gr.: synairo - podsumować rachunki, podnosić razem

25. A gdy nie miał z czego oddać, nakazał* go jego pan sprzedać, i jego żonę, i dzieci, i wszystko co miał, by tak został oddany dług.Ps 38,4; Kpł 25,39* gr.: keleuo - polecać, kazać

26. Upadł więc sługa* i pokłonił się mu, mówiąc: Panie! Bądź dla mnie cierpliwy**, a oddam ci wszystko.Łk 7,43; Rz 10,3* gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa - por. Wj 21,1-6; ** gr.: makrothymeo - znosić cierpliwie - por. 1Tes 5,14 przypis ****

27. I zlitował* się pan tego sługi, uwolnił go, i odpuścił jemu dług.Sdz 10,16; Ps 78,38; Ps 86,5; Ps 86,15* lub: być poruszonym wewnątrz

28. A gdy wyszedł ów sługa* i znalazł jednego ze współsług, który był mu winien sto denarów, chwycił mocno i dusił go, mówiąc: Oddaj mi, co jesteś winny.* por. w. 26 przypis *

29. Padł więc współsługa do jego stóp i prosił go, mówiąc: Bądź dla mnie cierpliwy*, a oddam ci wszystko.* lub: stań się wyrozumiały

30. Lecz on nie chciał, ale poszedł i wrzucił go do więzienia, aż odda co jest winny.

31. Ujrzeli więc współsłudzy jego, co się stało, i zasmucili się bardzo, poszli i dokładnie opowiedzieli* swojemu panu wszystko, co zaszło.* gr.: diasafeo - wyjaśnić jasno bądź prosto, wyjawić

32. Wtedy wezwał go jego pan i powiedział mu: Sługo* zły! Cały dług tobie odpuściłem dlatego, że mnie poprosiłeś;Łk 7,41* gr.: doule - por. Mt 18,26 przypis *

33. Czy i ty nie powinieneś zlitować się nad swoim współsługą, jak i ja zlitowałem się nad tobą?

34. I rozgniewał się jego pan, oddał go śledczym* więziennym, dopóki nie odda wszystkiego, co jest mu winien.Mt 5,25; Łk 12,58; Obj 14,10* lub: ten, kto wydobywa prawdę za pomocą tortur

35. Tak i Ojciec mój niebiański uczyni wam, jeśli nie odpuścicie swojemu bratu z serc waszych jego upadków*.Mt 6,15; Mt 7,2; Jk 2,13* gr.: paraptoma - przewinienie, fałszywy krok, występek

↑↑

Rozdział 19

1. I stało się, gdy zakończył Jezus te słowa, że odszedł* z Galilei i przyszedł w granice Judei po drugiej stronie Jordanu.Mk 10,1; J 10,40* lub: przeniósł się

2. I podążały za Nim wielkie tłumy, i tam ich uzdrawiał*.Mt 4,23; Mt 12,15; Mk 9,37* gr.: therapeuo - służyć, uzdrawiać, przywracać do zdrowia

3. I przyszli do Niego faryzeusze, wystawiając Go na próbę* i mówiąc do Niego: Czy wolno człowiekowi oddalić swoją żonę z powodu każdej przyczyny?Mt 22,18* lub: kusząc

4. A On w odpowiedzi, rzekł im: Czy nie czytaliście, że Ten, który stworzył, od początku uczynił ich mężczyzną i kobietą*?Łk 10,26; Rdz 1,27; J 1,3* dosłownie: męskim i żeńskim

5. I powiedział: Dlatego opuści mąż swojego ojca i matkę, i zostanie złączony* ze swoją żoną, i będą dwoje jednym** ciałem?Rdz 2,21-24* dosłownie: skleić się, przywrzeć; ** w jednym ciele

6. Tak że już nie są dwoje, ale jedno ciało. Co więc Bóg złączył*, człowiek niech nie rozłącza.Ml 2,14; Rz 7,2; 1Kor 7,10* gr.: syzegunymi - wprząść w jedno jarzmo, połączyć razem

7. Powiedzieli do Niego: Dlaczego więc Mojżesz polecił* dać zwój** rozwodowy i ją oddalić***?Pwt 24,1-3; Mt 5,31; Jr 3,8* lub: rozkazał; ** list, dokument; *** gr.: apolyo - rozwiązać (małżeństwo), uwolnić

8. Powiedział im: Mojżesz z powodu zatwardziałości waszego serca pozwolił wam oddalić wasze żony, lecz od początku tak nie było.Ml 2,13; Mk 10,5; 1Kor 7,6; Rdz 4,19

9. Ale mówię wam: Ktokolwiek oddaliłby swoją żonę z wyjątkiem* powodu nierządu, i poślubił inną, cudzołoży; a kto poślubił tę, która jest oddalona, cudzołoży.Mt 5,32; Mk 10,11* gr.: ei me - jeśli nie, brak gr. ei (jeśli) w mss Byz zgodnie z mss Byz - oddaliłby nie z powodu nierządu

10. Powiedzieli do Niego Jego uczniowie: Jeśli tak się ma sprawa* męża z żoną, nie warto** się żenić.* dosłownie: wymaganie, żądanie; ** nie jest korzystne

11. A On powiedział im: Nie wszyscy pojmują te słowa, ale ci, którym jest to dane.

12. Albowiem są eunuchowie, którzy narodzili się takimi z łona matki, są też eunuchowie, którzy przez ludzi zostali wytrzebieni; są też eunuchowie, którzy sami siebie uczynili eunuchami dla Królestwa Niebios. Kto może pojąć, niech pojmuje!1Kor 7,7; 1Kor 9,5

13. Wtedy przynoszono do Niego dzieci, aby wkładał na nie ręce i modlił się; ale uczniowie skarcili* ich.* lub: surowo napomnieć, ganić

14. Lecz Jezus powiedział: Dopuśćcie dzieci i nie zabraniajcie* im przyjść do mnie; bo takich jest Królestwo Niebios.Mt 11,25; Mt 18,3; 1Kor 14,20* gr.: kolyo - powstrzymywać, odmawiać

15. A gdy włożył na nie ręce, odszedł stamtąd.Iz 40,11; Mk 10,16; 2Tm 3,15

16. I oto podszedł do Niego ktoś* i powiedział do Niego: Nauczycielu dobry**! Co dobrego mam czynić, abym miał życie wieczne?* dosłownie: jeden; ** gr.: agathos - dobry, dobry z natury, prawy

17. Ale On mu powiedział: Czemu mówisz do mnie – dobry? Nikt nie jest dobry, tylko jeden, Bóg. A jeśli chcesz wejść do życia, zachowuj* przykazania.Kpł 18,5; Łk 10,26* gr.: tereo - zachować coś w stanie niezmienionym, strzec, czuwać

18. Mówi do Niego: Jakie? A Jezus powiedział: Te: nie będziesz mordował, nie będziesz cudzołożył, nie będziesz kradł, nie będziesz mówił fałszywego* świadectwa;Pwt 5,17-20; Ga 3,10; Jk 2,10* lub: nie będziesz świadczył kłamliwie

19. Czcij swojego ojca i matkę, i: Będziesz miłował swojego bliźniego*, jak samego siebie.Wj 20,12; Lb 19,18; Pwt 5,16; Kpł 19,18; Jk 2,8* gr.: plesion - tuż obok, w pobliżu - stąd: sąsiad, bliźni

20. Mówi do Niego młodzieniec: To wszystko zachowywałem* od swojej młodości; czego mi jeszcze brakuje?* lub: strzegłem

21. Jezus powiedział do niego: Jeśli chcesz być doskonały*, idź, sprzedaj swoje majętności i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie; i przyjdź tutaj, i podążaj za mną.Mt 5,48; Rdz 6,9; Hi 1,1; Łk 6,47; Flp 3,12; Mt 4,19* gr.: teleios - dojrzały, w pełni rozwinięty, nie mający braków

22. A gdy młodzieniec usłyszał to słowo, odszedł smutny; był bowiem człowiekiem mającym wiele posiadłości.

23. A Jezus powiedział swoim uczniom: Zaprawdę* mówię wam, że bogaty z trudnością wejdzie do Królestwa Niebios.Jk 1,9; Mk 10,23; Łk 18,24* gr.: amen - z hebr.: godne wiary

24. A nadto mówię wam: Łatwiej wielbłądowi przejść przez ucho igły*, niż bogatemu wejść do Królestwa Bożego.Jr 13,2; J 5,44; Dz 14,22* gr.: trypematos rafidos - otwór igły (do szycia)

25. Gdy usłyszeli to Jego uczniowie, bardzo się zdumieli*, mówiąc: Kto więc może zostać zbawiony?* gr.: ekplesso - być przejętym - por. Dz 13,12 przypis *

26. A Jezus spojrzał na nich i powiedział im: U ludzi to niemożliwe, lecz u Boga wszystko jest* możliwe.Rdz 18,14; Jr 32,17; Jr 32,27* brak w mss Byz

27. Wtedy odpowiedział Piotr, mówiąc do Niego: Oto my opuściliśmy wszystko i poszliśmy za Tobą; co za to mieć będziemy?

28. A Jezus powiedział im: Zaprawdę mówię wam, że wy, którzy za mną poszliście, przy odrodzeniu*, gdy usiądzie Syn Człowieczy na tronie swojej chwały, usiądziecie i wy na dwunastu tronach, sądząc dwanaście pokoleń** Izraela.Iz 65,17; Dz 3,21; 2P 3,13; Iz 1,26* gr.: palingenesia - odnowienie - por. Tt 3,5 przypis ***; ** lub: plemion

29. I każdy, kto by opuścił domy, albo braci, albo siostry, albo ojca, albo matkę, albo żonę, albo dzieci, albo rolę dla* mojego imienia, stokrotnie tyle otrzyma, i życie wieczne odziedziczy.Mk 10,29; Łk 18,29* lub: ze względu, z powodu

30. A wielu pierwszych będzie ostatnimi, a ostatnich pierwszymi.Mt 20,16; Mt 21,31

↑↑

Rozdział 20

1. Albowiem podobne jest Królestwo Niebios do pewnego człowieka, gospodarza*, który wczesnym rankiem wyszedł wynająć robotników do swojej winnicy.Mt 21,28-33; J 15,1* gr.: oikodespotes - pan domu

2. A zgodził* się z robotnikami po denarze za dzień pracy i posłał ich do swojej winnicy.* lub: zawrzeć umowę w sferze interesu, ułożyć się z kimś

3. I gdy wyszedł około trzeciej* godziny, ujrzał innych, którzy stali na rynku bezczynnie,* tj. o 9 -tej współczesnego sposobu liczenia czasu

4. I powiedział im: Idźcie i wy do winnicy, a sprawiedliwie dam wam, co należy.

5. I oni poszli. Ponownie wyszedł około szóstej i dziewiątej godziny, i uczynił tak samo.

6. A gdy wyszedł około jedenastej godziny, znalazł innych, którzy stali bezczynnie i powiedział im: Dlaczego tu cały dzień staliście bezczynnie*?Prz 19,15; Ez 16,49; J 9,4* gr.: argos - wolny od pracy, leniwy, unikający pracy, próżno

7. Mówią mu: Bo nas nikt nie wynajął. Powiedział im: Idźcie i wy do winnicy, a co będzie sprawiedliwe* otrzymacie**.Dz 4,16; Ef 6,8; Hbr 6,10* lub: zgodne z prawem; ** odbierzecie

8. A gdy nastał wieczór, powiedział pan winnicy swojemu zarządcy: Zawołaj robotników i daj im zapłatę, zaczynając od ostatnich, aż do pierwszych.Kpł 19,2; Pwt 24,15; 2Kor 5,10

9. I gdy przyszli ci, którzy około jedenastej godziny zostali wynajęci, otrzymali po denarze*.* denar - „zawierający 10 asów” - 2,436 g srebra

10. Gdy natomiast przyszli pierwsi, sądzili*, że więcej otrzymają; ale i oni otrzymali po denarze.* gr.: nomidzo - wnioskować, sądzić, myśleć

11. A gdy wzięli, zaczęli szemrać przeciwko gospodarzowi,Łk 5,13; Rz 14,10; Jud 1,16

12. Mówiąc: Ci ostatni pracowali jedną godzinę, a zrównałeś ich z nami, którzy znosiliśmy ciężar dnia i upał.

13. A on odpowiedział, jednemu z nich mówiąc: Przyjacielu*! Nie czynię ci krzywdy; czyż nie zgodziłeś się ze mną na denara?* zwrot grzecznościowy - towarzysz, druh - w NT użyty tylko w Ewangelii Mateusza do osób w kontekście negatywnym - Mt 22,12 26,50

14. Zabierz co twoje i odejdź; chcę bowiem temu ostatniemu dać, jak i tobie.

15. Albo czy nie wolno mi czynić z tym, co moje, tego, co chcę? Czy oko twoje jest złe*, że ja jestem dobry?Rz 9,16* hebr. idiom: złe oko - być skąpym, chciwym - por. Mt 6,23 przypis *

16. Tak będą ostatni pierwszymi, a pierwsi ostatnimi; albowiem wielu jest wezwanych*, ale mało wybranych.Rz 9,30; Mk 10,31; Mt 22,14* gr.: kletos - zapraszać, wezwać, powołać

17. A Jezus, zmierzając* do Jerozolimy, wziął dwunastu uczniów i w drodze na osobności powiedział im:Mk 10,32; J 15,15; Łk 18,31* gr.: anabainao - iść do góry, wspinać się, Jerozolima jest na górze

18. Oto zmierzamy do Jerozolimy, a Syn Człowieczy zostanie wydany arcykapłanom i uczonym w Piśmie, i skażą* Go na śmierć,* lub: uznają za zasługującego na karę, zasądzą wyrok

19. I wydadzą Go poganom na pośmiewisko*, i na ubiczowanie, i na ukrzyżowanie; a trzeciego dnia będzie wzbudzony z martwych.Mt 16,21; Mt 27,28; 1Kor 15,4* lub: wykpić, wyszydzić

20. Wtedy zbliżyła się do Niego matka synów Zebedeusza ze swoimi synami, oddając Mu pokłon i prosząc Go o coś.

21. A On jej powiedział: Co chcesz*? Mówi do Niego: Powiedz, aby ci dwaj moi synowie zasiedli, jeden z Twojej prawej strony, a drugi z lewej** strony w Królestwie Twoim.Mk 10,35* gr.: thelo - pragnąć, chcieć, kochać; ** mss Byz - Twojej lewej

22. Ale Jezus w odpowiedzi, rzekł: Nie wiecie, o co prosicie; czy możecie pić kielich, który ja mam pić? I* chrztem**, którym ja jestem chrzczony**, być ochrzczeni**? Powiedzieli do Niego: Możemy.Mk 14,36; Łk 22,42* mss Byz - Czy; ** gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać - Mt 3,11 przypis *

23. I powiedział im: Kielich mój istotnie wypijecie, i chrztem, którym ja jestem chrzczony, będziecie ochrzczeni; ale zasiąść z prawej mojej strony i z lewej mojej strony, nie moja to rzecz dać wam, ale dano to tym, którym jest to przygotowane przez Ojca mojego.

24. A gdy to usłyszało pozostałych dziesięciu, oburzyli* się na dwóch braci.Mk 10,41; Łk 22,24* gr.: aganakteo - być wzburzonym, gniewać się

25. Ale Jezus przywołał ich i powiedział: Wiecie, że przywódcy narodów panują* nad nimi, a wielcy dają odczuć swoją władzę** nad nimi.Mk 10,42; Mt 11,29; J 13,12* gr.: katakyrieuo - poddać swojej władzy, opanować, ujarzmić; ** gr.: kataeksousiadzo - władać kimś samowolnie, dominować, dać odczuć swą władzę, okazywać swoją moc na kimś

26. Lecz nie tak będzie u was; ale jeśli ktoś chciałby stać się wielkim wśród was, niech jest waszym sługą*.Łk 14,7; J 18,36* gr.: diakonos - sługa, ten, który wykonuje polecenia

27. A jeśli ktoś wśród was chciałby być pierwszym, niech jest waszym niewolnikiem*.* gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa - por. Wj 21,1-6

28. Podobnie Syn Człowieczy nie przyszedł, aby Mu służono, ale aby służyć, i aby dał życie swoje na okup za* wielu.Mk 14,24; Rz 5,19; Wj 30,12; Oz 13,14; Flp 2,4-8* gr.: anti - w miejsce

29. A gdy wychodzili* z Jerycha**, szedł za Nim wielki tłum.Mk 10,46-52; J 6,5; Łk 18,35-43* por. Mk 10,46 przypis *; ** gr.: Iericho - miejsce aromatu

30. I oto dwaj ślepi, siedzący przy drodze, słysząc*, że Jezus przechodził, krzyczeli, wołając**: Zmiłuj się nad nami, Panie, Synu Dawida!J 9,1* dosłownie: usłyszawszy; ** mówiąc

31. A tłum skarcił* ich, aby milczeli; lecz oni tym bardziej krzyczeli, mówiąc: Zmiłuj się nad nami, Panie, Synu Dawida!Mt 15,23; Łk 11,8; Kol 4,2* lub: surowo napomnieć, ganić

32. I Jezus stanął, przywołał* ich, i powiedział: Co chcecie, abym wam uczynił?Dz 10,29; Flp 4,6* gr.: foneo - wydać głos, wołać, krzyczeć

33. Mówią do Niego: Panie! Aby nasze oczy zostały otworzone.Ef 1,17; Mt 13,16

34. A Jezus zlitował* się i dotknął ich oczu, i zaraz odzyskali wzrok; i podążali za Nim.Mt 9,36; 1P 3,8; Ps 145,8* lub: być zdjęty współczuciem

↑↑

Rozdział 21

1. I gdy przybliżyli się do Jerozolimy, i przyszli do Betfage*, pod** Górą Oliwną, wtedy Jezus wysłał dwóch uczniów,Mk 11,1-11; Łk 19,28; J 11,1; J 11,12-19* gr.: Bethfage - dom niedojrzałych fig; ** lub: ku, w pobliżu, koło

2. Mówiąc im: Idźcie do miasteczka, które jest przed wami, a zaraz znajdziecie oślicę uwiązaną, a z nią oślątko; odwiążcie i przyprowadźcie je do mnie*.Łk 19,31; Mk 11,2; Mt 26,18* zwyczaj zwany „angaria” pozwalał na wykorzystanie zwierzęcia przez jakąś osobistość stosowany przez kurierów

3. A gdyby wam ktoś coś mówił, powiedzcie, że Pan ich potrzebuje; jednak zaraz je odeśle*.1Sm 10,26; J 12,15* mss Byz - odsyła

4. A to wszystko stało się, aby wypełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka, gdy mówi:

5. Powiedzcie córce Syjonu: Oto twój Król przychodzi do ciebie, łagodny i siedzący na ośle, na oślątku, źrebięciu* oślicy** będącej pod jarzmem.Mt 2,2; Rdz 49,10; Za 9,9; Ps 45,6; Iz 9,6* dosłownie: synu; ** lub: ogólnie o zwierzęciu pociągowym

6. I uczniowie poszli i uczynili tak, jak im rozkazał* Jezus,1Sm 15,14; J 15,14* gr.: prostasso - polecić, zarządzić, przydzielić, wyznaczyć

7. Przyprowadzili oślicę i oślątko, i włożyli na nie swoje szaty, i usadowili* Go na nich.Mk 11,4-8; Łk 19,32; 2Krn 9,13* mss Byz - usiadł

8. A bardzo wielki* tłum słał swoje szaty na drodze, a inni obcinali gałązki z drzew i słali je na drodze.Kpł 23,40; 2Krl 9,13; J 12,13* gr.: plestos - najliczniejszy, bardzo dużo, większość

9. A tłumy idące przed Nim i za Nim wołały*, mówiąc: Hosanna** Synowi Dawida! Błogosławiony, który przychodzi w imieniu PANA! Hosanna na wysokościach!Ps 118,26; Ps 148,1; Mk 11,9; Łk 2,14* lub: krzyczały; ** zbaw teraz, uratuj

10. I gdy przybył do Jerozolimy, całe miasto zostało poruszone*, mówiono: Kto to jest?* gr.: seio - trząść, wzburzyć myśli, odczuwać drżenie

11. Tłumy natomiast mówiły: To jest Jezus, prorok z Nazaretu w Galilei.Mt 2,23; J 1,45

12. A Jezus wszedł do świątyni Bożej, i wyrzucił wszystkich sprzedających i kupujących w świątyni; poprzewracał stoły tych, którzy pieniądze wymieniali*, i ławy sprzedających gołębie.Pwt 14,24; Mk 11,15; Łk 19,45; J 2,14* gr.: kollybestes - drobny wekslarz, wymieniający drobne monety

13. I powiedział im: Napisano: Mój dom zostanie nazwany domem modlitwy; a wy uczyniliście z niego jaskinię zbójców*.Iz 56,7; Jr 7,11; J 5,25* lub: bandytów

14. I przystąpili do Niego w świątyni ślepi i kulawi*, i uzdrowił ich.* mss Byz - kulawi i ślepi

15. A widząc arcykapłani i uczeni w Piśmie przedziwne* dzieła, które czynił, i chłopców wołających w świątyni, i mówiących: Hosanna Synowi Dawida, oburzyli się**,Ps 118,25* gr.: thaumasios - przedziwne, cudowne, godne podziwu; ** lub: rozgniewać się, być wzburzonym, niezadowolonym

16. I powiedzieli do Niego: Czy słyszysz, co oni mówią? A Jezus powiedział im: Tak, czy nigdy nie czytaliście: Z ust niemowląt i ssących zgotowałeś sobie chwałę?Ps 8,3

17. A gdy ich opuścił, wyszedł z miasta do Betanii*, i tam zanocował.Mk 11,12; Mk 11,20-26* gr.: Bethania - dom fig, miejscowość na zboczu Góry Oliwnej

18. A rano wracając do miasta, poczuł głód.

19. I zobaczył przy drodze jeden figowiec, i podszedł do niego, i nie znalazł na nim nic, tylko same liście, i powiedział do niego: Niech więcej nie zrodzi się z ciebie owoc na wieki*. I natychmiast** usechł figowiec.Łk 13,6; J 15,2; Iz 34,4; Jr 8,13; Jud 1,12* dosłownie: na wiek; ** lub: szybko, od razu

20. A gdy ujrzeli to uczniowie, dziwili się, mówiąc: Jak szybko usechł ten figowiec!

21. A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Zaprawdę mówię wam: Jeśli mielibyście wiarę i nie wątpili*, nie tylko to, co stało się z figowcem, uczynicie, ale gdybyście i tej górze powiedzieli: Podnieś się i rzuć się w morze, to stanie się tak.Mk 11,22; 1Kor 13,2; Mt 17,20* lub: nie zawahać się, być wprowadzonym w niepewność

22. I wszystko, o cokolwiek* prosilibyście w modlitwie, wierząc, otrzymacie.Mt 7,7; Mt 18,19* dosłownie: ilekolwiek, w mss Byz - ile jeśli

23. A gdy On przyszedł do świątyni, zbliżyli się do Niego, gdy nauczał, arcykapłani i starsi ludu, mówiąc: Jakim prawem to czynisz? I kto Ci dał to prawo*?Wj 2,14; Mk 11,27; Łk 20,18; J 2,18* gr.: eksousia - władza, autorytet, moc

24. A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Spytam i ja was o jedną rzecz*, na którą jeśli mi odpowiecie, i ja wam odpowiem, jakim prawem to czynię.* gr.: logos - słowo, sprawa, kwestia

25. Skąd był chrzest* Jana? Z nieba, czy od ludzi? A oni rozważali to w sobie i mówili: Jeśli powiemy: Z nieba, powie nam: Dlaczego więc mu nie uwierzyliście?Mt 11,7; Łk 7,28; J 1,19-28* lub: zanurzenie - por. Mt 3,11 przypis *

26. Jeśli powiemy: Od ludzi, boimy się ludu; bo wszyscy mają Jana za proroka.Iz 57,11; J 9,22; Mt 14,5

27. A w odpowiedzi, rzekli Jezusowi: Nie wiemy. Powiedział im i On: To i ja wam nie powiem, jakim prawem to czynię.

28. Ale co się wam wydaje? Pewien człowiek miał dwoje dzieci*; i gdy podszedł do pierwszego, powiedział: Dziecko! Idź, pracuj dziś w mojej winnicy.1Kor 10,15; Mk 13,34; Łk 15,11-32* tj. dziecko płci męskiej

29. A on w odpowiedzi, rzekł: Nie chcę, ale potem odczuł żal* z tego powodu, i poszedł.Iz 55,7; Ez 18,30; Jo 3,8; Dz 17,30* gr.: metamellomai - czuć skruchę, czuć żal, odczuwać troskę

30. I gdy podszedł do drugiego, powiedział tak samo. A on w odpowiedzi, rzekł: Ja idę, panie*! Ale nie poszedł.Mt 23,3; Tt 1,16* gr.: kyrios - od kyros, mieć najwyższą władzę - Pan

31. Który z tych dwóch uczynił wolę ojca? Powiedzieli do Niego: Pierwszy. Jezus powiedział im: Zaprawdę mówię wam, że celnicy* i nierządnice** wyprzedzają was do Królestwa Bożego.Łk 13,1; Mt 7,21; Rz 3,19; Hi 15,6* gr.: telones - poborcy podatków lub cła; ** lub: prostytutki

32. Albowiem Jan przyszedł do was drogą sprawiedliwości, a nie uwierzyliście mu, ale celnicy i nierządnice mu uwierzyli; a wy chociaż to widzieliście, jednak nie odczuliście później żalu*, aby mu uwierzyć.Iz 35,8; Za 7,11* gr.: metamellomai - czuć skruchę, czuć żal, odczuwać troskę

33. Posłuchajcie innego podobieństwa*: Był pewien gospodarz, który zasadził winnicę i ogrodził ją dookoła płotem, wykopał w niej tłocznię, zbudował wieżę, przekazał ją rolnikom i odjechał.2Krn 24,21; Jr 19,3; Jr 37,15; Mt 13,18* gr.: parabole - położyć obok, przykład, porównanie

34. A gdy przybliżył się czas owocowania, posłał swoje sługi* do rolników**, aby odebrali jego plony.Iz 5,4* gr.: doulous - por. Mt 20,27 przypis *; ** lub: hodowców winorośli

35. A rolnicy, gdy pojmali jego sługi, jednego dotkliwie wychłostali, drugiego zabili, a trzeciego ukamienowali.Hbr 11,36

36. Znowu posłał inne sługi, więcej niż za pierwszym razem, i to samo uczynili z nimi.

37. A w końcu posłał do nich swojego syna, mówiąc: Uszanują* mojego syna.Iz 5,4; J 3,16; Hbr 1,2* gr.: entrepo - szanować, darzyć kogoś czcią

38. Lecz rolnicy, gdy ujrzeli syna, powiedzieli sobie: To jest dziedzic; pójdźmy, zabijmy go, a zatrzymamy* dla siebie jego dziedzictwo.J 11,49-53* gr.: katacheo - posiąść, zająć, zawładnąć

39. I wzięli go, i wyrzucili go poza winnicę, i zabili.Mt 26,50; Łk 22,52; J 18,12

40. Gdy więc przyjdzie pan winnicy, co uczyni tym rolnikom?

41. Mówią do Niego: Złych srogo* wygubi, a winnicę wynajmie** innym rolnikom, którzy we właściwym czasie oddawać mu będą swoje plony.* dosłownie: źle; ** lub: odda, wydzierżawi

42. Jezus powiedział im: Czy nigdy nie czytaliście w Pismach: Kamień, który odrzucili* budujący, stał się głowicą węgła; PAN to sprawił i to jest godne podziwu w naszych oczach?Ps 118,22-23; Iz 28,16; Ef 2,20; 1P 2,4* gr.: apodokimadzo - uznać za nienadający się, być odrzuconym

43. Dlatego mówię wam, że zostanie wam zabrane Królestwo Boże, i dane narodowi*, który będzie wydawał jego owoce.Mt 8,11* gr.: ethnos - plemię, naród, lud, grupa etniczna, nie-Żydzi

44. A kto upadłby na ten kamień, roztrzaska* się, a na kogo on upadłby, zetrze** go.Ps 2,9; Iz 8,14-15; Dn 2,34-35; Łk 20,18; Rz 9,33* lub: zostanie pokruszony; ** lub: skruszony na proch

45. A gdy usłyszeli arcykapłani i faryzeusze Jego podobieństwa, poznali, że mówił o nich;

46. I szukali sposobu jak Go pojmać, lecz bali się ludu, ponieważ lud miał Go za proroka.

↑↑

Rozdział 22

1. A Jezus w odpowiedzi, ponownie rzekł im w podobieństwach*, mówiąc:Mt 13,13* gr.: parabole - położyć obok, przykład, porównanie

2. Podobne* jest Królestwo Niebios do pewnego człowieka, króla, który wyprawił wesele swojemu synowi,Iz 25,6; Mt 25,1; J 3,29; Ef 5,24-32; Obj 19,7-9* lub: zostało przyrównane

3. I posłał swoje sługi*, by wezwali zaproszonych na uroczystości weselne; ale oni nie chcieli przyjść.* gr.: doulous - por. Mt 20,27 przypis *

4. I ponownie posłał inne sługi, mówiąc: Powiedzcie tym, którzy są zaproszeni: Oto przygotowałem mój posiłek*, moje woły i tuczne bydło ofiarowano**, i wszystko jest gotowe; chodźcie na uroczystości weselne!Łk 10,1; Dz 1,8* tj. posiłek poranny lub obiad; ** lub: zabito - część ofiarowano, a część spożywano

5. Oni jednak lekceważąc to, odeszli, ten wprawdzie do swojej roli, a tamten do swojego handlu*;* gr.: emporia - handel towarem, interes

6. A pozostali pojmali jego sługi, znieważyli ich i pozabijali.

7. Gdy król to usłyszał, rozgniewał się i posłał swoje wojska, wytracił owych morderców, a miasto ich spalił.1Tes 2,16; Łk 21,24

8. Wtedy powiedział swoim sługom: Wesele wprawdzie jest gotowe, lecz zaproszeni* nie byli godni.* gr.: kaleo - wołać, wzywać, zapraszać

9. Dlatego idźcie na rozstaje dróg, i kogokolwiek znajdziecie, wezwijcie* na uroczystości weselne.Mk 16,15; Obj 22,17* gr.: kaleo - wołać, wzywać, zapraszać

10. I wyszli owi słudzy na drogi, zgromadzili wszystkich ilu znaleźli, złych a także dobrych, i napełniło się wesele gośćmi*.Mt 13,47* dosłownie: spoczywającymi (przy stole)

11. A gdy wszedł król, aby przypatrzeć się spoczywającym przy stole, zobaczył tam człowieka nieodzianego w szatę weselną.

12. I powiedział do niego: Przyjacielu*! Jak tu wszedłeś, nie mając szaty weselnej? A on zamilkł.* gr.: hetairos - zwrot grzecznościowy - towarzysz, druh, kolega - występuje tylko w Ewangelii Mateusza w znaczeniu negatywnym - Mt 20,13

13. Wtedy powiedział król sługom: Zwiążcie jego nogi i ręce, zabierzcie go i wyrzućcie w ciemność zewnętrzną; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.Mt 13,30; Mt 8,12; Łk 13,28

14. Albowiem wielu jest powołanych*, ale mało wybranych.Mt 20,16; Ps 2,2; Mk 12,13* lub: wezwanych

15. Wtedy odeszli faryzeusze na naradę i podjęli decyzję, żeby Go złapać* na słowie.* gr.: pagideuo - usidlić, zastawić pułapkę, złapać w sidła, usidlić na podstawie słów

16. I posłali do Niego swoich uczniów z herodianami*, mówiąc: Nauczycielu! Wiemy, że jesteś szczery, a drogi Bożej w prawdzie nauczasz, i nie zależy** Ci na nikim; albowiem nie patrzysz na powierzchowność ludzi***.Mt 16,11; Mk 3,6* tj. członek stronnictwa wspierającego dynastię Heroda; ** lub: nie zważasz; *** idiom: nie masz względu na osobę

17. Dlatego powiedz nam, jak Ci się wydaje: Czy wolno dawać podatek* Cezarowi, czy nie?Dz 5,37; Rz 13,6; Pwt 1,17; Pwt 16,19; Łk 2,1* gr.: kensos - podatek pogłówny pobierany według spisu

18. Ale Jezus poznał ich niegodziwość, dlatego powiedział: Dlaczego wystawiacie mnie na próbę*, obłudnicy**?Mk 2,8; J 2,25; J 8,6; Mt 19,3; Dz 5,9* lub: kusicie; ** hipokryci - por. Mt 7,5 przypis *

19. Pokażcie mi monetę podatkową*; a oni przynieśli Mu denara.* por. w. 17 przypis *

20. I powiedział im: Czyj to jest wizerunek* i napis?Łk 20,24; Łk 23,38* lub: obraz

21. Powiedzieli do Niego: Cezara*. Wtedy powiedział im: Oddawajcie więc to, co jest Cezara, Cezarowi, a to, co jest Boga, Bogu.Mt 17,25; Łk 23,2; 1P 2,13* gr.: kaisar - cezar - „odcięty”

22. Gdy to usłyszeli, zadziwili się, opuścili Go i odeszli.Łk 20,25; Dz 6,10; Kol 4,6

23. Tego dnia podeszli do Niego saduceusze*, którzy mówią, że nie ma powstania z martwych, i pytali Go,Mk 12,18; Łk 20,27; 1Kor 15,12; 2Tm 2,18* hebr.: caddiq - sprawiedliwy

24. Mówiąc: Nauczycielu! Mojżesz powiedział: Jeżeli ktoś umrze nie mając dzieci, to jego brat prawem powinowactwa*, ma poślubić jego żonę i wzbudzić** potomstwo swojemu bratu.Łk 6,46; Rdz 38,8; Pwt 25,5-10* tj. poślubić wdowę po bracie, który zmarł bezdzietnie; ** gr.: anistemi - powstać z martwych, wzbudzić, wystąpić

25. Było więc u nas siedmiu braci; pierwszy pojął żonę i umarł, nie mając potomstwa, zostawił swoją żonę swojemu bratu.

26. Podobnie drugi i trzeci, aż do siódmego.

27. A na końcu po wszystkich umarła i ta kobieta.

28. Przy powstaniu z martwych więc, którego z tych siedmiu będzie żoną, gdyż wszyscy mieli ją za żonę?Dn 12,2; Oz 13,14; Hi 19,25

29. A w odpowiedzi, Jezus rzekł im: Błądzicie*, nie znając** Pism ani mocy Boga.Łk 24,44; J 20,9; Rz 15,4* gr.: planao - błąkać się, włóczyć, wprowadzać w błąd, zwodzić; ** gr.: eido - wiedzieć, znać

30. Albowiem przy powstaniu z martwych ani nie poślubiają, ani są zaślubiane, ale są jak aniołowie* Boży w niebie.Ps 103,20; 1J 5,28; Łk 20,34* gr.: angelos - zwiastun, posłaniec, anioł

31. A co do powstania z martwych, czy nie czytaliście, co wam zostało powiedziane przez Boga, mówiącego:

32. Ja jestem Bóg Abrahama i Bóg Izaaka, i Bóg Jakuba. Bóg nie jest Bogiem martwych, ale żywych*.Wj 3,6; Wj 3,15-16* dosłownie: żyjących

33. A gdy tłumy to usłyszały, zdumiały* się nad Jego nauką.* gr.: ekplesso - walnąć, wypędzić ciosem, stąd potocz. - być oszołomionym, przerażonym, zdumionym

34. A gdy usłyszeli faryzeusze, że zamknął usta saduceuszom, zebrali się razem.

35. I spytał Go jeden z nich, znawca Prawa, wystawiając Go na próbę* i mówiąc:Łk 7,30; Tt 3,13* lub: kusząc, doświadczając - por. Jk 1,13 przypis *

36. Nauczycielu*! Które przykazanie jest wielkie** w Prawie?Oz 8,12; Łk 11,42* gr.: didaskalos - nauczyciel, pouczający; ** domyślnie: największe

37. A Jezus mu powiedział: Będziesz miłował PANA, Boga twojego, całym swoim sercem, i całą swoją duszą, i całą swoją myślą;Joz 22,5; Rz 8,7; Pwt 6,5; Pwt 10,12; Pwt 30,6

38. To jest wielkie i pierwsze przykazanie.

39. A drugie podobne temu: Będziesz miłował* swojego bliźniego, jak samego siebie.Łk 10,29; Kpł 19,18; Ga 5,14* gr.: agapao - przyjmować z zadowoleniem, gorąco miłować, bardzo lubić

40. Na tych dwóch przykazaniach jest oparte* całe Prawo i Prorocy.Rz 13,9; 1Tm 1,5; Jk 2,8* dosłownie: jest zawieszone

41. A gdy zebrali się faryzeusze*, Jezus spytał ich,* aramejski: etymologicznie - oddzielony, członek religijnego stronnictwa faryzeuszy rygorystycznie przestrzegający Prawa

42. Mówiąc: Co wy myślicie* o Mesjaszu**? Czyim jest synem? Powiedzieli do Niego: Dawida.Mk 12,36* lub: wydawać się, sądzić; ** Chrystusie

43. Powiedział im: Jak więc Dawid w Duchu* nazywa Go Panem, mówiąc:Dz 2,30; 2Sm 23,2; Dz 1,16* lub: w duchu

44. Powiedział PAN mojemu Panu: Siądź po mojej prawicy, aż położę Twoich nieprzyjaciół* jako podnóżek pod Twoje stopy?Ps 110,1* lub: być wrogo nastawiony, nienawistny

45. Jeśli więc Dawid nazywa Go Panem, to jak jest Jego synem?Rz 9,5; J 8,58; Rz 1,3

46. I nikt Mu nie mógł odpowiedzieć ani słowem, i od tego dnia, nikt nie ośmielił* się Go więcej pytać.Łk 20,40; Hi 32,15; Iz 50,2* gr.: tolamo - być odważnym, posuwać się do, być śmiałym

↑↑

Rozdział 23

1. Wtedy Jezus powiedział do tłumów i do swoich uczniów, mówiąc:

2. Na katedrze* Mojżesza zasiedli uczeni w Piśmie i faryzeusze.Ne 8,4; Ml 2,7; Łk 20,46* gr.: kathedra - podwyższone krzesło nauczycielskie

3. Dlatego wszystko, cokolwiek by wam powiedzieli by zachowywać, zachowujcie i czyńcie, ale według uczynków ich nie postępujcie; albowiem oni mówią, a nie czynią.Wj 18,19; Pwt 4,5; Pwt 17,9; Ps 50,16; Rz 2,19-24; Tt 1,16

4. Bo wiążą* ciężkie i trudne do uniesienia brzemiona, i kładą je na ramiona ludzi, lecz nawet swoim palcem nie chcą ich ruszyć.Łk 11,46; Dz 15,10* gr.: desmeuo - spętać, zakuć w łańcuchy

5. A wszystkie swoje dzieła pełnią tak, aby byli widziani przez ludzi. Poszerzają bowiem swoje rzemyki modlitewne* i przedłużają frędzle** swoich płaszczów,Mt 6,1-16; Pwt 11,8; Pwt 22,12* dosłownie: filakterie - por. Pwt 6,6-8; ** hebr.: cicit - frędzle z wełny na skraju szaty przypominające o Prawie

6. I lubią pierwsze miejsca na wieczerzach i pierwsze siedzenia w synagogach,

7. I pozdrowienia na rynkach, i bycie przez ludzi nazywanymi: Rabbi, Rabbi*!J 13,13* hebr.: mój Mistrzu, mój Nauczycielu

8. Ale wy nie pozwalajcie nazywać siebie Rabbi; albowiem jeden jest wasz Mistrz*, Mesjasz; a wy wszyscy jesteście braćmi.Iz 9,6; Ml 1,6* gr.: kathegetes - przewodnik, nauczyciel

9. I nikogo na ziemi nie nazywajcie swoim ojcem; albowiem jeden jest Ojciec wasz, który jest w niebiosach.Hi 32,21; Hbr 12,9

10. I nie pozwalajcie nazywać siebie mistrzami; jeden bowiem jest wasz Mistrz*, Mesjasz.Mt 26,18; Mk 9,5; 1Kor 4,15* gr.: kathegetes - przewodnik, nauczyciel

11. Natomiast kto jest największy* wśród was, niech będzie waszym sługą.* dosłownie: większy

12. A kto będzie siebie wywyższał, zostanie poniżony; a kto samego siebie uniży, zostanie wywyższony.Ps 138,6; Prz 16,18; Jk 4,6

13. Lecz biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy*! Albowiem zamykacie Królestwo Niebios przed ludźmi; wy nie wchodzicie, a wchodzącym nie pozwalacie wejść.Łk 11,52; J 7,46; Dz 8,1* lub: hipokryci

14. Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy! Albowiem pożeracie domy wdów, i to pod pozorem długich modlitw, dlatego większy wyrok otrzymacie.Hi 22,9; Mk 12,40; Łk 20,47

15. Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy! Obchodzicie bowiem morze i suchy ląd, aby jednego uczynić prozelitą*, a gdy nim zostanie, czynicie go synem Gehenny, dwa razy bardziej niż wy.Est 8,17; Dz 2,10; Dz 13,43* tj. poganin wyznający judaizm - por. Dz 13,16 przypis **

16. Biada wam, ślepi przewodnicy! Którzy mówicie: Kto przysiągłby na świątynię*, to nic; ale kto przysiągłby na złoto w świątyni, ten jest zobowiązany przysięgą.Mt 15,14; Ga 5,3; J 9,39* gr.: naos - główny budynek świątyni

17. Głupi* i ślepi! Albowiem co jest większe, złoto czy świątynia, która uświęca złoto?* gr.: moros - tępy, głupi, niedorzeczny, bezmyślność

18. A kto przysiągłby na ołtarz, to nic; lecz kto przysiągłby na dar* ofiarny, który jest na nim, ten jest zobowiązany przysięgą.* gr.: doron - dar ofiarny jako wyraz czci, podarunek

19. Głupi i ślepi! Co bowiem jest większe, dar ofiarny czy ołtarz, który uświęca* ten dar?Wj 29,37; Mt 24,5* gr.: hagiadzo - oddzielony por. Mt 6,9 przypis *

20. Kto więc przysięga na ołtarz, przysięga na niego i na wszystko, co na nim jest;

21. A kto przysięga na świątynię, przysięga na nią i na Tego, który w niej mieszka;

22. A kto przysięga na niebo, przysięga na tron Boga i na Tego, który na nim zasiada.

23. Biada* wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy! Dajecie bowiem dziesięcinę z mięty i z anyżu, i z kminu, a opuszczacie ważniejsze rzeczy w Prawie: sąd, miłosierdzie i wiarę; te rzeczy należy czynić, a tamtych nie opuszczać.1Sm 15,22; Mi 6,8; Łk 11,42* gr.: ouai - wyraz dźwiękonaśladowczy „och” - por. Mt 11,21 przypis *

24. Ślepi przewodnicy*! Przecedzacie komara, a połykacie wielbłąda.Mt 7,4; Łk 6,7* gr.: hodegos - wskazujący drogę, nauczyciel bez odpowiedniej wiedzy

25. Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy! Oczyszczacie bowiem zewnątrz kubek i misę, a wewnątrz one są pełne tego, co pochodzi z grabieży* i niepowściągliwości**.Iz 28,7-8; Łk 11,39-40; Mk 7,4-13* gr.: harpage - por. 1Tes 4,17 przypis *; ** lub: brak opanowania

26. Ślepy faryzeuszu! Oczyść najpierw to, co jest wewnątrz kubka i misy, aby i to, co jest na zewnątrz nich, stało się czyste*.Iz 55,7; Jr 4,14* gr.: kataros - czysty, bez skazy, niewinny

27. Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy! Bo podobni jesteście grobom pobielanym, które na zewnątrz wprawdzie widziane są jako piękne*, ale wewnątrz pełne są kości umarłych i wszelkiej nieczystości.Łk 11,44; Dz 23,3* gr.: horaios - kwitnący, piękny

28. Tak i wy, na zewnątrz wprawdzie ukazujecie się ludziom jako sprawiedliwi, ale wewnątrz pełni jesteście obłudy i bezprawia*.1Sm 16,7; Ps 51,6; Jr 17,9* gr.: anomia - nieprawość, stan bezprawia, pogarda prawa, niegodziwość

29. Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy! Budujecie bowiem groby proroków i zdobicie nagrobki sprawiedliwych.

30. I mówicie: Gdybyśmy żyli za dni naszych ojców, nie bylibyśmy ich wspólnikami* w przelaniu krwi proroków.Jr 2,30; 2Krn 36,15* gr.: koinonos - wspólnik, towarzysz, współpracownik

31. A tak sami o sobie świadczycie, że jesteście synami tych, którzy pozabijali proroków;Joz 24,22; Hi 15,6; Dz 7,51; 1Tes 2,15

32. Dopełnijcie* i wy miary swoich ojców.* lub: dopełniacie - dopuszczalne są obie formy tłumaczenia

33. Węże! Płody żmij! Jak uciekniecie przed sądem Gehenny*?Mt 12,34; Hbr 2,3; Ps 58,3* dolina Hinnom - symbol wiecznego potępienia - por. Mt 10,28 przypis **

34. Oto dlatego, ja posyłam do was proroków i mędrców, i uczonych w Piśmie, a niektórych z nich zabijecie i ukrzyżujecie, i niektórych ubiczujecie* w swoich synagogach, i będziecie ich prześladować z miasta do miasta;Mt 10,17; J 16,2; Dz 7,51* lub: wychłostacie

35. Aby przyszła na was cała sprawiedliwa krew, wylana na ziemi od krwi sprawiedliwego Abla aż do krwi Zachariasza, syna Barachiasza, którego zabiliście między świątynią a ołtarzem.Rdz 4,8; 2Krn 24,20; Hbr 12,24

36. Zaprawdę mówię wam: To* wszystko przyjdzie na to pokolenie**.* dosłownie: te - l.mn.; ** gr.: genea - ród, plemię, pokolenie, nacja, naród

37. Jeruzalem! Jeruzalem! Które zabijasz* proroków i kamienujesz tych, którzy do ciebie są posyłani, ile to razy chciałem zgromadzić twoje dzieci, jak** kwoka zgromadza swoje pisklęta pod skrzydła, a nie chcieliście.Mt 22,3; Łk 13,34; Obj 11,8* gr.: apokteino - zabijać w jakikolwiek sposób; ** dosłownie: tym samym sposobem

38. Oto wasz dom jest zostawiony wam pusty.

39. Albowiem mówię wam, że nie ujrzycie mnie od teraz, aż do czasu, gdy powiecie: Błogosławiony*, który przychodzi w imieniu PANA.Ps 118,26* lub: wysławiany

↑↑

Rozdział 24

1. A gdy Jezus wyszedł i odchodził ze świątyni, podeszli Jego uczniowie, aby pokazać Mu zabudowania świątyni*.Mk 13,1; Łk 21,5* gr.: hieron - święte miejsce, świątynia (cała)

2. A Jezus powiedział im: Czy nie dostrzegacie* tych wszystkich wydarzeń? Zaprawdę mówię wam, nie zostanie tu kamień na kamieniu, który nie zostanie zwalony**.1Krl 9,7* gr.: blepo - uważnie patrzeć, uważać na coś, kierować umysł ku czemuś, rozumieć; ** gr.: katalyo - zburzyć, rozwiązać, obalić

3. A gdy siedział na Górze Oliwnej, podeszli do Niego uczniowie na osobności, mówiąc: Powiedz nam, kiedy staną się te wydarzenia, i jaki jest znak Twojego przyjścia* oraz końca** tego wieku?Dn 12,6; Mt 13,39; 1Tes 5,1* gr.: parousia - por. 1Tes 4,15 przypis *; ** lub: spełnienie, kres

4. A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Uważajcie*, aby was ktoś nie zwiódł**.* lub: przyglądać się uważnie, baczyć; ** wprowadził w błąd

5. Wielu bowiem przyjdzie w moim imieniu, mówiąc: Ja jestem Mesjasz;* i wielu zwiodą;Jr 14,14; J 5,43; 2P 2,1-2; 1J 4,1; Obj 13,8* gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony, Mesjasz

6. I usłyszycie o wojnach i wieści z wojen. Uważajcie, abyście się nie trwożyli*; bo trzeba, aby stały się te wszystkie wydarzenia; ale to jeszcze nie koniec.Jr 4,19; Mk 13,7; Łk 21,9* gr.: throos - wrzawa, zgiełk, głośny płacz

7. Albowiem powstanie naród przeciwko narodowi i królestwo przeciwko królestwu, i będzie głód*, i zarazy, a miejscami trzęsienia ziemi.Ag 2,22* dosłownie: głody

8. A wszystkie te wydarzenia, to początek bólów porodowych*.* lub: bólów (ogólnie)

9. Wtedy wydawać was będą na udrękę*, i będą was zabijać, i będziecie znienawidzeni przez wszystkie narody z powodu mojego imienia.Mt 10,17* lub: ucisk, utrapienie

10. I wtedy wielu zostanie zgorszonych*, i jedni drugich wydadzą**, i jedni drugich znienawidzą.J 6,66; Mt 11,6; Mt 26,31* lub: zrazi się, potknie; ** wydać kogoś zdradziecko

11. I powstanie* wielu fałszywych proroków, i zwiodą** wielu.1J 4,1; 2P 2,1; Dz 20,30; 1J 2,18* dosłownie: zostaną wzbudzeni; ** gr.: planao - błąkać się, włóczyć, wprowadzać w błąd, zwodzić

12. A z powodu rozmnożenia się bezprawia, miłość wielu oziębnie*.Obj 2,4* gr.: psycho - tchnąć, chłodzić podmuchem, zostać oziębionym

13. Ale kto wytrwa aż do końca, ten zostanie ocalony*.Mt 10,22; Mk 13,13* lub: zbawiony

14. I zostanie ogłoszona ta Ewangelia Królestwa w całym zamieszkałym świecie, na świadectwo wszystkim narodom. I wtedy nadejdzie koniec.Dz 20,25; Mt 9,35; Mk 1,14

15. Gdy więc ujrzycie obrzydliwość spustoszenia, o której zostało powiedziane przez proroka Daniela, stojącą na miejscu świętym – kto czyta, niech rozumie!Mk 13,14; Dn 9,26-27; Dn 11,31; Dn 12,11

16. Wtedy ci, którzy będą w Judei, niech uciekają w góry;Łk 21,20-24

17. Kto jest na górnym tarasie, niech nie schodzi, aby coś wziąć ze swojego domu;

18. A kto jest na roli, niech ponownie nie wraca, by wziąć swoje szaty.

19. A biada kobietom w ciąży i karmiącym w te dni!Mk 13,17; Łk 21,23

20. Módlcie się więc, aby ucieczka wasza nie nastąpiła zimą, ani w szabat.

21. Wtedy bowiem będzie wielki ucisk*, jaki nie zaistniał od początku świata aż do teraz, ani jakiego z pewnością nie będzie.Dn 12,1; Obj 7,14* gr.: thlipsis - ucisk, cierpienie, niedola

22. A gdyby nie były skrócone te dni, nikt* nie zostałby uratowany**; ale ze względu na wybranych będą skrócone te dni.Iz 45,4; Rz 11,26* dosłownie: żadne ciało; ** lub: zbawiony

23. Jeśli wtedy ktoś by wam powiedział: Oto tu jest Mesjasz*, albo tam, nie wierzcie.* gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony, Mesjasz

24. Albowiem powstaną fałszywi mesjasze i fałszywi prorocy, i czynić* będą wielkie znaki i cuda, tak aby zwieść**, o ile można, i wybranych.Wj 7,11; Pwt 13,1; Obj 13,13; Obj 19,20* lub: dawać, dostarczać; ** gr.: planao - błąkać się, włóczyć, wprowadzać w błąd, zwodzić

25. Oto wam przepowiedziałem*.* gr.: proerero - ogłaszać, mówić wcześniej, zapowiadać

26. Jeśli więc powiedzieliby wam: Oto jest na pustyni*, nie wychodźcie; oto jest w alkierzach**, nie wierzcie.J 18,10* lub: pustkowiu; ** gr.: tameion - pomieszczenie wewnętrzne domu, komórka, schowek

27. Albowiem jak błyskawica pojawia się na wschodzie i jest widziana aż na zachodzie, takie będzie i przyjście* Syna Człowieczego.* lub: parousia - przybycie, obecność - por. 1Tes 4,15 przypis *

28. Gdzie bowiem jest padlina, tam gromadzą się orły*.Ha 1,8; Łk 17,37; Obj 19,17* lub: sępy

29. A zaraz po ucisku* tych dni słońce zostanie zaćmione i księżyc nie da swojej jasności, i gwiazdy spadać będą z nieba, a moce niebieskie zostaną poruszone.Iz 13,10; Ez 32,7; Obj 6,13* gr.: thlipsis - ucisk, cierpienie, niedola

30. I wtedy ukaże się na niebie znak Syna Człowieczego, i wtedy będą bić się w piersi wszystkie plemiona ziemi, i zobaczą Syna Człowieczego, przychodzącego* na obłokach nieba z mocą i z wielką chwałą.Mt 12,39; Za 12,10; Obj 1,7* gr.: erchomai - przybywać, dojść, dotrzeć

31. I pośle swoich aniołów z trąbą o potężnym dźwięku, i zgromadzą Jego wybranych z czterech stron*, od jednego krańca nieba aż po drugi kraniec.Mt 13,41* dosłownie: wiatrów

32. A od figowca nauczcie się tego oto podobieństwa*: Gdy jego gałąź staje się miękka i wypuszcza liście, wiecie, że blisko jest lato.Mk 13,28; Łk 21,29* lub.: porównanie, przykład

33. Tak i wy, gdy ujrzycie te wszystkie wydarzenia, wiedzcie, że jest blisko, u drzwi.

34. Zaprawdę* mówię wam: Nie przeminie to pokolenie**, aż się te wszystkie wydarzenia staną***.* gr.: amen - godne wiary; ** gr.: genea - ród, plemię, pokolenie, nacja, naród; *** dosłownie: stałoby się - tryb przypuszczający przesz. dokonany - gr.: ginomai - Mk 1,11 przypis *

35. Niebo i ziemia przeminą*, ale słowa moje z pewnością nie przeminą.Mt 5,18; Mk 13,30* gr.: parerchomai - przejść obok, trwać chwilowo, minąć

36. A o tym* dniu i godzinie nikt nie wie**, ani aniołowie niebios, tylko sam Ojciec mój.Mt 24,42; Mk 13,32; Dz 1,7* lub: w owym; ** gr.: eido - dostrzegać, wiedzieć, mieć wgląd, badać, znać, patrzeć na, doświadczyć

37. A tak, jak było za dni Noego, takie* będzie i przyjście** Syna Człowieczego.Rdz 6,1; Rdz 7,1; Hi 22,15* gr.: houto - w ten sposób, tak oto, tak; ** gr.: parousia - obecność, przyjście - por. 1Tes 4,15 przypis *

38. Albowiem jak za dni przed potopem jedli i pili, żenili się i za mąż wydawali, aż do tego dnia, w którym Noe wszedł do arki,

39. I nie spostrzegli się*, aż przyszedł potop i uniósł wszystkich; takie będzie i przyjście** Syna Człowieczego.Łk 12,19; Mt 13,30* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, znać; ** gr.: parousia

40. Wtedy dwóch będzie na roli; jeden będzie wzięty, a jeden pozostawiony;

41. Dwie będą mleć na żarnach; jedna będzie wzięta, a jedna pozostawiona.

42. Czuwajcie więc, ponieważ nie wiecie, o której godzinie wasz Pan przyjdzie*.Mk 13,33; Obj 3,3; Mt 25,13* gr.: erchomai - przybywać, dojść, dotrzeć

43. A to wiedzcie, że gdyby wiedział gospodarz*, o której straży ma przyjść złodziej, czuwałby i nie pozwoliłby włamać się** do swojego domu.* lub: pan domu; ** podkopać (ścian)

44. Dlatego i wy bądźcie* gotowi, bo Syn Człowieczy przyjdzie o godzinie, której się nie domyślacie.* lub: stańcie się

45. Kto więc jest tym wiernym i rozumnym sługą*, którego pan jego ustanowił nad swoją służbą**, aby im dawał pokarm we właściwym czasie?Łk 12,42* gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa - por. Wj 21,1-6; ** lub: służba domowa

46. Błogosławiony* ów sługa**, którego jego pan gdy przyjdzie, znajdzie tak czyniącego.* gr.: makarios – szczęśliwy, ten któremu warto pogratulować; ** por. w. 45 przypis *

47. Zaprawdę mówię wam, że go ustanowi nad całym swoim mieniem*.Mt 25,21; Łk 12,44; J 12,26* lub: dobytkiem

48. A jeśliby powiedział ów zły sługa* w swoim sercu: Mój pan zwleka ze swoim przyjściem,Iz 32,6; Ez 12,22; Łk 19,22; Dz 8,32* por. w. 45 przypis *

49. I zacząłby bić współsługi, a jeść i pić z pijakami,2Kor 11,20; 1P 5,3; 3J 1,9

50. Przyjdzie pan owego sługi w dniu, którego się nie spodziewa*, i o godzinie, której nie zna,1Tes 5,2* lub: nie oczekuje

51. I potnie* go na kawałki, i wyznaczy mu dział równy z obłudnikami; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.Iz 33,14; Łk 12,46; Łk 13,28* gr.: dichotomeo - pociąć na kawałki, oddzielić, odłączyć

↑↑

Rozdział 25

1. Wtedy podobne będzie Królestwo Niebios do dziesięciu dziewic*, które wzięły swoje lampy i wyszły na spotkanie oblubieńca**.Łk 5,34; Ef 5,25* gr.: parthenos - panna, dziewica; ** pan młody, narzeczony

2. A pięć z nich było roztropnych*, a pięć głupich.Pwt 32,29; Jr 24,2; Mt 7,24* gr.: fronimos - rozumny, roztropny, rozważny, mądry

3. Te głupie wzięły swoje lampy, lecz nie wzięły ze sobą oliwy.Iz 48,1; Mt 23,25; 2Tm 3,5

4. Lecz mądre wzięły oliwę w swoje naczynia wraz ze swoimi lampami.

5. A gdy oblubieniec zwlekał, zdrzemnęły się wszystkie i spały.Ha 2,3; 2P 3,4

6. A w środku nocy rozległ się krzyk: Oto oblubieniec przychodzi; wychodźcie na jego spotkanie!Mk 13,33; 1Tes 5,13

7. Wtedy obudziły się wszystkie owe dziewice i uporządkowały* swoje lampy.* gr.: kosmeo - uporządkować, przyozdobić, zyskać cześć

8. A głupie powiedziały do mądrych: Dajcie nam z waszej oliwy, bo lampy nasze gasną.

9. A mądre odpowiedziały, mówiąc: Jeszcze by nam i wam nie wystarczyło; idźcie raczej do sprzedających i kupcie sobie.Łk 13,24

10. A gdy odeszły kupować*, przyszedł oblubieniec i te, które były gotowe, weszły z nim na uroczystości weselne; i drzwi zostały zamknięte.* gr.: agoradzo - kupować, być na rynku

11. Lecz później przyszły i pozostałe dziewice, mówiąc: Panie, Panie, otwórz nam!

12. A on w odpowiedzi, rzekł: Zaprawdę* mówię wam, nie znam was.J 10,27; Ps 1,6; Ha 1,13* gr.: amen - z hebr.: godne wiary

13. Czuwajcie więc; bo nie znacie dnia ani godziny, o której przyjdzie* Syn Człowieczy.Mt 24,42-44; 1P 5,8; Dz 20,31; 2Tm 4,5; 1P 4,7* gr.: erchomai - przybywać, przychodzić, nadejść

14. Podobnie bowiem pewien człowiek odjeżdżając za granicę, przywołał* swoje sługi** i przekazał im swój dobytek;Łk 19,12; Rz 12,6; 1Kor 3,5; Ef 4,11* lub: wezwał; ** gr.: doulous - por. Mt 20,27 przypis *

15. I temu wprawdzie dał pięć talentów, a temu dwa, a temu jeden, każdemu według jego możliwości*, i zaraz** odjechał.Mt 18,24; Łk 12,48* dosłownie: mocy; ** może stanowić początek w. 16

16. A poszedł ten, który wziął pięć talentów, obracał* nimi i uzyskał** drugie pięć talentów.* gr.: ergadzomai - pracować, handlować, nabywać; ** gr.: poieo - uczynić, spowodować, wytworzyć, wykonywać

17. Tak samo i ten, który wziął dwa, i on uzyskał* drugie dwa.2Sm 19,32; Mk 14,3; Kol 4,17; 1P 4,10* gr.: kerdaino - zdobyć, nabyć, zyskać

18. A ten, który wziął jeden, odszedł, rozkopał ziemię i schował srebro swojego pana.

19. A po długim czasie przyszedł pan owych sług* i rozlicza z nimi zapis rozrachunków**.2Kor 5,10* gr.: doulōn - por. Mt 20,27 przypis *; ** gr.: logos - słowo, tu: rachunek, zapis księgowy

20. I przystąpił ten, który wziął pięć talentów, i przyniósł dalsze pięć talentów, mówiąc: Panie! Przekazałeś* mi pięć talentów, oto drugie pięć talentów zyskałem nimi.* gr.: paradidomai - powierzyć coś ustnie, wydać w ręce

21. A pan jego powiedział mu: Dobrze, sługo* dobry i wierny! W małych byłeś wierny, ustanowię** cię nad wieloma; wejdź do radości swojego pana.1P 1,7; 2Kor 10,18; Łk 16,10* gr.: doule - por. Mt 20,27 przypis *; ** gr.: kathistemi - wyznaczyć, postawić nad kimś, ogłosić

22. Przystąpił także i ten, który wziął dwa talenty, i powiedział: Panie! Powierzyłeś mi dwa talenty, oto* drugie dwa talenty zyskałem nimi**.* lub: spójrz; ** dosłownie: na nich

23. Powiedział mu pan jego: Dobrze, sługo dobry i wierny*! W małych byłeś wierny, ustanowię cię nad wieloma; wejdź do radości swojego pana.* gr.: pistos - godny zaufania, wierzący

24. A przystąpił i ten, który wziął jeden talent*, i powiedział: Panie! Poznałem cię, że jesteś człowiekiem twardym**, że żniesz, gdzie nie siałeś, i zbierasz, gdzie nie rozsypałeś;Hi 21,14; Łk 6,46* 1 talent - 6000 drachm to 17 lat pracy pracownika rolnego; ** gr.: skleros - por. Rz 9,18 przypis *

25. Bojąc* się więc, odszedłem i ukryłem twój talent w ziemi; oto masz to, co jest twoje.* gr.: fobeo - lękać, bać, przerazić, respektować, uciec

26. A w odpowiedzi, pan jego rzekł do niego: Sługo zły i gnuśny*! Wiedziałeś, że żnę, gdzie nie siałem, i zbieram, gdzie nie rozsypywałem;Hi 15,5-6; Prz 18,9; Prz 20,4; Mt 18,32* gr.: okneros – opieszały, ociągający się, wahający się

27. Trzeba było więc złożyć moje srebro u bankierów, a ja po przyjściu, odebrałbym to, co jest moje z zyskiem*.Pwt 23,19; Rz 3,19* gr.: tokos - procent z pieniędzy, odsetki, lichwa, zysk

28. Dlatego zabierzcie od niego ten talent i dajcie temu, który ma dziesięć talentów.

29. Każdemu bowiem, kto ma, będzie dane i będzie obfitować*; a temu, kto nie ma, i to, co ma, zostanie mu zabrane.Łk 8,18; Łk 19,26; J 15,2* lub: mieć w nadmiarze

30. A tego bezużytecznego* sługę** wyrzućcie w ciemność zewnętrzną; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.Mt 3,10; Mt 5,13; J 15,6; 2P 2,17* gr.: achreios - nieprzydatny do niczego, bezużyteczny; ** gr.: doulon - por. Mt 20,27 przypis *

31. A gdy przyjdzie Syn Człowieczy w swojej chwale, i z Nim wszyscy święci aniołowie, wtedy usiądzie na tronie swojej chwały.Za 14,5; Jr 3,17; Mt 16,27; Mk 8,38; Łk 9,26; Obj 20,11

32. I zostaną zebrane przed Nim wszystkie narody*, i oddzieli ich, jednych od drugich, jak pasterz oddziela owce od kozłów.* gr.: ethnos - por. Mt 21,43 - tu: w znaczeniu - wszystkie narody

33. I postawi owce po swojej prawej stronie, a kozły po lewej stronie.Ps 79,13; Ps 100,3

34. Wtedy powie Król tym, po Jego prawej stronie: Pójdźcie, błogosławieni Ojca mojego! Odziedziczcie* Królestwo przygotowane wam od założenia** świata.Mt 21,5; Łk 19,38* lub: otrzymać w udziale; ** gr.: katabole - położenie fundamentu

35. Gdyż byłem głodny, a daliście mi jeść; pragnąłem, a daliście mi pić; byłem obcym przybyszem*, a przyjęliście mnie;Mt 10,40* gr.: ksenos - cudzoziemiec, obcy, przybysz, ktoś nowy

36. Byłem nagi, a przyodzialiście mnie; byłem chorym, a odwiedziliście mnie; byłem w więzieniu, a przyszliście do mnie.Iz 58,7

37. Wtedy odpowiedzą Mu sprawiedliwi, mówiąc: Panie! Kiedy widzieliśmy Cię głodnym i daliśmy Ci jeść? Albo pragnącym* i daliśmy Ci pić?Prz 15,33; Iz 64,6; 1P 5,5; Mt 6,3* gr.: dipaso - odczuwać brak, żarliwie oczekiwać na orzeźwienie

38. I kiedy widzieliśmy Cię obcym przybyszem, i przyjęliśmy Cię, lub nagim, i przyodzialiśmy Cię?

39. I kiedy widzieliśmy Cię chorym, albo w więzieniu, i przyszliśmy do Ciebie?

40. A w odpowiedzi, Król powie im: Zaprawdę* mówię wam, cokolwiek uczyniliście jednemu z tych najmniejszych moich braci, mnie uczyniliście.Dz 9,25; Hbr 6,10; Mk 3,34* gr.: amen - z hebr.: godne wiary lub jako akt potwierdzenia

41. Potem powie i tym, którzy są po lewej stronie: Idźcie ode mnie, przeklęci* w ogień wieczny, który jest przygotowany diabłu i jego aniołom.Ps 6,8; Ga 3,10; Mt 18,8; Obj 14,10; Obj 20,10* gr.: kataraomai - przeklinać, potępiać, rzucać klątwę

42. Albowiem byłem głodny, a nie daliście mi jeść; pragnąłem, a nie daliście mi pić;

43. Byłem obcym przybyszem, a nie przyjęliście mnie; byłem nagi, a nie przyodzialiście mnie; byłem chorym i w więzieniu, a nie odwiedziliście mnie.

44. Wtedy i oni Mu odpowiedzą, mówiąc: Panie! Kiedy widzieliśmy Cię głodnym albo pragnącym, albo obcym przybyszem, albo nagim, albo chorym, albo w więzieniu, i nie usłużyliśmy Ci?

45. Wtedy odpowie im, mówiąc: Zaprawdę mówię wam, czegokolwiek nie uczyniliście jednemu z tych najmniejszych, i mnie nie uczyniliście.Rdz 12,3; Prz 14,31; Za 2,8

46. I pójdą ci na karę* wieczną; natomiast sprawiedliwi do życia wiecznego.Dn 12,2; Łk 16,26; J 5,29; 2Tes 1,9; J 3,15; J 10,27; Rz 6,23; 1J 5,11* gr.: kolasis - od koladzo - usunąć, odciąć (ręce) stąd: karać, piętnować

↑↑

Rozdział 26

1. I stało się, gdy Jezus skończył wszystkie te mowy*, że powiedział do swoich uczniów:Mt 7,28; Mt 19,1; Łk 17,1* lub: słowa

2. Wiecie, że za dwa dni jest Pascha*, i Syn Człowieczy zostanie wydany na ukrzyżowanie.* hebr.: przejście - święto od 14 do 20 dnia miesiąca Nisan lub od 15 do 21 licząc początek święta wg hebr. liczenia czasu tj. początek dnia 15 Nisan zaczynający się 14 Nisan wieczorem

3. Wówczas zebrali się arcykapłani i uczeni w Piśmie, i starsi ludu na dziedzińcu arcykapłana*, którego zwano Kajfasz,* gr.: archiereus - arcykapłan, najwyższy kapłan - Wj 29,1-46

4. I zaplanowali*, aby Jezusa pochwycić podstępem** i uśmiercić;Ps 2,2* lub: naradzili się; ** gr.: dolos – zdrada, oszustwo, podstęp, przebiegłość

5. Lecz mówili: Nie w święto, aby nie powstały rozruchy* między ludem.Mk 14,2* gr.: thorybos - hałas, zgiełk, wrzawa, wrzaskliwy tłum

6. A gdy Jezus był w Betanii, w domu Szymona trędowatego,Mt 21,17; J 12,1; Mk 14,3

7. Przystąpiła do Niego kobieta, mająca alabastrowy* flakonik olejku bardzo kosztownego i wylała go na Jego głowę, gdy spoczywał u stołu.* biały lub żółtawy gips stosowany w rzeźbiarstwie

8. Co widząc uczniowie Jego, oburzyli się*, mówiąc: Po co ta strata?Mt 20,24* gr.: aganakteo - być wzburzonym, niezadowolonym, gniewać się

9. Albowiem można było ten olejek za dużą sumę sprzedać i rozdać ubogim.

10. Gdy Jezus to dostrzegł*, powiedział im: Dlaczego przysparzacie tej kobiecie trudu**? Dobry bowiem czyn spełniła wobec mnie.* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację; ** gr.: kopos - mozół, ucisk, razy, uderzenia - por. Mk 14,6 przypis *

11. Ubogich* bowiem zawsze macie u siebie, jednak mnie nie zawsze macie.Pwt 15,11; Mk 14,7; J 12,8* gr.: ptochos - żebrak, skrajny nędzarz

12. Bo ona, wylewając ten olejek* na moje ciało, uczyniła to na mój pogrzeb.2Krn 16,14; Mk 14,8; J 12,7* gr.: myron - wonna maść, pachnidło, wonny olejek

13. Zaprawdę* mówię wam: Gdziekolwiek będzie głoszona** ta Ewangelia po całym świecie i to, co ona uczyniła, będzie opowiadane na jej pamiątkę.Mt 24,14; Ga 1,6-9; Obj 14,6* gr.: amen - z hebr.: godne wiary; ** gr.: kerysso - być heroldem, ogłaszać jak herold

14. Wtedy poszedł jeden z dwunastu, zwany Judasz Iskariota do arcykapłanów,

15. I powiedział im: Co mi chcecie dać, a ja wam Go wydam? Oni więc wyznaczyli mu trzydzieści srebrników*.Rdz 37,28; Za 11,12* 1 srebrnik - to 1 sykiel lub srebrna didrachma, czyli 4 denary, razem 120 denarów wartych 3 m-ce wynagrodzenia pracownika rolnego

16. I odtąd szukał dogodnej chwili*, aby Go wydać.* gr.: eukaria - stosowny czas, pora, sposobność

17. A pierwszego* dnia Przaśników przystąpili uczniowie do Jezusa, mówiąc Mu: Gdzie chcesz, abyśmy przygotowali Ci Paschę do spożycia?Wj 12,15* lub: poprzedniego - gr. protos - J 1,15

18. A On powiedział: Idźcie do miasta, do tego a tego* człowieka, i powiedzcie mu: Nauczyciel mówi: Mój czas jest bliski, u ciebie urządzę** Paschę ze swoimi uczniami.* gr.: pros ton deina - do konkretnego człowieka - por. Łk 22,10; ** gr.: poieo - wykonać, zrobić coś, świętować, obchodzić

19. I zrobili uczniowie jak im rozkazał Jezus, i przygotowali Paschę.

20. A gdy nastał wieczór, spoczął wspólnie z dwunastoma u stołu.

21. A gdy jedli, powiedział: Zaprawdę* mówię wam, że jeden z was mnie wyda.Ps 55,12-14; J 6,70; J 13,21* gr.: amen - z hebr.: godne wiary

22. I zasmucili* się bardzo, i każdy z nich zaczął mówić do Niego: Czy to nie jestem ja, Panie?* gr.: lypeo - smucić, spowodować żal

23. A On w odpowiedzi, rzekł: Ten, który zanurzył* ze mną rękę w misie, ten mnie wyda.Ps 41,10; Łk 22,21* gr.: embapto - dosłownie: zanurzać coś w czymś - od bapto - por. Łk 12,50 przypis *

24. Wprawdzie Syn Człowieczy odchodzi, tak jak jest napisane o Nim, ale biada temu człowiekowi, przez którego Syn Człowieczy będzie wydany! Lepiej by mu było, gdyby się ten człowiek nie narodził.Iz 50,5; Za 12,10

25. A w odpowiedzi Judasz, który Go wydał, rzekł: Czy to nie jestem ja, Rabbi*? Odpowiedział mu: Ty to powiedziałeś**.* hebr.: Rabbi - mój Mistrzu, mój Nauczycielu; ** tu: twierdzenie

26. A gdy oni jedli, Jezus wziął chleb i pobłogosławił*, łamał i dawał uczniom, mówiąc: Bierzcie, zjedzcie, to jest moje ciało.Mk 14,22; Łk 24,30; Łk 22,20; 1Kor 10,4* gr.: eulogeo - sławić, dobrze życzyć, wysławiać - por. Mt 14,19 przypis *

27. I wziął kielich, i podziękował*, dał im, mówiąc: Wypijcie z niego wszyscy;* gr.: eucharisteo - być wdzięcznym, czynić dziękczynienie

28. To bowiem jest krew moja Nowego Przymierza, która jest za wielu wylewana, na odpuszczenie* grzechów.Wj 24,8; Iz 53,12; Jr 31,31; Ml 2,5; Hbr 9,14-22; Hbr 10,1-14* lub: uwolnienie

29. Ale mówię wam, że odtąd nie będę pił z tego plonu winnej latorośli, aż do tego dnia, gdy go będę pił z wami nowy*, w Królestwie Ojca mojego.* gr.: kainos - świeży, nowy

30. A gdy odśpiewali hymn*, wyszli na Górę Oliwną.Mk 14,26; Ef 5,19; Kol 3,16* gr.: hymneo - pieśń jako hołd, święta pieśń - tutaj: Ps 115-118

31. Wtedy Jezus powiedział im: Wy wszyscy zgorszycie się ze mnie tej nocy; bo jest napisane: Uderzę pasterza i zostaną rozproszone owce stada.Za 13,7; Mk 14,27; J 16,32

32. A po wzbudzeniu* mnie, wyprzedzę was idąc do** Galilei.* lub: gdy zostanę wzbudzony; ** gr.: eis - do, ku, na

33. A Piotr w odpowiedzi, rzekł do Niego: Choćby wszyscy zgorszyli* się Tobą, ja nigdy nie zostanę Tobą zgorszony.Łk 22,33; J 13,36* lub: zrazili się do Ciebie

34. Jezus mu powiedział: Zaprawdę mówię ci, że tej nocy, zanim zapieje kogut, trzykrotnie się mnie wyprzesz.Mk 14,30; Łk 22,34

35. Piotr mówi Mu: Nawet jeśli trzeba by było umrzeć z Tobą, na pewno nie wyprę* się Ciebie. Podobnie powiedzieli i wszyscy uczniowie.* gr.: aparnese - wyrzec się, zapomnieć o sobie

36. Wtedy Jezus przyszedł z nimi na miejsce, które zwano Getsemane*, i powiedział uczniom: Usiądźcie tu, podczas gdy ja odejdę, aby tam się modlić**.Mk 14,32; Łk 22,40* gr.: Getsemane - prasa oliwna, tłocznia oliwy; ** gr.: proseuchomai - modlić się do kogoś, błagać, prosić

37. A gdy wziął ze sobą Piotra i dwóch synów Zebedeusza, zaczął się smucić i trwożyć*.* lub: martwić się wielkim strapieniem bądź udręką

38. Wtedy Jezus powiedział im: Zasmucona* jest moja dusza aż do śmierci; zostańcie tu i czuwajcie ze mną.Mk 14,33; Łk 22,44* gr.: perylipos - być bardzo smutnym, skrajnie przygnębionym

39. I odszedł trochę dalej, upadł na swoje oblicze, modląc się i mówiąc: Ojcze* mój, jeśli jest to możliwe, niech ominie mnie ten kielich; jednak nie jak ja chcę, ale jak Ty.Lb 16,22; Mt 20,22; J 18,11* gr.: pater - ojciec - por. Mk 14,36

40. I przyszedł do uczniów, i znalazł ich śpiących, i powiedział Piotrowi: Cóż to, nie mieliście siły czuwać ze mną jednej godziny?

41. Czuwajcie i módlcie się, abyście nie weszli w pokuszenie*; duch wprawdzie jest ochoczy**, ale ciało słabe.2P 2,9; Rz 8,3* lub: doświadczenie, próbę; ** gr.: prothymos - chętny, gotowy

42. Znów po raz drugi odszedł i modlił się, mówiąc: Ojcze mój, jeśli nie może minąć* mnie ten kielich, tak abym go nie wypił, niech się stanie wola Twoja.* lub: przejść obok

43. I gdy przyszedł, znalazł ich ponownie śpiących; albowiem oczy ich były obciążone.

44. A gdy ich opuścił, ponownie odszedł i modlił się po raz trzeci, wypowiadając te same słowa*.Mt 6,7; Dn 9,17; Łk 18,1* dosłownie: słowo

45. Wtedy przyszedł do swoich uczniów i powiedział im: Jeszcze śpicie* i odpoczywacie? Oto przybliżyła się godzina, i Syn Człowieczy wydany zostaje w ręce grzeszników**.* lub: w końcu, już, nadal; ** gr.: hamartolos - oddany grzechowi, szczególnie niegodziwy

46. Wstańcie*, pójdźmy! Oto zbliżył się ten, który mnie wydaje.* gr.: egeiro - wzbudzić, spowodować powstanie - tryb rozkazujący

47. I gdy On jeszcze to mówił, oto przyszedł Judasz, jeden z dwunastu, a z nim liczny tłum z mieczami i z kijami od arcykapłanów i od starszych ludu.Mk 14,43; Łk 22,47; J 18,1

48. Ale ten, który Go wydawał, dał im znak, mówiąc: Ten, którego pocałuję*, to jest On; schwytajcie Go.2Sm 20,9-10* gr.: fileo - kochać, okazywać czułość, całować w sensie wielkiego zaangażowania emocjonalnego

49. I zaraz zbliżył się do Jezusa, i powiedział: Witaj, Rabbi*! I pocałował Go czule**.Mk 14,45* hebr.: mój Mistrzu, mój Nauczycielu; ** gr.: katafileo - okrywać czułymi pocałunkami, być czułym

50. Ale Jezus mu powiedział: Przyjacielu*! Po co przyszedłeś? Wtedy przystąpili i podnieśli ręce na Jezusa, i Go pojmali.* zwrot grzecznościowy - towarzysz, druh - por. Mt 20,13 przypis *

51. I oto jeden z tych, którzy byli z Jezusem, wyciągnął rękę i wydobył swój miecz*, i uderzył sługę** arcykapłana, i odciął mu ucho.* gr.: machaira - krótki zakrzywiony lub prosty miecz, nóż ofiarny; ** gr.: doulon - por. Mt 20,27 przypis *

52. Wtedy Jezus powiedział mu: Schowaj swój miecz z powrotem gdzie jego miejsce; bo wszyscy, którzy biorą miecz, od miecza zginą.Rdz 9,6; Łk 22,49-51; J 18,10; Mk 14,47

53. Czy wydaje ci się, że nie mogę prosić Ojca mojego, i już teraz postawiłby przy mnie więcej niż dwanaście legionów* aniołów?2Krl 6,17* legion - 6826 osób (6100 piechurów i 726 konnych)

54. Jak więc wypełniłyby się Pisma, że tak się musi* stać?Iz 53,7-9; Łk 24,44* lub: jest konieczne

55. W tej godzinie mówił Jezus do tłumu: Jak na zbójcę wyszliście z mieczami i z kijami, aby mnie pojmać; co dzień siadałem pośród was, nauczając w świątyni, a nie pojmaliście mnie.

56. Ale to wszystko stało się, aby zostały wypełnione Pisma Proroków. Wtedy wszyscy Jego uczniowie opuścili* Go i uciekli.Za 13,7* gr.: afiemi - pozostawić, porzucić, odejść

57. A ci, którzy pojmali Jezusa, przyprowadzili Go do arcykapłana Kajfasza, gdzie zostali zebrani uczeni w Piśmie i starsi.

58. A Piotr podążył za Nim z daleka aż do dziedzińca arcykapłana; i wszedł tam do wewnątrz, i siedział ze sługami*, aby zobaczyć koniec.* gr.: hyperetes - sługa, podwładny - por. 1Kor 4,1 przypis **

59. A arcykapłani i starsi, i cały Sanhedryn* szukali fałszywego świadectwa przeciwko Jezusowi, aby Go uśmiercić,Pwt 19,16; Dz 6,11* gr.: synderion - Najwyższa Rada Żydów składająca się z 71 członków (70 członków i arcykapłan)

60. I nie znaleźli; a chociaż przychodziło wielu fałszywych świadków, to jednak nie znaleźli. A na końcu podeszli dwaj fałszywi świadkowie,Pwt 19,15; Ps 27,12; Ps 35,11

61. I powiedzieli: Ten mówił*: Mogę rozwalić** świątynię Boga i w trzy dni ją zbudować.J 2,19; Mt 27,40; 1Krl 22,27; Iz 53,3* lub: twierdził, ogłosił, deklarował; ** lub: rozwiązać, poluźnić (sznury)

62. A gdy powstał arcykapłan, powiedział Mu: Nic nie odpowiadasz na to, co świadczą* przeciwko Tobie?Iz 57,7* lub: oskarżają

63. Lecz Jezus milczał. A w odpowiedzi, arcykapłan rzekł do Niego: Poprzysięgam Cię na Boga żywego, abyś nam powiedział, czy Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga?Iz 53,7

64. Mówi mu Jezus: Ty to powiedziałeś. Ponadto mówię wam: Już teraz* zobaczycie Syna Człowieczego siedzącego po prawej stronie mocy Bożej i przychodzącego na obłokach** nieba.Ps 110,1; Dn 7,13; 1Tes 4,17; Jud 1,12; Obj 1,7* dosłownie: od teraz; ** gr.: nefele - chmura, obłok

65. Wtedy arcykapłan rozdarł swoje szaty, mówiąc*: Zbluźnił! Czy potrzebujemy jeszcze świadków?! Oto teraz słyszeliście Jego bluźnierstwo**.2Sm 13,19; 2Krl 19,1; Łk 5,21; J 10,33; J 10,36* lub: rozdarł swoje szaty, ponieważ zbluźnił; ** gr.: blasfemia - potwarz, bluźnierstwo, zniewaga, obelga

66. Jak wam się zdaje? A oni w odpowiedzi, rzekli: Winny jest śmierci.Kpł 24,16

67. Wtedy pluli Mu w twarz i bili Go pięściami* w twarz, a inni Go uderzali,Lb 12,14; Iz 50,6; Mk 14,65* lub: policzkowali

68. Mówiąc: Prorokuj nam, Mesjaszu! Kim jest ten, który Ciebie uderzył?

69. A Piotr siedział na zewnątrz na dziedzińcu. I zbliżyła się do niego jedna służąca*, mówiąc: I ty byłeś z Jezusem Galilejczykiem.* gr.: paidiske - młoda dziewczyna, młoda służąca

70. A on wyparł się przed wszystkimi, mówiąc: Nie wiem, o czym mówisz.

71. A gdy on wyszedł ku bramie, ujrzała go inna i powiedziała do tych, którzy tam byli: I ten był z Jezusem Nazarejczykiem.

72. I ponownie wyparł się pod przysięgą: Nie znam tego człowieka.

73. A po chwili zbliżyli się inni przystając, i powiedzieli Piotrowi: Prawdziwie i ty jesteś jednym z nich; bo i mowa* twoja ciebie zdradza**.Sdz 12,6; J 18,26* tj. dialekt; ** dosłownie: ujawnia

74. Wtedy zaczął ściągać klątwę* na siebie i przysięgać: Nie znam tego człowieka; i zaraz zapiał kogut.Dz 23,12; Rz 9,3* tj. ogłosić siebie jako podlegającego karze Boskiej - por. Mk 14,71 przypis *

75. I przypomniały się Piotrowi słowa wypowiedziane do niego przez Jezusa: Zanim zapieje kogut, trzykrotnie się mnie wyprzesz. I wyszedł na zewnątrz, i gorzko zapłakał.

↑↑

Rozdział 27

1. A gdy nastał ranek, wszyscy arcykapłani i starsi ludu powzięli plan* przeciwko Jezusowi, aby Go uśmiercić;* gr.: symboulion - rada, plan, zamysł, rada jako kolegium

2. I związali Go, zaprowadzili i oddali Go namiestnikowi Poncjuszowi Piłatowi.Rdz 22,9; Mt 20,19; Mk 15,1; Łk 23,1; J 18,28

3. Wtedy Judasz, który Go wydał, widząc, że Jezus został osądzony, żałował* tego i zwrócił trzydzieści srebrników arcykapłanom i starszym,* gr.: metamellomai - czuć skruchę - por. Mt 21,32 przypis *

4. Mówiąc: Zgrzeszyłem, wydając krew niewinną! A oni powiedzieli: Co nam do tego? To twoja sprawa*.Rdz 42,21; Wj 9,27; Za 11,12* idiom: ty sam tego dopatrz, to twoje spojrzenie, ty się martw

5. I rzucił* srebrniki w świątyni, oddalił się, poszedł i powiesił się.Dz 1,18* lub: cisnął

6. Ale arcykapłani wzięli srebrniki, mówiąc: Nie wolno ich kłaść do skarbca* świątynnego, gdyż jest to wycena krwi.Pwt 23,19; Mk 7,11* hebr.: korban - dar poświęcony Bogu, skarbiec świątyni

7. A gdy naradzili się, kupili za nie pole garncarza na cmentarz dla cudzoziemców.

8. Dlatego pole to nazwane jest Polem Krwi, aż do dnia dzisiejszego.

9. Wtedy wypełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka Jeremiasza, mówiącego: I przyjęli wartość trzydziestu srebrników, jako wycenę Tego, który został oszacowany* przez synów Izraela,Za 11,12-13* lub: wyceniony

10. I dali je za pole garncarza, jak mi nakazał PAN.

11. A Jezus stał przed namiestnikiem; i pytał Go namiestnik*, mówiąc: Czy Ty jesteś Królem Żydów? A Jezus mu odpowiedział: Ty to mówisz**.Mk 15,2; J 18,33; 1Tm 6,13* gr.: hegemon - dowódca, namiestnik - łac. legatus Caesaris; ** idiom? Tak, to ja tak jest, jak pytasz - por. Biblia Poznańska

12. I pośród oskarżeń arcykapłanów i starszych, nic nie odpowiedział.Iz 53,7; 1P 2,23

13. Wtedy Piłat powiedział Mu: Czy nie słyszysz, o jak wiele rzeczy Cię oskarżają*?J 8,39; Dz 22,24* lub: jak bardzo świadczą przeciwko Tobie

14. A On nie odpowiedział mu na ani jedno słowo, tak że namiestnik bardzo się dziwił.

15. A na święto namiestnik miał zwyczaj wypuszczać tłumowi jednego więźnia, tego, którego chcieli.Mk 15,6; Łk 23,17; J 18,39

16. A mieli wtedy dość znacznego więźnia, który nazywał się Barabasz*.Mk 15,7; J 18,40* aramejski: bar - syn, ab - ojciec - Barabbas - syn ojca

17. Gdy więc zebrali się, powiedział do nich Piłat: Kogo chcecie, abym wam wypuścił, Barabasza czy Jezusa, którego nazywają Mesjaszem*?* lub: Chrystusem, Pomazańcem

18. Bo wiedział, że wydali Go z nienawiści.Rdz 37,11; Prz 27,4; Mk 15,10; Dz 13,45

19. A gdy on siedział na tronie* sędziowskim, posłała do niego wiadomość jego żona, mówiąc: Nic tobie do Tego sprawiedliwego; bo dzisiaj we śnie wiele wycierpiałam** przez Niego.Rdz 31,24; Iz 53,11; 1J 2,1; Łk 23,4; Łk 23,41* gr.: bema - krzesło, trybuna, tron sędziowski; ** gr.: pascho - cierpieć dotkliwie, znosić niedolę, odczuwać

20. Natomiast arcykapłani i starsi przekonali tłumy, aby prosili o Barabasza, a Jezusa, aby zgubiono.Mk 15,11; Dz 3,14

21. A namiestnik w odpowiedzi, rzekł im: Kogo chcecie, abym wam z tych dwóch wypuścił? A oni odpowiedzieli: Barabasza.

22. Piłat powiedział im: Co więc mam uczynić Jezusowi, którego nazywają Mesjaszem? Powiedzieli do niego wszyscy: Niech zostanie ukrzyżowany!Mk 15,13; Łk 23,21

23. A namiestnik powiedział: Co więc złego uczynił? Ale oni tym bardziej krzyczeli, mówiąc: Niech zostanie ukrzyżowany!

24. A widząc Piłat, że to nic nie pomaga, ale tym bardziej wzmaga się zamęt, wziął wodę i obmył ręce przed ludem, mówiąc: Ja nie jestem winien krwi Tego sprawiedliwego; to wasza sprawa*.Pwt 21,6-8; Mt 27,4; 1P 3,18* idiom: ty sam tego dopatrz, to twoje spojrzenie, ty się martw

25. A w odpowiedzi, cały lud rzekł: Krew Jego na nas i na nasze dzieci*!Wj 20,5; Jr 26,15; Mt 23,35; Dz 5,28* gr.: teknon - dziecię, dzieciątko

26. Wtedy im wypuścił Barabasza*; a Jezusa po ubiczowaniu wydał, aby został ukrzyżowany.* aramejski: bar - syn, ab - ojciec - Barabbas - syn ojca

27. Wówczas żołnierze namiestnika wzięli Jezusa do pretorium, zebrali wokół Niego całą kohortę*,Mk 15,16; Dz 23,35; J 18,3* tj. rzymska jednostka taktyczna około 600 osób = 1/10 legionu

28. I zdjęli z Niego odzienie, i nałożyli na Niego płaszcz szkarłatny;Łk 23,11; J 19,2

29. I upletli wieniec z cierni, i włożyli na Jego głowę, i wcisnęli trzcinę w Jego prawą rękę, a upadając przed Nim na kolana, szydzili* z Niego, mówiąc: Witaj**, Królu Judejczyków***!* lub: naśmiewali się; ** bądź zdrów; *** Żydów

30. I plując na Niego, wzięli trzcinę i bili Go w głowę.Mt 26,67; Iz 50,6; Mi 5,1

31. A gdy zakończyli Go wyszydzać, zdjęli z Niego płaszcz i oblekli Go w Jego szaty, i odprowadzili na ukrzyżowanie.Iz 53,7

32. A wychodząc natrafili na pewnego człowieka, Cyrenejczyka*, o imieniu Szymon; tego zmusili**, aby niósł Jego krzyż***.Łk 23,26* tj. mieszkaniec Cyreny, miasta w Libii w płn. Afryce; ** gr.: angareuo - prawo przymusu niesienia ciężaru - Mt 5,41 przypis *; *** gr.: stauros - pionowy pal z przybitą poprzecznie belką - J 19,6 przypis *

33. A gdy przyszli na miejsce o nazwie Golgota, to jest zwane Miejscem Czaszki,

34. Dali Mu pić kwaśne wino* zmieszane z żółcią**; a gdy je skosztował, nie chciał wypić.Ps 69,21-22; Mk 15,23; J 19,29* lub: ocet zmieszany z wodą - por. w. 48 przypis *; ** tj. środek uśmierzający ból - mirra

35. A gdy Go ukrzyżowali, rozdzielili Jego szaty, rzucając los; aby* wypełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka: Rozdzielili między siebie moje szaty, a o moje odzienie rzucali los**.Ps 22,9* od słowa „aby” brak w mss Byz; ** gr.: kleros - los, dział, kamyk lub ceramika rzucana jako los

36. I siedząc tam, pilnowali Go.Łk 23,34; J 19,23

37. I umieścili nad Jego głową napis wyrażający Jego winę: To jest Jezus, Król Żydów*.Mk 15,26; Łk 23,38; J 19,19* lub: Judejczyków

38. Wtedy też z Nim zostali ukrzyżowani dwaj przestępcy*, jeden po prawej stronie, a drugi po lewej stronie.Iz 53,12; Mk 15,27; Łk 22,37* gr.: lestes - bandyta, rabuś, zabójca, wywrotowiec, buntownik

39. A ci, którzy obok przechodzili, bluźnili* Mu, kiwali głowami i mówili:Mk 15,29; Ps 22,8; Ps 109,2; Ps 109,25* lub: spotwarzali, obrażali, przeklinali

40. Ty, co rozwalasz świątynię i w trzy dni ją budujesz, ratuj* samego siebie; jeśli jesteś Synem Boga, zstąp z krzyża.* lub: zbaw

41. Także i arcykapłani z uczonymi w Piśmie i ze starszymi szydząc z Niego, mówili:

42. Innych wybawiał*, a samego siebie wybawić nie może; jeśli jest Królem Izraela, niech teraz zstąpi z krzyża, a Mu** uwierzymy.* gr.: sodzo - ratować, zbawić, wybawić, ocalić; ** mss Byz - w Niego

43. Polegał na Bogu; niech Go teraz wybawi*, jeśli Go pragnie**; bo powiedział: Jestem Synem Boga.Ps 22,8-9; Ps 42,10; Ps 71,11; J 19,7* lub: wyrwie, ochroni; ** gr.: thelo - pragnąć, chcieć, kochać

44. A tak samo przestępcy, którzy zostali z Nim ukrzyżowani, urągali* Mu.Hi 30,7; Mk 15,32; Łk 23,39* lub: lżyli, łajali, czynili wyrzuty

45. A od szóstej godziny* nastała ciemność na całej ziemi, aż do dziewiątej godziny.Mk 15,33; Łk 23,44; Am 8,9* tj. 12 - ta obecnego czasu

46. A około dziewiątej godziny* zawołał Jezus potężnym** głosem, mówiąc: Eli, Eli, lama sabachtani! To jest: Boże mój, Boże mój, dlaczego mnie opuściłeś***!?Ps 22,2; Ps 88,14; J 19,28* tj. 15 - ta naszego czasu; ** lub: wielkim, donośnym; *** gr.: enkataleipo - pozostawić w ciężkim położeniu, opuścić

47. A niektórzy z tych, co tam stali, słysząc to, mówili: On woła* Eliasza.* gr.: pfoneo - brzmieć, wydawać dźwięk, wołać, krzyczeć

48. I zaraz podbiegł jeden z nich, wziął gąbkę i nasączył ją kwaśnym winem*, i nałożył na trzcinę, i dawał Mu pić.Ps 69,22; J 9,23* tani napój alkoholowy rozcieńczony wodą - łac. posca - w. 34 przypis *

49. A pozostali mówili: Przestań, zobaczymy, czy przyjdzie Eliasz, aby Go wybawić*.Ps 71,17; 1Krl 17,1; Ml 3,23* lub: zbawić, uratować

50. Ale Jezus ponownie zawołał* potężnym głosem i oddał ducha**.Mk 15,37; Łk 23,46; J 19,30* gr.: kradzo - krzyczeć, wołać, wydawać okrzyk nieartykułowany; ** gr.: pneuma - duch, tchnienie, oddech, wiatr, ruch powietrza, tu: w znaczeniu antropologicznym jako część istoty człowieka

51. A oto zasłona świątyni* została rozdarta na dwoje z góry aż do dołu, i zatrzęsła się ziemia, i skały popękały,Wj 26,31; Mk 15,38; Łk 23,45* gr.: naos - świątynia, ale tylko sam budynek, przybytek

52. I groby otworzyły się, a wiele ciał świętych, którzy zasnęli, zostało wzbudzonych*,J 5,25; Ef 4,8* gr.: egeiro - podnieść, wnieść, obudzić

53. I wyszli z* grobowców po Jego wzbudzeniu, i weszli do miasta świętego, i pokazali się wielu.Ne 11,1* lub: pomiędzy

54. A setnik i ci, którzy z nim pilnowali Jezusa, widząc trzęsienie ziemi i to, co się stało, bardzo się zlękli, mówiąc: Prawdziwie* Ten był Synem Boga.Rz 1,4; Mt 8,5; Dz 10,1; Dz 27,43* gr.: alethos - rzeczywiście, zgodnie z prawdą, w istocie

55. A było tam wiele kobiet z daleka przypatrujących się, które przyszły za Jezusem z Galilei, służąc Mu;

56. Między nimi była Maria Magdalena i Maria, matka Jakuba i Jozeasa, i matka synów Zebedeusza.Mk 15,40; Mk 16,1

57. A gdy nastał wieczór, przyszedł bogaty człowiek z Arymatei*, o imieniu Józef, który sam był uczniem Jezusa.* tj. kilka miast o tej samej nazwie w Izraelu - por. 1Sm 1,1

58. Ten przyszedł do Piłata i poprosił o ciało Jezusa. Wtedy Piłat rozkazał, by ciało* zostało oddane.* gr.: soma - ciało, zwłoki - por. Kol 2,11 przypis *

59. I wziął Józef ciało, owinął je w czyste prześcieradło*,* gr.: sindon - tu: kosztowne lekkie, lniane płótno na szatę lub prześcieradło, ogólnie kosztowna szata zarzucana na gołe ciało

60. I złożył je w swoim nowym grobowcu, który wykuł w skale; a gdy zatoczył wielki kamień na otwór grobowca, odszedł.Iz 53,9; Łk 24,2; Mt 27,66; Mk 16,3; J 20,1

61. A była tam Maria Magdalena i inna Maria, siedzące naprzeciw grobowca.

62. A nazajutrz, to jest w dniu po Przygotowaniu*, zebrali** się arcykapłani i faryzeusze u Piłata,Mt 26,17; Mk 15,42; Łk 23,54-56* o Dniu Przygotowania; ** dosłownie: zostali zebrani, zgromadzeni

63. Mówiąc: Panie! Przypomnieliśmy sobie, że ten zwodziciel*, gdy jeszcze żył, powiedział: Po trzech dniach zostanę wzbudzony z martwych.Mt 16,21; Mt 20,19; Łk 23,2; Mk 8,31* gr.: planos - wiodący na manowce, tułacz, zwodziciel

64. Każ więc zabezpieczyć grób aż do trzeciego dnia, żeby czasem Jego uczniowie nie przyszli w nocy i Go nie wykradli*, i nie mówili ludowi, że powstał z martwych. A ostatnie zwiedzenie** będzie gorsze niż pierwsze.2P 3,17; Mt 28,13; Mt 2,45* gr.: klepoto - kraść, zabierać podstępnie, wykradać; ** lub: wprowadzenie w błąd

65. Piłat powiedział im: Macie straż*; idźcie, zabezpieczcie jak umiecie.* gr.: koustodia - pochodzenie łac. - straż złożona z żołnierzy

66. A oni poszli i zabezpieczyli* grób, opieczętowali kamień i postawili straże.* gr.: asfalidzo - utrwalić, zabezpieczyć (przed szkodą)

↑↑

Rozdział 28

1. A później* po sabacie, gdy rozjaśniało się na pierwszy dzień tygodnia, przyszła Maria Magdalena i inna Maria, aby obejrzeć grób.Kpł 23,11; Kpł 23,15; Mk 16,1; Łk 24,1; J 20,1* gr.: opse - po dłuższym czasie, też wieczorem

2. I oto* nastało** wielkie trzęsienie ziemi; bo anioł PANA zstąpił z nieba, podszedł i odtoczył kamień od wejścia, i usiadł na nim.* gr.: idou - oto, lub jako wykrzyknik: spójrz! zobacz!; ** ginomai - por. Mk 1,11 przypis *, tu: czas przeszły dokonany

3. A jego postać* podobna była błyskawicy, a odzienie jego białe jakby śnieg.Mk 9,3; Dn 10,5-6; Obj 10,1* lub: kształt, powierzchowność

4. A ze strachu przed nim zadrżeli stróże, i stali się jakby martwi.Dn 10,7; Obj 1,17

5. A anioł zwrócił* się do kobiet, mówiąc: Wy się nie bójcie; wiem, że szukacie Jezusa ukrzyżowanego.Mk 16,6; Łk 1,12; Ps 105,4* gr.: apokirnomai - w odpowiedzi, idiom w zwrocie w odpowiedzi rzekł

6. Nie ma Go tu; bowiem został wzbudzony z martwych, jak powiedział; chodźcie*, zobaczcie miejsce, gdzie Pan był położony.Łk 24,12* gr.: deute - chodź! chodźże! - forma wykrzyknikowa

7. I idźcie szybko*, i powiedzcie Jego uczniom, że został wzbudzony z martwych; i oto poprzedza** was do Galilei; tam Go zobaczycie; oto wam powiedziałem.* gr.: tachy - szybko, prędko, bez zwłoki; ** gr.: proago - prowadzić naprzód, poprzedzać, eskortować

8. I szybko wyszły z grobowca; z bojaźnią i z wielką radością* pobiegły oznajmić to Jego uczniom.Ps 2,11; Mk 6,8; Łk 24,36* gr.: chara - przeżywać radość, weselić się

9. A gdy szły, aby to oznajmić Jego uczniom, oto Jezus wyszedł im na spotkanie, mówiąc: Witajcie*! A one zbliżyły się i uchwyciły się Jego stóp, i oddały Mu pokłon**.Mt 14,33; Łk 24,52; Obj 5,11* gr.: chairo - bądź zdrów, raduj się; ** gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku klęknąć, paść na kolana, bić czołem, złożyć hołd

10. Wtedy Jezus powiedział im: Nie bójcie się; idźcie, powiedzcie moim braciom, aby poszli* do Galilei, a tam mnie zobaczą**.J 20,17; Rz 8,29; Hbr 2,11* lub: powrócili, odeszli; ** gr.: optanomai - patrzeć na, oglądać, zobaczyć, ukazać

11. A gdy one szły, oto niektórzy ze straży* przyszli do miasta i oznajmili arcykapłanom wszystko, co się stało.Mt 27,65-66* gr.: koustodia - pochodzenie łac. - straż złożona z żołnierzy

12. A ci, gdy zebrali się ze starszymi, po naradzie dali odpowiednią* ilość srebrników** żołnierzom, mówiąc:Mt 26,3; Ps 2,7; J 11,47* gr.: hikanos - dostatecznie liczny, nadający się, zdatny; ** argyrion - srebro, srebrna monet, sztuka srebra, szekl

13. Powiedźcie, że uczniowie Jego w nocy przyszli, i gdy spaliśmy*, ukradli Jego ciało.Mt 26,24* dosłownie: gdy jesteśmy śpiący

14. A gdyby namiestnik o tym usłyszał, my go przekonamy, i wybawimy* was od kłopotów**.Dz 12,19; 1Tm 6,10; Mt 27,8* dosłownie: uczynimy; ** gr.: amerimnos - wolny od trosk, wolny od niepokoju - 1Kor 7,32

15. A oni wzięli srebrniki*, i uczynili jak ich pouczono. I rozniosła się ta wieść** pomiędzy Żydami aż do dnia dzisiejszego.Mt 26,15; 1Tm 6,10* gr.: argyrion - srebrna moneta, sztuka srebra, szekel, pieniądz; ** dosłownie: słowo - gr.: logos

16. A jedenastu uczniów poszło do Galilei na górę, gdzie wyznaczył* im Jezus.Dz 1,13; J 6,70; Mk 16,4* gr.: tasso - zarządzić, ustawić w szyku

17. A gdy Go ujrzeli, oddali Mu pokłon*; jednak niektórzy wahali się**.J 5,23; 1Kor 15,6* gr.: proskyneo - paść na kolana, oddać hołd - por. Mt 2,2 przypis **; ** gr.: distadzo - zwątpić, zachwiać się, wahać się

18. A Jezus podszedł, i mówiąc do nich, powiedział: Dana mi jest wszelka władza* w niebie i na ziemi.Dn 7,13; Mt 11,27; J 3,35; J 13,3; J 17,2* gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, władza

19. Idąc* więc, uczyńcie** uczniami wszystkie narody***, chrzcząc**** ich w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego,Mk 16,15; Dz 1,8; Dz 2,38; Dz 8,16* dosłownie: wyruszywszy więc - czas przesz. dokonany; ** tryb rozkazujący; *** gr.: ethnos - narody, grupy etniczne, poganie, nie-Żydzi; **** gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać - por. Mt 3,11 przypis *

20. Ucząc ich przestrzegać* wszystkiego, co wam przykazałem. A oto ja jestem z wami po wszystkie dni aż do końca** tego wieku***. Amen.Pwt 31,6; Mt 7,24; Dz 20,27* gr.: teresin - strzec, zachowywać, przestrzegać; ** lub: dopełnienia; *** gr.: aion - wiek, epoka, odcinek czasu, świat, wieczność

Ewangelia według Marka

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ]

Rozdział 1

1. Początek Ewangelii Jezusa Chrystusa, Syna Bożego.Łk 1,1-3; Dz 1,1-2

2. Jak jest napisane u proroków: Oto Ja posyłam mojego posłańca* przed Twoim obliczem, który przygotuje Twoją drogę przed Tobą;Ml 3,1; Mt 11,10* gr.: angelos - posłaniec, anioł

3. Głos wołającego na pustyni*: Przygotujcie drogę PANA; prostymi czyńcie Jego ścieżki.Iz 40,3; Łk 3,4; J 1,23* lub: pustkowiu

4. Jan był* tym, który chrzcił** na pustyni i głosił chrzest upamiętania*** na odpuszczenie grzechów.Mt 3,1; Łk 3,2; J 3,23; J 1,31* por. w. 11 przypis *; ** gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać - por. Mt 3,11 przypis *; *** gr.: metanoia - zmiana myślenia, zawrócenie - por. 2P 3,9 przypis **

5. I zaczęła wychodzić do niego cała kraina judzka i mieszkańcy Jerozolimy; i wszyscy byli przez niego chrzczeni w Jordanie, wyznając* swoje grzechy**.Joz 7,19; Prz 28,13; 1J 1,9* gr.: eksomologeo - wyznać otwarcie, publicznie, z radością; ** gr.: hamartia - brak udziału w, strata, chybienie celu, zbłądzenie

6. A Jan przyodziany był w sierść wielbłąda, a wokół swoich bioder miał skórzany pas, i jadał szarańczę i polny miód,2Krl 1,8

7. Głosił* też, mówiąc: Idzie za mną mocniejszy ode mnie, któremu nie jestem godny, schylając się, rozwiązać rzemienia Jego sandałów.Mt 3,11; Łk 3,16; J 1,27; J 3,28; Dz 13,25* gr.: kerysso - być heroldem, ogłaszać jako herold, obwieszczać

8. Ja wprawdzie ochrzciłem was w wodzie, On natomiast będzie was chrzcił w Duchu Świętym.Iz 44,3; Dz 1,5; Dz 11,16; 1Kor 12,13

9. I stało się w tych dniach, że Jezus przyszedł z Nazaretu w Galilei i został ochrzczony przez Jana w Jordanie.Mt 3,13; Łk 3,21; J 4,3

10. I zaraz gdy wychodził z wody, ujrzał rozdarte* niebiosa i Ducha zstępującego na Niego, jakby gołębica.Mt 3,16; J 1,32-34; Dz 10,38* gr.: schidzo - rozszczepić, rozłupać, podzielić przez rozdarcie

11. I rozległ* się głos z nieba: Ty jesteś moim umiłowanym Synem, w którym złożyłem swoje upodobanie.Iz 42,1; 2P 1,17; Mt 4,1; J 5,37* gr.: ginomai - stawać się, zrodzić, być, zaistnieć

12. I zaraz Duch wypchnął* Go na pustynię.* gr.: ekballo - wyrzucić, wypchnąć, wyrwać z czegoś

13. I był tam na pustyni przez czterdzieści dni, kuszony* przez szatana; i był ze zwierzętami, a aniołowie Mu służyli.1Krn 21,1; Mt 4,10* gr.: peiradzo - poddawać próbie, doświadczać, kusić

14. A po tym, gdy Jan został wydany, przyszedł Jezus do Galilei, głosząc Ewangelię Królestwa Bożego,J 3,32; Mt 9,35

15. I mówiąc: Wypełnił się czas i przybliżyło* się Królestwo Boże; upamiętajcie** się i wierzcie w Ewangelię.Mt 4,17; Łk 24,47; Dz 20,21* lub: jest bliskie; ** gr.: metanoeo - zmienić myślenie, zawrócić

16. A gdy przechodził nad Morzem Galilejskim, ujrzał Szymona i Andrzeja, brata jego, zarzucających sieć rybacką* w morze; bo byli rybakami.* tj. okrągła sieć mierząca ok. 3 m średnicy - Mt 4,18 przypis **

17. I Jezus powiedział im: Chodźcie za mną, a uczynię was rybakami ludzi.Mt 4,19

18. A oni zaraz pozostawili swoje sieci i poszli* za Nim.* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść - Mk 2,14 przypis *

19. I gdy odszedł stamtąd nieco dalej, zobaczył Jakuba, syna Zebedeusza, i Jana, jego brata, naprawiających* w łodzi sieci.Mk 3,17; Dz 12,2* gr.: katarktidzo - naprawić, uczynić sprawnym

20. I zaraz ich wezwał*; a oni pozostawili swojego ojca Zebedeusza w łodzi z najemnikami i poszli za Nim.* gr.: kaleo - wołać, powołać

21. I weszli do Kafarnaum; i zaraz w szabat* Jezus wszedł** do synagogi, i zaczął nauczać.* dosłownie: szabaty - w l.mn.; ** czas przeszły dokonany

22. I zdumiewali* się z powodu Jego nauki; bowiem uczył ich, jak ktoś, kto ma władzę**, a nie jak uczeni w Piśmie.Łk 4,32; Mt 7,28* gr.: ekplesso - być oszołomionym, zdziwionym - por. Dz 13,12 przypis *; ** gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, władza, siła decyzji

23. I był w ich synagodze człowiek mający ducha* nieczystego; ten wrzasnął słowami:Mt 12,43; Łk 4,3* dosłownie: w duchu nieczystym

24. Ach! Co Tobie do nas, Jezusie Nazareńczyku? Przyszedłeś nas zniszczyć*? Wiem, kim Ty jesteś, Święty Boga.Iz 10,20; Iz 43,3; Iz 43,14-15* gr.: apollymi - niszczyć, usunąć, położyć kres, zgładzić, zgubić

25. I surowo upomniał* go Jezus, mówiąc: Umilknij** i wyjdź z niego.Łk 4,35; Dz 16,17* gr.: epitimao - napominać, surowo skarcić, zgromić; ** gr.: fimoo - zamknąć pysk kagańcem, zatkać usta, zamilknąć

26. I potrząsnął nim duch nieczysty, wrzasnął potężnym głosem i wyszedł z niego.

27. A wszyscy byli zdumieni, i zastanawiali* się między sobą, mówiąc: Co to jest? Co to za nowa nauka, że z mocą** rozkazuje nawet duchom nieczystym i są Mu posłuszne?* lub: dyskutowali, razem dociekali; ** gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, władza, siła decyzji

28. I wieść o Nim szybko się rozeszła po całej krainie wokół* Galilei.* lub: przyległej części

29. I zaraz po wyjściu z synagogi, przyszli z Jakubem i Janem do domu Szymona i Andrzeja.Mt 8,14; Łk 4,38; Łk 9,58

30. A teściowa Szymona leżała w gorączce, i zaraz Mu o niej powiedziano.J 11,3; 1Kor 9,5

31. I gdy przystąpił do niej, podniósł ją, chwytając ją za rękę; i zaraz opuściła ją gorączka i usługiwała im.Łk 8,2; Mt 8,15; Mt 20,28

32. A gdy nastał wieczór i zaszło słońce, przynosili do Niego wszystkich, którzy mieli się źle i opętanych* przez demony;Łk 4,40* gr.: daimonidzomai - być pod władzą lub wpływem demona

33. A całe miasto zgromadziło się u drzwi.

34. I uzdrowił wielu, którzy się źle mieli z powodu rozlicznych chorób, i wygnał wiele demonów; a nie pozwolił mówić demonom, bo Go znały*.* dosłownie: znały Go już wcześniej

35. A wcześnie rano, gdy było jeszcze ciemno, wstał, wyszedł i odszedł na puste miejsce, i tam się modlił.Prz 8,17; Mk 6,46; Łk 4,42

36. I pośpieszyli za Nim Szymon i ci, którzy z Nim byli;Mt 4,18; Mt 10,2; Łk 5,16

37. A gdy Go znaleźli, powiedzieli do Niego: Wszyscy Cię szukają.J 3,26; J 11,48; J 12,19

38. I mówi im: Idźmy do pobliskich miasteczek, abym i tam głosił; po to bowiem przyszedłem*.Iz 61,1; Łk 2,49; J 9,4; J 16,28* dosłownie: wyszedłem

39. I głosił, będąc w ich synagogach po całej Galilei, i wyganiał demony.

40. I przyszedł do Niego trędowaty, prosząc Go i gdy padł przed Nim na kolana, powiedział do Niego: Jeśli chcesz, możesz mnie oczyścić.Kpł 13,45-46; Kpł 14,9; Kpł 14,19-20; Pwt 24,8; Łk 5,12

41. A Jezus, pełen współczucia*, wyciągnął rękę, dotknął go i powiedział mu: Chcę, bądź oczyszczony!J 6,37; 2P 3,9* gr.: splanchnidzomai - głęboko poruszony, zdjęty litością

42. I gdy to powiedział, natychmiast zszedł z niego trąd i został oczyszczony.

43. I surowo* mu przykazał, i zaraz go odprawił,* lub: polecić z żarliwym napomnieniem - por. Mt 9,30 przypis *

44. I powiedział mu: Uważaj, abyś nikomu nic nie mówił; ale idź, pokaż się* kapłanowi, i ofiaruj za swoje oczyszczenie to, co rozkazał Mojżesz, na świadectwo dla nich.Mk 5,43; Kpł 14,2-20* dosłownie: siebie samego

45. Ale on gdy odszedł, zaczął bardzo rozgłaszać* i rozpowiadać o tym**, tak że Jezus*** nie mógł już jawnie wejść do miasta, ale był na zewnątrz, w miejscach odludnych. A ludzie przychodzili zewsząd do Niego.Mt 9,31; Łk 5,15* por. w. 7 przypis *; ** dosłownie: to słowo; *** dosłownie: On

↑↑

Rozdział 2

1. I po kilku dniach ponownie przyszedł do Kafarnaum; i usłyszano, że jest w domu.

2. I zaraz zeszło się tak wielu, że nie mogli się zmieścić nawet przed drzwiami. I zaczął im głosić* Słowo.* gr.: laleo - wydawać dźwięk, mówić, opowiadać

3. I przyszli do Niego, niosąc sparaliżowanego, a niosło go czterech ludzi.Łk 5,18

4. A gdy nie mogli zbliżyć się do Niego z powodu tłumu, zdjęli dach nad miejscem gdzie był Jezus, i gdy go wyłamali, spuścili na dół posłanie, na którym leżał sparaliżowany.

5. A Jezus, widząc ich wiarę, powiedział sparaliżowanemu: Dziecko*, odpuszczone są ci twoje grzechy.Ps 32,1; Ps 103,3; 2Kor 2,10; Kol 3,13* lub: w zwrocie czułości - moje dziecko

6. A byli tam niektórzy z uczonych w Piśmie; ci siedzieli i rozważali w swoich sercach:Jr 8,8; Mk 8,17; Mt 16,7; Łk 5,21

7. Dlaczego On mówi takie bluźnierstwa*? Kto może odpuszczać grzechy jeśli nie jeden – Bóg?Iz 43,25; Mt 6,12; Mt 18,21; Łk 11,4; J 20,23* gr.: blasfemia - potwarz, bluźnierstwo, zniewaga, obelga

8. A Jezus zaraz poznał w swoim duchu, że tak w głębi siebie rozważają, i powiedział im: Dlaczego takie myśli rozważacie* w swoich sercach?Łk 5,22; Mt 9,4; J 2,25* gr.: dialogidzomai - rozważać w myślach, zastanawiać się

9. Co jest łatwiejsze, powiedzieć sparaliżowanemu: Odpuszczone* są ci grzechy, czy powiedzieć: Wstań, weź swoje posłanie i chodź?* gr.: afiemi - dać odejść, umorzyć dług, przebaczyć, uwolnić

10. Ale abyście wiedzieli, że Syn Człowieczy ma prawo* na ziemi odpuszczać grzechy, powiedział sparaliżowanemu:Mt 9,5; Hbr 2,4; 2Kor 12,12* gr.: eksousia - władza, autorytet, moc

11. Tobie mówię: Wstań, weź swoje posłanie i idź do swojego domu.J 5,8; J 6,63

12. I on zaraz wstał, i wziął swoje posłanie, wyszedł wobec wszystkich, tak że zdumiewali się wszyscy i chwalili* Boga, mówiąc: Nigdy czegoś takiego nie widzieliśmy.Mt 15,31; Dz 4,21* gr.: doksadzo - obdarować chwałą, uwielbić

13. I wyszedł ponownie nad morze, i cały tłum przychodził do Niego; i nauczał ich.

14. A przechodząc obok, ujrzał Lewiego, syna Alfeusza, siedzącego przy stole celnym, i powiedział mu: Pójdź* za mną! A on wstał i poszedł* za Nim.Mt 9,9; Mk 1,17; Mt 4,19* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

15. I stało się, gdy spoczywał przy stole w jego domu, że wielu celników i grzeszników razem spoczywało z Jezusem i z Jego uczniami; bo było ich wielu i podążali za Nim.

16. A uczeni w Piśmie i faryzeusze widząc, że jadł z celnikami* i grzesznikami, mówili do Jego uczniów: Dlaczego je i pije z celnikami i grzesznikami?Iz 65,5; Łk 18,11; Mt 11,19* gr.: telones - poborca podatków lub cła

17. Jezus słysząc to, powiedział im: Nie potrzebują zdrowi* lekarza, ale ci, co mają się źle; nie przyszedłem wezwać** sprawiedliwych, ale grzesznych do upamiętania***.Mt 9,12* gr.: ischyo - być silnym, mieć moc; ** lub: powołać; *** gr.: metanoia - zmiana myślenia, zawrócenie - por. 2P 3,9 przypis **

18. A uczniowie Jana i faryzeusze właśnie pościli; przyszli więc i mówili do Niego: Czemu uczniowie Jana i faryzeusze poszczą, a Twoi uczniowie nie poszczą?Mt 6,16; Łk 5,33

19. I Jezus powiedział im: Czy mogą przyjaciele* domu weselnego pościć, dopóki jest z nimi oblubieniec**? Przez ten czas, dopóki mają między sobą oblubieńca, nie mogą pościć.J 3,29; Obj 19,2* dosłownie: synowie; ** lub: pan młody

20. A przyjdą dni, gdy zostanie im odebrany* oblubieniec; i wtedy w owe dni będą pościć.2Kor 11,2* gr.: apairo - unieść, zabrać, oderwać od ziemi

21. A nikt nie wszywa łaty z surowego* sukna w starą szatę; a jeśli tak zrobi, to nowe wypełnienie odrywa to, co stare i rozdarcie staje się gorsze.Hi 32,19; Mt 9,16* gr.: agnafos - niezgręplowana wełna, nieprzerobiona, surowa

22. I nikt nie leje młodego* wina do starych bukłaków; a jeśli tak zrobi, to młode wino rozsadza bukłaki, i wino wycieka, a bukłaki psują się; ale młode wino wlewa się w nowe** bukłaki.Ps 119,80; Łk 5,36; Mt 9,17* gr.: neos - nowe w czasie; ** gr.: kainos - nowe jakościowo

23. I stało się, że Jezus w szabat szedł przez zboża*; i zaczęli Jego uczniowie po drodze rwać kłosy.Pwt 23,26; Łk 6,1* lub: pola uprawne

24. A faryzeusze mówili do Niego: Spójrz! Dlaczego oni czynią w szabat* to, czego nie wolno czynić?* dosłownie: w szabaty

25. A On powiedział im: Czy nigdy nie czytaliście, co uczynił Dawid, gdy znalazł* się w potrzebie; i był głodny on i ci, którzy byli z nim?1Sm 21,1-6; Mt 19,4; Łk 10,26* dosłownie: miał

26. Jak wszedł do domu Bożego za arcykapłana Abiatara i jadł chleby ofiarne*, których nie wolno jeść nikomu, oprócz kapłanów, i dał je tym, którzy byli** z nim.Kpł 24,5; 2Sm 8,7* lub: pokładne, wystawione publicznie; ** dosłownie: będącym

27. I powiedział im: Szabat ustanowiony* jest dla** człowieka, a nie człowiek dla szabatu.Wj 23,12* dosłownie: stał się; ** lub: z powodu

28. Tak więc Syn Człowieczy jest Panem i szabatu.Pwt 5,14; Mk 3,4; Łk 6,5; Łk 14,5

↑↑

Rozdział 3

1. I wszedł ponownie do synagogi*, a był tam człowiek, który miał uschłą rękę.* gr.: synagoge - złączenie razem, miejsce zgromadzeń

2. I śledzili* Go, czy uzdrowi go w szabat**, aby móc Go oskarżyć.Iz 29,20; Jr 20,10; Łk 6,7; J 9,16* gr.: paratereo - strzec, obserwować, czyhać; ** dosłownie: w szabaty

3. I mówi do człowieka, który ma uschłą rękę: Stań pośrodku!1Krl 13,4; J 5,3

4. A do nich mówi: Czy wolno w szabat czynić dobrze, czy czynić źle? Życie uratować*, czy zabić? Oni natomiast milczeli.Oz 6,6; Łk 6,9; Łk 13,13* gr.: sodzo - zbawić, ocalić, uzdrowić

5. Wtedy spojrzał wokół z gniewem* i smucąc się z powodu zatwardziałości ich serca, powiedział do tego człowieka: Wyciągnij swoją rękę! I wyciągnął; a jego ręka stała się zdrowa** jak druga.Mt 23,13* lub: z oburzeniem; ** gr.: apokathistemi - przywrócić do stanu pierwotnego

6. A gdy faryzeusze wyszli, zaraz zwołali* naradę z herodianami** przeciwko Niemu, jak Go zgładzić.Łk 6,11; Mt 22,6* dosłownie: uczynili; ** tj. członek stronnictwa broniącego interesów dynastii Heroda

7. A Jezus odszedł ze swoimi uczniami w stronę morza; a wielka rzesza* ludzi podążała** za Nim z Galilei i z Judei,Mt 12,15* gr.: pletos - mnóstwo, wielka liczba; ** gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

8. I z Jerozolimy, i z Idumei, i zza Jordanu, i ci z okolic Tyru i Sydonu, wielkie rzesze ludzi, słysząc jak wielkie rzeczy czynił, przyszło do Niego.Iz 34,5; Ml 1,2; Mk 7,24; Mt 14,35

9. I powiedział swoim uczniom, aby mieli w pogotowiu* łódkę dla Niego z powodu tłumu, aby Go nie stratował.* lub: stać stale

10. Albowiem wielu uzdrowił, tak że ci mający wiele dolegliwości* parli** na Niego, aby Go dotknąć.* lub: udręk; ** gr.: epipipto - spaść na, w przenośni - ogarnąć, zawładnąć kimś

11. I duchy nieczyste, gdy Go ujrzały, padały przed Nim i wołały, mówiąc: Ty jesteś Synem Bożym!Mk 5,27; Łk 8,28

12. A On wielokrotnie je karcił*, aby Go nie ujawniały.Mk 1,25; Mk 1,34; Mt 12,16; Łk 4,41* gr.: epitimao - napominać, surowo skarcić, ganić, zgromić

13. I wstąpił na górę, i przywołał do siebie tych, których sam chciał; i przyszli do Niego.Mt 10,1-4; Łk 6,12; Obj 21,14

14. I ustanowił dwunastu, aby byli z Nim, i aby wysłać* ich do głoszenia** Ewangelii,J 15,16; Dz 14,23* dosłownie: wysłał; ** gr.: kerysso - głosić jako herold

15. I aby mieli moc* uzdrawiać choroby i wyrzucać demony:Mt 10,1; Łk 6,13; J 6,70* gr.: eksousia - prawo, władza, autorytet, moc podjęcia decyzji

16. Szymona, któremu nadał imię Piotr,

17. I Jakuba, syna Zebedeusza, i Jana, brata Jakuba, i nadał im imiona Boanerges, to jest – Synowie Gromu;

18. I Andrzeja, i Filipa, i Bartłomieja, i Mateusza, i Tomasza, i Jakuba, syna Alfeusza, i Tadeusza, i Szymona Kananejczyka,

19. I Judasza Iskariotę*, który Go wydał.* gr.: iskariotes - człowiek z Kariotu, tj. miasta o tej nazwie

20. I przyszli do domu. I zgromadził się ponownie tłum, tak że nie mogli nawet zjeść chleba.Łk 6,17; J 4,31; Mk 6,31

21. A gdy o tym usłyszeli Jego bliscy*, przyszli, aby Go pochwycić; bo mówili, że postradał** rozum.Oz 9,7; J 10,20; Dz 26,24* idiom: ci od niego; ** gr.: eksistemi - stracić zmysły, oszaleć, wprawić w podziw

22. A uczeni w Piśmie, którzy byli z Jerozolimy, przyszli i mówili, że ma Belzebuba*, i że przez władcę demonów wyrzuca demony.Mt 9,34; Łk 11,15* tj. „Pan much” - bóstwo Ekronitów

23. I przywołał ich do siebie, i mówił do nich w podobieństwach*: Jak może szatan szatana wyrzucać?1Krn 21,1; Hi 1,6; Za 3,1* gr.: parabole - położyć obok, przykład, porównanie

24. A jeśli jakieś królestwo zostanie wewnętrznie* podzielone, to takie królestwo nie może się ostać.* dosłownie: samo w sobie

25. I jeśli dom zostanie wewnętrznie* podzielony, ów dom nie może się ostać.* dosłownie: samo w sobie

26. I jeśli szatan* powstaje przeciwko samemu sobie, i jest podzielony, nie może się ostać, ale to jest jego koniec.Mt 12,25; Łk 11,17* gr.: satanas - ten, który się sprzeciwia, przeciwnik

27. Nikt nie może wejść do domu mocarza* i zagrabić jego sprzętu, jeśli najpierw tego mocarza nie zwiąże, a dopiero potem może ograbić jego dom.Ps 35,10; Iz 49,24-25; Mt 12,29* gr.: ischyros - mocny, silny, potężny, warowny

28. Zaprawdę* mówię wam: Wszystkie grzechy** synom ludzkim będą odpuszczone, nawet*** bluźnierstwa, ilekroć by zbluźnili;Mt 12,31; Łk 12,10; 1J 1,7* gr.: amen - z hebr.: godne wiary; ** gr.: hamartia - utrata, chybienie celu - Mk 1,5 przypis **; *** gr.: kai - i, i to

29. Ale kto zbluźniłby przeciwko Duchowi Świętemu, nie ma dla niego odpuszczenia* na wieki**, ale jest winien sądu wiecznego.Mt 25,46* gr.: afesis - wypuszczenie z niewoli, odpuszczenie grzechów, jakby nigdy nie były popełnione; ** dosłownie: na wiek

30. Bo mówili: Ma ducha nieczystego.

31. A Jego bracia i Jego matka przyszli, i gdy stali na zewnątrz, posłali do Niego, wołając* Go.Mt 12,46; Łk 8,19* gr.: foneo - wydawać głos, wołać

32. A lud siedział wokół Niego. I powiedzieli do Niego: Oto matka Twoja i Twoi bracia * stoją na zewnątrz i szukają Cię.* mss Byz - ... i Twoje siostry

33. I odpowiedział im, mówiąc: Kto jest moją matką, albo moimi braćmi?Łk 2,49; J 2,4

34. I spojrzał dookoła na tych, którzy siedzieli wokół Niego, i powiedział: Oto matka moja i moi bracia!Łk 11,27; Mt 12,49

35. Bo kto* uczyniłby** wolę*** Boga, ten jest moim bratem i moją siostrą, i moją matką.1Tes 5,18; 1J 2,17* gr.: hos an gar - dosłownie: kto bowiem kolwiek; ** tryb przypuszczający czas przeszły dokonany,; *** gr.: thelema - wola, pragnienie, upodobanie

↑↑

Rozdział 4

1. I ponownie zaczął nauczać* nad morzem; a zgromadził się wokół Niego tak wielki tłum, że wstąpił do łodzi i siedział** w niej na morzu, a cały lud był na lądzie nad morzem.* gr.: didasko - nauczać, wyjaśniać, wykładać; ** podczas przemawiania Rzymianie stali, a Żydzi siedzieli

2. I nauczał ich wielu rzeczy w podobieństwach, i w swej nauce mówił do nich:

3. Słuchajcie* uważnie! Oto wyszedł siewca, aby siać.Iz 55,10; Mk 4,14; J 4,35; 1Kor 3,7-9* tryb rozkazujący podkreślający ważność przesłania

4. I stało się, gdy siał, że jedno ziarno padło przy drodze; i przyleciały ptaki z nieba, i je zjadły.Mk 4,15; Łk 8,5; Rdz 15,11

5. Inne natomiast padło na miejsce skaliste*, gdzie nie miało wiele ziemi; i szybko wzeszło, bo nie miało głębokiej ziemi;Mt 13,5* tj. skała pokryta cienką warstwą gleby

6. A gdy słońce wzeszło, spaliło je, a ponieważ nie miało korzenia, uschło.Jk 1,11

7. A inne padło między ciernie*; i wzrosły ciernie i je zadusiły, i nie wydało owocu.Rdz 3,17* gr.: akantha - roślina kolczasta, krzak, dzika róża

8. Inne natomiast padło na dobrą ziemię; i wydawało owoc pnąc się w górę i rosnąc; i przyniosło trzydziestokrotny, sześćdziesięciokrotny i stokrotny plon.Rdz 26,12

9. I mówił im: Kto ma uszy, aby słuchać, niech słucha.Obj 2,7

10. A gdy został sam, pytali Go o to podobieństwo* ci, co przy Nim byli wraz z dwunastoma.* gr.: parabole - położyć obok, przykład, porównanie

11. A On odpowiedział im: Wam jest dane poznać* tajemnicę Królestwa Bożego; a tamtym, którzy są na zewnątrz, wszystko przekazuje** się w podobieństwach;Mt 11,25; 1Tes 4,12* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację; ** dosłownie: staje się - semityzm

12. Aby patrząc widzieli i nie zobaczyli, i słuchając słyszeli i nie zrozumieli, by się czasem nie nawrócili*, i nie były im odpuszczone grzechy.Pwt 29,4; Iz 6,9-10; J 12,40; Rz 11,8; Dz 3,19* gr.: epistrefo - spowodować powrót, zwrócić się ku sobie, wrócić

13. I powiedział do nich: Nie rozumiecie* tego podobieństwa? Jak więc zrozumiecie wszystkie inne podobieństwa?Łk 8,7; Mt 13,7* gr.: eido - dostrzegać, badać, znać, wiedzieć - por. Mt 24,36 przypis **

14. Siewca rozsiewa słowo.1P 1,23

15. A tymi przy drodze, gdzie siane jest słowo, są ci, którzy usłyszeli; i zaraz przychodzi szatan, i zabiera* słowo, które jest zasiane w ich serca.2Tm 2,26; Mt 22,5; Dz 5,3* gr.: airo - unosić, zabrać siłą, przywłaszczyć, podnieść

16. I podobnie są ci posiani na skalistych miejscach, gdy usłyszą słowo, zaraz je z radością przyjmują;Ez 11,19; Ez 36,26; Ez 33,31-32

17. A jednak nie mają w sobie korzenia i trwają tylko chwilę*; potem, gdy przychodzi ucisk albo prześladowanie z powodu słowa, szybko się gorszą.1J 2,19* lub: są niestali

18. A posiani w ciernie to ci, którzy słyszą słowo*;* gr.: logos - słowo, przesłanie, mowa, idea, sprawa

19. Ale troski tego wieku i zwodniczy urok bogactw, i usilne pragnienia* pozostałych** rzeczy wkraczają i zaduszają słowo; i staje się bezowocne.Prz 23,5; Łk 21,34; Flp 4,6; 1Tm 6,9* lub: pożądliwości; ** gr.: hai peri - co do, (coś leżącego) tuż obok, około, w pobliżu gr.: loipoi - pozostałe (rzeczy), reszta

20. A na dobrą ziemię posiani są ci, którzy słuchają słowa* i przyjmują je, i przynoszą plon** trzydziestokrotny, sześćdziesięciokrotny i stokrotny.* dosłownie: słowo; ** gr.: karpoforeo - owocować

21. I mówił im: Czy wnosi się lampę, aby ją postawić pod korcem* albo pod łóżkiem? A nie po to, by ją postawiono na świeczniku?Mt 5,15; Łk 8,16; Ef 5,8* gr.: modios - naczynie na zboże - miara ciał sypkich o pojemności 9 l

22. Bo nie ma nic ukrytego, co nie stałoby się widoczne*, i nic nie stało się tak skryte, aby nie wyszło na jaw.Kaz 12,14; Łk 8,17; 1Kor 4,5* gr.: faneroo - ukazać, ujawnić, być widocznym, znanym

23. Jeśli ktoś ma uszy, by słuchać, niech słucha!Mt 10,26; Dz 4,20

24. I powiedział do nich: Zwracajcie uwagę* na to, czego słuchacie; jaką miarą mierzycie, taką wam będzie odmierzone, i zostanie wam dodane; wam, którzy słuchacie.Prz 19,27; Mt 7,2; Dz 17,11* gr.: blepo - uważnie patrzeć, uważać na coś, kierować umysł ku czemuś, rozumieć

25. Bo ktokolwiek ma, będzie* mu dane; a temu, kto nie ma, i to, co ma, zostanie mu** zabrane.Mt 13,12; Łk 8,18* lub: zostanie; ** od niego

26. I mówił: Takie jest Królestwo Boże: jest jak ziarno, które człowiek rzuciłby w ziemię,

27. I czy by spał, czy wstawał we dnie i w nocy, nasienie będzie kiełkowało i rosło, a on sam nie wie jak.J 3,7; Kaz 8,17; Kaz 11,5

28. Bo ziemia sama z siebie plon wydaje, najpierw źdźbło, potem kłos, potem pełne ziarno* w kłosie.Iz 61,11; Obj 14,14* dosłownie: zboże, pszenica

29. A gdy wyda plon, zaraz zapuszcza* się sierp, gdyż nadeszło żniwo.* dosłownie: wysyła

30. I mówił: Do czego przyrównamy Królestwo Boga lub jakim podobieństwem je przybliżymy*?* gr.: paraballo - umieścić coś obok, przybliżyć

31. Jest jak ziarno gorczycy, które, gdy jest zasiewane w ziemię, jest mniejsze od wszystkich nasion na ziemi;Mt 13,31; Dz 2,41

32. I gdy zostaje zasiane, wzrasta i staje się większe nad wszystkie jarzyny, i wypuszcza wielkie gałęzie, tak że w jego cieniu ptaki z nieba mogą się zagnieździć*.Dn 4,7-9* gr.: kataskeneo - rozbić namiot, osiąść, mieszkać, spoczywać

33. I w wielu takich podobieństwach mówił* do nich słowo, stosownie do tego, jak mogli słuchać.* imperfectum zwyczaju - miał zwyczaj mówić

34. A bez podobieństwa nie mówił do nich; natomiast na osobności wszystko wyjaśniał* swoim uczniom.Mt 14,13; Mk 9,28; Ga 2,2* gr.: epilyo - wykładać, wytłumaczyć, rozwiązać, wyjaśniać

35. I tego dnia, gdy już nastał wieczór, powiedział do nich: Przeprawmy się na drugą stronę.Łk 8,22

36. I opuścili tłum, i wzięli Go ze sobą, tak jak był, w łodzi; ale i inne łódki były przy Nim.

37. I nastała wielka burza, a wiatr wlewał* fale do łodzi, tak że ona już się napełniła.Mt 8,23; Dz 27,14* gr.: epiballo - wrzucić, wpaść na, chwytać

38. A On był na rufie łodzi i spał na zagłówku; i obudzili Go, i mówili do Niego: Nauczycielu! Nie obchodzi* Cię to, że giniemy?Ps 10,1; Ps 44,23; Iz 49,15; 1P 5,7* gr.: melo - martwić się, troszczyć się, zależeć komuś, obchodzić

39. A On podniósł się, skarcił* wiatr i powiedział morzu: Umilknij** i uspokój się! I ustał wiatr, i nastała wielka cisza.Ps 89,10; Łk 4,39* gr.: epitimao - napominać, surowo skarcić, zgromić; ** gr.: fimoo - zamknąć pysk kagańcem, zatkać usta, zamilknąć

40. I powiedział im: Dlaczego jesteście tak bojaźliwi? Jeszcze* nie macie wiary?Mt 8,26; Mt 14,31; Mt 16,8; Łk 8,25* gr.: houto pos - jak to, czemu, jeszcze

41. I ogarnął ich wielki lęk, i mówili do siebie nawzajem: Kim więc jest Ten, że wiatr i morze są Mu posłuszne?Mk 5,33; Mt 8,27

↑↑

Rozdział 5

1. I przeprawili się na drugą stronę morza do krainy Gadareńczyków*.Mk 4,35* tj. miasto Gadara - stolica Perei na wsch. brzegu Jordanu

2. I gdy wyszedł z łodzi, zaraz wybiegł Mu naprzeciw z grobowców człowiek, mający ducha nieczystego,Obj 16,13

3. Który mieszkał w grobowcach; i nikt nie mógł związać go nawet łańcuchami,

4. Gdyż będąc wielokrotnie zakuty w dyby i związany łańcuchami, zrywał te łańcuchy i kruszył dyby; i nikt nie miał siły go ujarzmić*.* gr.: damadzo - tamować, poskramiać, kiełznać, powstrzymywać

5. I całymi dniami i nocami był w górach i w grobowcach, krzycząc i raniąc siebie kamieniami.Hi 2,7-8; Prz 21,16; 1Krl 18,28

6. A gdy ujrzał z daleka Jezusa, przybiegł i oddał Mu pokłon,Mt 4,10; Łk 4,41; Dz 16,17

7. I krzyknął potężnym głosem, mówiąc: Dlaczego mnie tak traktujesz*, Jezusie, Synu Boga Najwyższego? Zaprzysięgam Cię na Boga, abyś mnie nie dręczył**!Mk 3,11; J 20,31* hebraizm: Co mnie i Tobie - por. Mt 8,29 przypis *; ** gr.: basanidzo - trzeć o kamień probierczy kamieniem łupkowym celem sprawdzenia czystości złota na podstawie zabarwienia smugi w wyniku tarcia - stąd: badać, próbować, przesłuchiwać przez tortury, torturować, męczyć, zmagać się na morzu z wiatrem

8. Albowiem mówił mu: Wyjdź, duchu nieczysty, z tego człowieka!Mk 1,25; Dz 16,18

9. I zapytał go: Jakie jest twoje imię? A on w odpowiedzi, rzekł: Na imię mi Legion, gdyż jest nas wielu.Łk 11,21

10. I bardzo Go prosił, aby ich nie odsyłał* z tej krainy.Łk 11,24; Mk 3,22* lub: wygnał - por. Mt 10,40 przypis *

11. A była tam u podnóża góry wielka trzoda wypasanych* świń,* dosłownie: która jest wypasana

12. I prosiły Go wszystkie te demony, mówiąc: Poślij* nas w te świnie, abyśmy w nie weszli.* gr.: pempo - polecić zaniesienie czegoś, wysłać

13. I Jezus zaraz im pozwolił. I wyszły duchy nieczyste, i weszły w świnie; i ruszyła trzoda w dół urwiska w morze, a było ich około dwóch tysięcy; i potonęły w morzu.1P 3,22

14. A ci, którzy paśli świnie, uciekli i oznajmili to w mieście i we wsiach*; i ludzie wyszli, aby ujrzeć to, co się stało.Kpł 11,7; Pwt 14,8; Iz 65,4* lub: zagrodach

15. I przyszli do Jezusa, i ujrzeli opętanego, tego, który miał legion* demonów, że siedzi i jest ubrany, i przy zdrowych zmysłach; i zlękli się.Iz 49,24; Kol 1,13; Łk 8,35* łac.: legion - rzymska formacja wojskowa składająca się w czasach Augusta z 6826 ludzi (6100 piechurów i 726 konnych)

16. A ci, którzy to widzieli, opowiedzieli* im, co się stało z opętanym przez demony, i o świniach.* gr.: diegeomai - w pełni relacjonować, opisać

17. I zaczęli Go prosić, aby odszedł z ich granic.Hi 21,14; Dz 16,39; Łk 5,8

18. A gdy wstąpił do łodzi, prosił Go ten, który był opętany* przez demony, aby mógł z Nim być.Ps 116,12* gr.: daimonidzomai - być pod władzą lub wpływem demona

19. Lecz Jezus nie pozwolił mu, ale powiedział do niego: Idź do swojego domu, do swoich, i oznajmij im, jak wiele PAN* dla ciebie uczynił i jak zmiłował się nad tobą.Ps 66,16; Dz 22,15; Dz 26,16* lub: Pan - tj. Jezus

20. I odszedł, i zaczął rozgłaszać w Dziesięciogrodziu*, jak wiele uczynił mu Jezus; i dziwili się wszyscy.Mt 4,25; Łk 8,38; Dz 10,24* gr.: Dekapol - region skupiający 10 miast przy granicy Syrii, zamieszkały w większości przez ludność zhellenizowaną

21. A gdy Jezus przeprawił się ponownie w łodzi na drugą stronę, zebrał się wokół Niego wielki tłum; a On był nad morzem.

22. I oto przyszedł jeden z przełożonych synagogi o imieniu Jair, i gdy Go ujrzał, przypadł do Jego stóp,Mt 9,18

23. I prosił Go bardzo*, mówiąc: Córeczka moja umiera; pójdź, włóż na nią ręce, aby została ocalona** i ożyła.Łk 4,38; Jk 5,14* gr.: polys - wiele, bardzo; ** gr.: sodzo - uzdrowić, zbawić, ocalić

24. I poszedł z nim; i podążał za Nim wielki tłum, i napierali na Niego.

25. A pewna kobieta, która od dwunastu lat miała upływ* krwi,Kpł 15,25; Mt 9,20; Łk 8,43* gr.: hrysis - upływ, wydzielina, stan nieczystości rytualnej

26. I wiele wycierpiała* od licznych lekarzy, i wydała wszystko co miała, i nic jej nie pomogło, lecz stan jej raczej się pogorszył**.Hi 13,4; Jr 8,22; Ps 108,12* gr.: pascho - cierpieć dotkliwie, znosić niedolę, odczuwać; ** dosłownie: gorsze przyszedłszy

27. Ta słysząc o Jezusie, podeszła z tyłu w tłumie i dotknęła Jego szaty*,Mk 6,56; Mt 14,36* gr.: himation - płaszcz, tunika, górna część szat

28. Mówiła bowiem: Jeśli tylko dotknę się Jego szaty, zostanę uzdrowiona*.Mt 9,20; Mk 3,10; Mk 6,55* gr.: sodzo - uratować, ocalić, zbawić

29. I zaraz zaschło źródło upływu jej krwi, i poczuła w ciele, że jest uzdrowiona ze swojej choroby*.* gr.: mastiks - udręka, dolegliwość, plaga

30. A Jezus zaraz odczuł* w sobie, że wyszła z Niego moc, obrócił się do tłumu i powiedział: Kto dotknął moich szat?* gr.: epiginosko - dokładnie poznać, wiedzieć, upewnić się

31. I powiedzieli do Niego Jego uczniowie: Widzisz ten tłum cisnący się na Ciebie i mówisz: Kto mnie dotknął?

32. I spojrzał wokoło*, aby ujrzeć tę, która to uczyniła.* gr.: periblepo - rozglądać się, patrzeć wokół

33. Ale kobieta z bojaźnią i z drżeniem, wiedząc, co się z nią stało, przyszła i upadła przed Nim, i powiedziała Mu całą prawdę.

34. A On jej powiedział: Córko! Wiara twoja uzdrowiła* cię, idź w pokoju i bądź uzdrowiona ze swojej choroby**.Ps 103,2; Mt 9,2; Dz 14,9* gr.: sodzo - uratować, ocalić, zbawić; ** gr.: mastiks - udręka, dolegliwość, plaga

35. Gdy On jeszcze to mówił, przyszli słudzy przełożonego synagogi, mówiąc: Córka twoja umarła, czemu jeszcze trudzisz nauczyciela?

36. Ale Jezus, skoro usłyszał to, co oni mówili, powiedział do przełożonego* synagogi: Nie bój się, tylko wierz!Joz 1,9; Jr 1,8; Mt 14,27* gr.: archisynagogos - przewodniczący synagogi

37. I nie pozwolił* nikomu iść ze sobą, tylko Piotrowi, Jakubowi i Janowi, bratu Jakuba.Łk 8,51; Mk 9,2* gr.: afiemi - dopuścić - por. Mt 18,21 przypis *

38. I przyszedł do domu przełożonego synagogi, i ujrzał tam zamęt, i wielu płaczących i głośno zawodzących*.J 11,19* dosłownie: a-la-la

39. A gdy wszedł, powiedział im: Czemu czynicie zgiełk* i płaczecie? Dziecko nie umarło, ale śpi.* gr.: thorybeo - hałasować, podnieść wrzawę

40. I wyśmiewali się z Niego. A On usunął* wszystkich, wziął z sobą ojca i matkę dziecka i tych, którzy z Nim byli, i wszedł tam, gdzie było leżące dziecko.* gr.: ekballo - wyrzucić, wypędzić, wypchnąć, odrzucić z pogardą, wyrwać z czegoś

41. I ujął rękę dziewczynki, mówiąc do niej: Talita kumi! Co się tłumaczy: Dziewczynko, mówię ci, wstań!Rz 4,17; J 5,25; J 11,43

42. I zaraz dziewczynka powstała i chodziła, miała bowiem dwanaście lat. I zdumieli się* w wielkim zachwycie**.* lub: wprawić w podziw; ** gr.: ekstasis - zmiana stanu umysłu, ekstaza, uniesienie

43. I przykazał im z naciskiem*, aby się o tym nikt nie dowiedział; powiedział też**, aby dano jej jeść.* dosłownie: bardzo, wielokrotnie; ** gr.: kai - i, też, a

↑↑

Rozdział 6

1. I wyszedł stamtąd. I przyszedł w swoje ojczyste* strony; a szli za Nim Jego uczniowie.* dosłownie: do swojej ojczyzny tj. Galilei

2. A gdy nadszedł szabat, zaczął nauczać w synagodze; a wielu słuchając tego, zdumiewało się, mówiąc: Skąd On to ma? I co to za mądrość, która została Mu dana, że się takie dzieła mocy* dzieją przez Jego ręce?J 6,42; Mk 1,39; Dz 4,13* lub: cuda - por. w. 5 przypis *

3. Czy to nie jest ów cieśla*, syn Marii, brat Jakuba i Józefa, i Judy, i Szymona? I czy siostry Jego, nie są tu, przy nas? I gorszyli** się z Jego powodu.Mt 13,55; Łk 4,22; J 6,42* gr.: tekton - obrabiający drewno lub metal, rzeźbiarz; ** gr.: skandalidzo - doprowadzić do zwątpienia, gorszyć - Mt 11,6 przypis **

4. A Jezus powiedział do nich: Nigdzie prorok nie jest pozbawiony czci*, tylko w swojej ojczyźnie i wśród swoich krewnych, i w swoim domu.Łk 4,24; J 4,44* lub: lekceważony, bez czci

5. I nie mógł tam uczynić żadnego dzieła mocy*; tylko na kilku chorych nałożył ręce i uzdrowił ich.* gr.: dynamis - siła, moc czynienia cudów

6. I dziwił się z powodu ich niewiary; i obchodził okoliczne* miasteczka** nauczając.Iz 59,16; Mk 16,14; Rz 3,3* lub: wokół; ** wioski

7. I przywołał do siebie dwunastu, zaczął ich rozsyłać: dwójkę po dwójce i dał im władzę* nad duchami nieczystymi.Mt 10,5; Łk 6,13; Dz 13,2* gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc

8. I nakazał im, aby nic nie brali na drogę, tylko laskę; ani torby, ani chleba, ani pieniędzy* w trzosie;Mt 10,9; Łk 10,4; Łk 22,35* gr.: chalkos - miedź, pieniądze miedziane, brąz, mosiądz

9. Lecz by podwiązali sandały i nie wdziewali dwóch tunik*.Rz 10,15* gr.: chiton - szata wkładana wprost na ciało

10. I mówił do nich: Do jakiegokolwiek domu wejdziecie, tam mieszkajcie, aż stamtąd wyjdziecie.Mt 10,11; Łk 9,4; Dz 16,5; Dz 17,5

11. A ktokolwiek nie przyjąłby was, ani was nie wysłuchał, wyjdźcie stamtąd, strząśnijcie pył spod waszych stóp na świadectwo przeciwko nim. Zaprawdę* mówię wam: Lżej będzie w dzień sądu Sodomie i Gomorze, niż temu miastu.Łk 10,10; Dz 18,6; Hbr 10,26* gr.: amen - z hebr.: godne wiary lub jako akt potwierdzenia

12. A oni wyszli, głosząc, by ludzie się upamiętali*.Ez 18,30; Mt 4,17; Dz 2,38; Dz 26,20; 2Kor 7,9* gr.: metanoeo - zmienić myślenie, zawrócić - por. 2P 3,9 przypis **

13. I wyrzucali* wiele demonów, i wielu chorych namaszczali oliwą, i ich uzdrawiali.Wj 29,7; Wj 29,21; Jk 5,14; Hbr 1,9* gr.: ekballo - wyrzucić, wypędzić, wypchnąć, odrzucić z pogardą, wyrwać z czegoś

14. I usłyszał o Nim król Herod, albowiem Jego imię stało się znane* wszystkim, i powiedział: Jan Chrzciciel został wzbudzony z martwych i dlatego dzieła mocy** działają*** w Nim.* lub: jawne; ** cuda; *** skutecznie działająca moc

15. Inni mówili, że to jest Eliasz; jeszcze inni natomiast mówili, że to jest prorok lub jak jeden z proroków.Ml 3,23; Mk 8,28; J 6,14

16. Herod słysząc to, powiedział: To jest Jan, któremu ja ściąłem głowę. To on został wzbudzony z martwych.

17. Albowiem sam Herod posłał i pojmał Jana, i związał go w więzieniu z powodu Herodiady, żony Filipa, swojego brata, gdyż ją poślubił.Łk 3,19; Mt 4,20

18. Bo Jan mówił Herodowi: Nie wolno ci mieć żony swojego brata.Kpł 18,16; Kpł 20,21

19. A Herodiada odczuwała do niego niechęć i chciała go zabić, ale nie mogła;

20. Herod bowiem obawiał się Jana, wiedząc, że był to mąż sprawiedliwy i święty; i ochraniał go, a gdy go wysłuchał, wiele z tego czynił, a chętnie* go też słuchał.* lub: z przyjemnością

21. I przyszedł odpowiedni dzień, kiedy Herod w swoje urodziny wyprawiał wieczerzę dla swoich dostojników i dla trybunów* wojskowych, i dla przedniejszych** osób z Galilei,Rdz 40,20; Prz 31,4-5; 1P 4,3* gr.: chiliarchos - dowódca tysiąca - tysięcznik; ** lub: pierwszych, pierwszych rangą

22. A gdy weszła córka Herodiady i tańczyła, podobała się Herodowi i współspoczywającym przy stole; wtedy powiedział król dziewczynce: Proś* mnie, o co chcesz, a dam ci.* gr.: aiteo - prosić, błagać, wzywać, pożądać, wymagać

23. I przysiągł jej: O cokolwiek byś mnie prosiła, dam ci, aż do połowy mojego królestwa.

24. A ona wyszła i powiedziała swojej matce: O co mam poprosić? Ta natomiast powiedziała: O głowę Jana Chrzciciela.

25. A ona zaraz pośpiesznie wyszła do króla, i poprosiła, mówiąc: Chcę, abyś mi natychmiast dał na tacy głowę Jana Chrzciciela.

26. I król zasmucił się; ale ze względu na przysięgę i ze względu na współspoczywających* przy stole, nie chciał jej odmówić.* gr.: synanakeimai - współspoczywać przy stole z kimś

27. I król zaraz posłał żołnierza straży przybocznej*, i rozkazał przynieść jego głowę.* łac. spekoulator - zwiadowca, wykonawca wyroków, kat

28. A gdy on poszedł, ściął go w więzieniu i przyniósł jego głowę na tacy*, i dał ją dziewczynce, a dziewczynka dała ją swojej matce.Mt 14,12; Dz 8,2* gr.: pinaks - naczynie, talerz, półmisek

29. Gdy o tym usłyszeli jego uczniowie, przyszli i wzięli jego zwłoki, i położyli je w grobowcu*.* por. zwyczaj grzebania w J 19,39-42

30. A apostołowie*, gdy przyszli do Jezusa, opowiedzieli Mu wszystko, co uczynili i czego nauczali.Łk 9,10; Łk 10,17; Mt 27,57* gr.: apostolos - poseł, posłaniec, wysłannik z rozkazami

31. I powiedział im: Idźcie tylko wy sami na osobność, na ustronne miejsce i trochę odpocznijcie; bo wielu było tych, którzy przychodzili i odchodzili, tak że nie mieli nawet sposobności by zjeść.Mt 14,13; Mk 1,45; Mk 3,20

32. I oddalili się łodzią na ustronne* miejsce na osobność.* gr.: eremos - puste, pustynne, opustoszałe

33. A tłumy ujrzały ich, że odpłynęli*, i wielu poznało Go, i zbiegli się tam pieszo ze wszystkich miast, i wyprzedzili ich, zgromadzając się przy Nim.Mt 15,29; J 6,2* dosłownie: odchodzących

34. A gdy Jezus wyszedł, ujrzał wielki tłum i zlitował* się nad nimi, albowiem byli jak owce nie mające pasterza; i zaczął ich nauczać wielu rzeczy.Lb 27,17; Mt 14,14; Mt 15,32* gr.: splanchnidzomai - być głęboko poruszony, zdjęty litością

35. I gdy już nastała późna godzina, zbliżyli się do Niego Jego uczniowie i powiedzieli: To miejsce jest odludne i godzina już późna.

36. Rozpuść* ich, aby poszli do okolicznych wsi i miasteczek i kupili sobie chleba, bo nie mają nic, co mogliby zjeść.Łk 9,12* gr.: apolyo - uwolnić, opuścić, rozwiązać (małżeństwo)

37. A On w odpowiedzi, rzekł do nich: Wy dajcie im jeść. I powiedzieli do Niego: Czy mamy pójść i kupić chlebów za dwieście denarów*, i dać im jeść?Lb 11,13; Mt 15,33; J 6,7* denar - „zawierający 10 asów” - 2,436 g srebra - por. J 6,7 przypis *

38. A On powiedział im: Ile macie chlebów? Idźcie i zobaczcie. A oni dowiedzieli* się i powiedzieli: Pięć i dwie ryby.2Krl 4,2; Mk 8,5; Mt 15,34* gr.: ginosko - poznać, wiedzieć, zrozumieć

39. I kazał im posadzić wszystkich, grupa za grupą, na zielonej trawie.1Kor 14,33; 1Kor 14,40

40. I usiedli, gromada za gromadą, po stu i po pięćdziesięciu.Mt 15,35; Mk 8,6

41. A wziął te pięć chlebów i dwie ryby, spojrzał w niebo, błogosławił*; i łamał chleby, i dawał swoim uczniom, aby kładli przed nich; i owe dwie ryby rozdzielił między wszystkich.* gr.: eulogeo - sławić, chwalić (Boga), być pobłogosławionym

42. I zjedli wszyscy, i zostali nasyceni.

43. I zebrali pełnych dwanaście koszy kawałków chleba, a także z ryb.Ef 3,20

44. A tych, którzy jedli chleby, było około* pięciu tysięcy mężów.* brak w mss Byz

45. I zaraz przymusił* swoich uczniów, aby weszli do łodzi i wyprzedzili Go kierując się na drugą stronę do Betsaidy, aż On rozpuści tłum.* gr.: anakadzo - wymuszać, skłaniać - por. Mt 14,22 przypis *

46. A gdy się pożegnał* z nimi, odszedł na górę, aby się modlić.Mk 1,35; Mt 14,23; 1P 2,21* gr.: apotassomai - rozstać się, pożegnać, porzucić

47. A gdy nastał wieczór, łódź była na środku* morza, a On sam na lądzie,* Jezioro Galilejskie - szerokość 11,6 km, długości 20 km, środek ok. 5,8 km

48. I widział, że zmęczyli się, wiosłując, bo mieli przeciwny wiatr; i około czwartej straży nocnej przyszedł do nich, idąc po morzu, a chciał przejść obok nich.J 1,13; J 6,20

49. Ale oni, gdy Go ujrzeli idącego po morzu, mniemali, że to zjawa, i krzyknęli,Łk 24,37

50. Gdyż wszyscy Go widzieli i zaniepokoili* się. Lecz On zaraz przemówił do nich i powiedział im: Odwagi**, ja jestem, nie bójcie się!* lub: byli poruszeni, zlękli się; ** miejcie ufność, śmiałość

51. I wszedł do nich do łodzi, i ustał wiatr; a oni byli wewnątrz* siebie niezwykle zdumieni i zdziwieni**.Łk 8,24; Mk 7,37* dosłownie: w sobie; ** gr.: thaumadzo - dziwić się, zdumiewać, podziwiać

52. Bo nie pojęli* cudu z chlebami, gdyż serce ich było skamieniałe**.Łk 24,25; Mk 8,17* lub: zrozumieli; ** gr.: poros - twardszy od marmuru

53. A gdy przeprawili się, przypłynęli do ziemi Genezaret i przycumowali do brzegu.

54. A gdy wyszli z łodzi, zaraz Go rozpoznano,

55. I obiegli całą okoliczną krainę, zaczęli znosić na posłaniach tych, którzy się mieli źle, tam gdzie usłyszeli, że jest.

56. I gdziekolwiek wchodził do wiosek lub do miast, czy na polach, czy na rynkach, kładli chorych i prosili Go, aby mogli dotknąć choćby frędzla* Jego szaty; a ci**, którzy Go dotknęli, byli uzdrawiani***.Dz 5,15; Łk 6,19* hebr. cicit - frędzle z wełny na skraju szaty przypominające o Prawie; ** gr.: kai osoi an - a ilukolwiek; *** gr.: sodzo - zbawić, ocalić, uzdrowić

↑↑

Rozdział 7

1. I zgromadzili się wokół Niego faryzeusze* i niektórzy z uczonych w Piśmie, którzy przyszli z Jerozolimy;Mk 8,1; Łk 5,17; Łk 11,53* aramejski: etymologicznie - oddzielony, członek stronnictwa religijnego - Mt 9,14 przypis *

2. A widząc, że niektórzy z Jego uczniów jedzą chleb skalanymi*, to jest nieobmytymi rękami, ganili** to.Kpł 11,8; Mt 15,1; Mt 23,23* tj. nieczystymi w rozumieniu faryzeuszów; ** oskarżali, winili

3. Albowiem faryzeusze i wszyscy Żydzi nie jedzą, gdy nie obmyją pięścią* rąk, gdyż zachowują tradycję starszych.Dn 6,4; Mt 15,2; Ga 1,4; 1P 1,18* tj. pocieranie jednej ręki aż do łokcia zaciśniętą pięścią drugiej ręki

4. I gdy wrócą z rynku, nie jedzą, jeśli się nie zanurzą*; i jest jeszcze wiele innych przepisów jakie przyjęli, i których się trzymają, takich jak: obmywanie kubków i dzbanków, i naczyń z miedzi, i posłań.J 3,25; Kol 2,8* gr.: baptidzo - tj. dokonują rytualnego zanurzenia

5. Potem pytali Go faryzeusze i uczeni w Piśmie: Dlaczego Twoi uczniowie nie postępują według tradycji* starszych, ale jedzą chleb nieobmytymi rękami?Dz 21,24; Kol 2,21-23* gr.: paradosis - ustny przekaz, treść nauczania, zasady

6. On natomiast w odpowiedzi, rzekł im: Dobrze prorokował Izajasz o was obłudnikach, tak jak jest napisane: Lud ten szanuje* mnie wargami, ale serce ich daleko jest ode mnie;Iz 29,13* gr.: tima - poważać, czcić, mieć wartość

7. Lecz próżno mnie czczą*, nauczając nauk, które są przykazaniami ludzi.Ml 3,14; Jk 1,26* gr.: sebomai - oddawać cześć boską, wielbić

8. Porzuciliście bowiem przykazanie Boże, a trzymacie się tradycji ludzi, obmywacie* dzbanki i kubki, i czynicie wiele innych tym podobnych rzeczy.* lub: zanurzacie - gr.: baptismos

9. I mówił im: Pięknie* unieważniacie przykazanie Boże, abyście mogli zachować swoją tradycję.Ps 119,126; Iz 24,5; Jr 44,16* gr.: kalos - piękny, szlachetny, cenny, całkowity - tu: ironicznie

10. Bo Mojżesz powiedział: Czcij ojca twojego i matkę twoją, a: Kto złorzeczy ojcu albo matce, niech poniesie* śmierć.Pwt 5,16; Kpł 20,9; Prz 20,20* hebraizm - niech śmiercią umrze

11. Wy natomiast mówicie: Jeśliby człowiek powiedział ojcu albo matce: Korban* – to znaczy: To, co miałbyś jako pomoc ode mnie jest darem ofiarnym.Mt 15,5; Mt 23,18; 1Tm 5,4* hebr.: korban - dar ofiarny lub święty skarbiec - Wj 21,17

12. I już nie pozwalacie mu nic uczynić dla swojego ojca albo swojej matki,

13. Unieważniając* Słowo Boże swoją tradycją**, którą przekazaliście. I wiele tym podobnych rzeczy czynicie.Iz 8,20; Oz 8,12* lub: anulując, pozbawiając władzy; ** przekaz ustny, nauczanie

14. I przywołał do siebie cały lud, mówiąc im: Słuchajcie mnie wszyscy i zrozumiejcie!

15. Nic, co z zewnątrz wchodzi do człowieka, nie może go zanieczyścić*; ale to, co wychodzi z niego, jest tym, co zanieczyszcza człowieka.Rz 14,14; Rz 14,17; Dz 10,14; Hbr 9,10* gr.: koinoo - zanieczyszczać, czynić pospolitym, skalać

16. Jeśli ktoś ma uszy, by słyszeć, niech słucha!Mk 4,9; Mk 4,23; Mt 11,15; Obj 2,7

17. A gdy opuścił tłum i wszedł do domu, pytali Go Jego uczniowie o to podobieństwo.

18. I powiedział im: To i wy jesteście tak niepojętni? Czy nie rozumiecie, że wszystko, co z zewnątrz wchodzi do* człowieka, nie może go zanieczyścić?* lub: w

19. Gdyż nie wchodzi do jego serca, ale do żołądka, i wychodzi do ustępu, oczyszczając wszystkie pokarmy.

20. I mówił dalej: To, co wychodzi z człowieka, to zanieczyszcza człowieka.

21. Albowiem z wnętrza, z serca ludzi wychodzą złe myśli*, cudzołóstwa, nierząd, morderstwa,Mt 12,34-37; Prz 4,23; Jr 17,9* gr.: dialogismos - rozważanie w myślach, opinie, roztrząsanie

22. Kradzieże, chciwość, złość, zdrada*, bezwstyd**, zawiść***, bluźnierstwo, pycha, głupota.Mt 6,19; 1P 5,5; Ps 10,4* lub: podstęp, fałsz, oszustwo; ** lub: lubieżność; *** dosłownie: złe oko - hebr. idiom - chciwość

23. Wszystkie te złe rzeczy wychodzą z wnętrza i zanieczyszczają człowieka.

24. I gdy powstał, odszedł stamtąd w granice Tyru i Sydonu; i wszedł do domu, nie chciał, aby ktoś się o tym wiedział; lecz nie mógł* pozostać w ukryciu.Mt 9,28; Mt 15,21; Iz 23,1* gr.: dynamai - być w stanie, móc, być zdolnym do czegoś

25. Usłyszała bowiem o Nim kobieta, której córeczka miała ducha nieczystego*, przyszła i przypadła do Jego stóp.Mt 15,22; Mk 5,22* gr.: akataros - nieczysty, nieczysty w sensie rytualnym

26. A ta kobieta była Greczynką, rodem z Syrofenicji*, i prosiła Go, aby wyrzucił demona z jej córki.J 12,20; Ga 3,28* tj. mieszkanka Fenicji uznawanej za część Syrii

27. Ale Jezus powiedział do niej: Pozwól niech najpierw zostaną nasycone dzieci*, bo niedobrze jest brać chleb dzieci* i rzucać szczeniętom.Mt 15,23-28; J 4,22; Ef 2,12* gr.: teknon - dziecko w czułym zwrocie

28. A ona odpowiedziała, mówiąc do Niego: Tak*, Panie! Jednak i szczenięta pod stołem jedzą okruchy z chleba dzieci**,Dz 11,17* gr.: nai - zaiste, tak, naprawdę, z pewnością; ** gr.: paidion - małe dziecko, chłopczyk

29. I powiedział do niej: Ze względu na to słowo, idź, demon wyszedł z twojej córki.

30. I gdy odeszła do swojego domu, znalazła córkę leżącą na posłaniu, i wyszedł z niej demon.Mt 15,28; J 4,50; Dz 10,8; 1J 3,8

31. I gdy ponownie odszedł z granic Tyru i Sydonu, przyszedł nad Morze Galilejskie, przechodząc środkiem granic Dziesięciogrodu*.* gr.: Dekapol - region 10 miast przy granicy Syrii - por. Mk 5,20 przypis *

32. I przyprowadzili do Niego głuchego, który miał trudności z mówieniem, i prosili Go, aby położył na niego rękę.Iz 29,18

33. I wziął go z tłumu na osobne miejsce, włożył palce swoje w jego uszy, splunął i dotknął jego języka;Mk 8,23; 2Krl 4,4

34. I spojrzał w niebo, westchnął* i powiedział do niego: Effata! To znaczy: Otwórz się!Łk 19,41; J 11,33* gr.: stenadzo - wzdychać ciężko, jęczeć

35. I zaraz otworzyły się jego uszy, i rozwiązały się więzy jego języka, i mówił poprawnie.

36. I przykazał im, aby nikomu o tym nie mówili. Ale im bardziej im przykazywał, tym bardziej to rozgłaszali,Mk 5,43; Ps 33,9

37. I byli ogromnie* zdumieni** i mówili: Dobrze wszystko uczynił, bo sprawia, że głusi słyszą, a niemi mówią.Mk 1,27; Dz 2,7; Dz 3,10* gr.: hyperperissos - aż nazbyt, niezmiernie, ponad miarę; ** gr.: ekplesso - być oszołomionym, zdziwionym - por. Dz 13,12 przypis *

↑↑

Rozdział 8

1. A w tych dniach, gdy tłum był wielki i nie mieli co jeść, przywołał Jezus swoich uczniów i powiedział im:Mt 15,32

2. Lituję* się nad tym tłumem; bo już trzy dni pozostają** przy mnie, a nie mają co jeść.Mt 9,36; Mk 1,41; Łk 7,13; Hbr 2,17* tu: tryb orzekający czas teraźniejszy gr.: splanchnidzomai - być głęboko wewnętrznie poruszonym, odczuwać litość, współczuć; ** lub: trwać, trzymać się mocno

3. I jeśli ich rozpuszczę głodnych do domu, zasłabną w drodze; niektórzy bowiem z nich przyszli z daleka.Ps 107,4; Iz 40,31

4. I odpowiedzieli Mu Jego uczniowie: W jaki sposób* ktoś tutaj, na pustkowiu** będzie mógł ich nasycić*** chlebem?Lb 11,21; J 6,7* lub: skąd; ** lub: na pustyni; *** gr.: chortadzo - karmić, zaspokajać

5. I spytał ich: Ile* macie chlebów? A oni powiedzieli: Siedem.* gr.: posos - ile, jak wiele, jak licznie

6. I kazał ludowi spocząć na ziemi; i wziął siedem chlebów, i podziękował*, łamał i dawał swoim uczniom, aby kładli przed nimi; i położyli je przed tłumem.Mt 14,18; Łk 9,14* gr.: eucharisteo - być wdzięcznym, czynić dziękczynienie

7. Mieli też kilka rybek. Błogosławił* i kazał je podawać.J 21,8* gr.: eulogeo - sławić, chwalić (Boga), być pobłogosławionym

8. I zjedli, i zostali nasyceni, i zebrali siedem koszów kawałków, które pozostały.

9. A było tych, którzy jedli, około czterech tysięcy; i rozpuścił ich.

10. I zaraz wstąpił do łodzi ze swoimi uczniami, i przybył w strony* Dalmanuty**.* dosłownie: części kraju pod osobną władzą; ** Magadanu - Mt 15,39

11. I wyszli faryzeusze, i zaczęli z Nim rozprawiać*, poddając Go próbie** i żądając od Niego znaku z nieba.Wj 17,2; Łk 10,25; 1Kor 10,9* lub: dyskutować; ** gr.: peiradzo - kusić, doświadczać

12. A On westchnął w swoim duchu i powiedział: Dlaczego to pokolenie szuka znaku? Zaprawdę* mówię wam: Nie** zostanie dany znak temu pokoleniu.Łk 11,29; Mt 12,39; Mt 16,4* gr.: amen - z hebr.: godne wiary; ** gr.: ei - w zdaniach wykrzyknik - jeśliby, oby, gdyby - „gdybyż temu pokoleniu mógłby być ...” lub w sensie: „Co (zrobicie), jeśli (nie) zostanie dany znak ...”

13. I opuścił ich, wstąpił ponownie do łodzi i przeprawił się na drugą stronę.

14. A uczniowie* zapomnieli wziąć ze sobą chleba i mieli ze sobą w łodzi tylko jeden chleb.Mt 4,4; Mt 16,5; Mk 2,26; J 6,11* brak w mss Byz

15. I nakazał im, mówiąc: Patrzcie*, a przyglądajcie się uważnie** na zakwas faryzeuszów i zakwas Heroda.Prz 19,27; Łk 12,1* lub: wpatrywać się, pilnować; ** dostrzegać umysłem

16. Wtedy rozprawiali* między sobą o tym, że nie mają chleba.* lub: rozważać, dyskutować

17. Gdy Jezus to dostrzegł*, powiedział im: Dlaczego rozważacie, że nie macie chleba? Jeszcze nie pojmujecie i nie rozumiecie? Wasze serce jeszcze jest zatwardzone**?Mk 3,5; Hbr 4,13; Obj 2,23* lub: poznał; ** lub: kamienne

18. Mając oczy, nie widzicie; i mając uszy, nie słuchacie; i nie pamiętacie?Rz 11,8; Iz 6,9

19. Ile wówczas zebraliście pełnych koszy kawałków, gdy połamałem pięć chlebów dla pięciu tysięcy ludzi? Powiedzieli do Niego: Dwanaście.Mk 6,35-44

20. A ile zebraliście pełnych koszy kawałków, gdy połamałem siedem chlebów dla czterech tysięcy ludzi? A oni powiedzieli: Siedem.2Krl 4,43; Mk 8,1-9; Mt 15,34; Łk 9,17

21. I powiedział im: Jak to nadal nie rozumiecie*?* gr.: syniemi - rozumieć, pojąć, zestawić razem (fakty)

22. I przyszedł do Betsaidy; i przyprowadzili* do Niego ślepego, prosząc, aby go dotknął.Mk 6,45; Mt 11,21; Łk 9,10* lub: przynieśli

23. I ujął ślepego za rękę, wyprowadził go poza wieś i plunął w jego oczy, nałożył* na niego ręce i pytał go, czy coś widzi.* gr.: epitithiemi - położyć na (strona czynna), polecić (bierna)

24. A on spojrzał w górę i powiedział: Widzę ludzi, są jak drzewa. Chodzą!

25. Potem ponownie nałożył ręce na jego oczy i uczynił, że znów widział i wrócił do zdrowia*; i wszystko widział wyraźnie.Mt 12,13; Łk 6,10; Dz 1,6; 1P 2,9* gr.: apokatistemi - przywrócić do stanu pierwotnego, uzdrowić

26. I odesłał go do jego domu, mówiąc: Nie wchodź ani do tego miasteczka, ani o tym nie mów nikomu z miasteczka*.Mt 9,30; Mk 7,36; Mt 12,6* lub: w wiosce

27. I wyszedł Jezus ze swoimi uczniami do miasteczek* w pobliżu Cezarei Filipowej, i pytał w drodze swoich uczniów, mówiąc im: Co mówią o mnie ludzie? Kim jestem?Mt 16,13-20; Mt 22,42; Łk 9,18-20* lub: wiosek

28. A oni odpowiedzieli Mu: Jedni, że Janem Chrzcicielem, inni, że Eliaszem, a inni, że jednym z proroków.Mk 6,14; Mt 14,2; Łk 9,7

29. A On powiedział do nich: A wy mówicie, że kim jestem? A w odpowiedzi, Piotr rzekł Mu: Ty jesteś Mesjasz*.J 1,41; J 4,42; J 6,69; J 11,27; Dz 8,37; 1J 5,1* lub: Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony

30. I surowo napominał* ich, aby o Nim nikomu nie mówili.* gr.: epitimao - napominać, surowo skarcić, zgromić

31. I zaczął ich nauczać, że Syn Człowieczy musi* wiele wycierpieć, i być odrzucony** przez starszych ludu i przez arcykapłanów, i przez uczonych w Piśmie; i być zabity, a po trzech dniach zmartwychwstać.Mt 16,27; Mt 9,28; Mk 2,10; Mk 10,45* gr.: dei - trzeba, jest konieczne, musieć; ** gr.: apodokimadzo - uznać za nienadające się, odrzucać, nie przyjmować, być niezaakceptowanym, być zdyskwalifikowany

32. I mówił to otwarcie*, a Piotr wziął Go na stronę i zaczął Go surowo napominać**.Mt 16,22* gr.: paresia - mówić śmiało, otwarcie, z odwagą; ** gr.: epitimao - napominać, surowo skarcić, zgromić

33. A On odwrócił się, spojrzał na swoich uczniów i skarcił Piotra, mówiąc: Zejdź* mi z drogi**, przeciwniku***! Albowiem nie myślisz o tym, co Boże, ale o tym, co ludzkie.Mt 4,10; Łk 4,8* gr.: hypago - odejść, cofnąć się, wprowadzić pod; ** gr.: opiso - z tyłu, w tyle, (odchodzić) za kogoś, z powrotem; *** gr.: satanas - ten, który się sprzeciwia, przeciwnik

34. I przywołał tłum i swoich uczniów, i powiedział im: Kto chce iść za mną, niech się wyprze samego siebie i weźmie swój krzyż, i niech idzie* za mną.Mk 10,38; Mt 16,24; J 10,27* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

35. Albowiem kto chce uratować* swoją duszę**, straci ją; a kto straci swoją duszę ze względu na mnie i Ewangelię, ten ją uratuje*.Mt 16,25; Mt 10,39; Łk 9,24* gr.: sodzo - zbawić, ocalić, uratować; ** gr.: psyche - dusza, życie, osoba, świadomość

36. Bo cóż pomoże człowiekowi, choćby cały świat pozyskał*, a dusza jego doznałaby straty?Ps 49,17; Mt 16,26; Łk 12,19* gr.: kerdaino - zdobyć, nabyć, zyskać, uniknąć czegoś

37. Albo co człowiek da w zamian za swoją duszę?Ps 49,7-10; 1P 1,18; J 13,37

38. Bo ktokolwiek wstydzi* się mnie i moich słów pośród tego cudzołożnego i grzesznego pokolenia, tego i Syn Człowieczy będzie się wstydzić, gdy przyjdzie w chwale swojego Ojca z aniołami świętymi.Mt 10,32; Łk 12,8* gr.: epaischynomai - wstydzić się, zawstydzić, napawać wstydem

↑↑

Rozdział 9

1. I powiedział im: Zaprawdę mówię wam: Niektórzy z tych, co tu stoją, nie zakosztują śmierci, aż ujrzą Królestwo Boże przychodzące w mocy.Łk 9,27

2. A po sześciu dniach wziął Jezus ze sobą Piotra i Jakuba, i Jana, i wprowadził ich samych na wysoką górę na osobność, i został przemieniony* wobec nich.Mt 17,11; Łk 9,29* gr.: metamorfo - zmienić się w inny kształt, przeobrazić

3. A Jego szaty stały się lśniące, bardzo białe jak śnieg, tak jak żaden folusznik* na ziemi nie może wybielić.Mt 28,3* tj. wytwórca i wybielacz płótna, gręplarz, pilśniarz

4. I ukazał się im Eliasz z Mojżeszem, rozmawiający* z Jezusem.* dosłownie: byli wspólnie rozmawiający

5. I Piotr odezwał się, i powiedział Jezusowi: Rabbi*! Dobrze nam tu być; zróbmy więc trzy namioty: jeden dla Ciebie**, i jeden dla Mojżesza, i jeden dla Eliasza.J 14,8; Obj 22,3; Flp 1,23* z hebr.: mój Nauczycielu, mój Mistrzu; ** dosłownie: Tobie

6. Nie wiedział bowiem, co ma powiedzieć; bo byli bardzo przestraszeni.Mk 16,5; Obj 1,17

7. I powstał obłok, który ich zacienił; a z obłoku rozległ* się głos, mówiący: Ten jest moim umiłowanym Synem, Jego słuchajcie**.Wj 40,34; Łk 9,34; Mk 1,11* dosłownie: przyszedł, dotarł; ** gr.: akouo - słyszeć, rozumieć, być posłusznym - por. 1J 4,5 przypis *

8. I nagle*, gdy rozejrzeli się wokół, już nikogo nie zobaczyli, był z nimi tylko sam Jezus.J 3,30; Kol 3,11* gr.: eksapina - nagle, niespodziewanie

9. A gdy zstępowali z góry, przykazał im, aby nikomu nie opowiadali o tym, co zobaczyli, dopóki* Syn Człowieczy nie powstanie z martwych.Mt 17,9; Mk 8,31* gr.: ei me - jeśli nie, z wyjątkiem, jak tylko

10. I zachowali* to słowo**, rozprawiając między sobą: Co to jest powstanie z martwych?J 16,17* gr.: krateo - objąć w posiadanie, władać; ** gr.: logos - słowo, sprawa, rzecz - inni: zachowali ten nakaz między sobą

11. Pytali Go też, mówiąc: Dlaczego uczeni w Piśmie* mówią, że najpierw musi przyjść Eliasz?Ml 3,23-33; Mt 11,14; Mk 8,28* gr.: grammateus - znawca, interpretator Prawa, pisarz

12. A On w odpowiedzi, rzekł im: Eliasz wprawdzie przyszedł najpierw i wszystko naprawia*; lecz o Synu Człowieczym jest napisane, że wiele wycierpiał i został uznany za nic**.* gr.: apokathistemi - przywrócić do stanu pierwotnego; ** gr.: eksoudenoo - mieć za nic, traktować z pogardą

13. Lecz mówię wam, że Eliasz już przyszedł, i uczynili mu co* chcieli, tak jak o nim jest napisane.Mt 11,14; Mt 17,12; Łk 1,17* dosłownie: ile, jak wiele

14. A gdy przyszedł do uczniów, ujrzał wielki tłum wokół nich i uczonych w Piśmie, którzy spierali się* z nimi.Mt 17,14; Mk 11,28* gr.: sydzeteo - rozprawiać, dyskutować, badać wspólnie

15. A zaraz ujrzał Go cały tłum, zdumiał się i przybiegł, pozdrawiając* Go.* gr.: aspadzomai - przyjąć z radością, dobrze życzyć, witać

16. I zapytał uczonych w Piśmie: Czemu prowadzicie z nimi spór?

17. A w odpowiedzi, ktoś z tłumu rzekł: Nauczycielu! Przyprowadziłem* do Ciebie swojego syna, który ma ducha niemego.J 4,47; Mt 12,22; Łk 11,14* lub: przyniosłem

18. I kiedy go pochwyci, rzuca nim, a on pieni się, zgrzyta zębami i drętwieje; mówiłem Twoim uczniom, aby go wyrzucili, a nie mogli*.* gr.: ischyo - być silnym, mieć moc, być dobrego zdrowia

19. A On w odpowiedzi, rzekł mu: O niewierne* pokolenie! Jak długo przy was będę? I jak długo będę was znosić? Przyprowadźcie go do mnie.Mt 17,17; Mk 16,14* gr.: apistos - bez wiary, zdradziecki, ktoś komu nie można zaufać

20. I przyprowadzili go do Niego; a gdy duch* Go ujrzał, zaraz nim szarpnął, a on gdy upadł na ziemię, tarzał się z pianą na ustach.* gr.: pneuma - duch, istota tu: byt duchowy wrogi Bogu

21. I spytał jego ojca: Od jakiego czasu to się z nim dzieje*? A on powiedział: Od dzieciństwa,Mk 5,25; Łk 8,43; J 5,5* lub: to mu się stało

22. I wiele razy rzucał go i w ogień, i w wodę, żeby go zgubić; ale jeżeli coś możesz, ratuj nas i zlituj* się nad nami.Mk 1,40; Łk 7,13* lub: być poruszonym wewnątrz, współczującym

23. Jezus więc powiedział do niego: Jeżeli możesz uwierzyć; wszystko jest możliwe dla wierzącego.Mt 21,21

24. I zaraz* ojciec chłopca zawołał i powiedział ze łzami: Wierzę, Panie! Pomóż mojemu niedowiarstwu**.Łk 17,5; 2Kor 2,4* lub: natychmiast, niezwłocznie; ** niewierze, braku ufności

25. A Jezus widząc, że lud zbiega się, zgromił* ducha nieczystego, mówiąc do niego: Duchu niemy i głuchy! Ja ci rozkazuję**, wyjdź z niego i już więcej w niego nie wchodź.Mk 1,25* gr.: eptimao - skarcić - por. Mk 8,32 przypis **; ** gr.: epitasso - nakazać, rozkazać, polecić

26. I krzyknął, i mocno go szarpnął, i wyszedł z niego; a chłopiec stał się jakby martwy, tak że wielu mówiło, że umarł.

27. Ale Jezus ujął go za rękę i podniósł go*; a on wstał.* lub: wzbudził, przywrócił do świadomości

28. I gdy On wszedł do domu, pytali Go na osobności Jego uczniowie: Dlaczego my nie mogliśmy go wyrzucić?

29. I powiedział im: Ten rodzaj inaczej wyjść nie może, jak tylko w* modlitwie i poście.1Krl 17,20-22; Mt 17,21* lub: przez modlitwę i post

30. I wyszli stamtąd, i przechodzili przez Galileę; a nie chciał*, aby ktoś o tym wiedział.* gr.: thelo - chcieć, pragnąć, mieć wolę, kochać, rozkoszować

31. Albowiem nauczał swoich uczniów i mówił im: Syn Człowieczy będzie* wydany w ręce ludzi, i zabiją Go; a gdy będzie zabity, trzeciego dnia zmartwychwstanie.Mk 2,10; Mk 2,28; Mk 8,31; Mk 8,38; Mk 10,45* dosłownie: jest

32. Lecz oni nie rozumieli* tego słowa, a bali się Go pytać.Łk 9,45* gr.: agnoeo - być nieświadomym, nie wiedzieć, nie rozumieć

33. I przyszedł do Kafarnaum, a będąc w domu, pytał ich: O czym rozprawialiście między sobą w drodze?Mt 18,1-5

34. Lecz oni milczeli; bo w drodze rozprawiali między sobą, który z nich jest większy*.* gr.: meidzon - możliwy sens: największy

35. I gdy usiadł, zawołał dwunastu i mówił im: Jeśli ktoś chce być pierwszy, niech będzie ze wszystkich ostatni i sługą* wszystkich.Mk 10,42* gr.: diakonos - sługa wykonujący polecenia innych

36. A następnie wziął dziecię, postawił je pośrodku nich, wziął je w ramiona i powiedział im:Mk 10,16; Mt 18,2; Łk 2,28

37. Jeśli ktoś przyjąłby* jedno z takich dzieciątek w moim imieniu, mnie przyjmuje; a jeśli ktoś przyjąłby mnie, nie mnie by przyjął, ale Tego, który mnie posłał.Mt 10,40; Łk 9,48* gr.: dechomai - wziąć ręką, przyjąć przychylnie, radośnie

38. A w odpowiedzi, Jan rzekł do Niego: Nauczycielu! Zobaczyliśmy kogoś, kto w Twoim imieniu* wyganiał demony, a nie chodzi** z nami, i zabroniliśmy mu, gdyż nie chodzi z nami.Łk 9,49-50; Jk 4,3; Mt 26,39* por. J 20,31 przypis **; ** gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

39. Ale Jezus powiedział: Nie zabraniajcie* mu; albowiem nie ma nikogo, kto by czynił dzieła mocy w moim imieniu, a potem mógł zaraz o mnie mówić źle,1Kor 12,3; Flp 1,18; J 13,37* gr.: kolyo - powstrzymywać, odmawiać, utrudniać, zabraniać

40. Kto bowiem nie jest przeciwko nam*, jest za nami.Mt 12,30; Łk 11,23* w mss Byz - wam

41. Bo ktokolwiek napoiłby was kubkiem wody w moim imieniu, dlatego że należycie* do Mesjasza, zaprawdę mówię wam, nie straci swojej zapłaty**.Mt 10,42; Rz 12,10; Jk 4,5* dosłownie: jesteście; ** gr.: misthos - zapłata za pracę, nagroda

42. A kto byłby powodem upadku* jednego z tych małych, którzy wierzą we mnie, lepiej** by mu było, aby zawieszono kamień młyński wokół jego szyi i wrzucono go w morze.Mt 18,6; Łk 17,1* gr.: skandalidzo - gorszyć, powodować upadek - por. J 16,1 przypis *; ** gr.: kalos - pięknie, dobrze, szlachetnie

43. I jeśli twoja ręka jest powodem do upadku, odetnij* ją; lepiej jest tobie wejść kalekim do życia, niż mając dwie ręce, odejść do Gehenny, w ogień nieugaszony,Mt 5,29; Kol 3,5* gr.: apokapto - odciąć, odrąbać, amputować

44. Gdzie robak ich nie umiera i ogień nie gaśnie*.Iz 66,24* dosłownie: nie jest gaszony

45. I jeśli twoja stopa jest powodem do upadku, odetnij ją; lepiej jest tobie wejść kulawym do życia, niż mając dwie stopy, zostać wrzuconym do Gehenny*, w ogień nieugaszony,Obj 14,10* dolina Hinnom ciągnąca się po południowej stronie Jerozolimy - symbol wiecznego potępienia

46. Gdzie robak ich nie umiera i ogień nie gaśnie*.Iz 66,24* dosłownie: nie jest gaszony

47. I jeśli twoje oko jest powodem do upadku, wyłup* je; lepiej tobie jest wejść do Królestwa Bożego jednookim, niż mając dwoje oczu, zostać wrzuconym w ogień Gehenny,Mt 5,22* gr.: ekballo - wyrzucić, wypchnąć gwałtownie, wyrwać

48. Gdzie robak ich nie umiera i ogień nie gaśnie*.* dosłownie: nie jest gaszony

49. Każdy bowiem zostanie ogniem osolony, i każda ofiara zostanie osolona solą.Kpł 2,13; Ez 43,24; Ezd 6,9; Łk 14,34

50. Dobra* jest sól; jeśli jednak sól stanie się niesłona, czym ją przyprawicie? Miejcie sól w sobie samych i zachowajcie pokój między sobą.Hi 6,6; Mt 5,13; Kol 4,6* gr.: kalos - pięknie, dobrze, szlachetnie

↑↑

Rozdział 10

1. I oddalił* się stamtąd, przyszedł w granice Judei na drugą stronę Jordanu; i ponownie zszedł się do Niego lud, i jak miał w zwyczaju, ponownie ich nauczał.Mt 19,1* gr.: anistemi - powstać z pozycji leżącej, odchodzić

2. I przystąpili faryzeusze, a wystawiając Go na próbę*, spytali Go: Czy wolno mężowi oddalić** żonę?Mt 19,3; Rz 7,1-3; 1Kor 7,10-11* lub: kusić, doświadczać; ** gr.: apolyo - rozwiązać (małżeństwo), uwolnić, opuścić

3. A On w odpowiedzi, rzekł do nich: Co wam przykazał* Mojżesz?* lub: rozkazał

4. A oni powiedzieli: Mojżesz pozwolił napisać zwój* rozwodowy** i ją oddalić.Pwt 24,1* lub: dokument, list; ** gr.: apostasion - odejście, porzucenie

5. A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Z powodu zatwardziałości waszego serca napisał wam to przykazanie;

6. Jednak od początku stworzenia Bóg uczynił ich mężczyzną i kobietą.Rdz 1,27; Rdz 5,2

7. Z tego powodu opuści człowiek swojego ojca i matkę i zostanie połączony ze swoją żoną,Rdz 2,24; Ef 5,31; Mt 19,5

8. I będą ci dwoje jednym ciałem*. A tak już nie są dwoje, ale jedno ciało.1Kor 6,16* dosłownie: ku lub dla jednego ciała, w jednym ciele

9. Co więc Bóg złączył, człowiek niech nie rozłącza*.* gr.: choridzo - rozdzielać, separować, oddalić

10. A w domu uczniowie Jego ponownie pytali* Go o to samo.* gr.: eperateo - wypytywać, radzić

11. I powiedział im: Kto oddali* swoją żonę i pojmie inną, cudzołoży względem** niej;Mt 19,9; Łk 16,18* gr.: apolyo - rozwiązać (małżeństwo), uwolnić, opuścić; ** lub: przeciwko, wobec

12. I jeśliby kobieta opuściła* swojego męża i została poślubiona przez innego, cudzołoży.* gr.: apolyo - rozwiązać (małżeństwo), uwolnić, opuścić

13. I przynoszono do Niego dzieciątka, aby je dotknął; ale uczniowie surowo napominali* tych, którzy je przynosili.Łk 18,15* gr.: epitimao - napominać, surowo skarcić, gromić

14. A Jezus widząc to, oburzył* się i powiedział im: Pozwólcie dzieciątkom przychodzić do mnie, i nie zabraniajcie im; bo takich jest Królestwo Boże.Mt 19,13* gr.: aganakteo - być wzburzonym, niezadowolonym, gniewać się

15. Zaprawdę* mówię wam: Jeśli ktoś nie przyjmie Królestwa Bożego jak dziecię, nie wejdzie do niego.* gr.: amen - z hebr.: godne wiary

16. I brał je na swoje ramiona, błogosławił*, kładąc na nie ręce.Rdz 27,15; Mt 19,15; Hbr 7,7* gr.: eulogeo - sławić, chwalić (Boga), być pobłogosławionym

17. A gdy On wyruszał w drogę, podbiegł ktoś i upadł przed Nim na kolana, pytając Go: Nauczycielu* dobry! Co mam czynić, aby odziedziczyć życie wieczne?Mt 19,16; Dz 2,37* gr.: didaskalos - nauczyciel lub ten, który poucza - Mk 4,1 przypis *

18. Ale Jezus powiedział mu: Dlaczego nazywasz mnie dobrym*? Nikt nie jest dobry, tylko** jeden – Bóg.Pwt 32,4; Ps 25,8; Ps 34,9; Rz 3,10* gr.: agathos – dobry, dobry z natury, prawy; ** gr.: ei me - jeśli nie, z wyjątkiem, jak tylko

19. Znasz przykazania: nie cudzołóż, nie morduj, nie kradnij, nie składaj fałszywego świadectwa, nie ograbiaj* innych, czcij** swojego ojca i matkę.Wj 20,12-16; Kpł 19,13; 1Tes 4,6* lub: rabować, plądrować; ** gr.: timao - szanować, poważać

20. A on w odpowiedzi, rzekł do Niego: Nauczycielu! Tego wszystkiego przestrzegałem* od swojej młodości.Łk 18,11; Jk 2,10* gr.: fylasso - strzec, czuwać, trzymać straż, przestrzegać, unikać

21. A Jezus, przypatrzył się mu, umiłował* go i powiedział do niego: Jednego ci brakuje: Odejdź**, sprzedaj co*** masz i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie, i przyjdź, wziąwszy krzyż, podążaj za mną.Mk 8,34; Łk 9,23* gr.: agapao - przyjmować z zadowoleniem, gorąco miłować, bardzo lubić; ** lub: idź; *** dosłownie: ile, jak wiele

22. A on sposępniał na to słowo i odszedł zasmucony*, miał bowiem wiele posiadłości.Łk 8,23; Mk 6,20; 2Tm 4,10* dosłownie: będąc zasmucanym

23. A Jezus spojrzał wokoło, mówiąc do swoich uczniów: Jak trudno będzie tym, którzy mają bogactwa*, wejść do Królestwa Bożego!* gr.: chrema - rzecz potrzebna, użyteczna, pieniądze, majątek

24. Lecz uczniowie byli zdumieni* z powodu Jego słów. A Jezus, ponownie w odpowiedzi, rzekł im: Dzieci, jak trudno** tym, co pokładają ufność w bogactwie, wejść do Królestwa Bożego.* gr.: thambeo - zdumiewać się, przerażać; ** gr.: dyskolos - trudno, ciężko, z trudnością

25. Łatwiej jest wielbłądowi przejść przez ucho igły*, niż bogatemu wejść do Królestwa Bożego.Jr 13,23; Mt 19,24; Łk 18,25* gr.: trymalias rafidos - szczelina, szpara igły (do szycia)

26. A oni tym bardziej byli zaniepokojeni*, mówiąc do siebie: Kto może być zbawiony?* gr.: ekplesso - wyprowadzić z równowagi, przejąć się - Dz 13,12 przypis *

27. A Jezus spojrzał na nich uważnie, mówiąc: U ludzi to niemożliwe*, ale nie u Boga; u Boga bowiem wszystko jest możliwe.Rdz 18,14; Mt 19,26* gr.: adynatos - niezdolność do czegoś, słabość

28. I wtedy Piotr zaczął mówić do Niego: Oto my wszystko opuściliśmy* i poszliśmy za Tobą.Mt 19,27; Łk 14,33* gr.: afiemi - odsyłać, oddalić, przebaczyć

29. A Jezus w odpowiedzi, rzekł: Zaprawdę* mówię wam: Nie ma takiego, kto opuściłby dom, albo braci, albo siostry, albo ojca, albo matkę, albo żonę, albo dzieci, albo pole dla** mnie i dla** Ewangelii,1Kor 9,23; Obj 2,3; Mt 10,18; Mk 8,35; Hbr 11,24* gr.: amen - z hebr.: godne wiary; ** lub: ze względu na, z powodu

30. A nie otrzymał teraz w tym czasie stokrotnie tyle domów i braci, i sióstr, i matek, i dzieci, i pól, wśród prześladowań, a w nadchodzącym wieku – życie wieczne.Mt 5,11

31. A wielu pierwszych będzie ostatnimi, a ostatnich pierwszymi.Mt 8,11; Łk 7,29; Dz 13,46

32. Kiedy byli w drodze, zmierzając* do Jerozolimy, a Jezus szedł przed nimi, zdumiewali się, a idąc za Nim, odczuwali lęk. I ponownie wziął ze sobą dwunastu, zaczął im mówić o tym, co ma Go spotkać:Mk 8,31* dosłownie: iść do góry, wspinać się - Jerozolima leży na górze

33. Oto zmierzamy do Jerozolimy, a Syn Człowieczy zostanie wydany arcykapłanom i uczonym w Piśmie, i skażą* Go na śmierć, i wydadzą Go poganom.* lub: osądzą

34. I będą z Niego szydzić*, i Go ubiczują, i będą pluć na Niego, i Go zabiją; a trzeciego dnia powstanie z martwych.Mk 14,65; Ps 22,6; Iz 53,3* gr.: empaidzo - wyśmiewać, drwić, mamić

35. I podeszli do Niego Jakub i Jan, synowie Zebedeusza, mówiąc: Nauczycielu! Chcemy, abyś uczynił nam to, o co byśmy Cię poprosili.Mt 20,20; Mk 1,19; Mk 5,37; Mk 9,2

36. A On powiedział im: Co chcecie, abym wam uczynił?1Krl 3,5; Mk 10,51; Mt 25,31; Łk 24,26

37. A oni powiedzieli Mu: Daj nam, abyśmy siedzieli w chwale* Twojej jeden po Twojej prawej stronie, a drugi po Twojej lewej stronie.* gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor

38. A Jezus powiedział im: Nie wiecie, o co prosicie. Czy możecie pić kielich, który ja piję, i chrztem*, którym ja jestem chrzczony, być ochrzczeni?Mk 14,36; Łk 12,50; J 18,11; Rz 8,26* gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać - por. Mt 3,11 przypis *

39. A oni powiedzieli Mu: Możemy. A Jezus powiedział im: Istotnie*, kielich, który ja piję, wypijecie, i chrztem, którym ja jestem chrzczony, zostaniecie ochrzczeni;Dz 12,2; J 13,37* gr.: men - partykuła wzmacniająca: istotnie, prawdziwie

40. Lecz nie moją sprawą jest dać wam usiąść po mojej prawej stronie i po mojej lewej stronie; lecz będzie to dane tym, dla których jest to przygotowane.Mt 20,23

41. A gdy usłyszało to dziesięciu, zaczęli się oburzać* na Jakuba i na Jana.* gr.: aganakteo - być wzburzonym, gniewać się

42. Ale Jezus przywołał ich do siebie, mówiąc im: Wiecie, że ci, którym wydaje się, że przewodzą narodom, panują nad nimi, a wielcy wśród nich okazują swą władzę.

43. Nie tak będzie między wami; ale jeśli ktoś chciałby stać się wielkim między wami, będzie* waszym sługą**;Mk 9,35; J 8,36; Rz 12,2* tryb orzekający; ** gr.: diakonos - sługa, wykonujący polecenia

44. A ktokolwiek z was chciałby być pierwszy, będzie niewolnikiem* wszystkich.* gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa - por. Wj 21,1-6

45. Bo i Syn Człowieczy nie przyszedł, aby Mu służono, ale aby służył, i aby dał życie* swoje na okup za** wielu.Mt 20,28; Iz 53,10-12* gr.: psyche - życie, dusza, osoba; ** gr.: anti - w miejsce

46. I przyszli do Jerycha; a gdy wychodził z Jerycha*, On i Jego uczniowie, i znaczny tłum ludzi, oto ślepy, Bartymeusz, syn Tymeusza, siedział przy drodze żebrząc.Mt 20,29; Łk 18,35* tj. przechodził ze starego do nowego Jerycha

47. A gdy usłyszał, że to idzie Jezus Nazarejczyk, zaczął wołać*, mówiąc: Jezusie, Synu Dawida! Zmiłuj** się nade mną!Mt 20,31; Łk 18,39; J 7,47; Dz 6,14; Dz 13,22* lub: krzyczeć; ** zlituj

48. I wielu napominało go surowo, aby milczał; a on tym* bardziej wołał: Synu Dawida! Zmiłuj się nade mną!* dosłownie: o wiele

49. I Jezus stanął, i kazał go zawołać. I zawołali ślepego, mówiąc mu: Ufaj*, wstań, woła cię.Flp 3,7; Hbr 12,1* lub: odwagi, śmiało - por. Mt 9,2 przypis *

50. A on zrzucił swój płaszcz, wstał i przyszedł do Jezusa.Łk 7,4; Mt 14,29; J 19,39

51. I Jezus odpowiadając, rzekł do niego: Co chcesz, abym ci uczynił? A ślepy powiedział mu: Rabbuni*! Bym przejrzał.* tj. aramejska forma hebr. - Rabbi

52. A Jezus powiedział mu: Idź, wiara twoja uzdrowiła* cię. I zaraz przejrzał, i towarzyszył Jezusowi w drodze.Mk 5,34; Mt 9,22* gr.: sodzo - ocalić, uratować, zbawić, uzdrowić

↑↑

Rozdział 11

1. A gdy przybliżyli się do Jerozolimy, do Betfage i Betanii pod* Górą Oliwną, posłał dwóch swoich uczniów,Mt 21,1; Łk 19,29* lub: ku, w pobliżu, koło

2. I powiedział im: Idźcie* do miasteczka, leżącego naprzeciw was, a zaraz gdy wejdziecie do niego, znajdziecie oślę uwiązane, na którym nikt z ludzi jeszcze nie siedział; odwiążcie je i przyprowadźcie.* lub: oddalcie się

3. A jeśliby ktoś powiedział wam: Co czynicie? Powiedzcie, że Pan je potrzebuje* i zaraz je tu odeśle.Łk 19,34; Mt 21,2* zwyczaj zwany „angaria” pozwalał na wykorzystanie zwierzęcia przez jakąś osobistość stosowany przez kurierów

4. Odeszli więc i znaleźli oślę uwiązane u drzwi, na zewnątrz przy ulicy, i je odwiązali.

5. A niektórzy z tych, co tam stali, mówili: Co czynicie, odwiązując to oślę?

6. A oni im powiedzieli tak, jak im rozkazał Jezus. I pozwolili im.

7. I przyprowadzili oślę do Jezusa, i zarzucili na nie swoje szaty; a On usiadł na nim.

8. A wielu słało swoje szaty na drodze; inni natomiast słali na drodze gałązki odcięte z drzew.Za 9,9; Kpł 23,40

9. A ci, którzy Go poprzedzali i ci, co podążali za Nim, wołali, mówiąc: Hosanna*! Błogosławiony, który przychodzi w imieniu PANA!Ps 118,26; Łk 19,37; Mt 21,9* hebr.: Hosanna - okrzyk: zbaw teraz, uratuj nas, bądź nam życzliwy

10. Błogosławione* jest, nadchodzące w imieniu PANA, Królestwo naszego ojca Dawida! Hosanna na wysokościach!* gr.: eulogeo - sławić, chwalić, prosić o błogosławieństwo

11. I Jezus wjechał do Jerozolimy, i wszedł do świątyni, i obejrzał wszystko; a że była już wieczorna godzina, wyszedł z dwunastoma do Betanii.Mt 21,17; J 8,1; Łk 24,50

12. Następnego dnia, gdy wyszli z Betanii*, poczuł głód.Mt 21,18* aramejski: Bethania - dom fig

13. I ujrzał z daleka figowca mającego liście, podszedł zatem zobaczyć, czy na nim czegoś nie znajdzie; i podszedł do niego, jednak nic nie znalazł, tylko liście; bo to nie był czas na figi.Łk 13,6-11

14. I Jezus odezwał* się do niego, mówiąc: Oby nikt na wieki** z ciebie nie zjadł owocu. I słyszeli to Jego uczniowie.Obj 22,11; Iz 5,5; Mt 3,10; Mt 7,19* dosłownie: w odpowiedzi; ** na wiek - l.poj.

15. I przyszli do Jerozolimy; a gdy Jezus wszedł do świątyni, zaczął wyrzucać sprzedających i kupujących w świątyni, i poprzewracał stoły tych, co wymieniali pieniądze*, i stoły tych, co sprzedawali gołębie;Pwt 14,24-26; Mt 21,12; Łk 19,45* gr.: kollybestes - drobny wekslarz, wymieniający drobne monety

16. I nie dopuszczał, żeby ktoś przeniósł naczynie przez świątynię.

17. I nauczał, mówiąc im: Czy nie jest napisane: Dom mój zostanie nazwany domem modlitwy przez wszystkie narody? A wy uczyniliście z niego jaskinię rozbójników*.Jr 7,11; Mt 21,13; Łk 19,46* gr.: lestes - bandytów - por. Mk 14,48 przypis *

18. A słyszeli to uczeni w Piśmie i arcykapłani, i szukali sposobu, jakby Go zgubić; albowiem bali się Go, dlatego że cały tłum zdumiewał* się nad Jego nauką.Łk 19,47; J 7,46* gr.: ekplesso - być oszołomionym, zdziwionym - por. Dz 13,12 przypis *

19. A gdy nadszedł wieczór, wyszli z miasta.

20. A rano przechodząc obok tego figowca, ujrzeli, że usechł od korzeni.

21. I przypomniał to sobie Piotr, i mówi do Niego: Rabbi*! Oto figowiec, który przekląłeś, usechł.* z hebr.: mój Mistrzu, mój Nauczycielu

22. A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Miejcie wiarę w Boga.Ps 62,8; Kol 2,12; 1J 5,10

23. Zaprawdę bowiem mówię wam, że ktokolwiek powiedziałby tej górze: Podnieś się i rzuć się w morze, a nie wahałby* się w swoim sercu, ale uwierzyłby, że to, co mówi, staje się, stanie** się mu cokolwiek by powiedział.Rz 4,18; Mt 17,20; Mt 21,21* lub: był wprowadzonym w niepewność, był w sprzeczności z sobą samym; ** dosłownie: będzie

24. Dlatego mówię wam: Wszystko o cokolwiek modląc się, prosicie, wierzcie, że otrzymujecie, a stanie* się wam.* dosłownie: będzie

25. A gdy stoicie* modląc się, przebaczajcie, jeśli macie coś przeciwko komuś, aby i Ojciec wasz w niebiosach przebaczył wam wasze występki**.Kol 3,13; Mt 6,14* gr.: steko - trwać, stać niewzruszenie; ** gr.: paraptoma - fałszywy krok, upadek

26. Bo jeśli wy nie odpuszczacie, to i Ojciec wasz w niebiosach nie odpuści wam występków waszych.Mt 6,12; Łk 6,37; Ef 4,32

27. I przyszli ponownie do Jerozolimy. A On przechadzał się po świątyni; i przystąpili do Niego arcykapłani, uczeni w Piśmie i starsi,

28. I mówili do Niego: Jakim prawem to czynisz? I kto Ci dał to prawo, abyś to czynił?

29. A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: I ja zapytam was o jedną rzecz; odpowiedzcie mi, a powiem wam, jakim prawem* to czynię.Łk 20,3* gr.: eksousia - władza, autorytet, moc - w. 28.33

30. Czy chrzest Jana był z nieba, czy z ludzi? Odpowiedzcie mi.Mk 1,11; Mt 3,1; J 1,6

31. I rozsądzali to między sobą, mówiąc: Jeśli powiemy: Z nieba, to powie: Dlaczego więc mu nie uwierzyliście?Mt 11,7; J 3,29-36

32. A gdybyśmy* powiedzieli: Z ludzi? – bali się jednak ludu; bo wszyscy mieli Jana za prawdziwego proroka –* lub: lecz jeśli

33. I w odpowiedzi, rzekli Jezusowi: Nie wiemy. A Jezus odparł* im: I ja wam nie powiem, jakim prawem to czynię.Hi 5,13; Prz 26,4-5* dosłownie: w odpowiedzi, mówi - por. Łk 14,3 przypis *

↑↑

Rozdział 12

1. I zaczął do nich mówić w podobieństwach: Pewien człowiek zasadził winnicę, ogrodził ją płotem, wykopał dół pod tłocznię, zbudował wieżę, i wynajął ją rolnikom*, i odjechał.Łk 8,10; Mt 21,33; Łk 20,9; Ps 80,9; Iz 5,1-7* lub: hodowcom winorośli

2. A we właściwym czasie posłał sługę* do rolników, aby odebrał część z plonów** tej winnicy.Łk 12,48; J 15,1* gr.: doulon - por. Mt 20,27 przypis *; ** gr.: karpos - plon, owoc

3. Lecz oni go pojmali i wychłostali, odsyłając z niczym.Mt 23,34; Łk 11,47; Dz 7,52

4. I ponownie posłał do nich drugiego sługę*, którego obrzucili kamieniami, zranili w głowę i odesłali znieważonego.* por. w. 2 przypis *

5. I ponownie posłał innego; a i tego zabili, i wielu innych również wychłostali lub pozabijali.Ne 9,26; Mk 9,13; Mt 5,12; Łk 6,22

6. Mając więc jeszcze jednego – swojego ukochanego syna, na końcu posłał go do nich, mówiąc: Uszanują mojego syna.Hbr 1,3

7. Lecz owi robotnicy powiedzieli do siebie: To jest dziedzic; pójdźmy, zabijmy go, a dziedzictwo będzie nasze.Mt 2,3; J 11,47

8. A gdy go pochwycili, zabili i wyrzucili poza winnicę.Mt 23,34; Łk 19,41; Dn 9,26

9. Co więc uczyni pan winnicy? Przyjdzie i wygubi robotników, a winnicę odda innym.

10. Czy nie czytaliście tych słów Pisma: Kamień, który odrzucili* budujący, ten stał się głowicą węgła**?* uznali za nienadający się; ** tj. kamień w narożu ściany wieńcowej - węgielny - Ps 118,22

11. PAN to sprawił i jest to godne podziwu* w naszych oczach.Ps 118,22* lub: niezwykłe

12. I starali się Go pojmać; bo poznali, że o nich powiedział to podobieństwo, lecz przestraszyli się tłumu. Więc opuścili Go i odeszli.Łk 20,19; J 7,44

13. I posłali do Niego niektórych spośród faryzeuszów i z herodian*, aby Go pochwycić w mowie.Mk 3,6; Ps 38,12; Mt 22,15; Łk 20,20* tj. członek stronnictwa broniącego interesów dynastii Heroda

14. A gdy oni przyszli, powiedzieli Mu: Nauczycielu, wiemy, że jesteś szczery i nie zważasz* na nikogo; albowiem nie patrzysz na oblicze ludzi**, ale w prawdzie nauczasz drogi Bożej; czy wolno dawać podatek*** Cezarowi, czy nie?Rz 13,6; Mt 17,25; Łk 20,22* dosłownie: nie troszczysz się; ** tj. nie masz względu na osobę; *** dosłownie: podatek pogłówny płacony według spisu

15. Dać go, czy nie dać? A On znając ich obłudę, powiedział im: Dlaczego mnie kusicie*? Przynieście mi denara, abym go obejrzał.Mt 22,18; Dz 5,9; 1Kor 10,9* gr.: peiradzo - wystawiać na próbę, kusić, doświadczać

16. Wtedy Mu przynieśli; a On powiedział im: Czyj to jest obraz i napis? A oni Mu powiedzieli: Cezara.

17. I Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Oddawajcie więc, to co Cezara, Cezarowi, a to, co Boga, Bogu. I podziwiali* Go.Prz 24,21; Mt 17,25; 1P 2,17* dosłownie: zdumiewali się nad Nim gr.: thaumadzo - podziwiać, być pełnym podziwu, zdumiewać

18. I przyszli do Niego saduceusze*, którzy mówią, że nie ma powstania z martwych, i pytali Go, mówiąc:Dz 4,1; Dz 23,6; 2Tm 2,18* hebr.: caddiq - sprawiedliwy, członek stronnictwa saduceuszy

19. Nauczycielu! Mojżesz napisał nam, że jeśli czyjś brat umrze i zostawi żonę, a dzieci nie pozostawi, to wtedy, jego brat ma pojąć* jego żonę i wzbudzić potomka** swojemu bratu.Pwt 25,5; Rt 4,5* dosłownie: wziąłby; ** nasienie

20. Było więc siedmiu braci; a pierwszy pojął* żonę, umarł i nie zostawił potomka;Mt 22,25; Łk 20,29* gr.: lambano - wziąć, uchwycić, otrzymać

21. I drugi pojął ją, umarł, lecz i on nie zostawił potomka; a trzeci tak samo.

22. A tak pojęło ją siedmiu braci i nie zostawili potomka. Na końcu po nich wszystkich umarła i ta kobieta.

23. Zatem przy powstaniu z martwych, gdy powstaną, którego z nich będzie żoną? Bo ich siedmiu miało ją za żonę.

24. I Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Czy nie dlatego jesteście w błędzie*, że nie znacie Pism, ani mocy Bożej?Iz 8,20; Mt 22,29; J 5,39* lub: jesteście wprowadzani w błąd, zwiedzeni - por. Mt 18,12 przypis *

25. Bo gdy powstaną z martwych, ani nie będą poślubiać, ani wychodzić za mąż*; ale będą** jak aniołowie w niebiosach.1J 3,2; Hbr 1,4; Hbr 12,22* lub: być poślubianym; ** dosłownie: są

26. A o umarłych natomiast, że są wzbudzani, czy nie czytaliście w zwoju* Mojżesza, jak Bóg powiedział do niego przy krzaku cierniowym: Ja jestem Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakuba?Wj 3,2; Mt 22,31; Łk 20,37* gr.: biblos - zapisany zwój pergaminu lub papirusu

27. Bóg nie jest Bogiem umarłych, ale Bogiem żywych*; jesteście w wielkim błędzie**.* lub: żyjących; ** bardzo błądzicie - gr.: planao - por. Mt 18,12 przypis *

28. I przystąpił jeden z uczonych w Piśmie, który słyszał ich rozprawiających, a wiedząc, że im dobrze odpowiedział, spytał Go: Jakie jest pierwsze ze wszystkich przykazań?

29. A Jezus odpowiedział mu: Pierwsze ze wszystkich przykazań jest to: Słuchaj, Izraelu! PAN, Bóg nasz, PAN jest jeden*.Pwt 6,4-5* w hebr.: echad - jeden, jedyny, jedna całość

30. I: Będziesz miłował PANA, Boga twojego, z całego swojego serca, i z całej swojej duszy, i z całej swojej myśli, i z całej swojej siły; to jest pierwsze przykazanie.Pwt 10,12

31. A drugie podobne, to: Będziesz miłował* swego bliźniego jak samego siebie. Większego przykazania od tych nie ma.Kpł 19,18* gr.: agapao - gorąco miłować - por. J 21,15 przypis **

32. I powiedział do Niego uczony w Piśmie: Nauczycielu! Prawdziwie* dobrze** powiedziałeś, że jeden jest Bóg***, i nie ma innego oprócz Niego.1Sm 15,22; Mt 9,13* dosłownie: w prawdzie; ** gr.: kalos - pięknie; *** brak w mss Byz

33. A miłować Go z całego serca, i z całej myśli, i z całej duszy, i z całej siły, i miłować bliźniego jak samego siebie, to więcej jest niż wszystkie całopalenia i ofiary.Prz 21,3

34. A Jezus widząc, że on mądrze odpowiedział, powiedział do niego: Niedaleko jesteś od Królestwa Bożego. I nikt nie ośmielał się Go już więcej pytać.Mt 12,20; Rz 3,20

35. A gdy im na to odpowiedział, Jezus, nauczając w świątyni, mówił: Jak mogą uczeni w Piśmie mówić, że Mesjasz* jest synem Dawida?Mt 22,41; J 7,42* gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec

36. Bo sam Dawid w Duchu Świętym powiedział: Rzekł PAN mojemu Panu: Siądź po mojej prawicy, aż położę nieprzyjaciół twoich pod podnóżek twoich stóp.2Sm 23,2

37. Sam więc Dawid nazywa Go Panem, jak to możliwe, że jest Jego synem? A liczny tłum chętnie* Go słuchał.Mt 1,23; Rz 1,3-4; Obj 22,16* gr.: hedeos - z przyjemnością, chętnie

38. I mówił do nich w swojej nauce: Uważajcie* na uczonych w Piśmie, którzy chcą chodzić w długich szatach i być pozdrawiani na rynkach,Mt 10,17; Mk 4,2; Łk 20,45* gr.: blepo - uważnie patrzeć, uważać na coś - por. Mk 4,24 przypis *

39. W synagogach zajmować pierwsze ławy i mieć pierwsze miejsca* na wieczerzach,* tj. pierwsze miejsca przy stołach

40. Którzy objadają domy wdów, i to pod pozorem* długich modlitw. Ci otrzymają większy** wyrok.Mi 2,2; Mt 23,14; Łk 12,47; Łk 20,47* lub: pod pretekstem; ** lub: surowy, w najwyższej mierze

41. A Jezus, siedząc naprzeciwko skarbca, przypatrywał* się jak tłum wrzucał pieniądze do skarbca i jak wielu bogatych wiele wrzucało.* gr.: theoreo - być widzem, patrzeć, oglądać, rozważać

42. I gdy przyszła jedna uboga wdowa, wrzuciła dwa leptony* czyli kodrantes**.* gr.: lepton - 0,5 kodrantesa - 2 leptony, 15 min. pracy najemnika; ** gr.: kodrantes - 2 leptony - 0,25 assariona (asa) - 1/64 denara

43. I przywołał swoich uczniów, mówiąc im: Zaprawdę* mówię wam, że ta uboga wdowa wrzuciła więcej, niż ci wszyscy, którzy wrzucili do skarbca.* gr.: amen - z hebr.: godne wiary

44. Bo wszyscy wrzucili z tego, co im zbywało*; ale ona ze swego ubóstwa** wrzuciła wszystko co miała, wszystkie środki do życia***.Łk 21,3* lub: nadmiarze; ** niedostatku; *** całe życie

↑↑

Rozdział 13

1. A gdy On wychodził ze świątyni, powiedział do Niego jeden z Jego uczniów: Nauczycielu! Spójrz, co za kamienie i jak wielkie są te budowle.Mt 24,1; Łk 21,5

2. I Jezus w odpowiedzi, rzekł mu: Widzisz te wielkie budowle? Nie* zostanie kamień na kamieniu, którego by nie* zwalono.* gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie jako wzmocnienie

3. A gdy On siedział na Górze Oliwnej naprzeciwko świątyni, pytali Go na osobności Piotr i Jakub, i Jan, i Andrzej:

4. Powiedz nam, kiedy to będzie i jaki będzie znak, gdy to wszystko miałoby się spełnić?

5. W odpowiedzi Jezus zaczął im mówić: Uważajcie*, aby was ktoś nie zwiódł.* gr.: blepo - uważnie patrzeć, uważać na coś - por. Mk 4,24 przypis *

6. Albowiem wielu przyjdzie w moim imieniu, mówiąc: Ja jestem; i wielu zwiodą*.Mk 13,22; Jr 14,14; Mt 24,5* lub: wprowadzić w błąd

7. Gdy więc usłyszycie o wojnach i wieści* o wojnach, nie dajcie się zastraszyć**; albowiem to musi się stać; ale to nie jest jeszcze koniec.Ps 27,3; Mt 18,7; Dz 17,3* gr.: ako - słuchy, pogłoski; ** gr.: thoreo - trwożyć się - por. 2Tes 2,2 przypis *

8. Powstanie bowiem naród przeciwko narodowi i królestwo przeciwko królestwu, i będą miejscami trzęsienia ziemi, głód* i zamieszki**. Te wydarzenia to początki bólów porodowych.* dosłownie: głody; ** lub: wzburzenia, rozruchy

9. A wy uważajcie na samych siebie, albowiem wydawać was będą lokalnym sanhedrynom*; i będą was bić w synagogach**, i zostaniecie poprowadzeni przed namiestników i królów ze względu na mnie, na świadectwo dla nich.Mt 10,17; Dz 12,1; Flp 1,29* tj. lokalnym sądom; ** lub: w miejscach zgromadzeń

10. Trzeba, aby najpierw wszystkim narodom została ogłoszona Ewangelia.

11. A gdy was będą prowadzić ci, którzy was wydadzą, zawczasu nie troszczcie* się, co macie mówić, ani o tym nie rozmyślajcie, ale mówcie to, co wam zostanie dane w tej godzinie; albowiem nie wy jesteście tymi, którzy mówią, ale Duch Święty.Jr 1,9; Dn 3,16; Mt 10,20; Łk 12,12* lub: nie martwcie się

12. A wyda brat brata na śmierć, i ojciec syna; i powstaną dzieci przeciwko rodzicom, i doprowadzą* do ich** śmierci.Ez 38,21; Mi 7,4; Mt 24,10* gr.: thanatoo - uśmiercić, umrzeć; ** lub: ich do ...

13. I będziecie znienawidzeni przez wszystkich z powodu mojego imienia; ale kto wytrwa do końca, ten zostanie zbawiony*.Rz 2,7; Mt 10,22; Mt 24,13* gr.: sodzo - uratować, ocalić, zbawić

14. A kiedy zobaczycie obrzydliwość* spustoszenia, o której było powiedziane przez proroka Daniela, stojącą tam, gdzie nie powinna** – kto czyta, niech rozumie! – wtedy ci, którzy będą w Judei, niech uciekają w góry;Dn 8,13; Dn 9,27; Dn 11,31; Dn 12,11; Ez 44,9; 2Tes 2,4* lub: ohydę; ** lub: nie trzeba, nie jest słuszne, konieczne

15. A kto jest na dachu*, niech nie schodzi do domu, i nie wchodzi, aby coś wziąć ze swojego domu;* lub: tarasie

16. A kto będzie na polu, niech nie zawraca*, aby wziąć swój płaszcz.* dosłownie: nie powraca w tył

17. A biada* kobietom w ciąży i karmiącym piersią w te dni!* gr.: ouai - „och” - por. Mt 11,21 przypis *

18. A módlcie się, aby wasza ucieczka nie była w zimie.Mt 10,23; Mt 24,16-19; Łk 21,21

19. Bowiem te dni będą takim uciskiem*, jakiego nie było od początku stworzenia, które dokonał** Bóg, aż do teraz, i już nie będzie.Dn 12,1; Mt 24,21* gr.: thlipsis - ucisk, cierpienie, niedola, nacisk, ściskanie razem; ** dosłownie: zaludnić, stworzyć, założyć miasto

20. A jeśliby Pan nie skrócił tych dni, nie byłoby zbawione żadne ciało*; lecz z powodu** wybranych, których wybrał dla siebie, skrócił te dni.Iz 1,9; Rz 11,5* tj. nikt; ** lub: dla, ze względu

21. I wtedy, jeśliby ktoś wam powiedział: Oto tu jest Mesjasz*, albo oto tam, nie wierzcie.Pwt 13,1-3; Mt 24,5; Łk 17,23* gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony, Mesjasz

22. Albowiem powstaną fałszywi mesjasze i fałszywi prorocy, i czynić* będą znaki** i cuda, aby zwieść jeśli to możliwe, i wybranych.2Tes 2,8-14; Obj 13,13; Mt 24,24* dosłownie: dawać; ** gr.: semeion - niezwykłe wydarzenia - por. J 4,54 przypis *

23. Wy natomiast uważajcie*; oto zapowiedziałem wam to wszystko.J 14,29; Mt 7,5* gr.: blepo - uważnie patrzeć, uważać na coś - por. Mk 4,24 przypis *

24. Ale w tych dniach, po tym ucisku*, słońce zostanie zaćmione i księżyc nie da swojego blasku,Iz 13,10; Ez 32,7; Am 5,20; Jl 3,4; Mt 24,29* gr.: thlipsis - ucisk, cierpienie, niedola, nacisk, ściskanie razem

25. I gwiazdy z nieba będą spadały, a moce w niebiosach będą poruszone*.Obj 6,2; Jr 4,23; Łk 21,6* lub: zostaną wstrząśnięte, zachwiane

26. A wtedy zobaczą Syna Człowieczego, przychodzącego w obłokach z wielką mocą i chwałą*.Dn 7,13-14; Mk 8,38; Mk 14,62; Obj 1,7* gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor, chwała

27. I wtedy pośle swoich aniołów, i zgromadzi swoich wybranych z czterech stron*, od krańców** ziemi aż po krańce** nieba.Mt 13,41; J 11,52* gr.: anemos - wiatr, cztery wiatry; ** dosłownie: l.poj.

28. A od figowca uczcie się tego podobieństwa*: Gdy gałąź jego staje się miękka i wypuszcza liście, poznajecie, że blisko jest lato.Mt 24,32; Łk 21,29; Jk 3,20* gr.: parabole - położyć obok, przykład, porównanie

29. Tak i wy, gdy zobaczycie, że to się dzieje, wiedzcie, że blisko jest, u drzwi.

30. Zaprawdę mówię wam, że nie przeminie to pokolenie*, aż wszystko to się stanie.Mt 23,37* gr.: genea - ród, plemię, pokolenie, nacja, naród

31. Niebo i ziemia przeminą, ale słowa moje nie mogą przeminąć.Iz 40,8; Mt 5,18; Łk 21,33

32. A o tym dniu i o tej godzinie nikt nie wie*, ani aniołowie w niebie, ani Syn, tylko Ojciec.Mt 24,36* gr.: eido - dostrzegać, wiedzieć, mieć wgląd, badać

33. Uważajcie*, czuwajcie i módlcie się; bo nie wiecie, kiedy będzie ten czas.Mk 14,38; Mt 26,41; Ef 6,18* gr.: blepo - uważnie patrzeć - por. Mk 4,24 przypis *

34. Jak człowiek, który gdy odjeżdżał, zostawił swój dom i dał władzę swoim sługom*, i każdemu jego zadanie**, a odźwiernemu*** nakazał, aby czuwał.Mt 25,14; Łk 19,12; J 10,3* lub: niewolnikom; ** dosłownie: pracę, dzieło; *** tj. strzegący drzwi

35. Tak czuwajcie zatem, bo nie wiecie, kiedy pan domu przyjdzie, czy wieczorem, czy o północy, czy gdy kur zapieje, czy o poranku.

36. Aby, gdy nagle* przyjdzie, nie znalazł was śpiących.* gr.: eksaifnes - znienacka, niespodziewanie

37. A to, co wam mówię, mówię wszystkim: Czuwajcie*!Łk 21,36; 1Tes 5,6; 2Tm 4,5* gr.: gregoreo - trwać bez snu, być ostrożnym, pilnować, czuwać

↑↑

Rozdział 14

1. A za dwa dni była Pascha i Święto Przaśników; i szukali arcykapłani i uczeni w Piśmie sposobu, jakby Go podstępnie pojmać i zabić.Mt 6,2; Łk 22,1; J 11,53

2. Lecz mówili: Nie w święto, aby czasem nie było rozruchów wśród ludu.Mk 11,18; J 7,40

3. A gdy On był w Betanii, w domu Szymona trędowatego, i spoczywał u stołu, przyszła kobieta, mająca flakonik alabastrowy czystego olejku nardowego, bardzo kosztownego, skruszyła ten flakonik alabastrowy* i wylała zawartość na Jego głowę**.Mt 21,17; Łk 7,37; J 12,1* tj. biały lub żółtawy gips - por. Mt 26,7 przypis *; ** dosłownie: w dół głowy

4. A niektórzy oburzali się między sobą, mówiąc: Po co doszło do straty tego olejku?

5. Można bowiem było sprzedać to drożej niż za trzysta denarów i rozdać ubogim; i szorstko ją napominali*.Mt 26,8; J 12,4* gr.: brimaomai - warknąć gniewnie - stąd też: surowo nakazać

6. Ale Jezus powiedział: Dajcie jej spokój; dlaczego sprawiacie jej przykrość*? Dobry uczynek spełniła wobec mnie.J 10,32; J 12,7* gr.: kopos - ucisk, żal, szczególnie bicie się w piersi, trud - 1Kor 3,8 przypis *

7. Ubogich* bowiem zawsze macie pomiędzy sobą, i kiedykolwiek chcecie, możecie im dobrze czynić; ale mnie nie zawsze macie.Pwt 15,11* gr.: ptochos - żebrak, skrajny nędzarz

8. Ona, co miała uczynić, to uczyniła – z wyprzedzeniem* namaściła moje ciało na pogrzeb.J 19,40* lub: ubiec, prześcignąć, wyprzedzić

9. Zaprawdę mówię wam: Gdziekolwiek na całym świecie będzie głoszona ta Ewangelia, to, co ona uczyniła, będzie opowiadane na jej pamiątkę.Lb 31,54; Mt 26,13; Mk 16,15

10. A Judasz Iskariota, jeden z dwunastu, odszedł do arcykapłanów, aby Go im wydać.Ps 41,9; Ps 55,12; Mt 26,14; Łk 22,3; J 6,70

11. A gdy to usłyszeli, uradowali się i obiecali dać mu srebro*; szukał więc** właściwego czasu, jakby Go wydać.Oz 7,3; Łk 22,5* lub: srebrne monety - sykiel lub srebrna didrachma; ** dosłownie: i szukał

12. A pierwszego dnia Święta Przaśników, gdy ofiarują Paschę*, powiedzieli Mu Jego uczniowie: Gdzie chcesz, abyśmy poszli i przygotowali Ci Paschę, byś mógł ją spożyć?Wj 12,6-18; Kpł 23,5; Lb 28,16; Pwt 16,1; 1Kor 5,7* hebr.: przejście - święto od 14 do 20 dnia miesiąca Nisan

13. I posłał dwóch ze swoich uczniów, i powiedział im: Odejdźcie do miasta, i spotka* się z wami człowiek niosący dzban wody; idźcie za nim.* gr.: apantao - wyjść naprzeciw, stawić czoło

14. A gdziekolwiek wszedłby, powiedzcie gospodarzowi: Nauczyciel mówi: Gdzie jest dla mnie pokój gościnny*, abym mógł spożyć Paschę ze swoimi uczniami?* lub: kwatera, jadalnia

15. A on wskaże wam górny pokój, wielki, usłany* i gotowy, tam przygotujcie ją dla nas.* gr.: stronnymi - zastawiony sofami, umeblowany, rozpostarty

16. I wyszli uczniowie Jego, i przyszli do miasta, i znaleźli pokój tak, jak im powiedział, i przygotowali Paschę.

17. I gdy nadszedł wieczór, przyszedł z dwunastoma.Mt 26,20; Łk 22,14; Dz 6,2; Obj 21,14

18. A gdy spoczywali przy stole i jedli, Jezus powiedział: Zaprawdę mówię wam, że jeden z was, ten który je ze mną, wyda mnie.

19. A oni zaczęli się smucić i mówić do Niego jeden po drugim: Czy to nie ja? A inny: Chyba nie ja*?* dosłownie: Czy (to) nie ja?

20. Lecz On w odpowiedzi, rzekł im: Jeden z dwunastu, ten który ze mną zanurza* rękę w misie**.Mt 26,23; J 6,7; J 13,26* gr.: embapto - zanurzać; ** dosłownie: gliniane, głębokie naczynie

21. Wprawdzie Syn Człowieczy odchodzi, tak jak jest o Nim napisane; ale biada temu człowiekowi, przez którego Syn Człowieczy będzie wydany! Lepiej by mu było, gdyby ten człowiek nie został zrodzony.Mt 18,6

22. I gdy oni jedli, wziął Jezus chleb i pobłogosławił*, połamał i dał im, i powiedział: Weźcie, zjedzcie, to jest moje ciało.J 6,48; Łk 22,19* gr.: eulogeo - sławić, chwalić, prosić o błogosławieństwo - Mt 14,19 przypis *

23. I potem wziął kielich, podziękował* i dał im; i wypili z niego wszyscy;1Kor 10,16; 1Kor 11,23* gr.: eucharisteo - być wdzięcznym, czynić dziękczynienie

24. I powiedział im: To jest krew moja Nowego Przymierza, która jest za* wielu wylewana.Kpł 17,11; Hbr 9,15-23; Hbr 13,20* gr.: peri - z powodu, tuż obok, odnośnie

25. Zaprawdę* mówię wam, że nie będę pił więcej z owocu winorośli, aż do tego dnia, gdy go będę pił nowy w Królestwie Bożym.Jl 3,17; Am 9,13* gr.: amen - z hebr.: godne wiary

26. A po zaśpiewaniu hymnu*, wyszli ku Górze Oliwnej,Ef 5,19; Kol 3,16* wg tradycji Ps 113 - 118

27. I Jezus im powiedział: Tej nocy, wszyscy z powodu mnie* zostaniecie zgorszeni; bo jest napisane: Uderzę pasterza i owce zostaną rozproszone.Za 13,7* gr.: en emoi - we mnie, do mnie

28. Ale gdy zostanę wzbudzony, poprzedzę was do Galilei.Mk 16,7

29. A Piotr powiedział do Niego: Jeśli nawet wszyscy zostaną zgorszeni, jednak nie ja.

30. A Jezus powiedział mu: Zaprawdę mówię ci, że dziś w nocy, zanim kogut dwukrotnie zapieje, trzykrotnie się mnie wyprzesz.

31. Ale on tym bardziej mówił: Prędzej, jeśli trzeba, umrę razem z Tobą, z pewnością nie wyprę się Ciebie. A tak samo i wszyscy mówili.Ps 30,6; Prz 16,18; Jr 17,9

32. I przyszli na miejsce, które zwano Getsemane*, i powiedział do swoich uczniów: Usiądźcie tutaj, dopóki będę się modlić.Ps 18,5; Mt 26,36* tj. prasa oliwna

33. I wziął ze sobą Piotra i Jakuba, i Jana, i zaczął się trwożyć* i głęboko troskać**;* lub: popadać w zdumienie lub lęk; ** być przygnębionym

34. I powiedział im: Bardzo jest zasmucona* moja dusza aż do śmierci; zostańcie tu i czuwajcie.Mk 14,37* lub: skrajnie przygnębiona, zbolała

35. I odszedł nieco dalej, padł na ziemię i modlił się, aby, jeśli jest to możliwe, ominęła Go ta godzina;Mt 6,9; Rz 8,15

36. I mówił: Abba*, Drogi Ojcze! Dla Ciebie wszystko jest możliwe, oddal ten kielich ode mnie, jednak nie, co ja chcę, ale co Ty.* aramejski: abba - zdrobniała forma słowa ab - ojciec - Tato lub Drogi Ojcze - zawierająca w sobie wyraz czułości, godności i szacunku

37. A gdy przyszedł i znalazł ich śpiących, powiedział Piotrowi: Szymonie, śpisz? Nie miałeś siły czuwać jednej godziny?

38. Czuwajcie i módlcie się, abyście nie weszli w pokusę; duch wprawdzie jest chętny*, ale ciało słabe.1Kor 16,13; Ga 5,17* lub: ochoczy

39. I odszedł ponownie, modlił się, mówiąc te same słowa*.* dosłownie: te same słowo

40. A gdy wrócił, ponownie znalazł ich śpiących*, bo oczy ich były ociężałe, i nie wiedzieli, co mu odpowiedzieć.* dosłownie: którzy śpią

41. I przyszedł trzeci raz, i powiedział im: Nadal śpicie i odpoczywacie! Dosyć*! Przyszła godzina, oto Syn Człowieczy wydawany jest w ręce grzeszników.J 12,23* lub: wystarczy

42. Wstańcie*, pójdźmy! Oto ten, który mnie wydaje, zbliża się.Mt 26,46; J 18,1* gr.: eigeiro - wstać, wzbudzić, podnieść - tu: tryb rozkazujący

43. I zaraz, gdy On jeszcze mówił, przyszedł Judasz, będący jednym z grona dwunastu, a z nim wielki tłum z mieczami i z kijami, od arcykapłanów, i od uczonych w Piśmie, i od starszych*.Ps 3,1; Ps 22,12* gr.: presbyteros - członek kolegialnego grona przywódców zboru - starszych zgodnie z tradycją żydowską - por. 1Tm 3,2 przypis * - episkopos

44. A ten, który Go wydawał, dał im umówiony znak, mówiąc: Tego, którego pocałuję*, to jest On; schwytajcie Go i odprowadźcie ostrożnie**.Prz 27,6* gr.: fileo - traktować z czułością, kochać; ** gr.: asfalos - pewnie, bacznie, uważnie, z zabezpieczeniem

45. A gdy przyszedł, zaraz przystąpił do Niego i powiedział: Rabbi*, Rabbi! I Go pocałował**.Mt 23,8; J 13,13; J 20,16* z hebr.: mój Nauczycielu, mój Mistrzu; ** gr.: katafileo - całować, okazać czułość

46. A oni podnieśli* na Niego ręce i Go pojmali.* dosłownie: zarzucać na - w znaczeniu: chwytać kogoś

47. A jeden z tych, którzy stali obok, dobył miecza, uderzył sługę* arcykapłana** i odciął mu ucho.* gr.: doulon - por. Mt 20,27 przypis *; ** gr.: archiereus - najwyższy kapłan - Wj 29,1-46

48. A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Jak na zbójcę* wyszliście z mieczami i z kijami, aby mnie pochwycić.Mt 26,55; Łk 22,52* gr.: lestes - bandyta, rabuś, zabójca, wywrotowiec, buntownik

49. Codziennie byłem u was w świątyni*, nauczając, a nie pojmaliście mnie; lecz to się stało, aby zostały wypełnione Pisma.Łk 24,44; J 7,28* gr.: hieron - święte miejsce, świątynia (cała)

50. Wtedy wszyscy Go opuścili i uciekli.

51. A pewien młodzieniec podążał za Nim, odziany w płótno* na nagim ciele; i pochwycili go młodzieńcy.Mt 27,59; Mk 15,46; Łk 23,53* gr.: sindon - kosztowna, lekka, luźna szata z lnu lub bawełny

52. Ale on pozostawił płótno i nagi uciekł od nich.Am 2,16; Mk 13,14; Rdz 39,12; Hi 2,4

53. I odprowadzili Jezusa do arcykapłana; i zeszli się do niego wszyscy arcykapłani, i starsi, i uczeni w Piśmie.Iz 53,7; J 18,13; Dz 4,6

54. A Piotr szedł z dala za Nim aż do wewnątrz na dziedziniec arcykapłana, i siedział ze służbą*, grzejąc się przy ogniu.J 18,15* gr.: hyperetes - podwładny, sługa - por. 1Kor 4,1 przypis **

55. A arcykapłani i cały Sanhedryn szukali świadectwa przeciwko Jezusowi, aby Go uśmiercić; lecz nie znajdowali.

56. Wielu bowiem fałszywie świadczyło przeciwko Niemu; ale świadectwa* ich nie były zgodne.* gr.: martyria - świadectwo, zeznanie przed sędzią

57. A jacyś ludzie wstali i fałszywie świadczyli przeciwko Niemu, mówiąc:

58. My słyszeliśmy, jak mówił: Ja zburzę* tę świątynię uczynioną ręką, i w trzy dni zbuduję inną, nie ręką uczynioną.J 2,19; Mt 26,61* gr.: katalyo - rozwiązać, poluźnić (sznury), zburzyć, rozwalić

59. Lecz nawet i w tym* świadectwo ich nie było zgodne**.* lub: w ten sposób; ** dosłownie: równe

60. I stanął arcykapłan na środku, i zapytał Jezusa, mówiąc: Nic nie odpowiadasz na to, co oni świadczą przeciwko Tobie?

61. A On milczał i nic nie odpowiedział. Ponownie zapytał Go arcykapłan i powiedział do Niego: Czy Ty jesteś Mesjasz*, Syn Błogosławionego**?Ps 2,7; Ps 39,1-2; Iz 53,7* lub: Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony; ** Wysławionego

62. A Jezus powiedział: Ja jestem; i zobaczycie Syna Człowieczego, siedzącego po prawicy Mocy Boga, i przychodzącego* z obłokami nieba.Dn 7,13; Hbr 8,10; Mt 24,30; Łk 22,69* gr.: erchomai - przybywać, powrócić, ukazać się publicznie

63. Wtedy arcykapłan rozdarł swoje szaty*, mówiąc: Na co nam jeszcze potrzeba świadków?Lb 14,6* gr.: chiton - szata wkładana na gołe ciało

64. Słyszeliście bluźnierstwo. Co jeszcze nie jest dla was oczywiste? I wszyscy oni Go osądzili*, że winien jest śmierci.Kpł 24,16; Mt 26,65; J 10,33* lub: wydali wyrok

65. I zaczęli niektórzy na Niego pluć i zakrywać Jego oblicze, bić Go pięściami i mówić do Niego: Prorokuj! A słudzy zadawali Mu razy*.Hi 30,10; Iz 50,6; Mk 15,19* gr.: hrapsima - uderzenie rózgą lub kijem, cios dłonią w twarz

66. A gdy Piotr był na dziedzińcu*, na dole, przyszła jedna ze służących arcykapłana;Mt 26,69* gr.: aule - odkryty dziedziniec domu

67. A gdy zobaczyła Piotra grzejącego się, przypatrzyła się mu i powiedziała: I ty byłeś z tym Nazareńczykiem Jezusem.

68. Ale on wyparł* się, mówiąc: Nie wiem**, ani nie rozumiem, co mówisz. I wyszedł na zewnątrz do przysionka, i zapiał kogut.Mk 14,29; J 13,36; 2Tm 2,12* gr.: arneomai - zapierać się kogoś, odmawiać, wyrzekać; ** lub: nie znam - domyślnie - Go

69. A służąca, widząc go ponownie, zaczęła mówić do tych, którzy stali obok: To jest jeden z nich.

70. A on ponownie się wyparł. I po chwili ponownie ci, co stali obok, powiedzieli Piotrowi: Na pewno* jesteś jednym z nich, bo i ty jesteś Galilejczykiem, i twoja mowa** jest podobna.* lub: prawdziwie; ** tj. sposób mówienia, dialekt

71. A on zaczął ślubować pod groźbą klątwy* i przysięgać, mówiąc: Nie znam tego człowieka, o którym mówicie.Mt 26,71* tj. ściągać na siebie klątwę, poddać się najsurowszej karze

72. I zaraz zapiał kogut, i przypomniały się Piotrowi słowa, które mu powiedział Jezus: Zanim kogut dwa razy zapieje, trzy razy się mnie wyprzesz. I rzuciwszy* się, płakał**.Mt 26,75; Łk 22,62* gr.: epiballo - rzucić się na, wpaść, poświęcać myśl czemuś; ** gr.: klaio - łkać, biadać, lamentować

↑↑

Rozdział 15

1. A zaraz o poranku, arcykapłani ze starszymi i uczonymi w Piśmie, i cały Sanhedryn*, odbyli naradę, po czym związali Jezusa i odprowadzili Go, i wydali Piłatowi.J 18,28* tj. Najwyższa Rada Żydów - por. Mt 26,59 przypis *

2. I Piłat pytał Go: Ty jesteś Królem Żydów*? A On w odpowiedzi, rzekł do niego: Ty to mówisz**.Mt 2,2* lub: Judejczyków; ** por. J 18,37 przypis *

3. I oskarżali Go arcykapłani o wiele rzeczy. On natomiast nic nie odpowiedział.J 19,10

4. A Piłat ponownie pytał Go, mówiąc: Nic nie odpowiadasz? Spójrz o jak wiele Cię oskarżają*.* gr.: katamartyreo - świadczyć przeciwko

5. A Jezus już nic nie odpowiedział, tak że dziwił się Piłat.Iz 53,7

6. A na święto zwykle wypuszczał im jednego więźnia, którego żądali*.* lub: prosili

7. I był pewien, nazywany Barabasz*, uwięziony wraz z buntownikami**, którzy podczas rozruchów popełnili morderstwo.Mt 27,16; Łk 23,18* aramejski: bar - syn, ab - ojciec; ** lub: powstańcami

8. A tłum krzycząc, zaczął domagać* się, aby uczynił im, to co zawsze.* lub: żądać

9. Piłat więc odpowiedział im, mówiąc: Chcecie, abym wam wypuścił Króla Żydów?

10. Wiedział bowiem, że Go arcykapłani wydali z zawiści.Rdz 37,11; Jk 3,16

11. Ale arcykapłani podburzyli lud, aby im wypuścił raczej Barabasza.Dz 3,14

12. A Piłat w odpowiedzi, rzekł im ponownie: Co więc chcecie, abym uczynił z tym, o którym mówicie – Król Żydów*?Jr 23,5; Łk 1,31; Dz 5,31* lub: Judejczyków

13. A oni ponownie zawołali: Ukrzyżuj Go!

14. A Piłat powiedział do nich: Co więc złego uczynił? Lecz oni tym głośniej* krzyczeli**: Ukrzyżuj Go!* dosłownie: bardziej; ** lub: wrzeszczeli

15. A Piłat, chcąc ludowi uczynić zadość, wypuścił im Barabasza, a Jezusa ubiczował i wydał, aby został ukrzyżowany.Prz 29,25

16. Żołnierze więc wprowadzili Go na wewnętrzny dziedziniec, to jest do pretorium, i zwołali całą kohortę* wojska.J 18,28; J 19,9* lub: oddział - około 600 osób - por. Mt 27,27 przypis *

17. I oblekli* Go w purpurę, upletli* wieniec z ciernia, i nałożyli* Mu,* dosłownie czas teraźniejszy - oblekają ...

18. Zaczęli Go pozdrawiać, mówiąc: Witaj* Królu Żydów!* gr.: chairo - witaj, raduj się - por. J 19,3 przypis *

19. I bili Go w głowę trzciną, i pluli na Niego, a upadając na kolana, oddawali Mu pokłon*.Iz 50,6; Za 13,7* gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku, oddawać cześć

20. A gdy przestali z Niego szydzić, zdjęli z Niego purpurę i oblekli Go w Jego własne szaty, i wyprowadzili Go, aby Go ukrzyżować.

21. I zmusili* przechodzącego** tam niejakiego Szymona Cyrenejczyka, idącego z pola, ojca Aleksandra i Rufa, aby niósł Jego krzyż.* gr.: angareuo - wysłać gońca, wciągnąć do służby publicznej, zmusić do niesienia ciężaru - por. Mt 21,2 przypis *, Mk 15,21; ** gr.: parago - przejść obok, prowadzić do

22. I przyprowadzili Go na miejsce zwane Golgota, co się tłumaczy: Miejsce Czaszki.

23. I dawali Mu pić wino* z mirrą**, ale nie przyjął.* lub: ocet winny; ** tj. środek uśmierzający ból

24. A gdy Go ukrzyżowali, rozdzielili między siebie Jego szaty, rzucając o nie los, co kto ma zabrać.Ps 22,19

25. A gdy Go ukrzyżowali, była trzecia* godzina.J 19,14* tj. 9 - ta naszego czasu

26. Był też wyryty napis z podaniem przyczyny* Jego ukarania: Król Żydów**.Mt 27,37; J 19,19* gr.: aitia - przyczyna kary, zarzut; ** lub: Judejczyków

27. Ukrzyżowali też z Nim dwóch bandytów*: jednego po prawej, a jednego po lewej Jego stronie.Mt 27,38; Łk 23,32* gr.: lestes - bandyta, rabuś, zabójca, wywrotowiec, buntownik

28. Tak zostało wypełnione Pismo, które mówi: I do przestępców* został zaliczony.Iz 53,12* gr.: anomos - być niegodziwym, łamiącym Prawo

29. A ci, którzy przechodzili obok, bluźnili przeciwko Niemu, kiwając głowami swoimi i mówiąc: Oho*! Ty, który rozwalasz świątynię i w trzy dni ją budujesz,Ps 22,6; Ps 109,25; J 2,18* gr.: oua - och! ha! - okrzyk zdumienia, podziwu lub ironii

30. Ratuj* siebie samego i zstąp z krzyża!* gr.: sodzo - ratować, zbawić, wybawić, ocalić, uzdrowić

31. Podobnie też i arcykapłani z uczonymi w Piśmie, szydząc*, mówili jedni do drugich: Ratował innych, a nie może uratować samego siebie,* gr.: empaidzo - wyśmiewać, drwić, mamić

32. Mesjasz, Król Izraela niech teraz zstąpi z krzyża, abyśmy ujrzeli i uwierzyli. I ci, co z Nim byli ukrzyżowani, również Go lżyli*.J 20,29* gr.: oneididzo - urągać, znieważać, robić wyrzuty

33. A gdy była szósta godzina, stała się ciemność na całej ziemi, aż do dziewiątej godziny.

34. A o godzinie dziewiątej zawołał Jezus potężnym głosem, mówiąc: Eloi, Eloi, lamma sabachtani?! Co tłumaczy* się: Boże mój, Boże mój, dlaczego mnie opuściłeś?!Ps 22,2; Mt 27,46; Łk 23,46* gr.: methermeneuo - przekładać

35. A niektórzy z tych, co stali tam obok, słysząc to, mówili: Oto woła Eliasza.

36. I ktoś podbiegł, napełnił gąbkę winnym octem* i włożył ją na trzcinę, poił Go, mówiąc: Pozwólcie, zobaczmy, czy przyjdzie Eliasz, żeby Go zdjąć.Ps 69,21* lub: kwaśne wino

37. Ale Jezus zawołał potężnym głosem i oddał ducha*.Mt 27,50; Łk 23,46; J 19,30* gr.: ekpneo - wydać ostatnie tchnienie, skonać, wyzionąć ducha

38. I wtedy została rozdarta* zasłona świątyni na dwoje, od góry aż do dołu.Wj 26,31; Hbr 6,19* gr.: schidzo - rozszczepić, rozłupać, podzielić przez rozdarcie

39. A setnik*, który stał naprzeciwko Niego, widząc, że w ten sposób wołając oddał ducha, powiedział: Prawdziwie ten człowiek był Synem Boga.* gr.: kentyrion - latynizm - por. Mt 8,13 przypis *

40. Były tam też i kobiety przypatrujące się z daleka, a wśród nich była Maria Magdalena i Maria, matka Jakuba Mniejszego* i Jozesa, i Salome,Mt 27,55; Łk 23,49; J 19,25* lub: Małego

41. Które, gdy był w Galilei, chodziły za Nim i usługiwały Mu, i wiele innych, które razem z Nim wstąpiły* do Jerozolimy.Łk 8,2-3; Mt 27,56* tj. wspięły się - Jerozolima leży na górze

42. A gdy był już wieczór, ponieważ był Dzień Przygotowania, który jest przed szabatem,

43. Przyszedł Józef z Arymatei, szanowany członek Rady*, który też sam oczekiwał Królestwa Bożego, odważnie wszedł do Piłata i prosił o ciało Jezusa.Łk 23,50; Dz 4,8; Flp 1,4* gr.: bouleutes - członek rady Sanhedrynu - por. Mt 26,59 przypis *

44. A Piłat zdziwił się, że już umarł; i zawołał setnika, pytając go, czy dawno umarł.

45. A gdy dowiedział się o tym od setnika, darował* ciało Józefowi.Łk 8,53; Mt 27,58; J 19,28* gr.: doreomai - dać w darze, podarować, obdarować

46. A on kupił płótno*, i zdjął Go, owinął płótnem*, i złożył Go w grobowcu, który był wykuty w skale, i zatoczył kamień na otwór wejściowy grobowca.Iz 53,9; Mt 27,59; Łk 23,53* gr.: sindon - tu: kosztowne lekkie, lniane płótno na szatę lub prześcieradło, ogólnie kosztowna szata zarzucana na gołe ciało

47. A Maria Magdalena i Maria, matka Jozesa, przyglądały się, gdzie Go złożono.

↑↑

Rozdział 16

1. A gdy minął szabat, Maria Magdalena i Maria, matka Jakuba, i Salome kupiły wonności*, żeby pójść i Go namaścić.Mt 28,1; Łk 24,1; J 19,39* tj. mieszaninę mirry i aloesu

2. A bardzo wcześnie* pierwszego dnia tygodnia** przyszły do grobu, gdy już wzeszło słońce.* lub: rano, o 4-tej straży nocnej tj. między 3 - 6 godz. w nocy; ** tj. w niedzielę

3. I mówiły do siebie: Kto nam odtoczy kamień z wejścia do grobowca?

4. A gdy podniosły wzrok, zobaczyły, że kamień jest odtoczony*; był bowiem bardzo wielki.* gr.: apokylio - odtoczyć, przesunąć

5. A gdy weszły do grobowca, ujrzały młodzieńca, siedzącego po prawej stronie, ubranego w długą, białą szatę; i zlękły* się.* gr.: ekthanbeo - zdumieć się, wpaść w osłupienie, zaniepokoić się

6. A on powiedział im: Nie lękajcie się; szukacie Jezusa Nazarejczyka, ukrzyżowanego; powstał z martwych, nie ma Go tu; oto miejsce, gdzie Go położyli.Ps 71,20

7. Ale odejdźcie i powiedzcie Jego uczniom, i Piotrowi, że was wyprzedza do Galilei; tam Go zobaczycie, jak wam powiedział.

8. I wyszły, szybko uciekły z grobowca, bowiem ogarnęło* je drżenie i uniesienie; a nikomu nic nie mówiły, bo się bały.* dosłownie: mieć tj. trzymać, utrzymywać się w jakimś stanie, przylgnąć

9. A Jezus, gdy powstał z martwych, rano pierwszego dnia tygodnia, ukazał się najpierw Marii Magdalenie, z której wyrzucił* siedem demonów.* gr.: ekballo - wyrzucić, wypędzić, wypchnąć, odrzucić z pogardą, wyrwać z czegoś

10. Ona poszła i oznajmiła to tym, którzy byli z Nim, smutnym* i płaczącym**.Łk 24,17* lub: pogrążonym w żalu, opłakującym; ** lamentującym, łkającym

11. A oni słysząc, że żyje, i że był przez nią widziany, nie uwierzyli.Łk 24,11; J 20,25

12. Potem dwom z nich ukazał się w innej postaci*, gdy szli do wsi.* gr.: morfe - kształt, postać

13. I oni powrócili, i opowiedzieli pozostałym; ale i tym nie uwierzyli.Mt 28,7; J 20,8

14. W końcu ukazał się jedenastu, gdy spoczywali przy stole, i zganił* ich niedowiarstwo i zatwardziałość ich serca, że nie uwierzyli tym, którzy widzieli Go wskrzeszonego.* gr.: oneididzo - wyrzucać coś komuś, ganić, łajać

15. I powiedział im: Idźcie* na cały świat, ogłoście** Ewangelię całemu stworzeniu.Mt 10,5; Mt 28,19* dosłownie: poszedłszy, podążywszy; ** gr.: kerysso - ogłaszać jak herold

16. Ten kto uwierzy i zostanie ochrzczony*, będzie** zbawiony; ale kto nie uwierzy, będzie** potępiony***.Dz 2,38; Dz 8,36; J 3,18; 2Tes 1,8* lub: zanurzony; ** lub: zostanie; *** uznany za winnego

17. A takie znaki* będą towarzyszyć tym, którzy uwierzyli: w moim imieniu będą wyrzucać demony, będą mówić nowymi** językami,Łk 10,17; Dz 2,4; Dz 10,46; Dz 19,6; 1Kor 12,10; 1Kor 12,28; 1Kor 12,30* gr.: semeion - ponadnaturalne znaki - por. J 4,54 przypis *; ** gr.: kainos - nowy co do rodzaju, a nie formy, świeży

18. Będą podnosić węże, a choćby wypili coś trującego, nie zaszkodzi im; na chorych będą nakładali ręce, a ci będą mieli się dobrze*.Łk 10,19; Dz 28,3* gr.: kalos - pięknie, dobrze

19. Po tym więc, jak Pan, im powiedział, został wzięty* do nieba i usiadł po prawicy Boga.* gr.: analambano - podnieść coś by nieść, wznieść

20. A gdy oni odeszli, ogłosili* wszędzie; współdziałając z Panem, potwierdzając Słowo przez towarzyszące im** znaki. Amen.Dz 2,1* gr.: kerysso - ogłaszać jak herold; ** lub: mu - (Słowu)

Ewangelia według Łukasza

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ]

Rozdział 1

1. Skoro już wielu próbowało uporządkować opis* wydarzeń, które się wśród nas dopełniły,* gr.: diegesis - narracja, opowiadanie

2. Tak, jak nam to przekazali ci, którzy od początku byli* naocznymi świadkami i sługami** Słowa,Dz 26,16; Łk 24,48; J 1,1* lub: stali się; ** gr.: hyperetes - podwładny, sługa - por. 1Kor 4,1 przypis **

3. Także i mnie wydało się słuszne, wszystko dokładnie od początku zbadać i opisać ci to po kolei, dostojny Teofilu!

4. Tak, abyś całkowicie poznał niezawodność* tych słów, których cię ustnie nauczono**.Dz 1,11; J 20,31; 2P 1,15* lub: niezawodna prawda, pewność; ** lub: wyłożyć, pouczyć ustnie

5. Za dni Heroda, króla Judei, żył pewien kapłan o imieniu Zachariasz, ze zmiany Abiasza, a żona jego była jedną z córek Aarona. Jej imię – Elżbieta.Wj 28,1; 1Krn 24,10; 1Krn 24,19

6. A oboje byli sprawiedliwi przed obliczem Boga, chodząc nienagannie we wszystkich przykazaniach i ustawach* PANA.Rdz 6,9; 1Krl 9,4; Rz 3,9-25* lub: zasada prawna, dekret, wyrok

7. I nie mieli dziecka, jako że Elżbieta była niepłodna, a byli oboje w podeszłym wieku*.* dosłownie: posunięci w swoich dniach

8. I stało się, gdy sprawował posługę* kapłańską przed Bogiem, w kolejności przypadającej na niego zmiany,1Krn 24,19; Lb 18,7* gr.: hierateuo - być kapłanem, wypełniać obowiązki kapłana

9. Że według zwyczaju kapłaństwa padł na niego los, aby wejść do świątyni PANA i spalić kadzidło* w ofierze.Wj 30,7-8* lub: okadzić

10. A całe mnóstwo ludu było na zewnątrz, modląc się w godzinie spalania* kadzidła.* tj. w czasie składania ofiary z kadzidła o godz. 9 lub 15

11. I ukazał mu się anioł PANA, stojący po prawej stronie ołtarza kadzidlanego.

12. I zatrwożył się Zachariasz, gdy go zobaczył, i ogarnął go lęk.

13. I powiedział do niego anioł: Nie bój się Zachariaszu! Bo wysłuchana została twoja modlitwa*, a twoja żona Elżbieta urodzi ci syna, i nazwiesz go imieniem Jan.1Sm 1,20* gr.: deesis - prośba, błaganie, modlitwa, prośba do Boga

14. I będziesz miał radość i wesele, i wielu będzie się radować z jego narodzenia.

15. Albowiem będzie wielki przed obliczem PANA, z pewnością nie będzie pić wina ani sycery*, a zostanie napełniony Duchem Świętym jeszcze będąc w łonie swojej matki.Łk 7,28; Dz 2,4* hebr.: sycera - napój odurzający (piwo?)

16. I wielu z synów Izraela nawróci* do PANA, ich Boga.Iz 40,3; Ml 3,1; Mt 3,1* gr.: epistrefo - spowodować powrót, zwrócić się ku sobie, wrócić

17. A sam pójdzie przed Jego obliczem w duchu i w mocy Eliasza, aby zawrócić* serca ojców do dzieci, i nieposłusznych ku rozsądkowi sprawiedliwych, aby przysposobić dla PANA lud, który jest przygotowany.Ml 3,23* gr.: epistrefo - spowodować powrót, zwrócić się ku sobie, wrócić

18. A Zachariasz powiedział do anioła: Po czym to poznam? Bo ja jestem stary, a moja żona jest już w podeszłym wieku*.Rz 18,11; Iz 38,22; Rz 4,19* dosłownie: posunięta w dniach jej

19. I w odpowiedzi, anioł rzekł do niego: Ja jestem Gabriel, ten, który staje przed obliczem Boga, a zostałem posłany, abym mówił do ciebie i ogłosił ci tę dobrą nowinę*.Dn 8,16; Łk 1,26* gr.: euangelidzo - ogłaszać dobrą nowinę

20. I oto będziesz milczał, i nie będziesz mógł mówić aż do dnia, kiedy to się stanie, za to, że nie uwierzyłeś moim słowom, które wypełnią się w swoim czasie.Łk 1,45; Mk 9,19

21. A lud oczekiwał Zachariasza i dziwił się jego zwlekaniu w świątyni.

22. A gdy wyszedł, nie mógł do nich mówić; i poznali, że miał* widzenie** w świątyni, bo dawał im znaki*** i pozostał niemy.J 13,24* gr.: horao - wpatrywać się w, doświadczyć, widzieć; ** gr.: optasia - wizja, widzenie - por. Mt 17,9 przypis *; *** gr.: dianeuo - wyrażać myśl za pomocą gestów, mrugać

23. I stało się, gdy wypełniły się dni jego służby, że odszedł do swojego domu.

24. A po tych dniach Elżbieta, żona jego, poczęła i ukrywała się przez pięć miesięcy, mówiąc:2Krl 4,17; Iz 8,3; Łk 1,36

25. Tak mi uczynił PAN w tych dniach, gdy wejrzał na mnie, aby zdjąć moją hańbę pośród ludzi.Rdz 30,23; Iz 54,1; Hbr 11,11

26. A w szóstym miesiącu posłany został przez Boga anioł Gabriel do miasta Galilei, zwanego* Nazaret,* dosłownie: któremu imię

27. Do dziewicy* zaręczonej** z mężem, któremu było na imię Józef, z domu Dawida, a imię tej dziewicy – Maria.Mt 1,18; Iz 7,4* lub: pannie; ** gr.: mnesteuo - zalecać się, zaręczyć, być poślubioną

28. A po wejściu do niej, anioł powiedział: Witaj*, obdarowana** łaską; PAN z tobą; to ty błogosławiona*** jesteś pośród kobiet.Łk 1,30; Dn 9,23; Ef 1,6; Sdz 6,12; Dz 18,10* lub: raduj się; ** napełniona łaską; *** lub: szczęśliwa

29. Ale ona, gdy go ujrzała, zmieszała* się na jego słowo i rozważała** skąd takie pozdrowienie.* gr.: diatarasso - zakłopotać się, zaniepokoić; ** gr.: dialogidzomai - rozważać w myślach, zastanawiać się

30. I anioł powiedział jej: Nie bój się, Mario! Albowiem znalazłaś łaskę u Boga.

31. I oto poczniesz w łonie, i urodzisz syna, i nazwiesz Go imieniem Jezus*.Iz 7,14; Mt 1,21* gr.: Iesous - hebr.: Jeszua, Jehoszua - JHWH jest zbawieniem

32. Będzie On wielki i zostanie nazwany Synem Najwyższego, i da Mu PAN Bóg tron Dawida, Jego ojca,Mt 3,11; Flp 2,9-11; Iz 9,6

33. I będzie królował* nad domem Jakuba na wieki, a Królestwu Jego nie będzie końca.Ps 45,6; Dn 7,13-14; Dn 7,27; Mi 4,7; Hbr 1,8; Obj 11,15* gr.: basileuo - być królem, panować tu: zakróluje, zapanuje

34. A Maria powiedziała do anioła: Jak to się stanie, skoro nie obcowałam* z mężem?* dosłownie: poznałam - hebr. idiom ozn. intymną więź - por. Mt 1,25

35. I anioł w odpowiedzi, rzekł do niej: Duch Święty zstąpi na ciebie i moc Najwyższego cię zacieni; dlatego narodzone z ciebie Święte, zostanie nazwane Synem Boga.Ps 2,7; Mt 1,20; Mt 14,33; Mk 1,1

36. A oto Elżbieta, twoja krewna, i ona poczęła syna w swej starości, a jest to już szósty miesiąc dla tej, którą nazywają niepłodną,

37. Gdyż u Boga nie będzie niemożliwe*, cokolwiek wypowie**.Rdz 18,14; Jr 32,17* dosłownie: nie jest bez siły - gr.: adynateo; ** gr.: rhema - wypowiedź, przesłanie, słowo

38. Wtedy Maria powiedziała: Oto jestem służebnicą* PANA; oby mi się stało według twojego słowa**. I anioł*** odszedł od niej.* lub: niewolnicą; ** gr.: rhema - wypowiedź, przesłanie, słowo; *** gr.: angelos - posłaniec

39. W tych dniach wstała Maria i udała się śpiesznie w górzyste strony do miasta Judy.

40. I gdy weszła do domu Zachariasza, pozdrowiła* Elżbietę.* gr.: aspadzomai - przyjąć z radością, dobrze życzyć, witać

41. I stało się, gdy Elżbieta usłyszała pozdrowienie Marii, że poruszyło* się w jej łonie dziecko, i Elżbieta została napełniona Duchem Świętym.* lub: drgnęło, podskoczyło

42. I zawołała donośnym głosem, i powiedziała: Błogosławiona* jesteś wśród kobiet, i błogosławiony jest owoc twojego łona!* gr.: makarios - szczęśliwy, ktoś komu można pogratulować

43. A skądże mi to, że matka mojego Pana przyszła do mnie?Mt 3,14; Łk 7,7; J 13,13

44. Oto bowiem, gdy do moich uszu dotarł głos twojego pozdrowienia, w moim łonie z radości poruszyło* się dziecko.* lub: drgnęło, podskoczyło

45. A błogosławiona, która uwierzyła, że spełni się to, co zostało powiedziane przez PANA.

46. I wtedy Maria powiedziała: Moja dusza wywyższa PANA,Ps 34,2-3

47. A mój duch rozradował* się w Bogu, moim Zbawicielu,1Sm 2,1; Iz 43,11; Tt 2,13* gr.: agalliao - radować się ogromnie, tu: możliwy czas teraźniejszy

48. Gdyż wejrzał* na uniżenie swojej służebnicy; bowiem odtąd będą uważać mnie za błogosławioną wszystkie pokolenia;Rdz 30,13; Ml 3,12; Łk 11,27* gr.: epiblepo - zwrócił uwagę, wpatrzyć się

49. Gdyż wielkie rzeczy uczynił mi Mocny i święte* jest Jego imię,Wj 15,11; Ps 71,19; Ps 111,9* gr.: hagiadzo - oddzielić od tego co pospolite, przeznaczyć dla

50. A Jego miłosierdzie* z pokolenia na pokolenie dla tych, którzy się Go boją.Rdz 17,7; Wj 20,6* gr.: eleos - litość, współczucie, łaskawość

51. I okazał siłę w swoim ramieniu* i rozproszył pysznych i zamysły ich serc;Ps 52,9* lub: okazał w dziełach moc swojego ramienia

52. Strącił władców z tronów i wywyższył uniżonych*;* gr.: taipeinos – pokorny, skromny - 1P 5,5 przypis ***

53. Łaknących* napełnił dobrami, a bogatych odprawił z niczym;* lub: głodujących

54. Ujął się za Izraelem, swoim sługą, aby zostało zapamiętane* Jego miłosierdzie,* lub: przypomnieć, zostać przypomniane, mieć coś na uwadze

55. Tak, jak powiedział do ojców naszych, do Abrahama i jego potomka* na wieki**.Rdz 12,3; Rdz 22,17-18* lub: nasienia - l. poj.; ** dosłownie: na wiek

56. A Maria została z nią około trzech miesięcy; następnie wróciła do swojego domu.

57. A Elżbiecie wypełnił się czas jej rozwiązania*, i urodziła syna.* dosłownie: wydania na świat

58. A gdy usłyszeli sąsiedzi i jej krewni, że PAN okazał swoje wielkie miłosierdzie nad nią, radowali się razem z nią.

59. I stało się, że przyszli ósmego dnia, aby obrzezać dziecię; i chcieli nazwać je tak, jak imię jego ojca – Zachariasz.Rdz 17,12

60. A w odpowiedzi, jego matka powiedziała: O nie! Ale będzie nazwany – Jan.

61. I powiedzieli do niej: Nikt w twojej rodzinie nie jest nazwany tym imieniem.

62. I skinęli* więc na jego ojca, jak chciałby go nazwać.* lub: dawali znaki

63. A on poprosił o tabliczkę i napisał tak*: Jan jest jego imię. I dziwili** się wszyscy.* dosłownie: mówiąc; ** gr.: thaumadzo - dziwić, podziwiać - Mk 12,17 przypis *

64. I od razu zostały otworzone jego usta i rozwiązał się jego język, i mówił, wysławiając* Boga.* gr.: eulogeo - sławić, dobrze życzyć - por. Mt 14,19 przypis *

65. I ogarnął strach wszystkich ich sąsiadów, a po całej górzystej Judei rozeszły się wszystkie te słowa*.* lub: wypowiedzi - gr.: rhema

66. A wszyscy, którzy o tym słyszeli, wzięli te słowa do serca, mówiąc: Kim więc będzie to dziecię? A ręka PANA była z nim.

67. A Zachariasz, jego ojciec, został napełniony* Duchem Świętym i prorokował, mówiąc:Lb 11,25; 2P 1,21* gr.: pletho - napełnić, wypełnić

68. Błogosławiony* niech będzie PAN, Bóg Izraela, że nawiedził swój lud i dokonał jego odkupienia,Ps 106,48* gr.: eulogeo - sławić, dobrze życzyć - por. Mt 14,19 przypis *

69. I wzbudził nam róg zbawienia* w domu swojego sługi Dawida,* idiom - moc, siła zbawcza

70. Tak, jak zapowiedział przez usta swoich świętych proroków z dawnych czasów*:Jr 30,10; Hbr 3,7* dosłownie: od wieków

71. Zbawienie od naszych wrogów i z ręki wszystkich, którzy nas nienawidzą,

72. Aby uczynić miłosierdzie naszym ojcom* i przypomnieć o swoim świętym przymierzu**,* dosłownie: z naszymi ojcami; ** gr.: diatheke - przymierze - Hbr 9,17 przypis *

73. Na przysięgę, którą złożył* Abrahamowi, naszemu ojcu, że da nam,* dosłownie: przysiągł

74. Abyśmy, wybawieni z ręki naszych nieprzyjaciół, bez bojaźni Mu służyli,Rdz 22,16

75. W świętości i w sprawiedliwości* przed Jego obliczem, po wszystkie dni naszego życia.* gr.: dikaiosyne - prawość, właściwa pozycja przed Bogiem

76. A ty, dziecię, prorokiem Najwyższego zostaniesz nazwane; bo pójdziesz przed obliczem PANA przygotować Jego drogi,

77. I dać poznanie zbawienia Jego ludowi przez odpuszczenie* ich grzechów,Mk 1,3* gr.: afesis - uwolnienie, wypuszczenie z niewoli - por. Mk 3,29 przypis *

78. Dzięki głębi miłosierdzia naszego Boga, przez które nawiedziła nas jutrzenka* z wysokości,Lb 24,17; Ml 4,2; Obj 22,16* dosłownie: wschód słońca

79. Aby ukazać się siedzącym w ciemności i w cieniu śmierci, i ukierunkować nasze stopy na drogę pokoju.Mt 4,16

80. A dziecię rosło i wzmacniało* się duchem, i było na pustkowiu aż do dnia swego ukazania przed Izraelem.* lub: umacniane duchem

↑↑

Rozdział 2

1. I stało się w te dni, że wyszedł dekret od Cezara Augusta, aby spisano cały zamieszkany świat.Łk 3,1; Dz 11,28; Flp 4,22

2. Pierwszy ten spis odbył się, gdy Kwiryniusz był namiestnikiem Syrii.Mt 4,24

3. I wszyscy szli, by dać się spisać*, każdy do swojego miasta.* gr.: apografo - spisać, zarejestrować

4. Poszedł też i Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do ziemi judzkiej, do miasta Dawida, które nazywa się Betlejem, dlatego że był z domu i z rodu* Dawida,Mi 5,2* gr.: patria - kolejne pokolenia pochodzące od ojca (gr. pater) rodu

5. Aby był spisany z Marią, poślubioną mu żoną, która była w ciąży.Pwt 20,7; Pwt 22,23

6. I stało się, gdy tam byli, że wypełniły się dni, aby urodziła.Iz 7,14; Mt 1,25

7. I urodziła swojego pierworodnego syna, i owinęła Go w pieluszki, i położyła Go w żłobie, dlatego że nie było dla nich miejsca na kwaterze*.* lub: pokój gościnny, noclegownia

8. A byli pasterze w tej krainie, którzy nocowali w polu i trzymali nocą straż nad swoim stadem.Sdz 6,12; Iz 40,5; 2Kor 3,18

9. I naraz, anioł PANA stanął obok nich, a chwała PANA zewsząd ich oświeciła i ogarnął* ich wielki strach.* dosłownie: zlękli się

10. A anioł powiedział im: Nie bójcie się; bo oto ogłaszam wam dobrą nowinę o wielkiej radości, która będzie udziałem całego ludu:

11. Gdyż dziś został zrodzony dla was Zbawiciel, którym jest Mesjasz* Pan, w mieście Dawida,Iz 43,11; J 4,42; J 20,31; Dz 2,36; 1J 5,1* gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec, Mesjasz, Namaszczony

12. I to będzie wam znakiem: Znajdziecie niemowlę owinięte w pieluszki, leżące w żłobie.Wj 3,13; 1Sm 10,2; Iz 53,1

13. I nagle stało się, że razem z aniołem pojawiło się mnóstwo wojska niebiańskiego, które chwaliło Boga i mówiło:

14. Chwała na wysokościach Bogu, a na ziemi pokój, w ludziach dobrej woli*.Łk 19,38; J 17,4; Ef 1,6* lub: (Jego) upodobania - gr.: eudokia

15. I stało się, gdy odeszli od nich aniołowie do nieba – ludzie*, pasterze mówili jeden do drugiego: Udajmy się więc aż do Betlejem i zobaczmy jak spełnia się słowo, które nam PAN Bóg oznajmił.Łk 24,51* dosłownie: i ludzie

16. I śpiesznie przybyli, i znaleźli Marię i Józefa, i niemowlę leżące w żłobie.Mt 2,11

17. A gdy to zobaczyli, rozgłosili słowo, które zostało im powiedziane o tym dziecku.

18. I wszyscy, którzy to słyszeli, dziwili się temu, co powiedzieli im pasterze.

19. A Maria zachowywała wszystkie te słowa, rozważając* je w swoim sercu.Rdz 37,11; 1Sm 21,12; Łk 2,51* dosłownie: składać lub naradzać się z sobą

20. I wrócili pasterze, oddając chwałę i wielbiąc Boga za wszystko, co słyszeli i widzieli, tak, jak im zostało powiedziane.Łk 18,43

21. I gdy wypełniło się osiem dni, aby obrzezano* dziecię, nazwano Go imieniem Jezus, tak, jak zostało nazwane przez anioła, przed poczęciem Go w łonie matki.Łk 1,59; Mt 1,21* gr.: peritemno - nacinać dookoła, obcinać brzeg (napletka)

22. A gdy wypełniły się dni jej oczyszczenia zgodnie z Prawem Mojżesza, przynieśli Go do Jerozolimy, by stawić* Go przed PANEM,Lb 19,12; Kpł 12,2; Rz 3,23* lub: przedstawić, pokazać, przekazać jakąś osobę innej osobie

23. Jak napisano w Prawie PANA: Każdy męski potomek otwierający łono zostanie nazwany poświęconym* dla PANA;Wj 13,2; Wj 13,12; Wj 34,19; Lb 3,13; Lb 8,17* lub: świętym - tj. oddzielonym

24. I aby dać ofiarę według tego, co powiedziano w Prawie PANA: parę synogarlic lub dwa młode gołębie.Kpł 12,8

25. A oto w Jerozolimie był człowiek o imieniu Symeon; a człowiek ten był sprawiedliwy i pobożny, wyczekujący pociechy* Izraela, a Duch Święty był na nim.Łk 1,6; Rdz 6,9; Dz 10,22; Flp 3,6* gr.: paraklesis - zachęta - por. 2Kor 8,4 przypis *

26. I zostało mu objawione* przez Ducha Świętego, że nie ujrzy śmierci, zanim nie zobaczy Mesjasza PANA**.Mt 2,12; Dz 11,26* gr.: chrematidzo - słowo określające ponadnaturalną inspirację; ** dosłownie: Mesjasza PAŃSKIEGO

27. I on przyszedł wiedziony w Duchu do świątyni; a gdy rodzice wnosili dziecię Jezus, aby uczynić z Nim według zwyczaju* Prawa, który odnosił się do Niego,Jr 32,11; Mt 4,1; Mt 22,43* gr.: ethidzo - od ethos - zwyczaj, nakaz prawa, obrządek

28. On wziął* je w swoje ramiona, wysławiał** Boga i powiedział:* lub: przyjął; ** błogosławił

29. Teraz Władco*, uwalniasz swojego sługę** w pokoju, według Twojego Słowa***;Iz 57,1* gr.: despotes - władca absolutny, pan; ** gr.: doulon - por. Mt 20,27 przypis *; *** gr.: rhema - słowo, wypowiedź

30. Gdyż oczy moje zobaczyły Twoje zbawienie*,* gr.: soteria - zbawienie, uratowanie, ocalenie

31. Które przygotowałeś* przed** obliczem wszystkich ludzi,* lub: przyszykowałeś; ** wobec

32. Światło objawienia dla* pogan** i chwałę ludu Twojego – Izraela.Iz 42,6; Jr 2,11; 1Kor 1,31* lub: dla objawienia; ** gr.: ethnos - narody, nie-Żydzi

33. A Józef i Jego matka byli zdziwieni* tym, co o Nim mówiono.* gr.: thaumadzo - Mk 12,17 przypis *

34. I błogosławił im Symeon, i powiedział do Marii, Jego matki: Oto Ten jest ustanowiony* na upadek i na powstanie wielu w Izraelu, i na znak, któremu się sprzeciwią**.Iz 8,14-15* gr.: keimai - leżeć, być ustanowiony, przeznaczony; ** gr.: antilego - mówić przeciwko, sprzeciwiać się, przeciwstawiać

35. I twoją własną duszę* przeszyje miecz, aby w ten** sposób zostały objawione zamysły z wielu serc.Ps 42,10; 1Kor 11,19; 1J 2,19* gr.: psyche - dusza, życie, osoba; ** dosłownie: w jakikolwiek

36. I była też Anna prorokini, córka Fanuela, z plemienia Aser, która była bardzo posunięta w swoich dniach*, a od czasu swojego panieństwa** żyła siedem lat ze swoim mężem.Wj 15,20; Sdz 4,4; 2Krl 22,14; Dz 2,18; Dz 21,9* dosłownie: w licznych dniach; ** lub: dziewictwa

37. A ta była wdową, mającą około osiemdziesiąt cztery lata, która nie opuszczała świątyni, w postach i w błaganiach* służąc Bogu, w nocy i we dnie.1Tm 5,5* też: modlitwach

38. Ta też, w tej godzinie stanęła obok i dziękowała* PANU, i mówiła o Nim wszystkim, którzy oczekiwali odkupienia w Jerozolimie.* gr.: eucharisteo - być wdzięcznym, czynić dziękczynienie

39. A gdy dopełnili* wszystko zgodnie z Prawem PANA, wrócili do Galilei, do swojego miasta Nazaret.* lub: wypełnić, doprowadzić do końca

40. A dziecko rosło i umacniało* się w Duchu, będąc pełne** mądrości, i łaska Boża była nad Nim.* lub: było umacniane Duchem; ** wypełniane

41. A Jego rodzice chodzili co roku do Jerozolimy na Święto Paschy*.Pwt 16,1-8; Wj 23,15* hebr.: przejście - święto od 14 do 20 dnia miesiąca Nisan

42. I gdy miał dwanaście lat, wstąpili* do Jerozolimy według zwyczaju tego święta;* dosłownie: wspięli się - Jerozolima leży na górze

43. I po skończeniu tych dni, gdy wracali, pozostał chłopiec Jezus w Jerozolimie, a Józef i Jego matka o tym nie wiedzieli.

44. A sądząc, że jest w gromadzie podróżnych, uszli dzień drogi i szukali Go między krewnymi i znajomymi.Ps 42,4; Ps 122,1

45. I gdy Go nie znaleźli, wrócili do Jerozolimy, nadal szukając Go.

46. I stało się, że po trzech dniach, znaleźli Go siedzącego w świątyni pośrodku nauczycieli, gdy ich słuchał i zadawał im pytania.

47. A zdumiewali się wszyscy, którzy Go słuchali, Jego zrozumieniem* i Jego odpowiedziami.* gr.: synesis - wiedza, rozum, zdolność pojmowania

48. I gdy Go zobaczyli, zdziwili się. I powiedziała do Niego matka Jego: Dziecko! Dlaczego nam to uczyniłeś? Oto Twój ojciec i ja z bólem Ciebie szukaliśmy.Mt 1,11; Łk 2,27

49. I powiedział do nich: Dlaczego mnie szukaliście? Czy nie wiedzieliście, że ja muszę być w tym, co jest mojego Ojca?J 9,4

50. Lecz oni nie zrozumieli* tych słów, które im powiedział.Łk 9,45; Mk 9,10* gr.: syniemi - rozumieć, pojąć, zestawić razem (fakty)

51. I zszedł z nimi, i przyszedł do Nazaretu, i był im poddany*. A matka Jego zachowywała** wszystkie te słowa w swoim sercu.Mk 6,3* gr.: hypotasso - podporządkować się, być poddanym, uległym; ** gr.: diatereo - przestrzegać stale bądź starannie, strzec

52. A Jezus wzrastał* w mądrości i dojrzałości, i w łasce u** Boga i ludzi.Łk 2,40; Rz 14,18* gr.: prokopto - posuwać się naprzód; ** lub: przed (Bogiem)

↑↑

Rozdział 3

1. A w piętnastym roku panowania Cezara Tyberiusza, gdy Poncjusz Piłat był namiestnikiem Judei, a Herod tetrarchą Galilei, Filip, jego brat, tetrarchą Iturei i okręgu Trachonis, a Lizaniasz tetrarchą Abileny,

2. Za arcykapłanów Annasza i Kajfasza, doszło* słowo Boże do Jana, syna Zachariasza, na pustkowiu.J 11,49; Dz 4,6* dosłownie: stało się

3. I obchodził całą okolicę nad Jordanem, głosząc chrzest upamiętania* na odpuszczenie** grzechów;Mt 3,1; Dz 13,24; Dz 19,4* gr.: metanoia - zmiana myślenia, zawrócenie; ** lub: uwolnienie

4. Jak napisano w zwoju słów proroka Izajasza, mówiącego: Głos wołającego na pustkowiu: Przygotujcie drogę PANA, prostymi czyńcie Jego ścieżki!Iz 40,3-5; Iz 57,14

5. Każda dolina zostanie wypełniona, a każda góra i pagórek zostaną zniżone, a to, co krzywe zostanie wyprostowane, a skaliste drogi będą wyrównane,Iz 2,11; Łk 1,51; Hbr 12,12

6. A wszelkie ciało* ujrzy zbawienie Boże.Ps 98,2; Iz 52,10; Rz 10,12* tj. każdy człowiek

7. Mówił więc do tłumów, które wychodziły, aby zostać ochrzczonymi* przez Niego: Płody żmij! Kto wam pokazał, jak uciec przed nadchodzącym gniewem?Iz 59,5; Mt 12,34; 1Tes 1,10* gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać - por. Łk 12,50 przypis *

8. Wydawajcie* więc owoce godne upamiętania**, a nie zaczynajcie mówić sobie***: Ojca mamy Abrahama; albowiem mówię wam, że Bóg może i z tych kamieni wzbudzić dzieci Abrahama.Rz 9,6; Ga 3,28* dosłownie: czyńcie, sprawiajcie; ** gr.: metanoia - zmiana myślenia, zawrócenie; *** dosłownie: w sobie

9. Już nawet i siekiera do korzenia drzew jest przyłożona; wszelkie więc drzewo, które nie przynosi dobrego owocu, jest wycinane i wrzucane w ogień.Łk 13,6; Mt 7,19

10. I pytały go tłumy, mówiąc: Co więc mamy czynić?Dz 2,37; Dz 9,6; Dz 16,30

11. A on w odpowiedzi, rzekł im: Kto ma dwie tuniki*, niech przekaże** temu, który nie ma; i kto ma żywność, niech uczyni podobnie.* gr.: chiton - koszula ubierana bezpośrednio na ciało; ** gr.: metadidomi - udzielić, użyczyć, rozdawać, odstępować

12. Przyszli też i celnicy, aby zostać ochrzczeni i powiedzieli do niego: Nauczycielu! Co mamy czynić?Mt 21,31

13. A on powiedział do nich: Nie pobierajcie nic więcej niż to, co wam nakazano.

14. Pytali go natomiast żołnierze, mówiąc: A my co mamy czynić? I powiedział do nich: Nic nie wymuszajcie*, ani nikogo fałszywie nie oskarżajcie, ale poprzestawajcie na swoim żołdzie.Wj 23,1; Mt 8,5; Flp 4,11; 1Tm 6,8* gr.: diaseio - wymuszać pieniądze, szantażować, wstrząsnąć kimś

15. A gdy lud oczekiwał, i gdy rozważali wszyscy w swoich sercach o Janie, czy czasem on nie jest Mesjaszem*,* gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec, Mesjasz, Namaszczony

16. Jan odpowiedział wszystkim, mówiąc: Ja wprawdzie chrzczę was wodą; ale przyjdzie mocniejszy ode mnie, któremu nie jestem godny rozwiązać rzemyka u Jego sandałów; On będzie was chrzcić* w Duchu Świętym i ogniu.Mt 3,11; Mk 1,8* lub: zanurzać

17. W Jego ręku jest wiejadło* i oczyści przewiewając swoje klepisko, i zbierze pszenicę do swojego spichlerza, lecz plewy spali ogniem nieugaszonym.Ps 21,9; Mt 3,12; Mt 13,30; Mk 9,43* tj. szufla do przewiewania zboża, przetak

18. W wielu też i innych słowach zachęty*, głosił dobrą nowinę ludowi.* lub: pociechy

19. A tetrarcha Herod, napominany* przez niego z powodu Herodiady, żony Filipa, swojego brata, i z powodu wszystkich złych rzeczy, które uczynił Herod,* lub: karcony - Mt 18,15 przypis *

20. Dodał do tego wszystkiego i to, że zamknął Jana w więzieniu.Jr 2,30; Łk 13,31

21. A stało się, że cały lud był ochrzczony, również Jezus został ochrzczony, a gdy się modlił*, otworzyło się niebo,Mt 3,13* gr.: proseuchomai - modlić się do kogoś, błagać, prosić

22. I zstąpił na Niego Duch Święty w postaci cielesnej, jakby gołębica, i rozległ* się głos z nieba, mówiący: Ty jesteś moim Synem umiłowanym, w Tobie mam upodobanie**.Ps 2,7; Iz 42,1; Łk 9,34; Mt 12,18; Kol 1,13* dosłownie: stał się; ** lub: upodobałem - czas przesz. dokonany

23. A Jezus, gdy rozpoczął swoją służbę, miał około trzydziestu lat, będąc, jak sądzono, synem Józefa, syna Helego,

24. Syna Mattata, syna Lewiego, syna Melchiego, syna Jannaja, syna Józefa,

25. Syna Matatiasza, syna Amosa, syna Nahuma, syna Hesliego, syna Nanggaja,

26. Syna Mahata, syna Mattatijasza, syna Semeja, syna Józefa, syna Judy,

27. Syna Joananna, syna Rezy, syna Zorobabela, syna Salatiela, syna Neriego,

28. Syna Melchiego, syna Addy, syna Kosama, syna Elmodama, syna Hera,

29. Syna Jozesa, syna Eliezera, syna Joreima, syna Mattata, syna Lewiego,

30. Syna Symeona, syna Judy, syna Józefa, syna Jonama, syna Eliakeima,

31. Syna Meleasza, syna Menama, syna Mattaty, syna Natana, syna Dawida,

32. Syna Jessego, syna Obeda, syna Booza, syna Salmona, syna Naassona,

33. Syna Aminadaba, syna Arama, syna Esroma, syna Faresa, syna Judy,

34. Syna Jakuba, syna Izaaka, syna Abrahama, syna Tarego, syna Nachora,

35. Syna Sarucha, syna Ragaua, syna Falega, syna Ebera, syna Sali,

36. Syna Kainana, syna Arfaksada, syna Sema, syna Noego, syna Lamecha,

37. Syna Matusali, syna Henocha, syna Jareda, syna Malaleela, syna Kainana,

38. Syna Enosza, syna Seta, syna Adama, syna Boga.Rdz 4,25-26; Rdz 5,1-32

↑↑

Rozdział 4

1. A Jezus, pełen Ducha Świętego, powrócił znad Jordanu i prowadzony był w Duchu na pustkowie*,* lub: pustynię

2. Przez czterdzieści dni był poddawany próbie* przez diabła, a przez te dni nic nie jadł; a gdy one się dopełniły, był** głodny***.* lub: był kuszony; ** dosłownie: później; *** lub: cierpiał głód

3. I diabeł powiedział do Niego: Jeśli jesteś Synem Boga, powiedz temu kamieniowi, aby stał się chlebem.Mt 4,3; Łk 3,22; 1P 5,9

4. A Jezus w odpowiedzi, rzekł do niego: Napisano: Nie samym chlebem żyć będzie człowiek, ale każdym słowem* Boga.Pwt 8,3; J 10,34; Mt 4,4* gr.: rhema - słowo, wypowiedź

5. I zaprowadził Go diabeł na wysoką górę, i w ułamku czasu pokazał Mu wszystkie królestwa zamieszkałego świata.J 12,31; 2Kor 4,4

6. I diabeł powiedział do Niego: Dam Ci tę całą władzę i ich chwałę; bo jest mi ona dana, a jeśli zechcę daję ją tym, którym chcę.

7. Jeśli więc Ty oddasz mi pokłon*, wszystko to będzie Twoje.* gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku, oddawać cześć

8. A Jezus w odpowiedzi, rzekł mu: Zejdź mi z drogi*, szatanie**! Bowiem jest napisane: PANU, Bogu twojemu, będziesz się kłaniał i Jemu samemu będziesz służyć.Mt 4,10; Mt 16,23* gr.: hypage opiso mou - idiom - cofnij się, odejdź, zejdź z drogi, stań za mną; ** gr.: satanas - przeciwnik

9. Potem przyprowadził Go do Jerozolimy, postawił Go na szczycie świątyni* i powiedział do Niego: Jeśli jesteś Synem Boga, rzuć się stąd w dół;* gr.: hieron - świątynia - Mt 24,1 przypis *

10. Napisano bowiem: Aniołom swoim przykaże o Tobie, aby Cię strzegli,Ps 91,11

11. I że, na rękach Cię poniosą, byś czasem nie uraził o kamień swojej stopy.Ps 91,12

12. A Jezus w odpowiedzi, rzekł mu: Powiedziano: Nie będziesz kusił* PANA, Boga twojego.Pwt 6,16; 1Kor 10,9; Hbr 3,9* gr.: peiradzo - poddawać próbie, kusić, doświadczać kogoś

13. I gdy dokończył diabeł wszystkich prób, odstąpił od Niego, aż do pewnego czasu.

14. A Jezus wrócił w mocy Ducha do Galilei, a wieść o Nim rozeszła się po całej okolicy.

15. A On, wysławiany* przez wszystkich nauczał w ich synagogach.* por. Rz 8,30 przypis *

16. I przyszedł do Nazaretu, gdzie był wychowany, i wszedł według swojego zwyczaju w dzień szabatu* do synagogi, i wstał, aby czytać.* dosłownie: szabatów - l.mn.

17. I podano Mu zwój* proroka Izajasza; i gdy rozwinął zwój, znalazł miejsce, gdzie było napisane:* gr.: biblos - zwój - por. Mk 12,26 przypis *

18. Duch PANA nade mną; On ze względu na to, namaścił mnie, abym ogłosił dobrą nowinę ubogim; posłał mnie, abym uzdrowił skruszonych na sercu, abym pojmanym ogłosił wyzwolenie i ślepym przejrzenie, abym złamanych odesłał w wolności,Iz 61,1

19. Bym ogłosił rok przychylności* PANA.Iz 61,2* dotyczy roku Jubileuszowego - por. Kpł 25,8-17

20. A gdy zwinął zwój i oddał go słudze*, usiadł; a oczy wszystkich w synagodze były skierowane wprost w Niego.* gr.: hyperetes - wioślarz - niewolnik z najniższego pokładu, podwładny, sługa, niosący pomoc

21. Zaczął więc do nich mówić: Dziś to Pismo, które usłyszeliście, wypełniło się*.Mt 13,14; Łk 10,23* dosłownie: wypełniło się w waszych uszach

22. A wszyscy wystawiali mu świadectwo*, i dziwili się słowom łaski, które wychodziły z Jego ust, i mówili: Czy Ten nie jest synem Józefa?* lub: świadczyć, wydawać dobrą opinię

23. I powiedział do nich: Z pewnością powiecie mi to przysłowie*: Lekarzu! Ulecz samego siebie! Tyle słyszeliśmy o tym, co się stało w Kafarnaum, uczyń to i tu w swojej ojczyźnie**.* gr.: parabole - przypowieść, porównanie; ** gr.: patris - ojczyzna - tu: rodzinne miasto Nazaret w Galilei

24. I powiedział: Zaprawdę* mówię wam: Żaden prorok nie jest uznany w swojej ojczyźnie.Mt 13,57; J 4,44* gr.: amen - z hebr.: godne wiary

25. A mówię wam zgodnie z prawdą, że wiele wdów było w Izraelu za dni Eliasza, gdy niebo zostało zamknięte na trzy lata i sześć miesięcy, tak że nastał wielki głód* na całej ziemi;1Krl 17,9* gr.: limos - słabe zbiory, głód, brak żywności

26. A do żadnej z nich nie został posłany Eliasz, tylko do Sarepty Sydońskiej, do kobiety będącej wdową.1Krl 17,8-16

27. I wielu było trędowatych w Izraelu za proroka Elizeusza; a żaden z nich nie został oczyszczony, tylko Naaman, Syryjczyk.

28. A wszyscy w synagodze, gdy to słyszeli, unieśli* się gniewem.* dosłownie: zostali napełnieni

29. I gdy wstali, wypchnęli Go poza miasto, i przyprowadzili Go aż do krawędzi góry, na której miasto zostało zbudowane, aby Go strącić w dół.Lb 15,35; J 8,37; J 8,59; J 10,31; J 10,39

30. On natomiast przeszedł przez sam środek nich i odszedł.J 18,6; Dz 12,18

31. I zszedł do Kafarnaum, miasta w Galilei, i tam ich nauczał w szabaty.

32. I zdumiewali się nad Jego nauką; bo słowo Jego było wypowiadane z mocą*.Łk 4,36; Mk 1,22* gr.: eksousia - władza, prawo, autorytet

33. A był w synagodze człowiek, który miał ducha, demona nieczystego, i krzyknął donośnym głosem,Mk 1,23

34. Mówiąc: Ach*! Co nam i Tobie**, Jezusie Nazareńczyku? Przyszedłeś nas zniszczyć; wiem, kim Ty jesteś – Święty Boży.Ps 78,41; Ps 89,18; Dz 3,14* okrzyk oburzenia lub zdumienia, zmieszanego z lękiem; ** idiom - por. J 2,4 przypis *

35. I zgromił* go Jezus, mówiąc: Umilknij** i wyjdź z niego. Wtedy demon rzucił go na środek, i wyszedł z niego, nie wyrządzając mu żadnej szkody.* lub: surowo skarcił; ** gr.: fimoo - zamknąć pysk kagańcem, zatkać usta, zamilknąć

36. I wszystkich ogarnęło zdumienie, i rozmawiali między sobą, mówiąc: Co to za nauka*, że z władzą i mocą rozkazuje duchom nieczystym, i wychodzą?* lub: słowo, sprawa

37. I rozchodziła się wieść o Nim po wszystkich miejscach tej okolicy.

38. A gdy wstał, wyszedł z synagogi i poszedł do domu Szymona, a teściowa Szymona była ogarnięta wysoką gorączką; i prosili Go w jej sprawie.Mt 8,14; 1Kor 9,5

39. I gdy stanął nad nią, zgromił* gorączkę, a opuściła ją; i zaraz wstała i im usługiwała.Łk 8,24; 2Kor 5,15* lub: surowo napomniał, skarcił

40. A gdy zachodziło słońce, wszyscy, którzy* mieli cierpiących** na rozmaite choroby, przyprowadzali ich do Niego, a On na każdego*** z nich nałożył ręce i uzdrowił ich.* dosłownie: ilu, jak wielu; ** słabych, bez siły; *** każdego jednego

41. I z wielu wychodziły też demony, które krzyczały i mówiły: Ty jesteś Mesjasz*, Syn Boży; i gromił je, i nie pozwalał im mówić, gdyż wiedziały, że On jest Mesjaszem*.Mk 1,25; Dz 16,17* lub: Chrystusem, Pomazańcem

42. A gdy nastał dzień, wyszedł i udał się na odludne* miejsce. I tłumy szukały Go, i przyszli do Niego, i zatrzymywali Go, aby od nich nie odchodził.* gr.: eremos - puste, pustynne, odludne

43. A On powiedział do nich: Konieczne* jest, abym i innym miastom ogłaszał dobrą nowinę o Królestwie Boga; bo na to jestem posłany.Mk 1,38; J 9,4* gr.: dei - jest konieczne, trzeba, przystoi, należy, jest niezbędne

44. I głosił* w synagogach Galilei.* gr.: kerysso - być heroldem, ogłaszać jak herold

↑↑

Rozdział 5

1. I stało się, gdy lud napierał na Niego, by słuchać Słowa Bożego, a On stał nad jeziorem Genezaret,Mt 14,34; Mk 3,9

2. Że zobaczył dwie łodzie stojące przy jeziorze; a rybacy wyszli z nich i płukali sieci.

3. A gdy wstąpił do jednej z tych łodzi, która była Szymona, poprosił go, aby nieco odpłynął od lądu; a gdy usiadł, nauczał tłumy z łodzi.

4. A gdy przestał mówić, powiedział do Szymona: Wypłyń na głębię i zapuśćcie swoje sieci rybackie na połów.J 21,6

5. A Szymon w odpowiedzi, rzekł Mu: Mistrzu*! Całą noc trudziliśmy się, nic nie złowiliśmy; lecz na słowo Twoje zapuszczę sieć.Ps 33,9; Ps 127,1* gr.: epistata - dowódca, opiekun

6. I gdy to uczynili, wspólnie zagarnęli wielką liczbę* ryb, aż rwała im się sieć.* gr.: pletos - mnóstwo, wielka liczba

7. I skinęli na współtowarzyszy, którzy byli w drugiej łodzi, aby im przyszli na pomoc*; i przyszli, i napełnili obie łodzie, aż one zaczęły się zanurzać**.* lub: chwycić razem; ** dosłownie: tonąć

8. A widząc to Szymon Piotr, przypadł do kolan Jezusa, mówiąc: Odejdź ode mnie Panie, bo jestem grzesznym człowiekiem*!Hi 40,4; Hi 42,6; Iz 6,5* dosłownie: mężczyzną

9. Jego bowiem i wszystkich, co byli z nim, ogarnęło zdumienie z powodu połowu ryb, które złapali,Mt 4,19; Mk 1,17; Łk 4,32

10. Podobnie i Jakuba, i Jana, synów Zebedeusza, którzy byli towarzyszami Szymona. I powiedział Jezus do Szymona: Nie bój się; od teraz będziesz łowić żywych ludzi.

11. A gdy wyciągnęli łodzie na ląd, opuścili wszystko i poszli za Nim.J 1,37; Mk 10,28

12. I stało się, gdy był w jednym z miast, że oto zjawił się tam człowiek cały* pokryty trądem; gdy ujrzał Jezusa, padł na twarz i prosił** Go, mówiąc: Panie! Jeśli zechcesz, możesz mnie oczyścić.Kpł 14,2-32; 1Tm 2,4* dosłownie: pełen trądu; ** gr.: deomai - prosić, błagać, modlić

13. I Jezus wyciągnął rękę, i dotknął go, mówiąc: Chcę, zostań oczyszczony; i zaraz trąd odszedł od niego.Mt 9,29; J 4,50

14. A On nakazał mu, aby o tym nikomu nie mówił, lecz rzekł: Oddal się teraz i pokaż się kapłanowi, i ofiaruj za swoje oczyszczenie*, tak jak nakazał Mojżesz, na świadectwo dla nich.* gr.: katharismos - oczyszczenie rytualne, obmycie

15. Tym bardziej więc rozchodziła się wieść* o Nim; i schodziły się wielkie tłumy, aby Go słuchać i być przez Niego uzdrowionymi ze swoich chorób.* gr.: logos - słowo, przesłanie, idea

16. On sam natomiast usuwał się na pustkowia i tam się modlił.Mt 14,23; Mk 6,46

17. I stało się jednego dnia, gdy nauczał, a siedzieli tam faryzeusze i nauczyciele Prawa, którzy przybyli ze wszystkich miasteczek Galilei i Judy, i z Jerozolimy, że była tam obecna moc PANA, aby ich uzdrawiać.

18. A oto, jacyś mężczyźni nieśli na posłaniu* sparaliżowanego człowieka i szukali sposobu, by go wnieść i położyć przed Nim.Mt 9,2; Mk 2,1-5* tj. małe łóżko, nosze

19. I gdy nie znaleźli drogi, jaką mogliby go wnieść z powodu tłumu, weszli na dach*, i przez pokrycie z dachówek spuścili go z łożem** do środka przed Jezusa.Mt 15,30* tj. płaski dach, służący jako taras; ** tj. małe łóżko, nosze

20. A gdy zobaczył ich wiarę, powiedział do niego: Człowieku! Odpuszczone są ci twoje grzechy.J 2,25; Dz 14,9

21. I zaczęli rozważać uczeni w Piśmie i faryzeusze, myśląc*: Kim jest Ten, co mówi te bluźnierstwa? Kto może odpuszczać grzechy, jeśli nie sam Bóg?Ps 32,5; Iz 43,25* dosłownie: mówiąc

22. Ale Jezus dokładnie poznając ich myśli*, w odpowiedzi, rzekł im: Co rozważacie* w swoich sercach?1Krn 28,9; Iz 66,18; Mi 7,9* gr.: dialogismos – zamysł, rozważanie, opinia

23. Co łatwiej jest powiedzieć: Odpuszczone są ci twoje grzechy, czy powiedzieć: Wstań i chodź?Łk 17,15

24. Lecz abyście wiedzieli, że Syn Człowieczy ma władzę* na ziemi odpuszczać grzechy – powiedział do sparaliżowanego: Mówię ci: Wstań, weź swoje łoże i idź do swojego domu.* gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, władza

25. I natychmiast wstał przed nimi, wziął to, na czym leżał, i poszedł do swojego domu, chwaląc* Boga.* gr.: doksadzo - wprowadzić do chwały, otoczyć chwałą, uwielbić, chwalić, wywyższać, czynić znakomitym

26. Wtedy uniesienie ogarnęło wszystkich i chwalili Boga, i byli wypełnieni bojaźnią, mówiąc: Widzieliśmy dziś niezwykłe rzeczy.

27. A potem wyszedł i ujrzał celnika, o imieniu Lewi, siedzącego przy cle, i powiedział mu: Pójdź* za mną.* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

28. I zostawił wszystko, wstał i poszedł za Nim.

29. A wyprawił Mu Lewi wielkie przyjęcie w swoim domu; i była tam wielka gromada* celników i innych, którzy z Nim spoczywali przy stole.J 2,12; 1Kor 5,9-11; 1Kor 10,27* dosłownie: tłum

30. I szemrali uczeni w Piśmie i faryzeusze, mówiąc do Jego uczniów: Czemu jecie i pijecie z celnikami i grzesznikami?Łk 7,34

31. A Jezus w odpowiedzi, rzekł do nich: Nie potrzebują zdrowi lekarza, ale ci, co się mają źle;Mt 9,12; Mk 2,17

32. Nie przyszedłem wzywać do upamiętania* sprawiedliwych, ale grzeszników.Mt 3,2; Łk 13,3; Łk 15,7* lub: zmienić myślenie, zawrócić

33. Oni jednak powiedzieli do Niego: Dlaczego uczniowie Jana często poszczą i zanoszą prośby* do Boga, podobnie jak i ci uczniowie faryzeuszów, a Twoi jedzą i piją?Mt 9,14; Mk 2,18* lub: zanosić błagania, modlić się

34. A On powiedział im: Czy możecie nakłonić przyjaciół* domu weselnego, aby pościli, dopóki oblubieniec jest z nimi?* dosłownie: synów

35. Ale przyjdą dni, gdy zostanie zabrany od nich oblubieniec*; wówczas będą pościć.Łk 24,17; Dn 9,26* lub: pan młody

36. Powiedział im też podobieństwo: Nikt kawałkiem z nowej szaty, nie łata szaty starej; bo inaczej, to nowe jest porwane, a łata z nowego nie połączy* się ze starym.Mt 9,16; Mk 2,21; 2Kor 6,16* lub: zharmonizuje, zgodzić się z kimś

37. I nikt nie leje wina młodego w stare bukłaki; bo inaczej*, młode wino rozsadzi bukłaki, i wino się wyleje, a bukłaki się zniszczą.Iz 65,8; Jl 1,5; Dz 2,13* dosłownie: a jeśli nie

38. Ale młode wino wlewa się w nowe bukłaki, wtedy jedno i drugie jest zachowane.

39. I nikt też, kto napił się starego, nie chce zaraz młodego, ale mówi: Stare jest lepsze.

↑↑

Rozdział 6

1. A stało się w kolejny* szabat, że przechodził On przez zboża; a Jego uczniowie rwali kłosy i rozcierając je rękami, jedli.Pwt 23,25; Mt 12,1; Mk 2,23* dosłownie: drugi po pierwszym

2. A niektórzy z faryzeuszów powiedzieli do nich: Dlaczego czynicie to, czego nie wolno czynić w dni szabatu?Kpł 23,7; Pwt 16,9

3. A Jezus w odpowiedzi, rzekł do nich: Czy nie czytaliście o tym, co uczynił Dawid, gdy był głodny, on i ci, którzy byli z nim?

4. Jak wszedł do domu Bożego i wziął chleby ofiarne*, i jadł, dał też tym, którzy byli z nim; a których nie wolno jeść, jak tylko kapłanom.1Sm 21,3* lub: pokładne, wystawiony na widok publiczny

5. I powiedział im: Syn Człowieczy jest Panem też* szabatu.Mk 2,27; Mt 12,9* gr.: kai - i, a, też

6. Stało się też w inny szabat, że Jezus* wszedł do synagogi i nauczał; a był tam pewien człowiek z uschłą prawą ręką.* dosłownie: On

7. I śledzili Go* uczeni w Piśmie i faryzeusze, czy będzie uzdrawiał w szabat, aby znaleźć powód do oskarżenia.Łk 20,20* brak w mss Byz

8. A On znając ich myśli*, powiedział człowiekowi, który miał uschłą rękę: Podnieś się i stań na środku. A on podniósł się i stanął.* gr.: dialogismos - rozważanie w myślach, opinie, roztrząsanie

9. Jezus więc powiedział do nich: Zapytam was: Czy wolno w dni szabatu dobrze czynić, czy czynić źle? Życie zachować, czy zniszczyć?

10. I spojrzał dookoła po wszystkich, i powiedział temu człowiekowi: Wyciągnij swoją rękę! A on tak uczynił; i ręka jego stała się znów zdrowa, jak druga.Ps 2,1-2

11. Ale oni, pełni szaleństwa*, rozmawiali między sobą, co mogliby uczynić Jezusowi.* lub: bezrozumnego gniewu, tracąc zdolność myślenia

12. A stało się w te dni, że odszedł na górę modlić się; i spędził tam noc na modlitwie do Boga.

13. A gdy nastał dzień, przywołał swoich uczniów i wybrał sobie z nich dwunastu, których też nazwał apostołami:2Kor 12,11; Ef 2,20

14. Szymona, którego też* nazwał Piotrem, i Andrzeja, jego brata, Jakuba i Jana, Filipa i Bartłomieja,* gr.: kai - i, a, również, w istocie

15. Mateusza i Tomasza, Jakuba syna Alfeusza, i Szymona, zwanego Zelotą*,* lub: Gorliwcem - być może, ze względu na związek z zelotami

16. Judę syna Jakuba i Judasza Iskariotę, który* stał się zdrajcą.* dosłownie: a który

17. I zstąpił z nimi w dół, i stanął na równinie, a był tam tłum Jego uczniów i wielkie rzesze* ludu z całej Judei i z Jerozolimy, i z wybrzeża Tyru i Sydonu, którzy przyszli, aby Go słuchać i zostać uzdrowionymi** ze swoich chorób,* gr.: pletos - mnóstwo, wielka liczba; ** gr.: iomai - uzdrawiać, leczyć

18. I ci, którzy byli dręczeni przez duchy nieczyste, byli uzdrawiani*.* gr.: therapeuo - przywracać do zdrowia, leczyć, służyć

19. I cały lud szukał sposobu, by Go dotknąć; gdyż moc wychodziła z Niego i uzdrawiała wszystkich.Mk 3,10

20. A On, podniósł swoje oczy na swoich uczniów i mówił: Błogosławieni*, ubodzy! Bo wasze jest Królestwo Boże.1Sm 2,8; Iz 29,19; J 7,48* lub: szczęśliwi - por. Mt 5,3 przypis *

21. Błogosławieni, którzy teraz głodujecie; gdyż zostaniecie nasyceni. Błogosławieni, którzy teraz płaczecie; gdyż będziecie się śmiać.Ps 126,5-6; Iz 61,2-3; Iz 65,13; Iz 55,1-2; Mt 5,1

22. Błogosławieni jesteście, gdy ludzie będą was nienawidzić, i gdy was odłączą, i będą was lżyć, i odrzucą wasze imię jako złe*, z powodu Syna Człowieczego.* lub: niegodziwe

23. Cieszcie się w tym dniu i podskoczcie z radości; oto bowiem zapłata wasza wielka jest w niebie; bo ich ojcowie tak samo czynili prorokom.Mt 5,12; Mt 21,35; Dz 5,41; Rz 5,3

24. Ale biada wam bogatym! Bo już odbieracie swoją pociechę*.* gr.: paraklesis - zachęta, poruszająca mowa

25. Biada wam, którzy jesteście nasyceni! Bo będziecie głodować*. Biada** wam, którzy teraz się śmiejecie! Bo będziecie smucić się i płakać.Prz 14,13* lub: cierpieć głód, niedostatek; ** gr.: ouai - wyraz dźwiękonaśladowczy „och” - żal lub trwoga

26. Biada wam, jeśli dobrze będą o was mówić wszyscy ludzie; bo ich ojcowie tak czynili fałszywym prorokom.

27. Ale mówię wam, którzy słuchacie: Miłujcie swoich nieprzyjaciół; dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą.Prz 25,21

28. Błogosławcie* tym, którzy was przeklinają; i módlcie się za tych, którzy was znieważają.Prz 24,17; Prz 25,21; Rz 12,20; Łk 23,34; Dz 7,60* gr.: eulogeo - wysławiać, sławić, dobrze życzyć - por. Mt 14,19 przypis *

29. Temu, który cię uderza w policzek, nadstaw i drugi; a temu, który odbiera ci płaszcz, i koszuli* wziąć nie zabraniaj.Mt 5,39; 1J 3,17; 1Kor 6,7; Hbr 10,34* gr.: chiton - tunika - por. Mt 5,40 przypis *

30. A każdemu, który cię prosi, daj; a od tego, kto bierze, co twoje, nie żądaj zwrotu*.* gr.: apaiteo - poprosić w zamian, domagać się czegoś należnego

31. A jak chcecie, aby wam ludzie czynili, tak i wy czyńcie im podobnie.

32. I jeśli miłujecie* tych, którzy was miłują, jaka się wam należy wdzięczność? Albowiem i grzesznicy miłują tych, którzy ich miłują.Łk 10,37; Mt 5,46; 1P 2,20* gr.: agapao - gorąco miłować, bardzo lubić - por. J 21,15 przypis **

33. A jeśli dobrze czynicie tym, którzy wam dobrze czynią, jaka się wam należy wdzięczność? Albowiem i grzesznicy to samo czynią.

34. I jeślibyście pożyczali tym, od których spodziewacie się zwrotu, jaka się wam należy wdzięczność? Albowiem i grzesznicy grzesznikom pożyczają, aby tyle samo otrzymać z powrotem.Mt 5,42; Pwt 15,8

35. Ale miłujcie swoich nieprzyjaciół i czyńcie im dobrze, i pożyczajcie nie spodziewając się niczego w zamian, a wielka będzie wasza zapłata, i będziecie synami Najwyższego; On bowiem dobrotliwy* jest dla niewdzięcznych i złych.Ps 145,9* gr.: chrestos - łagodny, życzliwy

36. Dlatego bądźcie* miłosierni, jak i Ojciec wasz jest miłosierny**.Mt 5,48; Ef 5,1; 1P 1,15* lub: stawajcie się; ** gr.: oiktrimon - miłosierny, litościwy

37. I nie sądźcie, a nie będziecie sądzeni; nie potępiajcie, a nie będziecie potępieni; odpuszczajcie*, a będzie wam odpuszczone*.Mt 7,1; Rz 14,4; 1Kor 4,5* lub: uwolnić, odprawić

38. Dawajcie, a będzie wam dane; miarą dobrą, napchaną i potrzęsioną, i przelewającą dadzą w zanadrze* wasze; jaką bowiem miarą mierzycie, taką i wam odmierzą.Prz 3,9; 2Kor 9,6; Mk 4,24* lub: podołek, pazucha, część ubrania

39. Powiedział też im podobieństwo*: Czy może ślepy prowadzić ślepego? Czyż obaj nie wpadną w dół?Iz 6,10; Mt 15,14; Rz 2,19* gr.: parabole - położyć obok, przykład, porównanie

40. Nie jest uczeń ponad swojego nauczyciela; lecz doskonały* będzie każdy, jeśli będzie jak jego nauczyciel.Mt 10,24; J 13,16; J 15,20* gr.: katartidzo - pełny, ukształtowany, sprawny - por. Ga 6,1 przypis *

41. A dlaczego widzisz drzazgę w oku swojego brata, a belki* we własnym oku nie dostrzegasz?Mt 7,3* gr.: dokos - krokiew, belka

42. Lub jak możesz powiedzieć swojemu bratu: Bracie! Pozwól, że wyrwę drzazgę z twojego oka; a sam nie widzisz belki, która jest w twoim oku. Obłudniku! Wyrwij wpierw belkę ze swojego oka; a wtedy przejrzysz, abyś wyrwał drzazgę*, która jest w oku twojego brata.* dosłownie: coś suchego, badyl, gałązka, źdźbło, słomka

43. Nie ma bowiem drzewa dobrego, które przynosiłoby zgniły* owoc; ani zgniłego drzewa, które przynosiłoby owoc dobry.Ga 5,19; Mt 7,17; Mt 12,33* lub: bezużyteczny

44. Gdyż każde drzewo znane jest z własnego owocu; bo nie zbierają z ciernia fig, ani z jeżyn* nie zbierają winnych gron.* lub: cierni

45. Dobry człowiek z dobrego skarbca swego serca wydobywa dobre rzeczy, a zły człowiek ze złego skarbca swego serca wydobywa złe rzeczy; albowiem z obfitości serca mówią jego usta.Ps 37,3; Prz 12,18; 2Kor 4,6

46. Dlaczego wzywacie* mnie: Panie, Panie! A nie czynicie tego, co mówię?Ml 1,6; Mt 25,11; 1Kor 12,3* lub: nazywacie, wołacie głośno

47. Pokażę wam, do kogo podobny jest każdy, kto przychodzi do mnie, i słucha moich słów i je czyni.Mt 7,24-25; Jk 1,22-24; Łk 11,28

48. Podobny jest do człowieka budującego dom, który kopał i wydrążył głęboko, i założył fundament na skale; a gdy przyszła powódź, uderzyła rzeka w ten dom i nie mogła go zachwiać; bo miał założony fundament na skale.2Sm 22,2; 2Sm 22,32; 1Kor 3,11; Ef 2,20

49. A kto słucha, a nie czyni, podobny jest do człowieka, który zbudował swój dom na ziemi bez fundamentu, w który uderzyła rzeka, i zaraz upadł; a ruina tego domu była wielka.

↑↑

Rozdział 7

1. A gdy dokończył wypowiadać wszystkie swoje słowa do słuchającego* Go ludu, wszedł do Kafarnaum;Mt 8,5* dosłownie: do uszu

2. A sługa* pewnego setnika, bardzo ceniony przez niego, chorował** i miał już umrzeć.Łk 23,47; Dz 10,1* lub: niewolnik; ** dosłownie: miał się źle

3. A gdy usłyszał o Jezusie, posłał do Niego starszych żydowskich, prosząc Go, aby przyszedł i uzdrowił jego sługę.J 4,47

4. A gdy oni przybyli do Jezusa, prosili Go gorliwie, mówiąc: Godny jest tego, abyś mu to uczynił;Mt 10,11-13; Łk 7,6; Obj 3,4

5. Albowiem miłuje nasz naród i sam zbudował nam synagogę*.* gr.: synagoge - złączenie razem, miejsce zgromadzeń

6. Wtedy Jezus wyruszył z nimi. A gdy już był blisko, niedaleko od domu, posłał setnik do Niego przyjaciół, mówiąc Mu: Panie! Nie kłopocz* się; nie jestem bowiem godny, abyś wszedł pod mój dach.* lub: nie trudź się

7. Dlatego i samego siebie nie uważałem za godnego, aby przyjść do Ciebie; ale nakaż* słowem, a zostanie uzdrowiony mój chłopiec**.Ps 33,9; Ps 107,20; Mk 1,27* dosłownie: przemów, powiedz; ** gr.: pais - dziecko, chłopiec, młody niewolnik, dziewczynka

8. Gdyż i ja jestem człowiekiem podległym władzy, a mając pod sobą żołnierzy, mówię temu: Idź, a idzie; i drugiemu: Przyjdź, a przychodzi; i swojemu słudze*: Czyń to, a czyni.* gr.: doulō - por. Mt 20,27 przypis *

9. A gdy Jezus to usłyszał, zadziwił* się nim, i obrócił się do ludu, który za Nim podążał, i powiedział: Mówię wam: Nawet w Izraelu nie znalazłem tak wielkiej wiary.Mt 8,10; Rz 3,1; Ps 147,19* lub: (wyraził swój) podziw

10. A gdy wrócili do domu ci, którzy byli posłani, znaleźli chorego sługę zdrowego.

11. I zdarzyło się w następnym dniu, że poszedł do miasta zwanego Nain, i wielu Jego uczniów szło razem z Nim oraz wielki tłum.

12. A gdy przybliżył się do bramy miasta, oto wynoszono umarłego, jedynego syna matki, a ta była wdową, i był z nią znaczny tłum* z tego miasta;* gr.: ochlos - tłum, rzesza, pospólstwo

13. A gdy Pan ją ujrzał, ulitował się nad nią i powiedział jej: Nie płacz!Łk 8,52

14. I gdy przystąpił, dotknął mar*; a ci, co je nieśli, stanęli. I powiedział: Młodzieńcze! Tobie mówię, wstań**.1Krl 17,21; 2Krl 4,32; Łk 8,54* lub: noszy pogrzebowych; ** gr.: egeiro - podnieść, wzbudzić

15. I usiadł umarły, i zaczął mówić; i oddał go jego matce.

16. A wszystkich ogarnął lęk, i wielbili Boga, mówiąc: Wielki prorok powstał wśród nas i Bóg nawiedził* swój lud.Pwt 18,15; Łk 5,26* gr.: episkeptomai - patrzeć na, spojrzeć aby pomóc, doglądać

17. I rozeszła się o Nim ta wieść* po całej Judei i po całej okolicy.* dosłownie: słowo

18. O tym wszystkim oznajmili Janowi jego uczniowie.Mt 11,2-6

19. A Jan, przywołał dwóch swoich uczniów i posłał ich do Jezusa, mówiąc: Czy Ty jesteś tym, który ma przyjść*, czy mamy oczekiwać innego?Iz 40,10; J 11,27* dosłownie: „ten Przychodzący”

20. A gdy owi mężowie przyszli do Niego, powiedzieli: Jan Chrzciciel posyła nas do Ciebie, mówiąc: Czy Ty jesteś tym, który ma przyjść*, czy mamy oczekiwać** innego?* dosłownie: „ten Przychodzący”; ** gr.: prosdokao - wypatrywać, czekać z nadzieją lub lękiem

21. A w tej właśnie godzinie wielu uzdrowił z chorób i udręk, od złych duchów, i wielu ślepym darował* by mogli widzieć.* gr.: charidzomai - okazać łaskę, udzielić przebaczenia, obdarzyć

22. A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Idźcie, oznajmijcie Janowi co widzieliście i słyszeliście, że ślepi odzyskują wzrok, chromi chodzą, trędowaci zostają oczyszczeni, głuchoniemi słyszą, umarli powstają z martwych, ubogim* głoszona jest dobra nowina.Iz 61,1; Łk 5,20* lub: będącym w skrajnej nędzy

23. A błogosławiony jest ten, który się mną nie zgorszy*.Mt 16,17; Łk 2,34; Rz 9,32* lub: z powodu mnie nie potknie się, nie zostanie zgorszony

24. A gdy odeszli posłańcy Jana, zaczął mówić do ludu o Janie: Co wyszliście zobaczyć na pustkowiu? Czy trzcinę chwiejącą* się od wiatru?Mt 3,1* gr.: saleuo - targać, wstrząsać, chwiać

25. Ale co wyszliście zobaczyć? Czy człowieka w miękkie* szaty odzianego? Oto ci, którzy noszą wspaniałe odzienie i żyją w przepychu, są w pałacach królewskich.Mt 3,4; 1P 3,3; Iz 59,17* gr.: malakos - zniewieściałe, delikatne, młody chłopiec, pasywny uczestnik aktu homoseksualnego

26. Ale co wyszliście zobaczyć? Czy proroka? Tak, mówię wam, i więcej niż proroka.

27. On jest tym, o którym jest napisane: Oto Ja wysyłam swojego posłańca* przed Twoim obliczem, który pójdzie przed Tobą przygotować Ci drogę.Iz 40,3; Ml 3,1; Ml 4,5; J 1,23* lub: anioła

28. Albowiem mówię wam: Pośród narodzonych z kobiet, nikt nie jest większym prorokiem od Jana Chrzciciela; ale najmniejszy w Królestwie Bożym większy jest od niego.

29. A cały lud, gdy to usłyszał, a także celnicy, uznali sprawiedliwość* Boga; ci, którzy zostali ochrzczeni** chrztem Jana.Mt 21,32* lub: zostali uznani za sprawiedliwych; ** lub: zanurzeni

30. A faryzeusze i znawcy Prawa odrzucili postanowienie Boże o nich samych, bo nie zostali przez niego ochrzczeni.Iz 65,12

31. I powiedział Pan: Do kogo przyrównam ludzi tego pokolenia, i do kogo są podobni?

32. Podobni są do dzieci, siedzących na rynku i wytykających sobie nawzajem, mówiąc: Graliśmy wam na fujarce, a nie tańczyliście; śpiewaliśmy pieśni żałobne, a nie płakaliście.

33. Albowiem przyszedł Jan Chrzciciel, nie jadł chleba i nie pił wina, a mówicie: Ma demona*.* gr.: daimonion - bóstwo dobre lub złe, moc boska, demon

34. Przyszedł Syn Człowieczy, je i pije, a mówicie: Oto człowiek, żarłok i pijak*, przyjaciel celników i grzeszników.Łk 15,2; Mt 9,11; J 2,2* lub: opój, nadużywający wina

35. I tak mądrość została uznana za sprawiedliwą przez wszystkie swoje dzieci.

36. I prosił Go pewien faryzeusz, aby z nim spożył posiłek; a gdy wszedł do domu faryzeusza, spoczął* przy stole.* dosłownie: został posadzony

37. A oto kobieta, która była w mieście grzesznicą, gdy dowiedziała się, że spoczywa przy stole w domu faryzeusza, przyniosła alabastrowy flakonik olejku,Mt 26,7; Mk 14,3; J 11,2

38. I stanęła przy stopach Jego z tyłu, płacząc zaczęła łzami zraszać Jego stopy, a włosami swojej głowy obcierała i czule całowała Jego stopy, i namaszczała je olejkiem.

39. A widząc to faryzeusz, który Go zaprosił, powiedział w sobie, mówiąc: Gdyby Ten był prorokiem, wiedziałby, kim i jaką jest ta kobieta, która się Go dotyka; że jest grzeszna.

40. I Jezus w odpowiedzi, rzekł do niego: Szymonie! Mam ci coś do powiedzenia. A on powiedział: Mów, Nauczycielu!

41. Pewien wierzyciel miał dwóch dłużników; jeden dłużny był mu pięćset denarów, a drugi pięćdziesiąt.Mt 6,12; Mt 18,28; Łk 13,4

42. A gdy nie mieli czym zapłacić, obydwom darował. Powiedz więc, który z nich, będzie miłować go bardziej?Ps 103,3; Mt 18,34

43. A odpowiadając Szymon, powiedział do Niego: Przypuszczam, że ten, któremu więcej darował. A On mu powiedział: Poprawnie to osądziłeś*.* gr.: krino - sądzić, wyrazić opinię, oddzielić

44. I obrócił się do kobiety, i powiedział Szymonowi: Widzisz tę kobietę? Wszedłem do twojego domu, a nie podałeś wody dla moich stóp; ale ta łzami zrosiła moje stopy, i swoimi włosami* je otarła.* dosłownie: włosami swojej głowy

45. Nie udzieliłeś mi pocałunku; ale ta, gdy weszła, nie przestała całować moich stóp.

46. Nie namaściłeś* oliwą mojej głowy; ale ta olejkiem namaściła moje stopy.Am 6,6; Ps 23,5; Mt 6,17* gr.: aleifo - namaszczać oliwą

47. Z tego powodu mówię ci: Odpuszczone* są jej grzechy, które były liczne, bo bardzo umiłowała; a komu mało jest odpuszczone, ten mało miłuje.Wj 34,6; Łk 5,20; 1J 4,19* gr.: afiemi - dać odejść, umorzyć dług, przebaczyć, uwolnić

48. A On powiedział do niej: Grzechy* twoje są ci odpuszczone.* gr.: hamartia - brak udziału w, strata, chybienie celu, zbłądzenie

49. I zaczęli ci, którzy razem z Nim spoczywali przy stole, mówić w sobie*: Kim jest Ten, który i grzechy odpuszcza?Łk 3,8* gr.: en heautou - w sobie samym - por. Mt 3,9 przypis *

50. I powiedział do kobiety: Wiara twoja zbawiła* cię. Idź w pokoju.Łk 18,42; Mk 10,52; Rz 5,1* gr.: sodzo - zbawić, ocalić, uratować, uzdrowić

↑↑

Rozdział 8

1. I stało się, że przechodził On kolejno po miastach i wioskach, głosząc i opowiadając dobrą nowinę o Królestwie Bożym, a wraz z Nim dwunastu,Mt 4,23

2. I pewne kobiety, które uzdrowił* od złych duchów i od chorób: Maria, którą nazywano Magdaleną, z której wyszło siedem demonów,Mt 27,55; Mk 16,1; Mk 16,9; J 19,25* gr.: therapeuo - uleczyć

3. I Joanna, żona Chuzy, zarządcy Heroda, i Zuzanna, i wiele innych, które Mu służyły ze swojego mienia.1Krn 29,14; Prz 31,20

4. A gdy gromadził się wielki tłum, a ludzie przybywali z różnych miast do Niego, powiedział w podobieństwie*:Mt 13,2; Mk 4,1* gr.: parabole - położyć obok, przykład, porównanie

5. Siewca wyszedł zasiać swoje ziarno; a gdy on siał, jedno padło przy drodze*, i zostało podeptane; a ptaki z nieba je wyjadły.Mt 13,3; Mk 4,3* lub: obok drogi

6. A drugie padło na skałę; gdy wzeszło, uschło, gdyż nie miało wilgoci.

7. A inne padło w sam środek cierni; a ciernie razem z nim wzrosły i zadusiły je.

8. A jeszcze inne padło na dobrą ziemię, i gdy wzeszło, wydało plon* stokrotny. To mówiąc, zawołał: Kto ma uszy, by słuchać, niech słucha!Rdz 3,18; Mt 11,15; Mt 13,9; Obj 2,7* lub: owoc

9. I pytali Go uczniowie Jego, mówiąc: Co może* znaczyć to podobieństwo?Mt 13,11; Ef 5,28; 2Tes 2,7* dosłownie: czym ma być

10. A On powiedział im: Wam dane jest poznać tajemnice Królestwa Bożego, lecz pozostałym podaje się je w podobieństwach, aby patrząc nie widzieli i słysząc nie rozumieli.

11. A to podobieństwo ma takie* znaczenie: Ziarnem jest Słowo Boże,Iz 8,20; 1Kor 3,6; 1P 1,23* dosłownie: jest takie

12. A tymi przy drodze są ci, którzy słuchają; potem przychodzi diabeł i wybiera* słowo z ich serca, aby nie uwierzyli i nie byli zbawieni**.Obj 12,9* lub: podnosi; ** uratowani, ocaleni

13. A tymi na skale są ci, którzy słuchają i z radością przyjmują słowo; lecz* nie mają korzenia, do czasu wierzą, a w czasie próby** odstępują.Mk 4,16; Mt 13,20-21; 2P 2,20* dosłownie: i ci ... ; ** lub: doświadczenia, pokusy

14. A to, które padło między ciernie, to* ci, którzy słuchają słowa; ale idąc, są zaduszeni przez troski i bogactwa oraz przyjemności życia, i nie dochodzą do dojrzałości**.1Tm 6,9; 2Tm 4,10; 1J 2,15* dosłownie: ci są; ** lub: nie dojrzewają

15. A to, które padło na dobrą ziemię, to* ci, którzy w szlachetnym** i dobrym sercu zachowują w wytrwałości usłyszane słowo i przynoszą plon***.Ps 1,6; Ps 51,10; Łk 6,45; Hbr 10,36; Jk 5,7* dosłownie: ci są; ** lub: pięknym, dobrym; *** owoc

16. A nikt, kto zapalił lampę, nie nakrywa jej naczyniem, ani nie wkłada pod łóżko; ale ją stawia na świeczniku*, aby ci, którzy wchodzą, widzieli światło.Łk 11,33; Mt 5,15; Mk 4,21; Flp 2,15; Dz 26,18* lub: stojaku lampy

17. Bo nie ma nic ukrytego, co nie stanie się widoczne*, ani zakrytego, co nie zostanie poznane i nie wyjdzie na jaw.Kaz 12,14; Mt 10,26; 1Kor 4,5* gr.: faneros - widoczny, jawny, oczywisty

18. Dlatego zwróćcie uwagę*, jak słuchacie; albowiem kto ma, temu będzie dane, a kto nie ma, i to, co wydaje się mu, że ma, będzie odebrane.Mk 4,24; Hbr 2,1* lub: baczcie, patrzcie

19. Wtedy przybyli do Niego matka i Jego bracia; i nie mogli spotkać się z Nim z powodu tłumu.Mt 12,46; Mk 3,31-35

20. I oznajmiono Mu, mówiąc: Twoja matka i Twoi bracia stoją na zewnątrz i chcą Cię zobaczyć.Mt 13,55; Mk 6,3; J 7,3-6; Dz 1,14

21. A On w odpowiedzi, rzekł do nich: Matką moją i moimi braćmi są ci, którzy słuchają Słowa Bożego i je wykonują.

22. I stało się jednego dnia, że wstąpił do łodzi On i Jego uczniowie, i powiedział do nich: Przeprawmy się na drugą stronę jeziora. I wypłynęli.Mt 8,23; Mk 4,35; J 6,1

23. A gdy oni płynęli, zasnął. Wtedy spadło na jezioro potężne uderzenie* wiatru i zostali zalani wodą, i byli w niebezpieczeństwie.* gr.: lailaps - porywisty wicher, burza, nawałnica

24. Zbliżyli się więc i obudzili Go, mówiąc: Mistrzu*, Mistrzu! Giniemy. A On rozbudził się, zgromił** wiatr i wzburzone fale; i przestały, i nastała cisza.* gr.: epistates - por. Łk 9,23; ** gr.: epitimao - surowo napomnieć, skarcić, zgromić

25. Powiedział więc im: Gdzie jest wasza wiara? A oni zalęknieni, dziwili się i mówili jedni do drugich: Kim więc jest Ten, że i wiatrom i wodzie rozkazuje*, i są Mu posłuszne?Mt 6,30; Mk 4,40* gr.: epitasso - nakazać, rozkazać, polecić

26. I przybyli do brzegu, do krainy Gadareńczyków, która jest naprzeciwko Galilei.

27. A gdy On wyszedł na ląd, wyszedł Mu naprzeciw pewien człowiek z miasta, który miał demony i od dłuższego czasu nie zakładał szaty, i nie mieszkał w domu, tylko w grobowcach*.* gr.: mnema - grób, pomnik w celu upamiętnienia

28. A gdy ten ujrzał Jezusa, z krzykiem przypadł do Niego i potężnym głosem powiedział: Co ja mam* z Tobą, Jezusie, Synu Boga Najwyższego?! Proszę Cię, abyś mnie nie dręczył.Mk 1,24; Jk 2,19* idiom: co mnie i Tobie? - por. Mt 8,29 przypis *

29. Rozkazał bowiem duchowi nieczystemu wyjść z tego człowieka; bo od dłuższego czasu porywał go, a chociaż go wiązano łańcuchami i strzeżono go w dybach, jednak rwał te więzy i był pędzony przez demona na pustkowia.Kpł 26,15; Ps 89,31; Mt 5,19

30. A Jezus zapytał go, mówiąc: Jakie jest twoje imię? A on powiedział: Legion; albowiem wiele demonów w niego wstąpiło.

31. I prosiły Go, aby im nie kazał odejść do otchłani*.Rz 10,7; Obj 9,12; Obj 11,7; Obj 17,8; Obj 20,1-3* gr.: Abyssos - otchłań, czeluść, bezdenna głębia

32. A była tam wielka trzoda świń, które pasły się na górze; i prosiły Go, aby im pozwolił w nie wejść. I pozwolił im.Kpł 11,7; Iz 65,4

33. A gdy demony wyszły z tego człowieka, weszły w świnie i stado ruszyło w dół zbocza do jeziora, i utonęło.Mt 8,32

34. Pasterze więc widząc, co się stało, uciekli; odeszli i oznajmili* to w mieście i w wioskach.* lub: przynieść wieść, ogłosić publicznie

35. Ludzie natomiast wyszli, aby zobaczyć, co się stało; a gdy przyszli do Jezusa, znaleźli człowieka, z którego wyszły demony, ubranego i przy zdrowych zmysłach siedzącego u stóp Jezusa, i przestraszyli się.2Tm 1,7

36. A opowiedzieli im ci, którzy widzieli, jak ten opętany* został uzdrowiony.* gr.: daimonidzomai - być pod władzą lub wpływem demona

37. I prosiło Go całe mnóstwo Gadareńczyków z okolicznej krainy, aby odszedł od nich; albowiem ogarnął ich wielki strach. A On, wstąpił do łodzi i zawrócił.Mk 5,17; Dz 16,39

38. I prosił Go mężczyzna, z którego wyszły demony, by mógł z Nim być; lecz Jezus odprawił go, mówiąc:Flp 1,23

39. Wróć do swojego domu i opowiadaj, jak wiele uczynił dla ciebie Bóg. I odszedł, głosząc po całym mieście, jak wiele uczynił mu Jezus.Ps 66,16; Mk 1,45; J 4,28

40. I stało się, gdy Jezus wrócił, że tłum przyjął* Go z radością; albowiem wszyscy Go oczekiwali.* gr.: apodechomai - przyjąć, powitać z radością

41. A oto przyszedł mąż, imieniem Jair, a był on przełożonym synagogi. A gdy upadł do stóp Jezusa, prosił Go, aby wszedł do jego domu.Mt 9,18; Mk 5,22; Mk 7,25; J 11,32

42. Albowiem miał córkę jedynaczkę, która miała około dwunastu lat, a ta umierała. A gdy On szedł, naciskały na Niego tłumy.

43. A kobieta, mająca od dwunastu lat upływ krwi, która wszystkie swoje środki na życie wydała u lekarzy, a nie mogła zostać przez żadnego z nich uleczona*,Kpł 15,25; Mt 9,20* gr.: therapeuo - przywracać do zdrowia, leczyć, służyć

44. Podeszła z tyłu i dotknęła się skraju* Jego szaty; i natychmiast ustał jej upływ krwi.* hebr.: cicit - frędzle z wełny na skraju szaty przypominające o Prawie

45. I Jezus powiedział: Kto mnie dotknął? A gdy wszyscy wypierali się, powiedział Piotr i ci, którzy byli z Nim: Mistrzu*! Tłumy cisną się i tłoczą, a Ty mówisz: Kto mnie dotknął?Łk 5,17; Łk 6,19* lub: opiekun, dowódca - por. Łk 9,33 przypis *

46. A Jezus powiedział: Ktoś mnie dotknął, bo poznałem, że moc wyszła ze mnie.

47. A widząc kobieta, że nie uszła uwadze*, przystąpiła z drżeniem** i padła przed Nim, i powiedziała Mu przed całym ludem, z jakiego powodu dotknęła się Go, i jak od razu została uzdrowiona.Rz 10,10* dosłownie: nie ukryła się; ** gr.: tremo - drżeć, przerażać się, lękać, trząść się z lęku

48. A On jej powiedział: Ufaj*, córko! Wiara twoja cię ocaliła**. Idź w pokoju.Łk 7,50; Mt 9,2; 2Kor 6,18* lub: odwagi; ** gr.: sodzo - uratować, zbawić

49. Gdy On jeszcze to mówił, przyszedł ktoś z domu przełożonego synagogi, mówiąc: Twoja córka umarła, nie trudź nauczyciela.

50. Ale Jezus, gdy to usłyszał, odpowiedział mu, mówiąc: Nie bój się; jedynie wierz, a zostanie ocalona*.Mk 9,23* gr.: sodzo - uratować, zbawić

51. A po przybyciu do domu, nie pozwolił* wejść nikomu, tylko Piotrowi i Jakubowi, i Janowi, ojcu i matce dziewczynki.Łk 9,28; Mt 26,37* gr.: afiemi - dopuścić, zezwolić, dać odejść - por. Mt 18,21 przypis *

52. A wszyscy płakali i bili się w pierś z żalu za nią. Lecz On powiedział: Nie płaczcie! Nie umarła, ale śpi.Dn 12,2; Dn 11,11-14

53. I naśmiewali* się z Niego, wiedząc, że umarła.* gr.: katagelao - szydzić, kpić, wyśmiewać

54. A On usunął* wszystkich na zewnątrz, ujął ją za rękę i głośno** powiedział: Dziewczynko, wstań!J 11,43* gr.: ekballo - wyrzucić, wypędzić, wypchnąć, odrzucić z pogardą, wyrwać z czegoś; ** gr.: foneo - wydawać dźwięk, krzyczeć, wołać, odzywać się

55. I duch jej powrócił, i natychmiast wstała; i zarządził, aby dano jej jeść.1P 2,2

56. I zdumieli* się jej rodzice. A On im nakazał, aby nikomu nie opowiadali o tym, co się stało.Łk 5,14; Mt 8,4; Mt 9,30; Mk 5,43* gr.: eksistemi - być oszołomionym, wyjść z siebie, oszaleć

↑↑

Rozdział 9

1. A gdy Jezus przywołał do siebie dwunastu swoich uczniów, dał im moc i władzę* nad wszystkimi demonami, i moc, aby uzdrawiali choroby.Mt 10,1* lub: autorytet, prawo

2. I wysłał ich, aby głosili Królestwo Boże i uzdrawiali* chorych.* gr.: iomai - uzdrawiać, leczyć

3. I powiedział do nich: Niczego nie zabierajcie w drogę, ani lasek, ani torby, ani chleba, ani srebra*, ani też nie bierzcie** po dwie tuniki.Łk 10,4* tj. srebrnych monet; ** dosłownie: miejcie

4. A do któregokolwiek domu wejdziecie, tam pozostańcie, i stamtąd wychodźcie.

5. A jeśli ktoś nie przyjąłby was, wychodząc z tego miasta, strząśnijcie proch ze swoich stóp na świadectwo* dla nich.Ne 5,13; Łk 9,48; J 13,20; Dz 13,51* gr.: martyrion - dowód, świadectwo

6. Wyszli więc, i chodzili po wszystkich wioskach, głosząc dobrą nowinę i wszędzie uzdrawiając*.* gr.: therapeuo - przywracać do zdrowia, leczyć, służyć

7. I usłyszał tetrarcha Herod o wszystkim, co działo się za* Jego sprawą, i był zaniepokojony, dlatego że niektórzy mówili, że Jan został wzbudzony z martwych;* dosłownie: przez Niego

8. Niektórzy natomiast, że ukazał się Eliasz; a inni, że powstał z martwych jeden z dawnych proroków.

9. I powiedział Herod: Janowi ja ściąłem głowę, ale kim jest Ten, o którym słyszę takie rzeczy? I szukał sposobności, aby Go zobaczyć.Mt 14,1; Łk 23,8

10. A gdy wrócili apostołowie, opowiedzieli Mu, co uczynili. A On wziął ich ze sobą i usunął się na osobność, na miejsce pustynne przy mieście, które nazwano Betsaida.

11. Tłumy jednak dowiedziały się o tym i podążały za Nim; i gdy je przyjął, mówił im o Królestwie Bożym; i uzdrawiał tych, którzy potrzebowali uzdrowienia.Łk 5,31

12. A gdy dzień chylił się ku wieczorowi, przystąpiło więc dwunastu, mówiąc do Niego: Rozpuść tłum, aby odszedł do okolicznych miasteczek i wsi, tam się zatrzymali i znaleźli żywność; bo tu jesteśmy na miejscu pustynnym*.J 6,5; Mt 14,15; Mk 6,35* lub: pustkowiu

13. A On powiedział do nich: Dajcie* wy im jeść. A oni powiedzieli: Nie mamy więcej niż pięć chlebów i dwie ryby, chyba że pójdziemy i kupimy żywności dla całego tego ludu.Lb 11,21-23* gr.: didomi - darować, dać, upoważnić

14. Było tam bowiem około pięciu tysięcy mężczyzn. I powiedział do swoich uczniów: Rozłóżcie ich grupami po pięćdziesięciu.

15. I uczynili tak, i posadzili wszystkich.

16. A On wziął owe pięć chlebów i dwie ryby, podniósł wzrok ku niebu, błogosławił* je, i połamał, i dawał uczniom, aby podawali tej rzeszy.2Krl 4,44; Łk 22,19; Rz 14,6; 1Tm 4,4* gr.: eulogeo - sławić, chwalić (Boga), być pobłogosławionym

17. I zjedli, i wszyscy byli nasyceni; i zebrano pozostałych kawałków dwanaście koszy.

18. I stało się, gdy modlił się samotnie, a byli razem z Nim uczniowie, że zapytał ich, mówiąc: Co mówią o mnie tłumy? Kim ja jestem według nich?Łk 22,39; Mt 16,13; Mk 8,27

19. A oni w odpowiedzi, rzekli: Janem Chrzcicielem, a inni Eliaszem, jeszcze inni mówią, że powstał* z martwych jeden z dawnych proroków.* gr.: anistemi - powstać, ukazać, wystąpić

20. I powiedział im: Wy natomiast mówicie, że kim ja jestem? A w odpowiedzi Piotr, rzekł: Mesjaszem* Boga.J 6,68; J 11,27; Mt 22,42* gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony

21. Ale On surowo napomniał ich i rozkazał, aby nikomu o tym nie mówili,

22. Mówiąc, że Syn Człowieczy musi wiele wycierpieć i być odrzucony* przez starszych, arcykapłanów i uczonych w Piśmie, i zostać zabity, a trzeciego dnia zostać wzbudzonym** z martwych.Mk 8,31; Łk 24,7; Mk 10,34* lub: odrzucony jako, nienadający się; ** gr.: egeiro - wzbudzić, wznieść, wstawać, obudzić ze snu

23. I mówił też do wszystkich: Jeśli ktoś chce iść za mną, niech wyprze się samego siebie i niech weźmie swój krzyż codziennie*, i niech idzie za mną.Mt 10,38; Mk 8,34* brak w mss Byz

24. Albowiem kto chce zachować swoje życie*, straci je; a kto straci swoje życie dla** mnie, ten je ocali***.Łk 17,33; Dz 20,24; Obj 12,11* lub: duszę - gr.: psyche; ** lub: z powodu; *** zbawić, uratować

25. Bo co za korzyść odniesie człowiek, gdy cały świat pozyska, a samego siebie zgubi* lub poniesie szkodę.Łk 12,19; Mt 16,26* lub: zatraci

26. Albowiem kto wstydzi się mnie i moich słów, tego i Syn Człowieczy będzie się wstydzić, kiedy przyjdzie w chwale swojej, Ojca i świętych aniołów.Mk 8,38; Mt 24,30; Obj 3,5

27. Ale prawdziwie mówię wam: Niektórzy z tych, którzy tutaj stoją, nie skosztują śmierci, aż* ujrzą Królestwo Boże.Mt 16,28; Mk 9,1; 2P 1,16* lub: aż do, dopóki

28. I stało się w jakieś osiem dni po tych słowach, że wziął ze sobą Piotra i Jana, i Jakuba i wszedł na górę, aby się modlić.

29. I gdy modlił się, zmienił* się wygląd Jego oblicza, a Jego szaty stały się białe i promieniejące.Wj 34,29; Mk 9,3* dosłownie: (był) inny, różny

30. I oto dwaj mężowie rozmawiali z Nim, a byli to Mojżesz i Eliasz;

31. Którzy ukazali się w chwale i mówili o Jego odejściu, którego zamierzał dokonać* w Jerozolimie.1P 1,11-12* dosłownie: wypełnić

32. A Piotra i tych, którzy byli z Nim, zmógł* sen; a gdy ocknęli się, ujrzeli Jego chwałę**, i dwóch mężów, którzy razem z Nim stali.Iz 60,1; Wj 33,18; J 1,14; 2P 1,16* dosłownie: obciążył, przygniótł; ** gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor

33. I stało się, w chwili gdy oni się z Nim rozstawali, że Piotr powiedział do Jezusa: Mistrzu*! Dobrze nam tu być; uczyńmy trzy namioty: Tobie jeden i Mojżeszowi jeden, i Eliaszowi jeden; nie wiedział** bowiem co mówi.* gr.: epistates - opiekun, dowódca, mistrz; ** nie rozumiał

34. A gdy on to mówił, pojawił się obłok i zacienił ich; i bali się, gdy tamci wchodzili w obłok.Wj 14,19; Wj 40,34

35. I rozległ* się głos z obłoku, mówiący: To jest mój Syn umiłowany, Jego słuchajcie.Hbr 3,15; Mt 3,17; Mt 17,5; 2P 1,17* dosłownie: stał się

36. A gdy przebrzmiał* ten głos, Jezus znalazł się sam. A oni zamilkli, i o tym, co widzieli** nikomu w tych dniach nic nie oznajmili.* dosłownie: stać się; ** gr.: horao - przyglądać się uważnie, patrzeć

37. I stało się, że w następnym dniu, gdy zeszli z góry, wyszedł Mu na spotkanie liczny tłum.Mk 9,14

38. I oto pewien mężczyzna z tłumu zawołał, mówiąc: Nauczycielu! Proszę Cię, spójrz* na mojego syna, bo jest moim jedynakiem.* gr.: epiblepo - przypatrzeć się, zwrócić uwagę, wpatrzeć się

39. I oto duch* chwyta go, i nagle krzyczy, i szarpie nim tak, że aż się pieni, i z trudem odstępuje** od niego, tłukąc nim.* gr.: pneuma - duch, tchnienie, wiatr, duch ludzki; ** lub: opuszcza

40. I prosiłem Twoich uczniów, aby go wyrzucili*, a nie mogli.2Krl 4,31* dosłownie: wyrzucali

41. Wtedy Jezus w odpowiedzi, rzekł: O pokolenie* bez wiary i przewrotne! Jak długo będę z wami, i będę was znosił**? Przyprowadź tu swojego syna.Mt 3,7; Mk 9,19; Dz 2,40* gr.: genea - ród, plemię, naród, pokolenie; ** gr.: anechomai - znosić, wytrzymywać, wytrwać

42. A wtedy, gdy on podchodził, szarpnął nim zły duch i potrząsnął nim; ale Jezus zgromił* ducha nieczystego i uzdrowił chłopca, i oddał go jego ojcu.* gr.: eptimao - por. Mk 8,32 przypis **

43. A wszyscy zdumiewali się nad wielkością Boga. A gdy wszyscy byli pełni podziwu nad tym wszystkim, co Jezus uczynił, powiedział do swoich uczniów:Łk 22,69; 1P 1,5

44. Nastawcie swoje uszy na te słowa; bowiem Syn Człowieczy ma być wydany w ręce ludzi.Łk 24,7; Mt 16,21; Mt 20,19

45. Lecz oni nie rozumieli tej wypowiedzi*, i była zakryta przed nimi, tak, aby jej nie pojęli, a bali się Go spytać o tę wypowiedź*.* gr.: rhema - słowo, szczególnie słowo wypowiedziane

46. A przyszło* im na myśl**, kto z nich mógłby być większy.Łk 22,24; Mt 18,1; Mk 9,33* dosłownie: wejść, przybyć; ** lub: rozważanie wewnętrzne, zamysł

47. A Jezus, poznając myśli ich serca, wziął dziecko i postawił je przy sobie,J 2,24

48. I powiedział im: Kto przyjąłby* to dziecko w moim imieniu, mnie przyjmuje; jeśli ktoś mnie przyjmuje, przyjmuje Tego, który mnie posłał; albowiem kto jest najmniejszy między wami wszystkimi, ten będzie wielki.Mk 9,37* gr.: dechomai - wziąć ręką, przyjąć przychylnie

49. A Jan w odpowiedzi, rzekł: Mistrzu! Widzieliśmy kogoś, kto w Twoim imieniu wygania demony i zabroniliśmy mu, dlatego że nie chodzi* z nami.Lb 11,26-30; Dz 4,18* lub: nie podąża - domyślnie (za Tobą) z nami

50. I powiedział do niego Jezus: Nie zabraniajcie mu; bo kto nie jest przeciwko nam, ten jest z nami.Łk 11,23; Mt 12,30; Flp 1,15

51. A gdy się wypełniły Jego dni, że miał być wzięty w górę, stało się, że On zwrócił* swoje oblicze, aby iść do Jerozolimy.Iz 50,7; 1P 4,1* idiom: postanowił mocno, utwierdził się w postanowieniu

52. I wysłał posłańców przed sobą*, którzy idąc weszli do miasteczka Samarytan, aby przygotować dla Niego miejsce.J 4,4; Mt 10,5; J 8,48* dosłownie: przed swoim obliczem

53. Lecz oni Go nie przyjęli, dlatego że zmierzał* ku Jerozolimie.* dosłownie: oblicze Jego zmierzało

54. A widząc to uczniowie Jego, Jakub i Jan, powiedzieli: Panie! Chcesz, a powiemy, żeby z nieba zstąpił ogień i ich zniszczył, tak jak to uczynił Eliasz?Rdz 19,24; 2Krl 1,9-14

55. Ale Jezus obrócił się i surowo napomniał* ich, mówiąc: Wy nie wiecie, jakiego jesteście ducha.Mt 16,23* lub: skarcił, zgromił

56. Albowiem Syn Człowieczy nie przyszedł zatracić* dusze ludzkie, ale je zbawić. I poszli do innego miasteczka.Łk 19,10; Mt 18,11; J 12,47* lub: zniszczyć, zgubić

57. I stało się, gdy oni szli, że w drodze ktoś powiedział do Niego: Pójdę* za Tobą, dokądkolwiek pójdziesz, Panie!Obj 14,4; Mt 8,19* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

58. A Jezus powiedział do niego: Lisy mają jamy, a ptaki z nieba gniazda; lecz Syn Człowieczy nie ma, gdzie by skłonił głowę.

59. I powiedział do innego: Pójdź za mną! Ale on powiedział: Panie! Pozwól mi najpierw odejść* i pogrzebać mojego ojca.Ag 1,2; Mt 4,19* gr.: aperchomai - odejść, oddalić się w celu pójścia za kimś

60. Ale Jezus powiedział mu: Pozwól umarłym pogrzebać swoich umarłych, a ty idź* i rozgłaszaj** Królestwo Boże.Ef 2,1; Ef 2,5; 1Tm 5,6* dosłownie: odejdź - w. 59 przypis *; ** lub: rozsławiać, szerzyć, ogłaszać wszędzie

61. Powiedział też i inny: Pójdę za Tobą, Panie! Ale najpierw pozwól mi pożegnać* się z tymi, którzy są w moim domu.Łk 14,33* gr.: apotassomai - odłożyć, oddzielić, rozstać się, pożegnać, wyrzec

62. A Jezus powiedział do niego: Nikt, kto przykłada* swoją rękę do pługa i spogląda** do tyłu, nie jest zdatny do Królestwa Bożego.Łk 17,31; Hbr 10,38* lub: kładzie na pług; ** dosłownie: patrzy

↑↑

Rozdział 10

1. A potem wyznaczył Pan i innych siedemdziesięciu, i wysłał* ich po dwóch przed sobą** do każdego miasta i miejsca, do którego sam miał przyjść.Mt 10,1; Mk 6,7* gr.: apostello - wysyłać, polecić komuś odejść; ** dosłownie: obliczem

2. I mówił im: Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście więc Pana żniwa, aby wypychał robotników na swoje żniwo.Mt 9,37; J 4,35; 2Tes 3,1; Mk 16,15; Dz 8,4

3. Idźcie*; oto ja posyłam was jak jagnięta w sam środek wilków.Mt 10,16; Mt 7,15; J 10,12; Dz 20,29* gr.: hypago - odejdźcie - por. Mt 4,10 przypis *

4. Nie noście ze sobą sakiewki, torby, ani sandałów, i nikogo w drodze nie pozdrawiajcie*.Łk 9,3; 1Kor 9,7* gr.: asapodzomai - witać serdecznie

5. A do jakiegokolwiek domu wejdziecie, najpierw mówcie: Pokój temu domowi.

6. I jeśli tam rzeczywiście będzie syn pokoju, spocznie* na nim wasz pokój; a jeśli nie, wróci do was.* gr.: epanapauomai - spocząć, osiąść, polegać

7. A w tym domu pozostańcie, jedząc i pijąc u nich, albowiem godny jest robotnik swojej zapłaty; nie przechodźcie z domu do domu.

8. A gdy wejdziecie do jakiegoś* miasta, a tam was przyjmą, jedzcie to, co wam podadzą;1Kor 9,4; 1Tm 5,17; 2Tm 2,6* lub: któregokolwiek

9. I uzdrawiajcie w nim chorych*, i mówcie im: Przybliżyło** się do was Królestwo Boże.Łk 17,20; J 3,3* lub: słabych; ** jest bliskie

10. A gdy wejdziecie do jakiegoś miasta, a tam nie przyjmą was, wyjdźcie na jego ulice* i powiedzcie:* gr.: plateia - szeroka droga, ulica, plac

11. Nawet pył, który przylgnął do nas z waszego miasta, na was strząsamy; ale wiedzcie to, że przybliżyło* się do was Królestwo Boże.Lm 4,6; Mt 10,15; Mk 6,11* lub: jest bliskie

12. A mówię wam, że w owym dniu lżej będzie Sodomie, niż temu miastu.Rdz 19,24

13. Biada* tobie, Chorazynie! Biada tobie, Betsaido! Bo gdyby w Tyrze i w Sydonie dokonały się te dzieła mocy**, które dokonały się wśród was, dawno by w worze i w popiele siedząc, upamiętały*** się.Dn 9,3; Mt 11,20* gr.: ouai - wyraz dźwiękonaśladowczy „och” wyrażający żal lub trwogę; ** lub: cuda; *** zmienić myślenie, zawrócić

14. Dlatego Tyrowi i Sydonowi lżej będzie na sądzie, niż wam.Łk 12,47; J 3,19; Rz 2,1

15. A ty, Kafarnaum, aż do nieba będąc wywyższone, aż do Hadesu* zostaniesz strącone.Iz 14,13* gr.: określenie krainy umarłych - hebr.: Szeol

16. Kto was słucha, mnie słucha; a kto was odrzuca, mnie odrzuca*; a kto mnie odrzuca, odrzuca Tego, który mnie posłał.Lb 14,2; Łk 9,48; J 13,20* lub: nie przyjmuje, lekceważy

17. I wróciło owych siedemdziesięciu z radością, mówiąc: Panie! W Twoim imieniu demony są nam podległe.J 12,31; Obj 12,7

18. A wtedy powiedział im: Widziałem jak szatan niby błyskawica spadł z nieba.

19. Oto daję wam władzę*, abyście deptali po wężach i po skorpionach, i po całej mocy nieprzyjaciela, a nic wam na pewno** nie wyrządzi krzywdy***.Ps 91,13* gr.: eksousia - prawo, moc; ** gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie; *** lub: szkodzić, niszczyć

20. Jednak nie radujcie się z tego, że duchy są wam poddane; ale radujcie się raczej z tego, że imiona wasze zostały zapisane w niebiosach.Mt 11,27; Mt 28,18; J 5,22; Hbr 2,8

21. W tej właśnie godzinie rozradował się Jezus w duchu i powiedział: Wyznaję* Ojcze, PANIE nieba i ziemi, że zakryłeś te rzeczy przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je niemowlętom! Tak, Ojcze – gdyż uznałeś to za dobre** przed Tobą.Hbr 2,8* lub: wysławiam, przyznaję otwarcie; ** dobra wola, upodobanie

22. Wszystko zostało mi przekazane od Ojca mojego; i nikt nie wie, kim jest Syn, tylko Ojciec, i kim jest Ojciec, tylko Syn, i ten, komu Syn zechce to objawić*.Mt 11,27; Mt 28,18; J 3,35* gr.: apokalypto - odkryć, odsłonić, ujawnić - (nagle)

23. Wtedy odwrócił się do uczniów i na osobności powiedział im: Błogosławione* oczy, które widzą to, co wy widzicie.* lub: szczęśliwe

24. Bo mówię wam, że wielu proroków i królów chciało widzieć to, co wy widzicie, a nie widzieli; i słyszeć to, co wy słyszycie, a nie słyszeli.J 8,56; Hbr 11,13; Hbr 11,39; 1P 1,10

25. I oto powstał pewien znawca Prawa*, wystawiając Go na próbę**, pytał: Nauczycielu! Co mam czynić, abym odziedziczył życie wieczne?* gr.: nomikos - znawca Prawa, uczony; ** lub: doświadczyć, kusić - por. Jk 1,13 przypis *

26. A On powiedział do niego: Co zostało napisane w Prawie? Jak czytasz?Mt 22,35

27. A on w odpowiedzi, rzekł: Będziesz miłował PANA, Boga twojego, z całego swojego serca, i z całej swojej duszy, i z całej swojej siły, i z całej swojej myśli; a swojego bliźniego – jak samego siebie.Pwt 6,5; Kpł 19,18

28. I powiedział mu: Dobrze odpowiedziałeś; to czyń, a będziesz żył.Kpł 18,5; Ne 9,29

29. A on, chcąc samego siebie usprawiedliwić*, powiedział do Jezusa: A kto jest moim bliźnim?Rz 4,2* lub: czynić sprawiedliwość (zachować?)

30. A Jezus, nawiązując do tego, powiedział: Pewien człowiek schodził z Jerozolimy do Jerycha i wpadł w ręce bandytów, którzy go obdarli i zadali mu ciosy, odeszli, zostawiając go losowi na pół umarłego.Joz 16,1

31. A przez przypadek schodził tą drogą pewien kapłan, a gdy go zobaczył, przeszedł na drugą stronę.Kpł 21,1-3

32. Podobnie i Lewita, który zjawił się na tym miejscu, podszedł, a gdy go zobaczył, przeszedł na drugą stronę.Dz 18,32; 2Tm 3,2

33. Natomiast pewien Samarytanin podróżując, przechodził obok niego i gdy go zobaczył, zlitował się*.* gr.: splanchnidzomai - być głęboko poruszony, zdjęty litością

34. I gdy przystąpił, owinął jego rany, polewając je oliwą i winem, i wsadził go na swoje zwierzę, przyprowadził go do gospody i zaopiekował się nim.Mt 5,43; Rz 12,20

35. A nazajutrz, gdy wyruszał, wyjął dwa denary i dał gospodarzowi zajazdu, mówiąc do niego: Otocz go opieką, a cokolwiek ponad to wydasz, ja, gdy wrócę, oddam ci.

36. Jak ci się wydaje, który więc z tych trzech, był bliźnim tego, który wpadł w ręce bandytów*?* gr.: lestes - rabuś, zabójca, buntownik

37. A on powiedział: Ten, który mu okazał* miłosierdzie. Powiedział więc mu Jezus: Idź, i ty czyń podobnie.Prz 14,21* dosłownie: uczynił

38. I stało się, gdy oni szli, że On wszedł do jednego miasteczka, a pewna kobieta o imieniu Marta, ugościła Go w swoim domu.

39. Miała ona siostrę, która nazywała się Maria; ta przysiadła u stóp Jezusa i słuchała Jego słowa.Łk 8,35

40. Ale Marta* zajęta** była przy wielu posługach, przystąpiła więc i powiedziała: Panie! Czy nie obchodzi*** Cię to, że moja siostra zostawiła mnie samą, abym usługiwała? Powiedz więc jej, aby mnie wsparła.J 11,1; J 12,2* tj. gospodyni, pani domu; ** krzątała się; *** gr.: melo - martwić się, troszczyć się, zależeć komuś, obchodzić

41. A Jezus w odpowiedzi, rzekł jej: Marto, Marto, troszczysz i kłopoczesz się o wiele;Łk 21,34; Mk 4,19; 1Kor 7,32

42. A tylko jedno jest potrzebne. A Maria dobrą cząstkę wybrała, która nie będzie jej odjęta.Ps 16,5; Ps 27,4; Ps 73,25; Łk 18,22

↑↑

Rozdział 11

1. I stało się, że Jezus modlił się w pewnym miejscu, i gdy skończył, jeden z Jego uczniów powiedział: Panie! Naucz nas modlić się, jak i Jan nauczył swoich uczniów.Mt 6,9; Rz 8,26

2. Powiedział więc im: Kiedy modlicie się, mówcie: Ojcze nasz, który jesteś w niebiosach! Niech Twoje imię zostanie uświęcone*; niech przyjdzie Twoje Królestwo; niech się stanie Twoja wola, jak w niebie, tak i na ziemi.Iz 63,16* gr.: hagiadzo - oddzielić od tego co pospolite, przeznaczyć do

3. Chleba naszego codziennego daj nam na każdy dzień.Prz 30,8; Obj 11,15

4. I odpuść nam nasze grzechy; albowiem i my sami odpuszczamy każdemu, kto wobec nas jest winny. I nie wprowadź nas w pokusę*, ale nas uratuj** od złego.Ps 32,5; Mt 26,41; J 17,15* por. Mt 6,13 przypis *; ** gr.: hryomai - wyrwać, wyzwolić

5. I powiedział do nich: Kto z was mając przyjaciela, pójdzie do niego o północy i powie do niego: Przyjacielu! Pożycz mi trzy chleby;

6. Ponieważ przyjaciel mój przybył do mnie z drogi, a nie mam, co przed nim położyć.

7. A on będąc w środku, w odpowiedzi, rzekłby: Nie zadawaj mi trudu*; już drzwi zamknięte, a dzieciątka moje są ze mną w łóżku; nie mogę wstać i dać ci.* lub: nie kłopocz

8. Mówię wam: Nawet gdyby nie wstał i nie dał, mimo że jest jego przyjacielem, to wstanie i na pewno* da z powodu jego natręctwa, tyle ile potrzebuje.Łk 18,1-8* lub: rzeczywiście

9. I ja wam mówię: Proście, a będzie* wam dane; szukajcie, a znajdziecie; pukajcie, a będzie* wam otworzone.Mt 7,7* lub: zostanie

10. Każdy bowiem, kto prosi, otrzymuje; a kto szuka, znajduje; a temu, co puka, zostanie otworzone.Iz 55,6; J 14,13

11. A jeśli jakiegoś ojca pośród was, syn poprosi o chleb, czy poda mu kamień? A jeśli o rybę, czy zamiast ryby poda mu węża?

12. A jeśli prosi o jajko, czy poda mu skorpiona?Ez 2,6; Łk 10,9; Obj 9,10

13. Jeśli więc wy, będąc złymi*, umiecie dawać dobre dary swoim dzieciom, o ileż bardziej Ojciec wasz z nieba da Ducha Świętego tym, którzy Go proszą?Rdz 6,5; Hi 15,14; Ez 36,27; J 4,10; J 7,38-39* lub: niegodziwi

14. I wypędzał demona z człowieka, a ten był niemy; stało się, gdy wyszedł ów demon, że niemy przemówił; a tłumy zdziwiły się.

15. Lecz niektórzy z nich mówili: Przez Belzebuba*, władcę demonów, wyrzuca demony.Mt 12,22; Mt 10,25; Mk 3,22* tj. ironicznie - „Pan much” - bóstwo Ekronitów - por. 2Krl 1,2

16. A inni, wystawiając Go na próbę*, żądali od Niego znaku z nieba.Mt 16,1; Mk 8,11; J 6,30* gr.: peiradzo - poddawać próbie, doświadczać, kusić

17. Ale On, znając ich myśli*, powiedział im: Każde królestwo, które zostało podzielone** samo w sobie, pustoszeje, a dom na dom się wali.Mt 12,26; Jk 3,5* lub: rozważanie wewnętrzne, zamysł; ** lub: rozdwojony, podzielony na części

18. A jeśli i szatan podzielony jest sam w sobie, jak ostoi się jego królestwo? Bo mówicie, że ja przez Belzebuba wyganiam demony.

19. A jeśli ja przez Belzebuba wyrzucam demony, to synowie wasi przez kogo wyrzucają? Dlatego oni będą waszymi sędziami.

20. A jeśli ja palcem Boga wyganiam demony, wtedy przyszło do was Królestwo Boga.Wj 8,19; Ps 8,3; Mt 12,28

21. Gdy uzbrojony siłacz strzeże swego dziedzińca, jego mienie spoczywa w pokoju;

22. Ale kiedy mocniejszy od niego przychodzi i zwycięża go, zabiera całą jego zbroję, w której pokładał ufność, a łupy jego rozdaje.Iz 53,12; Kol 2,15; Hbr 2,14; 1J 4,4

23. Kto nie jest ze mną, jest przeciwko mnie, a kto nie zbiera ze mną, rozprasza*.Łk 9,50; Mt 12,30* gr.: skorpidzo - rozsypywać, rozrzucać, rozdzielać

24. Gdy duch nieczysty wychodzi z człowieka, przechodzi przez miejsca suche*, szukając odpoczynku, i gdy go nie znajdzie, mówi: Wrócę do mojego domu, skąd wyszedłem.Mt 12,43; Hi 1,7; 1P 5,8* lub: bezwodne

25. I gdy przychodzi, znajduje go wymieciony i przyozdobiony.Mt 12,44; 2Tes 2,9; 2P 2,10

26. Wtedy idzie i bierze z sobą siedem innych duchów bardziej niegodziwych od siebie, i gdy wchodzą, mieszkają tam; i końcowy stan tego człowieka staje się gorszy niż pierwszy.Mt 23,15; 1P 2,20-22; J 5,14; 2P 2,20

27. I stało się, gdy On to mówił, że pewna kobieta z tłumu podniosła swój głos i powiedziała: Błogosławione łono, które Cię nosiło, i piersi, które ssałeś!Łk 1,28; Łk 1,42

28. A On powiedział: Błogosławieni* są raczej ci, którzy słuchają Słowa Bożego i go strzegą**.Ps 1,1-3; Łk 8,21; Jk 1,22-25; Obj 22,14* lub: szczęśliwi; ** lub: przestrzegają

29. A gdy zgromadzał się tłum, zaczął mówić: To pokolenie jest złe; żąda znaku, ale nie będzie mu dany znak, jak tylko znak proroka Jonasza.Jo 2,1; Łk 9,41; Mt 12,38; 1Kor 1,22

30. Albowiem jak Jonasz stał się znakiem dla mieszkańców Niniwy, tak będzie i Syn Człowieczy znakiem dla tego pokolenia.Jo 1,17; Łk 24,46; Mt 12,40

31. Królowa z południa powstanie* na sąd z mężami tego pokolenia i uzna ich za zasługujących na karę**; bo przyszła z krańców ziemi, aby słuchać mądrości Salomona; a oto tutaj ktoś więcej niż Salomon.1Krl 10,1* domyślnie (z martwych); ** potępi, wyda sąd przeciwko

32. Mężowie z Niniwy staną na sądzie z tym pokoleniem i uznają ich za zasługujących na karę; bo upamiętali się wskutek głoszenia Jonasza; a oto tutaj ktoś więcej niż Jonasz.

33. A nikt, gdy zapali lampę, nie stawia jej w ukryciu, ani pod korcem*, ale na świeczniku, aby ci, którzy wchodzą, widzieli światło.Mt 5,15; Mk 4,21* tj. naczynie na zboże o pojemności

34. Lampą ciała jest oko; jeśli więc twoje oko jest prosto patrzące*, całe twoje ciało jest jasne; a jeśli byłoby złe**, i twoje ciało będzie ciemne.* tj. nie zezowate; ** lub: niegodziwe - Mt 6,24

35. Uważaj* więc, czy światło w tobie nie jest ciemnością.Mt 6,22* lub: bacz

36. Jeśli więc całe twoje ciało* jest jasne, nie mając w sobie jakiejś części ciemnej, będzie całe tak jasne, jak gdyby cię lampa blaskiem oświeciła.Prz 4,18* gr.: soma - żywe ciało, tkanka, osoba, zwłoki

37. A gdy to mówił, zaprosił Go pewien faryzeusz, aby u niego zjadł obiad*; a gdy wszedł, spoczął przy stole.Mt 15,2; Mk 7,3* lub: śniadanie

38. A widząc to faryzeusz, zdziwił się, że najpierw nie zanurzył* rąk przed obiadem.* gr.: baptidzo - nie dokonał rytualnego obmycia rąk przez zanurzenie

39. A Pan powiedział do niego: Teraz wy, faryzeusze, oczyszczacie to, co jest na zewnątrz kubka i misy; ale to, co jest wewnątrz was, pełne jest grabieży i niegodziwości.Mt 23,25

40. Bezmyślni*! Czy ten, który uczynił to, co jest zewnątrz, nie uczynił też tego, co jest wewnątrz?1Sm 16,7* lub: bezrozumni, lekkomyślni

41. Raczej z tego, co jest wewnątrz, ofiarujcie dar miłosierdzia*; a oto, wszystko będzie dla was czyste.* lub: wsparcie dla ubogich, jałmużna

42. Ale biada wam faryzeuszom, gdyż dajecie dziesięcinę z mięty i z ruty*, i z każdego ziela, a omijacie sprawiedliwość i miłość Boga; te rzeczy trzeba było czynić, a tamtych nie opuszczać.Kpł 27,30; Ne 10,37; Ml 3,8* tj. krzewiasta roślina wysokości 60 cm stosowana w medycynie

43. Biada wam faryzeuszom, gdyż miłujecie pierwsze ławy w synagogach i pozdrowienia na rynkach.Prz 16,18; Mt 23,6; Łk 14,7

44. Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy! Bo jesteście jak grobowce nieoznaczone, a ludzie, którzy po nich chodzą, nie wiedzą o tym.Ps 5,9; Mt 23,27; Dz 23,23

45. A w odpowiedzi, pewien znawca Prawa powiedział do niego: Nauczycielu! To mówiąc i nas znieważasz*.* lub: obrażasz

46. A On powiedział: I wam, znawcom* Prawa biada, że obciążacie ludzi ciężarami niemożliwymi do uniesienia, a sami nawet jednym ze swoich palców tych ciężarów nie dotykacie.* gr.: nomikos - nauczyciel Prawa, biegły w Prawie

47. Biada wam, że budujecie grobowce prorokom, a wasi ojcowie ich pozabijali.

48. A zatem świadczycie, że zgadzacie się z czynami swoich ojców. Oni ich wprawdzie pozabijali, a wy budujecie ich grobowce.

49. Dlatego też i Mądrość Boża powiedziała: Poślę do nich proroków i apostołów, a z nich niektórych zabiją i będą prześladować;

50. Aby zażądano od tego pokolenia krwi wszystkich proroków, która jest przelana od założenia świata,Rdz 9,5; Ps 9,12; Obj 18,20

51. Od krwi Abla aż do krwi Zachariasza, który zginął pomiędzy ołtarzem a domem* Boga; tak, mówię wam, zostanie zażądana od tego pokolenia.Rdz 4,8; 2Krn 24,20-22; Mt 23,35* gr.: oikos - dom tu: w znaczeniu domu Bożego, rodzina, mieszkanie

52. Biada wam, znawcom Prawa, że zabraliście klucz poznania; sami nie weszliście, a tym, którzy chcą wejść*, przeszkodziliście.Ml 2,7-8; J 7,47-52* dosłownie: wchodzącym

53. A gdy im to mówił, zaczęli uczeni w Piśmie i faryzeusze gwałtownie* występować przeciwko Niemu i wypytywać Go odnośnie wielu rzeczy,* dosłownie: strasznie, boleśnie

54. Zastawiając pułapkę* na Niego i dążąc, aby Go pochwycić** na jakimś słowie z Jego ust, aby Go oskarżyć.Ps 37,32; Mt 22,15* lub: czyhając na Niego; ** dosłownie: złapać, upolować

↑↑

Rozdział 12

1. Wtedy, gdy zgromadziło się wiele tysięcy* ludu, tak że jedni po drugich deptali, zaczął mówić do swoich uczniów: Przede wszystkim zważcie** na zakwas faryzeuszów, którym jest obłuda.Mt 16,6; Mk 8,15* gr.: myrias (miriada) - dziesięć tysięcy, tu: w l.mn.; ** gr.: prosecho - zważać na siebie, poświęcać uwagę, chronić się

2. A nie ma nic zakrytego, co nie zostanie odsłonięte, i nic tajemnego, co nie byłoby poznane.Kaz 12,14; Łk 8,17; 1Kor 4,5

3. Dlatego, co mówiliście w ciemności, będzie słyszane w świetle, i co szeptaliście do ucha w alkierzach*, głoszone będzie na tarasach**.* lub: pomieszczenia prywatne, tajne; ** tj. dachach

4. A mówię wam, moim przyjaciołom*: Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, a potem nie mają już nic więcej, co mogliby uczynić.Iz 51,7; J 15,14* gr.: filos - kochający, życzliwy, przyjazny

5. Pokażę wam natomiast, kogo macie się bać: Bójcie się Tego, który, gdy zabije, ma władzę* wrzucić do Gehenny**, to wam mówię, Tego się bójcie.Mt 10,28; Mt 25,41* lub: prawo, moc; ** tj. dolina Hinnom - symbol wiecznego potępienia

6. Czyż pięciu wróbli nie sprzedają za dwa assariony*? I ani jeden z nich nie jest zapomniany przed obliczem Boga.Mt 10,29; Ps 50,10; Pwt 22,6; Mk 11,13* moneta o bardzo niskiej wartości

7. Ale i włosy na waszej głowie wszystkie są policzone. Nie bójcie się więc; więcej znaczycie* niż wiele wróbli.* lub: jesteście ważniejsi

8. A mówię wam: Każdy kto przyzna* się do mnie przed ludźmi, do tego i Syn Człowieczy przyzna się przed aniołami Boga;* lub: wyznać, ogłosić publicznie, oznajmić otwarcie

9. A kto wyparłby się mnie przed ludźmi, ten dozna odrzucenia przed aniołami Boga.

10. I każdy, kto powie jakieś słowo na Syna Człowieczego, temu będzie odpuszczone; a temu, kto by bluźnił* przeciwko Duchowi Świętemu, nie zostanie odpuszczone.Mt 12,31; Mk 3,28; 1Tm 1,13* gr.: blasfemeo - por. Mk 2,7 przypis *

11. A gdy was będą prowadzić do synagog, i przed rządzących i władze, nie martwcie* się, jak macie się bronić, i co macie mówić.Łk 21,12; Mt 10,17; Mk 13,9* lub: troszczcie się

12. Duch Święty bowiem nauczy was w tej godzinie, co trzeba powiedzieć.

13. I powiedział do Niego ktoś z ludu: Nauczycielu! Powiedz mojemu bratu, aby podzielił się ze mną dziedzictwem.

14. A On powiedział do niego: Człowieku! Kto mnie ustanowił sędzią lub rozjemcą* nad wami?* gr.: meristes - rozjemca, rozdzielający np. dziedzictwo

15. I powiedział do nich: Uważajcie i strzeżcie się chciwości, gdyż życie człowieka nie jest zależne od obfitości jego majętności.

16. I powiedział im podobieństwo*, mówiąc: U pewnego bogatego człowieka obrodziło pole.* dosłownie: położyć obok, przykład, porównanie

17. I rozważał w sobie, mówiąc: Co mam zrobić, skoro* nie mam gdzie gromadzić moich plonów?Łk 22,12; Dz 1,30* lub: jako że, ponieważ

18. I powiedział: To uczynię: Zburzę swoje spichlerze i większe pobuduję, i zgromadzę wszystkie moje plony i wszystkie swoje dobra;

19. I powiem mojej duszy: Duszo! Masz wiele dóbr złożonych na wiele lat; odpocznij, jedz, pij, i bądź dobrej myśli.Kaz 11,9

20. Ale Bóg powiedział do niego: Bezmyślny! Tej nocy zażądają od ciebie twojej duszy, a to, co przygotowałeś, czyje będzie?

21. Tak będzie i z tym, który dla siebie gromadzi* skarby, a nie wzbogaca się u Boga.* gr.: thesauridzo - gromadzić, zbierać, trzymać w zapasie

22. Do swoich uczniów natomiast powiedział: Dlatego mówię wam: Nie troszczcie się o swoje życie*, co będziecie jeść, ani o ciało, w co się przyodziejecie.Mt 6,25* lub: duszę

23. Dusza* więcej znaczy niż pokarm, a ciało niż ubranie.* gr.: psyche - istota żywa, dusza jako ośrodek woli, uczuć, myśli, życie, tchnienie, oddech, osoba

24. Przyjrzyjcie* się krukom, że nie sieją ani żną, nie mają spiżarni ani spichlerza, a Bóg je żywi; o ile bardziej wy jesteście ważniejsi niż ptaki?Ps 147,9; Mt 10,21; Łk 12,7* lub: dostrzeżcie

25. A któż z was, troszcząc się, może dodać do swojego wzrostu jeden łokieć*?* gr.: pechys - ramię, łokieć, odcinek czasu, 1 łokieć - ok. 45 cm

26. Jeśli więc nawet najmniejszej rzeczy nie możecie uczynić, dlaczego troszczycie* się o pozostałe?* lub: martwicie

27. Przypatrzcie się liliom, jak rosną; nie trudzą się, ani nie przędą; a mówię wam: Nawet Salomon w całej swojej chwale nie był tak przyodziany, jak jedna z nich.

28. Jeśli więc trawę na polu, która dziś jest, a jutro będzie w piec wrzucona, Bóg tak przyodziewa, o ile bardziej was, o małej wiary!

29. Nie pytajcie* się więc, co będziecie jeść albo pić, i nie bądźcie niespokojni.Mt 6,31; Łk 22,35* dosłownie: szukajcie

30. Tego wszystkiego bowiem szukają narody* świata; ale Ojciec wasz wie, że tego potrzebujecie.Iz 55,6; Mt 6,33* lub: poganie, nie-Żydzi

31. Jednak wy szukajcie Królestwa Bożego, a to wszystko będzie wam dodane.1Krn 16,11

32. Nie bój się, mała trzódko! Upodobało się Ojcu waszemu dać wam Królestwo.Iz 41,14; Mt 25,34; 2Tes 1,5; Hbr 12,28; Jk 2,5

33. Sprzedajcie swoje majętności i ofiarujcie dar miłosierdzia*; sprawcie sobie sakiewki, które nie niszczeją, skarb niewyczerpany w niebiosach, gdzie złodziej nie podchodzi, i mól nie niszczy.2Kor 8,2; Łk 18,22; Mt 19,21; Dz 2,45; Dz 4,34* lub: wsparcie dla ubogich, jałmużna

34. Albowiem gdzie jest wasz skarb*, tam będzie i wasze serce.Kol 3,1-3; Mt 6,21; Flp 3,20* gr.: thesauros - skarbiec, spichlerz, zgromadzone rzeczy

35. Niech* będą przepasane wasze biodra, i lampy** zapalone.Mt 25,4; Flp 2,15; Ef 6,14; 1P 1,13* dosłownie: niech są; ** gr.: lychnos - lampa, świeca na świeczniku

36. A wy, bądźcie podobni ludziom oczekującym swojego pana, kiedy powróci z wesela*, aby kiedy przyjdzie i zapuka, zaraz mu otworzono.Mt 22,1; Mt 24,22* dosłownie: z wesel - l.mn.

37. Błogosławieni ci słudzy*, których pan, gdy przyjdzie, znajdzie czuwających. Zaprawdę mówię** wam, że przepasze się i położy ich przy stole, i podejdzie, i będzie im służył.* lub: niewolnicy; ** gr.: amen - z hebr.: godne wiary

38. I jeśli przyszedłby podczas drugiej*, lub przyszedłby podczas trzeciej** straży, błogosławieni są ci słudzy, jeśli ich tak znajdzie.* tj. od 21 do 24 naszego czasu; ** od 24 - do 3 rano

39. To natomiast wiedzcie, że gdyby wiedział gospodarz, o której godzinie ma przyjść złodziej, czuwałby i nie dopuściłby, aby podkopano* się do jego domu.1Tes 5,2-3; Mt 24,43; 2P 3,10* tj. włamać się, przekopać ścianę

40. I wy więc bądźcie* gotowi; bo Syn Człowieczy przyjdzie o godzinie, której się nie domyślacie.Mt 24,42; 1Tes 5,6* dosłownie: stawajcie się

41. Wtedy Piotr powiedział Mu: Panie? Czy do nas mówisz to podobieństwo*, czy też do wszystkich?* gr.: parabole - przykład, porównanie

42. Pan natomiast powiedział: Kto zatem jest tym wiernym i roztropnym zarządcą*, którego pan postawi nad swoją służbą, aby im dawał przydział zboża we właściwym czasie?1Kor 4,1* gr.: oikonomos - zarządca domu, nadzorca

43. Błogosławiony ten sługa*, którego pan jego, gdy przyjdzie, znajdzie tak czyniącego;* gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa - por. Wj 21,1-6

44. Prawdziwie mówię wam, że go postawi nad wszystkimi swoimi dobrami*.Mt 24,47; Obj 3,21; Łk 22,39* lub: dobytkiem, mieniem

45. A jeśli powiedziałby ów sługa* w swoim sercu: Mój pan zwleka ze swoim przyjściem, i zacząłby bić sługi i służebnice, a jeść, pić i upijać się,Kaz 8,11; 2P 2,3; 2Kor 11,20* por. w. 43 przypis *

46. Przyjdzie pan owego sługi w dniu, którego nie oczekuje, i w godzinie, której nie zna, i rozetnie* go, i położy dział jego z niewierzącymi.Ps 37,9; Ps 94,14; 1Tes 5,3* lub: potnie na kawałki

47. Ten sługa* natomiast, który poznał wolę swojego pana i nie przygotował się, i nie czynił zgodnie z jego wolą, odbierze wiele razów**;Jk 4,17* por. w. 43 przypis *; ** lub: być chłostany

48. Ten natomiast, który nie znał, a uczynił rzeczy godne batów, będzie mniej chłostany. Od każdego bowiem, komu wiele dano, wiele będzie się żądać; a komu wiele powierzono*, od tego więcej będą wymagać**.Kpł 5,17; Rz 2,12; 1Tm 1,13* gr.: parathitemi - położyć obok, powierzyć, zdeponować; ** gr.: aiteo - prosić, błagać, żądać, wymagać

49. Przyszedłem ogień zrzucić na ziemię, i tego chcę, aby już zapłonął*!Iz 11,4; Ml 3,2; Ml 4,1; Mt 3,10; Łk 12,51* dosłownie: został zapalony

50. Mam też zostać zanurzony w chrzcie*; i jakże jestem utrapiony**, dopóki się to nie dopełni!Mt 20,22; Mk 10,38; Ps 40,8* gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać, wielokrotnie w celu farbowania - przesiąknąć; ** lub: uciskany, powstrzymywany

51. Czy wydaje się wam, że przybyłem, aby przynieść pokój na ziemi? Wcale nie, mówię wam, raczej podział*.* lub: brak jedności, niezgoda

52. Albowiem od teraz będzie pięciu w jednym domu podzielonych*, trzech przeciwko dwóm, i dwóch przeciwko trzem.* gr.: diameridzo - rozłupać, nie zgadzać się (w sporze), podzielić

53. Podzieleni będą: ojciec przeciwko synowi i syn przeciwko ojcu, matka przeciwko córce i córka przeciwko matce, teściowa przeciwko swojej synowej i synowa przeciwko swojej teściowej.Mi 7,6; Mt 10,21; Mt 24,10

54. I mówił do tłumów: Gdy widzicie obłok wznoszący się od zachodu, zaraz mówicie: Ulewa nadchodzi; i tak się dzieje*;* dosłownie: staje się

55. I gdy wiatr wiejący od południa, mówicie: Będzie upał; i jest*.Hi 37,17* dosłownie: staje się

56. Obłudnicy! Oblicze ziemi i nieba wiecie jak rozpoznawać*, natomiast tego czasu nie rozpoznajecie*?* lub: badać, doświadczać, próbować

57. A dlaczego sami z siebie nie osądzacie, co jest sprawiedliwe*?* gr.: dikaios - prawy, sprawiedliwy, zachowujący nakazy

58. Gdy więc idziesz ze swoim przeciwnikiem do urzędnika*, już w drodze zadaj sobie trud, aby uwolnić się od niego, aby cię czasem nie zaciągnął przed sędziego, a sędzia nie wydał poborcy, a poborca nie wrzucił** cię do więzienia.Mt 5,25* gr.: archon - rządzący, urzędnik przewodniczący radzie Areopagu; ** dosłownie: wrzucał

59. Mówię ci: Nie wyjdziesz stamtąd, póki nie oddasz ostatniego leptona*.* tj. drobna moneta miedziana - 1/8 asa - por. Mk 12,42 przypis *

↑↑

Rozdział 13

1. W tym samym czasie, niektórzy z tam obecnych*, oznajmili mu o Galilejczykach, których krew Piłat zmieszał z krwią ich ofiar.Dz 5,37* gr.: pareimi - być obok, być pod ręką

2. A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Czy wydaje się wam, że ci Galilejczycy byli większymi grzesznikami od wszystkich innych Galilejczyków, że tak ucierpieli?

3. Wcale nie, mówię wam; ale jeśli się nie upamiętacie*, wszyscy podobnie** zginiecie.Łk 24,47; Dz 2,3* gr.: metanoia - zmiana myślenia, zawrócenie - por. 2P 3,9 przypis **; ** gr.: hoautos - tak też, tak samo, podobnie

4. Albo tych osiemnastu, na których upadła wieża w Syloe i zabiła ich; czy wydaje się wam, że oni byli bardziej winni niż wszyscy ludzie mieszkający w Jerozolimie?

5. Wcale nie, mówię wam; ale jeśli się nie upamiętacie, wszyscy tak samo* zginiecie**.Dz 5,37; Łk 24,47; Dz 2,3* gr.: homoiois - por. Hbr 2,17 przypis *; ** gr.: apollymi - niszczyć, usunąć, położyć kres, zginąć, zgładzić

6. I powiedział im to podobieństwo: Pewien człowiek miał figowca zasadzonego w swojej winnicy, przyszedł więc i szukał na nim owocu, i nie znalazł.Iz 5,1; Jr 2,21; Mt 3,8

7. Wtedy powiedział do winogrodnika: Oto przez trzy lata przychodzę i szukam owocu na tym drzewie, i nie znajduję. Wytnij je; po co zajmuje ziemię bezużytecznie*?Kpł 19,23; Łk 3,9; J 15,2* gr.: katargeo - być bezczynnym, utracić wpływ, znieść, unieważnić, położyć kres

8. Ale on w odpowiedzi, rzekł do niego: Panie! Pozostaw je jeszcze na ten rok, aż je okopię i obłożę nawozem;Hbr 6,8; Rz 10,1

9. Może potem* przyniesie owoc; a jeśli nie, wytniesz je w przyszłości.* gr.: men - partykuła wzmacniająca - jednakże, co prawda

10. A w szabaty nauczał w jednej z synagog.

11. I oto była tam kobieta, która miała ducha niemocy* od osiemnastu lat, a była tak pochylona, że nie mogła się w ogóle wyprostować.Mt 9,32; Łk 8,2; J 5,5* lub: słabości, bezsiły

12. Gdy Jezus ujrzał ją, zawołał* do siebie i powiedział jej: Kobieto! Uwolniona jesteś od swojej słabości.* lub: przemówił, zwrócił

13. I nałożył na nią ręce, i od razu się wyprostowała* i wysławiała** Boga.Mk 6,5; Mk 16,8; Łk 4,40* dosłownie: została wyprostowana; ** gr.: doksadzo - wprowadzić do chwały, otoczyć chwałą, uwielbić, chwalić, wywyższać, czynić znakomitym

14. A przełożony synagogi powiedział oburzony, że Jezus uzdrawiał w szabat, mówiąc do tłumu: Jest sześć dni, w które trzeba pracować; w te więc dni przychodźcie po uzdrowienie*, a nie w dzień szabatu.Kpł 23,3; Wj 20,9; Ez 20,12; Mt 12,10* dosłownie: zostać uzdrowionymi

15. Wtedy Pan w odpowiedzi, rzekł do niego: Obłudniku*, czy każdy z was w szabat nie odwiązuje swojego wołu albo osła od żłobu, i nie prowadzi, żeby go napoić?Prz 11,9* gr.: hypokrites - aktor grający na scenie, obłudnik

16. Czy więc tej córki Abrahama, którą szatan związał – spójrzcie! – na osiemnaście lat, nie należało rozwiązać z tych więzów w dzień szabatu?Łk 19,9; Rz 4,11; 2Tm 2,26

17. I gdy On to mówił, zawstydzili się wszyscy Jego przeciwnicy, i cały lud radował się ze wszystkich chwalebnych czynów, które działy się przez Niego.Iz 45,24; 1P 3,16

18. Mówił też: Do czego podobne* jest Królestwo Boże, i do czego je przyrównam?Łk 17,21; Mt 13,31; Mk 4,30* gr.: homoioo - być uczyniony jak, porównać

19. Podobne jest do ziarna gorczycy, które człowiek wziął i wrzucił do swojego ogrodu; i rosło, i stało się wielkim drzewem, a ptaki z nieba zagnieździły się w jego gałęziach.

20. I powiedział ponownie: Do czego przyrównam Królestwo Boże?Mt 13,24

21. Podobne jest do kwasu, który wzięła kobieta i zmieszała z trzema miarami* mąki, aż całe się zakwasiło.* dosłownie: saton - ok. 13 litrów

22. I chodził po miastach i miasteczkach, nauczając i zmierzając ku Jerozolimie.

23. I powiedział do Niego pewien człowiek: Panie! Czy niewielu będzie zbawionych? A On powiedział do nich:Mt 7,14; Mt 20,16

24. Zmagajcie* się, aby wejść przez ciasną bramę; albowiem mówię wam: Wielu będzie starało** się wejść, ale nie będą w stanie.Rdz 7,16; Mt 25,10* gr.: agonidzomai - walczyć w zawodach, zmagać się, zabiegać; ** lub: szukać, dociekać, usilnie starać się

25. Kiedy wstanie gospodarz i zamknie bramę, a wy stojąc na zewnątrz zaczęlibyście pukać w bramę, mówiąc: Panie, panie, otwórz nam! A on w odpowiedzi powie wam: Nie znam was. Skąd jesteście?

26. Wtedy zaczniecie mówić: Jedliśmy z tobą* i piliśmy, i nauczałeś na naszych ulicach**.* dosłownie: przed tobą; ** gr.: plateia - plac, ulica, szeroka droga

27. A on powie: Mówię wam, nie znam was. Skąd jesteście? Odstąpcie ode mnie wszyscy, sprawcy bezprawia*.Ps 1,6; Mt 7,21; Mt 25,41* gr.: adikia - niesprawiedliwość sędziego, akt nieprawości

28. Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów, gdy zobaczycie Abrahama, Izaaka, Jakuba i wszystkich proroków w Królestwie Boga, a was samych na zewnątrz wyrzuconych.

29. I przyjdą ze wschodu i z zachodu, i z północy i z południa, i spoczną za stołem w Królestwie Bożym.Rdz 28,14; Mt 8,11; Obj 7,9

30. I oto są ostatni, którzy będą pierwszymi, i są pierwsi, którzy będą ostatnimi.

31. W tym dniu podeszli niektórzy faryzeusze, mówiąc do Niego: Wyjdź i idź stąd, bo Herod chce Cię zabić.Ps 11,1-2; Mt 14,1

32. I powiedział im: Idźcie i powiedzcie temu lisowi*: Oto wyrzucam demony i dokonuję uzdrowień dziś i jutro, a trzeciego dnia kończę.J 17,4; J 19,30* gr.: alopeks - lis - w staroż. osoba o małym znaczeniu, osoba o destrukcyjnym wpływie, oszust, morderca

33. Jednakże trzeba mi dziś i jutro, i następnego dnia być w drodze; gdyż niedopuszczalne jest, aby prorok miał zginąć poza Jerozolimą.J 17,4; J 19,30

34. Jeruzalem! Jeruzalem! Które zabijasz proroków i kamienujesz tych, którzy posyłani są do ciebie; ile razy chciałem zgromadzić twoje dzieci, w ten sposób jak kwoka zgromadza swoje kurczęta pod skrzydła, a nie chcieliście.Ps 36,7; Ps 57,1; Ps 91,4; Mt 23,37

35. Oto wasz dom będzie zostawiony pusty. A zaprawdę mówię wam, że nie zobaczycie mnie, aż przyjdzie czas, gdy powiecie: Błogosławiony, który przychodzi w imieniu PANA.

↑↑

Rozdział 14

1. I stało się, gdy Jezus wszedł w szabat do domu jednego z przywódców faryzeuszów, aby zjeść posiłek* – oni Go uważnie obserwowali.* dosłownie: chleb

2. I oto zjawił się pewien człowiek chory na puchlinę wodną.Mt 14,14; Mk 6,5; Mk 6,13; Łk 9,2

3. A Jezus w reakcji* na to, powiedział do znawców Prawa i do faryzeuszów, mówiąc: Czy wolno w szabat uzdrawiać? A oni milczeli.* dosłownie: w odpowiedzi rzekł - idiom charakterystyczny dla j. hebrajskiego

4. Wtedy On ujął go, uzdrowił i odesłał.

5. I powiedział* do nich: Kto z was, gdy jego osioł albo wół wpadnie do studni**, nie wyciągnie go od razu w dniu szabatu?* dosłownie: w odpowiedzi rzekł - idiom charakterystyczny dla j. hebrajskiego; ** gr.: frear - studnia, głębina otchłani, cysterna

6. I nie byli w stanie* Mu na to odpowiedzieć**.* gr.: ouk ischysan - być bez siły, nie mieć zdolności; ** gr.: antapokrinomai - odpowiedzieć przeciw, zaprzeczyć

7. I powiedział zaproszonym podobieństwo, gdy dostrzegł*, jak obierali pierwsze miejsca, i mówił do nich:* gr.: epecho - zwrócić uwagę

8. Kiedy jesteś przez kogoś zaproszony na wesele, nie zajmuj pierwszego miejsca przy ławie, aby czasem ktoś zacniejszy od ciebie nie został przez niego zaproszony;Prz 25,6

9. A gdy ten, który ciebie i jego zaprosił, podejdzie i powie ci: Ustąp* temu miejsca; i wtedy ze wstydem będziesz musiał** spocząć na ostatnim miejscu.* dosłownie: daj; ** dosłownie: rozpoczniesz

10. Ale kiedy zostałeś zaproszony, pójdź i spocznij na ostatnim miejscu; aby, gdy przyjdzie ten, który cię zaprosił, powiedział tobie: Przyjacielu! Przesuń się wyżej; wtedy będziesz miał chwałę wobec wszystkich współspoczywających* z tobą.* gr.: synanakeimai - współspoczywać przy stole z kimś

11. Gdyż każdy, kto siebie wywyższa, będzie poniżony, a kto się uniża, będzie wywyższony.Prz 15,33; 1Sm 15,17; Mt 23,12; Jk 4,6; 1P 5,5

12. A mówił i temu, który Go zaprosił: Gdy wyprawiasz obiad albo wieczerzę, nie zwołuj swoich przyjaciół, ani swoich braci, ani swoich krewnych, ani bogatych sąsiadów, żeby cię czasem i oni w zamian nie zaprosili, i to stałoby się twoją odpłatą.

13. Ale gdy wyprawiasz ucztę, wezwij ubogich, ułomnych, chromych i ślepych,

14. A będziesz błogosławiony; gdyż nie mają ci czym odpłacić, będzie ci bowiem odpłacone przy powstaniu z martwych sprawiedliwych.Dn 12,3; Mt 10,42; Mt 25,34-40

15. A słysząc to jeden ze współspoczywających, powiedział do niego: Błogosławiony*, który będzie jadł chleb w Królestwie Boga.J 6,27; Mt 8,11; Obj 19,9* gr.: makarios – szczęśliwy, ten któremu można pogratulować

16. On natomiast powiedział do niego: Pewien człowiek wyprawił* wielką wieczerzę, i wielu zaprosił;Mt 22,1-14; Mk 6,21* dosłownie: uczynił

17. I w godzinie wieczerzy, posłał swojego sługę*, aby powiedzieć zaproszonym: Przychodźcie, bo wszystko jest już gotowe.* gr.: doulon - por. Łk 14,21 przypis *

18. I zaczęli się wszyscy, jak jeden* wymawiać. Pierwszy powiedział mu: Kupiłem pole, muszę** iść i je zobaczyć; proszę cię, miej mnie za wymówionego.Iz 28,12; Mt 22,5; J 1,11; J 5,40* lub: zgodnie; ** lub: mieć potrzebę, konieczność

19. A drugi powiedział: Kupiłem pięć par wołów i idę je wypróbować; proszę cię, miej mnie za wymówionego*.Łk 9,62; Mt 13,46* gr.: paraiteomai - udaremnić przez błaganie, odrzucić, odmówić

20. A inny powiedział: Pojąłem* żonę, dlatego nie mogę przyjść.* gr.: gameo - ożenić się, poślubić

21. I wrócił ów sługa*, i oznajmił to swojemu panu. Wtedy rozgniewał się gospodarz i powiedział swojemu słudze: Wyjdź szybko na place i ulice miasta, i wprowadź tu ubogich, ułomnych, chromych** i ślepych.Iz 35,6; Mt 22,9; Łk 10,10* gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa - por. Wj 21,1-6; ** gr.: cholos - kulawy, bez stopy

22. I powiedział sługa*: Panie! Stało się, jak rozkazałeś, i jeszcze jest miejsce.* por. w. 21 przypis *

23. I powiedział pan do sługi: Wyjdź na drogi i między płoty, i przymuszaj* wejść, aby został napełniony mój dom.Dz 16,15; 1Kor 9,19* gr.: anakadzo - przymuszać, czynić koniecznym, przynaglać

24. Albowiem mówię wam, że nikt z owych mężów, którzy są zaproszeni*, nie skosztuje mojej wieczerzy.* gr.: kaleo - wołać, wzywać, zapraszać

25. I gdy szły razem z Nim wielkie tłumy, obrócił się i powiedział do nich:

26. Jeśli ktoś przychodzi do mnie, a nie ma w nienawiści* swojego ojca i matki, i żony, i dzieci, i braci, i sióstr, a nawet i swojego życia, nie może być moim uczniem.Pwt 13,6; Pwt 21,15; J 12,25; Mt 10,37* lub: nie cierpieć, gardzić, wzdrygać się

27. I ktokolwiek nie niesie* swojego krzyża, a idzie za mną, nie może być moim uczniem.Mt 16,24; Mk 8,34* gr.: bastadzo - podnieść rękami, dźwigać

28. Bo kto z was, chcąc zbudować wieżę, najpierw nie usiądzie i nie obliczy kosztu, czy ma na dokończenie?

29. Aby czasem, gdy położy fundament, a nie będzie mógł dokończyć, wszyscy, którzy to widzą, nie zaczęli kpić z niego,

30. Mówiąc: Ten człowiek zaczął budować, a nie mógł dokończyć.Hbr 10,38; 2P 2,19

31. Albo, jaki król jadąc potykać się na wojnę z drugim królem, nie usiądzie i najpierw nie rozważa, czy jest na tyle silny, by z dziesięcioma tysiącami ludzi stanąć naprzeciw temu, który idzie na niego z dwudziestoma tysiącami?Prz 20,18; Prz 25,8

32. A jeśli nie, to gdy tamten jeszcze jest daleko, wysyła do niego posłów, prosząc o pokój*.* gr.: eirene - pokój - od czasownika eireneo - łączyć, spajać

33. Tak i każdy z was, kto nie rozstanie* się ze wszystkim co posiada**, nie może być moim uczniem.Mt 16,24; Mk 8,34* lub: pożegnać się, rozstać się - por. Łk 9,61 przypis *; ** gr.: hyparchonta - dobytek, mienie, majątek

34. Dobra jest sól; lecz jeśli sól straci swój smak, czym zostanie przyprawiona?Kpł 2,13

35. Nie nadaje się ani do ziemi, ani do nawozu; wyrzucają ją na zewnątrz. Kto ma uszy by słuchać, niech słucha.Hbr 2,4; Mt 5,13; J 15,6

↑↑

Rozdział 15

1. A byli tam wszyscy celnicy i grzesznicy, którzy przybliżali się do Niego, aby Go słuchać.

2. I szemrali faryzeusze i uczeni w Piśmie, mówiąc: Ten przyjmuje grzeszników i jada z nimi.Mt 9,10; 1Tm 1,15; Dz 11,3

3. I powiedział do nich to podobieństwo*, mówiąc:* gr.: parabole - położyć obok, przykład, porównanie

4. Który człowiek spośród was, mając sto owiec, i zgubi jedną z nich, nie zostawia dziewięćdziesięciu dziewięciu na pustkowiu, i nie idzie za zaginioną, aż ją znajdzie?

5. A gdy ją znajdzie, kładzie na swoje ramiona, radując się.Mt 8,12; Ps 119,176

6. I gdy przyjdzie do domu, zwołuje przyjaciół i sąsiadów, mówiąc im: Radujcie* się ze mną, bo znalazłem swoją owcę, która mi zaginęła.1P 2,25* gr.: synchairo - współradować

7. Mówię wam, że taka będzie radość w niebie z jednego grzesznika, który się upamięta, i to bardziej niż z dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawiedliwych, którzy nie potrzebują upamiętania*.* lub: zmiany myślenia, zawrócenia

8. A która kobieta, mając dziesięć drachm, jeśli zgubiłaby jedną drachmę*, nie zapala lampy i nie zamiata domu, starannie szukając, aż znajdzie?J 10,16; Ef 2,17; Mt 18,28* drachma - stawka dzienna robotnika sezonowego

9. A gdy znajdzie, zwołuje przyjaciółki i sąsiadki, mówiąc: Radujcie się ze mną, albowiem znalazłam drachmę, którą zgubiłam.

10. Taka, mówię wam, będzie radość przed aniołami Boga z jednego grzesznika, który się upamiętał.Ez 33,11; Łk 2,1; 2P 3,9

11. Powiedział też: Pewien człowiek miał dwóch synów*;* gr.: hyios - syn, reprezentujący ojca

12. I młodszy z nich powiedział ojcu: Ojcze! Daj mi przypadającą na mnie część majątku. I podzielił im majętność.Pwt 21,16

13. A po niewielu dniach, młodszy syn zabrał wszystko i odjechał do dalekiej krainy, i żyjąc rozwiąźle*, roztrwonił tam swoją majętność.* gr.: asotos - w sposób rozrzutny, rozwiązły

14. A gdy wszystko wydał, nastał wielki głód w tej krainie, i on zaczął cierpieć niedostatek*.* gr.: hystereo - być pozbawionym czegoś, mieć brak

15. Poszedł więc, przyłączył się do jednego z obywateli tej krainy, który posłał go do swoich wiejskich posiadłości, aby pasł świnie.

16. I pragnął napełnić żołądek swój strąkami, które jadały świnie; a nikt mu nie dawał.

17. A gdy wejrzał w siebie, powiedział: Jak wielu najemników mojego ojca ma obfitość chleba, a ja tu głodny ginę!

18. Wstanę, pójdę do mojego ojca i powiem mu: Ojcze! Zgrzeszyłem przeciwko niebu i wobec ciebie,Iz 63,16; Kpł 26,40; 1Krl 8,47; Mt 7,11

19. Już nie jestem godny zostać nazwany twoim synem; uczyń mnie jednym ze swoich najemników.Rdz 32,10; Ps 44,16; 1Kor 15,9

20. Wstał więc i poszedł do swojego ojca. A gdy był jeszcze daleko, ujrzał go jego ojciec, zlitował* się, wybiegł, rzucił się mu na szyję i pocałował go.Pwt 30,2; Ps 103,10; Iz 55,7* gr.: splanchnidzomai - być głęboko poruszony, zdjęty litością

21. I powiedział mu syn: Ojcze! Zgrzeszyłem* przeciwko niebu i wobec ciebie, i nie jestem już godny zostać nazwany twoim synem.* gr.: hamartano - chybić celu, nie mieć udziału w, grzeszyć

22. A ojciec powiedział do swoich sług*: Przynieście najlepszą szatę i ubierzcie go, dajcie pierścień na jego rękę i sandały na stopy;Ps 132,9; Ps 132,16; Ez 16,9; Za 3,3-5; Mt 22,11; Obj 2,17* gr.: doulous - por. Mt 20,27 przypis *

23. I przyprowadźcie tłuste cielę, zabijcie*, a gdy się najemy, będziemy się cieszyć.Rdz 18,7; Iz 25,6; Mt 22,2* lub: złóżcie w ofierze

24. Gdyż ten mój syn był martwy, a ożył, i był zgubiony, a odnalazł się; i zaczęli się cieszyć.2Kor 5,14; Ef 2,1; Ef 5,14; 1Tm 5,6; Jud 1,12

25. A jego starszy* syn był w polu; i gdy wracając zbliżył się do domu, usłyszał muzykę i tańce;* gr.: presbyteros - starszy pośród dwóch osób, wiekowy

26. I zawołał jednego ze sług*, i pytał się, co się dzieje**.* gr.: paidion - małe dziecko, chłopczyk; ** lub: co to mogłoby być, co jest, co to znaczy

27. A on powiedział do niego: Przyszedł twój brat i twój ojciec zabił tłuste cielę, bo otrzymał go z powrotem zdrowego.Dz 19,7; Flp 1,6

28. A on rozgniewał się i nie chciał wejść; więc jego ojciec wyszedł i go prosił.

29. A on w odpowiedzi, rzekł ojcu: Oto tyle lat ci służę i nigdy nie przekroczyłem twojego przykazania; a mnie nigdy nie dałeś koźlęcia, abym radował się ze swoimi przyjaciółmi.1Sm 15,13; Łk 18,9-12; Łk 18,21; Rz 10,3

30. Ale gdy przyszedł ten twój syn, który pożarł twój majątek z nierządnicami*, dla niego zabiłeś tłuste cielę.* lub: prostytutkami

31. A on powiedział mu: Dziecko*! Ty zawsze jesteś ze mną, i wszystko, co jest moje, jest i twoje.* gr.: teknon - dziecko, dziecię w czułym zwrocie

32. Lecz trzeba było weselić się i radować, że twój brat był martwy, a ożył, i był zgubiony, a odnalazł się.Rz 3,4; Ps 51,8; Iz 35,10

↑↑

Rozdział 16

1. Mówił też i do swoich uczniów: Był pewien bogaty człowiek, który miał zarządcę*, i ten został oskarżony przed nim, o to, że roztrwonił jego mienie.Mt 18,23; Tt 1,7; 1Kor 4,1; 1P 4,10* tj. zarządzający sprawami domowymi

2. I gdy go zawołał, powiedział mu: Cóż to słyszę o tobie? Zdaj rachunek ze swojego zarządzania; gdyż nie będziesz mógł już zarządzać.Mt 12,36; Rz 14,12

3. I powiedział zarządca do siebie*: Co uczynię, gdyż pan mój odbiera mi zarządzanie**? Kopać nie mam siły, a żebrać się wstydzę***.* dosłownie: sam w sobie; ** lub: szafarzowanie - por. w. 1 przypis *; *** gr.: aischynomai - wstydzić się, zhańbić, napawać wstydem

4. Wiem, co uczynię, żeby przyjęli mnie do swoich domów, gdy zostanę odsunięty od zarządzania.Łk 7,41-42; Mt 18,24

5. I przywołał pojedynczo do siebie każdego z dłużników swojego pana, i powiedział pierwszemu: Ile jesteś winien mojemu panu?

6. A on powiedział: Sto baryłek* oliwy. I powiedział mu: Weź swój zapis dłużny, usiądź i szybko napisz pięćdziesiąt.Ez 45,10-14* gr.: batos - gr. miara płynów, ok. 40 l, tu: 4000 l

7. Potem drugiemu powiedział: A ty ile jesteś winien? A on mu powiedział: Sto korców* pszenicy. I powiedział mu: Weź swój zapis dłużny i napisz osiemdziesiąt.Łk 20,9; Mt 18,24* hebr. miara objętości 1 korzec 350 - 420 l

8. I pochwalił pan niesprawiedliwego* zarządcę, że uczynił roztropnie; gdyż synowie tego wieku roztropniejsi są od** synów światłości w swoim pokoleniu.Łk 20,34; 1Tes 5,5; 1J 3,10* tj. postępującego bezprawnie; ** dosłownie: nad

9. I ja wam mówię: Czyńcie sobie przyjaciół mamoną* niesprawiedliwości, aby gdy się skończy, przyjęli was do wiecznych przybytków**.1Tm 6,17; 2Kor 5,1* aramejski: mamona - ostoja, majątek jako oparcie; ** gr.: skene - namiot, szałas, przybytek

10. Wierny w najmniejszym i w wielkim jest wierny; a w najmniejszym niesprawiedliwy*, jest i w wielkim niesprawiedliwy*.Łk 19,17; Mt 25,21* gr.: adikia - nieprawość - por. Łk 13,27 przypis *

11. Jeśli więc w niesprawiedliwej mamonie nie staliście się wierni*, kto wam powierzy prawdziwą wartość?Łk 12,33; Ef 1,18; Jk 2,5* gr.: pistos - być wiernym, godnym zaufania, wierzyć

12. A jeśli w tym, co cudze nie staliście się wierni, kto wam da wasze własne?

13. Żaden sługa domu nie może służyć dwom panom, gdyż albo jednego znienawidzi, a drugiego będzie miłował; albo do jednego przylgnie*, a drugim pogardzi; nie możecie Bogu służyć i mamonie.Joz 24,15; Mt 4,10; Mt 6,24* gr.: antechomai - trzymać się czegoś, trwać, przylgnąć

14. Tego wszystkiego słuchali faryzeusze, którzy miłowali pieniądze* i naśmiewali się z Niego.* gr.: filargyros - kochać srebro, być chciwym

15. I powiedział im: Wy jesteście tymi, którzy sami siebie uznajecie za sprawiedliwych przed ludźmi, lecz Bóg zna wasze serca; bo co wśród ludzi jest wyniosłe, obrzydliwością jest przed Bogiem.1Sm 16,7; Prz 20,2; Rz 10,3

16. Aż do czasów Jana było Prawo i Prorocy; odtąd* jest głoszona dobra nowina o Królestwie Boga i każdy się do niego wdziera gwałtem**.Mt 11,9; Dz 3,18; J 11,48* lub: od tego czasu; ** gr.: biadzo - doznawać przemocy - Mt 11,12 przypis *

17. A łatwiej jest niebu i ziemi przeminąć, niż odpaść jednej kresce* z literki Prawa.Łk 21,33; Mt 5,18* tj. znak diakrytyczny, rożek litery

18. Każdy, kto oddala swoją żonę i inną poślubia, cudzołoży*; i każdy kto oddaloną przez męża poślubia, cudzołoży*.Mt 5,32; Mt 19,9* gr.: moicheuo - popełniać cudzołóstwo, być rozwiązłym

19. A był pewien bogaty człowiek, który ubierał się w purpurę i w delikatny len, i co dzień wspaniale się bawił.Est 8,15; Ez 16,49

20. Był też pewien żebrak o imieniu Łazarz, który został porzucony przy jego bramie, cały owrzodziały,

21. I pragnął nasycić się z okruszyn, które spadały ze stołu bogacza; a psy przychodziły i lizały jego wrzody.

22. I stało się, że umarł ów żebrak, i aniołowie zanieśli go na łono* Abrahama; umarł też i bogacz, i został pogrzebany.Hi 3,13; Mt 8,11; Dz 12,15* lub: pierś

23. A gdy w Hadesie* cierpiał męki i podniósł swoje oczy, ujrzał z daleka Abrahama i Łazarza na jego łonie.Ps 9,17; Mt 5,29; Mt 18,9* gr. określenie krainy umarłych - hebr. Szeol - Dz 2,27 - Ps 16,10

24. I on zawołał, mówiąc: Ojcze Abrahamie! Zmiłuj się nade mną i poślij Łazarza, aby umoczył koniec swojego palca w wodzie i ochłodził mój język, bo doznaję bólu* w tym płomieniu.Mt 25,41; Mk 9,44; Iz 66,24; 2Tes 1,8; Obj 20,15* gr.: odynao - powodować silny ból, być w udręce

25. A Abraham powiedział: Dziecko*! Wspomnij, że ty otrzymałeś swoje dobro za swojego życia, podobnie jak Łazarz zło; a on tutaj jest pocieszany, a ty doznajesz bólu.Hi 21,13; Ps 73,12-19; Flp 3,19* gr.: teknon - dziecko w czułym zwrocie

26. I nad to wszystko*, między nami a wami znajduje** się wielka przepaść, aby ci, którzy chcą stąd przejść do was, nie mogli, ani też stamtąd do nas nie mogli się przeprawić.1Sm 25,36; Ml 3,18; 1Tm 1,4; Łk 12,59* lub: wśród wszystkich tych (powodów); ** dosłownie: jest ustanowiona, uczyniona trwale

27. Wtedy powiedział: Proszę cię więc, Ojcze! Abyś go posłał do domu mojego ojca,

28. Albowiem mam pięciu braci; niech zaświadczy im, żeby i oni nie przyszli na to miejsce męczarni.

29. Abraham powiedział mu: Mają Mojżesza i Proroków; niech ich słuchają.

30. A on powiedział: Nie, Ojcze Abrahamie! Lecz jeśli ktoś z umarłych do nich pójdzie, upamiętają się.Obj 16,9-11

31. Powiedział mu więc: Jeśli Mojżesza i Proroków nie słuchają, to choćby też ktoś powstał z martwych, nie dadzą się przekonać.

↑↑

Rozdział 17

1. I powiedział do uczniów: Niemożliwe jest, aby nie miały przyjść zgorszenia; lecz biada temu, przez którego przychodzą!Mt 18,7; 1Kor 11,19

2. Lepiej by mu było, aby zawieszono ośli* kamień młyński u jego szyi i wrzucono go w morze, niż żeby miał zgorszyć jednego z tych małych.* tj. kamień młyński obracany przez osła

3. Uważajcie na siebie. A jeśliby zgrzeszył przeciwko tobie twój brat, upomnij go*; a jeśli się upamięta**, odpuść mu.Prz 9,8; Mt 6,14* gr.: epitimao - surowo upomnieć, skarcić - por. Mt 8,26 przypis *; ** gr.: metanoeo - zmienić myślenie, zawrócić - por. Mt 3,2 przypis *

4. I jeśliby zgrzeszył przeciwko tobie siedem razy na dzień i siedem razy na dzień zwrócił* się do ciebie, mówiąc: Upamiętałem się – odpuść mu.* gr.: epistrofe - zawrócić, zwrócić, powrócić

5. I powiedzieli apostołowie do Pana: Dodaj nam wiary.Mk 9,24

6. A Pan powiedział: Jeśli mielibyście wiarę jak ziarnko gorczycy i powiedzieli temu drzewu czarnej morwy: Wyrwij się z korzeniem i przesadź się w morze, usłuchałoby* was.Mt 17,20; Mt 21,21; 1Kor 13,2* lub: okazałoby posłuszeństwo

7. A kto z was, mając sługę*, który orze lub pasie, powie mu zaraz, gdy wróci z pola: Przyjdź i spocznij przy stole?* gr.: doulon - por. Mt 20,27 przypis *

8. Czyż nie powie mu raczej: Przygotuj mi wieczerzę, przepasz się i służ mi, aż się najem i napiję, a potem i ty zjesz i napijesz się?

9. Czy jest wdzięczny temu słudze za to, że uczynił to, co mu rozkazano? Nie wydaje* mi się.* gr.: dokeo - wydawać się, być zdania, przypuszczać

10. Tak i wy, gdy uczynicie wszystko, co wam rozkazano, mówcie: Sługami nieużytecznymi jesteśmy, gdyż to, co było naszą powinnością, uczyniliśmy.Hi 22,3; 1Krn 29,14; 1Kor 9,16

11. I stało się, gdy szedł do Jerozolimy, że przechodził przez środek Samarii i Galilei.

12. I gdy wchodził do jednego miasteczka, wyszło mu naprzeciw dziesięciu trędowatych mężów, którzy stanęli z daleka.

13. I oni podnieśli głos, mówiąc: Jezusie, Mistrzu! Zmiłuj się nad nami.

14. I gdy ich zobaczył, powiedział im: Idźcie, ukażcie się kapłanom. I stało się, gdy odchodzili, że zostali oczyszczeni.Kpł 14,2-9; Mt 9,27

15. Jeden z nich natomiast, gdy zobaczył, że został uzdrowiony, wrócił, potężnym głosem chwaląc* Boga;* gr.: doksadzo - wprowadzić do chwały, otoczyć chwałą, uwielbić, chwalić, wywyższać, czynić znakomitym

16. I padł na twarz u Jego stóp, dziękując Mu; a był on Samarytaninem.

17. A Jezus w odpowiedzi, rzekł: Czyż nie dziesięciu zostało oczyszczonych*, a gdzie jest dziewięciu?* gr.: katharidzo - uczynić czystym, poświęcić przez obmycie

18. Czy nie znalazł się żaden, kto wróciłby i dał chwałę Bogu, tylko ten cudzoziemiec*?Ps 29,1* gr.: allogenes - wywodzący się z innego plemienia, obcy

19. I powiedział mu: Wstań, idź, twoja wiara cię uzdrowiła*.Łk 7,50; Łk 18,42* lub: ocaliła, zbawiła

20. Zapytany natomiast przez faryzeuszów, kiedy przyjdzie Królestwo Boga, w odpowiedzi, rzekł im: Królestwo Boga nie przychodzi w sposób możliwy do zaobserwowania*;J 18,36* gr.: parateresis - dostrzeganie, obserwacja

21. Nie powiedzą: Oto tu, albo: Oto jest tam; oto bowiem Królestwo Boże jest wewnątrz was.Łk 10,9; Mt 12,28; Rz 14,17; 1Kor 6,9; 1Kor 15,50

22. A do uczniów powiedział: Przyjdą dni, że będziecie pragnęli widzieć jeden z dni Syna Człowieczego, a nie ujrzycie.

23. I powiedzą wam: Oto tu, albo: Oto jest tam; nie odchodźcie, ani o to nie zabiegajcie*.Łk 21,8; Mt 24,23; Mk 13,21* gr.: dioko - ścigać, złapać, biec

24. Albowiem tak, jak błyskawica, gdy zabłyśnie i świeci od jednego krańca pod niebem aż do drugiego krańca pod niebem; tak będzie i z Synem Człowieczym w Jego dniu.

25. Ale najpierw trzeba, aby wiele wycierpiał i został odrzucony* przez to pokolenie.* lub: uznany za nienadającego się, niezaakceptowany

26. A tak, jak stało się za dni Noego, tak będzie i w dniach Syna Człowieczego.Rdz 6,1-9; Rdz 6,22; 1P 3,19-20; 2P 2,5-6

27. Jedli, pili, zaślubiali i były zaślubiane aż do tego dnia, kiedy wszedł Noe do arki i przyszedł potop, i wygubił wszystkich.

28. Podobnie też jak stało się za dni Lota: Jedli, pili, kupowali, sprzedawali, sadzili, budowali;Rdz 19,1-38; Pwt 29,23-25; Iz 1,9; Jr 50,40

29. Ale tego dnia, gdy wyszedł Lot z Sodomy, spadł z nieba deszcz ognia i siarki, i wygubił wszystkich;

30. Tak właśnie* będzie w dniu, w którym objawia** się Syn Człowieczy.Mt 24,3; Mk 13,26* lub: zgodnie z tym; ** jest objawiany - gr.: apokalypto - 1P 1,12 przypis *

31. W tym dniu, kto będzie na tarasie*, a rzeczy jego w domu, niech nie zstępuje, aby je zabrać; a kto na polu, podobnie niech nie wraca.Mt 6,25; Flp 3,7-8* dach spełniał rolę tarasu

32. Przypomnijcie* sobie żonę Lota.Rdz 19,17-26; 1Kor 10,6-12* lub: pamiętajcie o

33. Kto chce duszę* swoją zachować, straci ją; a kto ją straci**, zachowa*** ją przy życiu.Mt 10,39; Mk 8,36; J 12,25* gr.: psyche - dusza, życie, osoba; ** gr.: apollymi - niszczyć, usunąć; *** lub: uczyni ją żywą

34. Mówię wam: Tej nocy będzie dwóch na jednym łożu; jeden zostanie zabrany, a drugi zostanie pozostawiony.Mt 24,40

35. Dwie będą mleć na tym samym miejscu; jedna zostanie zabrana*, a druga zostanie pozostawiona.* gr.: paralambano - uznać, upewnić się, przyjąć

36. Dwóch będzie w polu; jeden zostanie zabrany, a drugi zostanie pozostawiony.** brak w mss Byz tego wersetu

37. A odzywając się, pytają* Go: Gdzie, Panie? A On im powiedział: Gdzie jest ciało**, tam gromadzą się orły.Mt 24,28; Obj 19,17* dosłownie: odpowiadając, mówią - Łk 14,3 przypis *; ** gr.: soma - ciało, zwłoki

↑↑

Rozdział 18

1. A powiedział im też podobieństwo dotyczące tego, że zawsze potrzeba* się modlić i nie zniechęcać się**,Ps 55,17; Łk 11,5; Łk 21,36* gr.: dei - jest konieczne, musieć; ** gr.: ekkakeo - być całkowicie bez ducha, upadać na duchu, wyczerpanym

2. Mówiąc: W jednym mieście był pewien sędzia, który nie bał się Boga, a człowieka nie szanował*.Ps 36,1-2; Rz 3,18* gr.: entrepo - wstydzić się, czuć obawę, mieć szacunek

3. Była też w tym mieście pewna wdowa, która przychodziła do niego, mówiąc: Wymierz mi sprawiedliwość wobec mojego przeciwnika*.* gr.: antidikos - przeciwna strona w procesie

4. I przez pewien czas nie chciał. Ale potem powiedział do siebie: Chociaż się nie boję Boga i nie szanuję* człowieka,* gr.: entrepo - wstydzić się, czuć obawę, mieć szacunek

5. To jednak, ponieważ ta wdowa przysparza mi trudności*, wymierzę jej sprawiedliwość, aby w końcu nie przyszła i nie uderzyła** mnie w twarz.Łk 11,8; 1Kor 9,27* gr.: kopos - trud, mozół; ** gr.: hypopiadzo - podbić oko, uderzyć aż do sińców, dręczyć

6. A Pan powiedział: Posłuchajcie, co mówi ten niesprawiedliwy sędzia;Łk 12,18; Łk 16,8

7. A czy Bóg z pewnością nie wywrze* pomsty za wybranych, którzy wołają do Niego dniem i nocą, chociaż zwleka** w ich*** sprawie?Wj 22,23; Ps 88,3; 2Tes 1,6; Obj 6,10; Łk 2,37* dosłownie: uczyni pomstę; ** lub: jest cierpliwy; *** wobec nich

8. Mówię wam, że szybko wywrze* pomstę. Tylko czy Syn Człowieczy, gdy przyjdzie znajdzie taką** wiarę na ziemi?2Tes 2,1; 2Tm 4,3* dosłownie: uczyni; ** lub: takiego rodzaju - gr.: ho - por. Jk 2,14 przypis *

9. I powiedział także do tych, którzy pokładali ufność w samych sobie, że są sprawiedliwi, a innych mieli za nic*, to podobieństwo:Prz 30,12; Łk 10,29* lub: wzgardzić kimś

10. Dwóch ludzi weszło do świątyni, aby się modlić, jeden faryzeusz, a drugi celnik.

11. Faryzeusz stanął i tak się sam w sobie* modlił: Boże! Dziękuję Ci, że nie jestem jak pozostali ludzie, drapieżni, niesprawiedliwi, cudzołożni, albo jak i ten celnik.Mt 6,5; Mk 11,25; Ga 3,10* dosłownie: do siebie

12. Poszczę dwa razy w tygodniu, daję dziesięcinę ze wszystkiego, co* zyskam**.Za 7,5-6; Mt 6,16; Mt 9,14* dosłownie: ile, jak wiele; ** lub: nabywam

13. A celnik, stojąc z daleka, nie chciał nawet oczu podnieść do nieba, ale bił się w swoją pierś, mówiąc: Boże! Okaż miłosierdzie* mnie grzesznemu.Ps 25,7; Ps 25,11* lub: daj się przebłagać

14. Mówię wam: Ten odszedł usprawiedliwiony do swojego domu, a tamten nie; gdyż każdy, kto siebie wywyższa, zostanie poniżony, a kto się uniża, zostanie wywyższony.Iz 53,11; Rz 3,20; Rz 4,5; Ga 2,16; 1Kor 6,11

15. A przynieśli do Niego też niemowlęta, aby ich dotknął; widząc to uczniowie, surowo napominali ich.1Sm 1,24; Mt 19,13

16. Lecz Jezus przywołał je i powiedział: Pozwólcie dzieciątkom przyjść do mnie, i nie zabraniajcie im; takich bowiem jest Królestwo Boże.Dz 2,39; Mt 18,3; 1P 2,2

17. Zaprawdę* mówię wam: Jeśli ktoś nie przyjmie Królestwa Bożego jak dzieciątko, nie wejdzie do niego.Ps 131,1-2; Mk 10,15; 1P 1,14* gr.: amen - z hebr.: godne wiary, akt potwierdzenia

18. I pytał Go pewien dostojnik*, mówiąc: Nauczycielu dobry! Co mam czynić, abym odziedziczył życie wieczne?Mt 19,16; Mk 10,17; Łk 6,46* lub: przywódca, naczelnik

19. A Jezus powiedział mu: Czemu nazywasz mnie dobrym*? Nikt nie jest dobry, tylko jeden, Bóg.Ps 14,3; Ps 86,5; Ps 119,68; Rz 3,10* gr.: agathos - dobry, prawy, czcigodny, wybitny

20. Znasz przykazania? Nie cudzołóż, nie morduj, nie kradnij, nie mów fałszywego świadectwa, czcij swojego ojca i swoją matkę.

21. A on powiedział: Tego wszystkiego przestrzegałem* od swojej młodości.Rz 3,19; Ga 3,24; Flp 3,6* gr.: fylasso - strzec, czuwać - por. Mk 10,20 przypis *

22. Jezus słysząc to, powiedział mu: Jeszcze jednego ci brak: sprzedaj wszystko co masz i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie; i przyjdź tu, i podążaj za mną.

23. A on słysząc to, bardzo się zasmucił; był bowiem bardzo bogaty.Łk 8,14; Łk 12,15; Ez 33,31

24. A gdy Jezus ujrzał go, tak bardzo zasmuconego, powiedział: Z jakim trudem ci, którzy mają bogactwa, wejdą do Królestwa Bożego!Ps 62,10; Mk 10,24; 1Tm 6,9

25. Łatwiej bowiem jest wielbłądowi przejść przez ucho igły*, niż bogatemu wejść do Królestwa Boga.Mt 19,24; Mk 10,25* gr.: trymalias rafidos - otwór igły (do szycia)

26. Wtedy powiedzieli ci, którzy to słyszeli: Kto więc może zostać zbawiony?Mt 19,25

27. On natomiast powiedział: Co niemożliwe jest u ludzi, możliwe jest u Boga.Łk 1,37; Hi 42,2; Jr 32,17; Dn 4,35; Mt 19,26

28. A Piotr powiedział: Oto my opuściliśmy wszystko i poszliśmy* za Tobą.Mt 19,27* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

29. A On powiedział im: Zaprawdę mówię wam, że nie ma nikogo, kto opuściłby dom, albo rodziców, albo braci, albo żonę, albo dzieci ze względu na Królestwo Boże,

30. Kto nie* odbierze daleko więcej w obecnym czasie, a w nadchodzącym wieku – życie wieczne.Łk 12,31; 1Tm 4,8; Hbr 13,5* gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie

31. I wziął ze sobą dwunastu, i powiedział do nich: Oto zmierzamy* do Jerozolimy i dopełni się wszystko, co jest napisane przez proroków o Synu Człowieczym.Ps 22,7; Iz 53,7* dosłownie: iść do góry, wspinać się - Jerozolima leży na górze

32. Bo zostanie wydany poganom, i będzie wyśmiany*, znieważony i opluty;J 18,28; Mt 17,22; Mt 27,2* gr.: empaidzo - wyśmiewać, drwić, mamić

33. A po ubiczowaniu zabiją Go; ale trzeciego dnia powstanie z martwych.

34. A oni nic z tego nie zrozumieli, i było to słowo* zakryte przed nimi, i nie pojęli tego, co było powiedziane.* gr.: rhema - wypowiedź, słowo

35. I stało się, gdy zbliżał się do Jerycha, że pewien ślepiec siedział przy drodze żebrząc.1Sm 2,8; Mt 20,29; Mk 10,46; J 9,8

36. A słysząc, że tłum przechodził, pytał, co to może być.Mt 21,10; Łk 15,26

37. I oznajmili mu, że właśnie obok przechodzi Jezus z Nazaretu.Mk 2,1-3; J 12,35

38. I zawołał, mówiąc: Jezusie, Synu Dawida! Zmiłuj się nade mną.Ps 62,12; Iz 9,6; Rz 1,3

39. A ci, co szli na przedzie, upominali go surowo*, aby milczał. Ale on tym bardziej krzyczał: Synu Dawida! Zmiłuj się nade mną.Jr 29,12-13* gr.: epitimao - karcić, gromić, surowo napomnieć

40. A gdy Jezus stanął, kazał go przyprowadzić do siebie; i gdy on się przybliżył,

41. Zapytał go, mówiąc: Co chcesz, abym ci uczynił? A on powiedział: Panie! Abym przejrzał*.Łk 7,50; Łk 8,48; Łk 17,19* gr.: anablepo - ponownie widzieć

42. A Jezus mu powiedział: Przejrzyj*! Wiara twoja cię ocaliła**.Ps 146,8* gr.: anablepo - ponownie widzieć; ** gr.: sodzo - zbawić, ocalić, uratować, uzdrowić

43. I natychmiast przejrzał*, i podążał** za Nim, chwaląc Boga. A cały lud widząc to, oddał chwałę Bogu.* gr.: anablepo - ponownie widzieć; ** gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

↑↑

Rozdział 19

1. I wszedł do Jerycha, i przechodził przez nie.Joz 18,21; 1Krl 16,34

2. I oto pewien mężczyzna, zwany z imienia Zacheusz, a był on przełożonym* nad celnikami, i był bogaty,Mt 9,10* gr.: architelones - przełożony nad poborcami podatków i cła

3. I usilnie starał się zobaczyć Jezusa, kto to jest; i nie mógł z powodu tłumu, bo był niskiego wzrostu.Łk 9,7; Łk 23,8; J 12,21

4. I pobiegł* naprzód, wszedł na sykomorę, aby Go zobaczyć; bo miał tamtędy przechodzić.Am 7,14; Łk 5,19* lub: prześcignął

5. A gdy Jezus przyszedł na to miejsce, spojrzał w górę; i gdy go ujrzał, powiedział do niego: Zacheuszu! Zejdź szybko, albowiem dziś muszę zatrzymać się w twoim domu.

6. I zszedł pośpiesznie, i podjął* Go z radością.J 14,23* lub: ugościć, przyjąć jako gościa do domu

7. A gdy wszyscy to zobaczyli, zaczęli szemrać, mówiąc: Do człowieka grzesznego przyszedł, aby spocząć* w gościnie.Mt 9,11; Łk 5,30* gr.: katalyo - rozwiązać, spocząć, zatrzymać się w podróży

8. Zacheusz natomiast stanął i powiedział do Pana: Panie, oto połowę swojego majątku daję ubogim, a jeśli na kimś coś wymusiłem*, oddaję to w czwórnasób.Kpł 6,4-5; 2Sm 12,6; Prz 6,31; Łk 3,8-13* lub: złożyć fałszywy donos

9. A Jezus powiedział mu: Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu, dlatego że i on jest synem Abrahama.J 4,42; 2Kor 6,2

10. Przyszedł bowiem Syn Człowieczy*, aby odszukać i zbawić to, co zginęło.Ez 34,16; Mt 18,11; Hbr 7,25* dosłownie: syn człowieka

11. A gdy oni słuchali tego, dodał jeszcze to podobieństwo, dlatego że był blisko Jerozolimy, a im wydawało* się, że już zaraz ma się ukazać Królestwo Boże.J 11,55* gr.: dokeo - wydawać się, być zdania, przypuszczać, myśleć

12. Powiedział więc: Pewien człowiek szlachetnego rodu* udał się do odległej krainy, żeby objąć dla siebie królestwo i powrócić**.Mt 25,14; Mk 13,34; Łk 20,9; Dz 1,11; Hbr 9,28* gr.: eugenes - dobrze urodzony, szlachetny (w sposobie myślenia); ** gr.: hypostrefo - powrócić, zawrócić, obrócić

13. I przywołał dziesięciu swoich sług*, dał im dziesięć min**, i powiedział do nich: Obracajcie*** nimi, aż przyjadę.Rz 12,6; 1Kor 12,7* gr.: doulous - por. Mt 20,27 przypis *; ** 1 mina to 1/60 talentu - od 360 do 1150 g tj. 100 srebrnych drachm; *** lub: handlujcie, trudźcie się

14. Natomiast poddani* jego nienawidzili go i wysłali za nim poselstwo**, mówiąc: Nie chcemy, aby ten królował*** nad nami.* lub: obywatele - gr.: polites; ** delegację; *** zakrólował

15. I stało się, że on powrócił po przyjęciu królestwa, i powiedział, aby przywołano do niego te sługi, którym dał srebro, żeby się dowiedzieć, kto ile zyskał z handlu*.Rz 14,10; Mt 25,19; 1Kor 4,1* gr.: diapragmateuomai - całkowite, poważne zajęcie się prowadzeniem interesu

16. Przyszedł więc pierwszy, mówiąc: Panie! Twoja mina zyskała dziesięć min.

17. I powiedział mu: Dobrze, sługo* dobry! Dlatego, że stałeś się wierny** w najmniejszym, miej władzę nad dziesięcioma miastami.Mt 25,11; Obj 2,26* gr.: doule - por. Mt 20,27 przypis *; ** lub: godny zaufania

18. Przyszedł i drugi, mówiąc: Panie! Twoja mina przyniosła* pięć min.* gr.: poieo - uczynić, spowodować, wytworzyć, zrobić coś

19. I temu też powiedział: I ty stań nad pięcioma miastami.Mt 25,22; 2Kor 9,6

20. A inny przyszedł, mówiąc: Panie! Oto twoja mina, którą miałem odłożoną w chustce,

21. Bałem się bowiem ciebie, gdyż jesteś człowiekiem srogim*; że podnosisz**, czego nie położyłeś, i żniesz, czego nie zasiałeś.Rz 8,15; 2Tm 1,7* lub: wymagającym; ** bierzesz

22. Wtedy powiedział mu: Na podstawie twoich słów* sądzę ciebie, zły** sługo! Wiedziałeś***, że jestem człowiekiem srogim, podnoszę, czego nie położyłem, i żnę, czego nie zasiałem;Mt 12,37; Rz 3,19* gr. idiom: z ust twoich sądzę ciebie; ** gr.: poneros - niegodziwy, nikczemny, zły; *** gr.: eido - dostrzegać, wiedzieć - Mt 24,36 przypis **

23. Dlaczego więc nie oddałeś mojego srebra do banku*? A ja po powrocie podjąłbym je z odsetkami.Dz 6,2* dosłownie: stół bankierski

24. I powiedział tym, którzy stali obok: Weźcie od niego tę minę i dajcie temu, który ma dziesięć min.Łk 12,20; Łk 16,2

25. I powiedzieli mu: Panie! Ma dziesięć min.

26. Albowiem mówię wam, że każdemu, który ma, zostanie dane, a temu, który nie ma, i to, co ma, zostanie mu* zabrane.Dz 1,20; Mt 13,12; Mk 4,25* dosłownie: zabrane od niego

27. Nadto moich nieprzyjaciół*, tych, którzy nie chcieli, abym zakrólował nad nimi, przyprowadźcie tu i zabijcie ich przede mną.1Kor 15,25; Hbr 10,13; Łk 19,4; Lb 14,36; Ps 2,3* gr.: echthros od gr.: echtho - nienawidzić - por. Mt 13,28 przypis *

28. A gdy Jezus to powiedział, ruszył przodem*, zmierzając** do Jerozolimy.Mt 21,1; J 12,12* gr.: emprosthem - poprzedzając w szeregu, przed obliczem; ** lub: wspinać się - Jerozolima leży na górze

29. I stało się, gdy przybliżył się do Betfage i Betanii*, ku Górze, zwanej Oliwną, że wysłał dwóch ze swoich uczniów,Łk 19,37; Dz 1,12* Betfage i Betania leżą na zboczu Góry Oliwnej

30. Mówiąc: Idźcie do miasteczka, które jest przed wami, a gdy wejdziecie do niego, znajdziecie uwiązane oślę, na którym nikt z ludzi nigdy nie siedział; odwiążcie je i przyprowadźcie.Łk 22,8-13; J 14,29

31. A jeśli ktoś spytałby was, dlaczego je odwiązujecie, tak mu powiecie: Pan go potrzebuje*.* tj. zwyczaj zwany „angaria” - por. Mt 21,2 przypis *

32. Odeszli więc ci, którzy byli wysłani, i znaleźli wszystko, jak im powiedział.Mk 11,4

33. A gdy oni odwiązywali oślę, powiedzieli jego właściciele* do nich: Dlaczego odwiązujecie oślę?* gr.: kyrios - pan, mający władzę - por. Mt 21,30 przypis *

34. A oni powiedzieli: Pan go potrzebuje.

35. I przyprowadzili je do Jezusa, narzucili swoje szaty* na oślę i posadzili na nim Jezusa.Za 9,9; Mt 21,7* gr.: himation - płaszcz, tunika, górna część szat

36. A gdy On jechał, ludzie słali swoje szaty na drodze.2Krl 9,13; J 12,13; Mk 11,7

37. A gdy przybliżał się już do podnóża Góry Oliwnej, zaczęło całe mnóstwo uczniów potężnym głosem radośnie chwalić* Boga za wszystkie dzieła mocy**, które widzieli, mówiąc:Łk 24,53* gr.: aineo - chwalić, wysławiać; ** gr.: dynamis - siła, moc, zdolność, moc czynienia cudów

38. Błogosławiony* król, który przychodzi w imieniu PANA! Pokój w niebie i chwała** na wysokościach!Ps 118,26; Mt 21,9; Mk 11,9* lub: wysławiony; ** gr.: doksa - splendor, majestat, chwała

39. A jacyś z faryzeuszów spośród tłumu powiedzieli do Niego: Nauczycielu! Napomnij surowo* swoich uczniów.* lub: zgrom, skarć

40. A On w odpowiedzi, rzekł* im: Mówię wam, że jeśli ci umilkną, krzyczeć będą kamienie.Ps 96,11; Iz 55,12; Ha 2,11; Mt 3,9* dosłownie: powiedział

41. A gdy przybliżył się, ujrzał miasto i zapłakał* nad nim, mówiąc:Ps 119,136; Łk 13,34; J 11,35* gr.: klaio - łkać, biadać, lamentować

42. O gdybyś i ty prawdziwie poznało, w tym dniu twoim, co prowadzi do twojego pokoju! Jednak teraz, zostało to zakryte dla twoich oczu.Pwt 32,29; Iz 6,9-10; Dz 10,36

43. Gdyż przyjdą na ciebie dni, gdy otoczą cię twoi nieprzyjaciele wałem i oblegną cię, i ścisną cię zewsząd,Mt 22,7; Mk 13,14

44. I powalą cię i twoje dzieci w tobie, i nie zostawią w tobie kamienia na kamieniu, dlatego żeś nie poznało czasu swojego nawiedzenia*.* gr.: episkope - doglądać, opiekować się, mieć nadzór

45. A gdy wszedł do świątyni, zaczął wyganiać* tych, którzy w niej sprzedawali i kupowali,Mt 21,12; Mk 11,15; J 2,13* gr.: ekballo - wypchnąć, odrzucić z pogardą, wyrwać z czegoś

46. Mówiąc im: Napisane jest: Dom mój jest domem modlitwy, a wy uczyniliście z niego jaskinię rozbójników*.Iz 56,7; Jr 7,11; Mt 23,14* gr.: lestes - bandyta, rabuś, zabójca, wywrotowiec, buntownik

47. I codziennie nauczał w świątyni; a arcykapłani i uczeni w Piśmie, i przedniejsi z ludu szukali sposobu, aby Go zniszczyć;

48. Lecz nie znajdowali nic, co mogliby Mu uczynić; albowiem cały lud wręcz zawisł* na Nim, słuchając Go.Mt 22,15; J 7,46; Dz 16,4* gr.: ekkremamai - idiom: trzymał się, uchwycił, garnął

↑↑

Rozdział 20

1. I stało się jednego z owych dni, gdy nauczał lud w świątyni i głosił Ewangelię, że stanęli obok arcykapłani i uczeni w Piśmie ze starszymi,Mt 21,23; Mk 11,27

2. I powiedzieli do Niego, mówiąc: Powiedz nam, jakim prawem to czynisz, albo kim jest Ten, który dał Ci to prawo*?Dz 4,7-10* lub: władzę

3. A On w odpowiedzi, rzekł do nich: Zapytam i ja was o jedną rzecz*. Powiedzcie** mi:Łk 22,68; Mk 11,29* dosłownie: słowo; ** lub: A powiedzcie mi

4. Chrzest Jana był z nieba, czy z ludzi?

5. A oni wspólnie zastanawiali* się i mówili do siebie: Jeśli powiemy: Z nieba, powie: Czemu więc mu nie uwierzyliście?* lub: rozważali

6. Jeśli natomiast powiemy: Z ludzi, cały lud nas ukamienuje, ponieważ są przekonani, że Jan był prorokiem.Łk 1,76; Mt 14,5

7. Odpowiedzieli więc, że nie wiedzą skąd.

8. A Jezus powiedział im: I ja wam nie powiem, jakim prawem* to czynię.Mt 21,27; Mk 11,33; Łk 22,8* gr.: eksousia - prawo, autorytet, moc

9. I zaczął do ludu mówić to podobieństwo: Pewien człowiek zasadził winnicę i wynajął ją rolnikom*, i odjechał na dłuższy czas.Iz 5,1-7; Mt 21,33; Mk 12,1* lub: winogrodnikom

10. A we właściwym czasie posłał sługę* do rolników, aby dali mu jego część z plonów** winnicy; ale rolnicy pobili go i odesłali z niczym.2Krl 17,13; Jr 5,24* gr.: doulon - por. Mt 20,27 przypis *; ** gr.: karpos - owoc, plon

11. I ponownie posłał drugiego sługę; ale oni i tego pobili*, znieważyli** i odesłali z niczym.* lub: zedrzeć skórę, wychłostać; ** nie okazać szacunku

12. I nadto* posłał trzeciego; ale oni i tego poranili i wyrzucili.* lub: dodatkowo

13. I powiedział pan winnicy: Co uczynię? Poślę swojego umiłowanego* syna, może tego uszanują.Łk 9,35; J 3,16; Rz 8,3; Ga 4,4; 1J 4,9* gr.: agapetos - umiłowany, ceniony, godny miłości, drogi

14. Ale rolnicy, gdy go ujrzeli, rozważali między sobą, mówiąc: To jest dziedzic*; zabijmy go, aby dziedzictwo stało się nasze.* gr.: kleronomos - otrzymujący poprzez przydział, spadkobierca

15. I wyrzucili go na zewnątrz winnicy, i zabili. Co więc uczyni im pan winnicy?Mt 21,37; Dz 2,23; Hbr 13,12

16. Przyjdzie i wytraci* tych rolników, a winnicę odda innym. Gdy to usłyszeli, powiedzieli: Oby się tak nie stało!Łk 19,27; Mt 21,41* gr.: apollymi - niszczyć, usunąć, położyć kres, zginąć, zgładzić

17. Lecz On spojrzał na nich i powiedział: Co więc znaczy to, co napisano: Kamień, który odrzucili* budujący, ten właśnie stał się głowicą węgła?Ps 118,22; Iz 28,16; Dz 4,11; 1P 2,8* gr.: apodokimadzo - uznać za niezdatny, nie zaakceptować

18. Każdy, kto upadnie na ten kamień, roztrzaska się, a na kogo by on upadł, zetrze* go.Iz 8,14; Dn 2,34; Mt 21,34* lub: skruszy na proch

19. I starali się arcykapłani i uczeni w Piśmie, aby Go w tej godzinie dostać w swoje ręce, ale bali się ludu; poznali bowiem, że do nich powiedział to podobieństwo.

20. I zaczęli Go śledzić; wysyłali szpiegów, którzy udawali, że sami są sprawiedliwi, aby pochwycić Go na jakimś słowie i wydać Go urzędowi i władzy namiestnika.Mk 12,13

21. I zapytali Go, mówiąc: Nauczycielu! Wiemy, że poprawnie* mówisz i nauczasz, i nie masz względu na osobę**, ale zgodnie z prawdą nauczasz Bożej drogi.Mt 22,16; Mk 12,14* lub: należycie; ** dosłownie: nie bierzesz według oblicza

22. Czy wolno nam płacić* podatek Cezarowi, czy nie?* dosłownie: dać - tj. płacić jako zobowiązanie

23. On jednak dostrzegł ich podstęp* i powiedział do nich: Czemu mnie kusicie**?* gr.: panourgia - przebiegłość, bałamutna mądrość, podstęp; ** gr.: peiradzo - być doświadczanym, kuszonym, próbowanym

24. Pokażcie mi denara; kogo ma wizerunek* i napis? A w odpowiedzi, rzekli: Cezara**.* lub: obraz; ** gr.: kaisar - cezar - „odcięty”

25. A On powiedział im: Oddawajcie więc, co jest Cezara, Cezarowi, a co jest Boga, Bogu.Mt 17,27; Rz 13,7; 1P 2,13

26. I nie mogli* złapać Go za słowo** wobec ludu, a zdziwieni*** Jego odpowiedzią, zamilkli.* lub: nie mieli siły; ** wypowiedź; *** podziwiając

27. A podeszli jacyś saduceusze, którzy zaprzeczają*, że nie ma powstania z martwych, i zapytali Go,Mt 22,23; Mk 12,18* gr.: antilego - mówić coś przeciwko, sprzeciwiać się, zaprzeczać

28. Mówiąc: Nauczycielu! Mojżesz napisał nam, że jeśli czyjś brat umrze, mając żonę, a umrze bezdzietny, to brat jego ma wziąć jego żonę i wzbudzić potomka* swojemu bratu.Rdz 38,8; Pwt 25,5* dosłownie: nasienie

29. Było więc siedmiu braci; pierwszy wziął ją za żonę i umarł bezdzietny.

30. I drugi wziął ją za żonę, i on umarł bezdzietny*.* gr.: ateknos - bez potomstwa, bezdzietny

31. I wziął ją trzeci, i tak samo kolejno siedmiu, nie pozostawili dzieci, i umarli.

32. Na końcu*, po wszystkich umarła i ta kobieta.* gr.: hysteron - potem, następnie, później

33. Przy powstaniu z martwych, którego z nich zatem zostanie żoną, albowiem siedmiu miało ją* za żonę?* dosłownie: tę samą

34. A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Synowie tego wieku* zaślubiają i wychodzą za mąż.* gr.: aion - odcinek czasu, świat - por. Hbr 1,2 przypis ***

35. Ale ci, którzy są godni* dostąpić tamtego wieku i powstać z martwych, ani się nie zaślubiają, ani nie wychodzą** za mąż.Łk 21,36* gr.: kataksioo - być uważanym, uznawanym za godnego; ** lub: być wprowadzanym w małżeństwo - strona bierna

36. Ani nie mogą już więcej umrzeć; bo będąc równi aniołom, są synami* Boga, gdyż są synami powstania z martwych.1Kor 15,26; Mt 22,30; Mk 12,25* gr.: hyios - syn, reprezentujący ojca

37. A że umarli są wzbudzani, to i Mojżesz ujawnił* przy krzaku cierniowym, gdy mówi: PAN, Bóg Abrahama i Bóg Izaaka, i Bóg Jakuba.Wj 3,6; Pwt 33,2-6* lub: odsłonić coś ukrytego

38. Bóg więc nie jest Bogiem umarłych, ale żywych; wszyscy bowiem dla Niego żyją.

39. A w odpowiedzi, niektórzy z uczonych w Piśmie powiedzieli: Nauczycielu! Dobrze powiedziałeś.Mt 22,34

40. I już nie śmieli Go więcej o nic pytać.

41. I powiedział do nich: Jak mogą mówić, że Mesjasz* jest synem Dawida?Mt 22,41; Rz 1,3; Obj 22,16* lub: Chrystus, Pomazaniec

42. A sam Dawid mówi w zwoju psalmów: Powiedział PAN mojemu Panu: Siądź po mojej prawicy*,Ps 110,1; Dz 2,34* lub: po prawej stronie

43. Aż położę nieprzyjaciół twoich jako podnóżek twoich stóp.Ps 2,1-9

44. Dawid więc nazywa Go Panem, to jakże jest jego synem?1Tm 3,16; Ga 4,4

45. Gdy słuchał Go cały lud, powiedział swoim uczniom:Łk 12,1; Mt 23,1

46. Uważajcie* na uczonych w Piśmie, którzy chcą chodzić w długich szatach, i miłują pozdrowienia na rynkach i pierwsze ławy w synagogach, i pierwsze miejsca na wieczerzach;* lub: zważać na coś, poświęcać uwagę, baczyć

47. Którzy objadają domy wdów i dla pozoru długo się modlą. Tacy otrzymają wyższy wyrok.Iz 10,2; Mt 23,14; Mk 12,40; 2Tm 3,6

↑↑

Rozdział 21

1. A gdy podniósł wzrok, ujrzał bogaczy, którzy wrzucali swoje dary do skarbca.Mk 12,41; Mt 27,6; J 8,20

2. Ujrzał też i pewną ubogą wdowę, wrzucającą tam dwa leptony*.Mk 7,11* tj. drobna moneta miedziana - 1/8 asa - por. Mk 12,42 przypis *

3. I powiedział: Prawdziwie mówię wam, że ta uboga wdowa wrzuciła więcej, niż ci wszyscy.Mk 14,8; 2Kor 8,12; 1Tm 5,3

4. Albowiem oni wszyscy z tego, co mieli w nadmiarze*, wrzucili do darów Bożych, ale ona ze swojego niedostatku wrzuciła wszystkie swoje środki na życie**.Łk 8,43; Dz 2,44* lub: to, co zbywało; ** gr.: bios - życie, utrzymanie, mienie

5. A gdy niektórzy mówili o świątyni, że jest przyozdobiona pięknymi kamieniami i darami, powiedział:Mt 24,1; Mk 13,1; J 2,19

6. Przyjdą dni, w których, z tego, co widzicie, nie zostanie kamień na kamieniu, którego by nie zwalono.Łk 19,44

7. I pytali Go, mówiąc: Nauczycielu! Kiedy to będzie? I jaki jest znak*, kiedy miałoby się to stać?Dz 1,6-7* gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

8. A On powiedział: Uważajcie*, abyście nie byli wprowadzeni w błąd**; albowiem wielu przyjdzie w moim imieniu, mówiąc: Ja jestem; oraz: Czas się przybliżył; nie udawajcie się jednak za nimi.Jr 29,8; Mt 24,4; 2Tes 2,3* lub: baczcie; ** lub: zwiedzeni, sprowadzeni na manowce

9. A gdy usłyszycie o wojnach i o zamieszkach, nie bądźcie przerażeni*; albowiem to musi się** stać najpierw; ale nie zaraz nastąpi koniec.* lub: popadać w panikę; ** jest konieczne, trzeba

10. Wtedy mówił im: Powstanie* naród przeciwko narodowi i królestwo przeciwko królestwu;* dosłownie: zostanie wzbudzony - gr.: egeiro

11. I będą miejscami wielkie trzęsienia ziemi, i głód*, i zarazy, i zjawiska budzące strach, i wielkie znaki z nieba.Obj 6,5-6; Obj 6,12* dosłownie: głody

12. Ale przed tym wszystkim pochwycą was w swoje ręce i będą was prześladować, wydadzą do synagog* i do więzień, poprowadzą przed królów i przed namiestników ze względu na moje imię.Mt 10,16-25; J 16,2* gr.: synagoge - zebrać razem, połączyć, miejsce zgromadzeń

13. A to was spotka* na świadectwo.* dosłownie: wyjdzie, wyniknie, okaże się

14. Złóżcie* więc to do swoich serc, aby nie przygotowywać** wcześniej, jak macie się bronić;Łk 12,11; Mt 10,19; Mk 13,11* gr.: tithemi - ustanowić, kłaść, umieszczać, położyć, zrobić; ** gr: promeletao - troszczyć się naprzód, zawczasu obmyślać

15. Albowiem ja dam wam usta i mądrość, której nie będą mogli odeprzeć*, ani przeciwstawić się, wszyscy wasi przeciwnicy**.Wj 4,11; Jr 1,9; Dz 6,10* dosłownie: mówić coś przeciwko; ** gr.: antikeimai - znajdować się na przeciw, być przeciwnikiem

16. A wydani zostaniecie i przez rodziców, i przez braci, i przez krewnych, i przez przyjaciół, i doprowadzą do śmierci* niektórych z was;Jr 9,4; Mi 7,5-6; Mk 13,12; Mt 5,11* gr.: thanatoo - uśmiercić, umrzeć, doprowadzić do śmierci

17. I będziecie znienawidzeni przez wszystkich z powodu* mojego imienia.Mt 10,22; Łk 6,22; J 15,21* lub: dla, ze względu

18. Ale i włos z waszej głowy nie zginie.

19. Przez swoją wytrwałość* zyskacie swoje dusze**.1Sm 14,45; 1Tes 4,4; Dz 27,34* gr.: hypomone - wytrwałość, hart ducha - Jk 1,3 przypis **; ** lub: życie

20. A gdy ujrzycie Jerozolimę otoczoną przez wojska*, wtedy wiedzcie, że bliskie jest jej spustoszenie**.Mt 24,15; Mk 13,14* lub: obozy wojskowe; ** gr.: eremosis - uczynienie spustoszonym, dewastacja

21. Wtedy ci, którzy są w Judei, niech uciekają w góry; a ci, którzy są w jej środku, niech wyjdą na zewnątrz; a ci, którzy są na polach, niech do niej nie wchodzą.Obj 18,4

22. Gdyż są to dni pomsty*, aby zostało wypełnione wszystko, co jest napisane.Iz 65,12; Jr 51,6; Oz 9,7* gr.: ekdikesis - kara, odwet, zemsta

23. A w te dni biada kobietom w ciąży i karmiącym piersią! Albowiem będzie wielki ucisk* na tej ziemi i gniew nad tym ludem.Pwt 28,28; Łk 23,23; Mt 21,41* gr.: ananke - udręka, utrapienie, przymus, presja, konieczność

24. I padną od ostrza miecza, i zostaną zabrani w niewolę między* wszystkie narody**, a Jerozolima będzie deptana przez pogan**, aż wypełnią się czasy pogan**.Obj 11,2; Rz 11,25* gr.: eis - do, ku, na; ** gr.: ethnos – narody, grupy etniczne, poganie, nie-Żydzi

25. I będą znaki* na słońcu i na księżycu, i na gwiazdach, a na ziemi udręka** narodów, bezradnych jak wobec szumu morza i rozhukanej fali;Iz 13,9; Dn 9,26; Mk 13,24; 2P 3,10* gr.: semeion - niezwykłe wydarzenie - por. J 4,54 przypis *; ** lub: ucisk

26. I ludzie będą mdleć* ze strachu i w oczekiwaniu tego, co przychodzi na zamieszkały świat; albowiem moce niebieskie zostaną poruszone.Obj 6,12* lub: oddać ostatnie tchnienie

27. I wówczas zobaczą Syna Człowieczego, przychodzącego* w obłoku z wielką mocą i chwałą.Dn 7,13; Mt 24,30; Dz 1,11; Obj 1,7* gr.: erchomai - przyjść, przybywać, ukazać się

28. A gdy zaczną dziać się te rzeczy, wyprostujcie się i podnieście swoje głowy, dlatego że zbliża się wasze odkupienie*.Ef 1,14; Ef 4,30; Rz 8,19* gr.: apolutrosis - wykupienie jeńca lub niewolnika przez złożenie okupu - rzadki termin techniczny

29. I powiedział im podobieństwo: Spójrzcie na figowiec i na wszystkie drzewa;

30. Gdy widzicie, że już pączkują, sami poznajecie, że lato jest już blisko.Mt 24,32

31. Tak i wy, gdy ujrzycie, że to się dzieje, wiedzcie, że Królestwo Boże jest blisko.

32. Zaprawdę mówię wam, że nie przeminie to pokolenie, aż wszystko to się stanie.

33. Niebo i ziemia przeminą, ale moje słowa na pewno nie przeminą.Iz 40,8; Mt 5,18; 1P 1,23

34. Uważajcie* na siebie, aby czasem wasze serca nie zostały obciążone obżarstwem i pijaństwem, i troską o to życie**, aby na was nagle nie przyszedł*** ten dzień.Rz 13,11; Łk 8,14* lub: baczcie; ** troskami życiowymi; *** stanąć obok, nadejść

35. Nadejdzie bowiem jak sidło na wszystkich zamieszkujących na obliczu* całej ziemi.Iz 24,17; Kaz 9,12; 1Tes 5,2* lub: na powierzchni

36. Czuwajcie* więc, modląc się w każdym czasie, abyście zostali uznani za godnych, by uciec** od tego wszystkiego, co ma nastąpić, i stanąć przed Synem Człowieczym.Mk 13,33; 2Tm 4,5; Łk 18,1* lub: trwać bez snu; ** gr.: ekfeugo - uciec spośród czegoś - w sensie uniknąć czegoś

37. I nauczał we dnie w świątyni; a wieczorami wychodził, by spędzać noc na Górze, zwanej Oliwną.Łk 22,39; Mt 26,30

38. A cały lud już wczesnym rankiem schodził się do Niego, aby Go słuchać w świątyni.

↑↑

Rozdział 22

1. A zbliżało się święto Przaśników, zwane Paschą*.Wj 12,1-27; Kpł 23,5-6; Mt 26,2; J 11,15* nazwy świąt w Ewangelii Mateusza stosowane zamiennie, Pascha obchodzona 14 Nisan, Przaśniki 15-21 Nisan

2. A bojąc się ludu, arcykapłani i uczeni w Piśmie szukali sposobu jak by Go zabić;

3. A w Judasza, zwanego Iskariotą, jednego z grona* dwunastu, wstąpił szatan**.Mk 14,10; J 6,70* dosłownie: z liczby; ** gr.: satanas - ten, który się sprzeciwia, przeciwnik

4. Odszedł więc i umówił się z arcykapłanami, i z przełożonymi straży, jak by Go im wydać.J 13,2; J 13,27; Mt 26,14

5. I uradowali się, i ułożyli* się z nim, że mu dadzą srebro**.Za 11,12; Mt 27,3-4* lub: zawarli porozumienie; ** sykle lub srebrne didrachmy

6. A on zgodził się i szukał dogodnej chwili*, aby im Go wydać z dala od tłumu.* gr.: eukairia - sposobny czas, sposobność, dogodna chwila

7. A przyszedł dzień Przaśników, w którym należało ofiarować Paschę.Wj 12,6

8. I wysłał Piotra i Jana, mówiąc: Idźcie i przygotujcie nam Paschę, abyśmy spożyli.

9. A oni powiedzieli Mu: Gdzie chcesz, abyśmy ją przygotowali?Mk 14,13; Mt 3,15

10. A On powiedział do nich: Oto gdy wejdziecie do miasta, wyjdzie wam na spotkanie człowiek* niosący dzban wody; idźcie za nim do domu, do którego wejdzie,* to kobiety nosiły wodę, sytuacja więc jest wyjątkowa

11. I powiedzcie gospodarzowi tego domu: Nauczyciel pyta cię: Gdzie jest pokój gościnny*, gdzie mógłbym spożyć Paschę ze swoimi uczniami?* lub: kwatera, jadalnia

12. A on wam wskaże duży, przygotowany* pokój na piętrze; tam ją przygotujcie.* gr.: stronnymi - zastawiony sofami, umeblowany, rozpostarty

13. Odeszli więc i znaleźli, jak im powiedział, i przygotowali Paschę.Łk 19,32

14. I gdy nadeszła właściwa godzina, spoczął* u stołu, a z Nim dwunastu apostołów.* gr.: anapipto - położyć się, położyć na plecach, rozsiąść się

15. I powiedział do nich: Gorąco* pragnąłem spożyć z wami tę Paschę, przed moją męką**.* gr.: epithymia - usilne pragnienie, pożądanie, tęsknota, żądza; ** gr.: pascho - cierpieć dotkliwie, znosić niedolę, odczuwać

16. Albowiem mówię wam, że już więcej z pewnością nie będę z niej spożywał, aż nastąpi wypełnienie w Królestwie Boga.

17. I wziął kielich, podziękował i rzekł: Weźcie go i rozdzielcie między siebie.

18. Albowiem mówię wam: Nie będę odtąd pił z plonu* winorośli, aż do przyjścia Królestwa Boga.Iz 65,8; Mt 26,29* lub: owocu

19. I wziął chleb, podziękował*, łamał i dawał im, mówiąc: To jest moje ciało, które za was jest wydawane; to czyńcie na moją pamiątkę.J 6,51; J 6,63; Ef 5,2; 1Kor 10,16; 1Kor 11,23* gr.: eucharisteo - być wdzięcznym, czynić dziękczynienie

20. Podobnie i kielich, gdy było po wieczerzy, mówiąc: Ten kielich to Nowe Przymierze we krwi mojej, która za was jest wylewana.Wj 24,8; Jr 31,31; Za 9,11; Hbr 9,17; Hbr 12,24; Hbr 13,20

21. Ale oto ręka tego, który mnie wydaje, jest ze mną przy stole.Hi 19,19; J 13,18

22. A wprawdzie Syn Człowieczy odchodzi, zgodnie z tym jak jest postanowione*, jednakże biada** temu człowiekowi, przez którego jest wydawany!Ps 22,1; Mt 26,24; Mk 14,21* gr.: horidzo - postanawiać, wyznaczać, ustanowić, ustalić; ** gr.: ouai - wyraz dźwiękonaśladowczy „och” wyrażający głęboki żal lub trwogę, okrzyk bólu lub gniewu - Mt 11,21

23. A oni zaczęli dochodzić* między sobą, kto z nich miałby to uczynić.Mt 26,22; Mk 14,19; J 13,22* lub: dociekać razem, rozprawiać z kimś

24. I wszczął się też spór* między nimi o to, kto z nich wydaje się być większy.Łk 9,46; Mk 9,34* gr.: filoneikia - umiłowanie kłótni, chęć kłótni

25. A On powiedział im: Królowie narodów panują* nad nimi, a którzy nad nimi sprawują władzę, są nazywani dobroczyńcami**.Mt 20,25; Mk 10,42* lub: dominować nad kimś; ** honorowy tytuł tych, którzy oddali przysługi krajowi

26. Wy natomiast nie tak czyńcie; lecz kto większy jest wśród was, niech stanie się jak młodszy*, a ten który przewodzi**, jak sługa.* gr.: neos - młody, młodzieńczy tu: domyślnie najmłodszy; ** gr.: hegeomai - ten, kto stoi na przedzie, rozkazywać, rządzić

27. Kto bowiem jest większy? Spoczywający* przy stole czy służący? Ale ja jestem pośrodku was jak ten, co usługuje**.* gr.: anakeimai - spoczywać przy stole w pozycji półleżącej; ** gr.: diakoneo - być sługą, troszczyć, pomagać, usłużyć

28. Wy natomiast jesteście tymi, którzy wytrwali ze mną w moich próbach*.Hbr 2,18; Obj 3,10; J 6,67* lub: doświadczeniach, pokuszeniach

29. I ja przekazuję* wam Królestwo, jak mnie przekazał je Ojciec mójŁk 12,32; 2Tm 2,12; Jk 2,5* lub: przekazuję w przymierzu, zawieram

30. Byście jedli i pili przy moim stole w moim Królestwie, i usiedli na tronach, sądząc* dwanaście pokoleń Izraela.Łk 12,37; Łk 14,15; Mt 8,11* gr.: krino - oddzielać, sądzić, wyrażać opinię

31. I powiedział Pan: Szymonie, Szymonie! Oto szatan wyprosił* sobie, aby was przesiać jak pszenicę;Hi 1,6-12; Am 9,9; Za 3,1; Obj 12,10* gr.: eksaiteomai - prosić lub błagać, dla siebie, domagać się

32. Ale ja prosiłem za tobą, aby nie ustała twoja wiara; a ty, gdy kiedyś się nawrócisz*, utwierdź swoich braci.J 17,9; J 17,15; J 21,15-17* gr.: epistrefo - spowodować powrót, zwrócić się ku sobie, wrócić

33. On natomiast powiedział do Niego: Panie! Gotów* jestem iść z Tobą i do więzienia, i na śmierć.* gr.: hetoimos - gotowy, stosowny, ochoczy

34. On jednak powiedział: Mówię ci, Piotrze! Z pewnością nie zapieje dzisiaj kogut, zanim trzykrotnie wyprzesz* się, mówiąc, że mnie nie znasz.Mt 26,34; Mk 14,30* lub: wyrzekniesz

35. I powiedział im: Gdy posyłałem was bez sakiewki, bez torby i bez sandałów, czy czegoś wam brakowało? A oni powiedzieli: Niczego.Łk 9,3; Łk 10,4; Mt 10,9

36. Powiedział więc im: Ale teraz, kto ma sakiewkę, niech ją weźmie, podobnie i torbę; a kto nie ma miecza, niech sprzeda swoją suknię i kupi miecz.Mt 26,51; J 16,33

37. Albowiem mówię wam, że jeszcze to, co jest napisane, musi się już wypełnić* na mnie: Do przestępców** został zaliczony; bo dobiega końca to, co o mnie napisano.Iz 53,12* lub: dokonać; ** łamiący Prawo, niegodziwy

38. A oni powiedzieli: Panie! Oto tutaj dwa miecze. A On powiedział im: Wystarczy*.* gr.: hikanos - dostatecznie liczny, nadający się, zdatny

39. I gdy wyszedł, udał się według zwyczaju* na Górę Oliwną, a Jego uczniowie podążali** za Nim.Łk 21,27; Mk 11,19; J 18,1* gr.: ethos - zwyczaj, nawyk, nakaz wynikający z prawa; ** gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

40. A gdy stanął na tym miejscu, powiedział im: Módlcie się, abyście nie weszli w próbę*.* gr.: peirasmos - pokuszenie, doświadczenie, próba

41. A sam oddalił się od nich, jakby na rzut kamieniem, upadł na kolana i modlił się,

42. Mówiąc: Ojcze! Jeśli chcesz, oddal ten kielich ode mnie; jednak nie moja wola, lecz Twoja niech się stanie.Ps 40,8; J 6,38

43. Wówczas ukazał Mu się anioł z nieba, wzmacniając* Go.Ps 91,11; 1Tm 3,16* gr.: enischyo - wzmocnić, uczynić silnym, dodać sił

44. A gdy stanął do śmiertelnego boju*, jeszcze gorliwiej się modlił, a Jego pot stał się jak krople krwi spadające na ziemię.Ps 130,1; Iz 53,10; Lm 1,12* gr.: agonia - por. 1Tm 6,12 przypis *

45. I gdy wstał od modlitwy, przyszedł do swoich* uczniów i znalazł ich śpiących ze smutku**.* brak w mss Byz; ** lub: cierpienie, udręka

46. I powiedział im: Dlaczego śpicie? Wstańcie i módlcie się, abyście nie weszli w próbę.

47. A gdy On jeszcze to mówił, oto tłum i ten, zwany Judaszem, jeden z dwunastu, szedł przed nimi*, i zbliżył się do Jezusa, aby Go pocałować**.Mt 26,47; Mk 14,43; J 18,2* lub: wyprzedził; ** lub: potraktować z czułością - gr.: fileo

48. A Jezus powiedział mu: Judaszu! Pocałunkiem* wydajesz Syna Człowieczego?2Sm 20,9; Ps 55,21; Prz 27,6; 2Kor 12,13; 1Tes 5,26* gr.: filema od fileo - okazywać czułość - por. J 21,15 przypis ***

49. A widząc ci, którzy byli przy Nim, na co się zanosi*, powiedzieli do Niego: Panie! Czy mamy uderzyć mieczem?* dosłownie: co będzie

50. I uderzył jeden z nich sługę* arcykapłana, i odciął mu prawe ucho.* gr.: doulon - por. Mt 20,27 przypis *

51. Ale Jezus w odpowiedzi, rzekł*: Dopuścicie** aż do tego? I dotknął jego ucha, i go uzdrowił.J 17,12; 1P 2,21* dosłownie: powiedział; ** lub: pozwolicie nawet na to, zaniechajcie tego, przestańcie

52. Powiedział więc Jezus do arcykapłanów i do przełożonych straży świątyni, i do starszych, którzy przybyli do Niego: Jak na bandytę* wyszliście z mieczami i z kijami.* gr.: lestes - bandyta, rabuś, zabójca, wywrotowiec, buntownik

53. Gdy byłem* codziennie z wami w świątyni, nie podnieśliście na mnie rąk; ale to jest wasza godzina i władza** ciemności.Hi 20,5; J 12,27; J 16,21; Dz 26,18; 2Kor 4,6; Ef 6,12* dosłownie: gdy jestem; ** gr.: eksuosia - moc, władza, prawo

54. Wtedy Go pojmali, poprowadzili i wprowadzili do domu arcykapłana; a Piotr z daleka podążał* za Nim.Mt 26,57; Mk 14,53; J 18,12* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

55. A gdy oni na środku dziedzińca rozniecili ogień, usiedli razem i Piotr usiadł pośród nich.Ps 1,1; Ps 26,5; 1Kor 15,33; Łk 22,44

56. A gdy ujrzała go jakaś służąca*, siedzącego przy ognisku, uważnie patrząc** na niego, powiedziała: I ten był z Nim.Mt 26,69* gr.: paidiske - młoda dziewczyna, młoda służąca; ** gr.: atenidzo - utkwić wzrok, skupiać myśl na, przyglądać się

57. On jednak wyparł* się Go, mówiąc: Kobieto! Nie znam Go.Łk 22,34* gr.: arneomai - wypierać się, zapierać, wyrzekać, odmawiać

58. A po krótkiej chwili ujrzał go ktoś inny i powiedział: I ty jesteś z nich; a Piotr powiedział: Człowieku! Nie jestem.

59. I gdy upłynęło około godziny, ktoś inny stanowczo twierdził, mówiąc: Naprawdę i ten był z Nim; bo także jest Galilejczykiem.

60. Piotr natomiast powiedział: Człowieku! Nie wiem o czym mówisz; i zaraz, gdy on jeszcze mówił, zapiał kogut.Mt 26,64

61. A Pan obrócił się i spojrzał uważnie* na Piotra. I przypomniał sobie Piotr słowo Pana, jak mu powiedział: Zanim kogut zapieje, trzykrotnie mnie się wyrzekniesz**.* gr.: emblepo - przypatrzeć się, zwrócić wzrok, rozważyć; ** gr.: aparneomai - stwierdzać, że się nie zna, nie mieć nic wspólnego

62. A Piotr wyszedł na zewnątrz i gorzko zapłakał*.Ps 38,18; 1Kor 10,12; 2Kor 7,9* gr.: klaio - łkać, biadać, lamentować

63. A mężczyźni, którzy trzymali Jezusa, szydzili z Niego i bili Go;Hi 16,9; Hi 30,9; Ps 22,6

64. I zasłonili Mu oczy, i bijąc Go w twarz, pytali się, mówiąc: Prorokuj, kim jest ten, który Ciebie uderzył.Mt 14,65; J 18,22

65. I wiele innych bluźnierstw* mówili do Niego.Łk 12,10; Mt 12,31; 1Tm 3,13* gr.: blasfemeo - obrzucać obelgami, bluźnić, lżyć, oczerniać

66. A gdy nastał dzień, zebrali się starsi ludu i arcykapłani, a także uczeni w Piśmie, i przyprowadzili Go przed Sanhedryn, mówiąc: Czy Ty jesteś Mesjaszem*? Powiedz nam.Dz 4,26* lub: Chrystusem, Pomazańcem

67. I powiedział im: Jeśli wam powiem, nie uwierzycie;Łk 16,31; Mk 8,12; J 12,37

68. A jeśli zapytam, nie odpowiecie mi i nie wypuścicie mnie.Jr 38,5; Łk 20,8

69. Od teraz Syn Człowieczy będzie siedział po prawicy mocy Boga.Ps 110,1; Mk 16,19

70. I powiedzieli wszyscy: Ty więc jesteś Synem Boga? A On powiedział do nich: Wy mówicie, że ja jestem Nim.J 1,34; J 10,30; Mk 15,2

71. A oni powiedzieli: Czy jeszcze potrzebne jest nam świadectwo? Sami je przecież usłyszeliśmy z Jego ust.

↑↑

Rozdział 23

1. I gdy powstało całe to mnóstwo ludzi, zaprowadzili Go do Piłata*.* Poncjusz Piłat - rzymski prokurator Judei - podległy prokonsulowi Syrii - odpowiedzialny za porządek i pobór podatków

2. I zaczęli Go oskarżać, mówiąc: Tego znaleźliśmy, że odwraca naród i zakazuje dawać podatki Cezarowi, mówiąc o sobie, że jest Mesjaszem, Królem.Mt 17,27; Mk 12,17

3. I pytał Go Piłat, mówiąc: Ty jesteś Królem Żydów*? A On w odpowiedzi, rzekł mu: Ty to mówisz**.* lub: Judejczyków; ** idiom? Tak, to ja tak jest, jak pytasz - por. Biblia Poznańska

4. Wtedy powiedział Piłat do arcykapłanów i do tłumów: Żadnej winy* w tym człowieku nie znajduję.Mt 27,19* lub: przyczyny ukarania

5. Lecz oni jeszcze bardziej napierali*, mówiąc: Podburza lud, nauczając po całej Judei; zaczął od Galilei i dotarł aż dotąd.J 1,43* gr.: epischyo - twierdzić z naciskiem, napierać, wywierać presję

6. A Piłat, słysząc o Galilei, zapytał, czy ten człowiek jest Galilejczykiem.

7. I gdy dowiedział się, że jest podległym władzy Heroda, odesłał Go do Heroda, który także w te dni był w Jerozolimie.Łk 3,1

8. Herod natomiast bardzo się uradował, gdy ujrzał Jezusa; bo od dawna chciał Go zobaczyć, dlatego że wiele o Nim słyszał i miał nadzieję, iż zobaczy jakiś cudowny znak, który dokona się przez Niego.Mt 14,1; Mk 6,14

9. I zadawał Mu wiele pytań*; ale On nic mu nie odpowiedział.Iz 53,7; Mt 27,14; 1P 2,23* dosłownie: pytał Go więc wieloma słowami

10. A stali tam arcykapłani i uczeni w Piśmie, gwałtownie Go oskarżając.Ps 69,19

11. Herod natomiast ze swoimi żołnierzami* okazał Mu pogardę** i wyszydził Go, oblekł w lśniącą szatę i odesłał Go z powrotem do Piłata.* gr.: strateuma - straż przyboczna, grupa żołnierzy; ** gr.: eksoutheneo - nie liczyć się z kimś, gardzić całkowicie

12. I stali się Piłat i Herod w tym dniu przyjaciółmi, wcześniej bowiem byli sobie wrogami*.Ps 83,5* gr.: echthra - nienawiść, nieprzyjaźń

13. A Piłat, zwołał arcykapłanów, przełożonych* i lud,* gr.: archon - dowódca, naczelnik, władca, rządca, urzędnik

14. I powiedział do nich: Przyprowadziliście do mnie tego człowieka, jako zwodziciela* ludu; i oto ja po przesłuchaniu** Go wobec was, nie znalazłem w tym człowieku żadnej winy, o którą Go oskarżacie,Łk 23,2* gr.: apostrefo - odwrócić, porzucić, zawrócić, powrócić na; ** gr.: anakrino - badać, zgłębiać, dociekać, przesłuchiwać

15. Ani też Herod, albowiem odesłałem was do niego; otóż nie uczynił On nic takiego, co zasługiwałoby na śmierć.Mk 15,6; J 19,1

16. Dlatego ukarzę* Go i wypuszczę.Mt 27,15* gr.: paideuo - chłostać, karać, stosować dyscyplinę

17. A musiał* im Piłat wypuszczać jednego co** święto.* lub: miał obowiązek; ** coroczny zwyczaj

18. I krzyczeli więc wszyscy razem, mówiąc: Usuń* tego, a wypuść nam Barabasza**!J 18,39* lub: precz z Nim; ** tj. syn ojca - por. Mt 27,16 przypis *

19. Który był wtrącony do więzienia z powodu jakiegoś rozruchu w mieście i morderstwa.Mt 27,16; Mk 15,17; J 18,40

20. Piłat więc ponownie przemówił do nich, chcąc uwolnić Jezusa.J 19,12

21. Ale oni wołali*, mówiąc: Ukrzyżuj, ukrzyżuj Go!Ps 69,20; J 19,15* lub: wykrzykiwali

22. A on po raz trzeci powiedział do nich: Co więc złego Ten uczynił? Nie znalazłem w Nim żadnej z win*, z powodu których zasługiwałby na śmierć; dlatego ukarzę Go i wypuszczę.Łk 23,14; Łk 23,20; J 18,38; 1P 1,19* gr.: aition - przyczyna ukarania, wina - por. Mk 15,26

23. A oni jednak nalegali donośnym głosem, domagając się, aby On został ukrzyżowany; a krzyki ich i arcykapłanów przybierały na sile.

24. Piłat orzekł więc, aby stało się według ich żądania*;Ps 22,12; J 19,16* gr.: aitema - petycja, postulat, wymaganie, żądanie

25. I wypuścił im tego, który był wtrącony do więzienia za rozruch i morderstwo, o którego prosili; a Jezusa zdał na ich wolę.

26. I gdy Go odprowadzali, pochwycili* niejakiego Szymona Cyrenejczyka**, który szedł z pola, włożyli na niego krzyż, aby go niósł za Jezusem.Mt 27,32; Mk 15,21* tj. zastosowano prawo przymusu niesienia ciężaru - Mt 5,41 przypis *; ** tj. mieszkaniec miasta Cyreny leżącego w dzisiejszej Libii

27. A szły za Nim wielkie rzesze* ludu i kobiet, które uderzały się w piersi i lamentowały nad Nim.Mt 27,55; Mk 15,40* gr.: pletos - mnóstwo, wielka liczba

28. A Jezus, obrócił się do nich i powiedział: Córki Jerozolimy! Nie płaczcie nade mną, tylko płaczcie nad sobą i nad swoimi dziećmi.

29. Oto bowiem nadchodzą dni, kiedy będą mówić: Błogosławione* niepłodne i łona, które nie rodziły i piersi, które nie karmiły.* gr.: makarios – szczęśliwy, ten któremu można pogratulować

30. Wtedy zaczną mówić do gór: Padnijcie na nas! A do wzgórz: Przykryjcie nas!

31. Bo jeśli z zielonym* drzewem te rzeczy czynią, to co stanie się z suchym?Prz 11,31; Ez 21,3; Jr 25,29; 1P 4,17* lub: z wilgotnym

32. Prowadzeni byli też i dwaj inni przestępcy*, aby razem z Nim zostali straceni.* gr.: kakourgos - czyniący zło, złoczyńca

33. I gdy przyszli na miejsce, zwane Czaszką*, tam Go ukrzyżowali i przestępców, jednego z prawej, a drugiego z lewej strony.Mt 27,33; Mk 15,22; J 19,17* gr.: kranion - czaszka

34. A Jezus mówił: Ojcze! Odpuść* im, bo nie wiedzą, co czynią. A gdy rozdarli Jego szaty, rzucili o nie los.Rdz 50,17; Ps 22,19; Dz 7,60* gr.: afiemi - dać odejść, umorzyć dług, przebaczyć, uwolnić

35. A lud stał i przypatrywał się, a razem z nimi przywódcy, którzy naśmiewali się z Niego, mówiąc: Innych ratował, niech ratuje samego siebie, jeśli Ten jest Mesjaszem – wybranym przez Boga.Ps 22,12; Ps 35,15; Ps 69,7-8

36. Naśmiewali się też z Niego i żołnierze, podchodząc i podając Mu kwaśne wino*,* lub: tanie, kwaśne wino, mocno rozcieńczone wodą - łac.: posca

37. Mówiąc: Jeśli Ty jesteś Królem Żydów*, ratuj** samego siebie.* lub: Judejczyków; ** gr.: sodzo - ratować, zbawić, wybawić, ocalić, uzdrowić

38. Nad Nim natomiast był napis*, wyryty literami greckimi i łacińskimi, i hebrajskimi: Ten jest Królem Żydów.Mt 27,37; J 19,19* tj. opis winy najczęściej niesiony przez skazańca - łac.: titulus

39. A jeden z powieszonych przestępców bluźnił Mu, mówiąc: Jeśli Ty jesteś Mesjaszem, ratuj samego siebie i nas.Mt 27,42

40. A odpowiadając, drugi gromił* go, mówiąc: Czy ty Boga się nie boisz, choć taki sam wyrok ciąży na tobie?* lub: karcił, napominał

41. My wprawdzie sprawiedliwy, bo słusznie odbieramy karę za to, co uczyniliśmy, ale Ten nie uczynił nic niegodziwego*.Rdz 9,6; Wj 21,12* gr.: atopos - nie na miejscu, niegodziwy, szkodliwy

42. I powiedział: Jezusie, Panie! Wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swojego Królestwa.Hi 33,27; Ps 32,5; Rz 10,9

43. I Jezus powiedział mu: Zaprawdę*, mówię ci dziś** będziesz ze mną w raju.2Kor 12,4* gr.: amen - z hebr.: godne wiary - por. Mt 5,18 przypis *; ** lub: mówię ci dziś, ... , mówię ci, dziś ... - przecinek przed słowem lub po słowie „dziś” rodzi konsekwencje interpretacyjne - J 20,17 w tekście gr. we wszystkich mss BYZ brak przecinka w tym zdaniu, w Kodeksie Watykańskim występuje znak kropki po gr. słowie semeron (dzisiaj)

44. A było około szóstej* godziny, i stała się ciemność na całej ziemi aż do godziny dziewiątej.Łk 19,9; J 14,3* tj. 12 - ta obecnego czasu

45. I słońce się zaćmiło*, a zasłona w świątyni została rozdarta przez środek.Mt 27,51; Mk 15,38* dosłownie: zostało zaćmione

46. A Jezus zawołał potężnym głosem, mówiąc: Ojcze! W Twoje ręce składam* mojego ducha; a gdy to powiedział, wydał ostatnie tchnienie.Ps 31,6; Dz 7,59; Mk 15,37; J 19,30* dosłownie: złożę, gr.: paratithemi - położyć obok, zdeponować

47. A setnik* widząc to, co się działo, oddał chwałę Bogu, mówiąc: Istotnie, ten człowiek był sprawiedliwy.Mt 27,54; Mk 15,39; J 19,7* gr.: hekatontarches - dowódca 100 żołnierzy, łac.: centurion

48. I wszystkie tłumy, które zeszły się razem na to widowisko*, widząc co się stało, wracały bijąc się w swoje piersi.* lub: spektakl

49. I stali z daleka wszyscy, którzy Go znali, i kobiety, które współtowarzyszyły Mu od Galilei, patrzące na to.Łk 8,2

50. A oto mąż, imieniem Józef, który był członkiem Rady*, mąż dobry i sprawiedliwy,Mt 27,57; Mk 15,43; J 19,38* tj. Sanhedrynu

51. Z Arymatei, miasta Judei, który też sam oczekiwał Królestwa Bożego, który nie głosował za postanowieniem Rady i ich czynem,

52. Ten udał się* do Piłata i prosił o ciało Jezusa.Mt 27,58* dosłownie: podszedł, zbliżył się

53. I zdjął je, owinął w płótno* i złożył je w grobowcu wykutym w skale, w którym nikt jeszcze nigdy nie był złożony.Iz 53,9; Mk 14,51* gr.: sindon - tu: kosztowne lekkie, lniane płótno na szatę - Mk 15,46

54. A był to Dzień Przygotowania, i nastawał* szabat.Mt 27,62* gr.: epifosko - wschodzić, rozjaśnić, rozbłysnąć, świtać

55. A poszły za nim i kobiety, które razem z Jezusem przyszły z Galilei, oglądając grobowiec i jak zostało położone Jego ciało.

56. A gdy wróciły, przygotowały wonności i olejki*; a w szabat oczywiście odpoczęły** według przykazania.Wj 20,8; Mk 16,1* lub: pachnidła; ** gr.: hesychadzo - zachować milczenie, być spokojnym, nie biegać tu i tam, spocząć, odpocząć, nic nie mówić

↑↑

Rozdział 24

1. A pierwszego dnia tygodnia*, bardzo wczesnym rankiem przyszły do grobowca, niosąc wonności, które przygotowały; a z nimi i inne kobiety;Mt 28,1; Mk 16,1; J 20,1* lub: szabatów - w l.mn.

2. I znalazły kamień* odtoczony od grobowca.* tj. duży głaz o kształcie dysku, zsuwany w wyżłobieniu

3. A gdy tam weszły, nie znalazły ciała Pana Jezusa.Mt 28,5; Mk 16,5; J 20,6-7

4. I gdy zaczęły* się tym niepokoić**, oto nagle dwaj mężczyźni w lśniących szatach stanęli obok nich.Mk 16,5; J 20,12* dosłownie: i stało się; ** być bezradnym, zakłopotanym, w rozterce

5. A one przestraszone*, skłoniły twarz ku ziemi; wtedy oni powiedzieli do nich: Dlaczego szukacie żyjącego między umarłymi?Obj 1,18; Obj 2,8* dosłownie: gdy były (stały się) przestraszone

6. Nie ma* Go tutaj, ale został wzbudzony z martwych; przypomnijcie sobie, jak wam to powiedział, gdy jeszcze był w Galilei,Mt 16,21; Mt 17,23; Mk 8,31* dosłownie: nie jest tutaj

7. Mówiąc, że Syn Człowieczy musi być wydany w ręce grzesznych ludzi, i być ukrzyżowany, a trzeciego dnia powstać z martwych.

8. I przypomniały sobie Jego słowa*.J 2,22; J 12,16; J 14,26* gr.: rhema - słowo, wypowiedź

9. A gdy wróciły od grobowca, oznajmiły to wszystko jedenastu i wszystkim pozostałym.

10. Tymi więc, które mówiły to apostołom, były: Maria Magdalena i Joanna, i Maria, matka Jakuba, oraz pozostałe z nimi.Łk 8,3

11. A słowa ich wydawały się im niedorzeczne* i nie wierzyli im.Rdz 19,14; Hi 9,16; Ps 126,1* gr.: leros - próżne gadanie, bzdury, brednie, banialuki

12. Piotr jednak powstał i pobiegł do grobowca, a gdy się nachylił, ujrzał jedynie złożone płótna*; i odszedł do siebie, dziwiąc** się temu, co się stało.J 19,40; J 20,3-10* gr.: othonion - kawałek płótna, paski lniane, chusta; ** gr.: thaumadzo - podziwiać, zdumiewać się, dziwić się

13. A oto dwaj z nich w tym samym dniu szli do miasteczka*, które było oddalone sześćdziesiąt stadiów** od Jerozolimy, które zwano Emaus.Mk 16,12-13* lub: wsi; ** tj. 1 stadion - 185 m, tu: ok. 11 km od Jerozolimy

14. I ci rozmawiali ze sobą* o tym wszystkim, co się zdarzyło.* gr.: homileo - rozmawiać, być z kimś

15. I stało się, że gdy oni rozmawiali i stawiali sobie nawzajem pytania*, sam Jezus zbliżył się i szedł razem z nimi.Mt 18,20; J 14,18* gr.: sydzeteo - dociekać, badać razem, rozprawiać, pytać

16. Ale oczy ich zostały zakryte*, żeby Go nie rozpoznali**.J 20,14* dosłownie: powstrzymane; ** gr.: epiginosko - poznać gruntownie, wiedzieć - Mt 7,16 przypis *

17. I powiedział do nich: Cóż to za myśli* wymieniacie** między sobą idąc, i dlaczego jesteście smutni***?J 19,25* dosłownie: jakie słowa; ** gr.: antiballo - rzucać nawzajem do siebie, metaforycznie wymieniać słowa; *** gr.: skythropos - o smutnym, ponurym obliczu, markotna mina

18. A jeden z nich o imieniu Kleofas w odpowiedzi, rzekł Mu: Czy Ty jesteś jedynym przybyszem* w Jerozolimie, który nie wie o tym, co się w niej stało w tych dniach?* gr.: paroikeo - mieszkać obok, przebywać czasowo jako przybysz

19. I powiedział im: Co takiego? A oni Mu powiedzieli o Jezusie Nazarejczyku, który był mężem i prorokiem*, mocnym w czynie i w słowie przed Bogiem i całym ludem;Pwt 18,15; Mt 21,11; Dz 2,22; Dz 7,22* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi lub ro’eh - widzący

20. I jak Go wydali arcykapłani i nasi przywódcy na karę* śmierci; i ukrzyżowali** Go.Mt 27,20; Dz 13,27; Łk 23,1; Mt 27,31; J 19,6* lub: wyrok, uchwała; ** stauroo - uśmiercić kogoś przez przybicie go do poprzecznej belki i połączonego z nią pionowego pala, otaczać palisadą, wbijać słupki, zabezpieczyć kołkami

21. A my mieliśmy nadzieję, że On jest tym, który ma odkupić* Izraela. Lecz właśnie dziś upływa trzeci dzień po tym wszystkim, jak to się stało.Ps 130,8; 1P 1,18; Łk 1,68; Łk 2,38* gr.: lytroo - wypuścić z chwilą otrzymania okupu, wyzwolić

22. Lecz niektóre z naszych kobiet zadziwiły* nas. Wcześnie rano, gdy były przy grobowcu,* gr.: eksistemi - być oszołomionym - por. Łk 8,56 przypis *

23. Nie znalazły Jego ciała, a gdy przyszły, mówiły, że miały* widzenie** aniołów, którzy mówili, że On żyje.Mt 28,1-5; Mk 16,1-8* gr.: horao - baczyć, przyglądać się uważnie, patrzeć; ** gr.: optasia - wizja, widzenie - por. Mt 17,9

24. I udali się niektórzy z naszych do grobowca, i znaleźli wszystko tak, jak powiedziały kobiety; ale Jego nie widzieli.

25. A On powiedział do nich: O nierozumni* z sercem nieskorym**, by uwierzyć we wszystko, co powiedzieli prorocy!Mk 7,18; Dz 3,24; Hbr 5,11* gr.: anoetos - nierozumiejący, niemądry, głupi; ** gr.: bradys - bierny, nieskwapliwy, powolny, leniwy, tępy

26. Czyż Mesjasz nie musiał tego wycierpieć i tak wejść do swojej chwały*?Dz 17,3; Hbr 2,8; 1P 1,11* gr.: doksa - splendor, majestat, blask

27. I zaczynając od Mojżesza i przez wszystkich proroków, wykładał* im ze wszystkich Pism to, co o Nim samym jest napisane.Rdz 3,15; Rdz 22,18; Pwt 18,15; Ps 16,10* gr.: diermeneuo - odsłonić znaczenie tego, co jest mówione, wyjaśnić, wyłożyć

28. I zbliżyli się do miasteczka, do którego szli, a On sprawiał wrażenie*, jakby miał iść dalej.* lub: skłaniał się, zachowywał się tak, jakby

29. I przymusili* Go, mówiąc: Zostań z nami, bo ma się ku wieczorowi i już się dzień nachylił ku końcowi. I wstąpił, aby z nimi pozostać.* gr.: parabiadzomai - zmusić siłą lub błaganiem

30. I stało się, gdy On spoczął z nimi przy stole, że wziął chleb, pobłogosławił*, a gdy złamał, podawał im.Łk 22,19* lub: wysławił

31. I oczy ich zostały otworzone, i rozpoznali Go; a On stał się niewidzialny* dla nich.* gr.: afantos - zabrany z oczu, uczyniony niewidocznym

32. I mówili do siebie: Czyż nasze serce nie pałało* w nas, gdy mówił do nas w drodze i gdy otwierał** nam Pisma?Łk 24,45* dosłownie: nie jest zapalone lub płonie w nas - gr. kaio - rozpalać, rozniecać, niszczyć ogniem; ** lub: spowodował zrozumienie

33. I wstali w tej samej godzinie, i wrócili do Jerozolimy i znaleźli zgromadzonych jedenastu, i tych, którzy byli z nimi,J 20,19

34. Mówiących, że prawdziwie* Pan powstał z martwych i ukazał** się Szymonowi.1Kor 15,5* gr.: ontos - prawdziwie, istotnie, rzeczywiście; ** dosłownie został ukazany, gr.: optanomai - por. Mt 28,10 przypis **

35. A oni wyjaśnili, co stało się w drodze, i jak dał się im poznać* przy** łamaniu chleba.* lub: został poznany; ** w (czasie) łamania chleba

36. A gdy oni to mówili, sam Jezus stanął pośrodku nich i powiedział im: Pokój wam!

37. A oni przerazili* się i przestraszyli**, albowiem myśleli***, że widzą ducha.* lub: wpadli w panikę; ** dosłownie: stali się przestraszeni; *** gr.: dokeo - wydawać się, być zdania, przypuszczać, myśleć

38. A On im powiedział: Dlaczego jesteście zatrwożeni i dlaczego wątpliwości* wstępują do waszych serc?Mt 14,46; Łk 1,12* gr.: dialogismos - rozważania, roztrząsanie, opinie

39. Zobaczcie moje ręce i moje stopy, że to jestem ja sam; dotknijcie mnie i zobaczcie, że duch* nie ma ciała** ani kości, tak jak widzicie, że ja mam.Dz 1,3; Za 13,6* gr.: pneuma - duch, tchnienie, wiatr, duch ludzki; ** gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura

40. I gdy to powiedział, pokazał* im swoje ręce i stopy.J 20,20* gr.: deiknyo - ukazać oczom, dać dowód czegoś

41. A gdy oni jeszcze z radości* nie wierzyli** i dziwili się, powiedział im: Macie tutaj coś do jedzenia?Łk 24,52; J 15,11; J 16,22; J 21,5* gr.: chara - przeżywać radość, weselić się; ** gr.: apisteo - nie ufać, zawieść zaufanie, być niewiernym

42. A oni Mu podali kawałek* pieczonej ryby i plaster z pszczelego miodu.J 21,9; J 21,13* dosłownie: część (z całości) - gr.: meros - udział w czymś, dział

43. A On wziął i jadł przy nich.

44. I powiedział im: To są słowa, które mówiłem do was, gdy byłem jeszcze z wami, że musi* zostać wypełnione** wszystko to, co zostało napisane w Prawie Mojżesza, i u Proroków, i w Psalmach o mnie.Ps 2,1-12; Ps 16,9* lub: jest konieczne; ** gr.: pleroo - wypełnić, sprawić obfitość, urzeczywistniać

45. Wtedy otworzył ich umysły*, aby rozumieli Pisma.J 16,13; Dz 16,14* lub: rozum - l. poj.

46. I powiedział im: Tak jest napisane, tak też Mesjasz musiał cierpieć i powstać z martwych trzeciego dnia;Iz 53,3; 1P 1,3

47. A w Jego imię ma być głoszone upamiętanie* i odpuszczenie grzechów dla wszystkich narodów, zaczynając od Jeruzalem.Mt 3,2; Dz 3,19; Dz 17,30; Dz 20,21; Dz 26,20* gr.: metanoia - zmiana myślenia, zawrócenie - por. 2P 3,9 przypis **

48. A wy jesteście tego świadkami*.* gr.: martys - świadek w sądzie, naoczny świadek, męczennik

49. I oto ja posyłam do was obietnicę Ojca mojego, a wy pozostańcie* w mieście Jeruzalem, aż** zostaniecie przyobleczeni w moc*** z wysokości.Iz 44,3; Jl 3,1; Dz 1,4* dosłownie: siedźcie; ** aż do kiedy; *** gr.: dynamis - siła, moc, zdolność, moc czynienia cudów

50. A wyprowadził ich na zewnątrz miasta, aż do* Betanii**, i gdy podniósł swoje ręce, błogosławił*** ich.Mt 21,17; Mt 26,6; J 12,1* gr.: eis - do (środka), w kierunku, dla, w, pomiędzy; ** tj. około 3 km - por. J 11,18 przypis *; *** gr.: eulogeo - sławić, chwalić, prosić o błogosławieństwo, wypowiadać błogosławieństwo

51. I stało się, gdy ich błogosławił, że rozstał się z nimi i został uniesiony do nieba.Mk 16,19; Dz 1,9; Ef 4,8-10; Hbr 4,14

52. A oni oddali Mu pokłon* i wrócili do Jerozolimy z wielką radością.J 14,28* gr.: proskyneo - oddać cześć, pokłonić się - por. Mt 4,9 przypis *

53. I byli stale w świątyni, chwaląc* i błogosławiąc** Boga. Amen.* gr.: aineo - chwalić, wysławiać; ** gr.: eulogeo - sławić, chwalić, prosić o błogosławieństwo, wypowiadać błogosławieństwo

Ewangelia według Jana

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ]

Rozdział 1

1. Na początku* było Słowo, a Słowo było u Boga, a Bogiem było Słowo.Iz 9,6; 1Tm 3,16; Hbr 1,8; Obj 1,2; Obj 1,8; Obj 1,11; Obj 19,13* gr.: arche - początek, źródło, władza, przyczyna sprawcza

2. Ono było na początku u Boga.

3. Wszystko* przez Nie się stało, a bez Niego nic** się nie stało, co się stało.Iz 45,12; Hbr 11,3; Obj 4,11* dosłownie: wszystkie; ** gr.: oude en - ani jedno

4. W Nim było życie, a życie było światłem ludzi.Ps 36,10; J 11,25; J 14,6; Kol 3,4; 1J 1,2

5. A światło świeci w ciemności, a ciemność Nim nie zawładnęła*.Hi 24,13-17; J 1,10; J 3,19; Rz 1,28* lub: nie opanowała

6. Pojawił* się człowiek posłany od Boga, na imię mu – Jan.Iz 40,3; Ml 3,1; Mt 3,1; Łk 1,13; Dz 13,24* gr.: ginomai - być, stać się, urodzić się, zaistnieć

7. On przyszedł na świadectwo*, by zaświadczyć** o tym świetle, aby dzięki niemu wszyscy uwierzyli.J 5,33-35* gr.: martyria - świadectwo, zeznanie przed sędzią; ** gr.: martyreo - być naocznym świadkiem, być męczennikiem

8. Nie był on światłem, ale jedynie miał zaświadczyć o tym świetle.Iz 9,2; Ps 27,1

9. Było prawdziwe światło, które oświeca każdego człowieka przychodzącego na świat.

10. Na świecie był* i świat przez Niego** jest uczyniony***; a świat Go nie poznał****.Dz 13,27; 1Kor 2,8* dosłownie: było (Słowo); ** dzięki Niemu; *** stał się; **** gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację

11. Do swojej* własności przyszedł**, a swoi Go nie przyjęli.Iz 53,3* lub: swoich; ** dosłownie: przyszło

12. Tym* jednak, którzy Go przyjęli**, dał prawo*** stać się dziećmi Boga, to jest wierzącym w Jego imię.* dosłownie: jak wielu, ilu, jak licznie; ** lub: chwycić się, przyłączyć się, towarzyszyć; *** władzę - J 10,18 przypis *

13. Którzy zostali zrodzeni nie z krwi, ani z woli ciała, ani z woli mężczyzny, ale z Boga.

14. A Słowo pełne łaski i prawdy, stało się ciałem i mieszkało* między nami, i widzieliśmy chwałę Jego, chwałę jako jednorodzonego pochodzącego od Ojca.* lub: rozbiło namiot

15. Jan świadczył o Nim i głośno wołając, oświadczył: Ten był, o którym powiedziałem: Ten, który przychodzi po mnie, istniał* przede mną, bo wcześniej był niż ja.* por. w. 6 przypis *

16. A z Jego pełni* my wszyscy wzięliśmy, i to łaskę za łaską.1Kor 1,4; Ef 2,5; Kol 1,19* gr.: pleroma - być wypełnionym, pełnia, obfitość, doskonałość

17. O ile bowiem Prawo zostało dane przez Mojżesza, o tyle łaska i prawda* stała się przez Jezusa Chrystusa.Wj 19,1; Ps 85,10; J 7,19; Ga 3,10* gr.: aletheia - prawda, rzeczywistość, pewność, autentyczność

18. Boga nikt nigdy nie widział; jednorodzony Syn, który jest w łonie Ojca, Ten nam o Nim opowiedział*.Wj 33,20; Łk 10,22; J 6,46; J 17,6; 1J 4,12* lub: wyłożył (naukę), ujawnił, ogłosił

19. A takie jest świadectwo Jana, gdy posłali Żydzi* z Jerozolimy kapłanów i lewitów, aby go zapytać: Kim ty jesteś?* lub: Judejczycy

20. I wyznał, a nie zaprzeczył, mówiąc: Ja nie jestem Mesjaszem*.* lub: Chrystusem

21. I pytali go: Kim więc? Czy ty jesteś Eliaszem? A on odpowiedział: Nie jestem. Czy ty jesteś tym Prorokiem? I odpowiedział: Nie.

22. Powiedzieli wtedy do niego: Kim więc jesteś, żebyśmy dali odpowiedź tym, którzy nas posłali. Co mówisz o sobie?

23. Powiedział: Ja jestem głosem wołającego na pustyni*: Prostujcie drogę PANA, jak powiedział prorok Izajasz.Iz 40,3; Mt 3,3; J 3,28* gr.: eremos - pustkowie, pustynia, miejsce odludne

24. A ci, którzy zostali wysłani, byli z faryzeuszów*.* tj. członek stronnictwa faryzeuszów - por. Mt 9,14 przypis *

25. I pytali go, i powiedzieli mu: Czemu więc chrzcisz*, jeżeli ty nie jesteś Mesjaszem, ani Eliaszem, ani tym Prorokiem?* lub: zanurzasz

26. Jan odpowiedział im, mówiąc: Ja chrzczę* w wodzie; ale pośrodku was stanął Ten, którego wy nie znacie.Mt 3,11; J 1,4; J 14,6; Dz 1,5* gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać wielokrotnie - por. J 3,23 przypis *

27. To jest Ten, który przychodzi po mnie, On istniał przede mną, któremu ja nie jestem godny, by rozwiązać rzemyk u Jego sandała.

28. To działo się w Betabarze za* Jordanem, gdzie Jan chrzcił.* lub: z drugiej strony

29. A nazajutrz, Jan* ujrzał idącego do niego Jezusa i powiedział: Oto Baranek Boży, który zabiera** grzech świata.Iz 53,11; Oz 14,2; J 6,33-35* brak w mss Byz; ** lub: ponieść, wziąć, usunąć

30. To jest Ten, o* którym ja powiedziałem: Za mną idzie mąż, który istniał przede mną, bo wcześniej** był niż ja.Mt 4,27; J 8,24* lub: z powodu; ** gr.: protos - pierwszy w czasie lub miejscu

31. A ja Go wcześniej nie znałem. Ja dlatego przyszedłem chrzcząc w wodzie, aby On został ukazany* Izraelowi.Iz 4,3; Mt 3,16; Mk 1,10; Łk 3,22; 1J 5,6-7* lub: uczyniony znanym

32. A Jan poświadczył, mówiąc: Widziałem Ducha zstępującego jakby gołębica z nieba, i pozostał na Nim.

33. A ja Go nie poznałem*; lecz Ten, który mnie posłał, bym chrzcił w wodzie, Ten mi powiedział: Jeśli ujrzysz kogoś, na którego zstępuje i pozostaje na nim Duch, to jest Ten, który chrzci** w Duchu Świętym.* gr.: eido - wiedzieć, mieć wgląd, znać, patrzeć na, doświadczyć; ** gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać, przesiąknąć - por. J 3,23 przypis *

34. A ja widziałem i zaświadczyłem, że Ten jest Synem Bożym.Ps 2,7; Mt 3,17; Łk 1,35

35. Nazajutrz* ponownie stał Jan i dwaj z jego uczniów.* gr.: epaurion - następnego dnia, nazajutrz

36. A przypatrując* się przechodzącemu Jezusowi, powiedział: Oto Baranek Boży.* gr.: embleo - zwrócić wzrok na, wpatrywać się

37. I usłyszeli go ci dwaj uczniowie, gdy to mówił, i poszli za Jezusem.Mk 1,16; Łk 5,10

38. A Jezus odwrócił się i ujrzał ich idących za sobą, i powiedział do nich: Czego szukacie? A oni powiedzieli do Niego: Rabbi! Co znaczy* w tłumaczeniu – Nauczycielu – gdzie mieszkasz?Mt 23,7* dosłownie: co jest mówione

39. Powiedział im: Chodźcie, a zobaczycie. Przyszli i zobaczyli, gdzie mieszkał, i tego dnia pozostali u Niego; a było około dziesiątej* godziny.J 4,29; Mt 4,18* tj. 16 - tej obecnego czasu

40. Jednym z tych dwóch, którzy to słyszeli od Jana i którzy podążali za Nim, był Andrzej, brat Szymona Piotra.Łk 6,14; J 6,8

41. Ten najpierw odszukał Szymona, swojego brata i powiedział mu: Znaleźliśmy Mesjasza*, co tłumaczy się – Pomazańca**.* z hebr. messias - pomazaniec, namaszczony; ** gr.: christos

42. I przyprowadził go do Jezusa. A Jezus przyjrzawszy się mu, powiedział: Ty jesteś Szymon, syn Jonasza; ty będziesz nazwany Kefas*, co tłumaczy się – Piotr*.Mt 10,2; Mt 16,17; 1Kor 9,5; Ga 2,9* aramejski i gr.: kamień, część skały

43. Nazajutrz chciał Jezus udać się do Galilei i znalazł Filipa, i powiedział mu: Pójdź* za mną.* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś

44. A Filip był z Betsaidy, z miasta Andrzeja i Piotra.J 12,2; Mk 6,45; Łk 9,10

45. Filip odnalazł Natanaela* i powiedział mu: Znaleźliśmy Tego, o którym pisał Mojżesz w Prawie i Prorocy, Jezusa, syna Józefa z Nazaretu.Pwt 18,15; Łk 24,27* gr.: Bartłomiej

46. I powiedział mu Natanael: Czy z Nazaretu może być coś dobrego? Filip na to*: Chodź i zobacz!* dosłownie: mówi mu

47. Gdy Jezus ujrzał Natanaela idącego do Niego, powiedział o nim: Oto prawdziwie Izraelita, w którym nie ma podstępu*.Rz 2,28; 1P 2,22; Obj 14,5* gr.: dolos - zdrada, oszustwo, podstęp

48. Natanael powiedział do Niego: Skąd mnie znasz*? W odpowiedzi, Jezus rzekł mu: Zanim zawołał cię Filip, widziałem cię, gdy byłeś pod figowcem.J 2,25; Obj 2,18; Mt 6,6* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację

49. Wtedy* Natanael powiedział do Niego: Rabbi**! Ty jesteś Synem Bożym, Ty jesteś Królem Izraela.J 5,17; Mt 14,3* dosłownie: w odpowiedzi; ** z hebr.: mój Nauczycielu, mój Mistrzu

50. A Jezus powiedział do niego: Wierzysz dlatego, że powiedziałem ci: Widziałem* cię pod figowcem. Ujrzysz większe rzeczy niż te.J 20,29* gr.: eido - dostrzegać, wiedzieć, mieć wgląd, badać, znać

51. I powiedział mu: Zaprawdę*, zaprawdę mówię wam: Od teraz ujrzycie otwarte niebo i aniołów Boga wstępujących i zstępujących na Syna Człowieczego.Rdz 28,12; Dn 7,9* gr.: amen - z hebr.: godne wiary lub jako akt potwierdzenia

↑↑

Rozdział 2

1. A trzeciego dnia* odbywało się wesele w Kanie** Galilejskiej i była tam matka Jezusa.* tj. we wtorek; ** miasto 7 lub 14 km od Nazaretu

2. Został też zaproszony na wesele Jezus i Jego uczniowie.J 4,46; Hbr 13,4

3. A gdy zabrakło wina, powiedziała matka Jezusa do Niego: Nie mają wina.

4. Jezus powiedział jej: Co mnie i tobie*, kobieto? Jeszcze nie nadeszła** moja godzina.J 4,21; J 8,10; J 19,26* hebraizm: Dlaczego mnie tak traktujesz? To twoja sprawa, czego chcesz ode mnie?; ** dosłownie: nadchodzi

5. Matka Jego powiedziała do sług: Cokolwiek wam powie, czyńcie.Pwt 12,32

6. A było tam sześć stągwi* kamiennych, postawionych według żydowskiego zwyczaju oczyszczenia**, mieszczących w sobie każda po dwie lub trzy miary***.Mt 15,2; Łk 11,39; J 3,25; Mk 7,3* gr.: hydria - naczynie na wodę, dzban, stągiew; ** dosłownie: zgodnie z oczyszczeniem Judejczyków; *** 1 miara - gr.: metretes - około 40 l

7. Jezus powiedział im: Napełnijcie te stągwie wodą. I napełnili je aż po brzegi.J 2,3; 1Krl 17,13; Mk 11,2

8. I powiedział im: Zaczerpnijcie teraz i zanieście staroście* wesela. I zanieśli.Prz 3,5-6* gr.: architriklinos - mistrz ceremonii przy stole

9. A gdy starosta wesela skosztował tej wody, która stała się winem – a nie wiedział, skąd ona jest, lecz słudzy wiedzieli, ci co czerpali wodę – zawołał oblubieńca*,Lb 6,3; Ef 5,18* gr.: nymfios - narzeczony, pan młody, oblubieniec

10. I powiedział do niego: Każdy człowiek stawia najpierw dobre wino, a gdy sobie podpiją*, wtedy gorsze; ty zachowałeś dobre wino aż dotąd.* gr.: methyo - być pijanym

11. Taki to pierwszy* z cudownych znaków** uczynił Jezus w Kanie Galilejskiej i tam ukazał swoją chwałę; a Jego uczniowie uwierzyli w Niego.* lub: taki (jest) początek; ** gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

12. Potem zeszli* do Kafarnaum, On sam, Jego matka, Jego bracia i Jego uczniowie; tam pozostali kilka dni;Ps 69,8; Mt 12,46; Mt 13,55; Mk 6,3; J 7,3-5* Kafarnaum leży w dolinie

13. A była blisko Pascha żydowska; i Jezus wstąpił* do Jerozolimy.Pwt 16,1-6; Łk 2,41; J 5,1; J 6,4; J 11,55* lub: wspiął się - por. Mt 20,17 przypis *

14. I znalazł w świątyni sprzedających woły, owce, gołębie i zajmujących swoje miejsca bankierów*.Mt 21,12; Obj 11,2* gr.: kollybestes - drobny wekslarz, wymieniający drobne monety

15. I uczynił bicz z powrozów, i wypędził wszystkich ze świątyni, także owce i woły, a bankierom* porozsypywał monety i powywracał stoły,Pwt 14,23* gr.: kollybestes - drobny wekslarz, wymieniający drobne monety

16. A tym, co sprzedawali gołębie, powiedział: Zabierzcie je stąd, nie czyńcie domu Ojca mojego domem targu*.Iz 56,5; Mt 21,13* lub: miejsce handlu, szczególnie port morski, targowisko

17. I przypomnieli sobie Jego uczniowie, że jest napisane: Gorliwość o Twój dom pochłonęła* mnie.Ps 69,10; Ps 119,139* mss Byz: pochłonie

18. Wtedy Żydzi zwrócili się do Niego, mówiąc: Jakim znakiem* dowiedziesz, że możesz to czynić?J 6,30; Mt 12,38; Mt 21,23* gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

19. W odpowiedzi, Jezus rzekł im: Zburzcie tę świątynię*, a ja wzniosę ją w trzy dni.Mk 14,58; Mk 15,29; Dz 3,15; Rz 6,4; Rz 8,11* gr.: naos - główny budynek świątyni - por. 2Tes 2,4 przypis **

20. Powiedzieli więc Żydzi: Tę świątynię budowano czterdzieści sześć lat, a Ty wzniesiesz ją w trzy dni?

21. Ale On mówił o świątyni swojego ciała*.Ef 2,21; Kol 2,9* gr.: soma - żywe ciało, tkanka, osoba, zwłoki

22. Gdy więc został wzbudzony z martwych, Jego uczniowie przypomnieli sobie, że im to mówił; i uwierzyli Pismu i słowu, które wypowiedział Jezus.Hi 19,25; 1Kor 15,52

23. A gdy był w Jerozolimie w święto Paschy, wielu uwierzyło* w Jego imię, widząc cudowne znaki, które czynił.Wj 12,14; Lb 28,16; Ez 45,21; J 8,30; J 12,42* gr.: pisteuo - wierzyć, ufać, zawierzyć

24. Ale Jezus nie powierzał* im samego siebie, dlatego że On znał wszystkich,Mk 2,8* gr.: pisteuo - tu: jako zwrot - powierzać się czyjejś wierności idiom - nie ufał im, dlatego że On znał wszystkich

25. I dlatego, że nie miał potrzeby, aby ktoś zaświadczył Mu o człowieku; albowiem sam wiedział, co jest w człowieku.J 6,64; J 16,30

↑↑

Rozdział 3

1. A był pewien człowiek wśród faryzeuszy o imieniu* Nikodem, przywódca żydowski**.* dosłownie: na imię mu; ** lub: Judejczyków

2. Ten przyszedł w nocy do Jezusa i powiedział do Niego: Rabbi! Wiemy, że przyszedłeś od Boga jako nauczyciel; bo nikt takich cudownych znaków czynić nie może, które Ty czynisz, gdyby Bóg z nim nie był.

3. Jezus w odpowiedzi, rzekł mu: Zaprawdę, zaprawdę mówię ci: Jeśli ktoś nie zostanie zrodzony z góry*, nie może zobaczyć Królestwa Bożego.1P 1,3; 1P 1,23-25; 1P 5,1; 1Kor 4,20; 1Kor 6,9* gr.: anothen - z wysoka, z wyższego miejsca, na nowo, od początku

4. Nikodem powiedział do Niego: Jak może człowiek zostać zrodzonym, będąc starcem? Nie może on powtórnie wejść do łona swojej matki i zostać zrodzonym.

5. Jezus odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę mówię ci: Jeśli ktoś nie zostanie zrodzony z wody i z Ducha, nie może wejść do Królestwa Bożego.Iz 48,1; Mt 5,20; 1Kor 6,11

6. Co jest zrodzone z ciała, jest ciałem, a co jest zrodzone z Ducha, jest duchem.Hi 15,14; Hi 25,4; Ez 36,26; J 6,63; Rz 8,4; Rz 8,9; 2Kor 5,17; 1J 3,9

7. Nie dziw* się, że ci powiedziałem, że konieczne** jest, abyście*** zostali zrodzeni z góry.* dosłownie: nie zdziw się; ** gr.: dei - trzeba, musicie; *** dosłownie: wam

8. Wiatr wieje gdzie chce i szum jego słyszysz, ale nie wiesz skąd przychodzi i dokąd idzie; tak jest z każdym, kto jest zrodzony z Ducha*.Dz 2,2; 1Kor 2,11* gr.: pneuma - duch, wiatr

9. Nikodem w odpowiedzi, zapytał* Go: Jak to się może stać?* dosłownie: powiedział, rzekł, mówił

10. Jezus w odpowiedzi, rzekł mu: Ty jesteś nauczycielem Izraela, a tego nie wiesz*?* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację

11. Zaprawdę, zaprawdę mówię ci, że co wiemy*, to mówimy, i co widzieliśmy, o tym świadczymy, a naszego świadectwa nie przyjmujecie.Mt 11,27; J 7,16; J 8,38; J 12,49* gr.: eido - dostrzegać, wiedzieć, mieć wgląd, badać, znać

12. Jeśli nie wierzycie, gdy wam powiedziałem o sprawach ziemskich, to jak uwierzycie, jeśli mówiłbym wam o sprawach niebiańskich?1Tm 3,16; 1J 5,7; Łk 22,67; Flp 3,19

13. I nikt nie wstępuje do nieba, tylko Ten, który zstąpił z nieba, Syn Człowieczy, który jest w niebie.J 6,33; J 6,38; J 6,51; J 6,62; J 16,28; 1J 5,7

14. I jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak* właśnie musi** zostać wywyższony Syn Człowieczy,Lb 21,4* gr.: houto - w ten sposób, tak oto, tak; ** jest konieczne

15. Aby każdy, wierzący w Niego, nie zginął*, ale miał życie wieczne.J 4,14; Dz 2,21; Dz 13,26* gr.: apollymi - niszczyć, usunąć, położyć kres, zginąć, zgładzić

16. W ten właśnie sposób* Bóg umiłował** świat, że dał swojego jednorodzonego Syna, aby każdy, wierzący w Niego, nie zginął, ale miał życie wieczne.1J 4,11* gr.: houto - w ten sposób, tak oto, tak; ** gr.: agapao - przyjmować z zadowoleniem, gorąco miłować

17. Bo nie posłał* Bóg swojego Syna na świat, aby sądził świat, lecz by świat został przez Niego zbawiony.Łk 19,10; Mt 1,21; Rz 1,16* gr.: apostello - udać się do wyznaczonego miejsca, wysłać, odprawić

18. Wierzący w Niego, nie podlega* osądzeniu; ale kto nie wierzy, już jest osądzony, dlatego że nie wierzy w imię jednorodzonego** Syna Bożego.* lub: nie jest sądzony; ** tj. jedynaka

19. To natomiast jest sąd*, że światłość przyszła na świat, a ludzie bardziej umiłowali ciemność niż światłość; bo ich czyny były złe**.Iz 30,9; J 5,44; J 8,44; J 10,26* gr.: krisis - sąd, rozprawa, opinia, rozdzielenie, podział; ** gr.: poneros - niegodziwy, nikczemny, zły, zepsuty, podły

20. Każdy bowiem, kto podle czyni, nienawidzi światłości i nie przychodzi do światłości, aby czyny jego nie zostały obnażone*.Ps 50,17* gr.: elencho - wykazać winę, zawstydzić, napomnieć

21. Lecz kto czyni prawdę, przychodzi do światłości, aby czyny jego zostały ujawnione*, że są dokonane w Bogu.1Kor 15,10; Ga 2,20* gr.: faneroo - ujawnić to, co było zakryte, ukazać publicznie

22. Potem przyszedł Jezus i Jego uczniowie* do ziemi judzkiej; i tam przebywał z nimi i chrzcił.* gr.: mathetes - uczeń, słuchacz, zwolennik

23. A chrzcił* i Jan w Ainon, blisko Salim**, bo było tam wiele wody, i ludzie przychodzili i byli chrzczeni.1Sm 9,4; Dz 8,36-38; Rz 3,18* gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać wielokrotnie w celu farbowania - stąd przesiąknąć; ** mss Byz - Salem

24. Bo Jan jeszcze nie był wtrącony do więzienia*.Mt 14,3* gr.: fylake - straż, warta, więzienie

25. Powstał więc spór* między** uczniami Jana a Żydami*** o oczyszczenie.Lb 19,7* gr.: dzetesis - debata, kwestia sporna, szukanie, wypytywanie; ** dosłownie: od - jako inicjatorów; *** mss Byz - Judejczykiem (Żydem)

26. I przyszli do Jana, i powiedzieli do niego: Rabbi*! Ten, który był z tobą za Jordanem, o którym ty zaświadczyłeś, Ten oto** chrzci, i wszyscy przychodzą do Niego.* z hebr.: mój Nauczycielu, mój Mistrzu; ** lub: zobacz

27. Jan w odpowiedzi, rzekł: Nie może człowiek nic wziąć, jeśli nie byłoby mu to dane* z nieba.Rz 12,6; 1Kor 3,6; Hbr 5,4; Jk 1,17; Jr 17,6* gr.: didomi - darować, dać, upoważnić, wyznaczyć na urząd

28. Wy sami mi poświadczacie, że powiedziałem: Ja nie jestem Mesjaszem*, ale jestem posłany przed Nim.* lub: Chrystusem

29. Ten, kto ma oblubienicę, jest oblubieńcem; a przyjaciel oblubieńca, ten, który stoi i go słucha, raduje się niezmiernie* z powodu głosu oblubieńca. Dlatego też ta moja radość jest pełna**.Ps 45,15; Pnp 5,1; Mt 9,15* hebraizm - dosłownie: raduje się radością; ** gr.: pleroo - wypełnić, sprawić obfitość, urzeczywistniać

30. On musi wzrastać, ja natomiast stawać się mniejszym.Iz 9,7

31. Ten, który przychodzi z góry*, jest ponad wszystkimi. Kto z ziemi, jest ziemski i po ziemsku mówi; kto z nieba przychodzi, jest ponad wszystkimi.* gr.: anothen - z wysoka - por. J 3,3 przypis *

32. A co widział i słyszał, o tym świadczy, a świadectwa* Jego nikt nie przyjmuje.J 1,7; J 8,26* gr.: martyria - świadectwo, zeznanie przed sędzią

33. Ten, kto przyjął Jego świadectwo, przypieczętował* tym samym, że Bóg jest prawdomówny**.Iz 55,4; Iz 55,11; 1J 5,10* lub: potwierdzić, uwiarygodnić, rozwiać wszelką wątpliwość; ** gr.: alethes - prawdziwy, miłujący prawdę, zgodny z prawdą

34. Ten bowiem, którego Bóg posłał, mówi Słowa Boże; gdyż Bóg daje Ducha bez miary*.J 7,16* lub: nie wymierzając, nie pod miarą, bez ograniczeń

35. Ojciec miłuje Syna i wszystko powierzył* w Jego ręce.* lub: dał, podarował, przekazał

36. Wierzący* w Syna, ma życie wieczne; a kto jest nieposłuszny** Synowi, nie zobaczy życia, lecz gniew Boży pozostaje*** na nim.J 3,15; J 5,24; Ga 3,10; 1Tes 1,10* czas teraźniejszy strona czynna; ** lub: nie okazuje posłuszeństwa; *** trwa nad nim

↑↑

Rozdział 4

1. A gdy Pan dowiedział* się, że faryzeusze usłyszeli, że Jezus więcej ludzi czyni uczniami i chrzci niż Jan,Łk 1,76; 1Kor 2,8* lub: poznał

2. Chociaż sam Jezus nie chrzcił, ale Jego uczniowie;J 3,22; Dz 10,48; 1Kor 1,17

3. Opuścił Judeę i odszedł ponownie do Galilei.Łk 2,49; Mt 10,23; Mk 3,7

4. A musiał przechodzić przez Samarię.

5. Przyszedł więc do miasta Samarii o nazwie Sychar*, blisko pola, które dał Jakub Józefowi, swojemu synowi.Rdz 33,19; Joz 24,32* Sychar leżało koło Sychem - 1,5 km od studni Jakuba

6. A była tam studnia Jakuba. Jezus więc, będąc strudzony* podróżą, usiadł tak przy studni**; a było około szóstej*** godziny.* gr.: kopiao - być znużonym, pracować aż do znużenia; ** lub: studnia zasilana przez źródło; *** tj. 12-tej obecnego czasu

7. Z Samarii* przyszła kobieta zaczerpnąć wodę. Jezus powiedział jej: Daj mi pić!* kraina między Judeą a Galileą zamieszkała przez ludność deportowaną przez Asyryjczyków z Babilonii i Medii - 2Krl 17,24

8. Uczniowie Jego bowiem odeszli do miasta, aby kupić żywności.J 6,5; Łk 9,13

9. Kobieta z Samarii* powiedziała więc do Niego: Jak Ty, będąc Żydem, prosisz mnie kobietę, Samarytankę, bym dała Ci pić? Bo Żydzi nie utrzymują stosunków** z Samarytanami.Dz 10,28; J 6,35; J 7,37* dosłownie: kobieta Samarytanka; ** gr.: synchraomai - przystawać z kimś, używać wspólnie

10. Jezus w odpowiedzi, rzekł jej: Gdybyś znała dar Boga i kim jest Ten, który mówi do ciebie: Daj mi pić, to byś Go prosiła, a dałby ci wody żywej*.Dz 8,20; Łk 18,13* tj. woda bieżąca, źródlana, wartko płynąca, krystalicznie czysta

11. Kobieta powiedziała do Niego: Panie! Nie masz nawet czerpaka*, a studnia jest głęboka, skąd więc masz tę wodę żywą?* gr.: antiema - coś do czerpania - wiadro, akt czerpania wody

12. Czy Ty jesteś większy od naszego ojca Jakuba, który dał nam tę studnię i sam z niej pił, i jego synowie, i jego trzody?

13. Jezus w odpowiedzi, rzekł* jej: Każdy, kto pije tę wodę, ponownie będzie pragnął**;J 6,27; Łk 16,24; Iz 65,13* dosłownie: w odpowiedzi rzekł - idiom charakterystyczny dla j. hebrajskiego; ** gr.: dipsao - odczuwać pragnienie, cierpieć z pragnienia

14. Lecz kto będzie pił wodę, którą ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki*; ale woda, którą mu dam, stanie się w nim źródłem wody wytryskującej ku życiu wiecznemu**.Mt 19,16; Rz 6,23* dosłownie: na wiek; ** lub: w życie wieczne - l. poj.

15. Kobieta powiedziała do Niego: Panie! Daj mi tej wody, abym nie pragnęła i nie przychodziła tutaj czerpać.J 4,49

16. Jezus powiedział jej: Idź, zawołaj swojego męża, i przyjdź tutaj.

17. Kobieta w odpowiedzi, rzekła*: Nie mam męża. Jezus powiedział jej: Dobrze powiedziałaś: Nie mam męża.* por. Łk 14,3 przypis *

18. Albowiem miałaś pięciu mężów, a ten, którego teraz masz, nie jest twoim mężem. Powiedziałaś prawdę.Mk 10,12; Rz 7,3

19. Kobieta powiedziała Mu: Panie! Widzę, że jesteś prorokiem*.* gr.: profetes - por. Mt 2,17 przypis *

20. Ojcowie nasi oddawali cześć* na tej górze**, a wy mówicie, że w Jerozolimie jest miejsce, gdzie trzeba oddawać cześć.Sdz 9,7; 1Krl 9,3* lub: paść na kolana jako wyraz szacunku; ** tj. Góra Gerazim ze świątynią zbudowaną przez Samarytan

21. Jezus powiedział jej: Kobieto! Wierz mi, że przychodzi godzina, kiedy ani na tej górze, ani w Jerozolimie nie będziecie oddawali czci* Ojcu.* gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku klęknąć, paść na kolana, bić czołem, złożyć hołd

22. Wy czcicie to, czego nie znacie; my czcimy to, co znamy; bo zbawienie jest od* Żydów.Łk 24,47; Dz 4,12; 2Tes 2,13* lub: z Żydów

23. Ale przyjdzie godzina, i teraz już jest, kiedy prawdziwi czciciele będą cześć oddawać Ojcu w duchu i w prawdzie. Bo i Ojciec szuka takich, którzy tak Go czczą*.Joz 24,14; Ps 51,6; Rz 8,26* gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku klęknąć, paść na kolana, bić czołem, złożyć hołd

24. Bóg jest duchem, a ci, którzy Go czczą, winni* Go czcić w duchu i w prawdzie.J 6,63; J 7,39; J 14,17; 2Kor 3,17* lub: jest konieczne, trzeba

25. Kobieta powiedziała do Niego: Wiem, że nadchodzi Mesjasz, nazywany Chrystusem; Ten, gdy przyjdzie, wszystko nam oznajmi*.* gr.: anangello - szczegółowo opowiedzieć, wyjaśnić, zdać relację

26. Jezus powiedział jej: Ja jestem Nim, ten który z tobą rozmawia*.* dosłownie: mówiący ci

27. Wtedy* przyszli Jego uczniowie i dziwili się, że rozmawiał z kobietą, jednak nikt nie powiedział: O co pytasz**? lub: Dlaczego z nią rozmawiasz?* dosłownie: a na to; ** lub: o co prosisz, żądasz

28. Zostawiła więc kobieta swój dzban i poszła do miasta, i powiedziała ludziom:

29. Chodźcie, zobaczcie człowieka, który powiedział mi wszystko, cokolwiek* uczyniłam, czy to nie jest Mesjasz?* lub: jak wiele

30. Wyszli więc z miasta i przyszli do Niego.

31. A w tym czasie* prosili Go uczniowie, mówiąc: Rabbi! Jedz.* lub: pomiędzy, w trakcie

32. A On powiedział im: Ja mam pokarm do jedzenia, którego wy nie znacie.

33. Mówili więc uczniowie do siebie nawzajem: Czy ktoś przyniósł Mu jeść?

34. Jezus powiedział im: Moim pokarmem jest czynić* wolę Tego, który mnie posłał i wypełnić** Jego dzieło.Ps 40,8; J 17,4; 2Tm 4,7* dosłownie: bym czynił; ** bym wypełnił lub doprowadził do celu

35. Czy nie wy mówicie: Jeszcze cztery miesiące, a nadejdzie żniwo? Otóż, mówię wam, podnieście swoje oczy i przypatrzcie się polom, że już są białe, gotowe do żniwa.

36. A żniwiarz, odbiera zapłatę i zbiera plon do* życia wiecznego, aby i ten, który sieje, radował się razem z tym, który żnie.Prz 11,30; Rz 1,13; 1Tes 2,19* lub: ku, na

37. Albowiem prawdziwe jest to słowo, że kto inny sieje, a kto inny żnie.Ga 6,7; 1Kor 3,5

38. Ja was posłałem żąć to, nad czym wy się nie trudziliście*; inni się trudzili, a wy korzystacie** z ich trudu.Dz 2,41; Dz 6,7; 1Tes 5,12* gr.: kopiao - być znużonym, pracować do znużenia; ** dosłownie: weszliście

39. A wielu Samarytan z tego miasta uwierzyło w Niego dzięki słowu kobiety, która świadczyła: Powiedział mi wszystko, cokolwiek* uczyniłam.* lub: jak wiele

40. Gdy więc przyszli do Niego Samarytanie, prosili* Go, aby u nich pozostał; i pozostał tam dwa dni.* gr.: erotao - prosić, błagać, upraszać

41. I wielu więcej z nich uwierzyło dzięki Jego słowu;J 2,23; J 8,30; J 10,42; J 12,42; Dz 9,42

42. Lecz także tej kobiecie mówili: Już nie dzięki twojemu opowiadaniu* wierzymy; sami bowiem słyszeliśmy i wiemy, że Ten jest prawdziwie Zbawicielem świata – Mesjasz**.Iz 43,3; Łk 1,47; Dz 13,23; Tt 1,4* gr.: lalia - mowa, opowiadanie, opowieść, dialekt, gwara; ** lub: Chrystus, Pomazaniec

43. A po dwóch dniach wyszedł stamtąd i odszedł do Galilei.Mt 4,12; Łk 4,14

44. Bowiem sam Jezus zaświadczył, że prorok we własnej ojczyźnie nie ma poważania*.Mt 13,57; Mk 6,4; Łk 4,24* lub: szacunku

45. Gdy więc przyszedł do Galilei, przyjęli Go Galilejczycy, widząc wszystko, co czynił w czasie święta w Jerozolimie; i oni bowiem przybyli na święto.J 2,23; Mt 4,23; Łk 8,40

46. Przyszedł więc Jezus ponownie do Kany Galilejskiej, gdzie uczynił z wody wino. A był w Kafarnaum pewien dworzanin królewski, którego syn chorował*.J 2,1* być bez siły, słabym

47. Ten, gdy usłyszał, że Jezus przybywa z Judei do Galilei, poszedł do Niego i prosił Go, aby zszedł* i uzdrowił** jego syna; bo bliski był śmierci.Mk 2,1-3; J 11,21; Łk 7,6* tj. zejść z miejsca wyżej położonego - por. J 2,12 przypis *; ** gr.: iaomai - uzdrawiać, leczyć, czynić zdrowym, wyzwolonym

48. I Jezus powiedział do niego: Jeśli nie ujrzycie znaków i cudów – nie uwierzycie.J 12,37; J 20,29; Łk 16,31; 1Kor 1,22

49. Dworzanin królewski* powiedział do Niego: Panie! Zejdź, zanim umrze moje dzieciątko**.* gr.: basilikos - należący do króla, urzędnik królewski; ** gr.: paidion - małe dziecko, dzieciątko, chłopczyk, dziewczynka

50. Jezus powiedział mu: Idź, syn twój żyje. I uwierzył ów człowiek słowu, które mu powiedział Jezus, i poszedł.Mt 8,13; Łk 17,14

51. A gdy już schodził, spotkali go jego słudzy* i oznajmili, mówiąc: Chłopiec twój żyje.* gr.: douloi - por. Mt 20,27 przypis *

52. Wtedy zapytał ich o godzinę, w której poczuł się lepiej, i powiedzieli mu: Wczoraj o godzinie siódmej opuściła go gorączka.

53. Poznał więc ojciec, że było to o tej godzinie, o której mu Jezus powiedział: Syn twój żyje. I uwierzył on i cały jego dom.

54. To kolejny, drugi cudowny znak*, który Jezus uczynił, gdy przyszedł z ziemi judzkiej do Galilei.Mt 4,12; J 2,1; J 7,1; Obj 16,14* gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

↑↑

Rozdział 5

1. Po tych dniach było święto żydowskie*; i wstąpił Jezus do Jerozolimy.Kpł 23,2; Pwt 16,16* być może chodzi o Pięćdziesiątnicę

2. A jest w Jerozolimie przy Owczej bramie sadzawka, zwana po hebrajsku Betezda*, mająca pięć portyków**.Ne 3,1; Ne 12,39* aramejski: Bethesda - dom miłosierdzia, dom źródeł; ** tj. zadaszona kolumnada chroniąca przed upałem

3. W nich leżała wielka rzesza chorych, ślepych, chromych i sparaliżowanych*, którzy oczekiwali na poruszenie wody.* dosłownie: uschłych - części ciała skurczone, zmarniałe, zwiędłe

4. Albowiem anioł o pewnym czasie zstępował do sadzawki i poruszał wodę; pierwszy więc, kto wstąpił po poruszeniu wody, stawał się zdrowy, jakąkolwiek chorobą był złożony.Mt 22,30; Łk 1,19; Łk 6,22; Hbr 1,4; Hbr 1,13-14; Hbr 2,5; Hbr 12,22

5. A był tam pewien człowiek, chorujący od trzydziestu ośmiu lat.Mk 9,2; Łk 8,43

6. I gdy Jezus ujrzał go leżącego, i poznał, że już przez długi czas czeka*, powiedział do niego: Czy chcesz stać się zdrowy?J 21,17; Hbr 4,13* lub: jest w tym stanie

7. Chory odpowiedział Mu: Panie! Nie ma człowieka, który wrzuciłby mnie do sadzawki, gdy woda zostanie poruszona; a gdy ja idę, inny przede mną wstępuje.

8. Jezus powiedział mu: Wstań, weź swoje posłanie i chodź.Mt 9,6; Łk 5,24; Dz 9,34

9. I natychmiast stał się zdrowy ten człowiek, i wziął swoje posłanie, i chodził. A tego dnia był szabat,Mk 1,31; Mk 5,29; Mk 10,52

10. Więc mówili Żydzi do uzdrowionego: Jest szabat, nie wolno ci nosić* posłania.Jr 17,21; Mt 12,2* lub: podnieść, unieść, wziąć

11. Odpowiedział im: Ten, który uczynił mnie zdrowym, powiedział mi: Weź swoje posłanie* i chodź.* gr.: krabbatos - proste, jednoosobowe łóżko, mata

12. I pytali go: Kim jest człowiek, który ci powiedział: Weź swoje posłanie i chodź?

13. A ten, który został uzdrowiony, nie wiedział, kto to jest; gdyż Jezus oddalił się od tłumu będącego na tym miejscu.Łk 4,30

14. Po tym znalazł go Jezus w świątyni i powiedział do niego: Oto stałeś się zdrowy; już więcej nie grzesz*, aby nie stało ci się coś gorszego**.J 8,11; 1J 2,1; Kpł 26,23; Mt 12,45* gr.: hamartano - być pozbawionym czegoś, utracić, chybić celu; ** gr.: cheiron - gorszy, ostrzejszy, ostrzejszy od czegoś

15. Odszedł ów człowiek i oznajmił* Żydom, że to był Jezus, który uczynił go zdrowym.* gr.: anangello - szczegółowo opowiedzieć, wyjaśnić, zdać relację

16. I dlatego Żydzi prześladowali* Jezusa, i dążyli do tego, aby Go zabić, bo to uczynił w szabat.J 5,18; J 7,19; Mk 3,6; Łk 6,11; Ps 2,2* gr.: dioko - zmuszać do ucieczki, prześladować, nastawać

17. A Jezus im odpowiedział: Ojciec mój aż dotąd działa, i ja działam.

18. Dlatego tym bardziej Żydzi dążyli do tego, aby Go zabić, bo nie tylko rozluźniał rygor szabatu, ale i powiedział, że Bóg jest Jego Ojcem, i czynił siebie równym* Bogu.J 10,30* gr.: isos - równy (pod względem ilości i jakości), ten sam, jednakowy, zgodny lub: i tym samym czynił...

19. W odpowiedzi więc, Jezus rzekł im: Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Nie może Syn sam od siebie nic uczynić, tylko to, co widzi, że czyni Ojciec; cokolwiek bowiem On czyni, to i Syn czyni to samo*.* lub: jednakowo

20. Bo Ojciec miłuje* Syna i ukazuje** Mu wszystko, co sam czyni; i pokaże Mu większe dzieła niż te, abyście je podziwiali.J 3,35; Mt 3,17* gr.: fileo - okazywać czułość, kochać; ** gr.: deiknyo - pokazać, ukazać oczom, dać dowód czegoś

21. Bo tak, jak Ojciec wzbudza umarłych i przywraca życie*, tak i Syn, przywraca życie tym, którym chce.1Krl 17,21; Rz 4,17; Rz 8,11* gr.: dzoopoieo - powołać do życia, uczynić, zrodzić żywym

22. Bo Ojciec w ogóle nikogo nie sądzi, lecz wszelki sąd przekazał* Synowi,Dz 10,42; Dz 17,31; Rz 2,16; 2Tm 4,1* lub: oddał, upoważnił

23. Aby wszyscy czcili* Syna, tak jak czczą Ojca. Kto nie czci Syna, nie czci Ojca, który Go posłał.* lub: poważać, okazywać głęboki szacunek

24. Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Kto słucha mojego słowa i wierzy Temu, który mnie posłał, ma życie wieczne i nie idzie na sąd, ale przeszedł* ze śmierci do życia.J 3,16; J 4,14; J 6,47; Mt 7,14; Rz 8,1-30* gr.: matabaino - przejść z jednego miejsca do drugiego, usunąć

25. Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Przyjdzie godzina, i teraz już jest, gdy umarli usłyszą głos Syna Bożego, i ci, którzy usłyszą*, będą żyć.Łk 9,60; Łk 15,24* dosłownie: usłyszeli - czas przesz. dokonany

26. Bo jak* Ojciec ma życie sam w sobie, tak i dał Synowi, aby miał życie sam w sobie.J 1,4; J 14,6* dosłownie: tak jak, jako

27. I dał Mu władzę i prawo sprawowania* sądu, ponieważ jest Synem Człowieczym.Ps 2,6; Dz 17,31* lub: czynić, wykonać, wypełnić

28. Nie dziwcie się temu, bo nadchodzi godzina, w której wszyscy, którzy są w grobach*, usłyszą Jego głos;* lub: grobowcach

29. I wyjdą ci, którzy dobrze czynili, by powstać do życia; a ci, którzy podle czynili, by powstać na sąd.J 11,24; Hi 19,25; Łk 14,14

30. Ja nie mogę sam od siebie nic czynić. Tak, jak słyszę, tak sądzę, a mój sąd jest sprawiedliwy*; bo nie szukam woli** mojej, ale woli Tego, który mnie posłał – Ojca.Mt 26,39; J 8,28* gr.: dikaios - prawy, sprawiedliwy, to co słuszne, cnotliwe; ** gr.: thelema - wola, pragnienie, upodobanie, postanowienie

31. Jeśli ja sam o sobie świadczę, moje świadectwo nie jest prawdziwe.J 10,37

32. Jest ktoś inny, który świadczy o mnie, i wiem, że świadectwo, które o mnie wydaje, jest prawdziwe.Mt 3,17; Łk 3,22; J 5,37; 1J 5,6

33. Wy posłaliście do Jana, a on zaświadczył* o prawdzie.* gr.: martyreo - być naocznym świadkiem, być męczennikiem, mieć dobrą opinię - tu: poświadczanym

34. Ja natomiast nie przyjmuję świadectwa od człowieka, ale to mówię, abyście wy zostali zbawieni.Rz 1,16

35. On to był lampą, która płonie i świeci, a wy chcieliście do pewnego czasu* radować się w jego świetle.J 6,66; Mt 5,16; Mt 11,11* lub: chwili

36. A ja mam świadectwo większe niż Jana; gdyż dzieła, które mi dał Ojciec, bym je wykonał, te dzieła, które właśnie czynię, świadczą o mnie, że to Ojciec mnie wysyła.

37. A Ten, który mnie posłał, Ojciec, sam świadczył o mnie. Ani głosu Jego nigdy nie słyszeliście, ani postaci* Jego nie widzieliście,Pwt 4,12; J 1,18; J 14,9; 1J 4,12* gr.:eidos - wygląd zewnętrzny, postać, forma, sylwetka, kształt, rodzaj

38. I nie macie Jego Słowa w was mieszkającego*; stąd też nie wierzycie Temu, którego On posłał.* lub: trwać, przebywać, pozostawać

39. Badacie* Pisma, bo wydaje się wam, że macie w nich życie wieczne; a one składają świadectwo o mnie.* lub: zgłębiacie

40. I nie chcecie przyjść do mnie, abyście mieli życie.J 12,47; Rz 6,23; Obj 22,7

41. Nie przyjmuję chwały* od ludzi,1P 2,21; J 7,18; 1Tes 2,6* gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor

42. Ale wiem* o was, że nie macie miłości Bożej w sobie.* lub: poznałem was

43. Ja przyszedłem w imieniu mojego Ojca, a nie przyjmujecie mnie; jeśli ktoś inny przyszedłby we własnym imieniu, tego przyjmiecie.Dn 7,8; Mt 24,5; 2Tes 2,3

44. Jak możecie wierzyć wy, którzy chwałę jedni od drugich przyjmujecie, a chwały samego Boga nie szukacie?Łk 16,15; Hbr 3,12

45. Niech nie wydaje się wam, że ja was będę oskarżał przed Ojcem; oskarża* was Mojżesz, w którym wy pokładacie nadzieję.* gr.: kategoreo - oskarżać przed sędzią, wysunąć oskarżenie

46. Jeśli bowiem uwierzyliście* Mojżeszowi, uwierzyliście* i mnie, gdyż on napisał o mnie.Pwt 18,15* tryb orzekający, czas przeszły niedokończony, strona czynna

47. Jeśli jednak pismom jego nie wierzycie, jak uwierzycie moim słowom?J 1,45; Dz 26,22

↑↑

Rozdział 6

1. Potem oddalił się Jezus na drugi brzeg Morza Galilejskiego, czyli Tyberiadzkiego.

2. A podążał za Nim wielki tłum, bo widzieli Jego cudowne znaki*, które czynił na chorych.* lub: cuda - por. J 4,54 przypis *

3. I Jezus wszedł na górę, i siedział tam ze swoimi uczniami;Mt 14,23; Łk 6,12; J 6,15

4. A była blisko Pascha, święto żydowskie.Wj 12,6; Pwt 16,1; J 2,13; J 11,55

5. Wtedy Jezus podniósł oczy i ujrzał, że wielki tłum idzie do Niego, i powiedział do Filipa: Gdzie kupimy chleba, aby oni mogli się najeść?Mt 14,14; Mk 6,34; Łk 9,12

6. A mówił to, aby go poddać próbie*; bo sam wiedział, co miał czynić.* gr.: peiradzo - kusić, doświadczać, wystawiać na próbę

7. Filip odpowiedział Mu: Chleba za dwieście denarów* nie wystarczy dla nich, aby każdy z nich otrzymał choć trochę.Mt 18,28* 1 denar - stawka dzienna pracy robotnika rolnego

8. Jeden z Jego uczniów, Andrzej, brat Szymona Piotra, powiedział do Niego:

9. Jest tu jeden chłopczyk*, który ma pięć chlebów jęczmiennych i dwie ryby; ale cóż to jest na tak wielu?* gr.: paidarion - chłopczyk, chłopiec

10. A Jezus powiedział: Każcie*, by ludzie spoczęli. A było w tym miejscu dużo trawy, i spoczęli mężczyźni w liczbie około pięciu tysięcy.* gr.: poieo - uczynić coś, zrobić, skłonić kogoś do

11. Wziął więc Jezus chleby, podziękował* i rozdał uczniom, a uczniowie siedzącym; podobnie uczynił i z rybami, ile tylko chcieli.Łk 24,30; Rz 14,6; 1Tm 4,4* gr.: eucharisteo - być wdzięcznym, czynić dziękczynienie

12. A gdy byli nasyceni, powiedział swoim uczniom: Zbierzcie pozostałe kawałki, aby nic nie przepadło*.* lub: zostało stracone, zniszczyło się

13. Zebrali więc i napełnili dwanaście koszy kawałków z tych pięciu jęczmiennych chlebów, które pozostały* po jedzących.* lub: pozostawać ponad miarę, obfitować, być zaopatrzonym

14. Gdy więc ludzie ujrzeli cudowny znak, który uczynił Jezus, mówili: Ten prawdziwie jest prorokiem, który przychodzi na świat.

15. Gdy więc Jezus poznał, że zamierzają przyjść i Go porwać, aby uczynić Go królem, sam jeden oddalił się ponownie na górę.

16. A gdy nastał wieczór, zeszli Jego uczniowie nad morze.Mk 6,47

17. I gdy wstąpili do łodzi, wyruszyli na drugą stronę morza do Kafarnaum. I nastała ciemność, a Jezus jeszcze nie przybył do nich.

18. Morze natomiast burzyło się, bo wiał silny wiatr.Ps 135,7; Mt 8,24

19. Gdy więc przepłynęli około dwadzieścia pięć albo trzydzieści stadiów*, ujrzeli Jezusa idącego po morzu i zbliżającego** się do łodzi; i zlękli się***.Mk 6,47; Mt 14,25; Łk 24,36* 1 stadion to ok. 185 m - to środek jeziora; ** dosłownie: będącego blisko; *** gr.: fobeo - lękać, bać, przerazić, respektować, uciec

20. A On im powiedział: Ja jestem, nie bójcie się.Wj 3,14; Iz 43,1-2; J 6,35

21. I chcieli Go wziąć do łodzi, a łódź od razu znalazła* się przy lądzie, do którego zmierzali.* gr.: ginomai - być, stać się, zrodzić, zaistnieć, dziać się

22. Nazajutrz tłum, stojący na drugim brzegu morza, zauważył, że tam nie było innej łódki*, tylko ta jedna, do której wstąpili Jego uczniowie, i że Jezus nie wstąpił do łodzi razem ze swoimi uczniami, ale uczniowie Jego odeszli sami;* gr.: ploiarion - łódeczka

23. A przypłynęły i inne łodzie z Tyberiady*, blisko miejsca, gdzie jedli chleb, nad którym Pan uczynił dziękczynienie.* gr. miasto założone na dawnym cmentarzu ku czci cesarza Tyberiusza

24. Gdy więc lud zobaczył, że nie ma tam Jezusa, ani Jego uczniów, i oni wstąpili do łódek i przybyli* do Kafarnaum, szukając Jezusa.* gr.: erchomai - przyjść, przybywać, ukazać się

25. I gdy znaleźli Go na drugim brzegu morza, powiedzieli do Niego: Rabbi*! Kiedy tu się zjawiłeś?* z hebr.: mój Nauczycielu, mój Mistrzu

26. Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Szukacie mnie nie dlatego, że widzieliście cudowne znaki*, ale że jedliście chleb i zostaliście nasyceni**.Ez 33,31; Dz 8,18; Rz 16,18; Flp 2,21* gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń; ** gr.: chortadzo - sycić bądź zaspokajać pragnienia, karmić

27. Zabiegajcie* nie o pokarm, który ginie, ale o pokarm, który trwa ku życiu wiecznemu, który wam da Syn Człowieczy; na Nim bowiem Bóg Ojciec położył pieczęć**.Łk 10,40; J 4,13; 1Kor 7,29* gr.: ergadzomai - trudzić się, pracować, handlować; ** dosłownie: tego opieczętował

28. Powiedzieli więc do Niego: Co mamy czynić, by trudzić* się dziełami Boga?* gr.: ergadzomai - trudzić się, pracować, handlować

29. Jezus w odpowiedzi, rzekł im: To jest dzieło* Boga, abyście wierzyli w Tego, którego On posłał.Dz 16,30; Hbr 11,6; 1J 3,23* gr.: ergon - czyn, akt twórczy, dzieło, przedsięwzięcie, praca

30. W związku z tym, powiedzieli do Niego: Jaki więc cudowny znak uczynisz*, byśmy widzieli i wierzyli Tobie? Co zrobisz?* dosłownie: czynisz

31. Ojcowie nasi jedli mannę* na pustyni, jak jest napisane: Dał im chleb z nieba, aby jedli.Ne 9,15; Ps 78,24; Ps 105,40; 1Kor 10,3* etymologia hebr.: manna - „co to jest” - por. Wj 16,15

32. Jezus więc powiedział im: Zaprawdę mówię wam: Nie Mojżesz dał wam chleb z nieba, ale Ojciec mój daje wam prawdziwy chleb z nieba.Wj 16,4-8; J 1,9; J 15,1; 1J 5,20

33. Bo chlebem Bożym jest Ten, który zstępuje z nieba i daje życie światu.J 3,13

34. Powiedzieli więc do Niego: Panie! Daj nam zawsze tego chleba.

35. I Jezus powiedział im: Ja jestem tym chlebem życia; kto do mnie przychodzi, nigdy nie zazna głodu, a wierzący we mnie, nigdy nie zazna pragnienia.J 5,40; Iz 55,1; Obj 7,16

36. Lecz powiedziałem wam, że już widzieliście mnie, i nie wierzycie.J 10,26; J 12,37

37. Wszystko, co mi daje Ojciec, przyjdzie do mnie; a tego który przychodzi do mnie, nie wyrzucę precz*;J 6,39; J 6,45; J 17,2; Hbr 7,25; Obj 22,17* dosłownie: na zewnątrz

38. Bo zstąpiłem z nieba, nie żebym czynił swoją wolę, ale wolę Tego, który mnie posłał.

39. A taka jest wola Tego, który mnie posłał, Ojca, abym z tego wszystkiego, co mi dał, nic nie stracił, lecz wzbudził to w dniu ostatecznym.J 4,34; Ps 40,7; Mt 20,28; Flp 2,8

40. A taka jest wola Tego, który mnie posłał, aby każdy, kto widzi Syna i wierzy* w Niego, miał życie wieczne; a ja go wzbudzę w dniu ostatecznym.Hi 19,25-27; 1Kor 15,52; Rz 6,23* dosłownie: jest wierzący - czas teraźniejszy strona czynna

41. Szemrali* więc Żydzi przeciw Niemu, bo powiedział: Ja jestem chlebem, który zstąpił z nieba.* lub: naradzać się potajemnie, narzekać - por. w. 43 przypis *

42. I mówili: Czy to nie jest Jezus, syn Józefa, którego ojca i matkę my znamy; jak więc mówi On teraz: Zstąpiłem z nieba?

43. Jezus więc w odpowiedzi, rzekł im: Nie szemrajcie* między sobą;Łk 5,30* gr.: gongydzo - pomruk wyrażający bunt, niezadowolenie

44. Nikt nie może przyjść do mnie, jeśli go nie pociągnie* Ojciec mój, który mnie posłał; a ja go wzbudzę w dniu ostatecznym**.Jr 31,3* gr.: helkyo - ciągnąć, nakłaniać, przymuszać - J 12,32 21,11 Jk 2,6; ** gr.: eschatos - ostatni w czasie lub miejscu, skrajny

45. W Prorokach jest napisane: I będą wszyscy wyuczeni* przez Boga. Każdy więc, kto słyszał od Ojca i przyjął pouczenie**, przychodzi do mnie.Iz 54,13; Jr 31,33; Ef 4,21* gr.: didaktos - być nauczanym, ktoś kto może być nauczany; ** gr.: manthano - nauczyć się przez używanie i praktykę, usłyszeć

46. Nie, żeby ktoś widział* Ojca, jak tylko Ten, który jest od Boga; Ten widział Ojca.* gr.: horao - baczyć, przyglądać się uważnie, patrzeć

47. Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Kto wierzy we mnie, ma życie wieczne.Łk 10,22

48. Ja jestem chlebem życia.J 6,35

49. Ojcowie wasi zjedli mannę na pustyni i pomarli*.Wj 16,15; Wj 16,35; Lb 11,7; Pwt 8,16* gr.: apothenesko - umrzeć, zginąć gwałtowną śmiercią, uschnąć

50. A to jest chleb, który z nieba zstępuje, aby ktoś, kto z Niego spożył, nie umarł.

51. Ja jestem chlebem żywym*, który zstąpił z nieba; jeśli ktoś będzie jeść z tego chleba, żyć będzie na wieki**; a chleb, który ja dam, to moje ciało, które ja dam za życie świata.J 3,16; Mk 10,45; 2Kor 5,19* lub: żyjącym; ** dosłownie: na wiek

52. Sprzeczali się więc między sobą Żydzi, mówiąc: Jak On może dać nam do jedzenia swoje ciało*?* gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura

53. Jezus więc powiedział im: Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Jeśli nie spożyjecie* ciała Syna Człowieczego, i nie wypijecie* krwi Jego, nie macie** życia w sobie.* tryb przypuszczający czas przeszły dokonany strona czynna - nie spożylibyście,; ** tu: czas teraźniejszy tryb orzekający strona czynna

54. Kto spożywa* moje ciało i pije moją krew, ma życie wieczne, a ja go wzbudzę w dniu ostatecznym.J 7,39* czas teraźniejszy strona czynna

55. Gdyż moje ciało prawdziwie jest pokarmem, a moja krew prawdziwie jest napojem.

56. Kto spożywa moje ciało i pije moją krew, we mnie mieszka*, a ja w nim.J 14,20; J 15,4-5* gr.: meno - trwać, mieszkać, pozostawać, nie stawać się innym

57. Jak mnie posłał Ojciec, który żyje*, i ja żyję przez Ojca, tak i ten, kto mnie spożywa, żyć będzie przeze mnie.* lub: żyjący

58. To jest chleb, który z nieba zstąpił; nie tak, jak ojcowie wasi zjedli mannę i umarli; kto spożywa ten chleb, żyć będzie na wieki.

59. To powiedział w synagodze*, ucząc w Kafarnaum.* gr.: synagoge - złączenie razem, miejsce zebrań

60. Wtedy wielu z Jego uczniów, po usłyszeniu tych słów, powiedziało: Twarde jest to słowo*, któż je może słuchać?* lub: mowa

61. Ale Jezus, świadom* w swym** wnętrzu, że Jego uczniowie z tego powodu szemrzą, powiedział do nich: To was gorszy***?Mk 16,19* dosłownie: wiedząc; ** dosłownie: w sobie; *** gr.: skandalidzo - stawiać przeszkodę, potknąć się, zgorszyć, skusić się, skłonić do odpadnięcia

62. Co więc, gdy ujrzycie Syna Człowieczego wstępującego tam, gdzie był wcześniej?

63. Duch jest tym, który ożywia; ciało nic nie pomaga*; słowa, które ja wam mówię, są duchem i są życiem.* gr.: ofeleo - wspomagać, być przydatnym bądź korzystnym

64. Ale są pośród was tacy, którzy nie wierzą. Jezus bowiem wiedział od początku, kim są ci, co nie wierzą, i kim jest ten, co Go wyda;Rz 8,2-10; J 1,13; J 3,6; J 8,15

65. I mówił: Dlatego wam powiedziałem, że nikt nie może przyjść do mnie, jeśli nie jest mu to dane od mojego Ojca.J 6,37; Flp 1,29

66. Od tego czasu wielu Jego uczniów zawróciło i więcej z Nim nie chodziło.

67. Jezus powiedział wtedy do dwunastu: Czy i wy chcecie odejść?

68. I odpowiedział Mu Szymon Piotr: Panie! Do kogo pójdziemy? Ty masz słowa życia wiecznego,Dz 4,12; Dz 7,38; Ef 2,8

69. A my uwierzyliśmy i poznaliśmy, że Ty jesteś Mesjasz – Syn Boga żywego.

70. Jezus odpowiedział im: Czy nie ja wybrałem was dwunastu? A jeden z was jest diabłem*.J 13,27* gr.: diabolos - oskarżyciel, oszczerca

71. A to mówił o Judaszu, synu Szymona Iskarioty; bo ten miał zamiar Go wydać, będąc jednym z dwunastu.J 13,29; Dz 1,16

↑↑

Rozdział 7

1. I potem chodził Jezus po Galilei; bo nie chciał chodzić po Judei, dlatego że Żydzi usiłowali* Go zabić.* lub: dążyli, szukali

2. A było blisko święto żydowskie – Święto Namiotów*.Kpł 23,34; Pwt 16,13-16; Ne 8,14-18* hebr.: Sukkot - święto rozbijania namiotów trwające 8 dni

3. Powiedzieli więc do Niego Jego bracia: Odejdź stąd i idź do Judei, żeby i Twoi uczniowie zobaczyli dzieła, które Ty czynisz.

4. Nikt bowiem nie czyni nic w ukryciu, lecz sam stara się być publicznie znany*. Jeśli takie rzeczy czynisz, pokaż się światu.Mt 6,1; Łk 6,45; J 18,20* lub: działać otwarcie, śmiało, jawnie

5. Bo nawet Jego bracia nie wierzyli w Niego.Ps 69,8; Mk 3,31; Łk 8,19; J 1,11

6. Jezus więc powiedział im: Mój czas* jeszcze nie nadszedł; ale wasz czas zawsze jest odpowiedni**.Ps 102,13; Łk 9,51; J 2,4; J 7,30; J 8,20* gr.: kairos - pora, czas, okres; ** lub: gotowy, stosowny

7. Świat nie może was nienawidzić, ale mnie nienawidzi, ponieważ ja świadczę o nim, że jego dzieła są złe*.* gr.: poneros - niegodziwy, nikczemny, zły, zepsuty, podły

8. Wy idźcie* na to święto, ja jeszcze nie idę* na to święto, gdyż mój czas jeszcze się nie wypełnił**.* dosłownie: pójdźcie w górę - Jerozolima leży na górze; ** dosłownie: nie jest wypełniony - gr.: pleroo - por. J 18,32 przypis *

9. A gdy to im powiedział, sam pozostał w Galilei.Mt 2,22; Mk 1,14; Łk 1,26

10. A gdy poszli bracia Jego, wtedy i On poszedł na święto, nie jawnie, ale jakby w ukryciu*.* gr.: kryptos - skrycie, po kryjomu, tajemnie

11. Żydzi tymczasem szukali Go w czasie święta i mówili: Gdzie On jest?J 6,24; J 11,56

12. I wiele szeptano o Nim wśród tłumów. Jedni wprawdzie mówili, że jest dobry; inni natomiast mówili: Nie, bo zwodzi* tłum.* gr.: planao - błąkać się, włóczyć, wprowadzać w błąd, zwodzić

13. Nikt jednak otwarcie o Nim nie mówił, z* obawy** przed Żydami.J 3,2; J 19,38; J 20,19* gr.: dia - z powodu, ze względu; ** gr.: fobos - lęk, trwoga, bojaźń

14. A gdy już minęła połowa święta, wstąpił Jezus do świątyni* i nauczał.Lb 29,17; Ml 3,1; Łk 19,47* gr.: hieron - święte miejsce, świątynia (cała)

15. I dziwili* się Żydzi, mówiąc: Skąd On zna Pisma, skoro się nie uczył?Mt 13,54; Mk 6,2; Łk 2,47* gr.: thaumadzo - podziwiać, zdumiewać się

16. Jezus w odpowiedzi*, rzekł im: Nauka moja nie jest moja, ale Tego, który mnie posłał**.Pwt 18,15-19; J 8,28; J 12,49* w mss Byz: więc w odpowiedzi; ** gr.: pempo - polecić zaniesienie czegoś, wysłać

17. A jeśli ktoś chce czynić Jego wolę, ten pozna*, czy ta nauka jest z Boga, czy ja sam od siebie mówię.* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację

18. Kto sam od siebie mówi, szuka własnej chwały; ale kto szuka chwały Tego, który go posłał, ten jest szczery* i nie ma w nim niesprawiedliwości**.J 8,50* gr.: alethes - prawdziwy, rzeczywisty; ** lub: bezprawia

19. Czy nie Mojżesz dał wam Prawo? A nikt z was nie czyni* Prawa. Dlaczego usiłujecie** mnie zabić?Wj 24,2-4; Pwt 32,46; J 1,17; Dz 13,39* lub: przestrzega; ** gr.: dzeteo - szukać, usiłować, dążyć

20. W odpowiedzi, tłum rzekł: Masz demona*; kto usiłuje Cię zabić?* gr.: daimonion - bóstwo dobre lub złe, moc boska, demon

21. Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Jednego dzieła* dokonałem i wszyscy się temu dziwicie!* gr.: ergon - czyn, akt twórczy, dzieło, praca

22. Oto Mojżesz dał wam obrzezanie – chociaż nie było ono od Mojżesza, ale od ojców – i w szabat obrzezujecie* człowieka.Ga 3,17* gr.: peritemno - nacinać dookoła, obcinać brzeg (napletka)

23. Jeżeli człowiek przyjmuje obrzezanie w szabat, aby nie było naruszone* Prawo Mojżesza, dlaczego złościcie** się na mnie, że całego człowieka uczyniłem zdrowym w szabat?* lub: rozwiązane; ** jesteście pełni żółci, gorzkości

24. Nie sądźcie po pozorach*, ale sprawiedliwym sądem osądźcie.Pwt 1,16; J 8,15; 1Kor 4,5* gr.: opsis - powierzchowność, wygląd, twarz, oblicze

25. Mówili więc niektórzy z mieszkańców Jerozolimy: Czy to nie jest Ten, którego usiłują* zabić?* lub: szukają, dążą

26. A oto On mówi otwarcie* i nic Mu nie mówią. Czyżby rzeczywiście przywódcy poznali, że Ten jest prawdziwie Mesjaszem**?J 7,48; J 12,42; Mt 22,16* gr.: parresia - śmiałość, swoboda, ufna odwaga, otwartość, jawność; ** lub: Chrystus, Pomazaniec

27. Ale o Nim wiemy, skąd jest; natomiast gdy przyjdzie Mesjasz, nikt nie będzie wiedział, skąd jest.Mt 13,55; Dz 8,33

28. Jezus więc wołał w świątyni, nauczając i głosząc*: I mnie znacie**, i wiecie**, skąd jestem, a nie przyszedłem posłany przez samego siebie; lecz prawdziwy jest Ten, który mnie posłał, którego wy nie znacie**!* dosłownie: mówiąc; ** gr.: eido - dostrzegać, wiedzieć, badać, znać

29. A ja znam Go; ponieważ jestem od Niego i On mnie posłał*.Mk 9,37; Łk 9,48; J 5,36* gr.: apostello - udać się do wyznaczonego miejsca, wysłać, odprawić

30. Usiłowali* więc Go pojmać; lecz nikt nie podniósł** na Niego ręki, bo jeszcze nie nadeszła Jego godzina.* lub: dążyli, szukali; ** dosłownie: położył

31. A wielu z ludzi uwierzyło w Niego i mówiło: Gdyby przyszedł Mesjasz*, czy uczyniłby więcej cudownych znaków** od tych, które Ten uczynił?* lub: Chrystus, Pomazaniec; ** gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

32. A gdy usłyszeli faryzeusze, że tłum tak o Nim szemrze, posłali faryzeusze i arcykapłani podwładnych*, aby Go pojmać.* gr.: hyperetes – podwładny, sługa, niosący pomoc - 1Kor 4,1 przypis **

33. Jezus więc powiedział im: Jeszcze na krótki czas jestem z wami, a potem odchodzę do Tego, który mnie posłał*.J 12,35* gr.: pempo - wysłać, wyprawić, posłać jako dar, zanieść

34. Szukać mnie będziecie, a nie znajdziecie; a gdzie ja jestem, wy przyjść nie możecie.Iz 55,6; Oz 5,6; J 8,21

35. Powiedzieli więc Żydzi do siebie: Dokąd On zamierza iść, że my Go nie znajdziemy? Czy zamierza iść do greckiej diaspory* i nauczać Greków?Iz 11,12; Jk 1,1; 1P 1,1* tj. do Żydów rozproszonych wśród Greków

36. Co to za słowa, które wypowiedział: Szukać mnie będziecie, a nie znajdziecie; i gdzie ja jestem, wy przyjść nie możecie?

37. A Jezus, w ostatnim wielkim dniu święta, stanął i głośno zawołał, głosząc*: Jeśli ktoś pragnie, niech przychodzi do mnie i pije!Kpł 23,36; Iz 41,17; Obj 22,17* dosłownie mówiąc

38. Kto wierzy* we mnie, jak powiada Pismo, rzeki wody żywej** popłyną z jego wnętrza***.Pwt 18,5; Iz 12,3; J 4,14* dosłownie: wierzący - czas teraźniejszy strona czynna; ** tj. woda bieżąca, źródlana, wartko płynąca, krystalicznie czysta; *** gr.: koilia - brzuch, wnętrze, łono

39. A to powiedział o Duchu*, którego mieli otrzymać wierzący w Niego; bo Duch Święty nie był** jeszcze dany, gdyż Jezus nie został jeszcze otoczony chwałą***.Łk 24,49; Dz 3,13* gr.: pneuma - duch, istota duchowa, wiatr; ** por. Dz 19,2; *** gr.: doksadzo - wprowadzić do chwały, otoczyć chwałą, uwielbić, chwalić, wywyższać, czynić znakomitym

40. Wtedy wielu spośród tłumu, słysząc to słowo, mówiło: On jest naprawdę tym Prorokiem*.* gr.: profetes - mówiący przed, w imieniu - Mt 2,17 przypis *

41. A inni mówili: To jest Mesjasz*. Natomiast jeszcze inni mówili: Czy z Galilei przyjdzie Mesjasz?Mt 16,16; J 1,46* lub: Chrystus

42. Czy Pismo nie powiedziało, że z potomstwa* Dawida i z Betlejem, miasteczka, gdzie był Dawid, przyjdzie Mesjasz**?Ps 132,11; Iz 11,1; Mi 5,2* dosłownie: z nasienia; ** lub: Chrystus, Pomazaniec

43. Stał się więc rozłam* między ludem z powodu Niego.* gr.: schisma - rozdarcie, rozdwojenie, niezgoda

44. A niektórzy z nich chcieli Go pojmać; ale nikt nie podniósł* na Niego ręki.Mt 21,46; Mk 12,12* dosłownie: nikt nie położył swoich rąk

45. Przyszli więc podwładni do arcykapłanów i do faryzeuszów, a oni im powiedzieli: Dlaczego nie przyprowadziliście Go tutaj?

46. Odpowiedzieli podwładni*: Żaden człowiek, nigdy tak nie przemawiał, jak Ten człowiek.Mt 7,29; Łk 4,22* gr.: hyperetes - wioślarz - niewolnik z najniższego pokładu, podwładny, sługa, niosący pomoc

47. I odpowiedzieli więc im faryzeusze: Czy i wy jesteście zwiedzeni*?* gr.: planao - błąkać się, włóczyć, wprowadzać w błąd, zwodzić

48. Czy uwierzył w Niego ktoś z przywódców* lub z faryzeuszów?* gr.: archon - dowódca, naczelnik, władca, rządca, urzędnik

49. Tylko ten tłum, nieznający Prawa, jest przeklęty*.* gr.: epikataratos - ohydny, narażony na pomstę

50. I powiedział do nich Nikodem, ten który przyszedł do Niego w nocy, a był jednym z nich:J 3,1; J 7,48; J 19,39

51. Czy nasze Prawo sądzi człowieka, jeżeli wcześniej nie usłyszy od niego wyjaśnień i nie pozna, co czyni?Pwt 1,17; Prz 18,13

52. W odpowiedzi, rzekli mu: Czy i ty jesteś z Galilei? Zbadaj* to, a zobaczysz**, że żaden prorok nie powstał z Galilei.2Krl 14,25* gr.: ereunao - dociekać, badać, przeszukiwać; ** lub: i zobacz

53. I poszedł każdy do swojego domu.

↑↑

Rozdział 8

1. A Jezus poszedł na Górę Oliwną.

2. Wczesnym rankiem natomiast ponownie przyszedł do świątyni, a cały lud zszedł się do Niego; a gdy On usiadł*, nauczał ich.* zgodnie ze zwyczajem żydowskim - por. Dz 13,16 przypis *

3. I przyprowadzili do Niego uczeni w Piśmie i faryzeusze kobietę schwytaną* na cudzołóstwie, i postawili ją na środku,* dosłownie: jest schwytana, przyłapana

4. Mówiąc do Niego: Nauczycielu! Tę kobietę pojmano w chwili, gdy cudzołożyła;

5. A w Prawie Mojżesz nakazał nam takie kamienować; a Ty co mówisz?Kpł 20,10; Lb 14,22

6. A to mówili, aby wystawić Go na próbę*, aby mogli Go oskarżyć. A Jezus, schylił** się i pisał palcem po ziemi, nie zwracając na nich uwagi.* gr.: peiradzo - poddawać próbie, kusić, doświadczać kogoś; ** dosłownie: schylił się w dół

7. A gdy tak nalegali pytając Go, wyprostował się i powiedział do nich: Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci w nią kamieniem.Pwt 17,6-7; Mt 7,1-5; Rz 3,23

8. I znowu schylił* się i pisał po ziemi.* dosłownie: schylił się w dół

9. A oni, gdy to usłyszeli, będąc przekonani* przez sumienie, jeden po drugim wychodzili, poczynając od starszych aż do ostatnich, i został tylko sam Jezus i kobieta stojąca na środku.* gr.: elencho - napomnieć - por. J 8,46 przypis *

10. A Jezus wyprostował się, i nikogo nie widząc, tylko tę kobietę, powiedział jej: Kobieto! Gdzie są twoi oskarżyciele*? Nikt cię nie potępił?Iz 41,11* gr.: kategoros - oskarżyciel, nazwa nadana przez rabinów diabłu

11. A ona powiedziała: Nikt, Panie! A Jezus powiedział jej: I ja cię nie potępiam*; idź i więcej już nie grzesz.J 3,17; Łk 9,56; 1J 2,1* gr.: katakrino - skazać, wydać sąd, potępić, ukazać niegodziwość

12. Wtedy ponownie Jezus powiedział im, mówiąc: Ja jestem światłem świata; kto za mną idzie*, na pewno nie będzie chodził w ciemności, ale będzie miał światło życia.Ps 49,19; Iz 9,2; J 1,9; J 9,5; Ml 4,2; 2P 2,4* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

13. Powiedzieli więc do Niego faryzeusze: Ty sam o sobie świadczysz; świadectwo Twoje nie jest prawdziwe.J 5,31-47

14. Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Nawet jeśli ja świadczę sam o sobie, to moje świadectwo jest prawdziwe, gdyż wiem, skąd przyszedłem i gdzie odchodzę; lecz wy nie wiecie, skąd przyszedłem i gdzie odchodzę.

15. Wy sądzicie* według ciała, ja nikogo nie sądzę.1Sm 16,7; Prz 4,18; Iz 49,6; J 7,24; J 12,47* gr.: krino - sądzić, wyrazić opinię, oddzielić, wydać wyrok

16. A nawet jeśli ja sądzę, sąd mój jest prawdziwy; gdyż nie jestem sam, ale jestem ja i Ten, który mnie posłał, Ojciec.J 16,32

17. A w Prawie waszym jest napisane, że świadectwo dwóch ludzi jest prawdziwe.Pwt 17,6; Pwt 19,15; Hbr 10,28; 1J 5,9

18. Ja jestem tym, który sam świadczy o sobie i świadczy o mnie Ten, który mnie posłał, Ojciec.J 5,31; Hbr 2,4; 1J 5,7

19. Wtedy powiedzieli do Niego: Gdzie jest twój ojciec? Jezus odpowiedział: Ani mnie nie znacie*, ani mojego Ojca; gdybyście mnie poznali*, znalibyście* i mojego Ojca.* gr.: eido - dostrzegać, wiedzieć, mieć wgląd, znać - por. Mt 24,36 przypis **

20. Te słowa wypowiedział Jezus w skarbcu, ucząc w świątyni; i nikt Go nie pojmał, bo jeszcze nie nadeszła Jego godzina.

21. Jezus powiedział im więc ponownie: Ja odchodzę i będziecie mnie szukać, i umrzecie w swoim grzechu; dokąd ja odchodzę, wy przyjść nie możecie.Ez 3,18-20

22. Mówili więc Żydzi: Czy sam siebie zabije*, że mówi: Dokąd ja odchodzę, wy przyjść nie możecie?* gr.: apokteino - zadać śmierć, niszczyć

23. I powiedział do nich: Wy jesteście z niskości, ja z wysokości; wy jesteście z tego świata, ja nie jestem z tego świata*.J 1,3; 1J 2,15-16* gr.: kosmos - układ, porządek, świat materialny, wszechświat, porządek świata wrogi Bogu

24. Dlatego powiedziałem wam, że umrzecie w swoich grzechach; bo jeśli nie wierzycie, że ja jestem, umrzecie w swoich grzechach.1Kor 15,17; Ef 2,1; Ef 2,5; J 3,36; Mk 16,16; 1J 5,10

25. Powiedzieli więc do Niego: Kim ty jesteś? I Jezus powiedział im: Tym, kim na początku wam powiedziałem.Mt 26,3; 1J 2,24

26. Wiele mam o was do powiedzenia i do sądzenia; ale Ten, który mnie posłał, jest prawdziwy, a ja, co usłyszałem od Niego, to mówię do* świata.* lub: wobec świata

27. Ale nie zrozumieli, że im mówił o Ojcu.

28. Jezus wtedy powiedział im: Gdy wywyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie*, że ja jestem, a nic sam z siebie nie czynię, ale jak nauczył mnie mój Ojciec, tak mówię.J 3,14; J 12,32; J 19,18* gr.: ginosko - poznać, dostrzec, odczuć, dowiedzieć się, wejść w intymną relację, mieć świadomość

29. A Ten, który mnie posłał, jest ze mną; Ojciec nie zostawił mnie samego, bo ja zawsze czynię to, co Jemu się podoba*.* gr.: arestos - przyjemny, miły, przypodobujący się

30. A gdy On o tym mówił, wielu uwierzyło w Niego.J 2,23; J 6,14; J 7,31; J 11,45

31. Mówił więc Jezus do tych Żydów, którzy Mu uwierzyli: Jeśli wytrwacie* w moim słowie, prawdziwie** jesteście moimi uczniami;2Tm 3,14; Jk 1,25* lub: pozostaniecie; ** rzeczywiście

32. I poznacie prawdę*, a prawda was wyzwoli.* gr.: aletheia - prawda, rzeczywistość, pewność, istota

33. Odpowiedzieli Mu: My jesteśmy z potomstwa* Abrahama i nigdy nie byliśmy niczyimi niewolnikami; jak Ty możesz mówić: Staniecie się wolni?Ne 9,36* lub: z nasienia

34. Jezus odpowiedział im: Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Każdy, kto popełnia grzech, jest niewolnikiem* grzechu.Prz 5,22; Rz 6,16* gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa - por. Wj 21,1-6

35. A niewolnik nie zostaje w domu na wieki*; Syn zostaje na wieki.Ga 4,7; Ga 4,30* dosłownie: na wiek

36. Dlatego, jeśli Syn was wyzwoli*, naprawdę będziecie wolni.Iz 49,24; Łk 4,18; Rz 8,2* gr.: eleutheroo - dać wolność, czynić wolnym, wyzwalać

37. Wiem, że jesteście potomstwem* Abrahama; lecz dążycie** do tego, aby mnie zabić, gdyż nie ma w was miejsca na moje słowo***.J 5,18; J 7,1; Rz 9,7-8* lub: nasieniem; ** gr.: dzeteo - szukać, usiłować, dążyć; *** lub: Słowo moje nie ma w was miejsca

38. Ja, co widziałem u mojego Ojca, to mówię; a wy czynicie to, co widzieliście u waszego ojca.J 8,26; J 14,10

39. W odpowiedzi, rzekli Mu: Ojcem naszym jest Abraham. Jezus powiedział im: Gdybyście byli synami Abrahama, czynilibyście dzieła Abrahama.Rz 2,28; Rz 9,7

40. Ale teraz dążycie do tego, aby mnie zabić, człowieka, który wam mówi prawdę, którą usłyszałem od Boga; tego Abraham nie czynił.Mt 15,4; Mk 14,1; Łk 13,31

41. Wy czynicie dzieła waszego ojca. Powiedzieli do Niego wtedy: My nie jesteśmy zrodzeni z nierządu*; mamy jednego Ojca, Boga.* gr.: porneia - rozwiązłość seksualna, prostytucja, perwersja

42. Jezus wtedy powiedział im: Gdyby Bóg był waszym Ojcem, to byście mnie miłowali, ja bowiem wyszedłem od Boga i oto przybywam, bo nie przyszedłem od siebie samego, lecz On mnie posłał.Ga 4,4

43. Dlaczego mowy mojej nie rozumiecie*? Dlatego, że nie możecie** słuchać mojego słowa.J 12,39; Rz 3,11* lub: pojmujecie; ** nie jesteście zdolni

44. Wy jesteście z waszego ojca – diabła, i pożądliwości* ojca waszego chcecie czynić. On był mordercą od początku i nie pozostał** w prawdzie, gdyż w nim nie ma prawdy. Gdy mówi kłamstwo, od siebie*** mówi, dlatego że jest kłamcą i jego ojcem.Mt 13,38; Dz 13,10; 1J 3,8; 2P 2,4; 2Kor 11,3* lub: usilne pragnienia; ** stać w swoim miejscu, utwierdzić; *** dosłownie: z własnych

45. A ponieważ ja mówię prawdę, nie wierzycie mi.J 3,19; J 7,7; 2Tes 2,10; 2Tm 4,3

46. Kto z was skarci* mnie za** grzech? Natomiast, jeśli ja mówię prawdę, dlaczego wy mi nie wierzycie?2Kor 5,21; Hbr 4,15; 1P 2,22* gr.: elencho - wykazać grzech argumentując, karcić, zawstydzać, napominać; ** gr.: peri - co do, w sprawie, z powodu

47. Kto jest z Boga, słów* Bożych słucha; wy dlatego nie słuchacie, bo nie jesteście z Boga.J 17,8; 1J 4,5* gr.: rhema - słowo, słowo wypowiedziane

48. Wtedy w odpowiedzi Żydzi, rzekli do Niego: Czy nie słusznie mówimy, że Ty jesteś Samarytaninem i że masz demona?

49. Jezus odpowiedział: Ja nie mam demona, ale czczę* mojego Ojca; a wy mnie znieważacie**.* gr.: timao - szanować, poważać; ** gr.: atimadzo - znieważać, lżyć, traktować z pogardą

50. A ja nie szukam swojej chwały; jest ten, który jej szuka i sądzi.J 5,41; J 7,18

51. Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Jeśli ktoś zachowa* moje Słowo, nie będzie oglądać** śmierci na wieki***.Ps 89,48; Łk 2,26; J 5,24* gr.: tereo - strzec, zachować, czuwać nad czymś; ** gr.: theoreo - być widzem, patrzeć na, widzieć; *** dosłownie: na wiek

52. Wtedy Żydzi powiedzieli do Niego: Teraz poznaliśmy, że masz demona. Abraham umarł i prorocy, a Ty mówisz: Jeśli ktoś zachowa moje słowo, nie skosztuje śmierci na wieki*.J 8,48; Za 1,5; Hbr 11,13* dosłownie: na wiek

53. Czy Ty jesteś większy od naszego ojca Abrahama, który umarł? I prorocy* umarli. Za kogo Ty się uważasz**?J 4,12; J 10,29; Mt 12,6; Mt 12,41* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi lub ro’eh - widzący; ** dosłownie: kim Ty siebie czynisz?

54. Jezus odpowiedział: Jeśli ja sam siebie otaczam chwałą*, chwała moja jest niczym. Tym, który mnie otacza chwałą jest mój Ojciec, o którym wy mówicie, że jest waszym Bogiem.Prz 25,27; J 5,31; 2Kor 10,18* lub: być obdarowanym chwałą, wprowadzić do chwały - Rz 8,30 przypis *

55. I nie znacie* Go, ja natomiast znam Go; i jeślibym powiedział, że nie znam Go, byłbym podobnym do was, kłamcą; ale znam Go i słowo Jego zachowuję**.Jr 4,22; J 8,19; J 8,29; J 15,10; Dz 17,23* lub: nie poznaliście; ** strzegę

56. Abraham, wasz ojciec, ogromnie się radował*, że zobaczy mój dzień; i zobaczył go, i ucieszył się.Rdz 22,14; Łk 10,24; Hbr 11,13* gr.: agalliao - radować się ogromnie, być szczęśliwym

57. Żydzi powiedzieli więc do Niego: Nie masz jeszcze pięćdziesięciu lat, a widziałeś* Abrahama?* gr.: horao - baczyć, przyglądać się uważnie

58. Jezus powiedział im: Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Zanim był* Abraham, ja jestem.Iz 9,6; Iz 48,12; Kol 1,17; Obj 1,8; Obj 1,11; Obj 2,8* gr.: ginomai - zaistnieć, urodzić się, stać się, być, istnieć

59. Wtedy podnieśli kamienie, aby rzucić w Niego; lecz Jezus ukrył się* i wyszedł ze świątyni, przechodząc między** nimi. I tak odszedł.2Krl 6,18; J 10,31; J 11,8; Rdz 19,11* dosłownie: został ukryty; ** dosłownie: przez środek ich

↑↑

Rozdział 9

1. A przechodząc, zobaczył człowieka ślepego od urodzenia.

2. I zapytali Go uczniowie Jego, mówiąc: Rabbi*! Kto zgrzeszył? On czy jego rodzice, że urodził się ślepy?J 9,24; Mt 23,17; J 1,38* hebr.: mój Nauczycielu, mój Mistrzu

3. Jezus odpowiedział: Ani on nie zgrzeszył, ani jego rodzice; lecz aby na nim okazały* się dzieła Boże.Kaz 9,1; Łk 13,2; Dz 28,4; J 11,4; Mt 11,5* gr.: faneroo - ujawnić się, stać się widocznym, znanym publicznie

4. Ja, dopóki jest dzień, muszę wykonywać dzieła Tego, który mnie posłał; nadchodzi noc, gdy nikt nie będzie mógł działać.J 4,4; J 5,19; Łk 13,33; Dz 4,20; Ef 5,16

5. Jak długo jestem na świecie, jestem światłem świata.J 1,4-9; J 3,19; J 8,12; J 12,46; Ef 5,14

6. A gdy to powiedział, splunął na ziemię i uczynił błoto ze śliny, i nałożył to błoto na oczy ślepego.Mk 7,33; Mk 8,23; Obj 3,18

7. I powiedział mu: Idź, obmyj się w sadzawce Syloe* – co się tłumaczy: Posłany. Odszedł więc i obmył się, a gdy wrócił, widział.Wj 4,11; Ps 146,8; Ne 3,15; Iz 8,6; Iz 29,18; J 9,11* tj. sadzawka w południowo-wschodniej części Jerozolimy

8. Sąsiedzi więc i ci, którzy go wcześniej widywali, że był ślepy, mówili: Czyż to nie jest ten, który tu siada i żebrze?

9. Jedni mówili, że to jest on, a inni, że jest podobny* do niego. On natomiast mówił: To jestem ja.* gr.: homoios - tak jak, podobny, równy

10. Powiedzieli więc do niego: Jak to się stało, że twoje oczy zostały otwarte?J 3,4; J 9,1

11. A on w odpowiedzi, rzekł: Człowiek, którego nazywają Jezusem, uczynił błoto i pomazał* moje oczy, i powiedział mi: Idź do sadzawki Syloe i obmyj się; a gdy odszedłem i obmyłem się, przejrzałem**.* gr.: epichrio - rozprowadzić na, namaścić, pokryć czymś; ** gr.: anablepo - przejrzeć, widzieć ponownie, spojrzeć w górę

12. Wtedy powiedzieli mu: Gdzie On jest? Powiedział: Nie wiem.J 5,11-13; J 7,11

13. Przyprowadzili więc tego, który kiedyś był ślepy do faryzeuszów.

14. A tego dnia był szabat, gdy Jezus uczynił błoto i otworzył jego oczy.J 5,9; Mt 12,1; Mk 2,27; Łk 13,10-17

15. Wtedy ponownie zapytali go faryzeusze, w jaki sposób przejrzał? A on powiedział im: Nałożył mi błoto na oczy, obmyłem* się i widzę.* gr.: nipto - obmywać, zwłaszcza ręce i stopy bądź twarz

16. Mówili więc niektórzy z faryzeuszów: Ten człowiek nie jest od Boga, bo nie zachowuje szabatu. Inni mówili: Jak może grzeszny człowiek czynić takie cudowne znaki*? I powstał rozłam wśród nich.J 5,36; Dz 14,4* gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

17. Powiedzieli ponownie ślepemu: Co ty powiesz o Nim, skoro otworzył twoje oczy? A on powiedział: Jest prorokiem.Łk 24,19

18. Nie wierzyli Żydzi, że był on ślepy, i że ponownie zaczął widzieć, aż zawołali rodziców tego, który przejrzał,Łk 16,31

19. I pytali ich, mówiąc: Czy to jest wasz syn, o którym wy mówicie, że urodził się ślepy? Jak więc to się stało, że teraz widzi?

20. W odpowiedzi rodzice jego, odparli im: Wiemy, że to jest nasz syn, i że urodził się ślepy;Mk 9,21

21. A jak się to stało, że teraz widzi, tego nie wiemy, ani też nie wiemy, kto otworzył jego oczy; ma swoje lata*, zapytajcie go, niech sam o sobie powie.* idiom: jest dorosły

22. Tak mówili jego rodzice, bo bali się Żydów; albowiem już wtedy Żydzi postanowili*, że jeśli ktoś wyzna, że On jest Mesjaszem, zostanie wyłączony z synagogi.J 7,13; J 12,42; J 19,38* lub: złączyć się w (jednym zdaniu)

23. Dlatego powiedzieli jego rodzice: Ma swoje lata, zapytajcie jego.

24. Powtórnie więc zawołali człowieka, który był ślepy, i powiedzieli mu: Oddaj chwałę* Bogu; my wiemy, że człowiek ten jest grzeszny.1Sm 6,5; Łk 7,39; Łk 15,2; Łk 19,7* gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor

25. A on w odpowiedzi, rzekł im: Czy jest grzeszny – nie wiem; wiem tylko jedno, że byłem ślepy, a teraz widzę.1J 5,10

26. Powiedzieli więc do niego ponownie: Co ci uczynił? Jak otworzył twoje oczy?

27. Odpowiedział im: Już wam powiedziałem, a nie słuchaliście. Dlaczego jeszcze raz chcecie to słyszeć? Czy i wy chcecie zostać Jego uczniami*?Łk 22,67* gr.: mathetes - uczeń, słuchacz, zwolennik

28. Wtedy* go znieważyli i powiedzieli: Ty jesteś Jego uczniem; my natomiast jesteśmy uczniami Mojżesza.J 5,45* dosłownie: więc

29. My wiemy, że Bóg mówił do Mojżesza; lecz Ten, nie wiemy skąd jest.J 7,27

30. Człowiek ten w odpowiedzi, rzekł im: W tym wszystkim dziwne* jest, że wy nie wiecie, skąd On jest, a On otworzył moje oczy.* gr.: thaumastos - przedziwne, wzbudzające zdumienie

31. Wiemy przecież, że Bóg nie wysłuchuje grzeszników; ale kto jest bogobojny* i czyni Jego wolę, tego wysłuchuje.Hi 27,9; Mi 3,4* gr.: theosebes - żywiący cześć do Boga, pobożny, bogobojny

32. Od wieku nie słyszano, aby ktoś otworzył oczy ślepemu od urodzenia.

33. Gdyby On nie był z Boga, nie mógłby nic czynić.Dz 5,38-39; J 5,19; J 9,16

34. W odpowiedzi, rzekli mu: Ty cały zostałeś urodzony w grzechach, i ty nas nauczasz? I wyrzucili go na zewnątrz.Hi 15,14; Ps 51,5; Ga 2,15; Ef 2,3

35. A Jezus usłyszał, że go wyrzucili na zewnątrz, a gdy go znalazł, powiedział mu: Czy ty wierzysz* w Syna Bożego?Mt 14,23; 1J 5,13* gr.: pisteuo - ufać, wierzyć w, powierzyć się czyjejś wierności

36. A on w odpowiedzi, rzekł: Kto to jest, Panie, abym uwierzył w Niego?

37. I Jezus powiedział do niego: Widziałeś Go, jest nim Ten, który rozmawia z tobą.J 20,28; Mt 14,33; Łk 24,52; Obj 5,9-14

38. A on powiedział: Wierzę, Panie! I złożył* Mu pokłon.* gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku klęknąć, paść na kolana, bić czołem, złożyć hołd

39. A Jezus powiedział: Ja przyszedłem na ten świat na sąd, aby ci, którzy nie widzą, widzieli, a ci, którzy widzą, aby stali się ślepi.Dz 26,18; 2Kor 4,4; Łk 4,18; Mt 13,13; Rz 11,7

40. I usłyszeli to niektórzy z faryzeuszów obecni przy Nim, i powiedzieli do Niego: Czy i my jesteśmy ślepi?Mt 23,16; Rz 2,19

41. Jezus powiedział im: Gdybyście byli ślepi, nie mielibyście grzechu; teraz jednak mówicie, że widzicie, dlatego grzech wasz trwa*.J 15,22* gr.: meno - trwać, mieszkać, pozostawać

↑↑

Rozdział 10

1. Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Kto nie wchodzi przez bramę do zagrody dla owiec, ale wchodzi inną drogą, ten jest złodziejem i rozbójnikiem*;Jr 23,16; Mt 23,13* gr.: lestes - bandyta, rabuś - por. Mt 27,38 przypis *

2. Kto natomiast wchodzi przez bramę, ten jest pasterzem owiec.

3. Temu odźwierny* otwiera i owce słuchają jego głosu, a on swoje własne owce woła po imieniu i je wyprowadza.Rdz 22,1-11; J 10,27; Łk 10,41; Dz 9,4; Dz 10,3* lub: strzegący drzwi

4. I gdy wypuści swoje owce, idzie przed nimi, a owce idą za nim*, bo znają jego głos.J 13,15; Pwt 1,30; 1P 2,21* gr.: akoloutheo - towarzyszyć, iść z kimś lub za kimś, być posłusznym

5. Ale za obcym na pewno* nie będą podążać, lecz uciekają od niego, bo nie znają głosu obcych.1P 2,1; Ga 1,8* gr.: ou me - podwójne zaprzecz.

6. Taką przypowieść* powiedział im Jezus; lecz oni nie zrozumieli tego, co im mówił.Mk 9,32* gr.: paroima - zagadka, wypowiedź symboliczna, alegoria

7. Jezus więc ponownie powiedział im: Zaprawdę, zaprawdę mówię wam, że ja jestem bramą dla owiec.J 14,6; Hbr 10,19

8. Wszyscy, ilu ich przyszło przede mną, są złodziejami i rozbójnikami, lecz owce ich nie posłuchały*.* gr.: akouo - słyszeć, być posłusznym - por. 1J 4,5 przypis *

9. Ja jestem bramą; jeśli ktoś przeze mnie wejdzie, zostanie zbawiony, wejdzie i wyjdzie, i znajdzie pastwisko.Za 11,4; Łk 2,8

10. Złodziej przychodzi tylko, aby kraść, zarzynać i zatracać; ja przyszedłem, aby miały życie, i miały je obfite*.Rz 5,13; 2P 1,11* lub: w najwyższej mierze, nadzwyczaj obfite, niezwykłe

11. Ja jestem dobrym pasterzem; dobry pasterz swoje życie* kładzie** za owce.Ps 23,1; Ps 80,1; Iz 40,11; Za 13,7; J 10,14; Hbr 13,20; 1P 2,25; 1P 5,4* lub: duszę; ** lub: składa, oddaje

12. Lecz najemnik*, który nie jest pasterzem, którego owce nie są własnością, widząc przychodzącego wilka, opuszcza owce i ucieka, a wilk porywa** i rozprasza*** owce.Mt 7,15; Dz 20,29* gr.: misthotos - ktoś wynajęty; ** gr.: harpadzo - zabrać siłą - por. 1Tes 4,17 przypis *; *** gr.: skorpidzo - rozpraszać, rozsypać

13. Najemnik natomiast ucieka, bo jest najemnikiem i nie troszczy* się o owce.J 12,6; Dz 18,17; Flp 2,20* gr.: melo - troszczyć się, martwić

14. Ja jestem dobrym pasterzem i znam swoje owce, i moje owce mnie znają*,J 6,64; Mt 7,23; 2Tm 2,19* dosłownie: jestem znany

15. Tak jak mnie zna* Ojciec i ja znam Ojca; i życie** swoje kładę za owce.J 15,13; 1Tm 2,6* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację; ** gr.: psyche - dusza, życie, osoba, świadomość siebie

16. Mam i inne owce, które nie są z tej zagrody; i te muszę* przyprowadzić, i słuchać będą mojego głosu; i powstanie jedno stado i jeden pasterz.Ps 22,27; Iz 49,6; Ef 3,2; Kol 3,10* dosłownie: trzeba mi, jest konieczne - gr.: dei - J 3,7 przypis **

17. Dlatego Ojciec mnie miłuje, bo ja kładę swoje życie, abym je ponownie otrzymał*.J 5,20; J 15,9* gr.: lambano - otrzymać, przyjąć, wziąć

18. Nikt mi go nie odbiera, ale ja kładę je sam z siebie. Mam władzę* położyć je, i mam władzę ponownie je wziąć. Takie przykazanie otrzymałem od mojego Ojca.Mt 26,53; J 2,19; J 14,31* gr.: eksousia - prawo, autorytet, moc

19. Wtedy ponownie powstał rozłam między Żydami z powodu tych słów.

20. A wielu z nich mówiło: Ma demona i szaleje; dlaczego Go słuchacie?J 9,16; J 8,48

21. Inni mówili: To nie są słowa opętanego przez demona*; czy demon może otwierać oczy ślepym?* gr.: daimonidzomai - być pod władzą lub wpływem demona

22. A obchodzono* w Jerozolimie święto poświęcenia** świątyni, i była zima***,* dosłownie: było, nastało; ** lub: odnowy - Chanuka; *** tj. ok. grudnia

23. I Jezus przechadzał się po świątyni w portyku* Salomona.* tj. zadaszona kolumnada chroniąca przed upałem

24. Żydzi więc obstąpili Go i powiedzieli do Niego: Jak długo będziesz trzymał nas w niepewności? Jeśli Ty jesteś Mesjaszem*, powiedz nam to otwarcie.J 1,19; J 8,25; Łk 22,67* gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony

25. Jezus odpowiedział im: Powiedziałem wam, a nie wierzycie; dzieła, które ja czynię w imieniu Ojca mojego, te o mnie świadczą.

26. Ale wy nie wierzycie; bo jak wam powiedziałem, nie jesteście z moich owiec.

27. Owce moje słuchają mojego głosu, i ja je znam, i idą za mną;J 6,44; Mt 4,19

28. I ja daję im życie wieczne*, i z pewnością nie** zginą na wieki***, i nikt nie wyrwie ich z mojej ręki.Dz 13,48; J 3,16; J 6,39; J 17,12; 2Tm 1,12; Rz 8,35* gr.: aionios - odwieczny, nieskończony; ** gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie; *** dosłownie: na wiek

29. Ojciec mój, który mi je dał, większy jest od wszystkich, i nikt nie może ich wyrywać z ręki mojego Ojca.Rz 8,1; Jud 1,1; J 11,26

30. Ja i Ojciec jesteśmy jedno.Mt 11,27; J 17,21; 1J 5,7; 1J 5,20

31. I wtedy ponownie Żydzi porwali kamienie, aby Go ukamienować.J 5,18

32. Jezus odpowiedział im: Wiele dobrych dzieł ukazałem wam od mojego Ojca; z powodu którego z tych dzieł mnie kamienujecie?Mt 11,5; Dz 2,22

33. W odpowiedzi Żydzi, rzekli Mu: Nie chcemy cię kamienować* z powodu dobrych dzieł, ale za bluźnierstwo i za to, że ty będąc człowiekiem, czynisz siebie Bogiem.J 19,7; Mt 9,3; Flp 2,9* dosłownie: nie kamienujemy Ciebie

34. Jezus odpowiedział im: Czy w Prawie waszym nie zostało napisane: Ja powiedziałem: Bogami jesteście?Ps 82,6

35. Jeśli o tych, powiedział jesteście bogami, do których było* skierowane Słowo Boże – a Pismo nie może być naruszone**,Łk 16,17; Mt 5,19; Mt 26,63; Rz 1,4* gr.: ginomai - stawać się, zrodzić, być, zaistnieć; ** lub: rozwiązane

36. Do Tego, którego Ojciec poświęcił* i posłał na świat, wy mówicie: Bluźnisz, dlatego że powiedziałem: Jestem Synem Bożym?* gr.: hagiadzo - oddzielić od tego, co pospolite, przeznaczyć do

37. Jeśli nie czynię dzieł mojego Ojca, nie wierzcie mi;Mt 10,20-24; J 14,10

38. Jeśli jednak czynię, to choćbyście mi nie wierzyli, uwierzcie dziełom, abyście poznali i uwierzyli, że Ojciec jest we mnie, a ja w Nim.

39. Wtedy ponownie dążyli do tego, aby Go pojmać; ale uszedł z ich rąk.

40. I ponownie odszedł za Jordan na miejsce, gdzie wcześniej chrzcił* Jan, i tam pozostał.* gr.: baptidzo - zanurzać - por. J 3,23 przypis *

41. A wielu przychodziło do Niego, mówiąc: Jan wprawdzie żadnego cudownego znaku nie uczynił; ale wszystko, cokolwiek Jan o Nim powiedział, było prawdą.

42. I wielu tam uwierzyło w Niego.

↑↑

Rozdział 11

1. A był pewien chory, Łazarz z Betanii, z miasteczka* Marii i Marty, jej siostry.J 12,3; Mk 14,3; Łk 7,37; Łk 10,38* lub: wioski

2. A była to ta Maria, która namaściła Pana pachnącym olejkiem i wytarła Jego stopy swoimi włosami; jej to brat Łazarz chorował.

3. Posłały więc siostry do Niego wiadomość*: Panie! Oto ten, którego miłujesz**, jest chory.* dosłownie: posłały ... mówiąc - zwrot charakterystyczny dla j. hebrajskiego; ** gr.: fileo - traktować z czułością, kochać - por. J 21,15 przypis ***

4. A gdy Jezus usłyszał to, powiedział: Ta choroba nie jest na śmierć, ale dla chwały* Bożej, aby Syn Boży przez nią doznał chwały.Mk 5,39* gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor

5. A Jezus miłował* Martę i jej siostrę, i Łazarza.* gr.: agapao - gorąco miłować, lubić - por. Mt 22,39 przypis *

6. A gdy usłyszał, że jest chory, wtedy jeszcze* został przez dwa dni na tym miejscu, gdzie był.* gr.: men - partykuła wzmacniająca - jednakże, co prawda

7. Dopiero potem powiedział do swoich uczniów: Chodźmy znów do Judei.

8. Uczniowie powiedzieli do Niego: Rabbi*! Dopiero co Judejczycy usiłowali Cię ukamienować, a Ty ponownie tam idziesz?Mt 23,10; Mt 26,25; J 10,31* hebr.: mój Mistrzu, mój Nauczycielu

9. Jezus odpowiedział: Czy dzień nie składa się z dwunastu godzin? Jeśli ktoś chodzi za dnia, nie potyka* się, bo widzi światłość tego świata.J 9,4; Hbr 6,6* gr.: proskopto - uderzyć, potknąć się o coś, doznać urazu

10. A jeśli ktoś chodzi w nocy, potyka się; bo nie ma w nim światłości.J 12,35; 1J 2,11

11. To im powiedział, a potem rzekł do nich: Łazarz, przyjaciel nasz, zasnął*, ale idę go obudzić ze snu.Pwt 31,16; Dn 12,2; 1Tes 4,14; J 5,25; 1Kor 15,34* dosłownie: jest uśpiony

12. Wtedy uczniowie Jego powiedzieli: Panie! Skoro śpi, wyzdrowieje*.Mt 9,24; Mt 27,52; 1Kor 11,30* gr.: sodzo - zbawić, ocalić, uratować, uzdrowić

13. Ale Jezus mówił o jego śmierci, lecz oni mniemali, że mówi o odpoczynku przez sen.

14. Jezus więc powiedział im wtedy wyraźnie: Łazarz umarł.

15. I cieszę się ze względu na was, że tam nie byłem, abyście uwierzyli; ale teraz chodźmy do niego.2Kor 12,9

16. Powiedział więc Tomasz, zwany Didymos*, do współuczniów: Chodźmy i my, abyśmy razem z nim pomarli.Mt 10,3* tj. Bliźniak

17. Jezus więc przyszedł i znalazł go leżącego już cztery dni w grobowcu.

18. A Betania była blisko Jerozolimy, około piętnaście stadiów*.* tj. odległość około 3 km

19. I przyszło wielu Żydów do Marty i Marii, aby je pocieszać* po stracie ich brata.2Kor 1,4; 1Tes 4,18; 1Tes 5,11* lub: dodać otuchy

20. Wtedy Marta, gdy usłyszała, że idzie Jezus, wyszła Mu na spotkanie; ale Maria siedziała w domu.

21. Marta więc powiedziała do Jezusa: Panie! Gdybyś tutaj był, mój brat by nie umarł.

22. Ale i teraz wiem, że o cokolwiek prosiłbyś Boga, Bóg Ci to da.Ps 2,8; J 9,31

23. Jezus powiedział jej: Twój brat będzie wzbudzony z martwych.Iz 26,19; Dn 12,2

24. Marta powiedziała do Niego: Wiem, że będzie wzbudzony z martwych przy zmartwychwstaniu w dniu ostatecznym.

25. Jezus powiedział jej: Ja jestem zmartwychwstanie i życie; kto wierzy* we mnie, choćby i umarł, będzie żyć.Ps 49,15; J 5,21; J 6,39-44; J 3,36; 1Tes 4,14* dosłownie: wierzący

26. A każdy, kto żyje i wierzy* we mnie, nie umrze na wieki**. Czy wierzysz w to***?Obj 2,11; Obj 20,6* dosłownie: żyjący i wierzący; ** na wiek; *** temu

27. Powiedziała Mu: Tak, Panie! Ja wierzę, że Ty jesteś Mesjaszem*, Synem Bożym, który przychodzi na świat.* lub: Chrystus, Pomazaniec

28. A gdy to powiedziała, poszła i zawołała Marię, swoją siostrę, i powiedziała skrycie: Nauczyciel jest tutaj i woła ciebie.

29. Ta, gdy tylko to usłyszała, wstała śpiesznie* i poszła do Niego.* lub: szybko, prędko

30. A Jezus jeszcze nie przyszedł do miasteczka, ale był w tym miejscu, gdzie spotkała* Go Marta.* lub: wyszła naprzeciw

31. Żydzi więc, którzy byli z nią w domu i pocieszali ją, widząc, że Maria szybko wstała i wyszła, poszli za nią, mówiąc, że idzie do grobowca, aby tam płakać.

32. Gdy więc Maria przyszła tam, gdzie był Jezus, widząc Go, upadła do Jego stóp i powiedziała do Niego: Panie! Gdybyś tutaj był, mój brat by nie umarł.

33. Jezus więc, gdy ujrzał ją płaczącą i płaczących Żydów, którzy z nią przyszli, będąc wstrząśnięty* i poruszony w duchu,Dz 8,2; Hbr 4,15; Mk 3,5* lub: wzburzony - por. Mt 9,30 przypis *

34. Powiedział: Gdzie go położyliście? Mówią Mu: Panie! Chodź i zobacz.

35. I Jezus zapłakał.Iz 53,3; Łk 19,41

36. Żydzi powiedzieli więc: Patrzcie, jak go miłował*.* gr.: fileo - traktować z czułością - por. J 21,15 przypis ***

37. A niektórzy z nich mówili: Czy Ten, który otworzył oczy ślepemu, nie mógł uczynić, aby i ten nie umarł?J 9,6

38. Jezus więc ponownie wstrząśnięty* wewnątrz**, przyszedł do grobowca; a była to grota, a kamień był położony na niej.Mt 27,60; Mk 16,13; Łk 24,2* gr.: embrimaomai - surowo nakazać, być wewnątrz wstrząśnięty; ** dosłownie: w sobie

39. Jezus powiedział: Usuńcie ten kamień. Marta, siostra umarłego, powiedziała do Niego: Panie! Już cuchnie, bo to jest czwarty dzień.Ps 49,14; Mk 16,3; Flp 3,21

40. Jezus powiedział jej: Czy nie powiedziałem ci, że jeśli uwierzysz, zobaczysz chwałę Bożą?J 11,4; J 17,4

41. Usunęli więc kamień, gdzie umarły został położony. A Jezus wzniósł swoje oczy w górę i powiedział: Ojcze! Dziękuję* Ci, że mnie wysłuchałeś.Ps 123,1; J 12,28; Łk 18,3* gr.: eucharisteo - być wdzięcznym, czynić dziękczynienie

42. Ja wiedziałem, że mnie zawsze wysłuchujesz, ale to powiedziałem ze względu na tłum* stojący wokół, aby uwierzyli, że Ty mnie posłałeś.J 12,30* gr.: ochlos - tłum, rzesza, pospólstwo

43. A gdy to powiedział, zawołał potężnym głosem: Łazarzu! Chodź tu na zewnątrz!

44. I wyszedł ten, który umarł, mając stopy i ręce związane opaskami z płótna, a jego twarz była obwiązana chustą. Jezus powiedział im: Rozwiążcie go i pozwólcie mu iść.Ps 33,9; Ez 37,3; Oz 13,14; Flp 3,21; J 20,5; Rz 8,2; Ga 5,1

45. Wielu więc z Żydów, tych którzy przyszli do Marii, widząc co uczynił Jezus, uwierzyło w Niego.J 8,30; Dz 9,42

46. A niektórzy z nich odeszli do faryzeuszów i powiedzieli im, co uczynił Jezus.

47. Zebrali* więc arcykapłani i faryzeusze Sanhedryn**, i mówili: Co uczynimy? Bo ten człowiek czyni wiele cudownych znaków.Ps 2,2; Mt 26,3; J 12,19; Dz 4,16* lub: zwołali zgromadzenie Sanhedrynu; ** gr.: synderion - Najwyższa Rada Żydów składająca się z 71 członków (70 członków i arcykapłan)

48. Jeśli Go tak zostawimy, wszyscy w Niego uwierzą. A wtedy przyjdą Rzymianie, zabiorą i to miejsce, i nasz naród.Dz 5,38; J 18,36

49. A jeden z nich, Kajfasz, który był* arcykapłanem tego roku, powiedział im: Wy nic nie wiecie,Łk 3,2; Dz 4,6* dosłownie: jest

50. I nie myślicie*, że lepiej jest dla nas, żeby jeden człowiek umarł za lud, a żeby cały ten naród nie zginął.Iz 53,8; Łk 24,46; J 19,12* gr.: dialogidzomai - rozważać w myślach, brać w rachubę

51. Nie mówił tego jednak sam z siebie, ale będąc arcykapłanem tego roku, prorokował, że Jezus miał umrzeć* za naród;Lb 27,21; Mt 7,22; 1Kor 13,2* lub.: umrze - czas niedokonany

52. A nie jedynie za naród, ale aby i dzieci Boże, które są rozproszone, w jedno zgromadzić*.Iz 49,6; 1J 2,2* gr.: synago - zebrać razem, połączyć, zwoływać kogoś

53. Z tym zatem dniem naradzali się wspólnie*, aby Go zabić.* lub: wspólnie postanowili

54. Jezus więc już nie chodził jawnie między Żydami, ale odszedł stamtąd do krainy, która jest blisko pustyni, do miasta, zwanego Efraim, i tam przebywał ze swoimi uczniami.

55. A była blisko Pascha* żydowska, i wielu z tej krainy szło do Jerozolimy przed Paschą, aby się oczyścić.Wj 12,11-14; Wj 12,23; Wj 12,27; J 2,13; J 6,4* hebr.: przejście - święto od 14 do 20 dnia miesiąca Nisan

56. Szukali więc Jezusa i mówili między sobą, stojąc w świątyni: Jak się wam zdaje? Że na pewno nie przyjdzie na święto*?* lub: czyżby wcale nie przyszedł na święto?

57. A arcykapłani i faryzeusze wydali rozkazy: Jeśli ktoś się dowie, gdzie jest, aby doniósł, by mogli Go pojmać.Ps 109,4; Mt 26,14

↑↑

Rozdział 12

1. Jezus więc na sześć dni przed Paschą przyszedł do Betanii, gdzie był Łazarz*, który umarł, a którego On wzbudził z martwych.Kpł 23,5; J 11,1* tj. Bóg pomaga

2. Tam przygotowali dla Niego wieczerzę*, Marta im usługiwała, a Łazarz był jednym z tych, którzy z Nim spoczywali przy stole.Łk 10,38-42; Mt 11,29* tj. posiłek główny lub wieczorny

3. A gdy Maria wzięła litrę* płynnego olejku nardowego, bardzo drogiego, namaściła stopy Jezusa i otarła je swoimi włosami; i napełnił się dom wonnością** olejku.Łk 7,37; Mt 26,6; Mk 14,3* rzymska jednostka wagi - ok. 327 g; ** gr.: osme - zapach, woń często łączony z gr. euodia - 2Kor 2,15 przypis *

4. Powiedział więc jeden z Jego uczniów, Judasz Iskariota, syn Szymona, który miał Go wydać:J 6,70; Łk 6,16

5. Dlaczego ten olejek nie został sprzedany za trzysta denarów*, i nie rozdano ich ubogim?J 6,7; Mt 26,8; Mk 14,4* tj. wartość rocznej pracy pracownika rolnego

6. A to mówił nie dlatego, że troszczył* się o ubogich, ale że był złodziejem, i miał sakiewkę, i cokolwiek włożono do niej, sprzeniewierzał.J 13,29* lub: martwił

7. Jezus więc powiedział: Zostaw ją, gdyż na dzień mojego pogrzebu to zachowała.

8. Ubogich* bowiem zawsze macie u siebie, lecz mnie nie zawsze macie.Pwt 15,11; J 12,35; Mk 14,7* gr.: ptochos - żebrak, skrajny nędzarz

9. Dowiedział się więc wielki tłum z Żydów, że tam jest i przyszli nie tylko z powodu Jezusa, ale aby zobaczyć Łazarza, którego wzbudził z martwych.J 11,1; Dz 3,10; Hbr 12,3

10. A arcykapłani naradzali* się, aby i zabić Łazarza.J 9,34; J 15,20* lub: postanowili

11. Gdyż wielu Żydów z jego powodu odchodziło i zaczęło wierzyć w Jezusa.J 11,45

12. Nazajutrz tłum wielki, który przybył na święto, słysząc, że Jezus idzie do Jerozolimy,

13. Wziął gałązki palmowe i wyszedł na Jego spotkanie, wołając: Hosanna*! Błogosławiony, który przychodzi w imieniu PANA, Król Izraela!Ps 72,17; Ps 118,25; So 3,15; Łk 19,36* hebr.: Hosanna - okrzyk: zbaw teraz, uratuj, bądź życzliwy!

14. A gdy Jezus znalazł osiołka, wsiadł na niego, tak jak jest napisane:Za 9,9; Mt 21,8

15. Nie bój się, córko Syjonu! Oto twój Król przychodzi siedzący na źrebięciu oślicy.

16. A uczniowie Jego początkowo tego nie zrozumieli, ale gdy Jezus został otoczony chwałą*, wtedy przypomnieli sobie, że to było o Nim napisane, i że to Mu uczynili.Łk 9,45; Łk 18,34; J 2,22; J 14,26; J 16,4* gr.: doksadzo - otoczyć chwałą, sławić, chwalić, uwielbić, wprowadzić do chwały

17. Świadczył więc lud, który był z Nim, że Łazarza wywołał z grobowca i wzbudził go z martwych.J 5,36; J 15,26

18. I dlatego lud wyszedł Mu na spotkanie*, bo słyszał, że to On uczynił ten cudowny znak.* gr.: hypantao - wyjść naprzeciw, iść na spotkanie

19. Wtedy powiedzieli faryzeusze do siebie: Widzicie, że niczego nie zyskujecie; oto cały świat poszedł za Nim.

20. A wśród* tych, którzy przychodzili do Jerozolimy, aby oddać cześć** w święto, byli pewni Grecy.Obj 11,1; Mk 7,26; Dz 14,1; Dz 17,4; Dz 20,21; Rz 10,12* dosłownie: z; ** gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku klęknąć, paść na kolana, bić czołem, złożyć hołd

21. Ci więc przyszli do Filipa z Betsaidy w Galilei i prosili go, mówiąc: Panie! Chcemy zobaczyć Jezusa.

22. Poszedł Filip i powiedział Andrzejowi, a z kolei Andrzej i Filip powiedzieli Jezusowi.Mt 10,2; J 1,40; Dz 1,13

23. A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Nadeszła godzina, aby Syn Człowieczy został otoczony chwałą*.J 17,1-5* gr.: doksadzo - otoczyć chwałą, sławić, chwalić, uwielbić, wprowadzić do chwały

24. Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Jeśliby ziarno pszeniczne, które wpadło do ziemi, nie obumarło, pozostaje pojedynczym ziarnem; lecz jeśliby obumarło, przyniesie obfity* owoc.J 12,32; 1Kor 15,36* dosłownie: wielki, liczny

25. Kto miłuje swoje życie*, utraci je, a kto nienawidzi** swojego życia na tym świecie, dla wiecznego życia*** ustrzeże je.Mt 16,25; Łk 9,23; Łk 17,33* gr.: psyche - dusza, życie, osoba, świadomość; ** lub: nie cierpieć, gardzić - por. 1J 2,9 przypis *; *** gr.: dzoe - życie

26. Jeśli ktoś chce mi służyć, niech idzie za mną; a gdzie ja jestem, tam będzie i mój sługa; a jeśli ktoś będzie mi służył, uczci* go mój Ojciec.Mt 16,24; Mk 8,34; Mk 14,3; Mk 17,24; 2Kor 5,8* gr.: timao - szanować, czcić, okazywać głęboki szacunek

27. Teraz dusza* moja jest zatrwożona; i co powiem? Ojcze! Uratuj** mnie od tej godziny; przecież dlatego przyszedłem na tę godzinę.* gr.: psyche - dusza, życie, osoba, świadomość; ** gr.: sodzo - zbawić, ocalić, uratować

28. Ojcze! Otocz chwałą* swoje imię. Na to dobiegł głos z nieba: I otoczyłem chwałą i ponownie otoczę je chwałą.2P 1,17* gr.: doksadzo - otoczyć chwałą, sławić, chwalić, uwielbić, wprowadzić do chwały

29. Wtedy tłum, który stał i to słyszał, mówił: To był grzmot; inni mówili: Anioł* przemówił do Niego.Dz 23,9* gr.: angelos - posłaniec, zwiastun

30. Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Nie ze względu na mnie rozległ* się ten głos, ale ze względu na** was.J 5,34; J 11,15* dosłownie: stał się; ** lub: dla, z powodu

31. Teraz odbywa* się sąd nad tym światem, teraz przywódca** tego świata zostanie wyrzucony na zewnątrz.Mt 12,28; Łk 10,18* dosłownie: jest; ** gr.: archon - przywódca, władca, naczelnik

32. A ja gdy będę podniesiony* z** ziemi, pociągnę wszystkich do siebie.J 3,14; 1P 2,24; Oz 11,4* lub: wywyższony; ** od, nad

33. A to powiedział zaznaczając*, jaką śmiercią ma umrzeć**.* lub: dać znak, wskazać; ** dosłownie: umierać

34. A tłum odpowiedział Mu: My wiemy ze słuchania Prawa, że Mesjasz trwa na wieki*; jak więc Ty możesz mówić, że musi być podniesiony Syn Człowieczy? I kto to jest ten Syn Człowieczy?Ps 89,36; Dn 7,14; Mi 4,7* dosłownie: na wiek

35. Jezus więc powiedział im: Jeszcze na krótki czas światłość jest z wami; chodźcie, dopóki macie światłość, aby nie pochwyciła* was ciemność; bo kto w ciemności chodzi, nie wie, dokąd idzie**.Prz 4,19; J 7,33; 1J 2,8* gr.: katalambano - chwycić na własność, posiąść; ** lub: odchodzi

36. Dopóki macie światłość, wierzcie w światłość, abyście się stali synami światła. Gdy Jezus to powiedział, odszedł i ukrył* się przed nimi.J 8,59; Dz 13,47; Ef 5,8* dosłownie: został ukryty

37. A chociaż tak wiele cudownych znaków* uczynił przed nimi, nie wierzyli w Niego;J 11,47; Łk 16,31* gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

38. Aby zostało wypełnione słowo, które wypowiedział prorok Izajasz: PANIE! Kto uwierzył naszej wieści, a komu zostało objawione ramię PANA?Iz 53,1; Rz 10,16

39. Dlatego nie mogli wierzyć, bo ponownie powiedział Izajasz:Iz 6,10

40. Zaczął zaślepiać ich oczy i zatwardzać* ich serce, aby nie widzieli oczami, i nie zrozumieli sercem, i nie nawrócili się, a Ja żebym ich nie uzdrowił.Wj 4,21; Pwt 29,4; Dz 3,19* gr.: poroo - pokryć grubą skórą, stwardnieć, być nieczułym

41. To powiedział Izajasz, gdy zobaczył Jego chwałę* i mówił o Nim.Wj 33,18; Iz 6,1; J 1,14; J 1,18; 2Kor 4,6* gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor

42. Niemniej jednak wielu z przywódców uwierzyło w Niego, ale ze względu na faryzeuszów nie przyznawali* się do tego, aby nie zostali wyłączeni z synagogi.* lub: wyznawali

43. Umiłowali bowiem chwałę ludzką bardziej niż chwałę Bożą.J 5,41; Łk 16,15

44. Jezus natomiast głośno zawołał i powiedział: Kto wierzy we mnie, nie we mnie wierzy, ale w Tego, który mnie posłał*!Mk 9,37* gr.: pempo - wysłać, wyprawić, posłać jako dar, zanieść

45. A kto mnie widzi, widzi Tego, który mnie posłał.J 14,9; Kol 1,5; Hbr 1,3

46. Ja – światłość, przyszedłem na świat, aby nikt, kto wierzy* we mnie, nie pozostał w ciemności.J 1,4; J 8,12; J 12,35* dosłownie: wierzący

47. A jeśliby ktoś słuchał moich słów, a nie uwierzy, ja go nie będę sądził; bo nie przyszedłem, aby sądzić świat*, ale aby świat zbawić.J 3,17; J 5,45; J 8,15* gr.: kosmos - układ, porządek, świat materialny, wszechświat, porządek świata wrogi Bogu

48. Ten kto mnie odrzuca* i nie przyjmuje moich słów**, ma swojego sędziego – słowo, które ja mówiłem, ono osądzi*** go w dniu ostatecznym.J 14,10* lub: nie przyjmuje, lekceważy; ** gr.: rhema - wypowiedź, słowo; *** krima - por. J 8,15 przypis *

49. Bo ja nie mówiłem sam z siebie, ale Ojciec, który mnie posłał, On mi dał przykazanie*, które mam mówić, i które mam głosić**;J 20,31; 1J 2,25; 1J 3,23* w. 50; ** lub: w jaki sposób głosić

50. I wiem, że przykazanie* Jego jest życiem wiecznym. Więc to, co ja wam mówię, mówię tak, jak mi powiedział Ojciec.J 6,63* gr.: entole - rozkaz, nakaz, polecenie, nakazana zasada

↑↑

Rozdział 13

1. A przed świętem Paschy, Jezus wiedząc, że przychodzi Jego godzina, aby przeszedł z tego świata do Ojca, ponieważ umiłował* swoich, którzy byli na świecie**, aż do końca ich umiłował*.J 7,8; J 8,20; J 12,23; J 17,1* dosłownie: umiłowawszy - gr.: agapao - przyjmować z zadowoleniem, gorąco miłować, bardzo lubić - por. agape - J 21,15 przypis **; ** gr.: kosmos - układ, porządek, wszechświat, świat - por. J 8,23 przypis *

2. A w czasie wieczerzy, gdy diabeł zasiał* już w serce Judasza, syna Szymona Iskarioty, aby Go wydać,J 6,70; Łk 22,3; Dz 5,3; Ef 2,3* gr.: ballo - złożyć w, wypuścić coś z ręki, wrzucić, wlewać do

3. Jezus wiedząc, że Ojciec wszystko przekazuje* w Jego ręce, i że od Boga wyszedł i odchodzi do Boga,Mt 11,27; Dz 2,36* gr.: didomi - darować, dać, upoważnić, wyznaczyć na urząd

4. Wstał od wieczerzy, złożył swoje szaty i gdy wziął płócienny ręcznik, przepasał się nim.Łk 7,38; Łk 22,27; Flp 2,6; 1Tm 5,10

5. Potem nalał wody do misy i zaczął myć stopy uczniom, i wycierać ręcznikiem*, którym był przepasany.Ef 5,26* gr.: lention - lniany ręcznik, bądź fartuch używany przez służbę

6. Podszedł również do Szymona Piotra; a on mówi do Niego: Panie! Ty myjesz mi stopy?

7. Jezus w odpowiedzi, rzekł mu: Co ja czynię, ty teraz nie wiesz, ale potem to pojmiesz*.J 12,16* lub: poznasz, będziesz wiedział

8. Piotr powiedział do Niego: Nie! Za nic* w świecie** nie będziesz mył mych stóp. Odpowiedział mu Jezus: Jeśli cię nie umyję, nie masz działu ze mną.Wj 30,17; Mt 16,22; Mt 26,33* gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie; ** dosłownie: na wiek

9. Szymon Piotr powiedział do Niego: Panie! Nie tylko moje stopy, ale i ręce, i głowę.

10. Jezus odpowiedział* mu: Kto jest umyty, nie potrzebuje się myć, chyba tylko stopy, bo czysty jest cały; i wy jesteście czyści, ale nie wszyscy.1Kor 6,11; Tt 3,5; Obj 7,14* dosłownie: mówi mu

11. Wiedział bowiem, kto Go wyda; dlatego powiedział: Nie wszyscy jesteście czyści.

12. Gdy więc umył ich stopy, wziął swoje szaty, spoczął przy stole i ponownie im powiedział: Rozumiecie, co wam uczyniłem*?Mt 13,51; Mk 4,13* dosłownie: czyniłem

13. Wy zwracacie się do mnie: Nauczycielu i Panie; i dobrze mówicie, bo jestem Nim.Mt 23,8; Łk 6,46; 1Kor 8,6; 1Kor 12,3; Ef 6,9; Flp 2,11

14. Jeżeli więc ja, Pan i Nauczyciel, umyłem wam stopy, i wy powinniście jedni drugim* umywać stopy.Mt 20,26-28; Mk 10,43-45; Rz 12,10; Ga 6,1; Flp 2,2; 1P 5,5* lub: nawzajem

15. Albowiem dałem wam przykład, abyście jak ja wam uczyniłem i wy czynili.Mt 11,29; 1P 2,21; 1J 2,6

16. Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Nie jest sługa* większy od swojego pana, ani poseł nie jest większy od tego, który go posłał.J 15,20* lub: niewolnik - w myśli hebr. - sługa

17. Skoro to wiecie, błogosławieni* jesteście, jeśli będziecie to czynić.Jk 1,25* lub: szczęśliwi

18. Nie o was wszystkich mówię, ja wiem, których wybrałem; lecz niech wypełni się Pismo: Ten, który je ze mną chleb, podniósł przeciwko mnie swoją piętę.Ps 41,10

19. Mówię to wam już teraz, zanim się to stanie, abyście, gdy się to stanie, uwierzyli, że ja jestem.Iz 41,23; Iz 48,5; J 14,29

20. Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Jeśli ktoś przyjmuje tego, kogo poślę, mnie przyjmuje; a kto mnie przyjmuje, przyjmuje Tego, który mnie posłał.J 12,44-45

21. Gdy Jezus to powiedział, wzruszył się* w duchu i zaświadczył, mówiąc: Zaprawdę, zaprawdę mówię wam, że jeden z was mnie wyda.Mt 26,21; Mk 14,18* lub: był wstrząśnięty, poruszony

22. Patrzyli więc uczniowie na siebie, będąc niepewni, o kim mówi.

23. A był tam jeden z uczniów, którego Jezus miłował, ten spoczywał przy* piersi Jezusa;* lub: na - por. J 21,20 przypis *

24. Skinął* więc na niego Szymon Piotr, aby spytał się, kim jest ten, o którym mówi.* gr.: neuo - skinąć, dać znak głową, by wykonano czyjeś życzenie

25. A on, kładąc* się przy** piersi Jezusa, powiedział do Niego: Panie! Kto to jest?* lub: oparłszy się, przewrócić się do tyłu na; ** gr.: epi - zgodnie, na, dla, przy, ku

26. Jezus odpowiedział: To jest ten, któremu ja podam umoczony kawałek chleba; i umoczył kawałek, i dał Judaszowi Iskariocie*, synowi Szymona.* tj. człowiek z Kariotu niedaleko Edomu

27. A zaraz po podaniu tego kawałka wszedł w niego szatan. Jezus wtedy powiedział mu: To co zamierzasz czynić*, czyń prędzej**.Ps 109,6; Dz 5,3* dosłownie: co czynisz, uczyń; ** szybciej

28. A nikt ze spoczywających przy stole nie zrozumiał tego, dlaczego to mu powiedział.

29. Niektórym bowiem wydawało się, że skoro Judasz miał sakiewkę, to Jezus mu powiedział: Zakup, to co nam potrzebne na święto, albo żeby coś dał ubogim.Dz 20,34; Ga 2,10

30. On więc, gdy wziął kawałek chleba, zaraz wyszedł; a była noc.Mt 26,14; Mk 14,10

31. A gdy wyszedł, Jezus powiedział: Teraz Syn Człowieczy został otoczony chwałą*, i Bóg został otoczony chwałą* w Nim.* gr.: doksadzo - sławić, chwalić, uwielbić, wprowadzić do chwały

32. Jeśli Bóg w Nim został otoczony chwałą*, to i Bóg otoczy Go chwałą* w sobie, i to zaraz otoczy Go chwałą*.* gr.: doksadzo - sławić, chwalić, uwielbić, wprowadzić do chwały

33. Dzieciątka*! Jeszcze krótko jestem z wami. Szukać mnie będziecie, a jak powiedziałem Żydom: Dokąd ja odchodzę, wy tam nie możecie przyjść; i to wam mówię teraz.J 7,33* gr.: teknion - dzieciątko, czuła forma zwracania się do uczniów

34. Nowe przykazanie daję wam, abyście się wzajemnie* miłowali; jak** ja was umiłowałem; i wy miłujcie się wzajemnie*.Kpł 19,18; Kpł 19,34; 1J 2,8; 1J 4,21* gr.: allelon - jeden drugiego, nawzajem; ** gr.: kathos - tak jak, według tego jak

35. Po tym wszyscy poznają*, że jesteście moimi uczniami, jeśli będziecie mieć między sobą wzajemną miłość.J 17,21; 1J 2,5* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację

36. Szymon Piotr powiedział do Niego: Panie! Dokąd idziesz? Jezus odpowiedział mu: Tam dokąd odchodzę, ty teraz za mną iść nie możesz, ale potem pójdziesz.J 21,18

37. Piotr powiedział do Niego: Panie! Dlaczego teraz nie mogę iść za Tobą? Życie* swoje położę za Ciebie.Mt 26,33; Mk 14,29; Łk 22,33* gr.: psyche - dusza, życie, osoba, świadomość siebie

38. Jezus odpowiedział mu: Życie swoje za mnie położysz? Zaprawdę, zaprawdę mówię ci: Zanim zapieje kogut, trzykrotnie się mnie wyprzesz.Mt 26,34; Mt 26,74; Mk 14,30

↑↑

Rozdział 14

1. Niech się nie trwoży* wasze serce; wierzcie w Boga i we mnie wierzcie.J 16,22* gr.: tarasso - zburzyć, zakłócić, zaniepokoić, dręczyć

2. W domu mojego Ojca jest wiele mieszkań; gdyby było inaczej, to bym wam powiedział: Idę przygotować* wam miejsce.2Kor 5,1; Hbr 13,14* w przenośni - wyrównać drogę przed królem

3. A gdy odejdę i przygotuję wam miejsce, przyjdę* ponownie i wezmę** was do siebie, żebyście gdzie ja jestem, i wy byli.J 14,18; 2Tes 2,1* dosłownie: przychodzę; ** gr.: paralambano - uznać, upewnić się, przyjąć

4. Wiecie dokąd ja idę i znacie drogę.

5. Tomasz powiedział do Niego: Panie! Nie wiemy dokąd idziesz*, jak więc możemy znać drogę?J 10,9; Dz 4,12* lub: odchodzisz

6. Jezus więc powiedział do niego: Ja jestem droga, i prawda, i życie; nikt nie przychodzi do Ojca, jak tylko przeze mnie.

7. Jeśli mnie poznaliście i Ojca mego poznaliście; i odtąd Go znacie i widzicie* Go.* lub: zaczęliście widzieć - czas teraźniejszy wynikający z czasu przeszłego

8. Filip powiedział Mu: Panie! Pokaż* nam Ojca, a to nam wystarczy.* lub: daj nam poznać

9. Jezus powiedział mu: Tyle czasu jestem z wami, a nie znasz* mnie Filipie? Kto mnie widział, zaczął widzieć i mojego Ojca; jak ty możesz mówić: Pokaż nam Ojca?J 12,45; Flp 2,6* lub: jeszcze nie zacząłeś poznawać - por. w. 7 przypis *

10. Czy nie wierzysz, że ja jestem w Ojcu, a Ojciec jest we mnie? Słowa, które ja do was mówię, nie od siebie mówię; natomiast Ojciec, który mieszka* we mnie, On czyni dzieła.J 10,30; J 10,38; J 17,21; 1J 5,7* lub: trwa, pozostaje

11. Wierzcie mi, że ja jestem w Ojcu, a Ojciec jest we mnie; a jeżeli nie, to ze względu na te dzieła wierzcie mi.J 5,36; Dz 2,22; Hbr 2,4

12. Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Kto wierzy* we mnie, dzieła, które ja czynię, i on będzie czynić, i większe niż te będzie czynić; bo ja idę do mojego Ojca.* gr.: pisteuo - wierzyć, ufać, zawierzyć - tu: wierzący - J 3,36 przypis *

13. I o cokolwiek będziecie prosić w moim imieniu, to uczynię*, aby Ojciec w Synu został otoczony chwałą.J 13,31; J 15,16* lub: dokonam

14. Jeśli o cokolwiek będziecie* prosić** w moim imieniu, ja to uczynię.* mnie - mss Byz; ** gr.: aiteo - prosić, błagać, wzywać, pożądać, wymagać

15. Jeśli mnie miłujecie, zachowajcie* moje przykazania.1J 5,3* lub: przestrzegajcie - tryb rozkazujący

16. I ja prosić będę Ojca, a da wam innego* Opiekuna**, aby przebywał z wami na wieki***,Mt 28,20* gr.: allos - inny, lecz tego samego rodzaju - por. gr. heteros; ** gr.: parakletos - wezwany na pomoc - J 15,26 przypis * łac. advocatus - obrońca, rzecznik, zastępca procesowy; *** wiek

17. Ducha prawdy, którego świat nie może przyjąć, bo Go nie widzi, ani Go nie zna; lecz wy Go znacie, ponieważ przy was przebywa* i w was będzie.* lub: trwa, mieszka, pozostaje

18. Nie zostawię was sierotami; przyjdę* do was.* lub: (niebawem) przychodzę do was - czas teraźniejszy

19. Jeszcze tylko chwila i świat* nie będzie już mnie oglądać; lecz wy będziecie mnie oglądać; bo ja żyję i wy będziecie żyć.* gr.: kosmos - układ, świat, porządek świata wrogi Bogu - J 8,23 przypis *

20. W tym dniu poznacie, że ja jestem w moim Ojcu, a wy we mnie, i ja w was.J 10,38

21. Kto ma moje przykazania i je zachowuje*, ten mnie miłuje; a kto mnie miłuje, ten też zostanie umiłowany przez Ojca mojego, i ja będę go miłować, i objawię mu samego siebie.Ps 119,4; Iz 62,2-5; J 14,15; J 14,23; 1J 2,5* gr.: tereo - strzec, przestrzegać, trzymać się, dochowywać

22. Judasz, nie Iskariota powiedział do Niego: Panie! Co się stało, że masz nam objawiać* samego siebie, a nie światu?Mt 10,3* gr.: emfanidzo - wystawiać na widok, ukazywać się, ujawniać

23. Jezus w odpowiedzi, rzekł mu: Jeśli ktoś mnie miłuje, słowo moje będzie zachowywać; i mój Ojciec go umiłuje, i przyjdziemy do niego, i uczynimy u niego mieszkanie*.* gr.: mone - pozostawanie, mieszkanie, przebywanie

24. Kto mnie nie miłuje, nie zachowuje moich słów; a słowo, którego słuchacie, nie jest moje, ale Ojca, który mnie posłał*.* gr.: pempo - wysłać, polecić komuś coś zanieść - por. J 15,21 przypis *

25. To już wam powiedziałem, przebywając* z wami.* gr.: meno - trwać, mieszkać, pozostawać

26. Lecz Opiekun, Duch Święty, którego pośle Ojciec w moim imieniu, On nauczy* was wszystkiego i przypomni wam wszystko, co ja wam powiedziałem.J 20,22; Mt 28,19; Ef 1,13; Ef 4,30; Tt 3,5; Dz 11,16; Dz 20,35* gr.: didasko - nauczać, wyjaśniać, wpajać, udzielać pouczeń w relacji „nauczyciel - uczeń”

27. Pokój zostawiam wam, pokój mój wam daję; nie tak jak daje świat, ja wam daję. Niech się nie trwoży serce wasze, ani niech się nie lęka*.Flp 4,7* lub: kuli się ze strachu

28. Słyszeliście, że wam powiedziałem: Odchodzę i powrócę do was. Gdybyście mnie miłowali, to byście się radowali, że* wam powiedziałem: Idę do Ojca; bo Ojciec mój większy jest niż ja.J 20,21; Flp 2,6; Hbr 1,2* lub: gdyż

29. A teraz powiedziałem wam zanim się to stanie, żebyście, gdy się to stanie, uwierzyli.

30. Już niewiele będę z wami rozmawiał; albowiem idzie przywódca* tego świata, ale on nic we mnie nie ma;* gr.: archon - dowódca, naczelnik, władca, rządca, urzędnik

31. Ale aby poznał świat, że ja miłuję Ojca, i jak mi polecił Ojciec, tak czynię. Wstawajcie, chodźmy stąd.Flp 2,8

↑↑

Rozdział 15

1. Ja jestem prawdziwą winoroślą, a mój Ojciec jest winogrodnikiem.Ps 80,9-12; Iz 5,1; Iz 27,2; Iz 60,21; Ez 15,2; Mk 12,1; 1Kor 3,9; J 1,9

2. Każdą latorośl*, która we mnie owocu nie przynosi**, tę podnosi***, a każdą, która przynosi** owoc, tę oczyszcza****, aby przynosiła obfitszy owoc.Mt 15,13; Łk 13,7; Rz 8,28* lub: pęd; ** dosłownie: przynoszącą - czas teraźniejszy strona czynna; *** gr.: airo - podnieść, usunąć; **** gr.: kathairo - oczyścić, zmazać (winę, brud)

3. Wy już jesteście czyści, z powodu* Słowa, które wam mówiłem.J 13,10; 1P 1,22* gr.: dia - ze względu na, dla, z powodu

4. Trwajcie* we mnie, a ja w was. Jak latorośl nie może przynieść owocu sama z siebie, jeśliby nie trwała w winorośli, tak i wy, jeśli we mnie trwać nie będziecie.1J 2,6; Rz 8,9* gr.: meno - mieszkać, pozostawać, trwać - tu: tryb rozkaz

5. Ja jestem winoroślą, a wy latoroślami. Kto trwa we mnie, a ja w nim, ten przynosi obfity owoc; bo beze mnie nic uczynić nie możecie.J 12,24; Rz 7,4; Ga 5,22; Ef 5,9; Flp 4,13

6. Jeśli ktoś nie trwałby we mnie, zostanie wyrzucony na zewnątrz jak latorośl, i usycha; takie zbiera się, wrzuca w ogień i płoną.

7. Jeśli we mnie trwać będziecie i słowa moje w was trwać będą; cokolwiek byście chcieli, proście*, a stanie się wam.J 15,16; Kol 3,16; 1J 2,14* gr.: aiteo - prosić, błagać, wzywać, pożądać

8. W tym Ojciec mój dozna chwały, jeśli obfity* owoc przyniesiecie i staniecie się moimi uczniami.* gr.: polys - wielki, liczny, obfity

9. Jak mnie umiłował Ojciec, tak i ja was umiłowałem; trwajcie w mojej miłości.

10. Jeśli będziecie zachowywać moje przykazania, będziecie trwać w mojej miłości, jak i ja zachowałem przykazania Ojca mojego i trwam w Jego miłości.J 14,15-23

11. To wam powiedziałem, aby moja radość trwała w was, a radość wasza była pełna.

12. To jest moje przykazanie, abyście siebie nawzajem miłowali, jak ja was umiłowałem.

13. Nikt nie ma większej miłości nad tę, gdy ktoś życie* swoje kładzie za swoich przyjaciół.J 10,11; J 10,15; Ef 5,2; 1J 4,10* lub: duszę

14. Wy jesteście moimi przyjaciółmi, jeśli czynicie* to wszystko**, co ja wam przykazuję.Mt 12,50; Łk 12,4* dosłownie: czynilibyście; ** ile, jak wiele

15. Już dłużej nie nazywam was sługami, bo sługa* nie wie, co czyni jego pan; lecz nazwałem** was przyjaciółmi, bo wszystko, co usłyszałem od mojego Ojca, wam oznajmiłem***.Ga 4,6; J 4,19* lub: niewolnik; ** dosłownie: zacząłem nazywać - tryb orzekający czas teraźniejszy; *** dałem poznać

16. Nie wy mnie wybraliście, ale ja was wybrałem i przeznaczyłem*, abyście szli i przynieśli owoc, i owoc wasz trwał, aby to, o cokolwiek byście prosili Ojca w moim imieniu, dał wam.Dz 9,15; 1Tm 2,7; J 14,13; J 16,23* gr.: tithemi - ustanowić, wyznaczyć, wykonać

17. To wam przykazuję, abyście się wzajemnie* miłowali**.J 15,12* lub: jedni drugich; ** gr.: agapao - gorąco miłować, bardzo lubić - por. J 21,15 przypis **

18. Jeśli was świat nienawidzi, wiedzcie, że mnie wcześniej niż was zaczął nienawidzić.J 3,20; J 7,7; Mt 5,11; Mt 10,22; Łk 6,32; J 17,14; 1P 2,9

19. Gdybyście byli ze świata, świat miłowałby* swoją własność; ponieważ jednak nie jesteście ze świata, lecz ja was wybrałem ze świata, dlatego świat was nienawidzi.* gr.: fileo - okazywać przyjaźń, czułość, całować - por. J 21,15 przypis ***

20. Przypomnijcie* sobie słowo, które ja wam powiedziałem: Nie jest sługa** większy od swojego pana. Jeśli mnie prześladowali, i was będą prześladować; jeśli Słowo moje zachowali i wasze będą zachowywać.Łk 2,34; Łk 6,40* lub: pamiętajcie; ** niewolnik

21. Ale to wszystko uczynią wam ze względu na moje imię, bo nie znają Tego, który mnie posłał*.* gr.: pempo - wysłać, wyprawić, posłać jako dar

22. Gdybym nie przyszedł i nie mówił im, nie mieliby grzechu; lecz teraz nie mają wymówki* dla** swojego grzechu.1P 2,16; J 12,48; Rz 2,1* lub: pretekst, rzekomy powód; ** gr.: peri - co do, w sprawie, z powodu

23. Kto trwa w nienawiści* do mnie, trwa też w nienawiści do mojego Ojca.* gr.: miseo - nie cierpieć, gardzić, wzdrygać się, kochać kogoś lub coś mniej od drugiego, nienawidzić

24. Gdybym nie czynił między nimi dzieł, których nikt inny nie czynił, nie mieliby grzechu; teraz jednak widzieli, a mimo to nienawidzą i mnie, i mojego Ojca.Mt 21,32; J 6,36

25. Stało się to, aby* zostało wypełnione słowo, które w ich Prawie jest napisane, że: Znienawidzili** mnie bez powodu.Ps 69,4* dosłownie: lecz aby; ** gr.: miseo - nie cierpieć, gardzić, wzdrygać się, kochać kogoś lub coś mniej od drugiego, nienawidzić

26. A gdy przyjdzie Opiekun*, którego ja wam poślę od Ojca, Duch Prawdy, który od Ojca wychodzi, Ten zaświadczy o mnie.Łk 24,49* gr.: parakletos - wezwany na pomoc, orędownik, pomocnik łac. advocatus - obrońca, rzecznik, zastępca procesowy

27. Ale i wy także świadczycie; bo jesteście ze mną od początku.Dz 1,22; Dz 4,20; Obj 1,2

↑↑

Rozdział 16

1. To wam powiedziałem, abyście nie zostali złamani*.Mt 11,6* lub: zostali zgorszeni - gr.: skandalidzo - wpaść w pułapkę, doznać urazu w wyniku wpadnięcia we wnyki, potknąć się, być zgorszonym, być rozgniewanym, być oburzonym

2. Wyłączać was będą z synagog; a nawet nadchodzi godzina, że każdy, kto was zabije, będzie uważał, że pełni* służbę** Bogu.Rz 12,1* gr.: prosfero - przyprowadzić do, ofiarować, postępować z kimś; ** gr.: latreia - służba jako akt poświęcenia

3. A to wam uczynią, gdyż nie poznali Ojca, ani mnie.Łk 10,22; J 8,19; 1Kor 2,8

4. Lecz to* wam powiedziałem, abyście, gdy przyjdzie ta godzina, przypomnieli sobie, że to ja wam powiedziałem; a nie mówiłem wam tego* od początku**, bo byłem z wami.* dosłownie: o tych (sprawach); ** gr.: arche - początek, źródło, władza, przyczyna sprawcza

5. A teraz idę do Tego, który mnie posłał, a nikt z was nie pyta mnie: Dokąd idziesz?

6. Ale dlatego, że o tym* wam mówię, smutek zaczął napełniać** wasze serce.Ps 13,2; Łk 22,45* dosłownie: o tych (sprawach); ** gr.: pleroo - wypełnić, sprawić obfitość, urzeczywistniać

7. Lecz ja wam mówię prawdę: Pożyteczniej jest dla was, abym ja odszedł. Bo jeśli nie odejdę, Opiekun nie przyjdzie do was; ale jeśli odejdę, poślę* Go do was.Dz 10,34; J 14,16; J 15,26* gr.: pempo - wysłać, wyprawić, posłać jako dar

8. A On, gdy przyjdzie, wykaże*, że świat jest w błędzie* odnośnie** grzechu i odnośnie** sprawiedliwości, i odnośnie** sądu;1Kor 14,24; Ef 5,11; 2Tm 4,2* gr: elencho - wykaże grzech dowodząc, zawstydzi, napomni; ** gr.: peri - co do - por. J 8,46 przypis **

9. Odnośnie grzechu, gdyż prawdziwie nie uwierzyli we mnie;J 8,24

10. Odnośnie sprawiedliwości* także, gdyż idę do Ojca mojego i już mnie nie ujrzycie**;2Kor 5,21; Flp 3,9* gr.: dikaiosyne - prawość, właściwa pozycja przed Bogiem; ** dosłownie: widzicie

11. Odnośnie sądu natomiast, bo przywódca* tego świata jest osądzony.Rz 2,2; J 12,31* gr.: archon - dowódca, naczelnik, władca, rządca, urzędnik

12. Mam wam jeszcze wiele do powiedzenia, ale teraz nie możecie tego znieść*.* gr.: bastadzo - podnieść rękami, dźwigać, tu: znosić

13. Lecz gdy przyjdzie On, Duch Prawdy, wprowadzi was we wszelką prawdę; bo nie sam od siebie mówić będzie, ale cokolwiek usłyszy, mówić będzie i oznajmi wam o tym, co ma nadejść.J 14,17; 1Kor 2,10-13; 1J 2,20

14. On mnie otoczy chwałą, gdyż z mego weźmie i wam oznajmi.J 15,26; Obj 19,10

15. Wszystko, to co ma Ojciec, jest moje; dlatego powiedziałem, że z mego weźmie, i wam oznajmi.Mt 11,27; Mt 28,18; Kol 1,19

16. Jeszcze chwila, a nie ujrzycie mnie i znowu chwila, a ujrzycie mnie, bo ja idę do Ojca.

17. Mówili więc do siebie nawzajem niektórzy z Jego uczniów: Co znaczy to, o czym nam mówi: Jeszcze chwila*, a nie ujrzycie mnie, i znowu chwila, a ujrzycie mnie, i że ja odchodzę do Ojca?* gr.: mikron - mało, niewiele, odrobina

18. Powiedzieli więc: Co to znaczy, gdy mówi: Chwila? Nie rozumiemy tego, co mówi.

19. Jezus więc poznał, że Go chcieli zapytać, i powiedział im: Pytacie się między sobą o to, co powiedziałem: Jeszcze chwila, a nie ujrzycie mnie, i znowu chwila, a ujrzycie* mnie.* gr.: optanomai - być widzianym, ukazywać się, patrzeć

20. Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Wy będziecie płakać i narzekać, a świat będzie się weselił; wy zostaniecie zasmuceni, ale smutek wasz obróci się w radość.Obj 11,10

21. Kobieta, gdy rodzi, smuci się, bo nadeszła jej godzina; lecz gdy urodzi dziecko, już nie pamięta o cierpieniu*, z powodu radości, że człowiek został zrodzony na świat.Rdz 3,16; Iz 26,17; Oz 13,13* dosłownie: ucisk, udręka, utrapienie

22. Teraz więc i wy wprawdzie smucicie się; lecz ponownie ujrzę was, a będzie się radowało wasze serce, i nikt nie odbierze* wam waszej radości.J 20,20; Łk 24,41* dosłownie: odbiera

23. A w tym dniu, o nic nie będziecie mnie pytać. Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: O cokolwiek* prosilibyście Ojca w moim imieniu, da wam.* gr.: an - tryb warunkowy

24. Aż do teraz o nic nie prosiliście w moim imieniu; proście, a otrzymacie, aby radość wasza była pełna.Mt 7,7; Jk 4,2; 1J 3,22

25. To mówiłem wam w podobieństwach*; nadchodzi godzina, gdy już więcej nie będę mówić wam w podobieństwach*, lecz otwarcie oznajmię wam o moim Ojcu.* gr.: paroima - zagadka, wypowiedź symboliczna, alegoria, przysłowie

26. W tym dniu będziecie prosić w moim imieniu; a nie mówię wam, że ja będę prosił Ojca za wami;Rz 8,34; Mk 10,35; Dz 3,22

27. Sam bowiem Ojciec miłuje* was, dlatego że wy mnie umiłowaliście* i wierzyliście, że ja wyszedłem od Boga.* gr.: fileo - kochać, okazywać czułość, całować w sensie wielkiego zaangażowania emocjonalnego

28. Wyszedłem od Ojca i przyszedłem na świat; ponownie opuszczam* świat i idę do Ojca.* gr.: afiemi - puścić wolno, odejść, pozostawić

29. Jego uczniowie powiedzieli do Niego: Oto teraz otwarcie* mówisz i nie mówisz już do nas żadnego podobieństwa;Mt 15,15* gr.: parresia - śmiałość, swoboda, ufna odwaga, otwartość

30. Teraz wiemy, że wszystko wiesz i nie potrzebujesz*, by ktoś Ciebie pytał. Na tej** podstawie wierzymy, że wyszedłeś od Boga.J 2,23; J 7,31* dosłownie: nie masz potrzeby; ** w tym

31. Jezus odpowiedział im: Dopiero teraz wierzycie?J 15,7; 2J 1,9

32. Oto nadchodzi godzina, i teraz już nadeszła, abyście zostali rozproszeni, każdy w swoją* stronę, a mnie samego zostawicie; a ja nie jestem sam, bo Ojciec jest ze mną.Za 13,7; J 4,21* dosłownie: do swoich własnych (spraw)

33. To wam powiedziałem, abyście we mnie mieli pokój. Na świecie będziecie mieć ucisk; ale ufajcie*, ja zwyciężyłem świat.* lub: jako imperatyw - bądźcie odważni, nabierzcie otuchy

↑↑

Rozdział 17

1. Gdy Jezus to powiedział, podniósł swoje oczy ku niebu, mówiąc: Ojcze! Nadeszła godzina, otocz chwałą Twojego Syna, aby i Twój Syn otoczył chwałą* Ciebie;Ps 123,1; Łk 18,13; J 11,41; Dz 3,13* gr.: doksadzo - wprowadzić do chwały, otoczyć chwałą, uwielbić, chwalić, wywyższać, czynić znakomitym

2. Tak, jak dałeś mu władzę* nad wszelkim ciałem, aby dał życie wieczne tym** wszystkim, których mu dałeś.Mt 11,27; Mt 28,18* gr.: eksousia - władza, autorytet, prawo, moc; ** dosłownie: im

3. A to jest życie wieczne, aby poznawali* Ciebie, jedynego prawdziwego Boga, i tego, którego posłałeś, Jezusa Mesjasza**.Jr 9,23* gr.: ginosko - czas teraźniejszy, strona czynna - J 1,10 przypis ****; ** lub: Chrystusa, Pomazańca

4. Ja Ciebie otoczyłem chwałą na ziemi; wypełniłem dzieło, które mi dałeś, abym je wykonał.J 4,34; J 5,36; J 9,3; Dz 20,24; 2Tm 4,7

5. A teraz Ty, Ojcze otocz mnie chwałą u siebie, tą chwałą, którą miałem u Ciebie* zanim** zaistniał świat.* lub: przed Tobą; ** przed

6. Objawiłem* imię Twoje ludziom, których mi dałeś ze świata; byli Twoi i mnie ich dałeś; i zachowywali Twoje Słowo.J 17,26* gr.: faneroo - ujawnić to, co było zakryte, ukazać publicznie

7. Teraz zaczęli poznawać*, że wszystko, co mi dałeś**, jest od Ciebie.* czas przeszły niedokonany; ** gr.: didomi - dać, darować - por. J 3,27 przypis *

8. Albowiem słowa, które mi dałeś, dałem im; i oni je przyjęli, i prawdziwie poznali, że od Ciebie wyszedłem, i uwierzyli, że Ty mnie posłałeś.Prz 1,23; J 6,68; Mt 13,11

9. Ja za nimi proszę; nie proszę za światem, ale za tymi, których mi dałeś, bo są Twoi.

10. I wszystko moje jest Twoje, a Twoje jest moje; i w nich zacząłem doznawać chwały*.Mt 5,48; Mt 23,9; J 10,29-30; 1P 1,5; Jud 1,24* czas przeszły niedokonany gr.: doksadzo - por. J 7,39 przypis ***

11. I już nie jestem na świecie, ale oni są na świecie, a ja idę do Ciebie. Ojcze Święty! Zachowaj ich w imieniu Twoim; tych których mi dałeś, aby jak my, byli jedno.Dz 1,9-11

12. Gdy byłem z nimi na świecie, ja strzegłem* ich w imieniu Twoim; tych których mi dałeś, i ustrzegłem, i nikt z nich nie zginął, tylko syn zatracenia, aby Pismo zostało wypełnione.* gr.: tereo - czuwać, zachować, opiekować się

13. Ale teraz idę do Ciebie i mówię to na świecie, aby mieli moją radość, która jest pełna* w nich.* lub: wypełnioną w sobie

14. Ja dałem im słowo Twoje, a świat miał ich w nienawiści, dlatego że nie są ze świata, jak i ja nie jestem ze świata.Mt 10,25

15. Nie proszę, abyś zabrał ich ze świata, ale abyś ustrzegł* ich od złego.* lub: strzegł

16. Nie są ze świata, jak ja nie jestem ze świata.2Kor 6,14; 1J 4,1; Rz 12,2

17. Poświęć ich w prawdzie Twojej; Słowo Twoje jest prawdą.Ps 119,9; J 15,3; 1P 1,22

18. Jak mnie posłałeś na świat, tak i ja posłałem ich na świat.

19. I ja za nich poświęcam* samego siebie, aby i oni byli poświęceni w prawdzie.Wj 13,2; Jr 1,5; J 10,36; Hbr 2,11* gr.: hagiadzo - oddzielić od tego, co pospolite, przeznaczyć do

20. A nie tylko za nimi proszę, lecz i za tymi, którzy przez ich słowo uwierzą we mnie,

21. Aby wszyscy byli jedno; jak Ty Ojcze we mnie, a ja w Tobie, aby i oni w nas byli jedno; aby świat uwierzył, że Ty mnie posłałeś.J 5,23; J 10,30; J 14,9; Flp 2,6; 1J 5,7; Rz 12,5

22. A ja chwałę*, którą mi dałeś, dałem im, aby byli jedno, jak my jedno jesteśmy;2Kor 3,18* gr.: doksa - majestat, blask, chwała, splendor

23. Ja w nich, a Ty we mnie, aby zostali wydoskonaleni* w** jedności, i żeby świat wiedział***, że Ty mnie posłałeś, i że ich umiłowałeś, jak mnie umiłowałeś.Mt 5,48; Ef 4,12-16* dosłownie: którzy są prowadzeni do doskonałości; ** gr.: eis - ku, do, dla; *** lub: poznał - gr.: ginosko - czas teraźniejszy strona czynna

24. Ojcze! Chcę, aby i ci, których mi dałeś*, byli ze mną tam, gdzie ja jestem; aby oglądali moją chwałę, którą mi dałeś, bo umiłowałeś mnie przed założeniem** świata.J 12,26; J 14,3; 1Tes 4,17* gr.: didomi - darować, dać, upoważnić, wyznaczyć na urząd; ** gr.: katabole - położenie fundamentu, rzucenie nasienia w glebę, akt zapłodnienia

25. Ojcze sprawiedliwy! Świat Ciebie nie poznał, ale ja Ciebie poznałem, i ci poznali, że Ty mnie posłałeś.Ps 48,11; Jr 23,6; 2Kor 1,3

26. I dałem im poznać Twoje imię, i jeszcze dam je poznać, aby miłość, którą mnie umiłowałeś, w nich była, i ja w nich.Wj 34,5-6

↑↑

Rozdział 18

1. Gdy Jezus to powiedział, przeszedł z uczniami swoimi na drugą stronę potoku Cedron*, gdzie był ogród, do którego wszedł On i Jego uczniowie.* tj. potok płynący na wsch. od Jerozolimy w kierunku Morza Martwego w dolinie o tej samej nazwie identyfikowanej jako dolina Jozafata

2. Miejsce to znał także Judasz*, który Go wydał, bo Jezus często zbierał się tam ze swoimi uczniami.Łk 22,47; Dz 1,16* hebr.: Jehudah - chwalony, gr.: Jouda, Joudas - dwie formy

3. Judasz więc wziął kohortę* i podwładnych od arcykapłanów i faryzeuszów, przyszedł tam z latarniami i z pochodniami, i z orężem.Mt 26,47; Mk 14,43; J 13,2* tj. rzymska jednostka taktyczna około 600 osób, 1/10 legionu

4. Jezus więc, wiedząc o wszystkim, co miało na Niego przyjść, wyszedł i powiedział im: Kogo szukacie?J 19,28; Łk 18,31; Dz 2,28

5. Odpowiedzieli Mu: Jezusa Nazarejczyka*. Jezus powiedział im: Ja jestem. A stał z nimi i Judasz, który Go im wydał**.J 1,46; Mt 21,11* tj. z miasta Nazaret - „strzeżony” - miasto w płd. Galilei; ** gr.: paradidomi - wydać w ręce, wydać w czyjąś moc, pozwalać

6. A skoro im powiedział: Ja jestem, cofnęli* się i upadli na ziemię.* gr.: opiso - z tyłu, w tyle, (odchodzić) za kogoś, z powrotem

7. Ponownie więc zapytał ich: Kogo szukacie? A oni powiedzieli: Jezusa Nazarejczyka.

8. Jezus odpowiedział: Powiedziałem wam, że ja jestem. Jeśli więc mnie szukacie, pozwólcie tym odejść*;* gr.: hypago - zejść z drogi, odejść, stanąć za

9. Aby zostało wypełnione słowo, które powiedział: Nie straciłem* nikogo z tych, których mi dałeś.J 17,12* gr.: apollymi - niszczyć, usunąć, położyć kres, zginąć, zgładzić

10. Wtedy Szymon Piotr, mając miecz, wyciągnął go i uderzył sługę* arcykapłana, i odciął mu prawe ucho. A słudze temu było na imię Malchos**.* gr.: doulon - por. Mt 20,27 przypis *; ** gr.: malchos - król

11. Jezus więc powiedział Piotrowi: Włóż miecz* swój do pochwy. Czy nie mam pić kielicha, który dał mi Ojciec?Ps 75,8; Mt 20,22* gr.: machaira - krótki zakrzywiony lub prosty miecz, nóż ofiarny

12. Wtedy kohorta* i dowódca oraz podwładni żydowscy schwytali Jezusa i związali Go.* tj. rzymska jednostka taktyczna około 600 osób, 1/10 legionu

13. I zaprowadzili Go najpierw do Annasza, który był teściem Kajfasza; a on był w tym roku arcykapłanem.Mt 26,57; Łk 3,2; Dz 4,6

14. A był to ten Kajfasz, który radził* Żydom, że korzystniej jest, aby jeden człowiek zginął za lud.J 11,49* gr.: symbouleuo - udzielać, zaciągać rady, zmawiać się

15. A za Jezusem szedł Szymon Piotr i inny uczeń. A ten uczeń był znany arcykapłanowi, i wszedł razem z Jezusem na dziedziniec pałacu arcykapłana.Mt 26,58; Mk 14,54

16. Natomiast Piotr stał na zewnątrz przy bramie. Wyszedł więc ten drugi uczeń, który był znany arcykapłanowi i po rozmowie z odźwierną, wprowadził Piotra.

17. Wtedy powiedziała służąca odźwierna* Piotrowi: Czy i ty nie jesteś z uczniów Tego człowieka? On odpowiedział: Nie jestem.Prz 29,25; Mt 26,33; Mt 10,28* lub: strzegąca drzwi

18. Stała tam natomiast służba i podwładni*, paląc ogień, bo było zimno, i grzali się; i był też z nimi Piotr, który stał i grzał się.Rdz 49,6; 2Kor 6,15; Ef 5,11* gr.: hyperetes - wioślarz - niewolnik z najniższego pokładu, podwładny, sługa, niosący pomoc

19. Tymczasem arcykapłan zapytał Jezusa o Jego uczniów i o Jego naukę.Mt 26,59

20. Jezus odpowiedział mu: Ja otwarcie mówiłem do świata. Ja zawsze uczyłem w synagodze i w świątyni, gdzie zawsze schodzą się Żydzi, a w ukryciu nic nie mówiłem.

21. Dlaczego mnie pytasz? Zapytaj tych, którzy słuchali, co im mówiłem; oto oni wiedzą, co ja powiedziałem.Mt 26,59; Łk 22,67

22. A gdy On to powiedział, jeden ze stojących tam podwładnych wymierzył Jezusowi policzek, mówiąc: Tak to odpowiadasz arcykapłanowi?Hi 16,10; Mt 26,68; Dz 23,2

23. Jezus odpowiedział mu: Jeśli źle powiedziałem, poświadcz*, co było złe; a jeśli dobrze, dlaczego mnie bijesz?2Kor 10,1; 1P 2,20; Dz 23,3* lub: bądź świadkiem, złóż świadectwo

24. Wysłał więc Go Annasz* związanego do arcykapłana Kajfasza.J 18,13; Mt 26,57; Łk 3,2* arcykapłan mianowany w roku 6 lub 7 n.e. przez zarządcę Syrii, a później zdymisjonowany, odzyskuje swoje wpływy gdy w roku 18 n.e. arcykapłanem zostaje Kajfasz, jego zięć

25. A Szymon Piotr stał i grzał się. Powiedzieli więc do niego: Czy i ty nie jesteś jednym z Jego uczniów? A on wyparł* się, mówiąc: Nie jestem.* gr.: arneomai - odrzucić, zaprzeczyć

26. Powiedział mu jeden ze sług* arcykapłana, krewny** tego, któremu Piotr obciął ucho: Czy ja nie widziałem ciebie z Nim w ogrodzie?* gr.: doulon - por. Mt 20,27 przypis *; ** gr.: syngenes - będący tego samego rodu, spokrewniony

27. Lecz Piotr ponownie wyparł się, i zaraz zapiał kogut.J 13,38; Mt 26,34; Mk 14,30; Łk 22,34

28. Zaprowadzili więc Jezusa od Kajfasza do pretorium*. A było rano. I sami nie weszli do pretorium, aby się nie skalać, ale by móc spożyć Paschę.Mt 27,2; Łk 23,1; Mk 15,1* tj. siedziba namiestnika, duży dom lub willa

29. Wyszedł więc Piłat do nich na zewnątrz i powiedział: Jakie oskarżenie wnosicie przeciwko temu człowiekowi?

30. W odpowiedzi, rzekli do niego: Gdyby On nie był złoczyńcą* nie wydalibyśmy Go tobie.* gr.: kakopoios - wyrządzający zło, złoczyńca

31. Piłat więc powiedział: Weźcie Go wy i według waszego Prawa Go osądźcie. Żydzi powiedzieli mu: Nam nie wolno nikogo zabijać;

32. Aby zostało wypełnione* słowo Jezusa, które wypowiedział, aby wskazać jaką śmiercią będzie umierał.J 3,14; J 12,32; Mt 20,19; Łk 24,7* gr.: pleroo - wypełnić, sprawić obfitość, urzeczywistniać

33. Więc ponownie wszedł Piłat do pretorium i przywołał Jezusa, mówiąc do Niego: To Ty jesteś Królem Żydów*?* lub: Judejczyków

34. Jezus odpowiedział mu: Czy ty mówisz to sam z siebie, czy inni powiedzieli ci o mnie?

35. Piłat odpowiedział: Czy ja jestem Żydem? Twój naród* i arcykapłani wydali mi Ciebie; co uczyniłeś?* gr.: ethnos - plemię, naród, lud, grupa etniczna, nie-Żydzi

36. Jezus odpowiedział: Królestwo moje nie jest z tego świata; gdyby Królestwo moje było z tego świata, moi podwładni podjęliby walkę, abym nie został wydany Żydom*; teraz jednak Królestwo moje nie jest stąd.Ps 45,3; Kol 1,12* lub: Judejczykom

37. Piłat powiedział więc do Niego: A zatem jesteś królem? Jezus odpowiedział mu: Ty to mówisz, że ja jestem królem*. Ja na to zostałem zrodzony i na to przyszedłem na świat, aby dać świadectwo prawdzie. Każdy, kto jest z prawdy, słucha mojego głosu.Iz 55,4* aramejski idiom(?) - masz słuszność, jestem królem

38. Piłat powiedział do Niego: Co to jest prawda*? A gdy to powiedział, wyszedł ponownie do Żydów, mówiąc im: Ja nie znajduję w Nim żadnej winy** z powodu, której miałby być ukarany.Iz 53,9; 2Kor 5,21; Hbr 4,15* gr.: aletheia - prawda, rzeczywistość, pewność, autentyczność; ** gr.: aitia - przyczyna kary, zarzut przestępstwa

39. A jest u was zwyczaj, że na Paschę* jednego wam uwalniam. Chcecie więc, abym wam uwolnił Króla Żydów?Łk 23,18* hebr.: przejście - święto od 14 do 20 dnia miesiąca Nisan - Mt 26,2 przypis *

40. Wykrzyknęli więc wszyscy ponownie, mówiąc: Nie Tego, ale Barabasza! A Barabasz był bandytą*.* gr.: lestes - bandyta, rabuś, zabójca, wywrotowiec, buntownik

↑↑

Rozdział 19

1. Wówczas więc wziął Piłat Jezusa i kazał Go wychłostać*.Mk 15,15-20; 2Kor 11,24; Hbr 11,36* lub: ubiczować

2. A żołnierze upletli wieniec* z ciernia i włożyli na Jego głowę, i okryli Go purpurowym płaszczem,Mt 27,28* gr.: stefanos - wieniec zwycięstwa, w odróżnieniu od korony władzy - gr.: diadema

3. Mówiąc: Witaj*, Królu Żydów! I policzkowali Go.* gr.: chairo: witaj - tu: sarkazm od Ave (witaj) Caesar

4. Wyszedł więc znów Piłat i powiedział im: Oto wyprowadzam Go do was, abyście poznali, że nie znajduję w Nim żadnej winy* z powodu, której miałby być ukarany*Mt 27,4; Łk 23,41; 1P 2,22; 1J 3,5* gr.: aitia - przyczyna kary, zarzut przestępstwa

5. Wtedy Jezus wyszedł na zewnątrz, niosąc cierniowy* wieniec i purpurowy płaszcz. A Piłat powiedział im: Oto człowiek!Mt 11,19; J 1,29; 1Tm 2,5* gr.: akantinos - cierń z krzewu akantu

6. A gdy ujrzeli Go arcykapłani i ich podwładni, krzyczeli słowami: Ukrzyżuj*, ukrzyżuj! Piłat powiedział im: Weźcie Go wy i ukrzyżujcie; ja bowiem nie znajduję w Nim żadnej winy** z powodu, której miałby być ukarany.Mt 27,22; J 19,15* gr.: stauroo - przybicie do pionowego pala, poprzecznej belki niesionej przez skazańca wraz z tabliczką określającą winę przestępcy; ** gr.: aitia - przyczyna kary, zarzut przestępstwa

7. Żydzi odpowiedzieli mu: My mamy Prawo, a według naszego Prawa powinien umrzeć; bo samego siebie uczynił Synem Boga.Pwt 18,20

8. Gdy więc Piłat usłyszał te słowa*, tym bardziej się uląkł**.* dosłownie: to słowo; ** gr.: fobeo - bać się, żywić szacunek, poważać, respektować, czcić

9. I wszedł ponownie do pretorium*, i powiedział do Jezusa: Skąd jesteś? Lecz Jezus nie dał mu odpowiedzi.Iz 53,7; Dz 8,32; Flp 1,28* tj. siedziba namiestnika, duży dom lub willa

10. Piłat więc powiedział do Niego: Nie odpowiadasz mi? Nie wiesz, że mam władzę*, aby Cię ukrzyżować i mam władzę, aby Cię uwolnić?* gr.: eksousia - prawo, autorytet, moc, urząd

11. Jezus odpowiedział: Nie miałbyś żadnej władzy nade mną, gdyby ci to* nie było dane z góry; dlatego ten, kto mnie tobie wydaje, ma większy** grzech.Jr 27,5; J 3,27* lub: jej; ** gr.: megas - wielki, znaczny - tu: większy co do skutków lub konsekwencji i intensywności

12. Odtąd Piłat starał się* Go wypuścić, lecz Żydzi krzyczeli słowami: Jeśli Go uwolnisz, nie jesteś przyjacielem Cezara; każdy bowiem, kto czyni siebie królem, sprzeciwia się Cezarowi!Łk 23,2* lub.: szukał (sposobu), dążył

13. Wtedy Piłat, gdy usłyszał te słowa*, wyprowadził Jezusa na zewnątrz i zasiadł na tronie sędziowskim**, w miejscu, zwanym Lithostrotos***, a po hebrajsku Gabbata****.* dosłownie: to słowo; ** lub: krześle - por. Mt 27,19 przypis *; *** tj. kamienny bruk, mozaika, bądź mozaikowa powierzchnia; **** pagórek

14. A był to Dzień Przygotowania Paschy, około szóstej godziny*; i powiedział do Żydów: Oto wasz król!Mk 15,25* tj. około 12 w południe wg obecnego sposobu liczenia czasu

15. Oni na to krzyczeli: Precz, precz*! Ukrzyżuj Go! Powiedział im Piłat: Czy mam ukrzyżować waszego króla? Arcykapłani odpowiedzieli: Nie mamy króla, tylko Cezara.Oz 3,4* idiom: strać - gr.: airo - podnieść wzwyż, unieść, wywyższyć

16. Wtedy im Go wydał, aby został ukrzyżowany. Wzięli więc Jezusa i wyprowadzili.

17. A On niosąc swój krzyż, wyszedł na miejsce, zwane Miejsce Czaszki, które po hebrajsku nazywa się Golgota*;Mt 27,33; Mk 15,22* wzgórze za murami miasta kształtem przypominające czaszkę

18. Tam Go ukrzyżowali; a z Nim dwóch innych z jednej i z drugiej strony, a Jezusa pośrodku.Ps 22,16; Iz 53,12; Hbr 12,2

19. A Piłat sporządził napis* i umieścił na krzyżu; a było na nim napisane: Jezus Nazarejczyk, Król Żydów.Mt 27,37; Łk 23,38* tj. tytuł winy najczęściej niesiony przez skazańca - łac.: titulus

20. A ten napis czytało wielu Żydów, bo blisko miasta było to miejsce, gdzie Jezus został ukrzyżowany; a napisany był on po hebrajsku, po grecku i po łacinie.J 5,2; Dz 21,40

21. Wtedy powiedzieli Piłatowi arcykapłani żydowscy: Nie pisz: Król Żydów, ale On powiedział: Jestem Królem Żydów.

22. Piłat odpowiedział: Co napisałem, to napisałem.J 19,12; Ps 76,10

23. Żołnierze więc, gdy ukrzyżowali Jezusa, wzięli Jego szaty i podzielili na cztery części, każdemu żołnierzowi część, i tunikę; a ta tunika* była bez szwu, cała tkana od góry.Mk 15,24* gr.: chiton - szata wkładana na gołe ciało

24. Powiedzieli więc do siebie: Nie rozcinajmy jej, ale losujmy o nią, czyja ma być – aby zostało wypełnione Pismo, które mówi: Rozdzielili moje szaty między siebie, a o moje odzienie rzucili los. Wtedy to właśnie uczynili żołnierze.Ps 22,19; Dz 2,23; Dz 13,27

25. A stały przy* krzyżu** Jezusa: Jego matka i siostra Jego matki, Maria, żona Kleofasa, i Maria Magdalena.Mt 27,55; Mk 15,40; Łk 23,49* lub: blisko, obok; ** gr.: stauros - por. J 19,6 przypis *

26. A gdy Jezus ujrzał matkę i ucznia tam stojącego, którego miłował*, powiedział swojej matce: Kobieto, oto twój syn**!J 13,23; J 21,7* gr.: agapao - przyjmować z zadowoleniem, gorąco miłować; ** gr.: hyios - syn, reprezentujący ojca

27. Potem powiedział do ucznia: Oto twoja matka! I od tej godziny wziął ją ten uczeń do siebie.Mt 12,48-50; Mk 3,34; 1Tm 5,2

28. Po tym Jezus wiedząc, że wszystko jest już dokonane*, aby Pismo zostało wypełnione, powiedział: Pragnę.Ps 22,15* por. w. 30 przypis *

29. A stało tam naczynie napełnione winnym octem; a oni nasączyli gąbkę winnym octem i zatknęli na hyzop*, podając Mu do ust.* tj. roślina, której wiązka służyła do pokrapiania

30. A gdy Jezus otrzymał ocet, powiedział: Wykonało* się; skłonił** głowę i oddał ducha.Mt 27,40; Mk 15,37; Łk 23,46* dosłownie: jest dokonane - w. 28 gr.: teleo - doprowadzić do końca, osiągnąć cel - tu: w znaczeniu poniesienia całkowitej zapłaty jako okrzyk triumfu lub wypełnienia proroctw; ** gr.: klino - skłonić, zniżyć (skłonić głowę - Mt 8,20)

31. Żydzi więc, aby ciała nie pozostały na krzyżu w szabat, ponieważ był to Dzień Przygotowania – bo ten dzień szabatu był wielki* – prosili Piłata, aby im połamano golenie i usunięto ich.Wj 12,16; Pwt 21,22; Mk 15,42* tj. szabat, który wypadał w trakcie trwania innego święta

32. Przyszli więc żołnierze i istotnie połamali pierwszemu golenie, również i drugiemu, który z Nim został ukrzyżowany,

33. Ale gdy podeszli do Jezusa i gdy zobaczyli, że już umarł, nie połamali Jego goleni.

34. Lecz jeden z żołnierzy włócznią przebił Jego bok i zaraz wypłynęła krew i woda.

35. A ten, który to widział, świadczy o tym, a jego świadectwo jest prawdziwe; i on wie, że mówi prawdę, abyście wy uwierzyli.

36. To bowiem się stało, aby zostało wypełnione Pismo: Kość Jego nie zostanie złamana.Wj 12,46; Ps 22,14; Ps 34,21

37. I ponownie inne miejsce Pisma mówi: I będą patrzeć na Tego, którego przebili*.Ps 22,16; Za 12,10* gr.: ekkenteo - przebić, przekuć, przekopać, wysunąć, wciągnąć - tu: i Obj 1,7

38. A potem Józef z Arymetei, który był uczniem Jezusa, lecz ukrytym z powodu strachu przed Żydami, poprosił Piłata, aby mógł zdjąć ciało Jezusa. I Piłat mu pozwolił. Poszedł więc i zabrał ciało Jezusa.Mk 15,43; Mt 27,57; J 7,13; J 12,42; Flp 1,14

39. Przyszedł również i Nikodem, ten który wcześniej przybył w nocy do Jezusa, niosąc około stu liter* mieszaniny mirry** i aloesu.2Krn 16,14; J 7,50* 1 litra rzymska to 327,45 g; ** tj. wonna gumożywica wypływająca z kory balsamowca

40. Wzięli więc ciało Jezusa i wraz z wonnościami zawinęli je w płótna*, tak jak Żydzi mają zwyczaj grzebać.Dz 5,6* dosłownie: płótnami

41. A był w tym miejscu, gdzie Go ukrzyżowano ogród, a w tym ogrodzie nowy grobowiec, w którym jeszcze nikt nie został położony.Mt 27,60; Łk 23,54; J 20,15

42. Tam więc, z powodu żydowskiego Dnia Przygotowania*, złożono Jezusa, gdyż grobowiec był blisko.Kpł 2,6; 2Krn 16,4; Iz 53,9* tj. dzień przed Paschą, kończący się o 18 - tej i nastawał szabat

↑↑

Rozdział 20

1. A pierwszego dnia po sabacie*, Maria Magdalena przyszła rano** do grobowca, gdy jeszcze było ciemno i ujrzała odsunięty kamień od grobowca.Mt 27,60; Łk 24,1* lub: tygodnia; ** o czwartej straży nocnej tj. między 3 a 6

2. Pobiegła więc i przyszła do Szymona Piotra i do drugiego ucznia, którego miłował Jezus, i powiedziała im: Wzięli Pana z grobowca i nie wiemy, gdzie Go położyli.

3. Wyszedł więc Piotr i ten drugi uczeń, i ruszyli do grobowca.

4. A biegli obaj razem; lecz ten drugi uczeń pobiegł przodem, szybciej od Piotra i pierwszy przyszedł do grobowca,Kpł 13,30

5. A gdy schylił się, widział* leżące płótna; jednak nie wszedł.* dosłownie: widzi

6. Przyszedł więc Szymon Piotr idący za nim, wszedł do grobowca i oglądał* leżące płótna,* gr.: theoreo - patrzeć uważnie, rozpoznawać, przyglądać się

7. I chustę*, która była na Jego głowie, nie leżącą razem z płótnami**, ale osobno zwiniętą na jednym miejscu.J 11,44* gr.: soudarion - chusta używana również do wycierania potu; ** gr.: othonion - kawałek lnianego płótna, w l.mn. pasy płótna

8. Wtedy też wszedł i ten drugi uczeń, który przybył pierwszy do grobowca, i ujrzał, i uwierzył*.Mk 16,5* domyślnie - w zmartwychwstanie

9. Jeszcze bowiem nie zrozumieli Pisma, że On musi* powstać z martwych.Ps 16,10* lub: jest konieczne, musi się (wydarzyć)

10. I odeszli więc ponownie uczniowie do siebie.J 7,53; J 16,32

11. Ale Maria stała płacząc* na zewnątrz przy grobowcu. Gdy tak** płakała, schyliła się do grobowca.Mk 16,5; J 16,6; J 19,5* gr.: klaio - łkać, biadać, lamentować, szlochać; ** dosłownie: jak więc

12. I ujrzała dwóch aniołów w bieli siedzących, jednego przy głowie, a drugiego przy stopach, w miejscu gdzie leżało ciało Jezusa.

13. A oni powiedzieli jej: Kobieto! Dlaczego płaczesz? Odpowiedziała im: Bo wzięli mojego Pana i nie wiem, gdzie Go położyli.

14. A gdy to powiedziała, odwróciła się i ujrzała stojącego Jezusa; a nie wiedziała, że to jest Jezus.J 21,4; Mk 16,12; Łk 24,16

15. Jezus powiedział do niej: Kobieto! Dlaczego płaczesz? Kogo szukasz? Ona myśląc, że jest to ogrodnik, powiedziała do Niego: Panie! Jeśli ty Go przeniosłeś, powiedz mi, gdzie Go położyłeś, a ja Go wezmę.Łk 24,5

16. Jezus powiedział jej: Mario*! Ona gdy się obróciła, powiedziała do Niego: Rabbuni**! Co wykłada się: Nauczycielu!J 10,3; J 13,13; Mt 23,8* Nestle Aland Novum Testamentum Graece 28 - hebr. Mariam; ** tj. aramejska forma hebr. - Rabbi

17. Jezus powiedział do niej: Nie zatrzymuj* mnie, bo jeszcze nie wstąpiłem do mojego Ojca; ale idź do moich braci i powiedz im: Wstępuję do Ojca mojego i Ojca waszego, i do Boga mojego i Boga waszego.Ps 22,22; Ez 37,27; Mt 12,50; Hbr 2,11; 1J 1,1* gr.: haptomai - trzymać się czegoś, przylgnąć, dotykać

18. I przyszła Maria Magdalena, oznajmiając uczniom, że widziała Pana, i że to jej powiedział.Mt 28,10; Mk 16,10

19. Gdy więc był wieczór tego właśnie dnia, pierwszego po sabacie, a drzwi były zamknięte, z powodu lęku przed Żydami, tam gdzie byli zgromadzeni uczniowie, przyszedł Jezus, stanął na środku i powiedział im: Pokój wam!Mk 16,14; Łk 24,36; J 16,33

20. A gdy to powiedział, pokazał im ręce i swój bok. Uradowali się więc uczniowie, widząc Pana.Iz 25,9

21. Wtedy Jezus powiedział im ponownie: Pokój wam; tak jak mnie posłał Ojciec, i ja was posyłam.Mk 16,15

22. A gdy to powiedział, tchnął* na nich, mówiąc im: Weźcie** Ducha Świętego.Rdz 2,7; Ez 37,9; J 14,16* gr.: emfysao - dmuchnąć lub tchnąć na kogoś, dąć; ** gr.: lambano - Mk 12,20 przypis * - tu: tryb rozkazujący

23. Komukolwiek grzechy odpuścicie*, są im odpuszczone; a komukolwiek zatrzymujecie, są zatrzymane**.2Kor 2,7; Kol 3,13* gr.: afiemi - puścić wolno, odejść, pozostawić, nie zatrzymywać; ** gr.: krateo - trzymać w dłoni, władać czymś, być panem

24. A Tomasza, jednego z dwunastu, zwanego Didymos*, nie było z nimi, gdy przyszedł Jezus.J 11,16* tj. Bliźniak

25. I powiedzieli mu wtedy inni uczniowie: Widzieliśmy Pana. A on powiedział im: Jeśli nie ujrzę na Jego rękach śladu gwoździ i nie włożę palca swojego w ślad gwoździ, i nie włożę swojej ręki w Jego bok, nie uwierzę.Ps 78,11; Ps 78,32; Za 12,10; J 4,48

26. A po ośmiu dniach Jego uczniowie byli ponownie w domu*, a z nimi i Tomasz. I przyszedł Jezus, gdy drzwi były zamknięte, i stanął na środku, i powiedział: Pokój wam!Iz 26,12; Iz 54,10; J 20,19* dosłownie: wewnątrz

27. Potem powiedział Tomaszowi: Zbliż* tu swój palec i zobacz moje ręce, i zbliż swoją rękę, i włóż w mój bok, i nie bądź niewierzący**, lecz wierzący.Mt 17,17* dosłownie: zbliżaj; ** gr.: apistos - bez wiary, zdradziecki, komu nie można zaufać

28. A w odpowiedzi Tomasz, rzekł do Niego: Pan* mój i Bóg* mój!Ps 35,23; Iz 9,6; Dz 7,59; Hbr 1,8; 1J 5,20* w gr.: rodzajnik określony - ho: ten (Pan), ten (Bóg)

29. Jezus powiedział mu: Dlatego że mnie widziałeś Tomaszu, uwierzyłeś; błogosławieni*, którzy nie widzieli, a uwierzyli.Łk 1,45; Ps 34,8; Łk 11,27; Rz 4,6; 2Kor 5,7* lub: szczęśliwi

30. I wiele też innych cudownych znaków* Jezus uczynił wobec swoich uczniów, które nie są zapisane w tym zwoju.* gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

31. Ale te są zapisane, abyście uwierzyli, że Jezus jest Mesjaszem*, Synem Boga, i żebyście wierząc mieli życie w Jego imieniu**.1J 1,4; 1J 5,13* gr.: christos - Mesjasz, Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony; ** hebr. idiom: w imieniu tj. w osobie

↑↑

Rozdział 21

1. Potem znów ukazał się Jezus uczniom nad Morzem Tyberiadzkim*, a ukazał się tak:* inna nazwa Morza (Jeziora) Galilejskiego

2. Byli razem Szymon Piotr i Tomasz, zwany Didymos, i Natanael, który był z Kany Galilejskiej, i synowie Zebedeusza, i dwaj inni z Jego uczniów.J 1,45; J 11,16; Mt 4,21

3. Szymon Piotr powiedział im: Idę łowić ryby. Mówią mu: I my pójdziemy z tobą. I wyszli, i zaraz wstąpili do łodzi, a tej nocy nic nie złowili.Mt 4,18; Łk 5,10; 1Kor 3,7

4. A gdy nastał wczesny ranek, stanął Jezus na brzegu; jednak nie wiedzieli uczniowie, że to jest Jezus.J 20,14; Mk 16,12; Łk 24,15

5. Jezus więc powiedział im: Dzieciątka*! Nie macie czegoś do zjedzenia**? Odpowiedzieli mu: Nie mamy.Łk 24,41; 1J 2,13* lub: chłopcy - por. J 4,49 przypis **; ** każdy pokarm dawany do chleba

6. On natomiast powiedział im: Zarzućcie sieć po prawej stronie łodzi, a znajdziecie. Zarzucili więc i nie mieli siły, aby ją wciągnąć z powodu mnóstwa ryb.Łk 5,4-7

7. Ten uczeń, którego miłował Jezus, powiedział Piotrowi: To jest Pan. Wtedy Szymon Piotr, słysząc, że to jest Pan, przepasał się narzutą*, był bowiem nagi**, i rzucił się w morze.Łk 24,30-31* lub: górna część ubrania; ** gr.: gymnos - być biednie lub lekko ubrany, goły, odkryty

8. A inni uczniowie przybyli w łodzi, bo byli niedaleko od lądu, około dwieście łokci*, ciągnąc sieć z rybami.Pwt 3,11* gr.: pechys - ramię, łokieć - miara długości 1 łokieć - ok. 45 cm, tu: 90 m

9. Gdy więc wyszli na ląd, ujrzeli leżące rozpalone węgle* i ułożoną rybę i chleb.* dosłownie: stos płonących węgli lub węgli drzewnych

10. Jezus powiedział im: Przynieście kilka ryb, które teraz złowiliście.Łk 5,6

11. Szymon Piotr wstąpił więc do łodzi i wyciągnął sieć na ląd, pełną wielkich ryb, których było sto pięćdziesiąt trzy; a choć było ich tak wiele, sieć się nie rozdarła.

12. Jezus powiedział im: Chodźcie i zjedzcie posiłek*. A żaden z uczniów nie śmiał** Go pytać: Kim Ty jesteś? Wiedząc, że to jest Pan.Obj 22,17* tj. śniadanie lub obiad; ** gr.: tolmao - być śmiałym, gardzić strachem, odważyć się na coś

13. Więc przyszedł Jezus, wziął chleb i dał im, podobnie i rybę.

14. To już trzeci raz ukazał się Jezus swoim uczniom jako wzbudzony z martwych.

15. Gdy więc spożyli posiłek*, Jezus powiedział do Szymona Piotra: Szymonie, synu Jonasza, miłujesz** mnie więcej niż ci? Powiedział Mu: Tak jest, Panie! Ty wiesz, że Ciebie kocham***. Rzekł więc do niego: Paś**** moje jagnięta.Jr 3,15; Hbr 4,13; 1P 5,2* tj. śniadanie lub obiad; ** gr.: agape - miłość, dobra wola, życzliwość w sensie decyzyjnym wyrażająca się w czynach; *** gr.: fileo - kochać, okazywać czułość, całować w sensie wielkiego zaangażowania emocjonalnego; **** gr.: bosko - karmić, paść - obrazowo - nauczać, wychowywać

16. Powiedział mu ponownie, po raz drugi: Szymonie, synu Jonasza, miłujesz* mnie? Powiedział do Niego: Tak, Panie! Ty wiesz, że Cię kocham**. Powiedział mu: Bądź pasterzem*** moich owiec****.Ps 95,7; J 10,11-16; J 18,17* gr.: agape; ** gr. fileo; *** dosłownie: pasterzuj - gr.: poimaiono - paść, nadzorować, opiekować, prowadzić; **** gr.: probaton - drobniejsze udomowione bydło, najczęściej owca lub koza

17. Powiedział mu po raz trzeci: Szymonie, synu Jonasza, kochasz* mnie? Zasmucił się Piotr, że do niego po raz trzeci powiedział: Czy mnie kochasz*? I odpowiedział Mu: Panie! Ty wiesz wszystko, Ty wiesz, że Ciebie kocham*. Jezus powiedział mu: Paś** moje owce.Joz 22,22; Hi 31,4; Lm 3,33; Mt 26,75; J 16,30* gr.: fileo - kochać, okazywać czułość, całować w sensie wielkiego zaangażowania emocjonalnego; ** gr.: bosko - karmić, paść - obrazowo - nauczać, wychowywać

18. Zaprawdę, zaprawdę* mówię ci: Gdy byłeś młodszy, sam się przepasywałeś i chodziłeś, gdzie chciałeś; lecz gdy się zestarzejesz, wyciągniesz** swoje ręce, a inny cię opasze i poprowadzi***, gdzie nie chcesz.* gr.: amen - z hebr.: godne wiary, uroczysty akt potwierdzenia; ** gr.: ekteino - wyprostować, rozciągnąć - sugestia ukrzyżowania?; *** gr.: fero - prowadzić, nieść, podtrzymywać, przewodzić

19. A to powiedział, zaznaczając jaką śmiercią odda chwałę* Bogu. A gdy to powiedział, rzekł mu: Chodź za mną.Lb 14,24; J 12,26* gr.: doksadzo - otoczyć chwałą, sławić, uwielbić - J 7,39 przypis ***

20. A Piotr, gdy się obrócił, ujrzał idącego ucznia, którego miłował Jezus, tego, który spoczął podczas wieczerzy przy* Jego piersi i zapytał: Panie! Kim jest ten, co Ciebie wydaje?J 13,23-25; J 19,26-27; J 20,2; J 21,7* idiom odnoszący się do spoczywania na honorowym miejscu przy stole podczas wspólnego posiłku

21. A gdy ujrzał go Piotr, powiedział Jezusowi: Panie, a co z tym?

22. Jezus powiedział mu: A jeśli zechciałbym pozostawić go, aż przyjdę*, co ci do tego? Ty chodź za mną!Mt 16,27; Mk 9,1* dosłownie: przychodzę

23. Rozeszła się więc ta wieść* między** braćmi, że ten uczeń nie umrze***. Ale Jezus nie powiedział mu, że nie umrze***, lecz: Jeśli zechciałbym go pozostawić, aż przyjdę****, co ci do tego?Pwt 29,28; Hi 28,28; Dn 4,35; Mk 9,1; 1Kor 4,5* dosłownie: słowo; ** do; *** dosłownie: (ma nie) umierać; **** gr.: erchomai - przyjść, przybywać, tu: przychodzę

24. A to jest uczeń, który świadczy* o tym, i który to napisał; a wiemy, że prawdziwe jest jego świadectwo*.J 19,35; 1J 1,1; 3J 1,12* gr.: martyreo - być naocznym świadkiem, wydać świadectwo w sądzie, świadczyć aż do męczeństwa, być męczennikiem

25. Jest jeszcze wiele innych licznych rzeczy, które uczynił Jezus, które gdyby miały zostać spisane jedne po drugich*, to sądzę, że i cały** świat nie zmieściłby zwojów*** spisanych o tym. Amen.Ps 34,8; Ps 40,5; Łk 1,45* lub: pojedynczo; ** dosłownie: sam; *** gr.: biblion - zdrobnienie od zwój, spisany dokument, arkusz

Dzieje Apostolskie

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ]

Rozdział 1

1. Pierwszą relację* napisałem, Teofilu, o wszystkim, co Jezus zaczął czynić, a także nauczać od początku,Łk 1,3* gr.: logos - w narracji historycznej lub traktatu ma powszechne zastosowanie u pisarzy greckich

2. Aż do dnia, w którym po przekazaniu przez Ducha Świętego poleceń apostołom, których sobie wybrał, został wzięty do góry;

3. Im też po swojej męce, w wielu niepodważalnych dowodach, przedstawił się jako żyjący, ukazując* się im przez czterdzieści dni i mówiąc o Królestwie Bożym.Dz 13,31; Mk 16,10; J 20,1; 1Kor 15,5* lub: dał się widzieć

4. A w czasie wspólnego spotkania* z nimi, nakazał** im: Nie oddalajcie się z Jerozolimy, ale oczekujcie obietnicy Ojca, o której słyszeliście ode mnie.Dz 2,33; Łk 24,49; J 14,16* gr.: synalidzo - zebrać się razem, spotkać, jeść wspólnie; ** gr.: parangello - polecić, rozkazać, przekazać

5. Jan bowiem chrzcił* w wodzie, lecz wy, po niewielu dniach zostaniecie zanurzeni* w Duchu Świętym.Mt 3,13; Łk 3,16; 1Kor 12,13* gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać - por. Mt 3,11 przypis *

6. A gdy się zgromadzili, pytali Go, mówiąc: Panie! Czy w tym czasie przywrócisz* Królestwo Izraelowi?Jr 23,5; Iz 9,6; Dn 7,27* gr.: apokathistemi - przywrócić do poprzedniego pierwotnego stanu, odnowić, naprawić - tu: przywracasz - czas teraźniejszy

7. On jednak powiedział do nich: Nie wasza to rzecz poznać czasy i pory, które Ojciec swą* władzą ustalił.Dz 17,26* dosłownie: we własnej

8. Ale otrzymacie* moc Ducha Świętego, który przyszedł** do was; i będziecie mi świadkami zarówno w Jerozolimie, jak i w całej Judei, i w Samarii, aż do krańców ziemi.Mi 3,8; Łk 24,48; Rz 15,19* lub: weźmiecie; ** czas przeszły dokonany - por. J 20,22 lub: gdy do was (już) przyjdzie

9. I gdy to powiedział, a oni patrzyli, został uniesiony w górę, i obłok wziął Go sprzed ich oczu.Mk 16,5; Obj 3,4

10. A gdy byli wpatrzeni w niebo, jak On się oddala, oto dwaj mężowie stanęli przy nich w białym odzieniu,

11. I ci powiedzieli: Mężowie z Galilei, czemu stoicie, wpatrując się w niebo? Ten Jezus, który od was w górę został uniesiony do nieba, powróci w taki sposób, jak Go widzieliście idącego do nieba.1Tes 4,16; Obj 1,7

12. Wtedy wrócili do Jerozolimy z góry, zwanej Oliwną, która leży* blisko Jerozolimy na odległość** drogi szabatowej.Za 14,4* dosłownie: jest; ** tj. dozwolona odległość na przebycie w szabat - 1040 m

13. I gdy weszli do miasta, wstąpili do sali na piętrze, gdzie się zatrzymali: Piotr i Jakub, i Jan, i Andrzej, Filip i Tomasz, Bartłomiej i Mateusz, Jakub syn Alfeusza i Szymon Zelota*, i Juda syn Jakuba.* por. Łk 6,15 przypis *

14. Ci wszyscy trwali niezłomnie* i jednomyślnie** w modlitwie i prośbie, razem z kobietami, i z Marią, matką Jezusa, i z Jego braćmi.Łk 8,2* gr.: proskartereo - trwać przy kimś, gotowość, wytrwałość; ** gr.: homothymadon - zgodnie co do celu, myśli, działania

15. W tych też dniach powstał Piotr pośród uczniów – a w tym samym miejscu była rzesza razem licząca około sto dwadzieścia osób* – i powiedział:* dosłownie: imion

16. Mężowie bracia*! Musiało zostać wypełnione to Pismo, w którym Duch Święty przepowiedział przez usta Dawida o Judaszu, który stał się przewodnikiem tych, którzy schwytali Jezusa;2Sm 23,2; Ps 41,10; Mk 12,36; J 13,18* tj. uroczysty zwrot obejmujący również kobiety

17. Który został zaliczony do nas i dostał w udziale dziedzictwo tej służby.

18. On rzeczywiście za zapłatę niesprawiedliwości nabył pole, ale gdy padł na twarz, pękł wpół i wypłynęły wszystkie jego wnętrzności.Za 11,12-13

19. I stało się to wiadome wszystkim mieszkającym w Jerozolimie, tak że nazwano to pole w ich własnym* języku** Akeldamach, to jest Pole Krwi.* tj. w jęz. aramejskim; ** gr.: dialektos - mowa, język, narzecze, dialekt

20. Napisane jest bowiem w zwoju* Psalmów: Niech mieszkanie jego stanie się puste i niech nikt w nim nie zamieszka, a jego urząd** oby wziął inny.Ps 69,26; Ps 109,8; Tt 1,5-9* gr.: biblos - zwój pergaminu lub papirusu, zwój zapisany; ** gr.: episkope - biskupstwo, nadzór, doglądanie, piecza

21. Trzeba* więc, aby spośród mężów, którzy towarzyszyli nam przez cały czas, gdy Pan Jezus przebywał** wśród nas,Łk 10,1* gr.: dei - jest konieczne; ** idiom: gdy do nas przyszedł i odszedł

22. Począwszy od chrztu Jana aż do dnia, w którym został wzięty od nas w górę, aby jeden z nich*, stał się razem z nami świadkiem Jego powstania z martwych.* dosłownie: tych

23. I postawili dwóch: Józefa, zwanego Barsabą, którego też nazywano Justus* i Mattiasza**.* tj. Sprawiedliwy; ** hebr.: Mattithjah - dar JHWH

24. A pomodlili się, mówiąc: Ty, Panie! Który znasz serca wszystkich, wskaż z tych dwóch jednego, którego sobie wybrałeś,Lb 27,16

25. Aby przyjął dziedzictwo tej służby i apostolstwa, od którego odstąpił Judasz, by pójść na swe własne miejsce.Rz 1,5; 1Kor 9,2

26. I rzucili* ich losy. I padł los na Mattiasza; i został dobrany** do grona jedenastu apostołów.Joz 18,10; Kpł 16,8; 1Sm 14,41* dosłownie: dali; ** gr.: synkatapsefidzo - być dobranym do, składać los w urnie

↑↑

Rozdział 2

1. I gdy nadszedł* dzień Pięćdziesiąty, byli wszyscy zgromadzeni jednomyślnie na tym samym** miejscu.Kpł 23,15; Pwt 16,9; 1Kor 16,8* dosłownie: i w wypełnionym dniu; ** lub: w jednym

2. I nagle powstał z nieba szum, jakby nadchodzącego gwałtownego wiatru, i napełnił cały dom, gdzie przebywali*.* dosłownie: siedzieli

3. I ukazały się im rozdzielające się języki jakby ognia, tak że spoczął* na każdym** z nich.* dosłownie: usiadł; ** każdym jednym

4. I napełnieni zostali wszyscy Duchem Świętym, i zaczęli mówić innymi językami, tak jak Duch dawał im się wypowiadać.1Kor 12,10

5. A przebywali w Jerozolimie Żydzi, mężowie pobożni*, z każdego narodu pod niebem.* gr.: eulabes - pełen czci dla Boga, oddany Bogu, pobożny

6. A gdy powstał ten głos, zeszło się mnóstwo ludzi i zdumieli się, że słyszeli, każdy z nich*, jak mówili ich własnym językiem**.* dosłownie: każdy jeden; ** gr.: dialektos - mowa, język, dialekt

7. I zdumiewali się wszyscy, i dziwili się, mówiąc jedni do drugich: Czy oto ci wszyscy, którzy mówią, nie są Galilejczykami?

8. Jak to więc jest, że słyszymy każdy z nas własny język* w którym się urodziliśmy?* gr.: dialektos - mowa, język, dialekt

9. Partowie i Medowie, i Elamici, i zamieszkujący Mezopotamię, Judeę a także Kapadocję, Pont i Azję,

10. Frygię a także Pamfilię, Egipt i części Libii, tej leżącej naprzeciw Cyreny, i przybysze* z Rzymu, Judejczycy, a także prozelici**,* dosłownie: przebywać w kraju; ** tj. poganie wyznający judaizm

11. Kreteńczycy i Arabowie, słyszymy ich mówiących w naszych językach* o wielkich dziełach Boga.* gr.: glossa - język, mowa, dialekt

12. I zdumieli się wszyscy, i byli zakłopotani*, mówiąc jeden do drugiego: Cóż to ma być?* lub: byli zaniepokojeni, zastanawiając się

13. Inni natomiast szydząc, mówili: Upili* się młodym winem.1Sm 1,14* dosłownie: są wypełnieni

14. Wtedy wstał Piotr z jedenastoma, podniósł swój głos i przemówił* do nich: Mężowie Judejczycy i wy zamieszkujący Jerozolimę! Niech jest to wam wiadome i wysłuchajcie** moich słów.Iz 40,9; Iz 58,1* zwrot dotyczy podniosłej, dostojnej mowy; ** gr.: enotidzomai - nakłonić swoje uszy

15. Bowiem nie są oni pijani, jak przypuszczacie*, gdyż jest trzecia** godzina dnia.* lub: podejrzewacie; ** tj. 9 - ta wg obecnej rachuby czasu

16. Ale to jest to, co jest powiedziane przez proroka Joela:Jl 3,1-5

17. I tak będzie w ostatecznych dniach, mówi Bóg, wyleję z Ducha mojego na wszelkie ciało*, prorokować będą synowie wasi i córki wasze, a młodzieńcy wasi ujrzą widzenia, a starsi** wasi będą śnić sny.Iz 2,2; Mi 4,1; 2Tm 3,1* tj. na każdego człowieka; ** gr.: presbyteros - starszy zboru - por. Tt 1,5 przypis **

18. I nawet na moje sługi* i na moje służebnice* w tych dniach wyleję z Ducha mojego, i będą prorokować;Jl 3,5* lub: niewolników

19. I ukażę* cuda** na niebie w górze, i znaki*** na ziemi na dole, krew, ogień i kłęby dymu.* dosłownie: dam; ** gr.: teras - cud jako zjawisko fizyczne; *** gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

20. Słońce zostanie obrócone w ciemność, a księżyc w krew, zanim przyjdzie ten wielki i jawny* dzień PANA.Iz 2,12; Iz 13,9; Iz 24,23; Ml 4,5; 1Tes 5,2; 2P 3,10* lub: wyraźnie widoczny, sławny

21. I stanie* się, że każdy, kto wezwie** imienia PANA, zostanie zbawiony.Jl 3,5; Rz 10,13; 1Kor 1,2* dosłownie: i będzie; ** lub: przywoła do siebie

22. Mężowie Izraelici! Słuchajcie tych słów: Jezusa Nazarejczyka, męża od Boga, który jest wam potwierdzony* przez moce, cuda i znaki, które czynił Bóg przez Niego pośród was, jak to sami wiecie,Łk 7,20* lub: wskazany

23. Tego, zgodnie z ustalonym postanowieniem* i uprzednią wiedzą** Boga wydanego, wzięliście i przytwierdziliście do krzyża rękami ludzi nieprawych.Łk 22,22; Rz 8,29; 1P 1,2* lub: radą, zamiarem; ** wcześniejsze: wiedza lub wybranie

24. Jego to wzbudził Bóg, gdy uwolnił* od bólów śmierci, gdyż było rzeczą niemożliwą, aby przez nią był trzymany.J 10,18; Rz 8,11; Hbr 13,20; 1P 1,21* lub: rozwiązał

25. Dawid bowiem mówi o Nim: Przez cały czas widziałem* Pana przed moim obliczem: Bo jest po mojej prawicy, abym nie został zachwiany.Ps 16,8-11; Dz 4,28; Rz 8,28* gr.: proorao - widzieć przed sobą, mieć przed oczami

26. Dlatego doznało radości* moje serce i rozradował się mój język, a jeszcze i ciało moje mieszkać** będzie w nadziei;Ps 57,8* dosłownie: zostało rozradowane; ** rozbije namiot

27. Nie zostawisz bowiem mojej duszy w Hadesie*, ani nie dopuścisz**, by święty Twój oglądał zepsucie.Ps 16,10; Ps 86,13; Iz 43,3; Iz 45,11; Iz 47,4* gr. określenie krainy umarłych - hebr. Szeol - Ps 16,10; ** lub: dasz

28. Dałeś mi poznać drogi życia i napełnisz mnie radością przed* Twoim obliczem.* lub: (wypływającą) z Twojego oblicza

29. Mężowie bracia! Wolno mi mówić z całą śmiałością* do was o patriarsze Dawidzie, że umarł i został pogrzebany, a jego grobowiec jest u nas aż do dnia dzisiejszego.1Krl 2,10; Dz 13,36; Hbr 7,4* lub: ufną odwagą, otwartością

30. Będąc więc prorokiem, i wiedząc, że Bóg potwierdził przysięgą, że z owocu jego lędźwi* według ciała wzbudzi Mesjasza i posadzi na jego tronie,Ps 89,4-5; Ps 132,11* lub: bioder, w semickim myśleniu miejsce mocy rozrodczej

31. To przewidując, powiedział o zmartwychwstaniu Mesjasza, że nie została dusza Jego w Hadesie, a ciało Jego nie zobaczy zepsucia.

32. Tego to Jezusa wzbudził Bóg, czego my wszyscy jesteśmy świadkami.Dz 1,8; Łk 24,48

33. Będąc więc wywyższonym prawicą Boga, i otrzymując od Ojca obietnicę Ducha Świętego, wylał* to, co wy teraz widzicie i słyszycie.* gr.: ekcheo - wylać, w przenośni - rozdawać obficie

34. Albowiem Dawid nie wstąpił do nieba, lecz sam mówi: Powiedział PAN mojemu Panu: Zasiadaj po mojej prawicy,Ps 110,1

35. Aż położę nieprzyjaciół twoich jako podnóżek twoich stóp.Łk 20,42; Hbr 1,13

36. Niech więc wie z pewnością cały dom Izraela, że i Panem i Mesjaszem uczynił Go Bóg, tego Jezusa, którego wy ukrzyżowaliście.

37. Gdy to usłyszeli, serca ich zostały przeszyte do głębi i powiedzieli do Piotra oraz do pozostałych apostołów: Co mamy czynić, mężowie bracia?Dz 7,54; J 8,9

38. A Piotr powiedział do nich: Upamiętajcie* się i niech każdy z was zostanie ochrzczony** w imieniu Jezusa Chrystusa ze względu*** na odpuszczenie grzechów, a otrzymacie**** dar Ducha Świętego.Dz 8,12; Mt 28,19; Łk 24,47* gr.: metanoeo - zmienić myślenie, zawrócić; ** lub: zanurzony; *** gr.: dia - ze względu na, z powodu, na, przez; **** lub: weźmiecie

39. Dla was bowiem jest ta obietnica i dla waszych dzieci, i dla wszystkich, którzy są z dala, ilu ich powoła PAN, Bóg nasz.

40. I w wielu innych słowach świadczył i zachęcał ich, mówiąc: Dajcie się uratować* z tego przewrotnego** pokolenia.* gr.: sodzo - zbawić, ocalić; ** lub: wypaczonego, skrzywionego

41. Ci więc, którzy z radością przyjęli jego słowa, zostali ochrzczeni, i w tym dniu przyłączonych zostało około trzech tysięcy dusz.

42. I trwali niezłomnie* w nauce** apostołów i we wspólnocie***, i w łamaniu chleba, i w modlitwach.Łk 24,35; Dz 20,7; Ef 6,18* gr.: proskartereo - trwać przy kimś, gotowość, wytrwałość; ** gr.: didache - nauczanie, doktryna; *** gr.: koinonia - społeczność, wspólna więź, bliskość, współudział, wspólnota

43. I każdą duszę* ogarniała bojaźń, a przez ręce apostołów działo się wiele znaków** i cudów.Dz 5,12* gr.: psyche - dusza, życie, osoba, świadomość; ** gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

44. A wszyscy wierzący byli na tym samym miejscu i wszystko mieli wspólne.Dz 5,4

45. I sprzedawali swoje posiadłości i majątki, i rozdzielali je wszystkim, zgodnie z tym, jaką kto miał potrzebę.Dz 4,34-36

46. I codziennie też trwali niezłomnie i jednomyślnie w świątyni, łamiąc także chleb po domach, przyjmowali pokarm z radością* i w prostocie serca,Joz 9,2; Dz 1,14; Dz 4,24; Dz 15,25; Flp 2,2* lub: w radosnym uniesieniu

47. Chwaląc* Boga i mając życzliwość** u całego ludu. A Pan codziennie przyłączał do tego grona*** – do zboru**** – tych, którzy dostępowali zbawienia*****.* lub: wielbiąc; ** łaskę; *** dosłownie: w to samo - por. w. 44; **** gr.: ekklesia - wywołani z, zgromadzenie - Obj 22,16 przypis *; ***** lub: mieli być zbawieni, byli zbawiani

↑↑

Rozdział 3

1. A Piotr i Jan wchodzili do świątyni w godzinę modlitwy, o dziewiątej*.* tj. 15-tej

2. I był właśnie niesiony pewien mąż, chromy* już w** łonie swojej matki, a którego kładziono każdego dnia przy bramie świątyni, zwanej Piękną, aby prosił o dar miłosierdzia*** tych, którzy wchodzili do świątyni.* lub: kulawy; ** dosłownie: od łona; *** wsparcie dla ubogich, jałmużnę

3. Ten widząc Piotra i Jana, gdy mieli wejść do świątyni, prosił ich o dar miłosierdzia.

4. A Piotr, wpatrując się w niego wraz z Janem, powiedział: Spójrz na nas!

5. On więc spojrzał* na nich, spodziewając się od nich coś dostać.* lub: zwrócił uwagę

6. Piotr natomiast powiedział: Nie mam srebra ani złota; lecz co mam, to ci daję: W imieniu Jezusa Chrystusa Nazarejczyka wstań i chodź.Dz 16,18; 1Kor 1,2; Flp 2,10; Mt 7,22

7. I chwycił go prawą ręką, i podniósł, a natychmiast zostały wzmocnione jego stopy i kostki.Mt 8,3; Mk 1,31; Mk 2,12

8. A podskakując, stanął i chodził, i wszedł z nimi do świątyni, chodząc, skacząc i chwaląc* Boga.Iz 35,6* gr.: aineo - wielbić, chwalić

9. I zobaczył go cały lud, jak chodził i chwalił Boga.Dz 4,16; Dz 4,21

10. I poznali też, że to on był tym, który dla uzyskania wsparcia* siadał przy Bramie Pięknej świątyni; i napełnieni zostali zdumieniem i uniesieniem z powodu tego, co mu się stało.* gr.: eleemosyne - dar miłosierdzia, jałmużna

11. A gdy chromy, ten, który został uzdrowiony, trzymał się Piotra i Jana, zbiegł się do nich cały zdumiony lud do portyku*, zwanego Salomonowym.J 10,23; Dz 5,12* tj. zadaszona kolumnada chroniąca przed upałem

12. Co widząc Piotr, odpowiedział ludowi: Mężowie Izraelici! Dlaczego się z tego powodu dziwicie, lub dlaczego tak uważnie nam się przypatrujecie, jakbyśmy to własną mocą lub pobożnością uczynili, że on chodzi?

13. Bóg Abrahama, Izaaka, Jakuba, Bóg naszych ojców, wprowadził do chwały Jezusa, swojego Syna*, którego wy wydaliście i wyparliście** się Go przed obliczem Piłata, który zasądził Jego uwolnienie.Ps 71,22* gr.: pais - małe dziecko, chłopiec, sługa; ** lub: odrzuciliście

14. Ale wy zaparliście się Świętego i Sprawiedliwego i prosiliście o darowanie wam mordercy,Iz 43,3; Dz 7,52; Dz 22,14

15. I zabiliście Sprawcę* życia, którego Bóg wzbudził z martwych, czego my jesteśmy świadkami.* gr.: archegos - początek, wódz, twórca

16. A z powodu wiary w imię Jego, imię Jego wzmocniło tego, którego wy widzicie i znacie; a wiara w Niego, dała mu pełne zdrowie* wobec was wszystkich.Dz 4,10; Dz 16,18* gr.: holokleria - całkowita sprawność, doskonały stan ciała

17. Ale teraz, bracia, wiem, że tak jak i wasi przywódcy uczyniliście to z niewiedzy,

18. Bóg natomiast wypełnił w ten sposób to, co przez usta wszystkich proroków wcześniej oznajmił*, że Jego Mesjasz miał cierpieć**.* gr.: prokatangello - oznajmić wcześniej, że coś nastąpi; ** gr.: pascho - cierpieć dotkliwie, znosić niedolę, odczuwać

19. Dlatego upamiętajcie* się i nawróćcie, aby zostały zmazane** wasze grzechy, i aby nadeszły od oblicza PANA czasy ochłody***,Iz 52,1; Dz 2,38; 2Tm 2,25; Mt 13,15; Jk 5,19* lub: zmieńcie myślenie, zawróćcie; ** lub: starte; *** orzeźwienia

20. I aby posłał wcześniej zapowiedzianego* wam Jezusa Mesjasza**.Hbr 9,28* dosłownie: który jest wcześniej ogłoszony przez herolda; ** gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony, Mesjasz

21. Którego niebo musi przyjąć aż do czasu odnowienia* wszystkich rzeczy, o których powiedział Bóg od wieku** przez usta wszystkich swoich świętych proroków.* gr.: apokatastasis - przywrócenie do poprzedniego pierwotnego stanu, odnowa, naprawa - również jako wyrażenie medyczne; ** por. Hbr 1,2 przypis ***

22. Mojżesz bowiem prawdziwie powiedział do ojców, że Proroka wzbudzi wam PAN, Bóg wasz, spośród waszych braci, jak mnie; Jego będziecie słuchać we wszystkim, cokolwiek do was będzie mówić.Pwt 18,15; Dz 7,37

23. I stanie* się, że każda dusza**, która nie usłuchałaby tego Proroka, będzie całkowicie wytępiona*** z ludu.* dosłownie: będzie; ** tj. każda osoba; *** lub: doszczętnie zgładzona, zniszczona całkowicie

24. I wszyscy prorocy* od Samuela, którzy kolejno przemawiali, zapowiadali** te dni.1Sm 3,20; Ps 99,6; Jr 15,1* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi lub ro’eh - widzący; ** lub: wcześniej głosili - por. w. 18 przypis *

25. Wy jesteście synami proroków i przymierza, które zawarł* Bóg z naszymi ojcami, mówiąc do Abrahama: A twoim potomkiem** zostaną ubłogosławione wszystkie rody*** ziemi.Rdz 9,9; Rdz 17,2* gr.: diatithemi - ustanowić, zawrzeć umowę; ** lub: nasieniem; *** kolejne pokolenia pochodzące od ojca rodu

26. Wam to najpierw Bóg wzbudził swojego Syna* Jezusa i posłał Go, błogosławiąc was w nawracaniu** każdego od waszych niegodziwości.* gr.: pais - małe dziecko, chłopiec, sługa; ** gr.: apostrefo - odwrócić, porzucić, zawrócić, powrócić na

↑↑

Rozdział 4

1. A gdy oni przemawiali do ludu, stanęli obok nich kapłani i dowódca* straży świątyni, i saduceusze,Mt 22,23* gr.: strategos - dowódca armii, dowódca lewitów w świątyni

2. Oburzając* się, że nauczali lud i głosili powstanie z martwych w Jezusie.* gr.: diaponeo - być zgorszonym, utrudzonym - Dz 16,18

3. I pochwycili* ich w swe ręce, i osadzili pod strażą aż do następnego dnia; bo był już wieczór.Łk 21,12; Dz 5,18* dosłownie: zarzucili na nich ręce

4. Wielu natomiast z tych, którzy usłyszeli te słowa*, uwierzyło; a była** liczba tych mężów około pięciu tysięcy.* dosłownie: to słowo; ** gr.: ginomai - stać się, być, pojawić, powstać, zaistnieć

5. I stało* się, że nazajutrz zebrali się w Jerozolimie ich przywódcy, i starsi, i uczeni w Piśmie**,* gr.: ginomai - stać się, być, pojawić, powstać, zaistnieć; ** gr.: grammateus - znawca, interpretator Prawa, pisarz

6. I Annasz, arcykapłan, i Kajfasz, i Jan, i Aleksander, i ci* którzy byli z rodu arcykapłańskiego;J 18,13* dosłownie: i ilu, jacy

7. A gdy postawili ich pośrodku, wypytywali: Jaką mocą albo w czyim imieniu to uczyniliście?Wj 2,14; Mt 21,23; J 2,18

8. Wtedy Piotr, napełniony* Duchem Świętym, powiedział do nich: Przywódcy ludu i starsi Izraela!Łk 12,11* lub: zostawszy napełnionym

9. Jeśli my dzisiaj jesteśmy przesłuchiwani* z powodu dobrodziejstwa uczynionego człowiekowi choremu, dzięki któremu** on jest teraz uratowany***.* lub: badani w śledztwie; ** tj. jaką mocą w czyim imieniu - zaimek pytajny; *** gr.: sodzo - zbawić, ocalić, uratować, uzdrowić

10. To niech wam wszystkim i całemu ludowi Izraela jest wiadome*, że w imieniu Jezusa Chrystusa Nazarejczyka, którego wy przybiliście do krzyża, a którego Bóg wzbudził z martwych, w tym imieniu stoi on przed wami zdrowy.Jr 42,19; Dn 3,6; Dn 4,30; Dn 5,29* lub: znane

11. On jest tym kamieniem wzgardzonym* przez was budujących, który stał się głowicą** węgła***.Iz 28,16; Mt 21,42; 1P 2,6-8* lub: uznanym za nic; ** lub: podstawą; *** narożnika, kąta

12. I nie ma w nikim innym zbawienia, bowiem nie ma innego imienia pod niebem, danego ludziom, w którym moglibyśmy* zostać zbawieni**.Mt 1,21; J 4,42; Hbr 2,3* gr.: dei - jest konieczne, potrzeba; ** dosłownie: nam zostać zbawionymi gr.: sodzo - zbawić, ocalić, uratować, uzdrowić

13. A widząc odwagę Piotra i Jana, i gdy pojęli, że są to ludzie nieuczeni i prości*, dziwili się i poznali, że oni również byli z Jezusem.* gr.: idiotes – nieobeznany, laik, nieuczony, niewyćwiczony

14. A patrząc na stojącego razem z nimi człowieka, który został uzdrowiony, nie mieli nic przeciwko nim do powiedzenia.

15. I gdy rozkazali im wyjść z miejsca* posiedzeń Sanhedrynu**, naradzali*** się między sobą,J 11,47* gr.: ekso - na zewnątrz, poza; ** tj. Najwyższa Rada Żydów składająca się z 71 członków; *** idiom - zderzyli się przeciw sobie - tj. ścierali się, sprzeczali

16. Mówiąc: Co uczynimy tym ludziom? Gdyż istotnie stał się przez nich widoczny wszystkim mieszkającym w Jerozolimie cudowny znak i nie możemy temu zaprzeczyć*.Dz 6,10* lub: odrzucić, odmówić (uznania)

17. Lecz, aby to jeszcze bardziej nie rozniosło się między ludem, zabrońmy im pod groźbą*, aby więcej w tym imieniu nie mówili do nikogo z ludzi.Łk 24,47* hebraizm: zagrozić groźbą

18. I wezwali ich, i nakazali im, aby w ogóle nie mówili ani nie nauczali w imieniu Jezusa.

19. Lecz Piotr i Jan w odpowiedzi, powiedzieli do nich: Czy jest to słuszne* przed obliczem Boga, was słuchać bardziej niż Boga? Osądźcie.Dz 5,29; Ga 1,10* lub: sprawiedliwe, prawe

20. My bowiem, nie możemy nie mówić tego, co widzieliśmy i słyszeliśmy.

21. A oni po dalszych groźbach wypuścili ich z powodu ludu, nie znajdując nic, za co mogliby ich ukarać; wszyscy bowiem chwalili Boga za to, co się stało.Jr 1,7

22. Bo człowiek, na którym dokonał* się ten cudowny znak uzdrowienia, liczył więcej niż czterdzieści lat.* dosłownie: stał się - w. 4 przypis **

23. A gdy zostali zwolnieni, przyszli do swoich i oznajmili im wszystko, co do nich powiedzieli arcykapłani i starsi.

24. A ci, gdy to usłyszeli, podnieśli jednomyślnie głos do Boga i powiedzieli: Władco! Boże, Ty który uczyniłeś niebo i ziemię, i morze i wszystko, co w nich jest,Iz 51,12; Dz 16,25

25. Który powiedziałeś przez usta Dawida, swojego sługi: Czemu wzburzyły się narody, a ludy rozmyślały* o marności**?Ps 2,1-6* lub: mieli staranie, obmyślały, troszczyły; ** o próżności

26. Powstali królowie ziemi, a przywódcy zebrali się razem przeciwko PANU i przeciwko Jego Mesjaszowi*.Ps 83,2* gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony, Mesjasz

27. Bo rzeczywiście* zebrali się razem** przeciwko świętemu Synowi*** Twojemu, Jezusowi, którego namaściłeś, Herod, a także i Poncjusz Piłat z narodami i z ludem Izraela,* lub: naprawdę; ** na jedno (miejsce); *** gr.: pais - małe dziecko, chłopiec, sługa

28. Aby uczynili wszystko* to, co ręka Twoja i wola Twoja wcześniej postanowiła**, aby się stało.* dosłownie: jak wiele; ** lub: przeznaczyła - por. 1Kor 2,7 przypis *

29. A teraz, PANIE, spójrz na ich groźby, i daj swoim sługom* z całą śmiałością** głosić*** Twoje Słowo;1Tes 2,2; Dz 4,13; Ef 6,19* gr.: doulois - por. Mt 20,27 przypis *; ** gr.: parresia - śmiałość, swoboda, ufna odwaga; *** lub: mówić

30. Gdy Ty wyciągasz swoją rękę by* uzdrawiać, tak by działy się znaki i cuda, przez imię Twojego świętego Syna, Jezusa.Dz 5,12; Rz 15,19; Hbr 2,4* gr.: eis - ku, do, na

31. A gdy oni się pomodlili, zatrzęsło się miejsce, w* którym byli zgromadzeni, i wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym, i ze śmiałością** głosili*** Słowo Boże.Dz 2,4; Dz 16,26* lub: na którym; ** gr.: parresia - śmiałość, swoboda, ufna odwaga; *** w. 29 przypis ***

32. A mnóstwo tych, którzy uwierzyli, miało* jedno serce i jedną duszę, a nikt** nie mówił, że jego dobytek*** był jego własnością, ale wszystko mieli**** wspólne.Dz 1,14; 1P 4,11* dosłownie: było; ** ani jeden; *** lub: majątek; **** dosłownie: było im

33. A apostołowie z wielką mocą składali* świadectwo** o powstaniu z martwych Pana Jezusa, była też nad nimi wszystkimi wielka łaska.* dosłownie: dawali; ** gr.: martyrion - dowód, świadectwo

34. Albowiem nie było wśród nich nikogo, kto by cierpiał niedostatek; gdyż ci, którzy byli właścicielami pól* lub domów, sprzedawali je i przynosili równowartość** tego, co zostało sprzedane,* lub: terenów; ** gr.: time - wycena, cena - (tu: równowartość), szacunek, cześć

35. I kładli u stóp apostołów; i rozdawano każdemu, zgodnie z tym, kto jaką miał potrzebę*.Ne 13,13; Dz 2,45; Dz 5,2; 2Kor 8,20-21* gr.: chreia - konieczność, potrzeba, bieda, żyć w niedostatku

36. A Józef, który przez apostołów został nazwany Barnabą – co tłumaczy się: Syn Pocieszenia – Lewita*, rodem z Cypru,* tj. członek rodu Lewiego, pomocnicy kapłanów - potomków Aarona

37. Po sprzedaniu posiadanej przez siebie roli, przyniósł pieniądze* i położył je u stóp apostołów.* gr.: chrema - pieniądz, bogactwo, rzecz

↑↑

Rozdział 5

1. A pewien mąż, o imieniu Ananiasz, ze swoją żoną Safirą, sprzedał posiadłość,

2. I za wiedzą* swojej żony przywłaszczył** sobie część zapłaty***, a jakąś część z niej położył u stóp apostołów.Joz 7,11; Ml 3,8* lub: być wtajemniczonym; ** gr.: nosfidzomai - odłożyć dla siebie, przywłaszczyć, zabierać sobie; *** gr.: time - wycena, cena - (tu: równowartość), szacunek, cześć

3. A Piotr powiedział: Ananiaszu! Czym* to szatan napełnił twoje serce, że skłamałeś Duchowi Świętemu i przywłaszczyłeś** sobie część zapłaty*** za pole?Mt 13,19; J 13,2* lub: dlaczego; ** gr.: nosfidzomai - odłożyć dla siebie, przywłaszczyć, zabierać sobie; *** gr.: time - wycena, cena - (tu: równowartość), szacunek, cześć

4. Czy pozostając twoją, nie należała* do ciebie? A po sprzedaniu, zapłata nie była w twej władzy? Dlaczego tę rzecz dopuściłeś** do swojego serca? Skłamałeś nie ludziom, lecz Bogu.Lb 16,11; 1Sm 8,7; Łk 10,16* dosłownie: nie pozostawała; ** po co położyłeś w swoim sercu

5. A Ananiasz, słysząc te słowa, padł i wyzionął ducha. I wielki strach* ogarnął wszystkich, którzy to słyszeli.Lb 16,26; Jr 5,14* gr.: fobos - strach, lęk, bojaźń, trwoga, głęboki szacunek

6. Młodsi natomiast, wstali, owinęli go, wynieśli i pogrzebali.

7. A stało się po upływie* około trzech godzin, że jego żona weszła, nie wiedząc, co się stało.* dosłownie: w odstępie

8. I Piotr powiedział do niej: Powiedz mi, czy za tyle sprzedaliście tę rolę? A ona powiedziała: Tak, za tyle.

9. A Piotr powiedział do niej: Dlaczego zmówiliście się między sobą, aby wystawiać na próbę* Ducha PANA? Oto stopy tych, którzy pogrzebali twojego męża są u drzwi, wyniosą i ciebie.Rz 3,19* lub: kusić, doświadczać

10. I padła zaraz przed jego stopami, i wyzionęła ducha*. A gdy młodzieńcy weszli, znaleźli ją martwą, wynieśli i pogrzebali obok jej męża.* lub: oddała ostatnie tchnienie

11. I wielki strach ogarnął całe zgromadzenie* i wszystkich, którzy to słyszeli.* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zbór, zebranie publiczne

12. A przez ręce apostołów działo się wiele znaków i cudów wśród ludu i byli wszyscy jednomyślnie w portyku* Salomona.* tj. zadaszona kolumnada chroniąca przed upałem

13. A z pozostałych nikt nie śmiał przyłączyć się do nich; ale lud ich wysoko cenił*.* gr.: megalyno - uczynić wielkim, uznać za wielkiego, b. cenić

14. Coraz więcej też przybywało* wierzących Panu, mnóstwo mężczyzn, a także i kobiet,* dosłownie: zostało przyłączonych, zostali dodani, włożeni

15. Tak że na ulice* wynoszono chorych i kładziono ich na posłaniach i na matach, aby przynajmniej cień idącego Piotra zacienił kogoś z nich.Dz 19,11* lub: place

16. Schodziło się również mnóstwo ludzi z okolicznych miast do Jerozolimy, przynosząc chorych i dręczonych* przez duchy nieczyste; i wszyscy oni byli uzdrawiani.J 14,12; Mt 4,24* lub: nękanych, zaniepokojonych, trapionych

17. Wówczas powstał arcykapłan i razem z nim ci wszyscy, którzy byli ze stronnictwa saduceuszów, i napełnieni zazdrością,

18. Pochwycili* w swe ręce apostołów, i umieścili ich w publicznym więzieniu.Dz 12,7* idiom - narzucić, położyć ręce - użyć przemocy

19. Lecz anioł PANA w nocy otworzył drzwi więzienia, wyprowadził ich i powiedział:

20. Idźcie, stańcie i głoście* ludowi w świątyni wszystkie słowa tego życia.* lub: mówcie

21. Posłuchali więc tego, weszli o świcie do świątyni i nauczali. A gdy przyszedł arcykapłan i ci, którzy razem z nim byli, zwołali Sanhedryn* i całą starszyznę synów Izraela, posyłając do więzienia, aby ich przyprowadzono.* tj. Najwyższą Radę Żydów złożoną z 71 członków

22. Podwładni* jednak gdy tam przybyli, nie znaleźli ich w więzieniu, zawrócili więc, i oznajmili o tym, mówiąc:* gr.: hyperetes - wioślarz - niewolnik z najniższego pokładu, podwładny, sługa, niosący pomoc

23. Więzienie wprawdzie znaleźliśmy zamknięte z całą starannością i strażników na zewnątrz stojących przed bramą, lecz gdy je otworzyliśmy, nikogo wewnątrz nie znaleźliśmy.Łk 22,4; J 11,47

24. Gdy więc usłyszeli te słowa, arcykapłan i dowódca straży* świątynnej oraz arcykapłani, byli w niepewności** co do nich, bo nie rozumieli, co tam się stało.Dz 4,1* gr.: strategos - dowódca armii, przywódca cywilny, urzędnik; ** lub: zaniepokojeni

25. I gdy przyszedł ktoś, oznajmił im, mówiąc: Oto mężowie, których umieściliście w więzieniu, są w świątyni, stojąc i nauczając lud.

26. Wtedy poszedł dowódca straży z podwładnymi i przyprowadził ich bez użycia siły*, bali się bowiem ludu, aby nie zostali ukamienowani.Mt 14,5; Mt 14,52; Mk 11,32; Łk 20,19* lub: bez gwałtu, przemocy - gr.: bia - siła fizyczna, gwałtowna moc

27. A gdy ich przyprowadzili, postawili przed Sanhedrynem; i arcykapłan wypytywał ich,

28. Mówiąc: Czy surowo wam nie nakazaliśmy, abyście nie nauczali w tym imieniu? A oto swoją nauką napełniliście Jerozolimę i chcecie sprowadzić na nas krew tego człowieka.J 7,16; Dz 2,42; Rz 6,17; 1Tm 4,1

29. A w odpowiedzi, Piotr i apostołowie powiedzieli: Trzeba bardziej być posłusznym* Bogu niż ludziom.Wj 1,17; Dn 3,17; Dz 4,17* gr.: peitharchero - być posłusznym władzy lub zwierzchnikowi

30. Bóg naszych ojców wzbudził Jezusa, którego wy własnymi rękami zabiliście, zawieszając na drzewie.

31. Tego, Wodza i Zbawiciela, Bóg wywyższył swoją prawicą, aby dać Izraelowi upamiętanie* i odpuszczenie** grzechów.Dz 13,38; Ef 1,7* lub: zmianę myślenia, zawrócenie; ** uwolnienie

32. A my jesteśmy Jego świadkami, i tych słów, a także Duch Święty, którego Bóg dał tym, którzy są Mu posłuszni*.J 15,27* gr.: peitharchero - być posłusznym władzy lub zwierzchnikowi

33. A oni, gdy to usłyszeli, byli wzburzeni ze złości* i naradzali się, jak ich zabić.Mt 10,21; J 5,20* idiom: byli jak przerżnięci piłą

34. Powstał jednak w Sanhedrynie pewien faryzeusz, o imieniu Gamaliel, nauczyciel Prawa, poważany przez cały lud, rozkazując, aby na małą chwilę wyprowadzono na zewnątrz apostołów;

35. I powiedział do nich: Mężowie Izraelici! Zastanówcie* się sami dobrze, co macie uczynić z** tymi ludźmi.Jr 26,19; Mt 27,19; Dz 19,36* gr.: prosecho - zważać, zwracać uwagę; ** dosłownie: nad tymi

36. Niedawno* bowiem powstał Teudas, który mówił o sobie, że jest kimś; przyłączyła się do niego liczba około czterystu mężów; tego zabito, i wszyscy, ilu ich było przez niego przekonanych**, rozproszyli się i nikt z nich nie został***.* dosłownie: przed tymi dniami; ** lub: dali się nakłonić; *** dosłownie: i stali się ku niczemu

37. Po nim, w dniach spisu* powstał Judasz Galilejczyk i pociągnął za sobą dość liczny lud; ale i on zginął, a wszyscy, ilu ich było przez niego przekonanych, zostali rozproszeni.* drugi spis po latach 8 - 6 po Chrystusie - por. Łk 2,2

38. A teraz wam to mówię: Odstąpcie od tych ludzi i zostawcie ich; jeśli bowiem z ludzi jest ten zamysł albo to dzieło, zostanie zniszczone*;Łk 13,1; Iz 8,9; Mt 15,13* lub: obalone

39. Jeśli jednak jest z Boga, nie możecie ich zniszczyć; i abyście się czasem nie okazali ludźmi walczącymi przeciw Bogu.Łk 21,15

40. I zostali przez niego przekonani*; a gdy zawołali apostołów, wychłostali ich, zakazując im przemawiać w imieniu Jezusa; i wypuścili ich.Mt 10,17* lub: przekonał ich

41. Ci więc odeszli sprzed oblicza Sanhedrynu, radując się, że zostali uznani za godnych, aby znosić hańbę* dla Jego imienia.1J 2,12* gr.: atimadzo - znieważać, lżyć, traktować z pogardą

42. I nie przestawali każdego dnia w świątyni i w domach* nauczać, i głosić dobrą nowinę Jezusa Chrystusa.* dosłownie w (gr. kata) domu

↑↑

Rozdział 6

1. A w te dni, gdy liczba uczniów pomnażała się, doszło do szemrania hellenistów* na Hebrajczyków, że ich wdowy były zaniedbywane w codziennej posłudze.Jl 3,6; Dz 9,29; Dz 11,20* tj. Żydzi mówiący po grecku

2. Wówczas dwunastu zwołało rzeszę uczniów i powiedzieli: Nie jest słuszne*, abyśmy opuścili Słowo Boże i służyli stołom.* dosłownie: przyjemne - w znaczeniu chęci przypodobania się (ludziom)

3. Przyjrzyjcie się więc, bracia, siedmiu poświadczonym* mężom spośród was, pełnych Ducha Świętego i mądrości, których ustanowimy do tego koniecznego zajęcia.Iz 28,6; 1Tm 3,8* gr.: martyreo - być naocznym świadkiem, być męczennikiem, mieć dobrą opinię - tu: poświadczanym

4. A my będziemy trwać niezłomnie* w modlitwie i służbie Słowa.Dz 2,42* gr.: proskartereo - trwać przy kimś, gotowość, wytrwałość

5. I spodobała się ta myśl* całej tej rzeszy**. I wybrali Szczepana***, męża pełnego wiary i Ducha Świętego, i Filipa, i Prochora, i Nikanora, i Tymona, i Parmena, i Mikołaja, prozelitę**** z Antiochii.Dz 7,1; Dz 11,24* gr.: logos - słowo, przesłanie, idea, rachunek; ** dosłownie: przed całą tą mnogością; *** gr.: stefanos - wieniec, stąd: inni - Stefan; **** por. Dz 13,16 przypis **. 43 przypis *

6. Tych postawili przed apostołami, a ci po modlitwie położyli na nich ręce.Wj 29,10; Dz 13,3; Mk 16,18; 2Tm 2,6; Hbr 6,2

7. A Słowo Boże rosło i pomnażała się liczba uczniów w Jerozolimie; i bardzo liczna rzesza kapłanów była posłuszna* wierze.* gr.: hypakouo - słuchać, ulegać czyjeś woli, być posłusznym

8. A Szczepan, pełen wiary i mocy, czynił wielkie cuda i znaki pośród ludu.

9. Powstali jednak niektórzy z synagogi, zwaną synagogą Libertynów* i Cyrenejczyków, i Aleksandryjczyków, i z Cylicji i Azji, dyskutując ze Szczepanem.* lub: wyzwoleńców

10. I nie mieli siły, aby przeciwstawić się mądrości i Duchowi, dzięki któremu* mówił.Wj 4,12; Mt 10,19; J 7,46* lub: duchowi (w) którym mówił

11. Wtedy podstawili mężów, którzy powiedzieli: Słyszeliśmy go jak mówił bluźniercze słowa przeciwko Mojżeszowi i Bogu.

12. I wzburzyli lud, starszych i uczonych w Piśmie; a gdy powstali, wspólnie porwali go i przyprowadzili do Sanhedrynu.

13. I postawili też fałszywych świadków, mówiących: Ten człowiek nie przestaje wypowiadać bluźnierstw, mówiąc przeciwko temu* świętemu miejscu i Prawu.* brak w mss Byz

14. Słyszeliśmy go bowiem jak mówił, że ów Jezus Nazarejczyk zburzy to miejsce i zmieni zwyczaje*, które przekazał nam Mojżesz.* gr.: ethos - zwyczaj, nakaz prawa, obrządek

15. A wszyscy, którzy siedzieli w Sanhedrynie utkwili w nim wzrok, i zobaczyli jego twarz* jakby oblicze* anioła.Wj 34,29; Mt 17,2* gr.: prosopon - twarz, oblicze, wygląd zew. rzeczy nieożywionych

↑↑

Rozdział 7

1. Powiedział wtedy arcykapłan: Czy zatem tak się te rzeczy mają?

2. A on powiedział: Mężowie bracia i ojcowie, posłuchajcie! Bóg chwały ukazał się naszemu ojcu Abrahamowi, gdy był w Mezopotamii, zanim zamieszkał on w Haranie,

3. I powiedział do niego: Wyjdź ze swojej ziemi i od swojej rodziny, i idź do ziemi, którą ci wskażę*.Rdz 12,1; Hbr 11,8* lub: ukażę, pouczę słowami

4. Wtedy wyszedł z ziemi Chaldejczyków, i mieszkał w Haranie, a stamtąd, po śmierci swego ojca, Bóg przesiedlił* go do tej ziemi, w której wy teraz mieszkacie,* gr.: metokidzo - przesiedlić mieszkańców do innego kraju

5. I nie dał mu w niej dziedzictwa nawet na szerokość* stopy, a obiecał dać mu ją w posiadanie i jego potomkowi** po nim, gdy jeszcze nie miał dziecka.Rdz 12,7; Rdz 23,4; Hbr 11,9; Dz 10,11; Dz 15,7; Dz 17,8* lub: krok; ** nasieniu

6. Bóg jednak powiedział tak*, że jego potomstwo** będzie przychodniami w obcej ziemi i uczynią je niewolnikami, i będą krzywdzić przez czterysta lat.Rdz 15,13; Wj 12,40; Ga 3,17* lub: w taki sposób; ** nasienie - l.poj.

7. A ten naród*, którego będą niewolnikami, Ja będę sądzić, powiedział Bóg; a potem wyjdą i będą mi służyć** na tym miejscu.Wj 7,1; Ne 9,9* gr.: ethnos - plemię, naród, lud, grupa etniczna, nie-Żydzi; ** gr.: latreia - służba publiczna, powołanie

8. I dał mu przymierze obrzezania; i tak spłodził on Izaaka, i obrzezał go ósmego dnia, a Izaak Jakuba, a Jakub dwunastu patriarchów*.Rdz 17,9* tj. głowa rodu, protoplasta

9. A patriarchowie, zazdroszcząc* Józefowi, sprzedali** go do Egiptu; ale Bóg był z nim.Rdz 37,4* gr.: dzeleoo - zazdrościć, ubiegać się o coś; ** lub: oddali

10. I wyrwał* go ze wszystkich jego ucisków, i dał mu łaskę i mądrość przed faraonem, królem Egiptu, i ustanowił go przełożonym** nad Egiptem i nad całym jego domem.* gr.: eksaiero - wyciągnąć, wyrwać z korzeniami, wyzwolić; ** gr.: hegeomai - iść na czele, przewodzić, rządzić, nakazywać

11. Następnie przyszedł głód na całą ziemię egipską i w Kanaanie, i wielki ucisk, a ojcowie nasi nie znajdowali żywności.Rdz 41,54

12. I gdy usłyszał Jakub, że w Egipcie było zboże, posłał tam naszych ojców po raz pierwszy.Rdz 42,1-2; Ps 105,16

13. A za drugim razem Józef dał się poznać swoim braciom, i ujawniono faraonowi ród Józefa.Rdz 42,1; Rdz 45,1

14. A Józef posłał i wezwał do siebie swojego ojca Jakuba i całą swoją rodzinę liczącą siedemdziesiąt pięć dusz*.Rdz 46,26; Ps 105,23; 1Krn 2,5* gr.: psyche - tj. osób - por. Mk 8,35 przypis **

15. Wówczas zstąpił Jakub do Egiptu, gdzie zakończył życie on i nasi ojcowie.Rdz 23,4

16. I przeniesiono ich do Sychem, i złożono w grobowcu, który kupił Abraham za cenę srebra od synów Hemora, ojca Sychema.

17. A gdy zbliżał się czas wypełnienia obietnicy, którą Bóg przysiągł spełnić Abrahamowi, rozrósł się lud i rozmnożył* w Egipcie,2P 3,8; Ps 105,24* dosłownie: został pomnożony, zwiększony

18. Aż do czasu, gdy nastał inny król, który nie znał Józefa.

19. Ten podstępnie* obchodził się z naszym rodem, wyrządził zło naszym ojcom, sprawił on, że porzucali swoje niemowlęta, aby ich nie zachować przy życiu.Wj 1,10-12; Wj 1,22* gr.: katasofidzomai - podejść za pomocą podstępu, oszukać

20. W tym czasie został zrodzony Mojżesz, a był miły* Bogu i był on przez trzy miesiące karmiony w domu jego ojca.Wj 2,2; 1Sm 16,12; Hbr 11,23* gr.: asteios - piękny, miły, uroczy

21. A gdy został porzucony*, wzięła go córka faraona i wychowała go sobie za syna.Wj 2,2-10* gr.: ektithemi - wystawić na zewnątrz, wyłożyć na pokaz, odsłonić, przedstawić, w przenośni - wyjaśnić

22. I został wykształcony* Mojżesz we wszelkiej mądrości Egipcjan, a był mocny w słowach i w czynach.Łk 24,19* gr.: paideuo - szkolić, wychowywać, karcić, poprawiać

23. A gdy osiągnął pełnię lat* czterdziestu, wstąpiło mu na serce**, aby odwiedzić swoich braci, synów Izraela.Wj 2,11-22* dosłownie: czas; ** dosłownie: do serca - idiom: przyszło mu na myśl

24. I gdy zobaczył kogoś krzywdzonego, stanął w jego obronie*, i pomścił dręczonego, uderzając śmiertelnie Egipcjanina.* gr.: amynomai - bronić się przed kimś, pomagać komuś

25. Sądził* bowiem, że jego bracia zrozumieją, że Bóg przez jego rękę daje im wybawienie**; lecz oni nie zrozumieli.* gr.: nomidzo - uważać, myśleć, mniemać, mieć w zwyczaju; ** gr.: soteria - wyzwolenie, bezpieczeństwo, ratunek, zbawienie

26. A następnego dnia zjawił się przy nich, gdy właśnie walczyli ze sobą, i namawiał ich do pokoju, mówiąc: Mężowie! Jesteście braćmi, dlaczego się nawzajem krzywdzicie?

27. Lecz ten, który krzywdził bliźniego, odepchnął go, mówiąc: Kto cię ustanowił przywódcą i sędzią nad nami?

28. Czy ty chcesz mnie zabić, w ten sam sposób, jak wczoraj zabiłeś Egipcjanina?

29. I uciekł Mojżesz z powodu tych słów*, i stał się przychodniem w ziemi madiańskiej**, gdzie spłodził dwóch synów.Hbr 11,27* dosłownie: tego słowa; ** tj. kraina leżąca na Półwyspie Arabskim być może obejmująca tereny krainy Kusz - por. Ha 3,7 i Lb 12,1

30. A gdy się wypełniło czterdzieści lat, ukazał mu się na pustyni góry Synaj anioł PANA w płomieniu płonącego krzewu*.Rdz 16,7; Rdz 22,15; Dn 3,27* tj. krzew cierniowy lub jeżyny

31. A gdy Mojżesz to ujrzał, zdziwił się temu widzeniu*; a gdy przystąpił, aby się przypatrzeć, rozległ** się głos PANA, skierowany do niego:Wj 3,3-4* gr.: horama - to co jest widziane, wizja, sen, obraz od Boga; ** dosłownie: stał się - gr.: ginomai - stać, być, zaistnieć, zrodzić

32. Ja jestem Bóg twoich ojców, Bóg Abrahama i Bóg Izaaka, i Bóg Jakuba. I zaczął drżeć Mojżesz, i nie śmiał* się przyjrzeć.Mt 22,32* lub: nie odważył się, nie posunął się do

33. I PAN powiedział do niego: Rozwiąż rzemienie sandała ze swoich stóp, bo miejsce na którym stoisz, jest ziemią świętą.Joz 5,15

34. Wejrzałem* i zobaczyłem utrapienie mojego ludu, który jest w Egipcie, i słyszałem ich wzdychanie i zstąpiłem, aby ich wyzwolić**; dlatego teraz chodź, poślę cię do Egiptu.Ps 105,26* hebraizm: zobaczywszy, zobaczyłem; ** lub: wyrwać

35. Tego Mojżesza, którego wyparli się, mówiąc: Kto ustanowił cię przywódcą i sędzią?! Tego Bóg jako przywódcę i odkupiciela* posłał przez** rękę anioła, który ukazał mu się w krzaku.* lub: wyzwoliciela, oswobodziciela; ** lub: z ręką - gr.: en - przez, w, na, za (pomocą)

36. Ten ich wyprowadził, gdy uczynił cuda* i znaki w ziemi egipskiej i na Morzu Czerwonym, i na pustyni, przez czterdzieści lat.Ps 78,13; Ps 78,43; Mk 16,20* gr.: teras - cud jako zjawisko fizyczne

37. To jest ten Mojżesz, który powiedział synom Izraela: Proroka* jak mnie wzbudzi wam PAN, Bóg wasz, spośród waszych braci; jego będziecie słuchać.Wj 19,37; Pwt 18,15* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi lub ro’eh - widzący

38. On jest tym, który stał w zgromadzeniu* na pustyni między aniołem, mówiącym do niego na górze Synaj, a naszymi ojcami, który przyjął słowa żywe, aby nam je dać,* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zebranie publiczne

39. Jemu nie chcieli być* posłuszni nasi ojcowie; ale go odepchnęli i zawrócili swoimi sercami w stronę** Egiptu,Hbr 3,16; Ga 3,19; Hbr 4,12* dosłownie: stać się; ** gr.: eis - ku, do

40. Gdy powiedzieli do Aarona: Uczyń nam bogów, którzy będą szli przed nami, bo z tym Mojżeszem, który nas wyprowadził z ziemi egipskiej, nie wiemy, co się stało.

41. I zrobili w tych dniach cielca, i przynosili ofiarę bożkowi, i radowali* się z dzieł swoich rąk.Wj 32,6; Wj 32,18* dosłownie: zostali rozradowani

42. Zatem Bóg odwrócił się i wydał ich, aby służyli zastępom nieba, tak jak jest napisane w zwoju Proroków: Czy to Mnie przynosiliście zarżnięte ofiary* i dary przez czterdzieści lat na pustyni, o domu Izraela?Pwt 4,19; Sdz 2,11; Rz 1,24* tj. zwierzęta ofiarne

43. I nosiliście namiot Molocha i gwiazdę waszego boga Remfana*, figury, które sobie uczyniliście, aby im oddawać pokłon; więc przesiedlę was poza Babilon.Wj 20,4; Kpł 20,2; Am 5,26* tj. babilońskie bóstwo planety Saturn

44. Nasi ojcowie mieli Namiot Świadectwa na pustyni, tak jak zarządził* Ten, który powiedział Mojżeszowi, aby go uczynił według wzoru, który zobaczył.Wj 38,21; Lb 9,15; Hbr 8,5* lub: jak go sobie urządził - gr.: diatasso - zarządzić, ustalić, dokładnie określić, zaaranżować, ustawić w odpowiedniej kolejności

45. I nasi ojcowie przejęli* go i wnieśli z Jozuem do posiadłości pogan, których Bóg wygnał sprzed oblicza naszych ojców, aż do dni Dawida,Joz 3,1-14; Joz 18,1; Dz 13,22* lub: objęli po kimś

46. Który znalazł łaskę przed obliczem Boga i prosił, aby znalazł miejsce na przybytek* Bogu Jakuba.1Krl 8,17; 1Krn 22,7* lub: namiot

47. Jednak to Salomon zbudował Mu dom.2Sm 7,1-13; 1Krl 8,20

48. Ale Najwyższy nie mieszka w świątyniach uczynionych ręką, jak mówi prorok:Iz 66,1; 1Krl 8,27; 2Krn 6,18; Dz 17,24

49. Niebo jest moim tronem, a ziemia podnóżkiem moich stóp. Jaki zbudujecie mi dom, mówi PAN, albo jakie jest miejsce mojego odpocznienia?

50. Czyż moja ręka nie uczyniła tego wszystkiego?Ps 102,25-27; Iz 44,24; Jr 32,17; J 1,3

51. Ludzie twardego karku, o nieobrzezanym sercu i uszach! Wy zawsze opieracie* się Duchowi Świętemu, jak ojcowie wasi, tak i wy.Pwt 31,27; 2Krn 30,8; Jr 6,10* gr.: antipipto - sprzeciwiać się, ruszyć przeciwko, napaść

52. Którego z proroków nie prześladowali wasi ojcowie? I pozabijali tych, którzy zapowiedzieli* przyjście Sprawiedliwego, którego wy teraz staliście się zdrajcami i mordercami,Dz 22,14* lub: ogłosić coś wcześniej, że nastąpi

53. Wy, którzy otrzymaliście* Prawo z nakazów aniołów i nie strzegliście** go!* gr.: lambano - przyjąć co jest dawane, wziąć do ręki, otrzymać; ** gr.: fylasso - strzec, czuwać, trzymać straż, przestrzegać, unikać

54. A oni, słuchając tego, byli w swoich sercach wzburzeni ze złości* i zgrzytali na niego zębami.Ps 35,16* dosłownie: jak przerzynani piłą

55. A on, będąc pełen Ducha Świętego, ze wzrokiem skierowanym* w niebo, zobaczył chwałę Bożą i Jezusa stojącego po prawicy Boga,Dz 6,8* lub: utkwionym patrząc prosto

56. I powiedział: Oto widzę otwarte niebiosa i Syna Człowieczego stojącego po prawej stronie* Boga.* lub: po prawicy

57. A oni krzyknęli potężnym głosem, zatkali swoje uszy i rzucili* się jednomyślnie na niego.Dz 22,20* lub: ruszyli, zaatakowali naprzód

58. A gdy go wypchnęli na zewnątrz miasta, kamienowali; a świadkowie złożyli swoje szaty u stóp młodzieńca, zwanego Saulem.

59. I kamienowali Szczepana, który wzywał* Pana, mówiąc: Panie Jezu! Przyjmij mojego ducha!Łk 23,46; 1P 4,19* lub: przywoływał do siebie

60. A gdy padał na kolana, zawołał potężnym głosem: Panie! Nie poczytaj* im tego za grzech! I gdy to powiedział, zasnął**.Dz 13,36* dosłownie: nie postaw - domyślnie jako dowodu przestępstwa; ** dosłownie: został uśpiony - gr.: koimao - zasnąć, spocząć, umrzeć

↑↑

Rozdział 8

1. A Saul był tym, który zgadzał się z jego zabiciem. I w tym dniu rozpoczęło* się wielkie prześladowanie wobec zboru** w Jerozolimie, i byli wszyscy rozproszeni po krainach Judei i Samarii z wyjątkiem apostołów.* gr.: ginomai - stać, być, zaistnieć, zrodzić się; ** gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie publiczne

2. A Szczepana pogrzebali pobożni mężowie i wszczęli nad nim wielki lament*.* gr.: kopeteos - bić się w piersi lub głowę, lamentować, hałasować

3. A Saul tępił* zbór, wchodząc do domów, wywlekając zarówno mężczyzn, jak i kobiety, i przekazywał ich do więzienia.* lub: niszczył

4. Jednakże* ci, którzy zostali rozproszeni, przechodzili z miejsca na miejsce, głosząc słowo dobrej nowiny.Dz 14,27* partykuła wzmacniająca - men oun

5. A Filip, gdy zszedł do miasta* Samarii, głosił im Chrystusa.Dz 6,5; Dz 9,20* lub: jednego z miast

6. A tłumy jednomyślnie lgnęły* do tego, co mówił Filip, słysząc i widząc cudowne znaki**, które czynił.* lub: zwracały uwagę; ** gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

7. Albowiem duchy nieczyste wychodziły z wielu, którzy je mieli, wołając potężnym głosem; wielu też sparaliżowanych i chromych* zostało uzdrowionych.Mt 15,30; Dz 9,33; Hbr 12,12* gr.: cholos - kulawy, bez stopy, kaleki

8. I nastała w tym mieście wielka radość.

9. A był w tym mieście pewien mąż, o imieniu Szymon, który wcześniej zajmował się magią i wprawiał w zdumienie lud* Samarii, mówiąc o sobie, że jest kimś wielkim;Kpł 20,6; Pwt 18,10; Dz 13,6* gr.: ethnos - plemię, naród, lud, grupa etniczna, nie-Żydzi

10. Do którego lgnęli wszyscy od małych aż do wielkich, mówiąc: Ten jest mocą Boga – Wielką*.* przypuszczalnie wsch. nauka o emanacjach i eonach

11. A lgnęli* do niego dlatego, gdyż od dłuższego czasu wprawiał ich w zdumienie swoją magią**.* gr.: przylgnąć do kogoś, zwracać uwagę, przyłączyć się, wpaść w nałóg; ** gr.: mageia - magia, czary

12. Gdy jednak uwierzyli Filipowi, głoszącemu Ewangelię o Królestwie Bożym i o imieniu Jezusa Chrystusa, dawali się ochrzcić*, zarówno mężczyźni, jak i kobiety.J 3,5; Dz 8,36; Dz 10,48* lub: byli zanurzani (w wodzie)

13. Sam Szymon także uwierzył, a gdy został ochrzczony, trzymał* się Filipa, a widząc, jak dzieją się znaki i przejawy mocy**, był zdumiony.* lub: trwał niezłomnie; ** lub: cuda - l.mn.

14. A gdy apostołowie w Jerozolimie usłyszeli, że Samaria przyjęła* Słowo Boga, posłali do nich Piotra i Jana,2Tm 2,10; Dz 2,42* gr.: dechomai - wziąć ręką, chwycić, przyjąć, otrzymać

15. Którzy, gdy tam przyszli, modlili się za* nich, aby otrzymali** Ducha Świętego.Dz 2,38; Mt 18,19* lub: o nich; ** przyjęli - por. w. 17 przypis *

16. Bowiem jeszcze nie zstąpił* na nikogo z nich; bo** byli jedynie ochrzczeni w imię Pana Jezusa.* gr.: epipipto - spaść, upadać na coś; ** zaś

17. Wtedy wkładali na nich ręce, a oni otrzymywali* Ducha Świętego.Dz 6,6; Dz 13,3; 1Tm 4,14* gr.: lambano - przyjąć co jest dawane, wziąć do ręki, otrzymać

18. A Szymon widząc, że przez wkładanie* rąk apostołów jest udzielany** Duch Święty, przyniósł im pieniądze,2Krl 5,15; Ez 13,9* gr.: epithesis - nakładanie, włożenie - gest rytualny - Dz 14,23 przypis *; ** gr.: didomi - dać, darować, udzielić, użyczyć

19. Mówiąc: Dajcie i mnie tę moc*, aby ten, na kogo włożę ręce, otrzymał Ducha Świętego.Łk 14,7; J 5,44; Dz 19,6* gr.: eksousia - prawo, władza, autorytet, moc podjęcia decyzji

20. Lecz Piotr powiedział do niego: Oby ci twoje srebro razem z tobą było na zgubę, gdyż sądziłeś, że dar Boga można nabyć za pieniądze.2Krl 5,26-27; Dn 5,17; Hbr 13,5

21. Nie ma dla ciebie cząstki, ani dziedzictwa w tej sprawie*, albowiem serce twoje nie jest szczere** przed obliczem Boga.Mk 7,21; Ps 78,37; Mt 15,19* dosłownie: w tym słowie - gr.: logos; ** lub: proste

22. Upamiętaj* się więc z tego swojego zła** i proś Boga, czy w związku z tym*** zostanie ci odpuszczony zamysł**** twojego serca.Jr 8,6; 1Tm 2,5; 1J 1,9* lub: zmień myślenie, zawróć; ** niegodziwości; *** gr.: ei ara - czy więc, czy zatem; **** lub: zamiar, plan

23. Widzę bowiem, że jesteś pogrążony w gorzkiej żółci i w więzach nieprawości.

24. A w odpowiedzi, Szymon powiedział: Módlcie się za mną* do Pana, aby nie przyszło na mnie nic z tego, co powiedzieliście.Wj 8,8; Lb 21,7; Hi 42,8; Jk 5,16* lub: za mnie

25. A oni, gdy złożyli świadectwo* i opowiedzieli Słowo Pana, wrócili do Jerozolimy; także w wielu miasteczkach Samarytan głosili dobrą nowinę.Łk 20,1; Dz 14,7; Dz 14,21; Dz 28,28* gr.: diamartyromai - zaświadczyć o czymś uroczyście - 2Tm 4,1 przypis *

26. A anioł PANA powiedział do Filipa, mówiąc: Wstań i idź na południe na drogę, która z Jerozolimy schodzi do Gazy, jest to droga pustynna*.Ps 34,7; Mt 1,20; Dz 5,19* lub: pusta

27. Powstał więc i poszedł. A oto mąż Etiopczyk, eunuch, dostojnik królowej Etiopii Kandaki*, który był ustanowiony nad całym jej skarbcem, przybył mając zamiar oddać cześć** Bogu w Jerozolimie.Ps 68,32; 1Krl 8,41* gr.: kandake - tytuł królewski podobnie jak Faraon i Gog lub nazwa dynastii; ** lub: pokłonić się, złożyć hołd

28. Teraz już wracał, siedząc na swoim wozie, czytał* proroka Izajasza.* lub: czytał na głos - zwyczaj czytania w myślach był rzadki

29. Wtedy Duch powiedział do Filipa: Podejdź i przyłącz się do tego wozu.Dz 10,19; Dz 13,2

30. A gdy Filip podbiegł, usłyszał go czytającego proroka Izajasza, i powiedział: Czy* rzeczywiście rozumiesz, co** czytasz?* gr.: ara - partykuła pytająca oczekująca odpowiedzi negatywnej; ** w gr. - l.mn.

31. A on powiedział: Jak mogę rozumieć, jeśli mnie nikt nie poprowadzi*? I zaprosił Filipa, aby wszedł i razem z nim usiadł.Dz 10,5* gr.: hodegeo - prowadzić drogą, być przewodnikiem

32. A odczytywał ten oto urywek Pisma: Jak owca na rzeź był prowadzony, i milczał* jak baranek wobec tego, który go strzyże, tak i On nie otwiera swoich ust;* lub: bez głosu

33. W jego poniżeniu pozbawiono go sądu, a kto opowie o jego rodzie? Gdyż Jego życie jest usuwane* z ziemi.Iz 53,7* gr.: airo - unosić, zabrać siłą, przywłaszczyć, podnieść

34. A eunuch w odpowiedzi, rzekł* Filipowi: Proszę cię, powiedz, o kim to mówi prorok? O sobie samym, czy o kimś innym?Mt 15,5; Dz 2,30; 1P 1,10* por. Łk 14,3 przypis *

35. A Filip otworzył swoje usta, i rozpoczynając od tego miejsca Pisma ogłosił mu dobrą nowinę o Jezusie.Łk 24,27; Dz 10,43; 1Kor 2,2

36. A gdy jechali tą drogą, przybyli nad jakąś wodę. I powiedział eunuch: Oto woda! Co stoi na przeszkodzie, abym został ochrzczony*?Dz 10,47* gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać - Mt 3,11 przypis *

37. A Filip powiedział: Jeśli wierzysz z całego serca, wolno ci. A on odpowiadając, rzekł*: Wierzę, że Jezus Chrystus jest Synem Boga.*** dosłownie: w odpowiedzi, powiedział - idiom charakterystyczny dla języka hebrajskiego; ** brak w mss Byz tego wersetu

38. I kazał, aby zatrzymano wóz*, i zeszli obaj do wody, Filip i eunuch; i ochrzcił go.Dz 16,33* gr.: harma - wóz, wóz wojenny, rydwan

39. A gdy wyszli z wody, Duch PANA porwał* Filipa i eunuch nie zobaczył go więcej, lecz radując się jechał dalej swoją drogą.* gr.: harpadzo - zażądać czegoś dla siebie, porwać - por. 1Tes 4,17 przypis *

40. Filip natomiast znalazł się w Azocie*, a przechodząc przez wszystkie miasta, głosił dobrą nowinę, aż przyszedł do Cezarei.* tj. dawniej miasto filistyńskie Aszdod - 30 km od Lyddy

↑↑

Rozdział 9

1. A Saul, dysząc jeszcze groźbą i chęcią mordu* wobec uczniów Pana, przyszedł do arcykapłana,Dz 8,1* idiom - grozić śmiercią

2. I prosił* go o listy do Damaszku do synagog, aby, jeśli znajdzie tam mężczyzn i kobiety, zwolenników tej Drogi**, przyprowadził ich związanych do Jerozolimy.Dz 9,14; Dz 19,9* dosłownie: wyprosił sobie, domagał się; ** tj. o kroczeniu drogą za Panem

3. I stało się*, gdy był w drodze** i zbliżał się do Damaszku, że nagle otoczyło go światło z nieba.Dz 22,6; Dz 26,12* dosłownie: stało się mu lub stało się że on; ** gr.: poreuomai - iść, udawać się, podróżować na zwierzęciu

4. A gdy padł na ziemię, usłyszał głos do niego mówiący: Saulu! Saulu! Czemu mnie prześladujesz?Za 2,8; Mt 25,40; J 15,20; Ef 5,29

5. A on powiedział: Kim jesteś, Panie? A Pan rzekł: Ja jestem Jezus, którego ty prześladujesz; trudno ci wierzgać przeciwko ościeniowi*.* tj. żelazny kij do poganiania wołów i koni - tu: w l.mn.

6. A Saul drżący i wstrząśnięty*, powiedział: Panie! Co chcesz bym uczynił**? A Pan do niego: Wstań i wejdź do miasta, a powiedzą ci, co konieczne jest abyś uczynił.* lub: zdumiony, przerażony; ** dosłownie: co mi uczynisz, co ja mam

7. A mężczyźni towarzyszący mu w drodze, stanęli niezdolni do mówienia; głos bowiem słyszeli*, ale nikogo nie widzieli.Dz 22,9; Dz 26,13* gr.: akouo - imiesłów czas teraźniejszy strona czynna - słyszeć lub starać się usłyszeć

8. A Saul został podniesiony z ziemi, lecz gdy otworzył swoje oczy, nic* nie widział. Prowadząc go więc za rękę, wprowadzili do Damaszku.* gr.: oudeis - nic, ani jeden, żaden, nikogo

9. I był tam trzy dni nie widząc*; i nie jadł i nie pił.* dosłownie: nie widzący

10. A był pewien uczeń w Damaszku o imieniu Ananiasz; i Pan powiedział do niego w widzeniu*: Ananiaszu! A on odpowiedział: Oto ja, Panie!Dz 22,12* gr.: horama - to, co jest widziane, wizja, sen, obraz od Boga

11. A Pan powiedział do niego: Wstań i pójdź na ulicę, zwaną Prostą, i w domu Judy szukaj Tarseńczyka o imieniu Saul*; oto bowiem się modli.* lub: Saula o imieniu (lub zwanego) Tarseńczyk

12. I zobaczył Saul w widzeniu mężczyznę o imieniu Ananiasz, jak wszedł i włożył na niego rękę, aby znów widział.

13. A Ananiasz odpowiedział: Panie! Słyszałem od wielu o tym człowieku, ile zła uczynił Twoim świętym w Jerozolimie;

14. I tutaj ma władzę od arcykapłanów, aby związać wszystkich, którzy wzywają* Twojego imienia.Rz 10,12-13; 1Kor 1,2; 2Tm 2,22* gr.: epikaleomai - przyzywać do siebie, wołać do kogoś

15. Pan jednak powiedział do niego: Idź, ten bowiem człowiek jest moim wybranym naczyniem, aby zanieść moje imię przed pogan* i królów, a także synów Izraela.Jr 1,5; J 15,16; Rz 1,5; Rz 11,13; Ef 3,7* lub: narody

16. Albowiem ja mu pokażę, ile on musi* wycierpieć dla mojego imienia.Dz 20,23; 2Kor 11,23; Flp 1,29* lub: jest konieczne, trzeba - czas teraźniejszy

17. A Ananiasz poszedł i wszedł do tego domu, a gdy włożył na niego ręce, powiedział: Saulu bracie! Pan mnie posłał – Jezus, który ukazał ci się w drodze, którą przybyłeś, abyś przejrzał i został napełniony* Duchem Świętym.* gr.: pletho - napełniać się, być wypełnionym

18. I natychmiast spadły z jego oczu jakby łuski, i zaraz przejrzał*, a gdy wstał, został ochrzczony**.2Kor 3,14* lub: ponownie widział; ** gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać - por. Mt 3,11 przypis *

19. A po przyjęciu pokarmu odzyskał* siły. I Saul był z uczniami, którzy byli w Damaszku przez kilka dni.* lub: wzmocnił się

20. I zaraz w synagogach zaczął głosić Chrystusa, że On jest Synem Boga.Mt 16,16

21. I zdumiewali się wszyscy, którzy go słuchali, i mówili: Czy to nie jest ten, który niszczył w Jerozolimie tych, którzy wzywają tego imienia, i przyszedł tu po to, aby ich związać i przyprowadzić do arcykapłanów?

22. Saul natomiast coraz bardziej umacniał się i zdumiewał Żydów, mieszkających w Damaszku, dowodząc, że Ten jest Mesjaszem*.Dz 17,3; Dz 18,5* lub: Chrystusem, Pomazańcem

23. A gdy upłynęło wiele* dni, Żydzi naradzili się między sobą, aby go zabić.* gr.: hikanos - odpowiedni, zdatny, wystarczający (liczebnie)

24. Lecz Saul dowiedział* się o ich spisku. Strzegli też bram dniem i nocą, aby go zabić.* dosłownie: ich spisek został poznany

25. Uczniowie więc zabrali go w nocy i opuścili wzdłuż muru, spuszczając w koszu.

26. Po przybyciu do Jerozolimy, Saul próbował przyłączyć się do uczniów; ale wszyscy się go bali, nie wierząc, że jest uczniem.Ga 2,4; Mt 10,17; Dz 26,20; Mt 24,10

27. Barnaba jednak przygarnął go, przyprowadził do apostołów i opowiedział im, jak w drodze zobaczył Pana, i że On przemówił do niego, i jak w Damaszku śmiało* przemawiał w imieniu Jezusa.Dz 4,36; Dz 11,22; Ef 6,19* gr.: parresiadzomai - mieć swobodę w mowie, mieć odwagę

28. I był z nimi, poruszając się swobodnie* po Jerozolimie, i śmiało przemawiał w imieniu Pana Jezusa;* idiom: wchodząc i wychodząc

29. Rozmawiał też i dyskutował* z hellenistami, a ci starali się go zabić.* lub: rozprawiał

30. A gdy dowiedzieli się o tym bracia, odprowadzili go do Cezarei i wysłali go do Tarsu*.Mt 10,23; Dz 8,40* tj. stolica Cylicji w Azji Mniejszej

31. A tak zbory w całej Judei i Galilei, i Samarii miały pokój, budując się i chodząc w bojaźni Pana, i dzięki zachęcie* Ducha Świętego pomnażały się.Rz 16,16* dosłownie: zachętą

32. I stało się, gdy Piotr obchodził wszystkich, że zszedł* też do świętych**, którzy mieszkali w Lyddzie.Ps 16,3; Mt 27,52; Mt 9,2* Jerozolima leży na górze; ** tu: nazwa własna uczniów Pana

33. I znalazł tam pewnego człowieka o imieniu Eneasz, który od ośmiu lat leżał na posłaniu i był sparaliżowany.

34. I Piotr powiedział do niego: Eneaszu! Uzdrawia cię Jezus Chrystus; wstań i pościel sobie. I zaraz wstał.Dz 3,6; Dz 3,16; Dz 4,10

35. I zobaczyli go wszyscy zamieszkujący Lyddę i Szaron*, którzy też nawrócili się do Pana.Dz 11,21* mss Byz - Assaron, hebr. szaron - Pnp 2.1

36. A była w Joppie pewna uczennica, o imieniu Tabita, co w tłumaczeniu znaczy Dorkas*; ta była pełna dobrych czynów i darów miłosierdzia**, które czyniła.Ef 2,10; Tt 2,14; 1P 2,12* tj. Gazela; ** lub: wsparcia dla ubogich, jałmużny

37. I stało się w tych właśnie dniach, że ona zasłabła i umarła; a gdy ją obmyto, położono w sali na piętrze.

38. A że Lydda jest blisko* Joppy, uczniowie słysząc, że jest w niej Piotr, posłali do niego dwóch mężów, prosząc, aby nie zwlekał** z przyjściem do nich.* tj. 17 km; ** lub: ociągał się

39. Wstał więc Piotr i poszedł z nimi; a gdy przyszedł, wprowadzili go do sali na piętrze, i obstąpiły go wszystkie wdowy, płacząc i pokazując tuniki* i płaszcze, które robiła Dorkas, dopóki była z nimi.Mt 25,36; J 12,8; Ef 4,28* gr.: chiton - szata wkładana wprost na ciało

40. A Piotr usunął wszystkich na zewnątrz, padł na kolana i pomodlił się, po czym zwrócił się do ciała* i powiedział: Tabito, wstań! A ona otworzyła swoje oczy, a widząc Piotra, usiadła.* gr.: soma - ciało, zwłoki - por. Kol 2,11 przypis *

41. A on podał jej rękę i podniósł ją, przywołując świętych* i wdowy, przedstawił ją żywą.* gr.: hagios - por. Hbr 13,24 przypis ** tu: jako nazwa własna uczniów

42. I stało się to znane w całej Joppie; i wielu uwierzyło w Pana.J 11,45; J 12,11

43. Przez wiele też* dni pozostał on** w Joppie u niejakiego Szymona, garbarza.* dosłownie: Stało się, natomiast; ** domyślnie: Piotr

↑↑

Rozdział 10

1. A był w Cezarei pewien mężczyzna, o imieniu Korneliusz, setnik, z kohorty zwanej italską,Dz 27,1; Mt 8,5

2. Pobożny i bojący się Boga* wraz z całym swoim domem, i dający wiele darów miłosierdzia** ludowi, i przez cały czas modlący*** się do Boga.* gr. określenie hebr. ger toszaw - nieobrzezani a wierzący w monoteizm poganie zachowujący prawa Noachidów - Dz 15,29; ** lub: jałmużny; *** błagać, prosić

3. Około dziewiątej godziny dnia, zobaczył wyraźnie w widzeniu* anioła Boga, który przybył do niego i powiedział mu: Korneliuszu!Rdz 31,11; Sdz 13,6; 2Sm 14,17* gr.: horama - to co jest widziane, wizja, sen, obraz od Boga

4. A on, wpatrując* się w niego, ogarnięty lękiem powiedział: Cóż jest, Panie? I odpowiedział mu: Twoje modlitwy i dary miłosierdzia wstąpiły przed oblicze Boga ku przypomnieniu.* dosłownie: patrząc wprost, utkwiwszy wzrok

5. A teraz poślij mężów do Joppy i wezwij Szymona, którego nazywają Piotrem.

6. Gości on u niejakiego Szymona, garbarza, który ma dom nad morzem; on ci powie, co trzeba*, abyś uczynił.* lub: jest konieczne

7. A gdy odszedł anioł, który przemawiał do Korneliusza, ten przywołał dwóch ze swoich domowników i pobożnego żołnierza z tych, którzy przy nim nieustannie* byli,* dosłownie: trwali niezłomnie, byli w nieustannej gotowości

8. I gdy wyjaśnił* im wszystko, posłał ich do Joppy**.* gr.: eksegeomai - ujawniać, ogłaszać, wykładać naukę, iść; ** Joppa obecnie Jaffa - 60 km od Cezarei

9. A nazajutrz, gdy byli w drodze i zbliżali się do miasta, wszedł Piotr na taras*, około godziny szóstej, aby się modlić.* tj. na dach

10. A będąc bardzo głodnym, chciał coś zjeść; a gdy inni przygotowywali mu posiłek, przyszło* na niego uniesienie**.* gr.: epipipto - spaść na, w przenośni - ogarnąć, zawładnąć kimś; ** gr.: ekstasis - wytrącenie umysłu z normalnego stanu - Dz 11,5 przypis **

11. I ujrzał otwarte niebo i zstępujący na niego jakiś przedmiot*, jakby wielkie płótno, za cztery rogi związane i spuszczane na ziemię;* lub: naczynie, przyrząd kuchenny, osprzęt okrętu

12. W którym były wszystkie czworonożne zwierzęta ziemi, dzikie zwierzęta, płazy i ptaki nieba.Dz 7,56; Łk 3,21

13. I rozległ* się głos do niego: Wstań, Piotrze! Zarzynaj** i zjedz.* dosłownie: stał się; ** zabij w ofierze

14. A Piotr powiedział: Przenigdy, Panie! Bo nigdy nie jadłem nic skalanego* albo nieczystego.Kpł 11,1; 1Sm 21,4; Mt 15,5* gr.: koinoo - zanieczyszczać, czynić pospolitym, skalać

15. I znów, po raz drugi głos dotarł do niego: Co Bóg oczyścił, ty nie miej za skalane*.* gr.: koinoo - zanieczyszczać, czynić pospolitym, skalać

16. A to się stało trzykrotnie. I na powrót przedmiot został uniesiony do nieba.

17. A gdy Piotr nie miał wewnętrznej* pewności** czym było to widzenie, które ujrzał, oto ludzie posłani przez Korneliusza, pytając o dom Szymona, stanęli przed bramą;* dosłownie: w sobie; ** gr.: diaporero - być zaniepokojonym, być w rozterce, nie wiedzieć co począć, zastanawiać się

18. I wołając, zapytali: Czy Szymon, którego nazywają Piotrem, jest tutaj w gościnie?

19. A gdy Piotr nadal rozmyślał* o tym widzeniu, Duch powiedział do niego: Oto szukają cię trzej mężczyźni,* gr.: enthymeomai - rozważać, zastanawiać się, myśleć

20. Dlatego wstań, zejdź i idź z nimi, nie wahając* się; dlatego, że ja ich posłałem.* lub: nie osądzając (siebie) - gr.: diakrino - por. Jud 1,22 przypis *

21. A Piotr zszedł do mężczyzn posłanych do niego przez Korneliusza i powiedział: Oto ja jestem tym, którego szukacie. Jaki jest powód, dla którego jesteście tu obecni?

22. A oni powiedzieli: Korneliusz, setnik, człowiek sprawiedliwy i bojący się Boga*, mający dobre świadectwo także od całego narodu żydowskiego, otrzymał przez świętego anioła polecenie**, aby cię wezwać do swojego domu i słuchać twoich słów.* gr. określenie hebr. ger toszaw - nieobrzezani a wierzący w monoteizm poganie zachowujący prawa Noachidów - Dz 15,29; ** gr.: chrematidzo - słowo określające ponadnaturalną inspirację

23. Wtedy zaprosił ich i ugościł. A nazajutrz Piotr wyszedł z nimi, i szli z nim niektórzy bracia z Joppy.

24. I weszli następnego dnia do Cezarei; a Korneliusz oczekiwał na nich i zwołał swoich krewnych i bliskich przyjaciół.

25. I gdy Piotr wchodził, Korneliusz wyszedł na jego spotkanie, przypadł do jego nóg i oddał mu pokłon.Dn 2,46; Obj 19,10; Obj 22,8

26. Ale Piotr podniósł go, mówiąc: Wstań, ja też* jestem człowiekiem.* lub: sam

27. A rozmawiając z nim, wszedł i zobaczył wielu zgromadzonych.J 4,9; J 18,28; Ga 2,12

28. I przemówił też do nich: Wy wiecie, jak sprzeczne z prawem* jest dla człowieka będącego Żydem łączyć się lub przychodzić do cudzoziemca; lecz Bóg pokazał mi, abym żadnego człowieka nie nazywał skalanym lub nieczystym.* lub: zakazane, niegodziwe, bezprawne

29. Dlatego też bez sprzeciwu przyszedłem wezwany. Pytam więc: W jakiej sprawie mnie wezwaliście?

30. A Korneliusz powiedział: Od czterech dni aż do tej godziny pościłem, a gdy o dziewiątej godzinie modliłem się w swoim domu, oto stanął przede mną mężczyzna w lśniącej szacie,Łk 24,4

31. I powiedział: Korneliuszu! Twoja modlitwa została wysłuchana, a twoje dary miłosierdzia zostały przypomniane przed obliczem Boga.Dz 10,4; Dn 10,12; Łk 1,13

32. Poślij więc do Joppy i wezwij Szymona, którego nazywają Piotrem; przebywa on w gościnie* w domu Szymona garbarza, nad morzem, a gdy przyjdzie, będzie z tobą rozmawiał.* dosłownie: jest goszczony - również w wersetach 6 i 18

33. Natychmiast więc posłałem do ciebie, a ty dobrze uczyniłeś, że przyszedłeś. Teraz więc wszyscy jesteśmy obecni przed obliczem Boga, abyśmy usłyszeli wszystko to, co zostało ci polecone przez Boga.

34. A gdy Piotr otworzył usta, powiedział: Naprawdę pojmuję*, że Bóg nie ma względu na osobę,Pwt 10,17; Hi 34,19; Rz 2,11; Jk 2,9; 1P 1,17* dosłownie: chwycić, pojąć rozumem

35. Lecz w każdym narodzie godnym przyjęcia* przez Niego jest ten, kto się Go boi i czyni sprawiedliwość.Rz 2,27-29; Rz 10,12-13; Dz 15,9; Ps 15,1-2; Iz 56,3* lub: mile widziany, uznany

36. Posłał słowo synom Izraela, głosząc dobrą nowinę o pokoju przez Jezusa Chrystusa. Ten jest Panem wszystkich.Dz 2,39

37. Wy wiecie, że słowo zaistniało* po całej Judei, zaczynając od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan;Dz 13,25; Mk 1,4* lub: stało się - Dz 4,4 przypis **

38. O Jezusie z Nazaretu, jak Bóg namaścił Go Duchem Świętym i mocą, który chodził, czyniąc dobrze i uzdrawiając wszystkich ciemiężonych* przez diabła; gdyż Bóg był z Nim.Iz 11,2; J 3,2; J 16,32* gr.: katadynasteuo - sprawować bezwzględną władzę nad kimś, uciskać kogoś, używać siły

39. A my jesteśmy świadkami wszystkiego, co czynił w krainie Judejczyków i w Jerozolimie, Jego też zabili*, wieszając na drzewie.Dz 1,8; Dz 5,32* gr.: anaireo - zabrać, podnieść z ziemi, usunąć

40. Tego Bóg wzbudził trzeciego dnia i dał Mu stać się widzianym;Dz 13,30; J 10,18

41. Nie całemu ludowi, ale świadkom wybranym uprzednio przez Boga, nam, którzy z Nim jedliśmy i piliśmy po Jego powstaniu z martwych.J 6,70; J 15,16

42. I nakazał nam, abyśmy głosili ludowi i świadczyli, że On jest ustanowionym przez Boga sędzią żywych i umarłych.Mk 16,15

43. O Nim świadczą wszyscy Prorocy, że każdy wierzący w Niego otrzyma* odpuszczenie** grzechów przez Jego imię.Łk 24,25; Mt 26,28; Rz 3,25* lub: weźmie; ** uwolnienie, wyzwolenie

44. Gdy Piotr jeszcze mówił te słowa, Duch Święty zstąpił* na wszystkich słuchających tych słów.Dz 2,1; Dz 4,31; Dz 8,15; Dz 11,15* gr.: epipipto - spaść na, w przenośni - ogarnąć, zawładnąć kimś

45. I zdumieli* się wierzący, pochodzący z obrzezania, którzy** przybyli razem z Piotrem, że i na pogan został wylany dar Ducha Świętego.Dz 2,38; J 4,10; J 7,38* gr.: eksistemi - być oszołomionym, wyjść z siebie, oszaleć; ** dosłownie: ilu, jak licznie

46. Słyszeli ich bowiem mówiących innymi językami i wywyższających* Boga. Wtedy odpowiedział Piotr:Dz 2,4; Dz 2,11; Dz 11,15* gr.: megalyno - uczynić wielkim, uznać, ogłosić za wielkiego

47. Czy ktoś może odmówić wody, aby nie zostali ochrzczeni ci, którzy przyjęli Ducha Świętego, tak jak i my?Dz 8,36; Mt 3,7-9

48. I polecił ich ochrzcić w imieniu Pana. Wtedy prosili go, aby został u nich kilka dni.

↑↑

Rozdział 11

1. I usłyszeli apostołowie i bracia, którzy byli w Judei, że także poganie przyjęli Słowo Boże.Dz 15,2; 1Tes 2,13

2. I gdy Piotr wstąpił* do Jerozolimy, spierali** się z nim ci, którzy byli z obrzezania,* tj. wspiął się - por. Mt 20,17 przypis *; ** lub: oddzielali się, odsuwali się

3. Mówiąc: Poszedłeś* do mężów nieobrzezanych i jadłeś z nimi.Łk 15,2; Ga 2,12* gr.: eiserchomai - wejść w jakieś miejsce lub stan, pojawiać się

4. A Piotr zaczął im wyjaśniać* po kolei, mówiąc:* gr.: ektithemi - wyłożyć na zewnątrz, pokazać, objaśnić

5. Ja, gdy byłem w mieście Joppie i modliłem się, miałem* w uniesieniu** widzenie***; ujrzałem jakiś przedmiot zstępujący jakby wielkie płótno, za cztery rogi spuszczane z nieba i dotarło aż do mnie;Jr 1,11; Ez 2,9* dosłownie: zobaczyłem; ** gr.: ekstasis - wytrącenie umysłu z normalnego stanu, uniesienie, zachwyt, ekstaza; *** gr.: horama - wizja, sen, obraz dany przez Boga

6. Wpatrując się w nie uważnie, przyglądałem się i zobaczyłem czworonożne zwierzęta ziemi, dzikie zwierzęta, płazy i ptaki nieba;

7. I usłyszałem głos skierowany* do mnie: Wstań, Piotrze! Zabijaj** i zjedz.* dosłownie: mówiący; ** lub: zabijaj w ofierze

8. I powiedziałem: Przenigdy, Panie! Gdyż nic z tego wszystkiego, co skalane lub nieczyste nigdy nie weszło do moich ust.

9. A głos z nieba po raz drugi mi odpowiedział: Tego, co Bóg oczyścił, ty nie uważaj za skalane*.* lub: nie miej za pospolite

10. A to stało się trzykrotnie. I z powrotem wszystko zostało wciągnięte do nieba.

11. I oto zaraz* trzej mężowie posłani do mnie z Cezarei stanęli przed domem, w którym byłem.* lub: natychmiast, niezwłocznie

12. A Duch powiedział mi, abym poszedł razem z nimi, nie wahając się. A szło ze mną także tych sześciu braci i weszliśmy do domu tego człowieka;J 16,13

13. On też oznajmił nam, jak zobaczył anioła, który stanął w jego domu i powiedział mu: Poślij mężczyzn do Joppy i wezwij Szymona, którego nazywają Piotrem;

14. On powie ci słowa, przez które zostaniesz zbawiony ty i cały twój dom.Dz 16,31

15. A gdy zacząłem mówić, zstąpił* na nich Duch Święty, tak jak i na nas na początku.Dz 2,1-4; Dz 10,44* gr.: epipipto - spaść na - por. Dz 10,44 przypis *

16. I przypomniałem* sobie Słowo Pana, gdy mówił: Jan chrzcił** w wodzie, ale wy zostaniecie ochrzczeni** w Duchu Świętym.J 14,26; Dz 1,5* dosłownie: zostało mi przypomniane; ** lub: zanurzał

17. Jeśli więc dał im Bóg ten sam* dar, jak i nam, którzy uwierzyliśmy w Pana Jezusa Chrystusa, to kim ja jestem, bym mógł zabronić tego Bogu?J 3,16; Rz 5,5; Rz 6,23* lub: równy

18. A gdy to usłyszeli, uspokoili się i oddali chwałę Bogu, mówiąc: Tak więc i poganom dał Bóg upamiętanie* ku życiu.Łk 15,7; Łk 24,47; 2Tm 2,25* gr.: metanoia - zmiana myślenia, zawrócenie

19. A wtedy* ci, których rozproszyło prześladowanie, jakie stało się z powodu Szczepana, dotarli aż do Fenicji i do Cypru, i do Antiochii, nikomu nie głosząc Słowa, tylko samym Żydom.* dosłownie: ci rzeczywiście więc - por. Dz 8,4 przypis *

20. A niektórzy z nich byli ludźmi z Cypru i z Cyreny; ci weszli do Antiochii, przemawiali też do hellenistów*, głosząc dobrą nowinę Pana Jezusa.* tj. Żydów mówiących po grecku lub Greków

21. I była z nimi ręka Pana i wielka liczba tych, którzy uwierzyli, nawróciła się do Pana.

22. Wieść* o nich dotarła do uszu zboru** w Jerozolimie; i wysłali Barnabę, aby poszedł aż do Antiochii.* lub: słowo, sprawa; ** gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zebranie publiczne

23. Ten, gdy tam przybył, widząc łaskę Boga, uradował się i zachęcał wszystkich, aby w postanowieniu* serca trwali przy Panu.* gr.: prothesis - wcześniejsze postanowienie, plan, chleb ofiarny

24. Był to bowiem mąż dobry i pełen Ducha Świętego, i wiary. I została przyłączona* do Pana wielka rzesza ludzi.Mt 12,35; Łk 23,50* gr.: prostithemi - włożyć do, dodać, powierzać coś komuś

25. I poszedł Barnaba do Tarsu, aby odszukać Saula, a gdy go znalazł, przyprowadził do Antiochii.

26. A stało się, że przez cały rok zgromadzali się w tym zborze, nauczając znaczną rzeszę ludzi; w Antiochii także uczniowie po raz pierwszy zostali nazwani* chrześcijanami**.* w gr. słowo określające ponadnaturalną inspirację - por. Mt 2,12. 22; ** gr.: christianos - należący do Chrystusa - por. Dz 26,28 przypis **

27. A w tych dniach przyszli do Antiochii prorocy z Jerozolimy.

28. A gdy powstał jeden z nich, o imieniu Agabus, wskazał* przez Ducha, że będzie wielki głód w całej zamieszkałej ziemi, który też nastał za cesarza Klaudiusza.Dz 21,10* gr.: semaino - dać znak, zaznaczyć, zawiadomić, ujawnić

29. Uczniowie więc postanowili, tak jak każdego z nich było stać, posłać pomoc* braciom mieszkającym w Judei.Ga 2,10; 2Kor 8,12; 1P 4,10* dosłownie: na służbę (chleba) - gr.: diakonia

30. Co też uczynili, posyłając ją do starszych przez ręce Barnaby i Saula.Tt 1,5; Dz 14,23

↑↑

Rozdział 12

1. A w tym czasie, król Herod podniósł rękę, aby wyrządzić zło* niektórym ze zboru,* gr.: kakoo - krzywdzić, trapić, uciskać

2. A Jakuba, brata Jana, zgładził mieczem.

3. I widząc, że podobało się to Żydom, posunął się dalej* i pojmał także Piotra; a były to dni Przaśników;Wj 13,3-7* dosłownie: dodał coś

4. A po schwytaniu, umieścił go w więzieniu, przekazując czterem czwórkom żołnierzy, aby go strzegli, chcąc po święcie Paschy wyprowadzić go ludowi.Łk 22,1

5. Strzeżono więc pilnie Piotra w więzieniu, a zbór zanosił żarliwą* modlitwę za nim do Boga.Ef 6,18; 1Tes 5,17* gr.: men - partykuła wzmacniająca

6. A gdy Herod zamierzał go wyprowadzić na stracenie, Piotr spał tej nocy między dwoma żołnierzami, związany dwoma łańcuchami, strażnicy także strzegli więzienia przed drzwiami.

7. I oto anioł PANA stanął przy nim, a światłość zajaśniała w celi; i trącił* Piotra w bok, obudził go, mówiąc: Wstań szybko! I opadły łańcuchy z jego rąk.* dosłownie: uderzył

8. I anioł też powiedział do niego: Opasz się i podwiąż swoje sandały. I uczynił tak. I rzekł mu: Narzuć na siebie swój płaszcz i podążaj za mną.

9. I gdy wyszedł, podążał za nim, a nie wiedział, że prawdą jest to, co się działo za sprawą anioła, lecz uważał*, że ogląda widzenie**.* lub: mniemał; ** gr.: horama - widok, wizja, sen, obraz od Boga

10. A po przejściu obok pierwszej i drugiej straży, doszli do żelaznej bramy wiodącej do miasta, która samorzutnie* im się otworzyła. I gdy wyszli, poszli dalej o jedną ulicę, i zaraz odstąpił anioł od niego.* gr.: automatos

11. A gdy Piotr doszedł do siebie*, powiedział: Teraz prawdziwie wiem, że PAN posłał swojego anioła i wyrwał mnie z ręki Heroda i ze wszystkiego, czego oczekiwał lud żydowski.Łk 15,17* dosłownie: stał się w sobie samym

12. I gdy to sobie uświadomił, przyszedł do domu Marii, matki Jana, którego nazywano Markiem, gdzie było wielu zgromadzonych i modlących się.Iz 65,24; Dn 9,21; Mt 18,19

13. A gdy Piotr zapukał do drzwi bramy, wyszła służąca* o imieniu Rode, aby posłuchać;* gr.: paidiske - dziewczynka, służąca, młoda niewolnica

14. I gdy rozpoznała głos Piotra, z radości nie otworzyła bramy, ale wbiegła i oznajmiła, że Piotr stoi przed bramą.Dz 1,14; Mt 28,8

15. A oni powiedzieli do niej: Szalejesz! Ona natomiast twierdziła stanowczo*, że tak jest. A oni mówili: To jest jego anioł.* gr.: diischyridzomai - upierać się o, twierdzić stanowczo

16. Ale Piotr nie przestawał pukać; a gdy otworzyli, widząc go, zdumieli się.

17. I dał im znak ręką, aby umilkli; opowiedział im, jak go Pan wyprowadził z więzienia i powiedział: Oznajmijcie to Jakubowi i braciom. A gdy wyszedł, udał się na inne miejsce.

18. A gdy nastał dzień, niemały zamęt powstał wśród żołnierzy, co mianowicie stało się z Piotrem.

19. Herod więc przeprowadził poszukiwania, a ponieważ go nie znalazł, osądził strażników i kazał ich odprowadzić do więzienia*; a gdy zszedł** z Judei do Cezarei, tam przebywał.* lub: na miejsce kaźni; ** tj. zejść z góry

20. A Herod toczył zacięty spór z mieszkańcami Tyru i Sydonu; więc oni jednomyślnie przyszli do niego, po przekonaniu Blasta, mającego nadzór nad sypialnią* króla, prosili o pokój, dlatego że kraina ich pobierała żywność z ziemi królewskiej.* tj. podkomorzy

21. A wyznaczonego dnia Herod odział się w szatę królewską i usiadł na sędziowskim tronie*, i przemawiał do nich publicznie.* gr.: bema - trybuna, krzesło, tron sędziowski

22. A lud wykrzykiwał: To głos Boga, a nie człowieka.Dz 14,10; Ps 12,2

23. I natychmiast uderzył* go anioł PANA, za to, że nie oddał chwały Bogu; potem stoczony przez robactwo, oddał ostatnie tchnienie.2Sm 24,17; 2Krl 19,35; Iz 37,36; Dz 14,10-15* por. w. 7 przypis *

24. A Słowo Boże rosło i pomnażało się.

25. A Barnaba i Saul, po wypełnieniu posłannictwa*, wrócili z Jerozolimy, biorąc ze sobą także Jana, którego nazywano Markiem.* gr.: diakonia - służba, służenie komuś, pomaganie

↑↑

Rozdział 13

1. A byli w Antiochii, w zborze, który tam był, pewni prorocy i nauczyciele jak*: Barnaba i Symeon, zwany Niger, i Lucjusz Cyrenejczyk, i Manaen, który był też* wychowany z Herodem tetrarchą**, i Saul.* gr.: te - jak i, także; ** tj. zarządca 1/4 kraju pod władzą Rzymu

2. A gdy oni pełnili służbę Panu i pościli, Duch Święty powiedział: Odłączcie mi już* Barnabę i Saula do tego dzieła, do którego ich powołałem.Kol 4,17; 1Kor 7,5; Dz 8,29* gr.: de - niezwłocznie, właśnie, na pewno, prawdziwie

3. Wtedy po zakończeniu postu i modlitwy, włożyli na nich ręce i uwolnili* ich do tego dzieła.Lb 27,23; 1Tm 4,14; 1Tm 5,22* gr.: apolyo - odprawić, dłużej nie zatrzymywać, wysłać

4. Oni więc, istotnie* będąc wysłani przez Ducha Świętego, przyszli do Seleucji, stamtąd też** odpłynęli na Cypr.Dz 20,23; J 14,26* gr.: men - partykuła wzmacniająca - prawdziwie, istotnie; ** gr.: te - jak i, także

5. I gdy stanęli w Salaminie, głosili Słowo Boże w synagogach żydowskich, a mieli ze sobą i Jana jako pomocnika*.Mk 2,2; 2Tm 4,2; Tt 1,3* gr.: hyperetes - sługa, podwładny - 1Kor 4,1 przypis **

6. A gdy przeszli wyspę aż do Pafos, znaleźli pewnego maga*, fałszywego proroka, Żyda, o imieniu Bar-Jezus,Wj 7,11; Wj 22,18; Kpł 20,6* tj. mędrzec perski, nauczyciel zajmujący się astrologią

7. Który był przy prokonsulu* Sergiuszu Pawle, mężu roztropnym. Ten wezwał do siebie Barnabę i Saula, pragnąc usłyszeć Słowo Boże.* tj. rzymskim namiestniku prowincji konsularnej

8. Ale przeciwstawiał się im Elymas, mag – tak bowiem jest tłumaczone jego imię – starając* się odwrócić prokonsula od wiary.Mt 23,13; Łk 11,52* lub: szukając (sposobu), dążąc

9. A Saul, zwany też Pawłem, napełniony Duchem Świętym, gdy spojrzał na niego uważnie*,Dz 4,8* lub: utkwić wzrok, wpatrywać się

10. Powiedział: O pełen wszelkiej zdrady i wszelkiej przewrotności, synu diabła, nieprzyjacielu wszelkiej sprawiedliwości! Czy nie przestaniesz wykrzywiać* prostych dróg Pana?J 8,44; 1J 3,8; Ga 1,6* lub: przekręcać, psuć

11. A oto teraz ręka Pana na tobie, będziesz ślepy i do pewnego czasu nie będziesz widział słońca. I natychmiast spadły na niego mrok i ciemność, a krążąc dookoła, szukał, by ktoś poprowadził go za rękę.

12. Wtedy prokonsul, widząc, co się stało, uwierzył, zdumiony* z powodu nauki Pana.Mt 7,28; Dz 2,42* gr.: ekplesso - walnąć, wypędzić ciosem, stąd potocz.: być oszołomionym, przerażonym, zdumionym

13. A po wypłynięciu z Pafos, Paweł i ci, którzy byli przy nim, przybyli do Perge w Pamfilii. A Jan odłączył się od nich i wrócił do Jerozolimy.

14. Oni zatem, po przejściu przez Perge, przybyli do Antiochii Pizydyjskiej, i gdy weszli do synagogi w dzień szabatu, usiedli.

15. A po odczytaniu Prawa i Proroków, posłali do nich przełożeni synagogi, mówiąc: Mężowie bracia! Jeśli jest w was słowo zachęty* do ludu, mówcie.Dz 15,21; Hbr 10,25* gr.: paraklesis - zachęta, pociecha, pomoc, obrona

16. A Paweł powstał* i skinął ręką i powiedział: Mężowie Izraelici, i wy bojący** się Boga, posłuchajcie!Ps 67,7; Łk 1,50; Łk 23,40* podczas przemawiania Rzymianie stali, a Żydzi siedzieli; ** gr. określenie hebr. ger toszaw - nieobrzezani a wierzący w monoteizm poganie zachowujący prawa Noachidów - Dz 15,29

17. Bóg ludu tego, Izraela, wybrał sobie naszych ojców i wywyższył lud na obczyźnie w ziemi egipskiej, i wyprowadził ich z niej z podniesionym ramieniem.

18. I przez blisko czterdzieści lat znosił ich sposób życia na pustyni.

19. A gdy zniszczył siedem narodów w ziemi Kanaan, rozdzielił* im ich ziemię przez losowanie.* lub: dał im w dziedzictwo ich ziemię

20. I potem przez blisko czterysta pięćdziesiąt lat dawał im sędziów, aż do proroka Samuela.Rt 1,1; 1Sm 3,20

21. Wtedy zażądali króla i dał im Bóg na czterdzieści lat Saula, syna Kisza, mężczyznę z pokolenia Beniamina.1Sm 12,12; 1Sm 15,1

22. A gdy go odsunął, wzbudził im na króla Dawida, o którym też zaświadczył, gdy powiedział: Znalazłem Dawida, syna Jessego, męża według mojego serca, który wypełni całą* moją wolę.1Sm 13,14; Ps 89,21* lub: wszelką

23. Z jego to potomstwa*, zgodnie z obietnicą, Bóg wzbudził Izraelowi Zbawiciela, Jezusa,2Sm 7,12; Ps 132,11; Iz 11,1; Iz 43,11* lub: nasienia

24. Przed Jego przyjściem*, Jan wcześniej głosił chrzest** upamiętania*** całemu ludowi Izraela,* dosłownie: przed wejściem Jego oblicza; ** gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać, wielokrotnie w celu farbowania - stąd też przesiąknąć; *** gr.: metanoia - zmiana umysłu, myślenia, odwrócenie się, zastanawianie się po fakcie

25. A gdy Jan wypełniał już swój bieg życia, powiedział: Za kogo mnie uważacie? To nie ja jestem Nim, ale oto przychodzi po mnie Ten, któremu nie jestem godny rozwiązać rzemienia sandału u Jego stóp.

26. Mężowie bracia, synowie rodu Abrahama i ci, którzy między wami boją* się Boga! Do was zostało posłane słowo o tym zbawieniu.Iz 51,1* gr. określenie hebr. ger toszaw - nieobrzezani a wierzący w monoteizm poganie zachowujący prawa Noachidów - Dz 15,29

27. Bowiem ci, którzy mieszkają w Jerozolimie i ich przełożeni nie poznali Go, a przez osądzenie wypełnili słowa* Proroków, które w każdy szabat są odczytywane;* dosłownie: głosy

28. Choć nie znaleźli w Nim żadnego powodu uzasadniającego wyrok śmierci, domagali się od Piłata, aby został zabity.

29. A gdy wykonali wszystko, co o Nim jest napisane, zdjęli Go z drzewa i złożyli do grobowca.Dz 2,24; Dz 2,32; Dz 3,15; Dz 4,10

30. Bóg jednak wzbudził Go z martwych.

31. On też ukazywał się przez wiele dni tym, którzy z Galilei razem z Nim weszli do Jerozolimy, ci są Jego świadkami wobec ludu.

32. I my głosimy wam dobrą nowinę o obietnicy złożonej* ojcom, że tę Bóg wypełnił ich dzieciom, wzbudzając Jezusa,Iz 40,9; Jr 23,5* dosłownie: która stała się

33. Jak też w Psalmie drugim jest napisane: Ty jesteś moim Synem, Ja dzisiaj ciebie zrodziłem.Ps 2,7; Hbr 1,5; Hbr 5,5

34. A że Go wzbudził z martwych, aby już więcej nie miał wrócić do zepsucia, powiedział tak: Dam wam święte obietnice Dawida – godne zaufania.Iz 55,3

35. Dlatego i na innym miejscu mówi: Nie dasz swojemu Świętemu zobaczyć* zepsucia**.Ps 16,10; Ps 49,9; Dz 2,27* gr.: eido - dostrzegać, widzieć, badać, znać, doświadczyć; ** gr.: diafthora - skażenie, zepsucie

36. Dawid bowiem prawdziwie usłużył swojemu pokoleniu, zgodnie z wolą Boga zasnął* i został przyłączony do swoich ojców, i widział zepsucie;* dosłownie: został uśpiony

37. Lecz Ten, którego Bóg wzbudził, nie zobaczył* zepsucia.* gr.: eido - dostrzegać, widzieć, badać, znać, doświadczyć

38. Niech więc będzie wam wiadome, mężowie bracia, że przez Niego* jest wam głoszone uwolnienie** z grzechów,Łk 24,47; Ef 1,7* dosłownie: Tego; ** lub: odpuszczenie, wyzwolenie

39. I to od wszystkich, co do których nie mogliście zostać uznani za sprawiedliwych przez Prawo Mojżesza. W Nim, każdy wierzący* zostaje uznany za sprawiedliwego.Rz 3,24; Rz 4,5; Rz 5,1; Rz 10,4* wierzący - czas teraźniejszy ciągły strona czynna

40. Uważajcie więc, aby nie przyszło na was to, co zostało powiedziane u Proroków:

41. Zobaczcie, szydercy, zdziwcie się i zgińcie; gdyż Ja czynię za waszych dni dzieło, w które nie uwierzycie, jeśli ktoś będzie wam je opowiadał*.* lub: opowiadał szczegółowo, w pełni

42. A gdy oni wychodzili z synagogi żydowskiej, prosili ich poganie, aby też i w następny szabat mówili do nich te słowa.

43. A gdy zgromadzenie zostało rozwiązane, poszło wielu Żydów i pobożnych prozelitów* za Pawłem i Barnabą, którzy rozmawiali z nimi, i przekonywali ich, aby trwali w łasce Bożej.Ga 5,4; Hbr 12,15; 1P 5,12* tj. poganie wyznający judaizm - „prozelici bramy” - hebr. ger ha-szaar - całkowicie podlegający Prawu Mojżesza po dokonaniu obrzezania - mężczyźni a kobiety kąpieli rytualnej w obecności trzech świadków - por. w. 16 przypis ** i Dz 2,11 6,5 13,43 17,4.17

44. A w następny szabat niemal całe miasto zgromadziło się, aby usłyszeć Słowo Boga.

45. A Żydzi, widząc tłumy, zostali napełnieni zazdrością, sprzeciwiali się temu, co mówił Paweł, mówiąc i bluźniąc przeciwko temu.Dz 17,5; Mt 27,18; Łk 15,25

46. A Paweł i Barnaba śmiało przemawiali, mówiąc: Konieczne było, wam najpierw opowiedzieć Słowo Boga; ale ponieważ je odrzucacie i uważacie się za niegodnych życia wiecznego, oto zwracamy się do pogan.

47. Tak bowiem nakazał nam PAN: Ustanowiłem* Cię światłem dla pogan, abyś był niosącym zbawienie** aż po krańce ziemi.Iz 42,6; Jr 16,19* gr.: tithemi - ustanowić, wyznaczyć, wykonać; ** dosłownie: dla zbawienia

48. A słysząc to poganie, radowali się i oddali chwałę Słowu Pana, i uwierzyli, ilu ich było wyznaczonych* do życia wiecznego.* gr.: tasso - ustawić w szyku, wyznaczyć do, uznać, mianować

49. A Słowo Pana było roznoszone po całej krainie.Ps 138,2; J 11,52

50. A Żydzi podburzyli pobożne* i dostojne kobiety oraz znaczących obywateli miasta, i wzbudzili prześladowanie przeciwko Pawłowi i Barnabie, i wyrzucili ich ze swoich granic.* lub: czczące Boga - por. Dz 13,16 przypis **

51. Oni natomiast, strząsnęli na nich proch ze swoich stóp i przybyli do Ikonium.

52. A uczniowie byli wypełniani* radością i Duchem Świętym.* czas przeszły niedokonany

↑↑

Rozdział 14

1. A w Ikonium stało się tak samo: weszli do synagogi żydowskiej i przemawiali tak, że uwierzyła wielka rzesza* Żydów i Greków.* gr.: pletos - mnóstwo, wielka liczba

2. Jednak ci Żydzi, którzy nie okazali posłuszeństwa*, podburzyli i źle usposobili dusze pogan przeciwko braciom.J 3,36; Dz 28,4* gr.: apeithes - nieuległy, nieposłuszny, oporny

3. Przebywali tam więc przez dłuższy czas, śmiało mówiąc dzięki Panu, który poświadczał słowo* swojej łaski i sprawiał, że przez ich ręce działy się znaki i cuda.1Kor 16,8; Mk 16,20; Hbr 2,4* lub: poświadczał słowem

4. Jednak ludność miasta została rozdarta, jedni* wprawdzie** byli z*** Żydami, a drudzy* z*** apostołami.* dosłownie: ci; ** gr.: men - partykuła wzmacniająca - prawdziwie, istotnie; *** razem z

5. Gdy więc nastał tumult*, poganie i Żydzi ze swoimi przełożonymi chcieli ich znieważyć i ukamienować,Mt 5,44; Łk 6,28; Dz 21,27* gr.: horme - gwałtowny ruch, impuls, wrogi ruch, napaść

6. Świadomi tego, uszli do miast Likaonii – do Listry i do Derbe oraz okolicy,

7. I tam głosili* Ewangelię.* dosłownie: byli głoszącymi

8. A był pewien mąż w Listrze, o bezwładnych nogach, który siedział, bo był chromy już w łonie swojej matki i nigdy nie chodził.

9. Ten słuchał przemawiającego Pawła, który patrząc uważnie na niego, i widząc, że ma wiarę, by zostać uzdrowionym,Mk 2,5

10. Powiedział potężnym głosem: Stań prosto* na swoje nogi! A on poderwał się i zaczął chodzić.* dosłownie: powstań na stopy swoje proste

11. A tłumy, widząc, co uczynił Paweł, podniosły swój głos, mówiąc po likaońsku: Bogowie stali się podobni ludziom i zstąpili do nas.

12. Tak więc* zaczęli nazywać Barnabę Zeusem, a Pawła Hermesem, ponieważ on przewodził** w mowie.* gr.: men - partykuła wzmacniająca - prawdziwie, istotnie; ** lub: dowodził, stał na czele

13. A kapłan Zeusa, ze świątyni będącej przed ich miastem, przyprowadził do bram woły z wieńcami i chciał wraz z ludem złożyć im ofiarę.Dn 2,46; Dz 19,35; Dz 10,25

14. Słysząc to apostołowie* Barnaba i Paweł, rozdarli swoje szaty i wpadli w tłum, krzycząc** i wołając***:Ga 1,19; Ef 4,11; 1Tes 2,7* gr.: apostolos - wysłannik, posłaniec wysłany z rozkazami; ** gr.: kradzo - krzyczeć, wołać; *** dosłownie: mówiąc - początek w. 15

15. Ludzie*! Dlaczego to czynicie? I my jesteśmy ludźmi, poddani tym samym doznaniom** co wy, głoszącymi wam dobrą nowinę, abyście odwrócili się od tych marności*** do Boga żywego, który uczynił niebo i ziemię, i morze, i wszystko, co w nich jest;Jk 5,17* lub: mężowie; ** cierpieniom; *** tego co puste, bezużyteczne

16. Który w minionych pokoleniach dopuścił wszystkim poganom* chodzić swoimi drogami,* lub: narodom - gr.: ethnos - por. Mt 21,43 przypis *

17. Jednakże w żadnym razie nie przestawał dawać o sobie świadectwa, czyniąc dobro, dając nam z nieba deszcze i czasy urodzajne, napełniając pokarmem i radością nasze serca.Iz 44,9-10; Dz 17,30; 1Kor 8,4; Obj 22,9

18. A to mówiąc, z trudem uspokoili* tłumy, aby nie złożyli im ofiary.* lub: powstrzymali

19. Przybyli jednak z Antiochii* i z Ikonium Żydzi, którzy przekonali tłumy, i ukamienowali Pawła, i wywlekli go na zewnątrz miasta sądząc, że umarł.* tj. Antiochii Pizydyjskiej a nie Antiochii Syryjskiej w w. 26

20. Lecz gdy otoczyli go uczniowie, wstał i wszedł do miasta, a następnego dnia odszedł z Barnabą do Derbe.

21. I po ogłoszeniu dobrej nowiny temu miastu i pozyskaniu* znacznego grona uczniów, wrócili do Listry i do Ikonium, i do Antiochii**,Łk 20,1; Dz 8,25; 1P 1,12* dosłownie: uczynieniu uczniami; ** tj. Antiochii Pizydyjskiej a nie Antiochii Syryjskiej w w. 26

22. Utwierdzając dusze uczniów i zachęcając, aby trwali w wierze, mówiąc, że przez wiele ucisków trzeba* nam wejść do Królestwa Bożego.* lub: jest konieczne, musimy

23. A gdy im w każdym zborze ustanowili* starszych w modlitwie z postem, powierzyli** ich Panu, w którego uwierzyli.1Tm 5,22; Tt 1,5* cheirotoneo - wyznaczać przez wyciągnięcie (włożenie) rąk - por. 1Sm 16,13 LXX; ** lub: przekazali pod pieczę

24. I gdy przeszli Pizydię, przybyli do Pamfilii.

25. A gdy opowiedzieli Słowo w Perge, zeszli do Atalii.Dz 8,25; Dz 15,36; Mk 2,2

26. I stamtąd odpłynęli do Antiochii, gdzie zostali oddani* łasce Bożej ku temu dziełu, które wypełnili.* lub: przekazani, powierzeni

27. A gdy tam przybyli i zgromadzili zbór, oznajmili, jak wiele Bóg przez nich* uczynił, i że otworzył poganom drzwi wiary.Dz 20,8; 1Kor 5,4; 1Kor 14,23; Hbr 10,25* lub: z nimi

28. I spędzili tam niemały czas z uczniami.

↑↑

Rozdział 15

1. A z Judei przybyli jacyś ludzie i nauczali braci: Jeśli nie dacie się obrzezać według zwyczaju* Mojżesza, nie możecie zostać zbawieni.Ga 2,2; Ga 2,12* gr.: ethos - por. Łk 2,27 przypis *

2. Gdy więc powstał zatarg i niemały spór między Pawłem i Barnabą a tamtymi, wyznaczono, aby Paweł i Barnaba, i niektórzy inni poszli* z nimi do apostołów i do starszych do Jerozolimy z powodu tego sporu.* dosłownie: wspiąć się - gr.: anabaino - iść w górę, wstąpić, wznieść

3. Ci więc, wyprawieni* przez zbór, przechodzili przez Fenicję i przez Samarię, opowiadając szczegółowo o nawróceniu pogan, sprawiając tym wielką radość wszystkim braciom.* lub: zaopatrzeni - z gr. partykułą wzmacniającą - men

4. A gdy przybyli do Jerozolimy, zostali przyjęci przez zbór i przez apostołów, i starszych, i opowiedzieli to, co Bóg przez nich uczynił.

5. Lecz powstali niektórzy ze stronnictwa faryzeuszów, którzy uwierzyli, mówiąc: Trzeba ich obrzezywać, a także nakazać, aby zachowywali Prawo Mojżesza.Flp 3,5

6. Zgromadzili się więc apostołowie i starsi, aby rozpatrzyć tę sprawę.

7. A gdy doszło do długiej dyskusji*, powstał Piotr i powiedział do nich: Mężowie bracia! Wy wiecie, że od dawnych dni Bóg pośród nas dokonał wyboru, aby przez moje usta poganie usłyszeli słowa Ewangelii i uwierzyli.Flp 2,14; Mt 16,18; Ga 2,7* gr.: sydzetesis - wzajemne zadawanie sobie pytań, rozprawianie

8. A Bóg, który zna serca, wydał im świadectwo, i dał im Ducha Świętego, tak jak i nam;

9. I nie uczynił żadnej różnicy między nami a nimi, gdy wiarą oczyścił ich serca.

10. Teraz więc, dlaczego wystawiacie Boga na próbę*, wkładając na kark uczniów jarzmo, którego ani nasi ojcowie, ani my nie mieliśmy siły unieść?Wj 17,2; Hbr 3,9* gr.: peiradzo - być kuszonym, doświadczanym, próbowanym

11. Ale wierzymy, że przez łaskę Pana Jezusa Chrystusa zostaliśmy zbawieni, i w ten sam sposób i oni.Rz 3,24; Ga 2,16; Ef 2,7-9

12. Wtedy umilkło całe to mnóstwo zgromadzonych i słuchali Barnaby i Pawła, opowiadających*, jak wielkie znaki i cuda czynił Bóg przez nich między poganami.* gr.: eksegeomai - opowiadać o Bożym działaniu, wykładać

13. A po nich, gdy umilkli, odpowiedział Jakub, mówiąc: Mężowie bracia, posłuchajcie mnie!

14. Szymon opowiedział*, jak najpierw Bóg zatroszczył** się o to, aby wziąć z pogan lud dla swojego*** imienia.* gr.: eksegeomai - opowiadać o Bożym działaniu, wykładać; ** lub: patrzeć na, spojrzeć aby pomóc, doglądać; *** dosłownie: Jego

15. A z tym współbrzmią* słowa Proroków, tak, jak jest napisane:Am 9,11* lub: zgadzają się

16. Potem* przywrócę i odbuduję upadły** przybytek*** Dawida, i to, co zniszczone odbuduję i znowu prosto go postawię,* dosłownie: po tych; ** który jest upadły; *** lub: namiot

17. Aby w ten sposób pozostali spośród ludzi szukali PANA i wszyscy poganie, wśród których wzywane jest moje imię nad nimi, mówi PAN, który to wszystko czyni.Iz 2,3

18. Znane są Bogu od wieków* wszystkie Jego dzieła**.Iz 49,6; Iz 66,19* dosłownie: wieku; ** lub: czyny

19. Dlatego ja sądzę, że nie należy niepokoić tych, którzy nawracają się z pogan do Boga;

20. Ale powiadomić ich listem, aby wstrzymywali się od tego, co skażone przez bożki, od nierządu, od tego, co uduszone, i od krwi.Rdz 9,4; Kpł 3,17; Kpł 7,26-27; Ez 33,25; Kol 3,5; 1Tes 4,3

21. Albowiem Mojżesz od dawnych pokoleń ma w każdym mieście tych, którzy go głoszą w synagogach, bo czyta się go w każdy szabat.

22. Wtedy apostołowie i starsi razem z całym zborem uznali za słuszne, aby razem z Pawłem i z Barnabą posłać do Antiochii wybranych spośród siebie mężów, to jest Judę, którego zwano Barsabaszem i Sylasa, mężów przewodzących* wśród braci,Dz 1,23; 1Tes 1,1* lub: stojących na czele

23. Po napisaniu swoją ręką tego oto: Apostołowie i starsi, i bracia, braciom z pogan w Antiochii i w Syrii, i w Cylicji, przesyłają pozdrowienie*;* gr.: chairo - raduj się - w bezokoliczniku jako pozdrowienie i Flp 4,4 przypis *

24. Ponieważ usłyszeliśmy, że niektórzy, po wyjściu spośród nas, niepokoją was słowami i wprowadzają zamęt w wasze dusze, mówiąc, że musicie zostać obrzezani i zachowywać Prawo, czego im nie nakazaliśmy,

25. Uznaliśmy za słuszne będąc jednomyślni, posłać do was wybranych mężów, razem z naszymi umiłowanymi Barnabą i Pawłem,

26. Ludźmi, którzy oddają* swoje dusze dla imienia Pana naszego, Jezusa Chrystusa.* tj. oddawać się w czyjeś ręce - czas teraźniejszy wynikający z czasu przeszłego

27. Dlatego posłaliśmy Judę i Sylasa, którzy wam powiedzą to samo ustnie.

28. Albowiem uznaliśmy za słuszne, Duch Święty i my, aby nie nakładać na was żadnego większego* ciężaru, oprócz tych rzeczy koniecznych:* lub: nie kłaść już więcej

29. Wstrzymywać się od tego, co ofiarowane bożkom i od krwi, i od tego, co uduszone, i od nierządu – trzymając* samych siebie z daleka od tego, dobrze uczynicie. Bądźcie zdrowi.* lub: strzegąc, przestrzegając stale lub starannie

30. Więc ci, gdy już* zostali odprawieni**, zeszli do Antiochii i gdy zgromadzili wielu braci, oddali list.Dz 21,22; Ga 2,11* gr.: men - partykuła wzmacniająca - prawdziwie, istotnie; ** gr.: apolyo - odprawić, dłużej nie zatrzymywać, wysłać

31. A gdy go przeczytali, radowali się z tej zachęty*.* gr.: paraklesis - zachęta, poruszająca mowa

32. A Juda i Sylas, którzy sami byli prorokami, licznymi słowami zachęcili i utwierdzili* braci.* gr.: episteridzo - umacniać, wzmocnić bardziej

33. A przebywając tam przez pewien czas, zostali odprawieni w pokoju przez braci do apostołów*.* gr.: apostolos - poseł, posłaniec, wysłannik

34. Sylas jednak uznał za słuszne* tam pozostać. *** gr.: dokeo - wydawać się, sądzić, uznawać ważność; ** brak w mss Byz tego wersetu

35. Paweł natomiast i Barnaba przebywali w Antiochii, nauczając i głosząc dobrą nowinę – wraz z wieloma innymi – Słowo Pana.

36. A po pewnym czasie* powiedział Paweł do Barnaby: Wróćmy i przyjrzyjmy się, jak się mają nasi bracia w każdym mieście, w którym głosiliśmy Słowo Pana.* dosłownie: jakiś dniach

37. A Barnaba postanowił zabrać ze sobą Jana, zwanego Markiem.

38. Lecz Paweł uznał za właściwe nie brać ze sobą tego, który odstąpił od nich w Pamfilii i nie poszedł razem z nimi do tej pracy.

39. Powstało ostre nieporozumienie*, tak że oni zostali oddzieleni od siebie; Barnaba wziął ze sobą Marka i popłynął na Cypr,* gr.: paroksyzmos - rozdrażnienie, uniesienie

40. Paweł natomiast wybrał Sylasa i wyszedł, powierzony* łasce Bożej przez braci.* gr.: paradidomi - oddać się w czyjeś ręce, powierzyć - por. w. 26 przypis *

41. I przechodził Syrię i Cylicję, utwierdzając zbory.Rz 16,16; 1Kor 11,16; 1Kor 14,33

↑↑

Rozdział 16

1. I przyszedł do Derbe i do Listry; a oto był tam pewien uczeń, o imieniu Tymoteusz, syn pewnej wierzącej żydowskiej kobiety i ojca Greka,1Kor 4,17; 2Tm 1,5

2. Któremu bracia w Listrze i w Ikonium wydali dobre świadectwo.

3. Paweł chciał, aby ten razem z nim szedł, wziął go więc i obrzezał ze względu na Żydów, będących w tych miejscach; bo wszyscy wiedzieli, że jego ojciec był Grekiem.

4. A gdy przechodzili przez miasta, przekazywali im do przestrzegania postanowienia powzięte przez apostołów i starszych w Jerozolimie.

5. Toteż zbory prawdziwie* utwierdzały się w wierze i z każdym dniem wzrastały liczebnie.* gr.: men - partykuła wzmacniająca

6. A gdy przeszli Frygię i krainę Galacką, zostali powstrzymani* przez Ducha Świętego, przed powiedzeniem Słowa Bożego w Azji,* gr.: kolyo - powstrzymywać, odmawiać, nie dopuścić

7. A gdy przybyli do Mizji, próbowali wyruszyć do Bitynii, lecz Duch im nie pozwolił*.* gr.: ouk eao - nie pozwolić komuś robić jak się samemu chce

8. A gdy minęli Mizję, zeszli do Troady.

9. I Paweł ujrzał w nocy widzenie*: Pewien mężczyzna, Macedończyk, stał i prosił go, mówiąc: Przepraw się do Macedonii i pomóż nam.* gr.: horama - wizja, sen, obraz dany przez Boga

10. A gdy on ujrzał tę wizję*, zaraz chcieliśmy udać się do Macedonii, wspólnie wnioskując, że Pan nas wezwał, abyśmy im głosili dobrą nowinę.Mk 16,15* gr.: horama - wizja, sen, obraz dany przez Boga

11. Wyruszyliśmy więc z Troady, płynęliśmy wprost na Samotrakę, a następnego dnia do Neapolu*,* tj. miasta portowego w Macedonii dziś Kavala

12. A stamtąd do Filippi, które jest kolonią rzymską, przodującym miastem okręgu Macedonii; i spędziliśmy w tym mieście kilka dni.

13. A w dzień szabatu wyszliśmy poza miasto nad rzekę, gdzie jak sądziliśmy* odbywały się modlitwy, i gdy usiedliśmy, przemówiliśmy do kobiet, które się zeszły.Dz 21,5* gr.: nomidzo - mieć w zwyczaju, przestrzegać, przypuszczać

14. A przysłuchiwała się temu pewna kobieta, czcząca* Boga, o imieniu Lidia, która sprzedawała purpurę z miasta Tiatyra, której Pan otworzył serce, aby uważnie słuchała tego, co mówił Paweł.* por. Dz 13,50 przypis *

15. A gdy została ochrzczona ona i jej dom, prosiła, mówiąc: Jeżeli uznaliście, że jestem wierzącą w Pana, wejdźcie do mojego domu i zatrzymajcie* się. I przymusiła nas.Łk 24,29; 2Kor 5,14* lub: mieszkajcie, trwajcie, pozostawajcie

16. I stało się, gdy szliśmy na miejsce modlitwy, że wyszła nam naprzeciw pewna służąca, mająca ducha wieszczego*, która wieszcząc**, przynosiła wielki zysk swoim panom.Ga 5,20; Pwt 18,10; 1Sm 28,7* gr.: python - pierwotna nazwa wyroczni delfickiej (Pytia); ** gr.: mantheuomai - wypowiadać wyrocznię, przepowiadać

17. Ta, chodząc za Pawłem i za nami, wołała, mówiąc: Ci ludzie są sługami* Boga Najwyższego, którzy głoszą nam drogę zbawienia.* gr.: douloi - por. Mt 20,27 przypis *

18. A czyniła to przez wiele dni; ale Paweł, udręczony tym odwrócił się i powiedział duchowi: Rozkazuję ci w imieniu Jezusa Chrystusa, abyś wyszedł z niej. I w tej chwili* wyszedł.* dosłownie: w tej godzinie - gr.: hora - godzina - Mt 14,15 przypis *

19. A jej panowie, widząc, że zginęła nadzieja ich zysku, pojmali Pawła i Sylasa i powlekli ich na rynek przed przełożonych;

20. I postawili ich przed sprawującymi władzę*, mówiąc: Ci ludzie, będąc Żydami, niepokoją nasze miasto,Dz 18,2; Dz 19,34* gr.: strategos - dowódca armii, przywódca cywilny, urzędnik

21. I głoszą zwyczaje*, których nam nie wolno przyjmować ani czynić, bo jesteśmy Rzymianami.* gr.: ethos - zwyczaj, obrządek, coś nakazanego

22. I wraz z nimi wystąpił przeciwko nim tłum, a sprawujący władzę zdarli z nich szaty i rozkazali ich wychłostać*.* lub: bić rózgami

23. I gdy im zadali wiele razów, wrzucili ich do więzienia i nakazali stróżowi więzienia, aby ich bacznie* strzegł.* dosłownie: niezawodnie, pewnie

24. Ten, gdy otrzymał taki rozkaz, wtrącił ich do wewnętrznej* części więzienia, a nogi ich zakuł w drewniane dyby.* tj. najgłębszego lochu

25. A około północy, Paweł i Sylas modląc się, śpiewali hymny* Bogu, a więźniowie przysłuchiwali się im.* gr.: hymneo - por. Mt 26,30 przypis *

26. I nagle nastąpiło wielkie trzęsienie ziemi, aż się zatrzęsły fundamenty więzienia i natychmiast otworzyły się wszystkie drzwi, i wszystkie więzy zostały rozluźnione*.Mt 28,2; Obj 6,12* lub: zwolnione, puszczone

27. A gdy został zbudzony stróż więzienia, widząc otwarte drzwi więzienia, dobył miecza i zamierzał się zabić, sądząc, że więźniowie pouciekali.

28. Lecz Paweł zawołał potężnym* głosem, mówiąc: Nie czyń sobie nic złego, bo jesteśmy tu wszyscy.* gr.: megas - wielki, potężny, doniosły

29. I zażądał światła, wskoczył i drżący przypadł do nóg Pawła i Sylasa.

30. I gdy wyprowadził ich na zewnątrz, powiedział: Panowie! Co mam czynić, abym został zbawiony?Dz 9,6; Łk 3,10

31. A oni powiedzieli: Uwierz w Pana Jezusa Chrystusa, a zostaniesz zbawiony ty i twój dom.Dz 8,37; Dz 13,38-39; J 1,12; J 3,36; Rz 10,9-13

32. I opowiedzieli mu Słowo Pana i wszystkim, którzy byli w jego domu.Dz 4,31

33. I przyjął ich w tej godzinie, w nocy, obmył ich rany po razach i natychmiast został ochrzczony, on i wszyscy jego domownicy.

34. Wprowadził ich też do swojego domu, zastawił im stół i weselił się z całym swoim domem, że uwierzył Bogu.

35. A gdy nastał dzień, sprawujący władzę posłali liktorów*, mówiąc: Wypuść tych ludzi.* dosłownie: trzymający rózgę - (jako znak władzy), woźny

36. Stróż więzienia z kolei oznajmił te słowa Pawłowi: Sprawujący władzę przysłali ludzi, abyście zostali zwolnieni; teraz więc wyjdźcie i idźcie w pokoju.

37. Lecz Paweł powiedział im: Wychłostali nas, ludzi będących Rzymianami, publicznie, bez sądu, i wrzucili do więzienia; a teraz potajemnie nas wypędzają? O nie! Ale niech sami przyjdą i nas wyprowadzą.Prz 28,1

38. Wtedy liktorzy powiedzieli te słowa sprawującym władzę*. A ci zlękli się, słysząc, że są Rzymianami.* gr.: strategos - dowódca armii, przywódca cywilny, urzędnik

39. A gdy przyszli, wezwali ich, a wyprowadzając, prosili*, by wyszli z miasta.* lub: błagali

40. Po wyjściu z więzienia wstąpili do Lidii, a gdy zobaczyli braci, zachęcili ich i odeszli.

↑↑

Rozdział 17

1. A gdy przeszli Amfipolis i Apolonię, przyszli do Tesaloniki*, gdzie była synagoga żydowska.* tj. ok. 148 km od Filippi

2. Paweł więc zgodnie ze swoim zwyczajem wszedł do nich i przez trzy szabaty wykładał* im z Pism,Dz 18,4* gr.: dialegomai - dyskutować, rozmawiać

3. Wyjaśniając* i dowodząc**, że Mesjasz*** musiał cierpieć i powstać z martwych, i że tym Mesjaszem jest Jezus, którego ja wam głoszę.* gr:: dianoigo - otworzyć, spowodować zrozumienie; ** gr.: paratithemi - położyć obok, powierzyć coś, zdeponować; *** lub: Chrystus, Pomazaniec

4. A niektórzy z nich zostali przekonani i przyłączeni do Pawła i Sylasa, również wielka liczba czczących* Boga Greków, a także niemało wpływowych** kobiet.Dz 28,24* tj. por. Dz 13,16 przypis **; ** gr.: proton – pierwszy, stąd: wybitny, przedni

5. Ale Żydzi, którzy nie okazali posłuszeństwa, powodowani zazdrością, dobrali sobie jakichś niegodziwych mężczyzn z agory*, uczynili zbiegowisko i wzniecili rozruch w mieście; przybyli także pod dom Jazona, usiłując przyprowadzić ich do ludu.* tj. z rynku

6. A gdy ich nie znaleźli, ciągnęli Jazona i niektórych braci do przełożonych miasta, wołając: Ci, którzy wzburzyli cały zamieszkały świat, przybyli* i tutaj;* lub: są obecni

7. A Jazon ich przyjął; a oni wszyscy działają przeciwko postanowieniom Cezara, mówiąc, że kto inny jest królem – Jezus.

8. I wzburzyli tym tłum i przełożonych miasta*, którzy to słyszeli.* gr.: politarches

9. A oni, otrzymawszy zabezpieczenie* od Jazona i od innych, wypuścili ich.* gr.: hikanoo - dość dużo - stąd: kaucja - łac. satis accipio

10. A bracia zaraz w nocy wysłali Pawła i Sylasa do Berei, którzy gdy tam przybyli, chodzili do synagogi żydowskiej.

11. A ci byli szlachetniejsi od tych w Tesalonice, gdyż przyjęli Słowo Boże z całą gotowością*, codziennie badając Pisma, czy tak się te rzeczy mają.Dz 8,14; Dz 11,1; J 5,39; 2Tm 2,15* gr.: prothymia - ochota, chęć, zapał umysłu, żarliwość

12. Wielu więc z nich prawdziwie uwierzyło, i dostojnych Greczynek, kobiet i niemało mężczyzn.Ps 25,8; J 2,23; J 7,17; J 8,30; J 12,42

13. A gdy Żydzi z Tesaloniki dowiedzieli się, że i w Berei było ogłoszone* przez Pawła Słowo Boże, i tam przyszli, podburzając tłum.* gr.: katangello - ogłaszać publicznie, rozgłaszać, zwiastować

14. A wtedy bracia natychmiast wysłali Pawła, aby szedł ku morzu*; a Sylas i Tymoteusz tam pozostali.* tj. ku Morzu Egejskiemu - około 35 km

15. A ci, którzy odprowadzali Pawła, doprowadzili go aż do Aten*, i gdy wzięli polecenie dla Sylasa i Tymoteusza, aby jak najszybciej przybyli do niego, odeszli.* około 550 km

16. A gdy Paweł oczekiwał ich w Atenach, burzył* się w nim jego duch, bo widział, że miasto jest pełne bożków.Wj 32,19; 1Kor 10,14* gr.: paroksyno - być pobudzonym, poruszonym, ostrym

17. I dlatego rozprawiał w synagodze z Żydami i czczącymi Boga*, i codziennie na rynku z tymi, z którymi się nadarzyło.* por. Dz 13,50 przypis *

18. A niektórzy z filozofów epikurejskich i stoickich spierali* się z nim, jedni mówili: Co chce powiedzieć ten bajarz**? A drudzy: Zdaje się, że jest zwiastunem obcych bóstw***; bo im głosił dobrą nowinę o Jezusie i powstaniu z martwych.Dz 9,29; 1Kor 3,18* lub: ścierali się z nim w walce; ** pogardliwie: zbieracz nasion - człowiek nie posiadający własnych przekonań filozoficznych, który w trakcie dysputy reprezentuje poglądy innych; *** gr.: daimonion - bóstwo dobre lub złe, moc boska, demon

19. Chwycili go i zaprowadzili na Areopag, mówiąc: Czy możemy wiedzieć, co to za nowa nauka, która przez ciebie jest głoszona?

20. Bo słyszymy* jakieś obce rzeczy; chcemy więc wiedzieć, co to** jest?* idiom - wnosisz nam do uszu jakieś obce; ** dosłownie: te - l.mn.

21. Gdyż wszyscy Ateńczycy i przebywający w tym kraju cudzoziemcy na nic innego nie mieli tyle czasu, co na mówienie albo słuchanie czegoś z najświeższych nowinek.

22. A Paweł stanął pośrodku Areopagu* i powiedział: Mężowie ateńscy! Widzę, że we wszystkim jesteście bardzo religijni**.* tj. Areios Pagos - wzgórze Aresa; ** gr: deisidaimonesteros - bardzo bojący się bóstw, demonów, być religijnym, pobożnym

23. Przechodząc bowiem i przypatrując się waszym świętościom*, znalazłem i ołtarz**, na którym zostało napisane: Nieznanemu Bogu. Tego więc, którego nie znając czcicie, ja wam głoszę.* gr.: sebasma - przedmiot boskiej czci - por. Dz 25,21 przypis *; ** ołtarz postawiony był przez Epimenidesa z Krety ok. 596 p.n.e

24. Bóg, który uczynił świat i wszystko, co jest na nim, Ten, będąc Panem nieba i ziemi, nie zamieszkuje w świątyniach uczynionych ręką,Jr 10,11; Iz 66,1; Dz 4,24; Dz 14,15; Dz 7,48

25. Ani nie potrzebuje ludzkich rąk, aby był obsługiwany, jak gdyby czegoś dodatkowo potrzebował, ponieważ sam daje wszystkim życie i tchnienie*, i wszystko;J 4,24; Dz 2,2* gr.: pnoe - oddech, tchnienie życia, wiatr

26. I uczynił z jednej krwi każdy naród ludzki, aby mieszkał na całym obliczu ziemi, wyznaczając im czasy wcześniej ustanowione i granice ich zamieszkania,Rdz 3,20; Pwt 32,8

27. Żeby szukały PANA, oby* prawdziwie Go dotknęły i oby* Go znalazły, wszakże nie jest On daleko od każdego z nas;* tryb życzący

28. W Nim bowiem żyjemy i poruszamy się, i jesteśmy, jak i niektórzy z waszych poetów powiedzieli: Jego bowiem rodem* jesteśmy.1Krn 22,19; Mt 6,33* gr.: genos - plemię, gatunek, rasa

29. Będąc więc rodem Boga, nie powinniśmy sądzić, że złoto, albo srebro, albo kamień wytworu rzemiosła i pomysłu ludzkiego, miałyby być podobne do tego, co boskie.

30. Otóż Bóg wprawdzie pominął* czasy niewiedzy, lecz teraz nakazuje wszędzie wszystkim ludziom, aby się upamiętali,* lub: nie zwracał uwagi, patrzył z góry (nie dostrzegał)

31. Dlatego że ustanowił dzień, w którym ma sądzić zamieszkały świat w sprawiedliwości przez* Męża, którego ustanowił**, dając wszystkim tego dowód godny zaufania*** gdy wzbudził Go z martwych.Dz 10,42* lub: w Mężu; ** lub: przeznaczył - gr.: horidzo - ustanowić, wyznaczyć; *** gr.: pistis - wiara, zaufanie, wierność

32. Gdy więc usłyszeli o wzbudzeniu z martwych, jedni wprawdzie szydzili, jednak inni mówili: Posłuchamy cię o tym ponownie.

33. I tak Paweł wyszedł spośród nich.

34. A niektórzy mężczyźni przyłączyli się do niego i uwierzyli, wśród nich był i Dionizy Areopagita i niewiasta imieniem Damaris, i inni z nimi.

↑↑

Rozdział 18

1. A potem Paweł odszedł z Aten i przyszedł do Koryntu.

2. A gdy znalazł pewnego Żyda, o imieniu Akwila, rodem z Pontu, ostatnio przybyłego z Italii, i Pryscyllę, jego żonę, dlatego że Klaudiusz* zarządził, aby wszyscy Żydzi odeszli z Rzymu, zbliżył się do nich;Rz 16,3; 1Kor 16,19* cesarz rzymski (41 - 54 n.e.), edykt wydany ok. 49 r.

3. A ponieważ uprawiał to samo rzemiosło*, zamieszkał u nich i pracował; a rzemiosłem ich było wytwarzanie namiotów.Dz 20,34; 2Tes 3,8* gr.: homotechnos - uprawiający ten sam zawód

4. A w każdy szabat rozprawiał w synagodze i przekonywał Żydów i Greków.

5. A gdy Sylas i Tymoteusz przyszli z Macedonii, Paweł naciskany* był w duchu**, aby zaświadczyć Żydom, że Jezus jest Mesjaszem***.1Tm 3,2* lub: przynaglany, przymuszany; ** lub: Duchem; *** Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony

6. Lecz gdy oni sprzeciwiali się i bluźnili, otrząsnął szaty i powiedział do nich: Krew wasza na waszą głowę; ja jestem czysty, od tej chwili pójdę do pogan.Dz 20,26; Rz 11,11

7. I po odejściu stamtąd, wszedł do domu pewnego człowieka, o imieniu Justus, czczącego* Boga, którego dom sąsiadował** z synagogą.Dz 16,14; Dz 17,4* por. Dz 13,50 przypis *; ** lub: przylegał do

8. A Kryspus, przełożony synagogi, uwierzył w Pana z całym swoim domem, i wielu z Koryntian, którzy słuchali, uwierzyło i zostało ochrzczonych*.Mk 16,16* gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać, wielokrotnie w celu farbowania - stąd też przesiąknąć

9. A Pan w nocy przez widzenie powiedział Pawłowi: Nie bój się, lecz mów i nie milcz*;Mt 28,20* gr.: siopao - być cichym, być spokojnym, milczeć

10. Dlatego, że ja jestem z tobą i nikt nie tknie ciebie, aby cię skrzywdzić, ja bowiem mam wielki lud w tym mieście.

11. Osiadł tam zatem na rok i sześć miesięcy, nauczając u nich Słowa Bożego.Dz 15,35

12. A gdy Gallion był prokonsulem* Achai, powstali jednomyślnie Żydzi przeciwko Pawłowi i przyprowadzili go przed sędziowski tron, mówiąc:* gr.: anthypateuo - por. Dz 13,7 przypis *

13. Ten człowiek namawia ludzi, żeby służyli Bogu wbrew* Prawu.* lub: niezgodnie

14. A gdy Paweł miał zamiar otworzyć usta, Gallion powiedział do Żydów: O Żydzi! Gdyby rzeczywiście to było jakieś bezprawie lub jakieś niegodziwe przestępstwo, cierpliwie bym wysłuchał tej sprawy*.* lub: co do słowa

15. Lecz jeśli jest spór o słowa i o imiona, i o wasze Prawo, sami to rozpatrzcie*; albowiem ja nie chcę być sędzią tych spraw.Dz 23,29; Mt 27,24; 1Tm 1,4* dosłownie: przyglądnijcie się

16. I przepędził ich sprzed sędziowskiego tronu*.* gr.: bema - krzesło, trybuna, tron sędziowski

17. A wszyscy Grecy pochwycili Sostenesa, przełożonego synagogi* i bili go przed sędziowskim tronem, a Galliona nic to nie obchodziło.Mk 5,36; 1Kor 1,1* gr.: archisynagogos - przewodniczący synagogi

18. A Paweł pozostał tam jeszcze przez wiele dni i gdy pożegnał się z braćmi, odpłynął do Syrii, a z nim Pryscylla i Akwila. W Kenchreach ogolił sobie głowę, bo uczynił ślub*.Dz 21,24* tj. ślub nazyreatu - por. Lb 6,1-27

19. I przybył do Efezu, i tam ich pozostawił, a sam wszedł do synagogi i rozprawiał* z Żydami.Dz 17,2* gr.: dialegomai - dyskutować, wykładać

20. A gdy oni prosili, aby u nich został przez dłuższy czas, nie zgodził się,

21. Ale pożegnał się z nimi i powiedział: Niewątpliwie, trzeba mi nadchodzące święto obchodzić w Jerozolimie; lecz znów do was wrócę, za wolą* Boga. I odpłynął z Efezu.Jk 4,15; Rz 16,5; 2Kor 13,11* lub: chceniem, upodobaniem

22. A gdy przybył do Cezarei, wstąpił i pozdrowił zbór*, i zszedł do Antiochii;* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zbór, zebranie publiczne

23. I pozostał tam przez pewien czas, i gdy wyszedł, przeszedł kolejno krainę galacką i Frygię, umacniając* wszystkich uczniów.* gr.: episteridzo - utwierdzić dodatkowo, wzmocnić bardziej

24. A do Efezu przyszedł pewien Żyd, o imieniu Apollos, rodem z Aleksandrii, człowiek wymowny, biegły* w Pismach.Dz 19,1; 1Kor 16,12; Dz 7,22* dosłownie: mocny

25. Ten był pouczony o drodze Pana, a pałając w duchu, mówił i nauczał dokładnie* o Panu, wiedząc tylko o chrzcie** Jana.Sdz 2,22; Iz 40,3; Dz 1,22; Dz 3,10; Dz 19,9; Dz 19,23; Mt 21,25; Mk 1,3* lub: skrupulatnie, ściśle; ** lub: zanurzeniu

26. I zaczął śmiało* mówić w synagodze. A gdy usłyszeli go Akwila i Pryscylla, wzięli go ze sobą i dokładniej wyłożyli** mu drogę Bożą.* gr.: parresiadzomai - mówić z ufną odwagą; ** gr.: ektithemi - wystawić na zewnątrz, wyłożyć na pokaz, odsłonić, przedstawić, w przenośni - wyjaśnić

27. A gdy chciał iść do Achai, bracia napisali do uczniów, zachęcając, aby go przyjęli; i gdy tam przyszedł, wiele pomagał tym, którzy uwierzyli dzięki łasce Bożej.

28. Zdecydowanie* bowiem zbijał twierdzenia Żydów, publicznie wykazując z Pisma, że Jezus jest Mesjaszem**.1Kor 15,3-4; Tt 1,9* gr.: eutonos - z siłą, gwałtownie, intensywnie; ** gr.: christos

↑↑

Rozdział 19

1. I stało się, gdy Apollos był w Koryncie, że Paweł przeszedł wyżynne części i zszedł do Efezu; i znalazł jakichś* uczniów,Dz 15,1; Ga 2,4* lub: pewnych

2. I powiedział do nich: Czy otrzymaliście Ducha Świętego, gdy uwierzyliście? A oni mu powiedzieli: Nawet nie usłyszeliśmy, że jest dany Duch Święty.Dz 8,15; Dz 11,15; J 7,39; Ef 1,13

3. I powiedział do nich: W co więc zostaliście ochrzczeni*? A oni powiedzieli: W chrzcie Jana.Mt 21,25; Mk 1,4* lub: zanurzeni

4. Paweł więc powiedział: Jan wprawdzie chrzcił chrztem upamiętania, mówiąc ludowi, aby uwierzyli w Tego, który idzie po nim, to jest w Mesjasza – Jezusa.J 1,27; Dz 20,21

5. A gdy to usłyszeli, dali się ochrzcić w imię Pana Jezusa.Dz 2,38; Dz 8,16; Mt 28,19; 1Kor 1,13

6. I gdy Paweł nałożył na nich ręce, zstąpił* na nich Duch Święty, tak że jedni mówili językami, a inni prorokowali.Kpł 4,15; Kpł 24,14; Dz 8,17; 1Tm 5,22; 2Tm 1,6* dosłownie: przyszedł

7. A było tych wszystkich mężczyzn około dwunastu.Dz 13,12

8. A gdy wszedł do synagogi, śmiało* mówił przez trzy miesiące, rozprawiając i przekonując o Królestwie Boga.Dz 1,3; Dz 8,12; 1Kor 4,20; Rz 14,17* lub: otwarcie, z ufną odwagą - por. Dz 18,26 przypis *

9. A gdy niektórzy zatwardzali się i nie okazywali posłuszeństwa*, źle mówiąc wobec wielu o drodze Pana, odstąpił od nich i odłączył uczniów, i codziennie rozprawiał** w szkole niejakiego Tyranosa.2Kor 6,17; 2J 1,10* gr.: apeitheo - odmówić wiary, być nieposłusznym, nie dawać się przekonać, nie stosować się do; ** gr.: dialegomai - dyskutować, wykładać

10. A działo się to przez dwa lata, tak że wszyscy mieszkający w Azji usłyszeli Słowa Pana Jezusa, Żydzi i Grecy.Rz 10,18

11. A niezwykłe dzieła mocy* Bóg czynił przez ręce Pawła,Rz 15,19; 2Kor 12,12; Hbr 2,4* lub: cuda

12. Tak że nawet chustki albo przepaski, które dotknęły jego ciała* były przynoszone na chorych, i odstępowały od nich choroby, a złe duchy wychodziły z nich.* dosłownie: skóry

13. A niektórzy z wędrownych egzorcystów żydowskich, podejmowali się wzywać* imienia Pana Jezusa nad tymi, co mieli złego ducha, mówiąc: Poprzysięgamy** was na Jezusa, którego głosi Paweł.* dosłownie: wołać po imieniu; ** gr.: horkidzo - zmusić do złożenia przysięgi, uroczyście błagać

14. A było niejakich siedmiu synów Scewy, Żyda, arcykapłana, którzy to czynili.

15. A w odpowiedzi, zły duch rzekł: Jezusa znam* i wiem** o Pawle, natomiast wy kim jesteście?* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację; ** gr.: epistamai - być z czymś zapoznanym, skupić uwagę na czymś, skupić swój umysł, wiedzieć

16. I rzucił się na nich człowiek, w którym był zły duch, i zapanował* nad nimi, okazał wobec nich taką siłę, że nadzy i poranieni wybiegli z tego domu.Łk 11,21* lub: zwyciężył

17. I stało się to znane wszystkim, Żydom i Grekom, którzy mieszkali w Efezie; i padł strach na nich wszystkich, a imię Pana Jezusa było wywyższane.

18. I wielu z tych, którzy uwierzyli, przychodziło, wyznając i oznajmiając* swoje praktyki.Prz 28,13* gr.: anangello - podawać do publicznej wiadomości

19. A wielu z tych, którzy zajmowali się magią, poznosiło swoje zwoje, i paliło je wobec wszystkich; obliczono ich wartość i stwierdzono*, że wynosiła ona pięćdziesiąt tysięcy srebrnych** drachm.1Sm 28,7* lub: odkryto; ** tj. wartość 50000 owiec, 2 lata pracy 1000 pracowników rolnych

20. Tak dzięki mocy* Słowo Pana rozszerzało się i umacniało.Iz 55,11; Dz 6,7* lub: mocy Pana

21. A gdy się to dokonało, Paweł postanowił* w duchu, przejść przez Macedonię i Achaję, i pójść do Jerozolimy, mówiąc: Potem, gdy tam będę, muszę też Rzym zobaczyć.Rz 1,13* gr.: tithemi - ustanowić, kłaść, umieszczać, położyć, zrobić

22. Wysłał więc do Macedonii dwóch z usługujących mu, Tymoteusza i Erasta, sam zatrzymał się jakiś czas w Azji.

23. A w tym czasie powstało niemałe zamieszanie* z powodu** drogi Pana.Dz 24,14; Dz 24,22* lub: wrzawa, wzburzenie (umysłu); ** dosłownie: co do - gr.: peri

24. Albowiem pewien złotnik, o imieniu Demetriusz, który wyrabiał ze srebra świątynki* Artemidy i przynosił rzemieślnikom niemały zysk,* tj. srebrne

25. Zgromadził ich i innych o pokrewnym rzemiośle i powiedział: Mężowie! Wiecie, że z tego zajęcia* mamy swój dobrobyt.* lub: trudu

26. A widzicie i słyszycie, że nie tylko w Efezie, ale prawie w całej Azji ten Paweł przekonał i odwrócił* wielkie rzesze, mówiąc, że nie są bogami ci, którzy są uczynieni rękami**.Ps 135,15; Iz 44,10; Dz 17,29* dosłownie: przeniósł, usunął z urzędu, o zmianie sytuacji lub miejsca; ** dosłownie: przez ręce

27. Grozi nam niebezpieczeństwo, że nie tylko nasz dział* pójdzie w poniewierkę, ale i świątynia wielkiej bogini Artemidy zacznie być poczytywana za nic, a także zostanie odarta ze swojej wielkości ta, którą czci cała Azja i cały zamieszkały świat**.Mt 23,14; 1Tm 6,5* domyślnie: rzemiosło; ** gr.: oikoumene - mieszkańcy ziemi, cała zamieszkała ziemia, świat

28. Gdy to usłyszeli, będąc pełni gniewu, zaczęli krzyczeć, mówiąc: Wielka jest Artemida Efeska*!1Sm 5,3; Iz 41,5; Jr 50,38* tj. żeńskie bóstwo ludów azjatyckich - fenicka Astarte, rzymska Diana

29. I całe miasto zostało napełnione wrzawą, i ruszyli jednomyślnie na plac teatralny, porywając Gajusa i Arystarcha, Macedończyków, towarzyszy podróży Pawła.

30. A gdy Paweł chciał wejść między lud, nie pozwolili mu uczniowie.

31. A niektórzy też z zarządców* Azji, będąc mu życzliwi**, posłali do niego, prosząc, aby nie udawał się na plac teatralny.* gr.: asiarches - wysoki urzędnik rzymskiej prowincji Azji; ** gr.: filos - przyjazny, kochający, życzliwy - tu: jako rzeczownik

32. Różni zatem różne rzeczy krzyczeli; bowiem w tym zgromadzeniu był zamęt, a większość* nie wiedziała, z jakiej przyczyny się zebrali.* gr.: pleion - większość, większa część, górujący

33. I wywlekli z tłumu Aleksandra, bo go wypchnęli Żydzi; Aleksander natomiast, skinął ręką i chciał się bronić przed ludem.

34. Lecz gdy poznali, że jest Żydem, podniósł się jeden głos ze wszystkich ust, krzyczących prawie przez dwie godziny: Wielka jest Artemida Efeska!1Krl 18,26; Rz 2,22

35. Wtedy pisarz uspokoił tłum, mówiąc: Mężowie Efezjanie! Kto z ludzi nie wie, że miasto Efez opiekuje się świątynią wielkiej bogini Artemidy i posągiem, który spadł od Zeusa?

36. A ponieważ jest to niezaprzeczalne, trzeba, żebyście się uspokoili i nie czynili nic pochopnie.Prz 14,29; Prz 25,8; Dz 5,35

37. Albowiem przyprowadziliście tych mężów, którzy nie są ani świętokradcami, ani bluźniercami waszej bogini.

38. Jeśli więc rzeczywiście Demetriusz, a razem z nim rzemieślnicy, mają przeciwko komuś sprawę, to są sądy na agorze i są prokonsulowie*; niech jedni drugich oskarżają.* gr.: anthypatos - rzymski namiestnik senackiej prowincji konsularnej

39. Jeśli natomiast żądacie czegoś innego, niech rozstrzygnie się to na zgodnym z prawem zgromadzeniu*.* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zebranie

40. Narażamy* się bowiem na niebezpieczeństwo oskarżenia o dzisiejsze rozruchy, gdyż nie ma żadnego powodu, z którego będziemy mogli zdać sprawę co do tego zbiegowiska.* gr.: kindyneuo - narażać się, być w niebezpieczeństwie

41. I gdy to powiedział, rozwiązał zgromadzenie*.* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zebranie

↑↑

Rozdział 20

1. A gdy ustał już zamęt, Paweł przywołał do siebie uczniów i pożegnał się z nimi, i wyszedł stamtąd, aby udać się do Macedonii.

2. A przechodząc przez tamte regiony, zachęcając ich niejednym* słowem, przyszedł do Grecji.* gr.: polys - liczny, obfity, wielki

3. Tam też spędził trzy miesiące; a ponieważ Żydzi uczynili spisek, gdy miał płynąć do Syrii, postanowił powrócić przez Macedonię.

4. A towarzyszył mu aż do Azji Sopater Berejczyk, a z Tesaloniczan Arystarch i Sekundus, i Gajusz z Derbe, i Tymoteusz, a z Azji Tychikus i Trofim.

5. Ci poszli naprzód i oczekiwali na nas w Troadzie.

6. A my po dniach Przaśników odpłynęliśmy z Filippi, a piątego dnia przybyliśmy do nich do Troady, gdzie spędziliśmy siedem dni.

7. A pierwszego dnia po sabacie*, gdy uczniowie zgromadzili się by łamać chleb, Paweł rozprawiał z nimi, zamierzając odejść następnego dnia, przeciągnął tę mowę aż do północy.1Kor 16,2; Dz 2,42; 1Kor 11,20* tj. w niedzielę

8. A było wiele lamp w sali na piętrze, gdzie byli zgromadzeni.

9. Wówczas pewien młodzieniec, o imieniu Eutychos, siedząc na oknie, zmorzony głębokim snem, gdy Paweł tak długo wykładał, pogrążony we śnie spadł na dół z trzeciego piętra i został podniesiony martwy.

10. A Paweł zszedł na dół, przypadł do niego, objął go i powiedział: Nie czyńcie zgiełku, bo jego dusza jest nadal w nim.

11. A gdy wszedł na górę, złamał chleb i skosztował, i jeszcze długo z nimi rozmawiał, aż do świtu – i tak odszedł.

12. I przyprowadzili tego chłopca żywego, i doznali niemałej zachęty.

13. Natomiast my wcześniej przyszliśmy na okręt i wypłynęliśmy do Assos, aby stamtąd zabrać Pawła; bowiem tak rozporządził, sam zamierzając iść pieszo*.* tj. ok. 32 km

14. A gdy się z nami spotkał w Assos, zabraliśmy go i przybyliśmy do Mityleny.

15. I odpłynęliśmy stamtąd następnego dnia, i przybyliśmy naprzeciw Chios, a na drugi dzień przypłynęliśmy do Samos, i pozostaliśmy w Trogillium, nazajutrz przybyliśmy do Miletu.Dz 2,1; 1Kor 16,8

16. Albowiem Paweł postanowił minąć Efez, aby nie przyszło mu tracić czasu w Azji; albowiem śpieszył się, aby jeśli to możliwe, na dzień Pięćdziesiątnicy być w Jerozolimie.

17. A z Miletu posłał do Efezu i przywołał do siebie starszych zboru.Dz 20,28; Tt 1,5

18. A gdy przyszli do niego, powiedział im: Wy od pierwszego dnia, gdy przyszedłem do Azji wiecie, jak z wami cały ten czas byłem,Dz 19,10; 2Kor 1,12; 1Tes 1,5

19. Służąc Panu z całą pokorą wśród wielu łez i prób, które na mnie przychodziły z powodu spisków żydowskich,J 12,26; Ga 1,10

20. Jak nie powstrzymałem się, aby oznajmiać wam i nauczyć was, zarówno publicznie jak i po domach tego, co pożyteczne,

21. Wydając świadectwo* Żydom i Grekom o upamiętaniu wobec Boga i o wierze w Pana naszego, Jezusa Mesjasza.Dz 5,31; Dz 11,18; Łk 15,7; Łk 24,47; Hbr 6,1* gr.: diamartyromai - zaświadczyć o czymś uroczyście, sprawiać, aby uwierzono

22. I oto teraz ja, związany w duchu*, idę do Jerozolimy, nie wiedząc co mnie w niej spotka**;* lub: Duchem; ** dosłownie: co w niej wyjdzie mi na spotkanie

23. Oprócz tego, że Duch Święty co miasto poświadcza*, mówiąc, że czekają mnie więzy i ucisk.* lub: zaświadcza, składa świadectwo

24. Lecz o swoim życiu* nie mówię ani jednego słowa**, ani go sobie nie cenię, bylebym tylko z radością dokończył swój bieg i służbę, którą otrzymałem od Pana Jezusa, żeby świadczyć o Ewangelii łaski Boga.* lub: duszy; ** nie uważam mojego życia za warte jednego słowa

25. A oto teraz ja wiem, że już więcej nie zobaczycie mojego oblicza wy wszyscy, wśród których przeszedłem, ogłaszając* Królestwo Boże.* gr.: kerysso - być heroldem, ogłaszać jak herold

26. Dlatego świadczę wam w dzisiejszym dniu, że jestem nieskalany* niczyją krwią.* dosłownie: jestem czysty od krwi wszystkich

27. Nie powstrzymywałem się bowiem od* oznajmienia wam całego planu** Boga.Sdz 20,18* dosłownie: nie; ** lub: postanowienia, zamysłu

28. Uważajcie więc na siebie samych i na całe stadko, w którym was Duch Święty ustanowił biskupami*, abyście paśli** zbór Boga, nabyty*** własną Jego krwią.1Tm 3,1; Tt 1,7* dosłownie: doglądający, nadzorca; ** gr.: poimano - wyprowadzić na pastwisko, paść, żywić; *** lub: zdobyć dla siebie

29. Ja bowiem wiem to, że po moim odejściu wejdą do was wilki drapieżne, nie oszczędzając* stadka.Mt 7,15; J 10,12* gr.: feidomai - powstrzymywać się od czegoś, oszczędzać w sensie nie niszczyć

30. I spośród was samych powstaną mężowie, mówiący rzeczy przewrotne, aby pociągnąć za sobą uczniów.Ez 22,27

31. Dlatego czuwajcie, pamiętając, że przez trzy lata nocami i dniami nie przestawałem* ze łzami napominać** każdego*** z was.Mt 13,25; Łk 21,36* lub: nie powstrzymywałem się; ** dosłownie: kłaść do rozumu, nauczać; *** dosłownie: każdego jednego

32. A teraz, bracia, powierzam was Bogu i słowu Jego łaski*, które jest w stanie zbudować i dać wam dziedzictwo między wszystkimi uświęconymi**.Dz 14,23* gr.: charis - życzliwość, przychylność, łaska; ** dosłownie: którzy są uświęceni - gr.: hagiadzo - por. Mt 6,9 przypis *

33. Srebra, ani złota, ani niczyjego odzienia nie pożądałem*;* lub: pragnąłem usilnie

34. Sami przecież wiecie, że moim potrzebom* i tych, którzy są ze mną, służyły** te ręce.* gr.: chreia - potrzeba, bieda - Dz 4,35 przypis *; ** gr.: hyperetes - wioślarz - niewolnik z najniższego pokładu, podwładny, sługa, niosący pomoc

35. We wszystkim wam pokazałem, że tak trudząc się, należy pomagać słabym i pamiętać o Słowach Pana Jezusa, bo to On powiedział: Bardziej błogosławione* jest dawać niż brać.Łk 14,12-14* dosłownie: błogosławiony - Mt 5,3 przypis *

36. A gdy to powiedział, padł na swoje kolana i pomodlił się z nimi wszystkimi.Dz 9,40

37. Wtedy wszyscy wybuchnęli* wielkim** płaczem, i rzucając się Pawłowi na szyję, całowali go,* dosłownie: wtedy stał się; ** gr.: hikanos - odpowiedni, zdatny, wystarczający (liczebnie)

38. Odczuwając ból* najbardziej z powodu słowa, które powiedział, że już więcej nie mają widzieć jego oblicza. I odprowadzili go na statek.* lub: martwić się, doznawać bólu, być w udręce

↑↑

Rozdział 21

1. A gdy stało się, że odpłynęliśmy* rozstając** się z nimi, płynęliśmy prostym kursem i przybyliśmy na Kos, a następnego dnia na Rodos, a stamtąd do Patary,1Tes 2,17* dosłownie: wyprowadzono nas (z portu); ** odciągnąć, oderwać

2. A gdy znaleźliśmy statek płynący do Fenicji, wsiedliśmy na niego i odpłynęliśmy.

3. Ukazał się nam Cypr, zostawiliśmy go po lewej stronie, płynąc do Syrii i przybyliśmy* do Tyru; tam bowiem statek miał wyładować towar.* dosłownie: byliśmy prowadzeni w dół

4. A gdy odnaleźliśmy uczniów, pozostaliśmy tam przez siedem dni; a ci mówili Pawłowi za sprawą* ducha, aby nie udawał się do Jerozolimy.Dz 28,14* gr.: dia - przez, z powodu, dzięki

5. Gdy więc skończyły się dni naszego pobytu, wyruszyliśmy i szliśmy odprowadzani przez wszystkich z żonami i z dziećmi aż poza miasto; uklękliśmy na wybrzeżu i pomodliliśmy się.

6. A gdy pożegnaliśmy się nawzajem, weszliśmy na statek, a oni wrócili do swoich.

7. A my, kończąc żeglugę z Tyru, przypłynęliśmy do Ptolemaidy, gdzie pozdrowiliśmy* braci, pozostając u nich przez jeden dzień.* gr.: aspadzomai - przyjąć z radością, dobrze życzyć, witać

8. A nazajutrz my, którzy byliśmy z* Pawłem, wyszliśmy i przyszliśmy do Cezarei, i gdy weszliśmy do domu Filipa Ewangelisty**, który był jednym z siedmiu, zostaliśmy u niego.Dz 6,5; Ef 4,11; 2Tm 4,5* dosłownie: przy, tuż obok; ** gr.: euangelistes - herold przynoszący radosną nowinę

9. A ten miał cztery córki, panny*, które prorokowały.Wj 15,20; Dz 2,17* lub: dziewice

10. A gdy tam pozostawaliśmy przez szereg dni, przyszedł z Judei pewien* prorok, o imieniu Agabus.Dz 28,17* gr.: tes - pewien, jakiś

11. Ten przyszedł do nas, i gdy wziął pas Pawła, związał sobie zarówno ręce i nogi, i powiedział: To mówi Duch Święty: Męża, którego jest ten pas, tak zwiążą w Jerozolimie Żydzi, i wydadzą go w ręce pogan.

12. A gdy to usłyszeliśmy, prosiliśmy, i my i miejscowi, aby nie szedł do Jerozolimy.

13. Paweł natomiast odpowiedział: Co czynicie, płacząc i łamiąc* moje serce? Ja bowiem jestem gotów, nie tylko być związany, ale i umrzeć w Jerozolimie dla imienia Pana Jezusa.* gr.: synthrypto - kruszyć, łamać na kawałki, miażdżyć

14. A gdy nie dał się przekonać, ucichliśmy*, mówiąc: Niech się stanie wola Pana.Mt 6,10; Mt 26,39; Jk 4,15* gr.: hesychadzo - zachować spokój, zamilknąć, być cicho, zaprzestać pracy - 1Tm 2,11 - gr. hesychia

15. A po upływie tych dni, przygotowaliśmy się do podróży i poszliśmy do Jerozolimy.

16. A szli z nami także uczniowie z Cezarei, prowadząc nas do pewnego Cypryjczyka, Mnazona, już od dawna* ucznia, u którego mieliśmy zostać ugoszczeni.Rz 16,7; Dz 10,24* gr.: archaios - od początku, dawny, prastary, l.mn. - praojcowie

17. A gdy znaleźliśmy się w Jerozolimie, bracia przyjęli nas z radością.Dz 20,17

18. A nazajutrz wszedł Paweł razem z nami do Jakuba, gdzie byli obecni wszyscy starsi.

19. I gdy ich pozdrowił, opowiedział im po kolei, co Bóg uczynił wśród pogan przez jego służbę*.* gr.: diakonia - służba, posługiwanie innym

20. Oni słysząc to, oddali chwałę Panu; powiedzieli mu także: Widzisz, bracie, jak wiele jest dziesiątków tysięcy* Żydów, którzy uwierzyli, a wszyscy pozostają gorliwi** wobec Prawa.Dz 2,41; Rz 10,2* dosłownie: miriad - 1 miriada - 10 tys.; ** gr.: dzelotes - gorliwiec, zapaleniec, zagorzały zwolennik

21. O tobie jednak dowiedzieli* się, że uczysz odstępstwa od Mojżesza wszystkich Żydów, którzy są między poganami, mówiąc, aby nie obrzezywali dzieci i nie zachowywali naszych zwyczajów.* lub: byli pouczeni, poinformowani

22. Co więc począć*? Na pewno muszą** się licznie zgromadzić, bo usłyszą, że przyszedłeś.* dosłownie: jest; ** gr.: dei - jest konieczne, trzeba, musieć

23. Dlatego uczyń to, co ci mówimy: Są tutaj czterej mężczyźni, na których ciąży* ślub**;Lb 6,5; Lb 6,18* dosłownie: mają na sobie; ** tj. ślub nazyreatu

24. Weź* ich**, daj się oczyścić z nimi i ponieś za nich koszty, aby ostrzygli głowy; i poznają wszyscy, że to, co o tobie się dowiedzieli, nic nie znaczy, lecz ty sam trzymasz się linii***, przestrzegając Prawa.Dz 24,18* gr.: paralambano - przyjąć, uznać, wziąć dla siebie; ** dosłownie: tych; *** iść prosto, iść w szeregu jak maszerujący żołnierz

25. Co do tych natomiast, którzy uwierzyli z pogan, napisaliśmy, po rozsądzeniu*, by niczego takiego nie zachowywali, by oni tylko wystrzegali się tego, co ofiarowane bożkom i krwi, i tego, co uduszone, i nierządu.* gr.: krino - decydować, postanawiać, ogłosić sąd, wydać wyrok

26. Wtedy Paweł wziął z sobą owych mężczyzn, poddał się z nimi następnego dnia oczyszczeniu i wszedł do świątyni, zapowiadając wypełnienie dni oczyszczenia, dopóki za każdego z nich nie została złożona* ofiara.Lb 6,13; Lb 19,6* dosłownie: przyniesiona, przyprowadzona

27. A gdy miało się wypełnić te siedem dni, pewni Żydzi z Azji, widząc go w świątyni, wzburzyli cały lud i pochwycili* go w swoje ręce,Dz 4,3; Dz 5,18* idiom: narzucili na niego swoje ręce

28. Krzycząc: Mężowie Izraelici, pomóżcie! Oto jest człowiek, który przeciwko ludowi i Prawu, i temu miejscu wszystkich i wszędzie naucza; nadto jeszcze i Greków wprowadził do świątyni* i zanieczyścił to święte miejsce.* gr.: hieron - święte miejsce, świątynia jako całość

29. Przedtem bowiem widywali z nim w mieście Trofima z Efezu, o którym sądzili, że go Paweł wprowadził do świątyni.

30. I poruszyło się całe miasto, i powstało zbiegowisko ludu; pojmali Pawła i wywlekli go na zewnątrz świątyni, i natychmiast bramy zostały zamknięte.

31. A gdy usiłowali* go zabić, doszła wieść do dowódcy** kohorty***, że wzburzona jest cała Jerozolima;* dosłownie: szukali, dążyli do; ** gr.: chiliarchos - dowódca tysiąca żołnierzy; *** tj. rzymska jednostka taktyczna około 600 osób = 1/10 legionu

32. Ten natychmiast wziął ze sobą żołnierzy i setników, i przybiegł do nich. A oni, widząc dowódcę i żołnierzy, zaprzestali bić Pawła.

33. Wtedy dowódca przybliżył się, pojmał go i kazał związać dwoma łańcuchami, i wypytywał się, kim jest i co zrobił?

34. A każdy coś innego wołał w tłumie; nie mogąc dowiedzieć się nic pewnego z powodu wrzawy, rozkazał by zaprowadzono go do twierdzy*.Dz 19,32; Dz 22,30* tj. koszary wojskowe w twierdzy Antonia we wsch. części murów Jerozolimy - miejsce stacjonowania oddziałów rzymskich

35. A gdy stał na schodach, doszło do tego, że żołnierze musieli go nieść z powodu naporu* ludu;* gr. bia - siła fizyczna, moc, gwałt, przemoc

36. Podążało bowiem za nim mnóstwo ludu, wołając: Precz* z nim!Łk 23,18; J 19,15* lub: zabij go

37. A Paweł, gdy miał być wprowadzony do twierdzy, powiedział do dowódcy: Czy wolno mi powiedzieć coś do ciebie? A on powiedział: Znasz grecki?Dz 6,1; Dz 11,20

38. Nie jesteś zatem tym Egipcjaninem, który niedawno* wzniecił zamieszki i wyprowadził na pustynię cztery tysiące nożowników**?Mt 5,31; Dz 5,36-37* dosłownie: przed tymi dniami; ** gr.: sikarios - skrytobójca noszący sztylet pod płaszczem

39. A Paweł powiedział: Ja w rzeczywistości* jestem Żydem, człowiekiem z Tarsu, obywatelem znacznego miasta w Cylicji; proszę cię zatem, pozwól mi mówić do ludu.* gr. partykuła wzmacniająca - men - istotnie, prawdziwie

40. A gdy ten pozwolił, Paweł, stojąc na schodach, dał znak ręką ludowi. A gdy nastała wielka cisza, przemówił do nich w języku* hebrajskim, mówiąc:* gr.: dialektos - dialekt, język

↑↑

Rozdział 22

1. Mężowie bracia i ojcowie! Posłuchajcie teraz mojej wobec was obrony*.* gr.: apologia - obrona przed atakiem z zewnątrz

2. A gdy usłyszeli, że do nich przemawia w języku hebrajskim*, jeszcze bardziej się uciszyli. I mówił:Dz 21,40; Obj 9,11; Obj 16,16* ewidentne świadectwo, że j. hebrajski był w powszechnym użyciu

3. Ja wprawdzie jestem Żydem, mężem urodzonym w Tarsie w Cylicji, lecz wychowanym w tym mieście u stóp Gamaliela; wykształconym dokładnie według ojczystego Prawa, będąc* gorliwym** wobec Boga, jakimi i wy wszyscy dzisiaj jesteście,* gr.: hyparcho - być w swej istocie stałym, bez zmian; ** gr.: dzelotes - gorliwiec, zapaleniec, zagorzały zwolennik

4. Tym, który prześladował tę Drogę* aż do kary śmierci, wiążąc i wydając do więzień zarówno mężczyzn, jak i kobiety,Dz 8,3; Dz 26,9* tj. o kroczeniu drogą za Panem

5. Jak i o tym zaświadczy arcykapłan i cała rada starszych*; od których też wziąłem listy do braci w Damaszku, szedłem tam z zamiarem, by i tych, którzy tam byli, związanych, przyprowadzić do Jerozolimy, aby zostali ukarani.* gr.: presbyterion - starszyzna, grono starszych

6. Lecz oto co mi się stało, gdy byłem w drodze* i przybliżałem się do Damaszku: Około południa nagle otoczyła mnie blaskiem wielka światłość z nieba.Dz 26,13* gr.: poreuomai - iść, udawać się, podróżować na zwierzęciu

7. Upadłem też na ziemię i usłyszałem głos mówiący do mnie: Saulu! Saulu! Dlaczego mnie prześladujesz?Mt 25,45; 1Kor 12,26

8. A ja odpowiedziałem: Kim jesteś, Panie? Powiedział też do mnie: Ja jestem Jezus Nazarejczyk, którego ty prześladujesz.

9. A ci, którzy byli ze mną, wprawdzie widzieli światłość i zlękli się, ale głosu do mnie mówiącego, nie zrozumieli*.Dz 9,7* gr.: akouo z biernikiem oznacza słyszeć, lecz nie rozumieć tego, co jest mówione - Mk 4,33

10. I powiedziałem: Co mam czynić, Panie? A Pan powiedział do mnie: Wstań! Idź do Damaszku, a tam ci powiedzą o wszystkim, co ci wyznaczono*, abyś uczynił.Dz 2,37; Dz 16,30* gr.: tasso - wyznaczyć miejsce, wyznaczyć, mianować

11. Ponieważ nic nie widziałem od blasku chwały tego światła, przyszedłem do Damaszku, prowadzony za rękę przez tych, którzy byli razem ze mną.1Tm 3,7; Hbr 11,2; 3J 1,12

12. A niejaki Ananiasz, mąż pobożny według* Prawa, który otrzymał dobre świadectwo** od wszystkich Żydów tam mieszkających,* gr.: kata - zgodnie, według; ** gr.: martyreo - być naocznym świadkiem, być męczennikiem, mieć dobrą opinię - tu: poświadczanym

13. Przyszedł do mnie, stanął obok i powiedział do mnie: Saulu, bracie, przejrzyj*! I ja w tej chwili** spojrzałem na niego.Dz 9,18* lub: zacząć widzieć ponownie; ** gr.: hora - czas, godzina, pora

14. A on powiedział: Bóg ojców naszych już wcześniej swą* ręką wybrał cię dla siebie**, abyś poznał Jego wolę i abyś oglądał Sprawiedliwego, i usłyszał głos z Jego ust.J 15,16* lub: z góry wybrał ciebie swoją ręką; ** lub: sobie

15. Gdyż będziesz Mu świadkiem wobec wszystkich ludzi – tego, co widziałeś i słyszałeś.Dz 1,22; Dz 10,39; Łk 24,48; J 15,27

16. A teraz czemu zwlekasz? Wstań, ochrzcij się i obmyj z siebie twoje grzechy, wezwawszy* imienia Pana.Ps 105,1; Ps 116,4; Dz 2,38; Rz 10,13; 1Kor 6,11* lub: przywoławszy do siebie

17. I stało się potem, gdy wróciłem do Jerozolimy i modliłem się w świątyni, że byłem* w uniesieniu**.* dosłownie: stać się ja; ** gr.: ekstasis - zmiana stanu umysłu, ekstaza, uniesienie

18. I zobaczyłem Go mówiącego do mnie: Pośpiesz* się i wyjdź szybko z Jerozolimy, ponieważ nie przyjmą od ciebie świadectwa o mnie.* gr.: speudo - spieszyć się, ponaglać

19. A ja powiedziałem: Panie! Oni wiedzą, że to ja byłem tym, który wtrącał* do więzienia i biczował** po synagogach wierzących w Ciebie;Dz 8,3; Dz 22,4-5; Dz 26,10* gr.: fylakidzo - wtrącać do strażnicy, uwięzić; ** gr.: dero - chłostać

20. I gdy była wylewana krew Szczepana, Twojego świadka, ja sam stałem obok i pochwalałem jego zabicie, i strzegłem szat tych, którzy go zabijali.Dz 7,58-60; Dz 8,1

21. I powiedział do mnie: Idź, bo ja cię wyślę* daleko do pogan.Dz 13,47; Ga 2,7-8* gr.: eksapostello - odesłać, posłać dla wykonania zadania

22. I słuchali go aż do tego słowa, i podnieśli swój głos, mówiąc: Zgładź z ziemi takiego, bo nie jest słuszne*, aby miał żyć.* lub: przyzwoite

23. A gdy oni krzyczeli i zrzucali odzienie, i ciskali piach w powietrze,

24. Dowódca rozkazał prowadzić go do twierdzy*, mówiąc, by przesłuchano go z zastosowaniem chłosty, aby się dowiedzieć, z jakiej przyczyny tak przeciwko niemu wołano.* tj. koszary wojskowe w twierdzy - por. Dz 21,34 przypis *

25. A gdy go rozciągali i związywali rzemieniami, Paweł powiedział do stojącego obok setnika: Czy wolno wam chłostać* Rzymianina i to bez sądu?Dz 25,6* lub: biczować

26. Co słysząc setnik, przystąpił do dowódcy* i oznajmił mu, mówiąc: Bacz, co zamierzasz czynić, albowiem człowiek ten jest Rzymianinem.* gr.: chiliarchos - dowódca tysiąca żołnierzy

27. A gdy przystąpił dowódca, powiedział do niego: Powiedz* mi, czy ty jesteś Rzymianinem? A on powiedział: Tak.* dosłownie: mów

28. Dowódca również odpowiedział: Ja za wielką sumę nabyłem to obywatelstwo. A Paweł powiedział: A ja natomiast mam je od urodzenia*.* dosłownie: zostałem zrodzony (w nim)

29. I natychmiast odstąpili od niego ci, którzy go mieli przesłuchiwać. A dowódca zląkł się, gdy dowiedział się, że jest Rzymianinem, i że kazał go związać.

30. A następnego dnia, chcąc się dokładnie dowiedzieć, o co oskarżają go Żydzi, uwolnił go z więzów i rozkazał przyjść arcykapłanom i całemu Sanhedrynowi, a gdy sprowadził Pawła, postawił go przed nimi.

↑↑

Rozdział 23

1. A Paweł, spojrzał uważnie na Sanhedryn i powiedział: Mężowie bracia! Ja aż do tego dnia z całkowicie dobrym sumieniem przeżyłem* przed Bogiem.1P 3,16* gr.: politeuomai - być obywatelem, żyć, korzystać z praw obywatelskich

2. Ale Ananiasz, arcykapłan, rozkazał tym, którzy przy nim stali, uderzać go w twarz*.J 18,22-23* dosłownie: w usta

3. Wtedy Paweł powiedział do niego: Bóg, zamierza cię uderzyć*, ściano pobielana**! I ty siedzisz, aby mnie sądzić według Prawa, a rozkazujesz mnie bić wbrew Prawu?Mt 23,7; Kpł 19,15* dosłownie: bić; ** idiom: ty obłudniku

4. A ci, którzy tam stali, powiedzieli: Arcykapłanowi Boga złorzeczysz*?* lub: znieważasz

5. Paweł więc odpowiedział: Nie wiedziałem bracia, że jest to arcykapłan; bo napisano: Nie powiesz źle o przywódcy twojego ludu.

6. A gdy poznał Paweł, że jedna część zgromadzenia jest z saduceuszów, a inna z faryzeuszów, zawołał przed* Sanhedrynem: Mężowie bracia! Ja jestem faryzeuszem, synem faryzeusza; ja za nadzieję i wzbudzenie z martwych jestem sądzony.* gr.: en - w, na, do

7. A gdy to powiedział, nastał spór między faryzeuszami i saduceuszami*, i stało się rozdwojenie pośród tego mnóstwa.* brak w mss Byz

8. Albowiem saduceusze mówią, że nie ma powstania z martwych, ani anioła, ani ducha; a faryzeusze wyznają jedno i drugie.

9. Wszczął się więc wielki krzyk. I powstali uczeni w Piśmie z części faryzeuszów, i ostro sprzeciwiali* się, mówiąc: Nic złego nie znajdujemy w tym człowieku; a jeśli Duch albo anioł powiedział coś do niego, obyśmy nie walczyli przeciwko Bogu.Łk 23,4; J 12,29* gr.: diamachomai - walczyć do końca, walczyć zaciekle

10. A gdy spór stawał się coraz większy, dowódca obawiając się, aby Paweł nie został przez nich rozszarpany, kazał wojsku zejść, wyrwać go spośród* nich i prowadzić do twierdzy.* dosłownie: ze środka - gr.: ek mesou - por. Kol 2,14 przypis ***

11. A następnej nocy stanął przy nim Pan i powiedział: Odwagi, Pawle! Jak bowiem zaświadczyłeś o mnie w Jerozolimie, tak też trzeba ci zaświadczyć i w Rzymie.Ps 109,31

12. A gdy nastał dzień, niektórzy Żydzi zebrali* się i zobowiązując się pod karą klątwy**, mówili, że nie będą ani jeść ani pić, dopóki nie zabiją Pawła.Iz 8,9; Jr 11,9; Dz 23,21* gr.: systrefo - skręcić, związać razem, stąd: zawiązać spisek; ** tj. ogłosić siebie jako podlegającego najsurowszej karze Boskiej

13. A było więcej niż czterdziestu tych, którzy uczynili to sprzysiężenie.

14. Przyszli oni* do arcykapłanów i do starszych, mówiąc: Związaliśmy** się klątwą, że niczego nie skosztujemy, póki nie zabijemy Pawła.Ps 51,1; Iz 3,9; Jr 6,15; Mi 7,3* dosłownie: którzy; ** dosłownie: przeklęliśmy się klątwą - tj. przeznaczyliśmy się na zagładę

15. Teraz więc wy, razem z Sanhedrynem dajcie znać* dowódcy, aby go jutro przyprowadził do was, jakbyście chcieli dokładniej rozpoznać jego sprawę, a my, zanim się on zbliży, gotowi jesteśmy go zabić.* gr.: emfanidzo - wystawiać na widok, ukazywać się, ujawniać

16. A gdy usłyszał o tej zasadzce syn siostry Pawła, przybył, wszedł do twierdzy i oznajmił o tym Pawłowi.

17. Paweł więc, przywołał jednego z setników i powiedział: Zaprowadź tego młodzieńca do dowódcy, bo ma mu coś oznajmić.

18. On więc wziął go ze sobą, zaprowadził do dowódcy i powiedział: Paweł więzień, przywołał mnie i prosił, abym przyprowadził do ciebie tego młodzieńca*, który ma ci coś powiedzieć.* gr.: neanias - młodzieniec, młody człowiek

19. A dowódca wziął go za rękę i odszedł* na osobność, i wypytywał go: O czym masz mi oznajmić?* gr.: anachoreo - wracać, wycofać się, wyjść

20. A on powiedział: Żydzi postanowili prosić cię, abyś jutro sprowadził Pawła przed Sanhedryn, niby to zamierzając dokładniej wypytywać się o niego;

21. Lecz ty nie daj się im przekonać, bo czeka na niego w zasadzce więcej niż czterdziestu mężów, którzy związali się klątwą*, że ani nie będą jeść ani pić, dopóki go nie zabiją; i teraz są gotowi, czekając na twoje zezwolenie**.Wj 23,2; Rz 9,3* tj. ogłosić siebie jako podlegającego najsurowszej karze Boskiej; ** gr.: epangelia - obietnica, ogłoszenie, wezwanie

22. Wtedy dowódca odprawił młodzieńca, nakazując mu: Nikomu nie ujawnij, że mi to oznajmiłeś*.* gr.: emfanidzo - wystawiać na widok, ukazywać się, ujawniać

23. I wezwał dwóch pewnych setników, i powiedział: Przygotujcie dwustu żołnierzy w drogę aż do Cezarei i siedemdziesięciu jezdnych, i dwustu oszczepników od trzeciej godziny* w nocy;* tj. od 21 godziny obecnego czasu

24. Kazał też podstawić juczne zwierzęta, aby posadzić na nich Pawła i bezpiecznie zaprowadzić go do namiestnika Feliksa.

25. I napisał list w takiej formie:

26. Klaudiusz Lizjasz najdostojniejszemu namiestnikowi Feliksowi. Pozdrowienie.

27. Tego człowieka, pojmanego przez Żydów, gdy już miał być przez nich zabity, stając przy nim razem z wojskiem, wyrwałem z ich rąk, gdy dowiedziałem się, że jest Rzymianinem*.Dz 21,33; Dz 22,25* tj. obywatelem rzymskim

28. A chcąc poznać przyczynę, dla której go oskarżali, przyprowadziłem go przed ich Sanhedryn*;Dz 22,30* tj. Najwyższa Rada Żydów składająca się z 71 członków

29. I odkryłem, że jest on oskarżany o rzeczy sporne, dotyczące ich Prawa, lecz nie ma żadnego zarzutu godnego śmierci lub więzienia.Dz 6,9

30. A gdy mi doniesiono o zasadzce, którą zamierzali uczynić Żydzi na tego człowieka, natychmiast posłałem go do ciebie, nakazując oskarżycielom, aby przed tobą powiedzieli, co mają przeciwko niemu. Bądź zdrów*.* gr.: erroso - zwyczajowa formuła na zakończenie listu

31. Żołnierze więc zgodnie z tym, jak im rozkazano, wzięli Pawła i prowadzili go nocą do Antypatris*.* tj. 64 km od Jerozolimy

32. A nazajutrz, pozostawili jezdnych, aby z nim jechali i wrócili do twierdzy.

33. Tamci, gdy przybyli do Cezarei, oddali list namiestnikowi i stawili przed nim Pawła.

34. A namiestnik*, gdy go przeczytał, spytał z jakiej jest prowincji, a gdy dowiedział się, że z Cylicji,Dz 21,39; Dz 22,3* gr.: hegemon - przywódca, namiestnik rzymski - legat cesarski

35. Powiedział: Będę cię słuchał, gdy przybędą twoi oskarżyciele. I rozkazał go strzec w pałacu Heroda.J 18,28-33

↑↑

Rozdział 24

1. A po pięciu dniach przybył arcykapłan Ananiasz ze starszymi i z Tertullusem, retorem prawnym*, którzy przedstawili namiestnikowi zarzuty wobec Pawła.* gr.: retor - tu: w znaczeniu mówca sądowy, reprezentant prawny

2. A gdy został wezwany, zaczął go Tertullus oskarżać, mówiąc: Dostąpiliśmy dzięki tobie wielkiego pokoju i wszystko pomyślnie się dzieje w tym narodzie z powodu twojej przezorności.

3. Przyjmujemy to zawsze i wszędzie, najdostojniejszy Feliksie, z całą wdzięcznością.

4. Lecz aby ci więcej nie przeszkadzać, proszę, abyś nas w swojej życzliwości, krótko posłuchał.

5. Stwierdziliśmy bowiem, że ten człowiek jest jak zaraza i wywołuje rozruchy między wszystkimi Żydami po całym zamieszkałym świecie, jako przywódca stronnictwa* Nazarejczyków.* gr.: hairesis - stronnictwo, herezja, wybór

6. On też próbował zbezcześcić świątynię, a my pochwyciliśmy go i chcieliśmy sądzić według naszego Prawa.J 18,31

7. Lecz dowódca Lizjasz przyszedł i z wielką gwałtownością wyrwał* go z naszych rąk,* dosłownie: odprowadził, zwłaszcza do więzienia lub na rozprawę

8. Rozkazując jego oskarżycielom* przyjść do ciebie; sam będziesz mógł wypytać** się go o wszystkie te sprawy, o które my go oskarżamy.* gr.: kategoros - oskarżyciel, nazwa nadana przez rabinów diabłu; ** gr.: anakrino - badać, zgłębiać, dociekać, przesłuchiwać

9. Co też potwierdzili i Żydzi, zapewniając, że tak się te sprawy mają.

10. A Paweł, gdy namiestnik skinął na niego, aby mówił, odpowiedział: Wiedząc, że ty jesteś sędzią tego narodu od wielu lat, bronię się, będąc dobrej myśli odnośnie siebie.

11. A ty możesz sprawdzić*, że nie minęło więcej jak dwanaście dni od czasu, kiedy przyszedłem do Jerozolimy, aby oddać cześć** Bogu;* dosłownie: poznać; ** gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku klęknąć, paść na kolana, bić czołem, złożyć hołd

12. I nie znaleźli mnie w świątyni ani w synagogach, ani w mieście, z kimś rozprawiającego, ani wywołującego bunt tłumu;

13. I nie mogą przedstawić dowodów na to, o co mnie teraz oskarżają.

14. To jednak wyznaję przed tobą, że zgodnie z Drogą, którą oni nazywają odszczepieństwem*, tak** służę ojczystemu Bogu, wierząc wszystkiemu co zgodnie z Prawem, i co w Prorokach jest napisane.Dz 23,6; J 5,28* gr.: hairesis - stronnictwo, herezja, wybór; ** lub: w ten sposób

15. Mając nadzieję w Bogu, której i oni sami oczekują, że będzie powstanie z martwych sprawiedliwych, a także niesprawiedliwych.

16. W związku z tym sam usilnie zabiegam, abym we* wszystkim miał przed Bogiem i przed ludźmi nienaganne** sumienie.Rz 2,15* dosłownie: poprzez; ** gr.: aproskopos - nie powodujący potknięcia, bez zarzutu, nienaganny, niemożliwy do uderzenia

17. A po wielu latach przybyłem, aby mojemu narodowi przynieść dary miłosierdzia* i ofiary.Dz 11,29-30* lub: jałmużny

18. Przy których, niektórzy Żydzi z Azji znaleźli mnie oczyszczonego w świątyni, a nie w tłumie lub podczas rozruchów,Dz 23,29

19. Oni powinni być tu obecni przed tobą, i oskarżać, jeżeli mają coś przeciwko mnie.

20. Albo niech ci to sami powiedzą, czy znaleźli we mnie jakieś bezprawie, gdy stanąłem przed Sanhedrynem,

21. Chyba tylko ten jeden okrzyk*, którym stojąc wśród nich, wykrzyknąłem: Odnośnie powstania z martwych, ja dzisiaj przed wami jestem sądzony.* dosłownie: głos, dźwięk

22. A gdy Feliks to usłyszał, znając dokładniej to, co dotyczy Drogi*, odroczył ich sprawę, i powiedział: Kiedy przybędzie dowódca Lizjasz, rozpatrzę** te wasze zarzuty.Pwt 19,18; Dz 16,17; Dz 24,10* tj. o kroczeniu drogą za Panem; ** gr.: diaginosko - wydać osąd, rozpoznać, wiedzieć dokładnie

23. I rozkazał setnikowi strzec Pawła i zastosować ulgi*, i nie wzbraniać nikomu z jego bliskich mu usługiwać lub przychodzić do niego.* więźniowie pozostawali na utrzymaniu rodziny

24. A gdy po kilku dniach przyjechał Feliks ze swoją żoną Druzyllą, która była Żydówką, kazał przywołać Pawła, i słuchał go odnośnie wiary w Chrystusa.Ga 3,26; Kol 1,4; Kol 2,5

25. A gdy on wykładał o sprawiedliwości, i o wstrzemięźliwości*, i o mającym nadejść sądzie, Feliks przestraszony, odpowiedział: Na teraz wystarczy. Odejdź, a gdy znajdę stosowny czas, wezwę ciebie.1Sm 12,7; Dz 17,2* gr.: enkrateia - panowanie nad sobą zwłaszcza nad pożądaniami

26. Równocześnie też miał nadzieję, że Paweł da mu pieniądze*, aby go wypuścił; dlatego też tym częściej go wzywał i z nim rozmawiał.* tj. łapówkę - akt surowo karany w prawie rzymskim

27. A po upływie* dwóch lat, Feliks otrzymał następcę Porcjusza Festusa, chcąc też okazać życzliwość Żydom, Feliks zostawił Pawła w więzieniu.* dosłownie: a gdy dwulecie zostało wypełnione

↑↑

Rozdział 25

1. A gdy Festus objął* prowincję, po trzech dniach wstąpił** do Jerozolimy z Cezarei.* dosłownie: zasiadł (na urzędzie); ** Jerozolima leży na górze

2. A stawili się przed nim, przeciwko Pawłowi, arcykapłan i przedniejsi z Żydów, i prosili go,Dz 25,5

3. Domagając się łaski u niego, aby wezwać go do Jerozolimy; bo mieli zamiar uczynić zasadzkę, aby go zabić w drodze.

4. Ale Festus stanowczo odpowiedział, że Paweł zostaje pod strażą w Cezarei, i że on sam zamierza szybko tam wyruszyć.

5. Niech więc ci z was – mówi – którzy mają znaczenie*, zejdą razem**; a jeśli jest coś niewłaściwego w tym mężu, niech go oskarżają.* dosłownie: są mocni, zdatni, wybitni; ** Jerozolima leży na górze

6. A przebywając u nich więcej niż dziesięć dni, zszedł* do Cezarei i nazajutrz zasiadł na sędziowskim tronie, i kazał przyprowadzić Pawła.Dz 18,12; Dz 18,16-17; 2Kor 5,10* Jerozolima leży na górze

7. A gdy on* przyszedł, obstąpili** go Żydzi, którzy zeszli*** z Jerozolimy, wnosząc wiele ciężkich oskarżeń przeciwko Pawłowi, których nie byli zdolni dowieść,Mt 5,11; Dz 24,5; Dz 24,13; 1P 4,12; 1P 4,16* domyślnie: Paweł; ** lub: otoczyli go; *** Jerozolima leży na górze

8. On natomiast bronił* się, mówiąc: Niczym nie zgrzeszyłem ani przeciwko Prawu żydowskiemu, ani przeciwko świątyni, ani przeciwko Cezarowi.Łk 3,1; J 19,12; J 19,15* gr.: apologeomai - bronić się, występować w swojej obronie

9. Ale Festus, chcąc okazać życzliwość Żydom, odpowiadając Pawłowi, powiedział: Czy chcesz udać się do Jerozolimy i tam być odnośnie tych zarzutów sądzony przede mną?

10. Ale Paweł powiedział: Przed sądem* Cezara stoję, gdzie powinienem być sądzony; Żydów w niczym nie skrzywdziłem, jak i ty o tym bardzo dobrze** wiesz.* dosłownie: sędziowskim krzesłem; ** gr.: kallion - lepszy, piękniejszy

11. Jeśli bowiem naprawdę wyrządzam komuś krzywdę* i czynię coś zasługującego na śmierć, nie wzbraniam się umrzeć; ale jeśli nie ma niczego prawdziwego w tym, o co mnie oskarżają, nikt nie może mnie im wydać**; odwołuję się do Cezara.Łk 23,15; Łk 23,41* lub: niesprawiedliwość; ** dosłownie: darować, dać w akcie łaski

12. Wtedy Festus, po rozmowie z radą, odpowiedział: Odwołałeś* się do Cezara, pójdziesz do Cezara.* dosłownie: Cezara przywołałeś

13. A po upływie kilku dni król Agryppa i Berenika przyszli do Cezarei, z zamiarem powitania Festusa.

14. A gdy tam przebywali wiele dni, Festus przedłożył królowi sprawę dotyczącą Pawła, mówiąc: Pewien człowiek jest pozostawiony przez Feliksa jako więzień,

15. Odnośnie którego, gdy byłem w Jerozolimie, stawili się przede mną arcykapłani i starsi żydowscy, domagając się sprawiedliwego wyroku przeciw niemu;

16. Odpowiedziałem im, że nie ma zwyczaju u Rzymian wydawać jakiegoś człowieka na zgubę wcześniej, zanim oskarżony nie stanie twarzą w twarz wobec oskarżycieli i dana mu będzie sposobność obrony z zarzutów.

17. Gdy więc się tutaj zebrali, ja bez żadnej zwłoki, następnego dnia, gdy siadłem na sędziowskim tronie*, rozkazałem, aby ten człowiek został przyprowadzony;* gr.: bema - trybuna, krzesło, tron sędziowski

18. Stanęli przeciw niemu oskarżyciele, a żadnego powodu do ukarania* nie przytoczyli z tych, których ja się spodziewałem,Mk 15,26* gr.: aitia - przyczyna kary, zarzut

19. Lecz wytoczyli* przeciwko niemu jakieś sporne kwestie**, dotyczące ich własnych przesądów*** i jakiegoś Jezusa, który jest martwy, a o którym Paweł twierdził, że żyje.* dosłownie: mieli; ** lub pytania, dyskusje o prawie; *** zabobonów

20. Ja więc będąc w niepewności co do tego sporu, spytałem czy chce udać się do Jerozolimy i tam być odnośnie tych zarzutów sądzony.

21. Ale że Paweł odwołał się, aby go strzeżono do rozpoznania przez Czcigodnego*, rozkazałem go strzec, aż go odeślę do Cezara.* gr.: sebastos - forma łacińskiego Augustus - tytuł Cezara

22. Wtedy Agryppa powiedział do Festusa: Chciałbym i ja usłyszeć tego człowieka. Więc powiedział: Jutro go usłyszysz.

23. A gdy następnego dnia przyszli* Agryppa i Berenika z wielką okazałością i weszli do audytorium z dowódcami i głównymi osobistościami miasta, na rozkaz Festusa przyprowadzono Pawła.* dosłownie: przyszedł

24. I rzekł Festus: Królu Agryppo i wszyscy mężowie z nami tu obecni! Widzicie tego, o którego prosiło mnie usilnie całe mnóstwo Żydów, i w Jerozolimie i tu, wołając przeciwko niemu, że nie powinien on już dłużej żyć.

25. A ja rozumiejąc*, że nie uczynił nic zasługującego na śmierć, i gdy on sam odwołał się do Czcigodnego, wydałem wyrok, aby go tam posłać.Łk 23,4; J 18,38; Dz 23,9* dosłownie: chwycić coś na własność, pojąć umysłem, ogarnąć

26. Nic pewnego jednak nie mogę o nim napisać panu*. Dlatego przyprowadziłem go przed was, a najbardziej przed ciebie, królu Agryppo, abym po jego przesłuchaniu miał co napisać;* tj. Cezarowi

27. Bo wydaje mi się nierozsądne posyłać więźnia, nie wskazując przeciwko niemu stawianych zarzutów*.* gr.: aita - por. w. 18 przypis *

↑↑

Rozdział 26

1. Agryppa powiedział wtedy do Pawła: Pozwala ci się mówić za siebie samego. Wtedy Paweł wyciągnął rękę* i zaczął się bronić:* tj. wykonał tradycyjny gest retoryczny

2. Uważam siebie za szczęśliwego*, królu Agryppo, że mam dziś bronić się przed tobą odnośnie wszystkiego, o co jestem oskarżany przez Żydów,* gr.: makarios – szczęśliwy, ten któremu można pogratulować

3. Zwłaszcza, że ty znasz wszystkie zwyczaje i sporne kwestie wśród Żydów; dlatego, proszę cię, abyś mnie cierpliwie wysłuchał.

4. Tak więc, tryb mojego życia* od młodości, jakim on był od początku między moim narodem w Jerozolimie, znają wszyscy Żydzi.2Tm 3,10; Dz 22,3* gr.: biosis - tryb, sposób życia i działania

5. Wiedzą o mnie od dawna – gdyby chcieli zaświadczyć – że żyłem według najściślejszych* zasad stronnictwa** naszej religii***, jako faryzeusz.* lub: najsurowszych; ** gr.: hairesis - stronnictwo, wybór, herezja; *** lub: kult

6. A teraz stoję tu sądzony z powodu* nadziei spełnienia obietnicy, uczynionej wobec ojców przez Boga,* gr.: epi - zgodnie, na, dla, przy, ku

7. Której dwanaście naszych pokoleń, żarliwie służąc Bogu dniem i nocą, spodziewa się dostąpić*, w sprawie tej nadziei jestem oskarżany przez Żydów, królu Agryppo!Rdz 22,18; Pwt 18,15* dosłownie: przyjść, osiągnąć jakąś rzecz

8. Dlaczego uważa* się za rzecz nie do wiary, że Bóg wzbudza umarłych?* gr.: krino - sądzić, wyrazić opinię, wydać wyrok, uznawać

9. Ja sam wprawdzie uważałem, że trzeba przeciw imieniu Jezusa Nazarejczyka podjąć wiele wrogich działań*,J 16,2; Rz 10,2* lub: gwałtownych wystąpień, zdecydowanie walczyć

10. Co też uczyniłem w Jerozolimie, wielu też* świętych zamknąłem w więzieniach, gdyż wziąłem to pełnomocnictwo** od arcykapłanów. A gdy miano ich zabijać, głosowałem za tym rzucając kamyk***.* lub: i; ** gr.: eksousia - prawo, władza, autorytet, moc podjęcia decyzji; *** tj. oddanie głosu w procesie: biały - niewinny, czarny - śmierć

11. I po wszystkich synagogach często karząc ich, zmuszałem do bluźnierstwa, popadając też w coraz większy* szał** przeciwko nim, prześladowałem ich nawet w obcych miastach.Dz 22,9; Mt 10,17; Łk 21,12* lub: niezmierny, obfity; ** szaleńcza wściekłość

12. I w tych okolicznościach podróżując do Damaszku z pełnomocnictwem* i poleceniem** od arcykapłanów,* gr.: eksousia - prawo, władza, autorytet, moc podjęcia decyzji; ** gr.: epitrope - prawo decydowania, zezwolenie, upoważnienie

13. W środku dnia, na drodze, zobaczyłem, o królu, światłość z nieba, przewyższającą jasność słońca, światłość, która oświeciła mnie i tych, którzy szli ze mną.

14. A gdy my wszyscy upadliśmy na ziemię, usłyszałem głos mówiący do mnie, który powiedział w języku* hebrajskim: Saulu! Saulu! Dlaczego mnie prześladujesz? Trudno ci wierzgać przeciw ościeniowi**.Dz 9,4; Dz 22,7* gr.: dialektos - język, narzecze, mowa por. Dz 1,19; ** tu: ościeniom - w l.mn. gr.: kentron - ostry koniec, żądło, kolec

15. A ja powiedziałem: Kim jesteś, Panie? A On powiedział: Ja jestem Jezus, którego ty prześladujesz.

16. Ale podnieś się i stań na swoich nogach; albowiem na to ci się ukazałem, ponieważ cię dla siebie już wcześniej swą ręką wybrałem* na sługę** i świadka tych rzeczy, które widziałeś, jak i tych, w których ci się ukażę***,* por. Dz 22,14; ** gr.: hyperetes - wioślarz z niższego pokładu, podwładny; *** lub: które zostaną ci przeze mnie ukazane

17. Wyrywając cię dla siebie spośród tego ludu i pogan, do których cię teraz posyłam,

18. Aby otworzyć ich oczy i odwrócić od ciemności do światłości i z władzy szatana do Boga, aby otrzymali odpuszczenie* grzechów i dziedzictwo między uświęconymi przez wiarę** we mnie.Iz 29,18; 2Kor 4,4; Kol 1,13* lub: uwolnienie, wyzwolenie; ** dosłownie: wiarą we mnie

19. Dlatego też, królu Agryppo, nie byłem nieposłuszny temu niebiańskiemu widzeniu.

20. Ale najpierw tym, którzy są w Damaszku i w Jerozolimie, a także w całej krainie judzkiej, i poganom oznajmiałem, aby upamiętywali* się i nawracali się do Boga, czyniąc dzieła godne upamiętania.Dz 17,30; Dz 20,21; Łk 15,7; Łk 24,47; 2Tm 2,25* lub: zmienili myślenie, zawrócili

21. I ze względu na te słowa, schwytali mnie Żydzi w świątyni i próbowali zabić*.Dz 21,11; Dz 21,31; Dz 28,17* idiom: wziąć w swoje ręce, położyć ręce

22. Otrzymując jednak pomoc od Boga, aż do tego dnia stoję, świadcząc zarówno małemu, jak i wielkiemu, nie mówiąc nic oprócz tego, co powiedzieli Prorocy i Mojżesz, że ma nastąpić,Mt 17,4-5; Rz 3,21

23. Że Mesjasz będzie poddany cierpieniom, że jako pierwszy, który powstał z martwych ma głosić światłość ludowi i poganom.

24. A gdy on tak się bronił, Festus powiedział potężnym głosem: Szalejesz, Pawle! Wielka nauka* prowadzi cię do szaleństwa.* gr.: gramma - litera, uczoność, znajomość literatury

25. Ale on powiedział: Nie szaleję, najdostojniejszy* Festusie! Ale wypowiadam słowa prawdy i rozsądku.1P 2,21* gr.: kratisos od kratos - najmocniejszy, najpotężniejszy

26. Wie bowiem o tych sprawach król, do którego śmiało mówię, gdyż jestem przekonany, że nie jest to* przed nim ukryte, ponieważ nic z tego nie działo się w jakimś zakątku.* dosłownie: jakieś z tych (spraw)

27. Czy wierzysz, królu Agryppo, prorokom? Wiem, że wierzysz.

28. Agryppa natomiast powiedział do Pawła: Już zaraz* mnie przekonasz, bym został chrześcijaninem**.Dz 13,43; Łk 16,31* gr.: en mikro - w małym tu: w znaczeniu przysłówkowym lekko, już zaraz; ** gr.: christianos - należący do Chrystusa - dodanie końcówki „ianos” do imienia właściciela wskazywało na bycie niewolnikiem

29. A Paweł powiedział: Życzyłbym* sobie, by** Bóg sprawił, czy już teraz, czy później***, nie tylko ty, ale i wszyscy, którzy mnie dzisiaj słuchają, stali się takimi, jakim i ja jestem, oprócz tych więzów.* lub: modliłbym się; ** tu: tryb życzący; *** idiom: i w małym i w wielkim

30. A gdy on to powiedział, powstał król i namiestnik, a także Berenika i ci, którzy razem z nimi siedzieli.

31. I gdy oddalili się na ubocze, rozmawiali między sobą, mówiąc: Nic godnego śmierci lub więzienia nie czyni ten człowiek.

32. Agryppa jednak powiedział do Festusa: Mógłby ten człowiek zostać uwolniony, gdyby nie odwołał* się do Cezara.* por. Dz 25,12 przypis *

↑↑

Rozdział 27

1. A gdy postanowiono, abyśmy odpłynęli do Italii, oddano Pawła i niektórych innych więźniów setnikowi kohorty Czcigodnego*, o imieniu Juliusz.Rz 15,22; Dz 10,1; Mt 8,5-9* gr.: sebastos - forma łacińskiego Augustus - tytuł Cezara

2. A gdy wsiedliśmy na statek adramyteński*, mający płynąć do portów** Azji, wyruszyliśmy, a był z nami Arystarch, Macedończyk z Tesaloniki.* tj. z miasta Adramyttion; ** dosłownie: miejsc

3. A następnego dnia przybyliśmy do Sydonu, gdzie Juliusz z życzliwością* potraktował Pawła i pozwolił mu iść do przyjaciół, aby uzyskał zaopatrzenie**.* gr.: filanthropia - miłość do ludzi, współczucie; ** lub: opiekę - byt materialny więźnia uzależniony był od rodziny

4. A stamtąd wyruszyliśmy, i przepłynęliśmy pod osłoną Cypru, bo wiatry były przeciwne.

5. A gdy przepłynęliśmy otwarte morze*, naprzeciw Cylicji i Pamfilii, przybyliśmy do Miry, miasta w Licji.* dosłownie: głębię

6. I tam setnik* znalazł statek aleksandryjski, który płynął do Italii i wsadził nas na niego.* gr.: hekatonarches - setnik

7. A gdy przez wiele dni wolno płynęliśmy, z trudnością przybyliśmy naprzeciw Knidos, bo nie pozwalał nam wiatr, przepłynęliśmy pod osłoną Krety naprzeciw Salmony.

8. I gdy z trudem żeglowaliśmy wzdłuż niej, przybyliśmy do pewnego miejsca, zwanego Piękne Porty, w pobliżu którego było miasto Lasaia*.* tj. miasto na wybrzeżu Krety

9. A gdy upłynął znaczny czas i żegluga była już niebezpieczna, dlatego że minął już okres postu*, radził** im Paweł,Kpł 23,27; Lb 29,7* tj. post związany ze świętem Jom Kippur - Dzień Pojednania - wrzesień - październik; ** gr.: paraineo - przestrzegać, namawiać

10. Mówiąc do nich: Mężowie! Widzę, że ta żegluga będzie ze stratą i z wielką szkodą, nie tylko dla towarów i statku, ale i dla naszego życia.

11. Setnik jednak bardziej ufał* właścicielowi statku i sternikowi, niż temu, co mówił Paweł.* gr.: peitho - być przekonany przez kogoś, mieć ufność

12. A ponieważ port był niedogodny do przezimowania, większość powzięła decyzję, aby stamtąd odpłynąć i, o ile jest to możliwe, dostać się do Feniksu, portu Krety, zwróconego na stronę południowo-zachodnią i północno-zachodnią, i tam przezimować*.* okres zimowy trwał od października do połowy marca

13. A gdy zawiał łagodny wiatr z południa, uważając, że trzeba silnie trzymać się swojego postanowienia*, podnieśli kotwicę i płynęli wzdłuż wybrzeża Krety.* por. Dz 11,23 przypis * lub: sądząc, że zamiar doprowadzą do skutku

14. Lecz niedługo potem uderzył na nich gwałtowny* wicher, który nazywa się Euroklidon**.Ps 107,25* lub: huraganowy; ** tj. wiatr północno-wschodni - nazwa występującego tajfunu

15. A gdy statek został porwany i nie mógł stawiać czoła wichrowi, poddaliśmy się wiatrowi i byliśmy niesieni.

16. A gdy podpłynęliśmy pod pewną wysepkę, która nazywa się Klauda, z trudnością zdołaliśmy zapanować nad łodzią* ratunkową,* gr.: skafe - czółno, łódź, szalupa, wydrążone naczynie

17. Po wciągnięciu której, rozpoczęto opasywać statek korzystając ze sprzętu pomocniczego, a w obawie, by nie wpaść na mieliznę Syrty*, spuszczono pływającą kotwicę; i tak byli niesieni.* dosłownie: na ląd Syrty

18. A że gwałtownie byliśmy gnani przez wichurę, nazajutrz wyrzucono ładunek.

19. A trzeciego dnia wyrzuciliśmy własnymi rękami osprzęt statku.1Tes 4,13

20. Ponieważ ani słońce, ani gwiazdy nie ukazywały się przez wiele dni, a niesłabnąca nawałnica* napierała na nas, opuściła** nas cała nasza nadzieja, że będziemy ocaleni.* dosłownie: nie mała; ** usunąć całkowicie to, co otacza, odbierać

21. A gdy długo nie jedliśmy, wtedy Paweł stanął pośrodku nich i powiedział: Należało, o mężowie, być bezwzględnie* posłusznym** mojej radzie i nie odpływać z Krety, i oszczędzić sobie tej straty i szkody.* gr.: men - partykuła wzmacniająca; ** dosłownie: być posłusznym władcy lub przełożonemu

22. I teraz namawiam* was, bądźcie dobrej myśli; bo żadna dusza spośród was nie zginie**, tylko statek.* gr.: paraineo - zachęcać, namawiać, radzić, polecać komuś; ** gr.: apobole - utrata, strata, odtrącenie

23. Tej nocy bowiem, stanął przy mnie anioł tego Boga, do którego należę i któremu służę*, mówiąc:2Sm 14,20; Dz 10,3; Ga 4,14* gr.: latreuo - służba jako akt poświęcenia, urząd, służba Bogu

24. Nie bój się, Pawle! Trzeba ci stanąć przed Cezarem, a oto darował ci Bóg wszystkich, którzy płyną z tobą.

25. Dlatego, mężowie, bądźcie dobrej myśli; albowiem wierzę Bogu, że tak będzie, jak* mi powiedziano.Łk 1,45; Dz 27,11; Rz 4,20* gr.: tropos - zgodnie ze sposobem, kierunkiem, trybem

26. I musimy być wyrzuceni na jakąś wyspę.

27. A gdy nastała czternasta noc, a my błąkaliśmy się* po Adriatyku**, około północy zdawało się żeglarzom, że zbliża się do nich jakiś ląd.* dosłownie: być niesionym w różne strony; ** tj. obszar morza między Grecją, Afryką a Włochami - EBC 27,27

28. I gdy spuścili sondę, stwierdzili dwadzieścia sążni*; a gdy posunęli się trochę dalej, znowu spuścili sondę i stwierdzili piętnaście sążni.* 1 sążeń to 5-6 stóp -1,85 m

29. W obawie, byśmy czasem nie wpadli na miejsca skaliste, zrzucili cztery kotwice z rufy statku, życzyli* sobie, aby nastał dzień.* lub: modlili się do Boga, błagali, prosili, chcieli

30. A żeglarze, zamierzając uciec ze statku, spuścili łódź ratunkową na morze, pod pretekstem, że chcą od dziobu statku rzucać kotwice,

31. Paweł powiedział setnikowi i żołnierzom: Jeśli oni nie zostaną na statku, wy nie możecie zostać ocaleni*.* gr.: sodzo - uratować, zbawić, ocalić

32. Wtedy żołnierze odcięli liny od łodzi ratunkowej i pozwolili jej spaść.

33. A kiedy miał nastać dzień, Paweł zachęcał wszystkich, aby spożyli posiłek, mówiąc: Dzisiaj jest czternasty dzień, jak czekając pozostajecie bez posiłku, nic nie przyjmując.

34. Dlatego zachęcam was, abyście przyjęli posiłek, bo to służy waszemu ocaleniu, albowiem żadnemu z was nawet włos z głowy nie spadnie.Flp 2,5; Mt 10,30; Łk 21,18

35. A gdy to powiedział, wziął chleb, podziękował Bogu wobec wszystkich, złamał i zaczął jeść.Mt 15,36; Rz 14,6; 1Tm 4,3-4

36. A będąc dobrej myśli, również i wszyscy oni przyjęli posiłek.

37. A było nas wszystkich na statku dwieście siedemdziesiąt sześć dusz*.* gr.: psyche - życie, osoba, dusza

38. A gdy nasycili się posiłkiem, odciążyli statek, wyrzucając zboże do morza.

39. A gdy nastał dzień, nie rozpoznali tej ziemi; spostrzegli jednak jakąś zatokę, mającą wybrzeże, do którego postanowili, jeżeli można, przybić statkiem.

40. I odcięli kotwice, spuszczając je w morze; i gdy zwolnili wiązania steru, podnieśli przedni żagiel, by podmuch wiatru skierował ich do brzegu;

41. A wpadli w miejsce, między dwoma prądami morskimi i osadzili statek na mieliźnie; wprawdzie dziób statku oparł się pozostając unieruchomiony, lecz rufa była rozbijana przez gwałtowne fale.2Kor 11,25

42. Żołnierze* natomiast postanowili, aby pozabijać więźniów, aby żaden po dopłynięciu nie uciekł.Mk 15,15; Łk 23,40* gr.: stratiotes - żołnierz w służbie czynnej - por. 1Kor 9,7 przypis *

43. Lecz setnik, chcąc uratować Pawła, powstrzymał ich od tego zamiaru* i rozkazał także, by umiejący pływać wyskoczyli i pierwsi wyszli na ląd,* lub: decyzji

44. A pozostali mieli dopłynąć, jedni na deskach, a inni na czymkolwiek z okrętu. I tak się stało, że wszyscy ocaleli i wyszli na ląd.

↑↑

Rozdział 28

1. Gdy zostali ocaleni*, dowiedzieli się, że wyspa nazywa się Malta.* gr.: diasodzo - uratować, zachować w niebezpieczeństwie

2. A tubylcy* okazali nam niespotykaną życzliwość**; przyjęli bowiem nas wszystkich, rozpalając ogień z powodu padającego deszczu i z powodu zimna.Hbr 13,2* gr.: barbaros - por. Rz 1,14 przypis *; ** gr.: filanthropia - miłość do ludzi, współczucie

3. A gdy Paweł zgarnął kupę chrustu i nałożył na ogień, od gorąca wyszła żmija i uczepiła się jego ręki.

4. A gdy tubylcy ujrzeli żmiję wiszącą u jego ręki, mówili między sobą: Pewnie ten człowiek jest zabójcą*; chociaż ocalał z morza, sprawiedliwość** nie pozwoliła mu żyć.Mt 23,35; Mt 27,25; Mk 16,18; Łk 10,19* gr.: foneus - morderca, zabójca; ** sprawiedliwość (Boża)? lub: bogini Dike?

5. Lecz on strząsnął żmiję w ogień i nie doznał* nic złego.Mt 3,7; Mt 12,34; Mt 23,33; Łk 3,7* lub: doznać czegoś zmysłami, cierpieć dotkliwie, przeżyć

6. A oni oczekiwali, że spuchnie albo nagle upadnie martwy; lecz gdy długo na to czekali, a widzieli, że nic złego mu się nie stało, zmienili zdanie i mówili, że jest bogiem.

7. A w okolicy tego miejsca miał posiadłość* zarządca** tej wyspy, o imieniu Publiusz, który przyjął nas i życzliwie ugościł przez trzy dni.* gr.: chorion – teren, majątek ziemski, obszar, region; ** gr.: proton - pierwszy tu: w znaczeniu najważniejszy obywatel

8. I zdarzyło* się, że ojciec Publiusza leżał złożony** gorączką i biegunką; Paweł wszedł do niego, i gdy pomodlił się, i włożył na niego ręce, uzdrowił go.Jk 5,14; Mk 6,5* dosłownie: stało się; ** dosłownie: trzymać siłą, powstrzymywać, być cierpiącym

9. Gdy więc to się stało, inni na tej wyspie, którzy też mieli słabości*, przychodzili i byli uzdrawiani**.* lub: choroby; ** uleczeni

10. Ci też okazywali nam wielki szacunek, a gdy mieliśmy odpłynąć, dostarczyli*, to co było potrzebne**.* dosłownie: nakładali; ** por. Dz 27,3 przypis **

11. A po trzech miesiącach odpłynęliśmy na statku aleksandryjskim z figurą dziobową bliźniąt*, który przezimował na tej wyspie.* tj. Diskur - synowie Zeusa i Ledy - Kastor i Polluks

12. I gdy przypłynęliśmy do Syrakuz*, pozostaliśmy tam trzy dni.Dz 21,7; Dz 27,2* tj. główne miasto Sycylii 120 km od Malty

13. A stamtąd, trzymając się brzegu, przybyliśmy do Regium, a gdy po upływie jednego dnia, nastał południowy wiatr, na drugi dzień przybyliśmy do Puteoli*,* tj. 230 km od Rzymu

14. Gdzie znaleźliśmy braci, i byliśmy przez nich zaproszeni, aby pozostać siedem dni; i tak doszliśmy do Rzymu.

15. A tamtejsi bracia, słysząc o nas, wyszli na nasze spotkanie aż do Forum Appii* i do Trzech Tawern**, gdy ich Paweł ujrzał, podziękował Bogu i nabrał odwagi***.Pwt 31,6* tj. 64 km od Rzymu; ** 46 km od Rzymu; *** lub: otuchy

16. A gdy przyszliśmy do Rzymu, setnik oddał więźniów dowódcy straży; ale Pawłowi pozwolono mieszkać* osobno razem z żołnierzem, który go strzegł.Rz 1,7-15; Rz 15,22; Dz 27,3* dosłownie: pozostać u siebie

17. I stało się po trzech dniach, że Paweł zwołał do siebie przedniejszych* Żydów. A gdy się zeszli, powiedział do nich: Mężowie bracia! Ja nie uczyniłem nic przeciwko ludowi i zwyczajom ojczystym, a jednak zostałem wydany jako więzień z Jerozolimy w ręce Rzymian,Dz 21,11* dosłownie: pierwszych

18. Którzy po przesłuchaniu chcieli mnie wypuścić, dlatego że we mnie nie było żadnego powodu do kary śmierci.

19. Lecz wobec sprzeciwu Judejczyków*, zostałem zmuszony odwołać** się do Cezara; nie żebym miał swój naród o coś oskarżać.* lub: Żydów; ** dosłownie: przywołać do siebie Cezara - Dz 25,12 26,32

20. Z tego właśnie powodu poprosiłem was, aby zobaczyć się i porozmawiać; albowiem ze względu na nadzieję Izraela jestem opasany* tym łańcuchem.Jr 17,13* lub: dźwigam

21. Oni natomiast powiedzieli do niego: My nie otrzymaliśmy ani listów o tobie z Judei, ani też nikt z braci nie przyszedł i nie oznajmił, czy powiedział coś złego o tobie.

22. A uważamy za właściwe od ciebie usłyszeć, co naprawdę myślisz; wiadomo bowiem nam o tym stronnictwie*, że wszędzie spotyka się ze sprzeciwem.* gr.: hairesis - stronnictwo, herezja, wybór

23. A gdy wyznaczyli mu dzień, przyszli do niego jeszcze liczniej w gościnę, im to od rana do wieczora wykładał*, świadcząc o Królestwie Boga, przekonując ich do tego, co dotyczy Jezusa, z Prawa Mojżesza i z Proroków,Dz 8,25; Dz 18,5; 1Kor 15,15* gr.: ektithemi - wystawić na zewnątrz, wyłożyć na pokaz, odsłonić, przedstawić, w przenośni - wyjaśnić

24. I jedni wprawdzie zostali przekonani o tym, co mówił, inni natomiast nie wierzyli.

25. A nie zgadzając* się między sobą, zaczęli się rozchodzić, gdy Paweł powiedział to jedno słowo: Dobrze Duch Święty powiedział przez Izajasza proroka do naszych ojców,Iz 6,9* gr.: asymfonos - niewspółbrzmiący, rozbieżny

26. Mówiąc: Idź do tego ludu i powiedz: Słuchając będziecie słyszeć, a nie zrozumiecie, i patrząc będziecie widzieć, a nie ujrzycie;

27. Utyło* bowiem serce tego ludu i uszami z trudem usłyszeli, a swoje oczy zamknęli**, aby czasem oczami nie widzieli i uszami nie usłyszeli, a sercem nie zrozumieli i nie nawrócili się, i abym ich nie uzdrowił.Ps 17,10; Iz 19,22* lub: uczynić grubym, tłustym; ** zmrużyli

28. Niech więc będzie* wam wiadomo, że poganom posłane zostało to zbawienie Boże; i oni będą słuchać.Mt 21,43; Dz 13,46* dosłownie: niech jest

29. A gdy on to powiedział, Żydzi odeszli, wiodąc między sobą zaciekły* spór**.J 7,40; Mt 10,34; Łk 12,51* dosłownie: wielki; ** gr.: sydzetesis - wzajemne zadawanie sobie pytań, rozprawianie

30. I pozostał Paweł całe dwa lata we własnym, wynajmowanym mieszkaniu i przyjmował* wszystkich, którzy przychodzili do niego,* lub: przyjmował z zadowoleniem, witał z radością

31. Głosząc Królestwo Boga i nauczając o Panu Jezusie Chrystusie, z całą śmiałością*, bez przeszkód.Mt 4,23; Łk 8,1; Dz 20,25; Dz 23,11* gr.: parresia - śmiałość w mowie, swoboda, ufna odwaga

List apostoła Pawła do Rzymian

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ]

Rozdział 1

1. Paweł, sługa* Jezusa Chrystusa, powołany apostoł, oddzielony do głoszenia Ewangelii** Boga,Rz 15,16; Dz 9,15* gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa; ** lub: dobrej nowiny

2. Która wcześniej została ogłoszona przez Jego proroków w Pismach Świętych,Mt 3,17; Iz 9,6

3. O Synu Jego, który narodził się z potomstwa* Dawida według ciała**,* lub: nasienia; ** gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura

4. Który został ustanowiony Synem Bożym w mocy według Ducha uświęcenia, przez* powstanie z martwych, o Jezusie Chrystusie, naszym Panu,* lub: z (powodu), dzięki

5. Przez którego otrzymaliśmy łaskę i apostolstwo, by dla Jego imienia przyprowadzić do* posłuszeństwa** wiary ludzi we wszystkich narodach,Dz 1,25; Dz 15,14* gr.: eis - ku, do, dla; ** gr.: hypakoe - posłuszeństwo, uległość, podporządkowanie się

6. Wśród których jesteście i wy, powołani* przez Jezusa Chrystusa.Ef 1,11; Rz 8,28; 2Tm 1,9* gr.: kletos – wezwany, zaproszony, powołany na urząd

7. Wszystkim będącym w Rzymie, umiłowanym* Boga, powołanym świętym, łaska wam i pokój od Boga Ojca naszego i od Pana Jezusa Chrystusa.1Kor 1,2; 1Tes 4,7; 1P 1,15* gr.: agapetos - umiłowany, godny miłości, drogi, cenny

8. Najpierw jednak* dziękuję Bogu mojemu przez Jezusa Chrystusa za was wszystkich, albowiem wiara wasza jest rozgłaszana** po całym świecie.Hbr 13,15; 1Tes 1,8* gr.: men - partykuła wzmacniająca; ** gr.: katangello - głosić publicznie, podawać do wiadomości

9. Świadkiem bowiem jest mi Bóg, któremu służę* w duchu moim w Ewangelii Jego Syna, że nieustannie o was wspominam,Dz 12,2* gr.: latreuo - od latreia - służba jako akt poświęcenia, urząd, służba Bogu, w LXX - służba kapłańska

10. Zawsze w moich modlitwach prosząc, żebym już wreszcie* miał otwartą drogę**, w*** woli Boga przyjść do was.* gr.: ede pote - wyraża ideę pewnej niecierpliwości; ** lub: cieszyć się pomyślnością w drodze, mieć pomyślny los; *** z woli

11. Albowiem pragnę* was zobaczyć, abym mógł przekazać wam jakiś duchowy dar łaski** dla waszego utwierdzenia,Hbr 13,9; 1Kor 12,1; 1Kor 14,1; 1Kor 14,12* lub: tęsknię; ** gr.: charisma - dar łaski

12. To jest, aby razem wśród was doznać zachęty przez wzajemną* wiarę; zarówno waszą i moją.Tt 1,4; 1P 1,1* gr.: allelon - jedni drugim

13. A nie chcę, bracia, abyście nie wiedzieli, że często zamierzałem* przyjść do was, lecz aż dotąd miałem przeszkody**, abym miał i w was jakiś plon, tak jak wśród pozostałych narodów.Dz 16,6; 1Tes 2,18; Flp 4,17* lub: postanowiłem; ** zostałem powstrzymany

14. Bo jestem dłużnikiem zarówno Greków i barbarzyńców*, zarówno mądrych i niemądrych.Rz 13,8* tj. obcych, niemówiących po grecku

15. Tak więc, jeśli chodzi o mnie, gotów* jestem i wam, w Rzymie, ogłosić Ewangelię.Mk 14,8; 2Kor 8,12* lub: być chętnym, ochoczym

16. Bo nie wstydzę się Ewangelii Chrystusa; bo jest ona mocą Bożą ku zbawieniu każdemu kto wierzy*, najpierw Żydowi, a także i Grekowi.Mk 8,38; 1Kor 15,1; 2Kor 4,4* lub: który jest wierzący - czas teraźniejszy strona czynna

17. Bo sprawiedliwość Boża w niej jest objawiana z wiary ku wierze*, tak jak jest napisane: A sprawiedliwy z wiary żyć będzie.Ha 2,4; Ga 3,11; Hbr 10,39; Hbr 11,6-7* lub: z wiary ku wierności - gr.: pisitis - wierzyć, być wiernym, godnym zaufania

18. Bo gniew Boży objawiany jest z nieba przeciwko wszelkiej bezbożności i niesprawiedliwości tych ludzi, którzy przez niesprawiedliwość powstrzymują prawdę,Obj 14,10

19. Dlatego że to, co jest poznawalne u Boga, jest dla nich jawne*, gdyż Bóg im to ukazał**;Ps 19,2; J 1,9* lub: widoczne; ** uczynił widocznym

20. Bo rzeczy Jego niewidzialne, od stworzenia świata w dziełach są dostrzegalne* jako wyraźnie widzialne**, to jest wieczna Jego moc i boskość, tak że są bez wymówki***.Dz 17,29; Kol 2,9; Ps 139,13* lub: są rozumiane, zauważalne; ** lub: wyśledzić, zobaczyć z góry; *** gr.: anapologetos - niemogący wymówić się od winy, nie do obronienia

21. Dlatego że po poznaniu Boga, nie oddali Mu chwały jako Bogu, ani Mu nie podziękowali, lecz stali się próżni* w swoich rozważaniach, a ich bezrozumne serce zostało pogrążone w ciemności;Rdz 8,21; Łk 17,15; Ef 4,17* lub: zostali uczynieni próżnymi, głupimi

22. Zapewniając*, że są mądrzy, stali się głupimi**;* lub: twierdzić, mówić; ** lub: skretyniali - gr.: moraino - uczynić głupim, być nijakim, bez smaku - por. Mt 5,13

23. I zmienili chwałę nieśmiertelnego* Boga na podobieństwo obrazu śmiertelnego człowieka i ptaków, i czworonożnych zwierząt, i płazów;* gr.: afthartos - niezniszczalny, nieprzemijający

24. Dlatego też, wydał ich Bóg przez pożądliwość ich serc na nieczystość, aby plugawili* swoje ciała między sobą,Ps 81,11; Dz 7,42; 2Tes 2,11* lub: traktować z pogardą, lżyć

25. Tych, którzy zamienili* prawdę Boga na kłamstwo** i oddali cześć, i służyli raczej stworzeniu wbrew Temu, który stworzył. On jest błogosławiony*** na wieki. Amen.Mt 4,10; 1P 4,19* lub: zmienić coś na coś; ** fałsz; *** wysławiony

26. Dlatego wydał* ich Bóg na hańbę namiętności, bo zarówno ich kobiety zamieniły pożycie zgodne z naturą, na to wbrew naturze**.1Kor 6,9* lub: przekazał; ** gr.: fysis - natura, rodzaj, natura rzeczy, ogół wrodzonych cech

27. Podobnie i mężczyźni, porzucili naturalne pożycie z kobietą, zostali zapaleni przez swoją żądzę płciową jedni ku drugim, mężczyzna z mężczyzną czyniąc bezwstyd i odbierając na sobie samych należną zapłatę za ten błąd*.* gr.: plane - błąkać się, błędny sposób postępowania

28. I tak jak oni nie uważali* za potrzebne, by dogłębnie poznać Boga, tak wydał ich Bóg we władanie na nic niezdatnego** rozumu, aby czynili to, co nieprzyzwoite;* lub: nie zaaprobowali; ** odrzucony jako nienadający się

29. Będąc pełni* wszelkiej niesprawiedliwości, nierządu, niegodziwości, chciwości, złości, pełni zazdrości, morderstwa, kłótliwości, podstępu, złośliwości; plotkarze,* lub: którzy są wypełnieni

30. Oszczercy, nienawidzący Boga, zuchwali, hardzi*, chełpliwi**, wynalazcy złych rzeczy, rodzicom nieposłuszni,* lub: pyszni; ** gr.: aladzon - promujący sam siebie, zarozumiały, samochwalca

31. Nierozumni, niedotrzymujący umów, bez naturalnych rodzinnych uczuć, nieprzejednani i niemiłosierni,2Tm 3,3

32. Którzy dokładnie poznali wyrok* Boga, że ci, którzy to czynią, godni są śmierci, nie tylko sami to czynią, ale i zgadzają się z tymi, którzy to czynią.* gr.: dikaioma - dekret, zarządzenie

↑↑

Rozdział 2

1. Dlatego jesteś bez wymówki*, o człowieku, kimkolwiek** jesteś, który osądzasz; bo w czym innego osądzasz, samego siebie osądzasz, ponieważ ty, który osądzasz, czynisz to samo.Rz 9,20; 1Kor 7,16; Jk 2,20* gr.: anapologetos - niemogący wymówić się od winy, nie do obronienia; ** gr.: pas - każdy, wszelki, cały, wszyscy, ktokolwiek

2. A wiemy, że sąd Boży jest zgodny z prawdą wobec tych, którzy czynią takie rzeczy.

3. Czy liczysz* na to, o człowieku, który sądzisz tych, co czynią takie rzeczy, a sam je czynisz, że ty umkniesz** sądu Bożego?Łk 22,60; Mt 23,33* gr.: logidzomai - liczyć, poczytać, rachować, brać pod uwagę, wnioskować - por. Jk 2,23 przypis *; ** gr.: ekfeugo - uciec spośród czegoś - w sensie uniknąć czegoś

4. Czy pogardzasz bogactwem Jego dobroci, powściągliwości i cierpliwości, nie wiedząc, że dobroć* Boża prowadzi ciebie do upamiętania**.Wj 34,6; Rz 3,25; 2P 3,9* lub: łagodność, dobrotliwość; ** gr.: metanoia - zmiana myślenia, zawrócenie

5. Ale według zatwardziałości swojej i nieskruszonego* serca gromadzisz sobie gniew na dzień gniewu i objawienia sprawiedliwego sądu Boga,Wj 8,15; 1Sm 6,6; Hbr 3,13; Hbr 4,7; Jk 5,3* gr.: ametanoetos - niezdolny do skruchy lub zmiany myślenia

6. Który odda* każdemu według jego czynów,Ps 62,12; Prz 24,12; Obj 20,12* gr.: apodidomi - oddać dla własnej korzyści, spłacić, odpłacić

7. Tym, wprawdzie* którzy przez wytrwanie w dobrym czynie szukają chwały i czci, i niezniszczalności**, odda życie wieczne;* gr.: men - partykuła wzmacniająca; ** gr.: aftharsia - niezniszczalność, trwałość, nieśmiertelność, uczciwość, szczerość, czystość

8. Natomiast kłótliwym* i rzeczywiście** nieposłusznym prawdzie, lecz posłusznym niesprawiedliwości, odda zapalczywość i gniew;1P 4,17* lub: kierującym się własną ambicją; ** gr.: men - partykuła wzmacniająca

9. Utrapienie i ucisk* na duszę każdego człowieka, który czyni zło, najpierw Żyda, a także i Greka;* gr.: stenochoria - dosłownie: wąskie przejście, trud

10. A chwała i cześć*, i pokój każdemu czyniącemu dobro, najpierw Żydowi, a także i Grekowi.Dz 10,35* gr.: time - cześć, szacunek, wartość

11. Bóg bowiem nie ma względu* na osobę.Pwt 10,17* dosłownie: nie bierze wg twarzy - nie jest stronniczy, nie ocenia powierzchownie, nikogo nie faworyzuje

12. Ci bowiem, którzy bez prawa* zgrzeszyli, bez prawa* też zginą; a ci, którzy w prawie* zgrzeszyli, przez prawo zostaną osądzeni.* brak rodzajnika w gr. może wskazywać na prawo w sensie ogólnym w odróżnieniu od Prawa Mojż. w przypadku gdy rodzajnik występuje lub wskazuje domyślnie na to, co było poruszone wcześniej

13. Gdyż nie słuchacze Prawa są sprawiedliwi* przed Bogiem, ale ci, którzy czynią Prawo, zostaną uznani za sprawiedliwych.Jk 1,22; Ga 2,16; Ga 3,12; Ga 5,4* gr.: dikaios - prawy, sprawiedliwy

14. Skoro bowiem poganie*, nie mając Prawa, z natury czynią to, co jest w prawie, oni nie mając prawa, sami sobie są prawem**,* gr.: ethnos – narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; ** brak rodzajnika w gr. może wskazywać na prawo w sensie ogólnym w odróżnieniu od Prawa Mojż. w przypadku gdy rodzajnik występuje lub wskazuje domyślnie o tym, co było poruszone wcześniej

15. Bo pokazują oni, że dzieło Prawa zapisane jest w ich sercach, gdyż razem świadczą o tym ich sumienie i myśli, oskarżające się pomiędzy sobą lub też biorące w obronę;

16. W dniu, gdy Bóg sądzić będzie przez Jezusa Chrystusa ukryte* sprawy ludzi, według mojej Ewangelii.J 5,22; 2Tm 4,1; 2Tm 4,8; Mt 16,27; Łk 8,17* gr.: kryptos - skrycie, po kryjomu, tajemnie

17. Oto ty, który nazywasz siebie Żydem i polegasz* na Prawie, i chlubisz się w Bogu,J 5,45; J 9,28; Łk 10,28* gr.: epanapauomai - spocząć, położyć ufność, osiąść na czymś

18. I znasz Jego wolę, i badasz* to, co jest ważne, będąc pouczanym przez Prawo,Pwt 4,8; Ne 9,13; Łk 12,47* gr.: dokimadzo - sprawdzać, próbować, oceniać wartość, aprobować

19. I masz przekonanie, że jesteś przewodnikiem* ślepych, światłem dla tych, którzy są w ciemności,* gr.: hodegos - wskazujący drogę, nauczyciel bez odpowiedniej wiedzy

20. Wychowawcą nierozumnych, nauczycielem niemowląt, mając w Prawie formułę* wiedzy** i prawdy.1P 2,2; 2Tm 3,5; Tt 1,16* gr.: morfosis - kształt, forma, postać; ** lub: poznania

21. Ty więc, który uczysz drugiego, samego siebie nie nauczasz? Który głosisz*, żeby nie kradziono, kradniesz?Ps 50,16-21; Mt 23,3; Łk 11,46* gr.: kerysso - być heroldem, ogłaszać jak herold

22. Który mówisz, żeby nie cudzołożono, cudzołożysz? Który brzydzisz się bożkami, popełniasz świętokradztwo?

23. Który chlubisz się Prawem, przez przekraczanie Prawa znieważasz Boga?

24. Albowiem tak, jak jest napisane: Z powodu was, poganie bluźnią* imieniu Bożemu.Iz 52,5; Ez 36,20; 1Tm 6,1; Tt 2,5; 2Sm 2,14* gr.: blasfemeo - potwarz, bluźnierstwo, znieważenie, obelga

25. Obrzezanie bowiem jest korzystne, jeśli wykonujesz* Prawo; a jeślibyś był przestępcą Prawa, twoje obrzezanie staje się nieobrzezaniem.* gr.: prasso - czynić, spełniać, działać

26. Jeżeli więc nieobrzezany przestrzega sprawiedliwości Prawa, czy jego nieobrzezanie nie będzie policzone za obrzezanie?

27. I ten, który jest z natury* nieobrzezany, a wypełnia Prawo, osądzi ciebie, który, mimo litery i obrzezania, jesteś przestępcą** Prawa.Rz 8,4; Mt 5,17; Ga 5,14; Mt 12,41* gr.: fysis - natura, rodzaj, natura rzeczy, ogół wrodzonych cech; ** gr.: parabates - przestępca, ktoś łamiący prawo

28. Żydem bowiem, nie jest się na podstawie tego co widać*, ani obrzezanie nie jest tym co widać na ciele;Rz 9,6-8; Ga 6,15; Obj 2,9* gr.: faneros - widoczny, jawny, oczywisty

29. Ale Żydem jest się w ukryciu, a obrzezanie serca jest w duchu*, nie w literze**; taki ma chwałę nie od ludzi, ale od Boga.Kol 2,11; 2Kor 3,7* lub: przez Ducha; ** literą

↑↑

Rozdział 3

1. Jaka jest więc wyższość Żyda? Albo jaki jest zysk z obrzezania?

2. Wielki pod każdym względem*. Przede wszystkim ten, że im powierzone** zostały Słowa*** Boga.Rz 9,4; Pwt 4,8; Ps 147,20; Ez 20,11* dosłownie: na każdy sposób; ** gr.: pisteuo - termin prawny oznaczający oddać coś w depozyt; *** gr.: logion - wypowiedź, słowo (Boga)

3. Cóż bowiem, jeżeli niektórzy nie uwierzyli? Czy ich niewiara* zniszczy** wierność Boga?* gr.: apistia - brak wiary, niedowiarstwo, niewierność; ** gr.: katargeo - unieważnić, usunąć - por. 1Kor 1,28 przypis **

4. Z pewnością nie*; ale Bóg jest** prawdomówny, a każdy człowiek to kłamca, tak jak jest napisane: Abyś został uznany za sprawiedliwego*** w swoich słowach i zwyciężył, gdy będziesz sądzony.Hi 40,3-8; J 3,33; 1J 5,10; 1J 5,20* gr.: me geneito - aramejski idiom: porzućmy tę myśl, dosłownie: nie stanie się to, lub – przenigdy, na pewno nie, w żadnym razie; ** dosłownie: niech staje się; *** lub: usprawiedliwiony

5. Jeśli więc nasza niesprawiedliwość daje dowód* sprawiedliwości Boga, co powiemy? Czy Bóg jest niesprawiedliwy, gdy okazuje gniew**? Po ludzku mówię.1Kor 1,30; Flp 3,9* gr.: synistao - dowodzić, wykazywać, ustalać, stać razem; ** gr.: orge - złość, gniew, oburzenie, złość wyrażająca karę

6. Z pewnością nie*; bo jak Bóg osądzi świat?Rdz 18,25; Hi 8,3* aramejski idiom: porzućmy tę myśl - Rz 6,2 przypis *

7. Jeśli bowiem przez moje kłamstwo prawda Boża bardziej obfitowała* ku Jego chwale, dlaczego więc ja jeszcze jestem sądzony jako grzesznik?* gr.: perisseuo - być obficie zaopatrzonym

8. I czy nie tak właśnie nas spotwarzają, i tak twierdzą o nas, że my mówimy: Uczyńmy złe rzeczy, aby przyszły dobre? Wyrok na takich jest zgodny z prawem*.* lub: słuszny

9. Cóż więc, górujemy nad nimi? Wcale nie; bo wcześniej wysunęliśmy zarzut*, że Żydzi, a także Grecy, wszyscy są pod grzechem,* gr.: proaitiaomai - postawić wcześniej zarzut przeciwko

10. Tak jak jest napisane: Nie ma sprawiedliwego, ani jednego;Ps 14,3; Ps 53,3; Kaz 7,20

11. Nie ma, kto by pojmował*, nie ma, kto by szukał Boga;Ps 14,2; Ps 53,2* gr.: syniemi - rozumieć, pojąć, zestawić razem (fakty)

12. Wszyscy zboczyli*, wszyscy razem zostali uznani za nieużytecznych, nie ma, kto by czynił dobro, nie ma ani jednego;Wj 32,8* gr.: ekklino - odchylić się, zmienić kierunek, odstąpić

13. Grobem otwartym jest ich gardło, swoimi językami mówią podstępnie; jad żmij na ich wargach;Ps 5,10; Ps 140,3; Mt 12,35

14. Usta ich pełne są przekleństwa* i goryczy;Ps 10,7; Ps 50,19; Jk 3,6-10* gr.: ara - przekleństwo, klątwa, złorzeczenie, modlitwa

15. Nogi ich są prędkie do rozlewu krwi;

16. Zniszczenie i nędza na ich drogach,

17. A drogi pokoju nie poznali;Prz 8,13

18. Nie ma bojaźni Bożej przed ich oczami.

19. A wiemy, że cokolwiek Prawo mówi, mówi to tym, którzy są pod Prawem, aby wszelkie usta zostały zamknięte* i aby cały świat okazał się winny** przed Bogiem,J 10,34; Ga 3,10; 1Kor 1,29* lub: zahamowane; ** stanął przed sądem

20. Dlatego że z uczynków Prawa żadne ciało* nie będzie uznane za sprawiedliwe przed Jego obliczem, gdyż przez Prawo jest dogłębne** poznanie grzechu.Ga 2,16; Hi 25,4* tj. nikt, żaden człowiek; ** gr.: epignosis - dokładne, głębokie, pełne poznanie

21. Lecz teraz, niezależnie od Prawa*, została ukazana sprawiedliwość Boga, poświadczana** przez Prawo i Proroków;Rz 10,3; 1Kor 1,30* dosłownie: bez prawa; ** gr.: martyreo - być naocznym świadkiem, wydać świadectwo w sądzie, świadczyć aż do męczeństwa, być męczennikiem

22. Sprawiedliwość Boga przez wiarę w Jezusa* Chrystusa, dla wszystkich i wobec** wszystkich wierzących, nie ma bowiem różnicy;Rz 5,1; Flp 3,9; Ga 3,28* lub: wiarę Jezusa - tj. wiarę tę, którą miał Jezus - por. Ga 2,16 przypis ***; ** lub: na

23. Bo wszyscy zgrzeszyli i są pozbawiani* chwały Bożej.Ga 3,22; Rz 5,2; 2Tes 2,14; 1P 5,1* gr.: hystereo - być pozbawionym czegoś, mieć brak

24. I są uznawani za sprawiedliwych za darmo* z Jego łaski** przez odkupienie*** w Chrystusie Jezusie,Rz 4,16; Rz 5,16; 1Kor 6,11; Tt 3,5* lub: w darze, niezasłużenie; ** dosłownie: łaską Jego; *** gr.: apolytrosis - uwolnienie uzyskane dzięki zapłacie

25. Którego Bóg ustanowił jako ofiarę przebłagalną*, przez wiarę, w Jego krwi, dla wykazania dowodu swojej sprawiedliwości** przez odpuszczenie wcześniej popełnionych grzechów w czasie Bożej cierpliwości***,1J 2,2; Kol 1,14* gr. hilasterion - nawiązuje do wieka arki - przebłagalni - Kpł 16,2; ** lub: usprawiedliwienia; *** powściągliwości

26. Dla wykazania dowodu* swojej sprawiedliwości w teraźniejszym czasie, tak by On był sprawiedliwy i usprawiedliwiający tego, który jest z wiary** w Jezusa.* gr.: endeksis - dowiedzenie, wykazanie; ** por. w. 22 przypis *

27. Gdzie więc jest chluba*? Została wykluczona. Przez jakie prawo? Uczynków? Nie, ale przez prawo wiary.* gr.: kauchesis - radosne uniesienie, chluba, powód do dumy

28. Dlatego rozumiemy, że człowiek jest uznawany za sprawiedliwego przez wiarę*, bez uczynków prawa.* lub: wiarą, za sprawą wiary

29. Czy Bóg jest tylko Bogiem Żydów? Czy nie pogan także? Tak – także i pogan.

30. Bo jeden jest Bóg, który usprawiedliwi* obrzezanie z wiary i nieobrzezanie przez tę** wiarę.* dosłownie: uzna za sprawiedliwe; ** w gr. rodzajnik: tes

31. Czy więc Prawo* niszczymy** przez tę wiarę? Z pewnością nie***! Prawo* umacniamy****.* w gr. brak rodzajnika - por. Rz 2,12 przypis *; ** lub: uznajemy za bezużyteczne; *** aramejski idiom: porzućmy tę myśl; **** lub: stawiamy

↑↑

Rozdział 4

1. Cóż więc powiemy, co znalazł Abraham, ojciec nasz według ciała?Hbr 12,9

2. Bo jeśli Abraham z uczynków został uznany za sprawiedliwego, ma się czym chlubić, ale nie u Boga.Rdz 15,6; Ga 3,6

3. Bo co mówi Pismo? A Abraham uwierzył Bogu i zostało mu to policzone* za sprawiedliwość.* gr.: logidzomai - zaliczać na rachunek - por. Jk 2,23 przypis *

4. A pracującemu, zapłata nie jest policzona według łaski, ale według należności*;Rz 11,6* gr.: ofeilema - to, co jest komuś należne, dług, wina

5. Temu natomiast, który nie pracuje, lecz wierzy w Tego, który czyni sprawiedliwym bezbożnego*, jego wiara jest mu policzona za sprawiedliwość.1Kor 6,9; Tt 3,5-7; Flm 1,18* gr.: asebes - pozbawiony czci i szacunku dla Boga, świętokradca

6. Tak też i Dawid mówi o błogosławieństwie* człowieka, któremu Bóg zalicza** sprawiedliwość, niezależnie od uczynków:Ps 112,1; Mt 5,3; 2Tm 1,9* lub: szczęściu; ** gr.: logidzomai - zaliczać na rachunek - por. Jk 2,23 przypis *

7. Błogosławieni*, którym zostały odpuszczone nieprawości i których grzechy zostały zakryte;Ps 32,2; Jr 33,8; Mt 9,2; Łk 7,47* lub: szczęśliwi

8. Błogosławiony mąż, któremu PAN rzeczywiście* nie policzy grzechu.* gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie - jako wzmocnienie

9. Czy zatem to błogosławieństwo jest tylko dla* obrzezanych, czy też dla* nieobrzezanych? Mówimy bowiem, że wiara została policzona Abrahamowi za sprawiedliwość.1Kor 7,19; Ga 5,6* gr.: epi - nad, na - dosłownie nad obrzezaniem

10. Jak więc została mu policzona? Gdy był przed obrzezaniem, czy po obrzezaniu? Nie był obrzezany, ale był przed obrzezaniem*.* dosłownie: gdy był w obrzezaniu, czy w nieobrzezaniu? Nie (był) w obrzezaniu, ale w nieobrzezaniu

11. I przyjął* znak obrzezania jako pieczęć sprawiedliwości tej wiary, którą miał przed** obrzezaniem, aby on był ojcem wszystkich wierzących nieobrzezanych, aby i im to zostało policzone za sprawiedliwość,Wj 31,13; 2Kor 1,22; Ef 1,13* lub: otrzymał; ** por. w. 10 przypis *

12. I także ojcem obrzezanych, nie tylko dla tych, którzy są obrzezani, ale i dla tych, którzy idą* śladami wiary ojca naszego Abrahama, którą miał przed** obrzezaniem.Łk 16,23* dosłownie: iść w szeregu, kroczyć za kimś; ** por. w. 10 przypis *

13. Bowiem nie przez prawo została dana obietnica Abrahamowi i jego potomstwu*, że ma być dziedzicem świata, ale przez sprawiedliwość z wiary.* lub: nasieniu - l.poj.

14. Bo jeśli ci, którzy są z prawa, są dziedzicami, wtedy wiara stała* się bez znaczenia**, a obietnica stała* się bezużyteczna;Ga 2,21* dosłownie: jest uczyniona; ** gr.: kenoo - bez znaczenia, pusty - Jk 2,20 przypis *

15. Gdyż Prawo powoduje* gniew; bo gdzie nie ma prawa, tam i nie ma przestępstwa.Ef 5,6; Kol 3,6* gr.: katergadzomai - sprawiać, wykonać

16. Dlatego z wiary dana była obietnica, aby była z łaski, i aby była zapewniona* całemu potomstwu, nie tylko tym, którzy są z Prawa, ale i tym, którzy są z wiary Abrahama, ojca nas wszystkich,* lub: mocna, trwała

17. Tak, jak jest napisane: Ojcem wielu narodów ustanowiłem cię przed Bogiem, któremu uwierzył, który ożywia umarłych, a to czego nie ma, powołuje by było*.* dosłownie: jako będące

18. Abraham wbrew nadziei z powodu nadziei uwierzył, by stać się ojcem wielu narodów według tego, co jest powiedziane: Takie będzie twoje potomstwo*;Rdz 15,5* por. w. 13 przypis *

19. I nie osłabł w wierze*, i nie patrzył** na swoje własne ciało, że jest już obumarłe, mając około stu lat, ani na obumarłe łono Sary.Rdz 17,7* dosłownie: i nie który stał się słaby wiarą; ** lub: nie skupiał swojego wzroku, nie zważał

20. A wobec obietnicy Boga nie poddał się wątpliwościom wypływającym z niewiary*, ale został umocniony wiarą** i dał chwałę Bogu,Iz 7,9; Jr 32,16; Ef 6,10* lub: niewierze; ** w wierze

21. I będąc w pełni zapewnionym*, że cokolwiek On obiecał, mocny jest i uczynić;* gr.: pleroforeo - doprowadzić do pełni, być całkowicie pewnym

22. I dlatego zostało mu to policzone za sprawiedliwość.Rdz 15,6; Rz 4,3; Jk 2,23

23. A to nie napisano jedynie dla niego, że mu to zostało policzone*,1Kor 9,10* gr.: logidzomai - liczyć, poczytać, rachować, brać pod uwagę

24. Ale i ze względu na nas, którym ma być to poczytywane*, wierzącym w Tego, który wzbudził z martwych Jezusa, naszego Pana;* gr.: logidzomai - liczyć, poczytać, rachować, brać pod uwagę

25. Który został wydany z powodu naszych występków* i powstał z martwych dla naszego usprawiedliwienia.* gr.: paraptoma - spaść obok lub czegoś, fałszywy krok, upadek

↑↑

Rozdział 5

1. Będąc więc uznani za sprawiedliwych* z wiary, pokój mamy z Bogiem przez Pana naszego Jezusa Chrystusa**,Ga 3,24* lub: usprawiedliwieni więc; ** Mesjasza, Pomazańca

2. Przez którego też otrzymaliśmy dostęp* przez wiarę** do tej łaski, w której stanęliśmy i chlubimy się z powodu nadziei chwały Boga.* lub: przedstawić kogoś osobie króla, wprowadzić; ** wiarą

3. A nie tylko to, ale chlubimy się w uciskach, wiedząc, że ucisk sprawia wytrwałość*,* gr.: hypomone - wytrwałość, hart ducha - Jk 1,3 przypis **

4. A wytrwałość doświadczenie*, a doświadczenie nadzieję,Ps 71,18; Rz 15,4; 2Kor 1,4; Jk 1,12; 1P 5,10* lub: wypróbowanie - gr.: dokime

5. A nadzieja nie zawstydza*, bo miłość Boża jest wylewana na** nasze serca przez Ducha Świętego, który został nam dany.* lub: nie powoduje czerwienienia się ze wstydu; ** jest rozlana w ...

6. Chrystus bowiem umarł we właściwym* czasie za nas bezbożnych, gdy jeszcze byliśmy** bezsilni***.Ef 2,1-5* lub: w wyznaczonym czasie; ** dosłownie: nas będących; *** słaby, nędzny, chory

7. Z trudnością bowiem umrze ktoś za sprawiedliwego; za dobrego może ktoś odważa* się umrzeć.2Sm 18,27; J 15,3; Dz 11,24; 1J 3,16* gr.: tolmao - być śmiałym, gardzić strachem, odważyć się na coś

8. Lecz Bóg dowodzi* swojej miłości wobec nas, że gdy jeszcze byliśmy grzesznikami, Chrystus umarł za nas.J 15,13; 1P 3,18* lub: wykazywać, stać razem - jako podwójne świadectwo

9. O wiele bardziej więc, będąc teraz uznani za sprawiedliwych przez* Jego krew, zostaniemy przez Niego zbawieni** od gniewu.Ef 2,13; 1J 1,7; 1Tes 1,10* lub: w krwi, krwią Jego; ** uratowani

10. Bo jeżeli, będąc nieprzyjaciółmi*, zostaliśmy pojednani z Bogiem** przez śmierć Jego Syna, o wiele bardziej będąc pojednani, zostaniemy zbawieni*** przez**** Jego życie.2Kor 5,18* lub: wrogami; ** Bogu; *** uratowani; **** w Jego życiu

11. A nie tylko to, ale też chlubimy* się w Bogu przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez którego teraz otrzymaliśmy pojednanie.* gr.: kauchaomai - radosne uniesienie, chlubić się, być dumnym

12. Dlatego, tak jak przez* jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech śmierć, tak i na wszystkich ludzi przeszła śmierć, za to**, że wszyscy zgrzeszyli.Rdz 2,17; Rz 6,23; 1Kor 15,21* lub: poprzez; ** gr.: epi hos - przez którą, przed którą, za to, na to

13. Bo aż do Prawa grzech był na świecie; ale grzech nie jest zaliczany*, gdy nie ma Prawa.Rz 4,15; 1Kor 15,56; 1J 3,4* gr.: ellogeo - wpisywać na rachunek, przypisać, wnieść oskarżenie

14. Lecz śmierć zakrólowała od Adama aż do Mojżesza nawet* nad tymi, którzy nie zgrzeszyli na podobieństwo** przestępstwa Adama, będącego typem*** Tego, który miał przyjść.Rz 8,20; 1Kor 15,55* lub: i nad tymi; ** gr.: homoioma - postać, obraz, podobieństwo, wyobrażenie; *** gr.: typos - wzór, obraz, odcisk po uderzeniu, kształt, postać

15. Ale nie tak jest z upadkiem, jak z darem łaski; jeśli bowiem z powodu jednego upadku wielu umarło, o wiele bardziej łaska Boża i dar w tej łasce jednego człowieka, Jezusa Chrystusa, zaobfitowała* dla wielu.2Kor 9,15* lub: przekroczyć ustaloną miarę, przewyższać

16. I nie tak, jak z powodu jednego, który zgrzeszył, jest z tym darem. Bo prawdziwie sąd jest za jeden* upadek ku potępieniu**, ale dar łaski za wiele upadków ku sprawiedliwości.* lub: za jednego; ** gr.: katakrima - wyrok skazujący po ustaleniu winy

17. Albowiem jeśli przez* upadek jednego, śmierć zakrólowała z powodu jednego, o wiele bardziej ci, którzy otrzymują obfitość łaski i dar sprawiedliwości, w życiu królować będą z powodu** jednego, Jezusa Chrystusa.1Kor 5,21; Rz 5,12; Obj 20,5* lub: poprzez; ** lub: przez

18. A zatem, jak przez upadek jednego na wszystkich ludzi przyszło potępienie, tak też przez jeden sprawiedliwy czyn* na wszystkich ludzi przyszło usprawiedliwienie ku życiu.* lub: akt usprawiedliwienia, usprawiedliwiający czyn

19. Bo tak, jak przez nieposłuszeństwo jednego człowieka, wielu stało się grzesznikami, tak przez posłuszeństwo jednego, wielu stanie się sprawiedliwymi.2Kor 5,21

20. A Prawo weszło dodatkowo, by zaobfitował upadek; a gdzie zaobfitował grzech, tam łaska tym bardziej zaobfitowała;Rz 3,19; Rz 4,15; Rz 7,5; Ga 3,19-25; 1Tm 1,14

21. Aby tak, jak grzech zakrólował w śmierci, tak i łaska zakrólowała za sprawą usprawiedliwienia ku życiu* wiecznemu przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego.1J 2,25* gr.: dzoe - życie, istnienie, tu: jako życie ponadnaturalne w odróżnieniu od - gr.: bios - życie, utrzymanie, mienie

↑↑

Rozdział 6

1. Cóż więc powiemy? Czy mamy pozostać w grzechu, aby łaska była obfitsza?

2. Z pewnością nie*! Albowiem my, którzy umarliśmy dla grzechu**, jak jeszcze w nim żyć będziemy?1P 2,24; 1P 4,1; 1J 3,9* gr.: me geneito - aramejski idiom: porzućmy tę myśl, dosłownie: nie stanie się to, lub – przenigdy, na pewno nie, w żadnym razie; ** dosłownie: grzechowi - tu: i w. 1.10.11.13 w frazie - (w, dla) grzechu

3. Czy nie wiecie, że my wszyscy*, którzy zostaliśmy ochrzczeni** w Chrystusa Jezusa, w śmierć Jego zostaliśmy ochrzczeni**?* dosłownie: ilu (z nas), jacy; ** gr.: baptidzo - zanurzać - por. Mt 3,11 przypis *

4. Pogrzebani jesteśmy razem z Nim przez zanurzenie* w śmierć, aby tak jak Chrystus został wzbudzony z martwych przez chwałę Ojca, tak abyśmy i my chodzili** w nowości życia.Rz 12,1; Rz 13,13; Ef 4,1* gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać, wielokrotnie w celu farbowania - stąd też przesiąknąć; ** gr.: peripateo - chodzić tu i tam, krążyć, w sensie etycznym: sposób życia, postępowania, naśladowania

5. Bo jeśli staliśmy się zrośnięci* w podobieństwo** Jego śmierci, to i w podobieństwo Jego zmartwychwstania zrośnięci będziemy,* gr.: symfotys - urodzony razem, wyrosły razem, zaszczepiony; ** gr.: homoioma - obraz, podobieństwo, prawie ta sama tożsamość

6. Wiedząc to, że nasz stary człowiek razem z Nim został ukrzyżowany, aby ciało grzechu* zostało uczynione bezczynnym**, abyśmy już więcej nie pozostawali w niewoli grzechu;* gr.: to soma tes hamaritias - por. Kol 2,11 przypis * przypis ***; ** gr.: katargeo - pozbawić znaczenia, zniszczyć - 1Kor 1,28 przypis **

7. Bo kto umarł, uwolniony* jest od grzechu.1P 4,1* lub: jest uznany za sprawiedliwego wobec grzechu

8. Jeśli więc umarliśmy* z Chrystusem, wierzymy też, że razem z Nim żyć będziemy.* gr.: apothenesko - umrzeć, zginąć gwałtowną śmiercią, uschnąć

9. Wiedząc*, że Chrystus, który został wzbudzony z martwych, już nie umiera; śmierć już nad Nim nie panuje.2Tm 2,11; Obj 1,18* gr.: eido - wiedzieć, mieć wgląd, badać, znać, doświadczyć

10. Bo gdy umarł, raz na zawsze umarł dla grzechu; a gdy żyje, żyje dla Boga.Hbr 9,26

11. Tak też i wy, zaliczajcie* siebie samych do prawdziwie umarłych dla grzechu, a żyjących dla Boga w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.Ga 2,19; Kol 3,1; 1Kor 6,20* gr.: logidzomai - zaliczać na rachunek, uważać za, poczytać

12. Niech więc nie króluje grzech w śmiertelnym ciele waszym, abyście mieli być mu posłuszni w jego pożądliwościach*;Ps 119,133; 1Kor 15,53; Tt 2,12; 1P 1,14; 1P 2,11; 1J 2,16* gr.: epithymia - usilne pragnienie, pożądanie, tęsknota, żądza

13. I nie stawiajcie* swoich członków na oręż niesprawiedliwości dla grzechu, ale postawcie* samych siebie Bogu, jako żyjących, którzy powstali z martwych, a swoje członki jako oręż sprawiedliwości Bogu.Kol 3,5* gr.: paristemi - postawić obok, brać, stawiać do dyspozycji

14. Bowiem grzech* nad wami panować nie będzie; bo nie jesteście pod prawem, ale pod łaską.* gr.: hamartia - być pozbawionym czegoś, chybić celu

15. Cóż więc? Czy mamy* grzeszyć, dlatego że nie jesteśmy pod prawem, ale pod łaską? Z pewnością nie**!Rz 5,17; Rz 5,21; Rz 6,1; Ga 2,17; 1Kor 9,20* dosłownie: czy będziemy grzeszyli; ** gr.: me genoito - oby się (tak) nie stało - por. Rz 6,2 przypis *

16. Czy nie wiecie, że komu stawiacie siebie samych jako niewolnicy w posłuszeństwo, jesteście niewolnikami tego, komu jesteście posłuszni, bądź grzechowi ku śmierci, bądź posłuszeństwu* ku sprawiedliwości?Joz 24,15; 2P 2,19; Mt 6,24; J 8,34; Rz 6,3* gr.: hypakoe - posłuszeństwo, uległość, podporządkowanie się

17. Ale Bogu niech będzie wdzięczność*, że wy, którzy byliście niewolnikami grzechu, usłuchaliście** z całego serca wzoru tej nauki, której zostaliście przekazani.1Kor 6,11* gr.: charis - łaska, dzięki; ** gr.: hypakouo - słuchać, być posłusznym

18. A będąc uwolnieni* od grzechu, zostaliście niewolnikami sprawiedliwości.J 8,32; 1P 2,16* gr.: eleutheroo - czynić wolnym, wyzwalać

19. Po ludzku mówię, z powodu słabości waszego ciała. Tak jak bowiem postawiliście swoje członki w niewolę nieczystości i nieprawości, by czynić nieprawość, tak teraz postawcie swoje członki w niewolę sprawiedliwości ku uświęceniu.Rz 3,5; 1Kor 9,8

20. Bo gdy byliście niewolnikami grzechu, byliście wolni od sprawiedliwości.J 8,34

21. Jaki więc wówczas mieliście pożytek* z tych rzeczy? Tych, których się teraz wstydzicie; bo końcem ich jest śmierć.Prz 1,31; Iz 3,10; Jr 17,10* dosłownie: owoc, plon - gr.: karpos

22. Lecz teraz, gdy zostaliście wyzwoleni od grzechu, zostaliście oddani w niewolę Bogu, mając swój pożytek* w uświęceniu, a na końcu** – życie wieczne.Hi 1,8; Iz 54,17; Ga 1,10* dosłownie: owoc, plon; ** gr.: teleos - cel, koniec, granica, spełnienie

23. Bowiem zapłatą za grzech jest śmierć, ale darem łaski Boga jest życie wieczne w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.1J 5,11

↑↑

Rozdział 7

1. Czy nie wiecie, bracia – mówię bowiem do tych, którzy znają Prawo – że Prawo panuje* nad człowiekiem przez czas jego życia?* gr.: kyrieuo - być panem, władcą, mieć moc nad kimś

2. Bo zamężna kobieta, z żyjącym mężem jest związana* Prawem; ale jeśli mąż umrze, uwolniona jest od Prawa wiążącego ją z mężem.1Kor 7,39* gr.: deo - przywiązać, zakuć, zobowiązać

3. Tak więc, dopóki żyje mąż, będzie zwana* cudzołożnicą, jeśli przystanie** do innego męża; ale jeśli mąż umrze, wolna jest od tego Prawa i nie jest cudzołożnicą, gdy przystanie** do innego męża.* dosłownie: zostanie utytułowana; ** gr.: ginomai - stawać się, być, zaistnieć, zrodzić się

4. A tak, bracia moi, i wy zostaliście uśmierceni dla Prawa przez ciało Chrystusa, żebyście przystali do innego, do Tego, który został wzbudzony z martwych, abyśmy owoc* przynieśli Bogu.Oz 2,19; Ga 5,18; Kol 2,14; 1P 2,24* gr. karpoforeo - przynosić owoc, plon, pożytek - por. Rz 6,21

5. Bo gdy byliśmy w ciele, namiętności grzechów, poprzez Prawo, działały w naszych członkach, dla przyniesienia owocu śmierci.

6. Lecz teraz zostaliśmy uwolnieni* od Prawa, gdy umarliśmy dla tego, czym byliśmy zatrzymani, abyśmy służyli w nowości ducha**, a nie w starości litery.Ez 36,26; Ga 3,13; 2Kor 3,6* lub: uznani za bezczynnych wobec; ** lub: Ducha

7. Cóż więc powiemy? Prawo to grzech*? Z pewnością nie! Lecz nie inaczej poznałem grzech, jak przez Prawo**; albowiem i o pożądliwości nie wiedziałbym, gdyby Prawo nie mówiło: Nie pożądaj.Wj 20,17; Łk 12,15; Kol 3,5* lub: czy utożsamiamy prawo z grzechem?; ** por. Rz 2,12 przypis *

8. Lecz grzech, gdy otrzymał okazję przez przykazanie, sprawił we mnie wszelką pożądliwość*; bo bez Prawa** grzech jest martwy.Rz 4,15; Rz 5,20; J 15,22; 1Kor 15,56* gr.: epithymia - usilne pragnienie, pożądanie, tęsknota, żądza; ** por. Rz 2,12 przypis *

9. Ja natomiast, żyłem niegdyś bez Prawa; lecz gdy przyszło przykazanie*, grzech ożył, a ja umarłem,Kpł 18,5* gr.: entole - rozkaz, nakaz, polecenie, nakazana zasada

10. I odkryłem*, że to** przykazanie, które miało być ku życiu, było mi ku śmierci.Łk 10,28; Rz 10,5* lub: znalazłem; ** gr.: he - rodzajnik określony - to

11. Grzech* bowiem, skorzystał z okazji przez przykazanie, zwiódł** mnie i przez nie mnie zabił.Iz 44,20; Jk 1,26* dosłownie: ten grzech - z w. 8?; ** gr.: eksapatao - mamić, uwodzić, zwodzić samego siebie

12. Tak więc Prawo prawdziwie* jest święte, i przykazanie** jest święte i sprawiedliwe, i dobre.* gr.: men - partykuła wzmacniająca; ** dosłownie: to przykazanie

13. Czy więc to, co dobre, stało mi się śmiercią? Z pewnością nie! Lecz grzech, aby okazać się grzechem, sprawił moją śmierć przez to, co dobre, aby grzech przez przykazanie okazał* się niezmiernie** grzeszny.Ga 3,21; Rz 3,19* gr.: ginomai - stawać się, zrodzić, być, zaistnieć, dziać się; ** gr.: hyperbole - nadmiar, ogrom, stopień najwyższy

14. Bo wiemy, że Prawo jest duchowe, ale ja jestem cielesny, zaprzedany grzechowi.

15. Albowiem czynię* to, czego nie rozumiem; bo robię nie to, co chcę, ale czynię to, czego nienawidzę.Rz 12,9; Ps 97,10; Prz 8,13* gr.: katergadzomai - sprawić, wykonać, dokonać, realizować

16. A jeśli czynię to, czego nie chcę, zgadzam się z tym, że Prawo jest dobre*.* gr.: kalos - piękne, szlachetne, dobre

17. Teraz więc, już nie ja to czynię*, lecz grzech, który mieszka we mnie;* gr.: katergadzomai - sprawić, wykonać, dokonać, realizować

18. Gdyż* wiem, że nie mieszka we mnie, to jest w moim ciele**, dobro; albowiem chcenie jest obecne we mnie, ale tego, co dobre nie znajduję.Ps 51,5; Mk 7,21* gr.: gar - gdyż, bowiem, zatem lub: zatem dowiaduję się; ** gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura

19. Bo nie czynię tego, co dobre, które chcę; ale popełniam to, co złe, którego nie chcę.

20. A jeśli ja czynię to, czego nie chcę, już nie ja to czynię*, ale grzech, który mieszka** we mnie.* gr.: katergadzomai - sprawić, wykonać, dokonać, realizować; ** gr.: oikeo - mieszkać, przebywać, żyć

21. Znajduję więc w sobie to prawo, że gdy chcę czynić dobro*, jest obecne** we mnie zło.2P 2,19; Ef 6,11* gr.: kalos - piękne, szlachetne, dobre; ** gr.: parakeimai - tuż obok, być obecnym, napierać na kogoś

22. Albowiem mam upodobanie* w Prawie Bożym, według wewnętrznego człowieka;Rz 2,29; 2Kor 4,16; Ef 3,16; 1P 3,4* lub: cieszyć się z kimś, mieć wewnętrzne zadowolenie

23. Lecz widzę inne prawo w swoich członkach, które toczy wojnę* przeciwko Prawu mojego umysłu, i które zniewala mnie prawem** grzechu, będącym w moich członkach.Ga 5,17* gr.: antistrateuomai - udać się na wyprawę wojenną; ** dosłownie: tym prawem - gr.: ho - rodzajnik określony - Rz 2,12 przypis *

24. Nędzny* ja człowiek! Kto mnie wyratuje** z tego ciała śmierci?Hbr 2,15; Rz 6,6; Kol 2,11* gr.: talaiporos - udręczony, nieszczęsny, biedny; ** lub: wyrwie

25. Dziękuję Bogu przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego. Tak więc ja sam wprawdzie służę* umysłem Prawu** Bożemu, lecz ciałem prawu** grzechu.* lub: jestem niewolnikiem; ** por. Rz 2,12 przypis *

↑↑

Rozdział 8

1. Dlatego teraz nie ma żadnego potępienia* dla tych, którzy są w Chrystusie Jezusie, którzy chodzą, nie według ciała**, ale według Ducha***.J 3,17; Ga 3,13; Ga 3,28; Flp 3,9* gr.: katakrima - wyrok skazujący po ustaleniu winy; ** gr.: sarkas - por. Kol 2,11 przypis **; *** lub: ducha

2. Albowiem prawo Ducha, życiem* w Chrystusie Jezusie, uwolniło mnie od prawa grzechu i śmierci.Rz 3,20; Dz 13,39; Hbr 7,19; Hbr 10,1; 2Kor 3,6* lub: Prawo Ducha życia

3. Bo niemoc, na którą niedomagało* Prawo z powodu ciała, Bóg przezwyciężył, posyłając swojego Syna w podobieństwie grzesznego ciała, jako ofiarę za grzech, potępił grzech w ciele,* lub: być słabym, bezsilnym, chorym

4. Aby sprawiedliwa norma Prawa została wypełniona w nas, którzy chodzimy, nie według ciała, ale według Ducha.

5. Albowiem ci, którzy są według ciała, myślą o tym, co cielesne; ale ci, którzy są według Ducha, myślą o tym, co duchowe.1Kor 2,14; 1Kor 15,48; 2Kor 10,3

6. Gdyż zamysł ciała to śmierć; ale zamysł Ducha to życie i pokój,Ga 6,8; Rz 14,17; J 14,27

7. Dlatego że zamysł ciała jest wrogi Bogu, gdyż nie jest poddany Prawu Bożemu, bo i nie może.Jr 13,23; Kol 1,21; Jk 4,4; 1J 2,15; Mt 12,34

8. Ci bowiem, którzy są w ciele, Bogu podobać się nie mogą.Hbr 11,6

9. Lecz wy nie jesteście w ciele, ale w Duchu, skoro* Duch Boży mieszka w was; a jeśli ktoś nie ma Ducha Chrystusa, ten nie jest Jego.* gr.: eiper - skoro, ponieważ, jeśli tylko, jeśli właśnie

10. A jeśli Chrystus jest w was, wtedy ciało istotnie jest martwe z powodu grzechu, ale Duch jest życiem z powodu sprawiedliwości*.* lub: Duch (to) życie przez usprawiedliwienie, Duch jest żywy

11. Jeśli natomiast Duch Tego, który Jezusa wzbudził z martwych, mieszka w was, to Ten, który wzbudził Chrystusa z martwych, ożywi i śmiertelne ciała wasze przez swojego Ducha, który w was mieszka.J 10,17; 1Kor 15,53

12. A tak, bracia, nie jesteśmy dłużnikami* ciała, abyśmy żyli według ciała.* gr.: ofeiletes - dłużnik, ktoś będący winnym, być zobowiązanym

13. Jeśli bowiem żyjecie według ciała, macie* umierać**; natomiast jeśli Duchem doprowadzacie do śmierci działania*** ciała, będziecie żyć.Ga 5,24; Ga 6,8; Ef 4,30; Kol 3,5; Jk 1,14-15* tryb orzekający, czas teraźniejszy strona czynna - mieć zaraz coś zrobić; ** bezokolicznik, czas teraźniejszy strona czynna, czasownik niedokonany; *** gr.: praksis - postępowanie, czyn, dobicie targu, działanie

14. Bo ci*, którzy dają się prowadzić** przez Ducha Bożego, ci są synami Boga.Ps 143,10; Ga 4,6* lub: ilu, ktokolwiek, jacy; ** są prowadzeni

15. Bo nie wzięliście ducha niewoli, by znowu żyć w zastraszeniu*, ale wzięliście ducha usynowienia, przez** którego wykrzykujemy***: Abba****, Drogi Ojcze!1Kor 2,12; Ga 4,5* lub: w bojaźni; ** lub: w którym; *** gr.: kradzo - wołać, przemówić donośnie; **** aramejski: abba - zdrobniała forma słowa ab - ojciec - Tato lub Drogi Ojcze - zawierająca w sobie wyraz czułości, godności i szacunku

16. Ten to Duch współświadczy z naszym duchem, że jesteśmy dziećmi Boga.

17. A jeśli dziećmi, to i dziedzicami, dziedzicami Boga, a współdziedzicami Chrystusa, skoro* współcierpimy, byśmy też wspólnie zostali wprowadzeni do chwały.* gr.: eiper - skoro, ponieważ, jeśli rzeczywiście, jeśli właśnie

18. Sądzę bowiem, że utrapienia teraźniejszego czasu nie są godne porównania z tą chwałą, która ma się w nas objawić.Mt 5,11; 2Kor 4,17; 2Tes 1,10; 1P 4,13; 1J 3,2

19. Bo stworzenie żarliwie* oczekuje objawienia synów Boga.* lub: żarliwie i wytrwale

20. Gdyż stworzenie zostało poddane marności, nie dobrowolnie*, ale z powodu Tego, który je poddał, w nadziei,Iz 24,5; Jr 12,4* gr.: hekon - z własnej woli, nieprzymuszony, chętny

21. Że i samo stworzenie zostanie uwolnione z niewoli skażenia* do wolności chwały** dzieci Boga.* gr.: fthora - zepsucie, zniszczenie, zatracenie; ** gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor, chwała

22. Bo wiemy, że całe stworzenie współwzdycha* i współcierpi w bólach porodowych aż do teraz.Jr 12,11; Obj 12,2* lub: jęczy

23. A nie tylko ono, ale i my sami, którzy mamy pierwocinę* Ducha, i my sami w sobie wzdychamy oczekując usynowienia, odkupienia naszego ciała.2Kor 5,5; Ef 1,14; Łk 21,28; Ef 4,30; Flp 3,20* gr.: aparche - pierwszy plon, osoby pierwsze z tej samej grupy lub klasy

24. Albowiem w tej nadziei zostaliśmy zbawieni. A nadzieja widzialna nie jest nadzieją; bo ktoś, kto widzi, po co ma mieć nadzieję?

25. Ale jeśli mamy nadzieję na to, czego nie widzimy, to oczekujemy tego z wytrwałością*.Jk 5,7; 2Kor 4,18; Hbr 11,1* gr.: hypomone - wytrwałość, hart ducha, odpor. na przeciwności

26. A tak samo i Duch wspomaga nas w naszych słabościach. Nie wiemy bowiem, o co mielibyśmy się modlić, tak jak należy*; ale sam Duch wstawia się za nami w niewysłowionych westchnieniach.Łk 11,1; Mt 10,20; Ef 6,18* lub: jak jest konieczne, jak trzeba

27. A Ten, który bada* serca wie, jaki jest zamysł Ducha, ponieważ zgodnie** z wolą Boga wstawia się za świętymi.1Krn 28,9; Ps 44,21; Ef 2,18* gr.: eraunao - dociekać, badać, przeszukiwać; ** gr.: kata - według, zgodnie, w kierunku, na podstawie

28. A wiemy, że z tymi, którzy miłują Boga, wszystko współpracuje* ku dobremu, to jest z tymi, którzy według Jego postanowienia** są powołani.Rdz 50,20; Pwt 8,2-3; 1Kor 4,15* gr.: panta synergo - czynić wszystko razem, współdziałać; ** gr.: prothesis - plan, cel, zamiar, publiczne okazanie

29. Bo tych, których wcześniej znał*, tych też przeznaczył, aby byli ukształtowani** na obraz Jego Syna, aby On był pierworodnym wśród wielu braci.Jr 1,5; 1Kor 15,49* gr.: proginosko - posiadać zawczasu wiedzę, mieć plan, przeznaczyć kogoś do czegoś; ** lub: mieć taki sam kształt, być podobnie uformowanym

30. A których przeznaczył, tych i powołał; a których powołał, tych i uznał za sprawiedliwych*; a których uznał za sprawiedliwych, tych i wprowadził do chwały**.Mt 20,16; Rz 5,9; 1Kor 6,11* lub: usprawiedliwił; ** gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor, chwała

31. Cóż więc na to powiemy? Jeśli Bóg za nami, kto jest przeciwko nam?

32. On, który nie oszczędził nawet własnego Syna, ale Go za nas wszystkich wydał, jakżeby wraz z Nim nie darował* nam wszystkiego?* gr.: charidzomai - darować, okazać łaskę

33. Kto będzie wnosił oskarżenie przeciwko wybranym Boga? Bóg, który usprawiedliwia?

34. Kto potępia? Chrystus, który umarł, więcej, który został wskrzeszony, który jest po prawicy Boga? On wstawia* się za nami.Rz 4,25* gr.: entychano - błagać, upraszać, mieć staranie

35. Kto nas odłączy od miłości Chrystusa? Czy utrapienie? Czy ucisk? Czy prześladowanie? Czy głód? Czy nagość? Czy niebezpieczeństwo? Czy miecz?Ps 103,17; Obj 1,5

36. Tak, jak jest napisane: Z powodu Ciebie cały dzień jesteśmy uśmiercani, zostaliśmy policzeni jak owce na rzeź.Ps 44,23

37. Lecz w tym wszystkim odnosimy całkowite zwycięstwo* przez Tego, który nas umiłował.* gr.: hypernikao - pełne zwycięstwo, ponad miarę

38. Albowiem jestem tego pewien*, że ani śmierć, ani życie, ani aniołowie, ani władcy**, ani moce, ani to, co nastało, ani to, co ma nastąpić,* lub: doszedłem do tego przekonania i wiem; ** gr.: archon - przywódca, władca, naczelnik

39. Ani wysokość, ani głębokość, ani jakiekolwiek inne stworzenie nie będzie mogło* odłączyć nas od tej miłości Boga, która jest w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.Ef 3,18; Tt 3,4* lub: nie zdoła, nie być w stanie, nie móc, nie potrafić

↑↑

Rozdział 9

1. Prawdę mówię w Chrystusie, nie kłamię, jak mi współświadczy sumienie* moje w Duchu Świętym,Rz 1,9; Rz 2,15; 2Kor 1,23; Ga 1,20* gr.: syneidesis - samoświadomość w sprawach moralnych - sumienie

2. Że wielki jest mój smutek i nieustanny ból* w moim sercu.Iz 66,10; Jr 3,17; Rz 10,1; Obj 11,3* gr.: odyne - przejmujący żal, ból, smutek

3. Ja bowiem sam życzyłem sobie, by być przeklętym*, z dala** od Chrystusa, ze względu*** na braci moich, krewnych moich według ciała,Pwt 21,23* gr.: anathema - klątwa rytualna dotyczy osób lub rzeczy; ** lub: być oddzielonym; *** gr.: hyper - za, w sprawie

4. Którymi są Izraelici, do których należą usynowienie i chwała, i przymierza, i nadanie Prawa, i służba* Boża, i obietnice,1Krl 8,11; Wj 24,7; Rz 3,2; Dz 3,25* gr.: latreuo - od latreia - służba jako akt poświęcenia, urząd, służba Bogu, w LXX - służba kapłańska

5. Których są ojcowie i z których pochodzi Chrystus według ciała, będący nad wszystkimi, Bóg błogosławiony* na wieki. Amen.Pwt 10,15; Rz 11,28* gr.: eulogetos - por. Hbr 7,1 przypis **

6. Lecz nie jest tak, aby zaczęło upadać* Słowo Boże; bowiem nie wszyscy ci z Izraela, są Izraelem;* gr.: ekpipto - wypaść, odpaść, stracić, zawodzić

7. I nie wszystkie dzieci Abrahama są jego potomstwem* lecz: W Izaaku zostanie nazwane** twoje potomstwo*.Rdz 21,12; J 8,33; Hbr 11,18* lub: nasieniem - liczba poj.; ** gr.: kaleo - wołać, powołać, nazwać

8. To jest, nie dzieci ciała są dziećmi Boga, ale dzieci obietnicy liczone* są za potomstwo**.Ga 4,22-31* lub: liczą się; ** dosłownie: nasienie - l. poj.

9. Albowiem to jest słowo obietnicy: W tym czasie przyjdę i Sara będzie miała syna.Rdz 18,10; Rdz 18,14; Iz 23,9; Hbr 11,11; 2P 1,10

10. A nie tylko to, ale i Rebeka, z jednego łoża* miała dzieci, z Izaaka, ojca naszego;Rdz 25,21* tj. łoże zwłaszcza małżeńskie, zbliżenie, synonim poczęcia

11. Albowiem kiedy oni jeszcze nie zostali zrodzeni i nie uczynili nic dobrego ani złego, aby postanowienie* Boże według wybrania trwało niewzruszone, nie z uczynków, ale przez Tego, który powołuje,Rz 8,28* gr.: prothesis - postanowienie, cel, zamysł, publiczne okazanie

12. Powiedziano jej: Starszy* będzie służył** młodszemu***.Rdz 25,23; 2Sm 8,14* dosłownie: większy; ** gr.: douleuo - być niewolnikiem, służyć; *** dosłownie: mniejszemu

13. Tak, jak jest napisane: Jakuba umiłowałem, ale Ezawem wzgardziłem*.Ml 1,2-3* gr.: miseo - nie cierpieć, gardzić, wzdrygać się, kochać kogoś lub coś mniej od drugiego, nienawidzić

14. Cóż więc powiemy? Czy u Boga jest niesprawiedliwość? Z pewnością nie*!Rdz 18,25* aramejski idiom: porzućmy tę myśl - Rz 6,2 przypis *

15. Do Mojżesza bowiem powiedział: Zmiłuję się, nad kim chcę* okazać zmiłowanie; a zlituję się, nad kim chcę* okazać zlitowanie.Wj 33,19* gr.: an - partykuła warunkowa lub ograniczająca

16. A zatem zależy to nie od tego, który chce, ani od tego, który zabiega, ale od Tego, który okazuje* miłosierdzie – Boga.* dosłownie: ma (zmiłowanie lub litość)

17. Mówi bowiem Pismo do faraona: Na to ciebie wzbudziłem, aby okazać moc* moją na tobie i aby rozgłoszone było imię moje po całej ziemi.Wj 9,16* gr.: dynamis - siła, moc, zdolność, moc czynienia cudów

18. Dlatego też, nad kim chce, okazuje zmiłowanie, a kogo chce, zatwardza*.Mt 13,15; J 12,40; Wj 4,21; Joz 11,20* gr.: skleryno - uczynić twardym, uczynić nieprzejednanym, upartym

19. Powiesz mi więc: Dlaczego jeszcze oskarża? Kto bowiem sprzeciwi się Jego woli?

20. O człowieku! Przeciwnie, kim ty jesteś, że spierasz* się z Bogiem? Czy powie twór do twórcy**: Czemu mnie takim uczyniłeś?Łk 14,6* dosłownie: odpowiadać zaprzeczeniem, na przekór; ** dosłownie: uformowanie temu, który formował

21. Czy garncarz nie ma władzy nad gliną, żeby z tej samej masy* uczynić jedno naczynie do celów prawdziwie zaszczytnych, a drugie do niezaszczytnych?Prz 16,4; Iz 64,8; Jr 18,3* dosłownie: ciasto, coś zmieszanego z wodą

22. A jeśli Bóg, chcąc okazać gniew i dać poznać swoją moc*, zniósł w wielkiej cierpliwości naczynia gniewu, które są przygotowane** ku zgubie,* gr.: dynatos - tu: dosłownie: mocne; ** por. 2Kor 13,11 przypis *

23. I aby dał poznać bogactwo chwały Jego nad naczyniami miłosierdzia, które wcześniej przygotował* ku chwale?2Tm 2,20* gr.: proeitomadzo - przygotować coś wcześniej, z góry

24. I jako takich powołał nas, nie tylko z Żydów, ale i z pogan.Rz 3,29; Rz 10,12

25. Jak też u Ozeasza mówi: Nie mój lud nazwę moim ludem, a nie umiłowaną – umiłowaną.Oz 2,25; 1P 2,10; Rz 1,7; J 16,27

26. I będzie w miejscu, o którym im powiedziano: Wy nie jesteście moim ludem, tam zostaną nazwani synami Boga żywego*.Iz 43,6; Oz 1,9; Oz 2,1; 2Kor 6,18* dosłownie: żyjącego

27. Izajasz natomiast woła nad* Izraelem: Choćby liczba synów Izraela była jak piasek morski, tylko resztka** zostanie zbawiona.Iz 10,20* dosłownie: za; ** gr.: kataleimma - część z całości, pozostałość

28. Doprowadzi bowiem dzieło* do końca** i skraca*** je w sprawiedliwości, ponieważ PAN zaczął skracać*** dzieło* na ziemi.Iz 10,23* gr.: logos - słowo, przesłanie, idea, rachunek, sprawa, rozum; ** lub: wypełnia, kończy, dokonuje; *** przytnie

29. I tak, jak wcześniej zaczął zapowiadać Izajasz: Gdyby PAN Zastępów nie zostawił nam potomstwa, stalibyśmy się jak Sodoma, i do Gomory byśmy zostali upodobnieni.Iz 1,9

30. Cóż więc powiemy? Że poganie, którzy nie dążą* do sprawiedliwości, uchwycili** się sprawiedliwości; sprawiedliwości, która jest z wiary,Iz 65,1; Rz 3,22; Rz 10,10; 1Kor 6,9* gr.: dioko - ścigać, złapać, biec; ** lub: uczynić własnym

31. A Izrael, który dąży* do sprawiedliwości Prawa, nie doszedł** do sprawiedliwości*** Prawa.* gr.: dioko - ścigać, złapać, biec; ** lub: dojść pierwszym, poprzedzić; *** gr.: dikaiosyne - prawość, sprawiedliwość - por. Łk 1,75 przypis *

32. A dlaczego? Dlatego, że nie z wiary, ale jakby z uczynków Prawa; potknęli się bowiem o kamień obrazy*,Iz 8,14* lub: potknięcia

33. Tak, jak jest napisane: Oto kładę na Syjonie kamień obrazy* i skałę zgorszenia**, a każdy kto w Niego wierzy, nie zostanie zawstydzony.Iz 28,16; Mt 21,42* lub: potknięcia, zgorszenia; ** gr.: skandalon - przeszkoda, pułapka, potknięcie

↑↑

Rozdział 10

1. Bracia! Prawdziwie upodobanie* mojego serca i prośba** do Boga za Izraelem jest za ich zbawienie.Wj 32,10; Łk 13,34* lub: dobra wola, życzliwość; ** błaganie, modlitwa

2. Albowiem daję im świadectwo, że mają gorliwość dla Boga, ale niezgodną* z właściwym poznaniem**.Dz 22,3; Ga 1,14; Flp 3,6* gr.: kata; ** gr.: epignosis - dokładne, głębokie, pełne poznanie

3. Nie znając* bowiem sprawiedliwości Bożej**, a szukając ustanowienia własnej sprawiedliwości, nie podporządkowali się Bożej sprawiedliwości.* gr.: agnoeo - być nieświadomym, nie rozumieć, nie wiedzieć; ** lub: usprawiedliwienia Bożego

4. Albowiem końcem Prawa* jest Chrystus, aby uznać za sprawiedliwego każdego wierzącego.* por. Rz 2,12 - tu: brak rodzajnika określonego

5. Mojżesz bowiem pisze o sprawiedliwości*, która jest z Prawa: Człowiek, który je** wykonał, będzie przez nie żyć***.Kpł 18,5; Ga 3,12* lub: usprawiedliwieniu; ** domyślnie Prawo; *** gr.: dzao - Rz 5,21 przypis *

6. A sprawiedliwość*, która jest z wiary, tak mówi: Nie mów w swoim sercu: Kto wstąpi do nieba? To jest, aby Chrystusa sprowadzić na dół;Pwt 30,12-14* lub: usprawiedliwienie

7. Albo: Kto zstąpi do otchłani*? To jest, aby Chrystusa wyprowadzić spośród umarłych.Pwt 30,13* gr.: Abyssos - otchłań, czeluść, bezdenna głębia

8. A co mówi Pismo? Blisko ciebie jest słowo*, w twoich ustach i w twoim sercu. Jest to słowo* wiary, które głosimy.Pwt 30,14* gr.: rhema - słowo, szczególnie słowo wypowiedziane

9. Bo jeśli swoimi ustami wyznasz Jezusa Panem i uwierzysz w swoim sercu, że Bóg wzbudził Go z martwych, zostaniesz zbawiony.Mt 10,32; Flp 2,11; 1J 4,2

10. Albowiem sercem wierzy się ku sprawiedliwości, a ustami wyznaje się ku zbawieniu.

11. Pismo bowiem mówi: Każdy, kto wierzy* w Niego, nie zostanie zawstydzony.Iz 28,16; 1P 2,6* dosłownie: wierzący - czas teraźniejszy strona czynna

12. Bo nie ma rozróżnienia między Żydem, jak i Grekiem; bo jeden jest Pan wszystkich, wzbogacający* wszystkich, którzy Go wzywają**.* lub: hojnie, szczodrze zaopatrujący w błogosławieństwo; ** gr.: epikalomai - przywołać do siebie, wzywać na pomoc

13. Każdy bowiem, kto by wezwał imienia Pana, zostanie zbawiony.Jl 3,5; Dz 2,21

14. Jak więc wzywać będą Tego, w którego nie uwierzyli? A jak uwierzą w Tego, o którym nie usłyszeli? A jak usłyszą bez tego, który głosi*?* gr.: kerysso - być heroldem - por. Dz 20,25 przypis *

15. Jak będą głosić, jeżeli nie zostaliby posłani? Tak, jak jest napisane: O jak piękne są nogi głoszących dobrą nowinę o pokoju, dobrą nowinę o tym, co dobre.Iz 52,7; Iz 61,1

16. Ale nie wszyscy okazali posłuszeństwo Ewangelii, Izajasz bowiem mówi: PANIE! Kto uwierzył naszej wieści?Iz 53,1; Ps 19,4

17. Wiara więc* jest ze słuchania, a słuchanie przez Słowo** Boga.1Tes 2,13* lub: zatem, dlatego; ** gr.: rhema - słowo wypowiedziane

18. Ale mówię: Czy może nie usłyszeli? Przeciwnie, na całą ziemię rozszedł się ich głos i do krańców zamieszkałego świata ich słowa.

19. Ale mówię: Czy może* Izrael nie* zrozumiał? Mojżesz pierwszy mówi: Ja was pobudzę do zazdrości przez tych, którzy nie są narodem, przez naród nierozumny pobudzę was do gniewu.Pwt 32,21* gr.: me ouk - tu: w znaczeniu pytajnym w oczekiwaniu potwierdzenia

20. A Izajasz nabiera śmiałości* i mówi: Zostałem znaleziony przez tych, którzy mnie nie szukali, ujawniłem** się tym, którzy się o mnie nie pytali.Pwt 9,13; Iz 65,1* gr.: apotolmao - ośmielić się, odważyć, czynić śmiałym; ** dosłownie: stałem się widzialny - gr.: emfanes - jawny, widoczny

21. O Izraelu natomiast mówi: Cały dzień miałem wyciągnięte* swoje ręce do ludu, który jest nieposłuszny i mówiący – nie**.Jr 25,4* lub: rozpościerałem; ** gr.: antilego - mówić przeciw, zaprzeczać

↑↑

Rozdział 11

1. Mówię więc: Czy Bóg odepchnął od siebie swój lud? Z pewnością nie*; albowiem i ja jestem Izraelitą, z potomstwa** Abrahama, z pokolenia Beniamina.Dz 22,3; 2Kor 11,22* lub: porzućmy tę myśl; ** dosłownie: nasienia

2. Nie odepchnął od siebie Bóg swojego ludu, który wcześniej poznał*. Czy nie wiecie, co mówi Pismo o Eliaszu? Jak zwraca się do Boga przeciwko Izraelowi, mówiąc:Rz 8,29; 1Krl 19,10* gr.: proginosko - posiadać zawczasu wiedzę, mieć plan, przeznaczyć kogoś do czegoś

3. PANIE! Proroków Twoich zabili, ołtarze Twoje zburzyli i zostałem pozostawiony tylko ja sam, i szukają mojej duszy*.1Krl 19,18* idom: nastają na moje życie

4. Ale co mówi do niego Boża odpowiedź*? Zostawiłem sobie siedem tysięcy mężów, którzy nie zgięli kolana przed Baalem.* gr.: chrematismos - natchniona wypowiedź, wyrocznia

5. Tak więc i teraz, w tym czasie pozostała* resztka według wybrania z łaski.Rz 9,27; 1P 1,2* dosłownie: stała się, zaistniała

6. A jeśli z łaski, to już nie z uczynków, inaczej taka łaska już nie byłaby łaską; a jeśli z uczynków, to już nie z łaski*, gdyż taki uczynek nie byłby** już uczynkiem.Ef 2,9; Ga 2,21* gr.: charis - życzliwość, przychylność, łaska; ** dosłownie: nie jest

7. Cóż więc? Czego Izrael poszukuje, tego nie osiągnął; ale wybrani osiągnęli, a inni zostali zatwardzeni*.Rz 9,31; Rz 10,3; 2Kor 4,4; 2Tes 2,11* określenie medyczne: stwardnienie skóry, twardzina

8. Tak, jak jest napisane: Dał im Bóg ducha głębokiego snu*: oczy, aby nie widzieli i uszy, aby nie słyszeli, aż do dzisiejszego dnia.Pwt 29,4; Iz 29,10* lub: odrętwienie po uderzeniu

9. A Dawid mówi: Niech stół ich stanie się im sidłem* i pułapką, i potrzaskiem**, i odpłatą;Ps 28,4; Iz 59,18; Hbr 2,2* dosłownie: za sidło, za ...; ** gr.: skandalon - zapadka w pułapce, zgorszenie, potknięcie

10. Niech ich oczy zostaną zaćmione, aby nie widzieli, a ich grzbiet na zawsze* zegnij**.Ps 68,24; Za 11,17* gr.: diapantos - stale, zawsze, ciągle, cały czas, w kółko; ** gr.: synkampto - zgiąć razem, całkowicie

11. Mówię więc: Czy potknęli się, aby upaść? Z pewnością nie*; ale z powodu ich odstępstwa** zbawienie objęło pogan, aby ich pobudzić do zazdrości.Dz 8,24; Dz 13,46; Rz 10,19* idiom: porzućmy tę myśl; ** lub: występek, odejście od prawdy, grzech

12. Jeżeli natomiast ich odstępstwo jest bogactwem świata, a ich porażka* bogactwem pogan, o ile bardziej ich pełnia?* lub: umniejszenie

13. Albowiem mówię wam poganom: Na ile ja jestem istotnie apostołem pogan, chlubię* się moją służbą,1Tm 2,7; 2Tm 1,11* por. Rz 8,30 przypis *

14. Obym jakoś do zazdrości pobudził tych, którzy są moimi rodakami* i zbawił** niektórych z nich.1Kor 7,16; 1Tm 4,16; Jk 5,20* dosłownie: moim ciałem; ** gr.: sodzo - uratować, ocalić, zbawić

15. Jeśli bowiem ich odrzucenie jest pojednaniem świata, to czym ich przyjęcie*, jeśli nie życiem powstałym z martwych?Dn 9,24; Ef 1,10; Kol 1,20* lub: dobranie

16. A jeśli pierwocina jest święta, to i ciasto; i jeśli korzeń jest święty, to i gałęzie.

17. A jeśli niektóre z gałęzi zostały odłamane, a ty, będąc z dzikiego drzewa oliwnego, zostałeś wszczepiony pomiędzy nich i stałeś się współuczestnikiem* korzenia i tłustości drzewa oliwnego,Sdz 9,8; Za 4,3; Obj 11,4* gr.: synkoinonos - współtowarzysz, uczestnik razem z innymi

18. Nie chlub się nad gałęzie; bo jeżeli chlubisz się, to wiedz, że nie ty nosisz* korzeń, ale korzeń ciebie.* gr.: bastadzo - podnieść rękami, dźwigać

19. Powiesz więc: Odłamane zostały gałęzie, abym ja został wszczepiony.

20. Dobrze, z powodu niewiary zostały odłamane, ale ty stanąłeś w wierze; nie bądź pyszny*, ale się bój.Hbr 3,19* lub: nie bądź dumny

21. Albowiem jeśli Bóg nie oszczędził naturalnych* gałęzi, mógłby i czasem ciebie nie oszczędzić**.* dosłownie: zgodnych z naturą; ** gr.: feidomai - oszczędzać w sensie nie niszczyć, wstrzymywać się

22. Zobacz więc dobroć i surowość Boga, surowość wobec tych, którzy upadli, a dobroć wobec ciebie, jeślibyś utrzymał się w dobroci; skoro i ty możesz zostać odcięty.

23. Ale i oni, jeśli nie będą trwali w niewierze, zostaną wszczepieni, gdyż Bóg jest mocny ponownie ich wszczepić.

24. Bo jeśli ty jesteś odcięty z drzewa oliwnego, dzikiego z natury, a wbrew naturze zostałeś wszczepiony w szlachetne drzewo oliwne, o ile bardziej ci, zgodnie z naturą*, zostaną wszczepieni w swoje własne drzewo oliwne!* dosłownie: tamci według natury

25. Bo nie chcę, bracia, abyście byli nieświadomi tej tajemnicy – żebyście we własnym mniemaniu* nie uważali się za rozumnych** – że zatwardziałość*** przyszła na część Izraela, aż do czasu, gdy wejdzie pełnia pogan****.Łk 21,24; Rz 16,25; Ef 3,3* dosłownie: w sobie samych; ** gr.: fronismos - rozsądny, rozumny, mądry; *** określenie medyczne: stwardnienie skóry, twardzina; **** gr.: ethnos - poganie, grupy etniczne, narody, nie-Żydzi - por. w. 11. 12. 13

26. I w ten właśnie sposób będzie zbawiony cały Izrael, tak, jak jest napisane: Przyjdzie z Syjonu Ten, który ratuje* i odwróci bezbożności** od Jakuba.Ps 14,7; Iz 59,20; Iz 60,21* lub: zbawia, stąd inni: Wybawiciel; ** tu: l.mn.

27. I takie będzie z nimi* ode mnie przymierze, kiedy zabiorę** od nich grzechy.Iz 55,3; Hbr 8,8; Iz 27,9* lub: (dla) nich; ** odjąć, oddzielić

28. Według Ewangelii istotnie są nieprzyjaciółmi z powodu was; lecz według wybrania są umiłowanymi z powodu ojców.

29. Albowiem Bóg nie żałuje* swoich darów łaski i powołania.Lb 23,19* dosłownie: nieżałowane bowiem dary łaski i powołanie Boga gr.: ametameletos - niepowodujący żalu, wyrzutów sumienia

30. Bo tak, jak i wy niegdyś byliście nieposłuszni Bogu, ale teraz doznaliście miłosierdzia z powodu ich nieposłuszeństwa,

31. Tak i oni teraz nie okazali posłuszeństwa, aby dla okazanego wam miłosierdzia i oni doznali miłosierdzia.

32. Bowiem Bóg zamknął* razem wszystkich w nieposłuszeństwie, aby zmiłować się nad wszystkimi.Ga 3,22; Rz 3,9* dosłownie: współzamknął

33. O głębio bogactwa i mądrości, i poznania Boga! Jak niezbadane są Jego sądy i niewyśledzone* są Jego drogi!* lub: niezgłębione

34. Bo kto poznał myśl* PANA? Lub kto stał się Jego doradcą?1Kor 2,16* lub: umysł, zamysł

35. Albo kto dał Mu najpierw coś i zostanie mu za to oddane* w zamian?* lub: odpłacone

36. Gdyż z Niego i przez Niego, i ku Niemu jest wszystko; Jemu chwała na wieki. Amen.

↑↑

Rozdział 12

1. Wzywam* więc was, bracia, przez miłosierdzie** Boga, abyście stawili swoje ciała jako ofiarę żywą, świętą, przyjemną*** Bogu, tę rozumną**** służbę***** waszą.1Kor 6,13* lub: zachęcam, proszę; ** dosłownie: przez (wzgląd) na miłosierdzia - (l.mn.) Boga; *** bardzo podobającą; **** lub: duchową, związaną ze słowem; ***** gr.: latreuo - od latreia - służba jako akt poświęcenia, urząd, służba Bogu, w LXX - służba kapłańska

2. I nie upodabniajcie* się do tego wieku, ale dajcie się przemieniać** przez odnowienie waszego myślenia, abyście doświadczyli*** jaka**** jest wola Boża, co dobre, przyjemne***** i doskonałe.Jk 1,27; Kol 3,10* gr.: syschematidzo - upodabniać się do czyjegoś wzoru, przybierać postać tożsamą z czymś, stosować się do czegoś; ** gr.: metamorfoo - przeobrażać się w inny kształt, przemienić; *** lub: zbadali, rozróżnili; **** czym (jest); ***** por. w. 1 przypis ***

3. Bo przez daną mi łaskę mówię każdemu będącemu spośród was: Nie myślcie ponad miarę o sobie, ponad to, co konieczne jest by rozumieć, lecz myślcie rozsądnie*, według miary wiary, jaką Bóg każdemu przydzielił.Ga 6,3* gr.: sofroneo - myśleć z umiarem, trzeźwo

4. Albowiem tak, jak w jednym ciele mamy wiele członków, lecz nie wszystkie członki mają te same działanie,1Kor 12,12

5. Tak wielu nas, a jesteśmy jednym ciałem* w Chrystusie, a zgodnie** z tym jesteśmy jedni drugich członkami.Dz 4,32; 1Kor 10,17; Ef 4,16* gr.: soma - żywe ciało, tkanka, osoba, zwłoki; ** gr.: de kat(a) - dosłownie: a co do

6. Mamy więc różne dary łaski, według łaski nam darowanej: Czy to prorokowanie, to proporcjonalnie* do** tej wiary;* gr.: analogia - równowartość, w zgodności, w relacji do; ** gr.: kata - według, zgodnie, w kierunku, na podstawie

7. Czy to służbę, to w służbie; czy ktoś naucza, to w nauce*;* gr.: didaskalia - por. Mk 4,1 przypis *

8. Czy gdy ktoś zachęca, to w zachęcie; jeśli ktoś się dzieli, to w szczerości; jeśli ktoś przewodzi*, to w gorliwości; jeśli ktoś jest miłosierny, to z radością**.* lub: stoi na czele; ** ochoczo

9. Miłość niech będzie nieobłudna; brzydźcie się złym, lgnijcie* do dobrego.Ps 97,10; 1J 3,18* lub: łączyć, kleić, spajać

10. Miłością braterską jedni drugich miłujcie czule*, jedni drugich wyprzedzajcie w okazywaniu szacunku.* lub: tkliwie, serdecznie

11. W gorliwości nieopieszali*, płonący** duchem, Panu służący,Dz 18,25; Kol 4,12; Jk 5,16* lub: niegnuśni; ** gr.: dzeo - wrzeć, kipieć, być gorącym

12. Radośni nadzieją, w ucisku wytrwali, w modlitwie trwający niezłomnie,1Tes 5,17

13. Miejcie udział* w potrzebach** świętych, prześcigajcie*** się w gościnności.Rz 15,25-28* lub: być wspólnikiem; ** gr.: chreia - potrzeba, niedostatek, brak; *** gr.: dioko - gonić, ścigać, zmuszać do ucieczki, prześladować

14. Dobrze życzcie* tym, którzy was prześladują**, dobrze życzcie, a nie przeklinajcie.* lub: błogosławcie, wysławiajcie; ** gra słów z w. 13 przypis ***

15. Weselcie się z weselącymi, a płaczcie z płaczącymi*.* gr.: klaio - łkać, biadać, lamentować

16. Bądźcie wobec siebie tej samej myśli; nie rozumiejcie o sobie wyniośle*, ale przystawajcie do pokornych; nie stawajcie** się rozumni*** we własnych oczach****.Prz 19,17; 1P 5,3* dosłownie: o wysokich w l.mn. - lub: o tym co wyniosłe; ** gr.: ginomai - stać się, narodzić się, być, zaistnieć; *** gr.: fronismos - rozsądny, rozumny, mądry; **** dosłownie: przed sobą samymi

17. Nikomu złem za złe nie oddawajcie*, troszcząc** się o to, co dobre wobec wszystkich ludzi.* lub: odpłacajcie; ** dosłownie: myśląc wcześniej

18. Jeśli można, o ile to od was zależy, ze wszystkimi ludźmi zachowujcie pokój*.Ps 34,14; Rz 14,19; Hbr 12,14* lub: żyjcie w pokoju

19. Nie mścijcie* się sami, umiłowani, ale dajcie miejsce gniewowi Bożemu; albowiem jest napisane: Pomsta do mnie należy, Ja odpłacę, mówi PAN.Prz 24,17; Na 1,2-3; Hbr 10,30* lub: wymierzać sprawiedliwość

20. Jeśli więc twój nieprzyjaciel jest głodny, nakarm* go, jeśli pragnie, daj mu pić; bo to czyniąc, węgle rozpalone** zgarniesz na jego głowę.* lub: dawać część po części, po kawałku; ** tu: w znaczeniu aktu przysługi sąsiedzkiej - por. Prz 25,21-22

21. Nie dawaj się zwyciężać złu, ale zło dobrem zwyciężaj.Wj 23,4-5; Prz 25,21; Łk 6,27

↑↑

Rozdział 13

1. Każda dusza niech się podporządkowuje władzom* zwierzchnim**; bo nie ma władzy, jak tylko od Boga; a te władze, które są, przez Boga są wyznaczone.Tt 3,1* gr.: eksousia - prawo, autorytet, moc; ** lub: górować nad kimś, przewyższać

2. Dlatego, kto sprzeciwia się władzy, sprzeciwia się Bożemu rozporządzeniu*; a ci, którzy sprzeciwiają się, sami na siebie przyjmują wyrok.* gr.: diatage - uporządkowanie, rozmieszczenie

3. Albowiem przywódcy* nie są postrachem dla dobrych czynów, ale dla złych. Chcesz się nie bać władzy? Czyń dobrze, a będziesz miał od niej pochwałę**.Prz 14,35; Pwt 25,1; 1P 3,13* gr.: archon - przywódca, władca, naczelnik; ** gr.: epainos - aprobata, polecenie (kogoś), pochwała, uznanie

4. Bowiem jest sługą Boga tobie ku dobremu. Ale jeśli czynisz zło, bój się; bo nie bez powodu nosi miecz*, gdyż jest sługą Boga, który karze w gniewie tego, który czyni źle.2Krn 19,6; Lb 35,19; Joz 20,5* gr.: machaira - krótki zakrzywiony lub prosty miecz, nóż ofiarny

5. Dlatego koniecznie trzeba być jej poddanym, nie tylko z powodu gniewu, lecz także z powodu sumienia*.Dz 24,16; 1P 2,19* gr.: syneidesis - samoświadomość w sprawach moralnych - sumienie

6. Dlatego bowiem płacicie podatki, bo oni są sługami* Boga, właśnie po to, aby w tym trwać.Mt 22,17* gr.: leitourgos - urzędnik publiczny

7. Oddawajcie więc każdemu to, co powinniście: Komu podatek, podatek; komu cło, cło; komu respekt*, respekt; komu szacunek**, szacunek.Mt 22,21; Mk 12,17; Łk 20,25* gr.: fobos - bać się, żywić szacunek, poważać, respektować, czcić; ** gr.: time - szacunek, poważanie, godność, wartość (materialna)

8. Nikomu nie bądźcie nic winni, oprócz wzajemnej miłości; bo kto miłuje drugiego, wypełnił Prawo.Prz 3,27; Kpł 19,13

9. Gdyż to: Nie będziesz cudzołożył, nie będziesz mordował, nie będziesz kradł, nie będziesz składał fałszywego świadectwa, nie będziesz pożądał, i jeśli jest jakieś inne przykazanie, w tym słowie się sumują*, to znaczy: Będziesz miłował swojego bliźniego, jak samego siebie.Wj 20,14; Kpł 20,10; Kpł 9,18; Mt 22,39* gr.: anakefalaioo - sprowadzić pod jedną głowę, zsumować

10. Miłość nie czyni bliźniemu* nic złego; wypełnieniem** więc Prawa jest miłość.Mt 7,12; Mt 22,40; 1Kor 13,4* dosłownie: tuż obok, w pobliżu, bliski; ** gr.: pleroma - być wypełnionym, pełnia, obfitość

11. A to wiedząc, że już czas*, że nadeszła nasza godzina, abyśmy już zostali wzbudzeni ze snu; bo teraz bliżej jest nasze zbawienie, niż kiedy uwierzyliśmy.* lub: znając porę

12. Noc posunęła się naprzód, a dzień się przybliżył; odłóżmy więc uczynki ciemności, a obleczmy* się w zbroję** światłości.Ef 6,13; Kol 3,8* gr.: endyo - włożyć na siebie, zanurzyć się, przyoblec w; ** lub: oręż, pancerz, broń

13. Chodźmy godnie* jak za dnia, nie w hulankach i pijaństwach, nie w rozwiązłości i rozpustach, nie w kłótni i zazdrości.Łk 21,34; Ga 5,21; 1P 4,3* gr.: euschemonos - przystojnie, przyzwoicie, szlachetnie

14. Ale obleczcie* się w Pana Jezusa Chrystusa, a nie czyńcie starania o ciało ze względu na pożądliwość**.Ga 5,24; 1P 2,11* gr.: endyo - włożyć na siebie, zanurzyć się, przyoblec w; ** gr.: epithymia - usilne pragnienie, pożądanie, tęsknota, żądza

↑↑

Rozdział 14

1. A słabego w wierze przyjmujcie*, ale nie aby rozsądzać** poglądy***.* lub: przygarniajcie do siebie - w. 3 przypis *; ** gr.: diakrisis - rozróżniać, dyskutować, osądzać, rozdzielać, prowadzić spór, sprzeczać się; *** gr.: dialogismos - rozważać, dociekać, roztrząsać coś w myślach

2. Ten wierzy, że może zjeść wszystko, a ten natomiast, który jest słaby, je jarzynę.

3. Ten, który je, niech nie wzgardza tym, który nie je; a ten który nie je, niech nie sądzi tego, który je; albowiem Bóg go przyjął*.* gr.: proslambano - wziąć do siebie, otrzymać, przyjąć, ugościć

4. Kim ty jesteś, że sądzisz sługę cudzego domu? Dla własnego Pana stoi lub upada; ale zostanie postawiony*; Bóg bowiem mocny jest go postawić*.1Kor 4,5* lub: utwierdzony

5. Jeden wprawdzie osądza* dzień ponad inny dzień, drugi natomiast każdy dzień osądza tak samo; każdy niech jest upewniony w swoim myśleniu.Ga 4,10; Kol 2,16* gr.: krino - sądzić, wyrazić opinię, oddzielić, walczyć razem

6. Kto myśli* o dniu, dla Pana myśli; a kto nie myśli o dniu, dla Pana nie myśli; kto je, dla Pana je, bo dziękuje Bogu; a kto nie je, dla Pana nie je i dziękuje Bogu.* gr.: froneo - myśleć, rozumieć, czuć, kierować uwagę na coś

7. Albowiem nikt z nas nie żyje dla samego siebie i nikt dla samego siebie nie umiera*.1Kor 6,19; 2Kor 5,15* gr.: apothnesko - umrzeć, zginąć, uschnąć

8. Bo jeżeli żyjemy, to dla Pana żyjemy; jeżeli umieramy, to dla Pana umieramy; czy więc żyjemy, czy umieramy, jesteśmy Pana.

9. Gdyż po to Chrystus i umarł, i powstał, i powrócił do życia*, aby i nad martwymi, i nad żyjącymi zapanował.2Tm 4,1* lub: ożył

10. Ty natomiast dlaczego sądzisz twojego brata? Albo dlaczego gardzisz* twoim bratem? Wszyscy bowiem staniemy przed trybunałem** sądu Chrystusa.Jud 1,14; 1Kor 4,5; 2Kor 5,10* gr.: eksoutheneo - gardzić całkowicie, nie liczyć się; ** gr.: bema - krzesło, trybuna, tron sędziowski

11. Napisane jest bowiem: Jako żyję Ja, mówi PAN, przede mną zegnie się wszelkie kolano i każdy język wyzna* Bogu.Iz 45,23* lub: w pełni uznać, wysławić, zgadzać się

12. Dlatego więc każdy z nas zda z samego siebie sprawę Bogu.Kaz 11,9; Mt 12,36; 1P 4,5

13. Już więcej nie osądzajmy jedni drugich; ale raczej rozsądźmy to, aby nie kłaść przed bratem powodu do potknięcia lub zgorszenia*.Łk 17,2; 1Kor 8,9; 1Kor 10,32; Obj 2,14* gr.: skandalon - przeszkoda, pułapka, potknięcie, obraza

14. Wiem i jestem przekonany w Panu Jezusie, że nic samo przez się nie jest skalane*, ale jest skalane dla tego, kto zalicza to do skalanych.Mk 7,2; Mk 7,15; Dz 10,28* gr.: koinos - pospolite, zwyczajne, skalane, zanieczyszczone przez zetknięcie - Dz 10,28 w odróżnieniu od gr.: akathartos - nieczysty

15. A jeśli twój brat jest zasmucany z powodu pokarmu, już nie postępujesz zgodnie z miłością; nie rujnuj* swoim pokarmem tego, za którego Chrystus umarł.* gr.: apollymi - niszczyć, usunąć, położyć kres, zginąć, zgładzić

16. Niech więc to, co jest waszym dobrem nie będzie powodem bluźnierstw*.* dosłownie: niech nie będzie bluźnione więc wasze dobro

17. Bowiem Królestwo Boże to nie jest pokarm i napój, ale sprawiedliwość i pokój, i radość* w Duchu Świętym.1Tes 5,22; Łk 17,20; Rz 5,1; Rz 10,10* gr.: chara - przeżywać radość, zadowolenie, weselić się

18. Bo kto w tym służy Chrystusowi, miły* jest Bogu i wypróbowany** dla ludzi.Rz 12,1* lub: bardzo podoba się; ** przyjęty, zadowalający - Rz 16,10 przypis *

19. Dążmy* więc do tego, co służy pokojowi i ku zbudowaniu jedni drugich.Rz 15,2; 1Kor 10,33* gr.: dioko - ścigać, zabiegać, dążyć, iść za kimś

20. Ze względu na pokarm nie niszcz* dzieła Boga. Wszystko wprawdzie jest czyste, ale jest złe dla człowieka, który przez jedzenie powoduje czyjeś potknięcie.* gr.: katalyo - obalić, rozluźnić (wiązania), rozłączyć, zburzyć

21. Dobrze jest nie jeść mięsa i nie pić wina, i niczego, o co twój brat potykałby* się, gorszył, albo słabnął**.Ml 2,8; Mt 18,7; Flp 1,10* gr.: proskopto - uderzyć, potknąć się przez coś, doznać urazu; ** lub: jest słaby, choruje

22. Ty masz wiarę? Miej ją dla samego siebie przed Bogiem. Błogosławiony*, kto nie sądzi siebie w tym, czego próbuje**.1J 3,21* lub: szczęśliwy; ** doświadcza, bada - por. Rz 2,18 przypis *

23. Ale kto wątpi, gdy je, już jest osądzony*, dlatego że nie jest to z wiary; a wszystko, co nie jest z wiary, jest grzechem.Tt 1,15; 1Kor 8,7; Hbr 11,6* lub: zasądzony, skazany

↑↑

Rozdział 15

1. A tak my, którzy jesteśmy mocni, powinniśmy nosić bezsilność słabych*, a nie przypodobywać** się sobie samym.Ga 6,1; 1Tes 5,14* dosłownie: niemocnych; ** lub: zjednać, zadowolić

2. Dlatego* każdy z nas niech podoba się bliźniemu ku dobru, ze względu na zbudowanie**;* lub: bowiem; ** gr.: oikodome - akt budowy, wznoszenie

3. Ponieważ i Chrystus* nie miał upodobania** w samym sobie, ale tak, jak jest napisane: Urągania*** tych, którzy Tobie urągają spadły na mnie.Ps 40,8; Ps 69,10; Ps 69,20; J 6,38; Flp 2,4* lub: Mesjasz; ** lub: por. w. 1 przypis **; *** lub: zniewagi, obelgi

4. Bo cokolwiek wcześniej zostało napisane, dla naszej nauki zostało napisane, abyśmy przez wytrwałość* i przez zachętę** Pism mieli nadzieję.Rz 4,23; 1Kor 9,9; 2Tm 3,16* lub: cierpliwe znoszenie przeciwności - Jk 1,3 przypis **; ** pociechę

5. A Bóg wytrwałości i zachęty oby* wam dał*, abyście byli tej samej myśli między sobą na wzór** Chrystusa Jezusa.Wj 34,6; 1Kor 1,10; Flp 1,27* tryb życzący; ** lub: według, zgodnie z

6. Abyście jednomyślnie*, jednymi ustami wysławiali Boga i Ojca Pana naszego Jezusa Chrystusa.1Kor 10,31; Dz 4,24; Ef 1,3; 1P 1,3* gr.: homothymadon - jednomyślnie, zgodnie z myślą o jednym celu

7. Dlatego przyjmujcie* jedni drugich, jak i Chrystus przyjął nas dla** chwały Boga.* lub: przygarniajcie do siebie; ** gr.: eis - do, ku, dla (chwały)

8. A mówię wam, że Jezus Chrystus stał się sługą obrzezanych dla prawdy Bożej, aby potwierdzić obietnice dane ojcom,Ps 98,3

9. Poganie natomiast, żeby chwalili Boga za miłosierdzie, jak napisano: Z tego powodu wyznam Cię wśród pogan* i imieniu Twojemu będę śpiewać**.2Sm 22,50; Ps 18,49* gr.: ethnos – narody, grupy etniczne, nie-Żydzi; ** gr.: psallo - szarpać struny, śpiewać przy dźwięku harfy

10. I ponownie mówi: Weselcie się poganie wraz z Jego ludem.Pwt 32,43

11. I ponownie: Wielbijcie* PANA, wszyscy poganie i wysławiajcie Go, wszystkie ludy.Ps 117,1* gr.: aineo - chwalić, wysławiać, śpiewać na chwałę

12. I ponownie Izajasz mówi: Będzie korzeń Jessego, który powstanie, aby władać* poganami; w Nim poganie będą pokładać nadzieję.Iz 11,1-10* gr.: archo - przewodzić, być na czele

13. A Bóg nadziei niech was wypełni wszelką radością i pokojem w wierze*, abyście obfitowali w nadziei przez moc Ducha Świętego.Jl 3,16; Ef 5,18; 1Tm 1,1* lub: w zaufaniu

14. A ja sam jestem przekonany, co do was, że sami jesteście pełni dobroci, napełnieni wszelkim poznaniem, mogący jedni drugich pouczać*.Kol 3,16; Flp 1,11; 2P 1,5-8* gr.: noutheteo - kłaść do rozumu - stąd: korygować, nauczać

15. A napisałem do was, bracia, śmiało*, po części jakby przypominając wam przez łaskę, która została mi dana od Boga,Rz 12,3; Ga 1,15; Ef 3,8* gr.: tolmeroteron - odważniej

16. Abym ja był sługą* Jezusa Chrystusa pośród pogan, pełniącym świętą służbę dla Ewangelii Boga, aby ofiara pogan stała się godna przyjęcia i była** uświęcona w Duchu Świętym.Iz 66,20; Ga 2,7; 2Kor 8,5* gr.: leitourgos - osoba powołana na urząd państwowy lub publiczny, sługa króla, pracownik wojskowy; ** dosłownie: niech jest

17. Mam więc chlubę* w Chrystusie Jezusie, w tym, co odnosi się do Boga.* gr.: kauchesis - radosne uniesienie, chluba, powód do dumy

18. Albowiem nie odważę się mówić o czymś, czego nie dokonał Chrystus przeze mnie, by przyprowadzić do posłuszeństwa pogan, słowem i czynem,Kol 3,17; 2Tes 2,17; 1J 3,18

19. Przez moc znaków i cudów, w mocy Ducha Bożego, tak że od Jerozolimy i okolic, aż do Ilirii zacząłem wypełniać* te krainy Ewangelią Chrystusa;Dz 15,12; 2Kor 12,12; Hbr 2,4* gr.: pleroo - wypełnić, sprawić obfitość, urzeczywistniać

20. To jednak poczytuję sobie za honor, by głosić Ewangelię nie tam, gdzie było znane* imię Chrystusa, abym nie budował na cudzym** fundamencie;1Kor 3,9-15; 2Kor 10,16; Ef 2,20* dosłownie: zostało wymienione; ** lub: obcym

21. Ale tak, jak jest napisane: Ci, którym nie głoszono ujrzą Go, a ci, którzy nie słyszeli, zrozumieją*.Iz 52,15* gr.: syniemi - rozumieć, pojąć, zestawić razem (fakty)

22. Dlatego też wiele doznawałem przeszkód, aby przyjść do was.Rz 1,13

23. Lecz teraz, nie mając już miejsca w tych okolicach, a od wielu lat mając pragnienie przyjść do was,1Tes 3,10; Rz 1,10

24. Może* gdy** udam się do Hiszpanii, przyjdę do was; bo mam nadzieję, przechodząc ujrzeć was i przez was zostać tam wyprawiony***, jeślibym najpierw wami choć częściowo został nasycony****.* gr.: ean - jeśli, gdyby; ** gr.: hos - jak, gdy; *** gr.: propempo - zaopatrzyć w rzeczy niezbędne do podróży; **** gr.: empiplemi - napełnić do końca, nakarmić, nasycić

25. A teraz idę do Jerozolimy, służąc* świętym.* gr.: diakoneo - być sługą, troszczyć, pomagać, usłużyć

26. Upodobało się bowiem Macedonii i Achai złożyć pewną składkę* na ubogich pośród świętych** w Jerozolimie.Dz 11,29; 2Kor 8,1; Ga 6,6* dosłownie: mieć wspólnotę, mieć udział; ** gr.: hagios - por. Hbr 13,24 przypis **, tu: zwyczajowa nazwa uczniów

27. To postanowiły*, bo są ich dłużnikami; bo jeśli poganie stali się uczestnikami** tego, co duchowe, to winni są usłużyć*** im i w tym, co cielesne.Rz 11,17; 1Kor 9,11* lub: znalazły w tym upodobanie; ** wspólnikami; *** gr.: leitourgos - osoba powołana na urząd państwowy lub publiczny, sługa króla, pracownik wojskowy

28. Gdy więc to wypełnię i zapieczętuję* dla nich ten plon, odejdę i przez was, udam się do Hiszpanii.* być może: otrzymam dowód przekazania

29. Wiem natomiast, że idąc do was, przyjdę z pełnym* błogosławieństwem Ewangelii Chrystusa.* gr.: pleroma - być wypełnionym, pełnia, obfitość, doskonałość

30. A proszę* was, bracia, przez Pana naszego Jezusa Chrystusa i przez** miłość Ducha, abyście razem ze mną walczyli w modlitwach za mnie do Boga,Rdz 32,24; 2Kor 4,5; 2Kor 4,11; Kol 4,12* lub: zachęcam; ** przez wzgląd na

31. Abym został uratowany od nieposłusznych* w Judei, i aby służba moja na rzecz Jerozolimy stała się godna** przyjęcia przez świętych.2Tes 3,2; 2Tm 3,11; 2Kor 8,4* gr.: apeitheo - odmówić wiary, być nieposłusznym - por. Dz 19,9 przypis *; ** gr.: euprosdektos - chętnie przyjmowany, uznany, zadowalający

32. Abym w radości przyszedł do was za wolą Bożą i razem z wami zaznał odpoczynku*.* gr.: synanapauomai - odpoczywać razem, doznać ulgi

33. A Bóg pokoju jest* z wami wszystkimi. Amen.2Tes 3,16; Rz 16,20* lub: niech będzie

↑↑

Rozdział 16

1. A polecam wam Febę, siostrę naszą, która jest służebnicą* zboru w Kenchreach,2Kor 3,1; Dz 18,27* gr.: diakonos - rodzaj żeński

2. Abyście ją przyjęli w Panu w sposób godny świętych i dopomogli jej, gdyby was w jakiejkolwiek sprawie potrzebowała; albowiem i ona stała się opiekunką* wielu, także i dla mnie samego.Mt 10,40; Flp 1,27; Dz 9,36* tj. opiekunka troszcząca się o innych, wspierająca z własnych zasobów, gr.: prostatis, łac.: patrona

3. Pozdrówcie* Pryscyllę i Akwilę, współpracowników moich w Chrystusie Jezusie,Dz 18,2; 1Kor 16,19; 2Tm 4,19* lub: wziąć w objęcia, przyjąć z radością, dobrze życzyć - występuje w Rz 16,3-23

4. Którzy za moją duszę* nadstawili swoją szyję**, którym nie tylko ja dziękuję, ale i wszystkie zbory z pogan;Flp 2,30; 1Tes 2,14* gr.: psyche - życie, osoba, dusza; ** idiom - narazili swoje życie

5. Także zbór*, który jest w ich domu. Pozdrówcie Epeneta, umiłowanego mojego, który jest pierwociną** Achai w Chrystusie.Rz 11,16; Jk 1,18; Obj 14,4* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie; ** gr.: aparche - pierwszy plon, osoby pierwsze z tej samej grupy lub klasy

6. Pozdrówcie Marię, która wiele trudziła* się dla nas.Mt 27,55; Rz 16,12; 1Tm 5,10* gr.: kopiao - być znużonym, pracować aż do znużenia

7. Pozdrówcie Andronika i Junię, krewnych* moich i współwięźniów moich, którzy są zaszczytnie znani między apostołami, którzy i przede mną byli w Chrystusie.* lub: rodaków

8. Pozdrówcie Ampliasa, umiłowanego* mojego w Panu.* gr.: agapetos - umiłowany, godny miłości, drogi, cenny

9. Pozdrówcie Urbana, naszego współpracownika* w Chrystusie, i Stachysa, umiłowanego mojego.* gr.: synergos - pomocnik, współpracownik

10. Pozdrówcie Apellesa, doświadczonego* w Chrystusie. Pozdrówcie tych, którzy są z domu Arystobula**.1P 1,7; 1Kor 11,19; Flp 2,22* gr.: dokimos - wypróbowany, doświadczony, przyjęty; ** dosłownie: (sług?) od Arystobula - tj. wnuka Heroda Wielkiego

11. Pozdrówcie Herodiona, mojego krewnego*. Pozdrówcie tych, którzy są z domu Narcyza, będących w Panu.* lub: rodaka

12. Pozdrówcie Tryfenę i Tryfozę, które trudzą* się w Panu. Pozdrówcie Persydę, umiłowaną, która wielce trudziła się w Panu.Kol 4,12; Mt 9,38; 1Tes 5,12* gr.: kopiao - być znużonym, pracować aż do znużenia

13. Pozdrówcie Rufusa, wybranego* w Panu, i matkę jego, i moją.J 15,16; Ef 1,4; 2Tes 2,13* gr.: eklektos - wybrany, upatrzony, wyborny tj. najlepszy w swym rodzaju lub kategorii, wyjątkowej doskonałości

14. Pozdrówcie* Asynkrytusa, Flegonta, Hermasa, Patroba, Hermesa i braci, którzy są z nimi.* gr.: aspadzomai - przyjąć z radością, dobrze życzyć

15. Pozdrówcie Filologa i Julię, Nereusza i jego siostrę, i Olimpasa, i wszystkich świętych*, którzy są z nimi.* gr.: hagios - oddzielony od (świata), poświęcony dla (Boga)

16. Pozdrówcie jedni drugich pocałunkiem* świętym. Pozdrawiają was zbory Chrystusa.* gr.: filema od fileo - okazywać czułość - por. J 21,15 przypis ***

17. A proszę was, bracia, abyście uważali* na tych, którzy czynią podziały i zgorszenia wbrew tej nauce, której się wy nauczyliście**; i odstąpcie*** od nich.Mt 18,17; 2Tes 3,6* gr.: skopeo - przyglądać się, baczyć, uważnie patrzeć; ** gr.: manthano - nauczyć się przez używanie i praktykę, usłyszeć; *** gr.: ekklino - odchylić się, zmienić kierunek, odstąpić

18. Tacy bowiem nie służą naszemu Panu Jezusowi Chrystusowi, ale swojemu własnemu brzuchowi, a gładkimi słowami i schlebianiem zwodzą* serca prostodusznych**.2Krn 18,5-17; Ga 1,10* gr.: eksapatao - oszukać - por. Rz 7,11 przypis **; ** gr.: akakos - nieznający zła, niewinny, prostoduszny

19. Bo wieść o waszym posłuszeństwie dotarła do wszystkich. Dlatego raduję się z waszego powodu; a chcę, abyście prawdziwie byli mądrymi w tym, co dobre, a czyści* wobec zła.1Tes 1,8; Flp 2,15; Mt 10,16* gr.: akieraios - czysty, niezmieszany, prostoduszny, szczery

20. A Bóg pokoju szybko zetrze* szatana pod waszymi stopami. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z wami. Amen.Rdz 3,15; Łk 10,19* gr.: sintribo - zmiażdżyć, zdeptać, zetrzeć w pył, rozerwać

21. Pozdrawiają was Tymoteusz, mój współpracownik* i Lucjusz, i Jazon, i Sozypater, moi krewni**.Dz 16,1; Flp 2,19; Hbr 13,23* gr.: synergos - pomocnik, współpracownik; ** lub: rodacy

22. Pozdrawiam was ja, Tercjusz, który napisałem ten list w Panu.Ga 6,11; Rz 16,8; Kol 3,17

23. Pozdrawia was Gajus, gospodarz* mój i całego zboru. Pozdrawia was Erast, zarządca** miasta, i brat Kwartus;1Kor 1,14; 3J 1,1; Dz 19,22* lub: goszczący mnie; ** skarbnik

24. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z wami wszystkimi. Amen.1Kor 16,23; 1Tes 5,28

25. A Temu natomiast, który ma moc was utwierdzić według mojej Ewangelii i głoszenia Jezusa Chrystusa, według objawienia* tajemnicy, która jest od czasów wiecznych zakryta milczeniem**,2Kor 4,3; Ef 3,3; 1P 1,10-12* gr.: apokalypsis - (nagłe) odsłonięcie tego, co zakryte; ** lub: utrzymana w tajemnicy

26. A która teraz została ujawniona także przez Pisma prorockie zgodnie z rozkazem wiecznego Boga oraz oznajmiona wszystkim narodom, aby je przyprowadzić do posłuszeństwa* wiary;Tt 1,3; Dz 13,46* gr.: hypakoe - posłuszeństwo, uległość, podporządkowanie się

27. Jedynemu mądremu Bogu, przez Jezusa Chrystusa – Jemu chwała* na wieki**. Amen.* gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor, chwała; ** gr.: aion - okres czasu, epoka, eon, wieczność

Pierwszy list apostoła Pawła do Koryntian

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ]

Rozdział 1

1. Paweł, powołany apostoł Jezusa Chrystusa z* woli** Boga, i Sostenes, brat,1Tm 1,1; J 15,16; Tt 1,1* gr.: dia - ze względu na, dla, z powodu; ** gr.: thelema - wola, pragnienie, upodobanie, wybór

2. Zborowi* Boga w Koryncie, do tych, którzy są uświęceni w Chrystusie Jezusie, powołanym świętym, ze wszystkimi, którzy wzywają imienia Pana naszego Jezusa Chrystusa na każdym miejscu – ich, a także i naszym.Dz 20,28; 1Tm 3,5; Ef 5,26* gr.: ekklesia - wywołani z, zgromadzenie, społeczność, zebranie publiczne

3. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i od Pana Jezusa Chrystusa.

4. Dziękuję Bogu mojemu zawsze za was z powodu łaski Boga, która wam została dana w Chrystusie Jezusie,

5. Że we wszystkim zostaliście ubogaceni w Nim, we wszelkim słowie i we wszelkim poznaniu*;2Kor 9,11; Ef 2,7; Rz 11,12; 1Kor 14,26* gr.: gnosis - poznanie, nawiązanie głębokiej więzi i relacji

6. Tak, jak świadectwo Chrystusa zostało utwierdzone* w was.Dz 20,24; 1Kor 2,1; Obj 1,9* gr.: bebaioo - uczynić trwałym, zapewnić, utwierdzić w czymś

7. Tak też nie brakuje wam żadnego daru łaski*, wam, którzy oczekujecie objawienia Pana naszego Jezusa Chrystusa,Mt 25,1; 1Kor 4,5; 1Tes 1,10* gr.: charisma - dar łaski

8. Który też utwierdzi was aż do końca, jako nienagannych* w dniu Pana naszego Jezusa Chrystusa.Flp 1,6; Flp 2,15; 1Tes 5,23* lub: bez zarzutów, nie można pociągnąć do odpowiedzialności

9. Wierny* jest Bóg, przez którego zostaliście powołani do społeczności** Jego Syna Jezusa Chrystusa, Pana naszego.1Kor 10,13; Hbr 10,23; 1J 1,3; 1J 1,7* lub: godny zaufania; ** gr.: koinonia - społeczność, wspólna więź, bliskość, współudział, wspólnota

10. A wzywam* was, bracia, przez imię Pana naszego Jezusa Chrystusa, abyście wszyscy mówili to samo, żeby nie było między wami rozłamów** i abyście byli zespoleni jednym duchem i jedną myślą.Rz 15,5; Rz 16,17; Flp 1,27* lub: zachęcam, proszę; ** gr.: schisma - rozdarcie (szaty)

11. Zostało mi bowiem oznajmione o was, moi bracia, od domowników Chloi, że wśród was są spory*.Flp 2,14; Jk 4,1* lub: kłótnie

12. A mówię o tym, bo każdy z was dobitnie mówi: Ja jestem Pawła, a ja Apollosa, a ja Kefasa*, a ja Chrystusa.1Kor 3,4; Dz 18,24* aramejski: imię Piotra - kamyk, fragment skały - por. J 1,42 przypis *

13. Rozdzielony* jest Chrystus. Czy Paweł został za was przybity do krzyża lub w imię Pawła zostaliście ochrzczeni**?2Kor 11,4* lub: rozczłonkowany - tryb orzekający; ** zanurzeni

14. Dziękuję Bogu, że nie ochrzciłem nikogo z was, z wyjątkiem Kryspusa i Gajusa;

15. Aby ktoś nie powiedział, że chrzciłem* w moje imię.* gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać, wielokrotnie w celu farbowania - stąd też przesiąknąć

16. Ochrzciłem też i dom Stefana; w końcu nie wiem, czy kogoś innego ochrzciłem.

17. Bo Chrystus nie posłał mnie chrzcić, ale głosić Ewangelię, nie w mądrości słowa, by krzyż Chrystusa nie został pozbawiony swojego znaczenia*.J 4,2; 1Kor 15,1* gr.: kenoo - uczynić pustym, daremnym, pozbawić mocy

18. Bo Słowo o krzyżu dla tych, którzy istotnie giną*, jest głupstwem; ale dla nas, którzy jesteśmy zbawiani, jest mocą Bożą.Ga 6,12; 2Kor 2,15; 2Tm 1,9* lub: idą ku zgubie

19. Napisano bowiem: Zniszczę mądrość mądrych, a zrozumienie* rozumnych odrzucę.Iz 29,14; Jr 8,9; Jr 49,7* gr.: synesis - umiejętność zastosowania zasad w każdej

20. Gdzie jest mądry? Gdzie uczony w Piśmie? Gdzie badacz tego wieku*? Czyż Bóg nie uczynił głupią mądrość tego świata**?2Sm 15,31; Iz 19,12; Iz 33,18; Iz 44,25* gr.: aion - odcinek czasu, epoka, eon, wieczność; ** gr.: kosmos - układ, porządek, świat materialny, wszechświat, porządek świata wrogi Bogu

21. Skoro bowiem w mądrości Boga, świat nie poznał Boga przez mądrość*, upodobało się Bogu, przez głupie głoszenie zbawić wierzących.Rz 1,20-22; Rz 10,14; Tt 1,3* gr.: sofia - mądrość, pełnia i obfitość inteligencji, zakres wiedzy

22. A gdy Żydzi domagają* się cudu**, a Grecy szukają mądrości,Wj 4,1; Mt 12,38; J 4,48* gr.: aiteo - prosić, błagać, wzywać; ** gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

23. My jednak głosimy Chrystusa, który jest ukrzyżowany, dla Żydów to wprawdzie zgorszenie*, a dla Greków głupota,Ga 6,14; Rz 9,32; 1P 2,8* lub: powód potknięcia, pułapka - por. J 16,1 przypis *

24. Lecz dla samych powołanych, i Żydów, i Greków, głosimy Chrystusa – moc Boga i mądrość Boga.2Kor 6,7

25. Gdyż to, co głupie u Boga mądrzejsze jest od ludzi, a to, co słabe u Boga mocniejsze jest od ludzi.

26. Przypatrujcie się bowiem swojemu powołaniu, bracia, że niewielu jest mądrych według ciała, niewielu możnych, niewielu szlachetnie urodzonych*;* lub: szlachetnego rodu

27. Ale to, co głupie dla świata, wybrał* Bóg, by zawstydzać mądrych; i słabych ze świata wybrał Bóg, aby zawstydzać** mocnych;Pwt 7,6; Mt 22,14; 1P 2,9* gr.: eklegomai - wybrać, upatrzyć, wybrać na urząd; ** w tekście gr. - zdanie zamiarowe

28. I to, co jest niskiego rodu u świata, i to, co jest wzgardzone, wybrał Bóg, i co jest niczym*, aby zniszczyć** to, co jest czymś***,Ef 1,4* gr.: me ounta - nie będący; ** gr.: katargeo - wykazać bezużyteczność, unieważnić, usunąć, uczynić bezczynnym, sprawić nieskuteczność, pozbawić wpływu; *** gr.: ounta - będący

29. Aby przed Jego obliczem nie chlubiło* się żadne ciało.* gr.: kauchaomai - chełpić się - por. Flp 1,26 przypis *

30. Lecz przez Niego wy jesteście w Chrystusie Jezusie, który dla nas stał się mądrością od Boga, zarówno sprawiedliwością*, i uświęceniem, i odkupieniem,* por. Rz 3,25 przypis **

31. Aby tak, jak jest napisane: Kto się chlubi, niech się chlubi w PANU.Jr 9,23

↑↑

Rozdział 2

1. A ja, gdy przyszedłem do was, bracia, nie przyszedłem z wyniosłością słowa lub mądrości, głosząc wam świadectwo Boże.

2. Albowiem rozsądziłem, aby nie znać nic innego między wami, z wyjątkiem Jezusa Chrystusa, i to ukrzyżowanego*.Ga 6,14; Flp 3,8* dosłownie: jest ukrzyżowany - czas teraźniejszy wynikający z czasu przeszłego

3. A ja stanąłem przed wami w słabości, w bojaźni i z wielkim drżeniem.

4. A moje słowo i moje głoszenie nie było w przekonywujących słowach ludzkiej mądrości, ale w manifestacji* Ducha i mocy,* gr.: apodeiksis - czynienie jawnym, wykazanie dowodu, przejaw

5. Aby wiara wasza nie była oparta na mądrości ludzkiej, ale na mocy Bożej.2Kor 6,7

6. Mądrość natomiast głosimy* między doskonałymi, ale mądrość nie tego wieku, ani władców tego wieku, tracących na znaczeniu**.Flp 3,12; Jk 3,2* dosłownie: mówimy; ** gr.: katargeo - wykazać bezużyteczność, unieważnić, usunąć, uczynić bezczynnym, sprawić nieskuteczność, pozbawić wpływu

7. Ale głosimy mądrość Bożą, ukrytą w tajemnicy, którą Bóg przeznaczył* przed wiekami dla naszej chwały,2Tes 2,7; Obj 17,5* gr.: prooridzo - ustalić coś z góry, wyznaczyć zawczasu

8. Której żaden z władców tego wieku* nie poznał**; bo gdyby poznali, nie ukrzyżowaliby Pana chwały;Dz 13,27; 1Tm 1,13; Jk 2,1* gr.: aion - wiek, epoka, odcinek czasu; ** gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację

9. Lecz, jak jest napisane: Czego oko nie widziało i ucho nie słyszało, i co nie wstąpiło do ludzkiego serca, to przygotował Bóg tym, którzy Go miłują.Iz 64,4; Rz 11,33; Jk 1,12; Jk 2,5

10. Nam natomiast objawił to Bóg przez swojego Ducha; Duch bowiem bada* wszystko i głębokości Boga.* lub: przeszukuje

11. Bo któż z ludzi zna* to**, co ludzkie, jak tylko*** duch ludzki w nim? Tak i to**, co z Boga, nikt nie zna*, jak tylko*** Duch Boga.* gr.: eido - znać, mieć wgląd, badać, patrzeć na, doświadczyć; ** dosłownie: te; *** lub: jeśli nie, z wyjątkiem

12. Ale my nie przyjęliśmy ducha świata, lecz Ducha, który jest z Boga, abyśmy znali* to wszystko, co zostało nam darowane przez Boga;Rz 8,5; Ef 2,2; 1J 4,5* gr.: eido - znać, mieć wgląd, badać, patrzeć na, doświadczyć

13. O których też mówimy, nie w słowach nauczanych przez ludzką mądrość, lecz w słowach nauczanych przez Ducha Świętego, i to, co duchowe z duchowymi łączymy*.Kol 3,16* gr.: synkrino - łączyć, zestawiać, porównywać

14. Jednak zmysłowy* człowiek nie przyjmuje tych rzeczy, które są z Ducha Bożego; albowiem są dla niego głupotą i nie może ich poznać, ponieważ duchowo są rozsądzane**.* gr.: psychikos - we władaniu duszy, duszewny; ** gr.: anakrino - badać, zgłębiać, dociekać, przesłuchiwać

15. Ale duchowy człowiek wprawdzie rozsądza* to wszystko, lecz sam przez nikogo nie jest rozsądzany*.J 7,24; 1Tes 5,21; 1J 4,1* gr.: anakrino - badać, zgłębiać, dociekać, przesłuchiwać

16. Kto bowiem poznał* myśl** Pana, kto Go pouczy? Ale my mamy myśl** Chrystusa.* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację; ** gr.: nous - umysł, rozum, konkretny tryb myślenia, trzeźwy osąd, zdolność pojmowania

↑↑

Rozdział 3

1. A ja, bracia, nie mogłem do was mówić jako do duchowych, ale jako do cielesnych*, i jako do niemowląt w Chrystusie.1Kor 2,14; Rz 7,14* gr.: sarkikos - we władaniu ciała - por. w. 4 przypis *

2. Mleko dałem wam pić, a nie pokarm* stały, bo jeszcze nie mogliście go przyjąć; a i teraz jeszcze nie możecie,Hbr 5,12; 1P 2,2; J 16,12* gr.: broma - to, co jadalne, pokarm, żywność

3. Jeszcze jesteście cieleśni. Skoro bowiem między wami jest zazdrość i spory, i podziały*, to czyż nie jesteście cieleśni i czy nie postępujecie po ludzku**?Rz 8,5; Ef 2,2; 1P 4,2* gr.: dichostasia - bunt, waśnie, rozłam; ** dosłownie: według człowieka

4. Skoro bowiem mówi ktoś: Ja właściwie jestem Pawła, a inny: Ja Apollosa, czyż nie jesteście cieleśni*?1Kor 1,12; Kol 2,11* gr.: sarkikos - we władaniu ciała, kierowany żądzą ciała

5. Kim więc jest Paweł? Kim Apollos? Czyż nie sługami tylko, przez których uwierzyliście, tak też, jak każdemu dał Pan?

6. Ja zasadziłem, Apollos podlał, ale wzrost* dał Bóg.* gr.: auksano - pomnażać, sprawiać rozwój

7. Tak że ani ten, kto sadzi, jest kimś*, ani ten, który podlewa, ale Bóg, który daje wzrost.Ps 115,1; J 15,5; Ga 6,3* dosłownie: czymś

8. A ten, który sadzi, i ten, który podlewa, są jedno, a każdy otrzyma swoją zapłatę stosownie do własnego trudu*.1Kor 9,17; Mt 10,41* gr.: kopos - ciężka praca połączona z uciskiem i mozołem

9. Jesteśmy bowiem Bożymi współpracownikami, a wy Bożą rolą, Bożą budowlą jesteście.2Kor 6,1; J 15,1; 1Tm 3,15; 1P 2,5

10. Według łaski Bożej, która została mi dana, jako mądry mistrz budowlany* założyłem fundament, a inny na nim buduje; a każdy niech uważa**, jak na nim buduje.Ef 2,20; 1Tm 4,16* lub: architekt; ** baczy, uważnie patrzy

11. Albowiem fundamentu* innego nikt nie może założyć, obok tego, który jest założony, a którym jest Jezus Chrystus.Iz 28,16; Dz 4,11* gr.: themelios – podwaliny, podstawa, fundament, początek

12. A jeśli ktoś na tym fundamencie buduje ze złota, srebra, drogich kamieni, drewna, siana lub ze słomy,2Tm 2,20; 1P 1,7

13. To dzieło każdego stanie się widoczne; ten* dzień bowiem to pokaże, gdyż w ogniu jest ono objawiane; a jakie jest dzieło każdego, ogień doświadczy**.2Tm 4,12; 2P 3,10* lub: ów dzień (Pana?); ** lub: wypróbuje, zbada

14. Jeśli czyjeś dzieło, które budował będzie trwać, otrzyma zapłatę.1Kor 9,25; Flp 4,1

15. Jeśli czyjeś dzieło spłonie, ten poniesie szkodę*; lecz on sam zostanie zbawiony, tak jednak, jak przez ogień.Am 4,11* lub: stratę

16. Czy nie wiecie, że jesteście świątynią Bożą i Duch Boży mieszka* w was?Rz 8,9; 1Kor 6,19; 2Kor 6,16* gr.: oikeo - mieszkać, żyć, przebywać

17. Jeśli ktoś niszczy świątynię Bożą, tego zniszczy Bóg, albowiem świątynia Boża jest święta, a wy nią jesteście.

18. Niech nikt samego siebie nie zwodzi; jeśli komuś z was wydaje się, że w tym obecnym wieku* jest mądry, niech stanie się głupi, aby stał się mądry.* gr.: aion - odcinek czasu, świat

19. Albowiem mądrość tego świata* jest głupotą u Boga; gdyż jest napisane: On jest tym, który chwyta mądrych w ich przewrotności;Hi 5,13* gr.: kosmos - świat, ludzie na świecie, ład - Ga 6,14 przypis *

20. I ponownie: PAN zna myśli* mądrych, że są jałowe**.* lub: rozważania, dysputy; ** próżne, czcze

21. Tak więc, niech nikt nie chlubi się ludźmi; wszystko bowiem jest wasze,Jr 9,22-23

22. Czy Paweł, czy Apollos, czy Kefas, czy świat, czy życie, czy śmierć, czy to, co nastaje, czy to, co ma nastąpić; wszystko jest wasze,

23. A wy jesteście Chrystusa*, a Chrystus Boga.* gr.: christos - Pomazaniec, Mesjasz, Namaszczony

↑↑

Rozdział 4

1. Tak niech nas człowiek zalicza* jako do poddanych** Chrystusa i szafarzy*** tajemnic Bożych.* gr.: logidzomai - zaliczać, uważać; ** gr.: hyperetes - wioślarz - niewolnik z najniższego pokładu, podwładny, sługa, niosący pomoc; *** lub: zarządca domu

2. A tego w końcu wymaga się od szafarzy, aby każdy został znaleziony wiernym.

3. Ale mi najmniej zależy na tym, czy będę przez was sądzony*, czy przez ludzki dzień sądu; nawet i sam siebie nie sądzę.Ps 7,9; Rz 14,10; 2Kor 5,10* gr.: anakrino - badać, zgłębiać, dociekać, przesłuchiwać

4. Niczego bowiem w sobie nie dostrzegam, ale nie przez to jestem uznany za sprawiedliwego; bo tym, który mnie sądzi, jest Pan.

5. Tak więc, nie sądźcie przed czasem, aż przyjdzie Pan, który też oświetli* to, co jest ukryte w ciemności, i ukaże zamysły** serc; a wtedy każdy będzie miał pochwałę*** od Boga.Jk 5,7; J 12,26; Mt 7,1; Rz 2,1; Jk 4,11* lub: wydobędzie na światło; ** plany; *** uznanie

6. A to wszystko, bracia, odniosłem do siebie i do Apollosa z powodu was, abyście nauczyli się na nas, nie rozumieć ponad to, co jest napisane; abyście jeden ponad drugiego nie nadymali się pychą przeciwko innemu.

7. Albowiem kto ciebie wyróżnia? I co masz, czego byś nie otrzymał? A jeśli otrzymałeś, dlaczego chlubisz się, jakbyś nie otrzymał?

8. Już jesteście nasyceni, już wzbogaciliście się, bez nas zaczęliście królować; i obyście zaczęli królować, abyśmy i my razem z wami królowali!1Kor 1,5; Rz 9,16; Rz 12,3; Ga 6,3

9. Wydaje mi się bowiem, że Bóg nas apostołów pokazał jako ostatnich, jak skazanych na śmierć; gdyż staliśmy się publicznym widowiskiem* dla świata, aniołów i ludzi.Dz 19,29; Flp 1,29* dosłownie: teatrem, miejscem przedstawień

10. My jesteśmy głupi ze względu na Chrystusa, ale wy jesteście rozumni w Chrystusie; my jesteśmy słabi, a wy mocni; wy jesteście szanowani*, a my w pogardzie**.* lub: dostojni, wspaniali; ** bez szacunku, lekceważeni

11. Aż do obecnej chwili* i łakniemy, i pragniemy, i jesteśmy nadzy, i bywamy policzkowani**, i tułamy się,1Kor 9,4; Rz 8,35; 2Kor 11,23* lub: godziny; ** dosłownie: bić jak niewolnika

12. I trudzimy się, pracując własnymi rękami; lżą* nas, my błogosławimy**; prześladują nas, my cierpliwie znosimy;1Kor 9,6; 1Tes 2,9; 2Tes 3,8* lub: obrzucać obelgami; ** wysławiamy

13. Bluźnią nam, zachęcamy*; staliśmy się jakby śmieciem świata i odpadkami u wszystkich, aż do teraz.* gr.: parakaleo - wzywać na pomoc, zachęcać, brać w obronę

14. Piszę to, nie dlatego, żeby was zawstydzać, ale jako moje dzieci umiłowane napominam* was.1Kor 9,15; 1Tes 2,11; 2Kor 11,11* dosłownie: kłaść do rozumu, korygować - por. 1Tes 5,12 przypis ***

15. Bo choćbyście mieli dziesiątki tysięcy wychowawców* w Chrystusie, jednak ojców macie niewielu; bo ja, w Chrystusie Jezusie, zrodziłem was przez Ewangelię.* gr.: paidagogos - niewolnik nadzorujący rozwój dziecka

16. Zachęcam więc was, stawajcie się moimi naśladowcami.1Kor 11,1; J 10,4-5

17. Dlatego posłałem do was Tymoteusza, który jest moim umiłowanym dzieckiem i wiernym* w Panu; który wam przypomni moje drogi w Chrystusie, jak nauczam wszędzie, w każdym zborze.* lub: godnym zaufania

18. Ale niektórzy nadęli się pychą, jak gdybym nie miał przyjść do was.

19. Lecz przyjdę do was szybko, jeżeli Pan zechce, i poznam nie słowo tych nadętych*, lecz moc.* gr.: fysioo - być nadętym, nosić się hardo

20. Albowiem nie w słowie tych nadętych przejawia się Królestwo Boże, ale w mocy.

21. Co chcecie? Mam przyjść do was z* rózgą, czy też w* miłości i w duchu łagodności?* gr.: en - z, na, w - stąd: z miłością i duchem łagodności

↑↑

Rozdział 5

1. Powszechnie* słyszy się o nierządzie między wami i to takim nierządzie, jaki nawet między poganami nie jest wymieniany**, że ktoś ma żonę swojego ojca.Mt 5,32; Kol 3,5* lub: ogólnie, całkowicie, jednym słowem; ** dosłownie: nazwany

2. A wy jesteście nadęci pychą, zamiast raczej* zasmucić** się, by został usunięty spośród was ten, który popełnił taki czyn.2Kor 7,7* lub: bardziej, większym stopniu; ** boleć nad tym

3. Ja wprawdzie chociaż jestem nieobecny ciałem, ale obecny duchem*, już zacząłem osądzać – tak jakbym był obecny – tego, który to uczynił,* gr.: pneuma - duch, tchnienie, oddech, wiatr, ruch powietrza, tu: w znaczeniu antropologicznym jako część istoty człowieka

4. Gdy zbierzecie się razem w imieniu Pana naszego Jezusa Chrystusa, wy i duch mój z mocą Pana naszego Jezusa Chrystusa,

5. Oddajcie takiego szatanowi na zgubę* ciała, aby duch został zbawiony** w dzień Pana Jezusa.Ps 109,6; 1Tes 5,3; 2Tes 1,9; 1Tm 6,9* lub: ruinę, śmierć, zagładę; ** gr.: sodzo - zbawić, uratować

6. Wasze chlubienie się nie jest dobre*. Czy nie wiecie, że mała ilość kwasu całe ciasto zakwasza?Ga 5,9* gr.: kalos - piękny, dobry, szlachetny

7. Wyczyśćcie więc stary kwas, abyście byli nowym ciastem, jako* że jesteście przaśni**; gdyż jako – nasza Pascha*** – został zabity na ofiarę za nas Chrystus.Iz 53,7; J 1,29; 1P 1,19* gr.: kathos - tak jak, według tego jak, w tej mierze, gdyż; ** lub: bez kwasu; *** tj. baranek paschalny

8. A tak, obchodźmy święto nie w starym zakwasie, ani w zakwasie złości i niegodziwości, ale w przaśnikach* szczerości** i prawdy.Pwt 16,3; Flp 1,10; Joz 24,14* lub: bezkwasie; ** czystości

9. Napisałem wam w liście, abyście nie łączyli się* z nierządnikami**;2Kor 6,14; Ef 5,11; 2Tes 3,14* lub: mieszać się razem, przestawać z kimś; ** gr.: pornos - rozpustnik, nierządnik, człowiek wyuzdany

10. Ale niewątpliwie nie z nierządnikami tego świata, lub chciwcami, lub zdziercami*, lub z bałwochwalcami; skoro jesteście zobowiązani** właśnie*** wyjść z tego świata.* gr.: harpaks - grabieżca, rabuś - por. 1Tes 4,17 przypis *; ** lub: być winnym; *** gr.: ara de - partykuła ze wzmocnieniem

11. Lecz teraz napisałem wam, abyście nie łączyli się z kimś, jeśli ten jest nazwany bratem, a jest nierządnikiem lub chciwcem, lub bałwochwalcą, lub oszczercą*, lub pijakiem, lub grabieżcą**, żebyście z takim razem nie jadali.* lub: znieważać, rzucać obelgi, lżyć; ** gr.: harpaks - grabieżca, rabuś - por. 1Tes 4,17 przypis *

12. Bo po co mi sądzić tych z zewnątrz? Czy wy nie sądzicie tych, którzy są wewnątrz?

13. Tych z zewnątrz natomiast osądzi Bóg. Usuńcie* więc niegodziwego** spośród was samych.Hbr 13,4; Dz 17,31; Rz 2,16* gr.: eksairo - podnieść lub zabrać z jakiegoś miejsca, usunąć; ** gr.: poneros - niegodziwy, nikczemny, zły

↑↑

Rozdział 6

1. Czy śmie* ktoś z was, mając sprawę z drugim, być sądzonym przed niesprawiedliwymi, a nie przed świętymi?Mt 18,15; Dz 18,14; 1Kor 16,5* lub: ma odwagę

2. Czy nie wiecie, że święci będą sądzić świat? A jeżeli świat przez was jest sądzony, to czy jesteście niegodni sądzić w sprawach pomniejszych?Dn 7,22; Mt 19,28; Obj 2,26

3. Czy nie wiecie, że będziemy sądzić aniołów? A co dopiero sprawy życiowe*?Łk 8,14; 2P 2,4* gr.: biotikos - dotyczący życia, sposób życia

4. Wy więc, jeśli macie sprawy życiowe do osądzenia, to tych, którzy są bez znaczenia* w zborze, sadzacie jako sędziów?* gr.: eksoutheneo - nie liczyć się, gardzić, być uważanym za nic

5. Dla zawstydzenia was to mówię. Czy nie ma między wami ani jednego mądrego, który mógłby rozsądzić pomiędzy* swoim jednym a drugim bratem?* gr.: ana meson - przez środek

6. Ale brat z bratem sądzi się i to przed niewierzącymi!Ps 133,1-3; Dz 7,26; 1J 2,9

7. Już to* więc jest całkowitą porażką dla** was, że macie ze sobą sprawy sądowe. Czemu raczej nie znosicie niesprawiedliwości? Czemu raczej nie ponosicie szkody***?* gr.: men; ** dosłownie: wśród; *** gr.: apostereo - okraść, pozbawić czegoś, obrabować

8. Ale wy popełniacie niesprawiedliwość, wyrządzacie szkodę i to braciom.

9. Czy nie wiecie, że niesprawiedliwi nie odziedziczą Królestwa Bożego? Nie dajcie się wprowadzać w błąd*; ani nierządnicy, ani bałwochwalcy, ani cudzołożnicy, ani zniewieściali**, ani homoseksualiści,Ga 5,21; Pwt 22,5; 1Tm 1,10* lub: dać się zwieść, nie łudźcie się; ** gr.: malakos - zniewieściałe, delikatne, młody chłopiec pasywny uczestnik aktu homoseksualnego

10. Ani złodzieje, ani chciwcy, ani pijacy, ani oszczercy, ani zdziercy* nie odziedziczą Królestwa Bożego.* lub: porywacz, rabuś, grabieżca

11. A niektórzy z was takimi byli; ale obmyliście się; ale zostaliście poświęceni; ale zostaliście uznani za sprawiedliwych w imieniu Pana Jezusa i w Duchu Boga naszego.J 13,10; J 15,3; Ef 5,26; Dz 26,18; 2Tes 2,13; 1P 1,2

12. Wszystko mi wolno, ale nie wszystko jest pożyteczne; wszystko mi wolno, ale ja nie będę przez coś owładnięty*.2Tes 3,9; 1Kor 10,23; Rz 14,14* lub: być pod czyjąś władzą

13. Pokarm jest dla brzucha, a brzuch jest dla pokarmów, ale Bóg i jedno i drugie zniszczy; ciało natomiast nie jest dla nierządu, ale dla Pana, a Pan dla ciała.

14. Bóg natomiast i Pana wskrzesił*, i nas wzbudzi** przez Jego moc.J 10,18; J 11,25; Flp 3,21* gr.: egeiro - wzbudzić ze śmierci; ** gr.: eksegeiro - obudzić ze snu

15. Czy nie wiecie, że ciała wasze są członkami Chrystusa? Czy mam więc wziąć członki Chrystusa i uczynić je członkami nierządnicy? Z pewnością nie*!Kol 2,19* gr.: me genoito - oby się (tak) nie stało - por. Rz 6,2 przypis *

16. Czy nie wiecie, że ten, kto jest złączony z nierządnicą, jest z nią jednym ciałem? Będą bowiem – mówi Pismo* – ci dwoje jednym ciałem.Mk 10,8; Ef 5,31* por. Rdz 2,24

17. Ale kto łączy* się z Panem, jest z Nim jednym duchem.J 17,21* lub: jest łączony

18. Uciekajcie* przed nierządem. Wszelki grzech, który uczyniłby człowiek, jest poza ciałem; lecz oddający się nierządowi, grzeszy względem własnego ciała.Rz 1,24; 1P 2,11* gr.: feugo - wymknąć się, szukać bezpieczeństwa przez ucieczkę

19. Czy nie wiecie, że ciało wasze jest świątynią* Ducha Świętego, który jest w was, którego macie od Boga, i nie należycie do siebie samych?1Krn 29,14; 2Kor 6,16* gr.: naos - właściwy obszar świątyni - dotyczy miejsca świętego i najświętszego - por. gr. hierion

20. Drogo bowiem jesteście kupieni. Oddajcie więc chwałę Bogu w ciele waszym i w duchu waszym, one* są Boże.1Kor 7,23* dosłownie: które

↑↑

Rozdział 7

1. A co do* spraw, o których mi pisaliście: dobrze jest człowiekowi nie dotykać** kobiety.* gr.: peri de - fraza ma charakter epistolarny tak jak w: 1Kor 8,1 12,116,1.12 - por. 1Tes 5,1 przypis *; ** gr.: me haptesthai - eufemizm - nie mieć do czynienia z kobietą, nie współżyć

2. Jednak* z powodu nierządu, niech każdy ma swoją żonę i niech każda ma własnego** męża.Prz 5,18* gr.: de - lecz, a, zaś, ale, jednak - tu: jako spójnik przeciwstawny; ** gr.: idios - swój własny, prywatny

3. Niech mąż oddaje z życzliwością* powinność** żonie, podobnie i żona mężowi.* lub: z dobrej woli; ** gr.: ofeilo - być dłużnym, być winnym dobro

4. Żona nie włada* swoim własnym ciałem, ale mąż; podobnie i mąż nie włada* swoim własnym ciałem, ale żona.* gr.: eksousia - prawo, autorytet, moc

5. Nie pozbawiajcie się wzajemnie tego; chyba że za wspólną zgodą na pewien okres, aby mieć czas postu i modlitwy; potem ponownie bądźcie razem, aby was szatan nie kusił z powodu waszej niepowściągliwości.

6. A to, co mówię, mówię z przyzwolenia*, a nie z rozkazu.* lub: z wyrozumiałości, ustępstwa

7. Chciałbym bowiem, aby wszyscy ludzie byli jak ja; ale każdy ma swój własny dar łaski od Boga, ten oto* taki, a ten taki.* gr.: men

8. Mówię natomiast nieżonatym i wdowom: Dobrze* jest dla nich, jeżeli pozostaliby tak jak i ja.1Kor 7,26; 1Kor 7,32; 1Kor 7,34* gr.: kalos - piękny, dobry, szlachetny

9. Ale jeśli wytrzymać* nie mogą, niech się pobiorą; bo lepiej** się pobrać niż płonąć namiętnością.J 2,1-2; Hbr 13,4* gr.: enkrateuomai - panować nad sobą, być powściągliwym; ** gr.: kreisson – lepszy, przewyższający rangą, bardziej korzystny

10. A* tym, którzy są w małżeństwie, rozkazuję nie ja, lecz Pan: Żona nie może zostać oddzielona** od swojego męża.* gr.: de - lecz, a, zaś, ale, jednak; ** gr.: choridzo - rozdzielać, separować, oddalić, rozwieść się

11. Lecz jeśli została oddzielona*, niech pozostaje niezamężna, albo niech pojedna** się z mężem, a mąż niech nie oddala żony.Mt 5,31; Pwt 24,1-5* została oddzielona - wg Prawa kobieta nie mogła sama się rozwieść, jednak w kulturze greckiej miała takie prawo; ** dosłownie: zostanie pojednana

12. Lecz pozostałym mówię ja, nie Pan: Jeśli jakiś brat ma niewierzącą żonę, a ta zgadza się z nim mieszkać, niech jej nie oddala.

13. I żona, która ma niewierzącego męża, a on zgadza się z nią mieszkać*, niech go nie oddala.* gr.: oikeo - mieszkać, przebywać, żyć

14. Albowiem niewierzący mąż jest* uświęcony przez żonę, i niewierząca żona jest* uświęcona przez męża; gdyż** wtedy dzieci wasze byłyby nieczyste, teraz natomiast są święte.* lub: został (a) - strona bierna; ** skoro, jako, że

15. A jeśli niewierzący oddziela się, niech jest oddzielony*; nie jest zniewolony** brat lub siostra w takich przypadkach; Bóg jednak powołał nas do pokoju.Rz 12,18* dosłownie: oddzielany; ** gr.: douloo - podbić w niewolę - czas teraźniejszy wynikający z czasu przeszłego

16. Bo czy wiesz żono, że zbawisz męża? Lub czy wiesz mężu, że zbawisz* żonę?Jk 5,19-20; 1P 3,1* gr.: sodzo - ocalić, uratować, zbawić

17. Zatem niech każdy postępuje tak jak mu przydzielił* Bóg, jak każdego powołał Pan; tak też** zarządzam we wszystkich zborach.* gr.: meridzo - rozdzielić na części, rozdawać, obdzielać; ** lub: i

18. Jeśli ktoś został powołany jako obrzezany, niech nie ukrywa* obrzezania; a jeśli ktoś został powołany jako nieobrzezany, niech się nie obrzezuje.* dosłownie: naciągać sobie (napletek)

19. Obrzezanie jest niczym i nieobrzezanie jest niczym, tylko zachowywanie* przykazań Bożych.* gr.: teresis - przestrzegać coś, strzec, areszt

20. Każdy, w tym powołaniu, w którym jest powołany, niech pozostaje*.Łk 3,10* lub: trwa

21. Zostałeś powołany* będąc niewolnikiem? Niech cię to nie martwi; ale jeśli możesz stać się wolnym, raczej z tego korzystaj**.1Kor 12,13* gr.: kaleo - wołać, wzywać, zapraszać; ** lub: posłuż się (tym)

22. Albowiem kto jest powołany w Panu będąc niewolnikiem, jest wyzwoleńcem* Pana; podobnie, kto jest powołany jako wolny, jest niewolnikiem Chrystusa.J 8,32; Kol 3,22; Flm 1,16* gr.: apeleutheros - niewolnik, który został wyzwolony

23. Drogo zostaliście kupieni*; nie stawajcie się niewolnikami ludzi.Dz 20,28; Tt 2,14; 1P 1,18* gr.: agoradzo - kupować, być na rynku, wystawać na rynku

24. Każdy w jakim stanie został powołany, bracia, niech w nim trwa przy Bogu.

25. A co do panien* nie mam rozkazu Pana; jednak wypowiadam zdanie**, jako ten, który dzięki miłosierdziu Pana jest godny zaufania.* gr.: parthenos - dziewica; ** lub: przedstawiam opinię, myśl

26. Sądzę więc, że przy nastających obecnie trudach dobrze jest człowiekowi być takim:

27. Jesteś związany z żoną, nie szukaj uwolnienia*; nie jesteś złączony** z żoną, nie szukaj żony.Ml 2,14; Mt 5,31-32; Mt 19,9; Mk 10,4* gr.: lysis - uwolnienie więźnia, wykupienie, rozwiązanie; ** dosłownie: jesteś uwolniony (rozwiązany) od żony - gr.: lyo - uwolnić, rozwiązać, w NP i LXX nigdy nie użyte w znaczeniu rozwodu

28. A jeśli ożeniłeś się, nie zgrzeszyłeś; jeśli też panna* zaślubiła się, nie zgrzeszyła; jednak tacy będą mieli ucisk w ciele; lecz ja chcę was oszczędzić**.* gr.: parthenos - dziewica; ** gr.: feidomai - oszczędzać w sensie nie niszczyć

29. A to mówię, bracia, że czas jest skrócony. Odtąd ci, którzy mają żony, niech żyją* jakby ich nie mieli;Ps 39,5; Ps 103,15; Rz 13,11* dosłownie: byliby

30. A ci, którzy płaczą, jakby nie płakali; a ci, którzy się radują, jakby się nie radowali; a którzy kupują, jakby nie trzymali* tego co pozyskali;1J 2,17* gr.: katecho - zatrzymać, wziąć, kontrolować - por. 2Tes 2,6 przypis *

31. A którzy używają tego świata, jakby go nie nadużywali*; bo przemija postać** tego świata.* gr.: katachraomai - źle używać, użyć w pełni; ** gr.: schema - zewnętrzny wyraz, kształt, postać, figura

32. A chcę, abyście byli wolni od trosk; nieżonaty troszczy się o sprawy Pana, o to jak podobać się Panu;Ef 5,25; Kol 3,19

33. A żonaty troszczy się o sprawy tego świata, jak podobać* się żonie.Łk 12,22* gr.: aresko - zadowolić, dostosować się do pragnień

34. Jest różnica* między mężatką a panną: niezamężna troszczy się o sprawy Pana, aby była święta i ciałem, i duchem; a mężatka troszczy się o sprawy tego świata, jak podobać się mężowi.* lub: tworzyć dwa obozy, być rozczłonkowany

35. A to mówię dla waszej własnej korzyści, nie aby zarzucać na was pętlę*, lecz abyście nieprzerwanie, dostojnie** i wytrwale stali przy Panu.* lub: sidło; ** gr.: euschemon - szacownie, zewnętrzne piękno, przystojna mowa i zachowanie, wdzięk

36. A jeżeli ktoś sądzi, że niestosownie postąpiłby wobec swojej panny, by miała przekroczyć lata swej młodości, oraz że tak powinno się stać, niech czyni co chce; nie grzeszy; niech się pobiorą.1Sm 2,33

37. Kto jednak mocno postanowił w sercu, bez przymusu i panuje nad własną wolą, osądził to w swoim sercu, aby zachowywać swoją pannę w dziewictwie, dobrze czyni.

38. A tak, kto poślubia swoją pannę, czyni dobrze; a kto nie zaślubia, czyni lepiej.

39. Żona związana jest prawem do tego czasu, dopóki żyje jej mąż; jeśli jednak usnąłby* jej mąż, jest wolna by wyjść za mąż, za kogo chce, byle tylko w Panu.Pwt 7,3; Rz 7,2; 2Kor 6,14* dosłownie: został uśpiony - w przenośni - umarł

40. Ale według mojej rady jest szczęśliwsza*, jeśli tak pozostanie; a wydaje** mi się, że i ja mam Ducha Bożego.* lub: bardziej błogosławiona; ** gr.: dokeo - wydawać się, być zdania, przypuszczać, mniemać

↑↑

Rozdział 8

1. Co do ofiar składanych bożkom, wiemy, że wszyscy mamy poznanie*. Poznanie nadyma, ale miłość buduje.Rz 12,16; Dz 15,19* gr.: gnosis - wiedza, poznanie, znajomość, intymna więź

2. A jeśli ktoś mniema*, że coś zna**, niczego jeszcze nie zna*** tak, jak należało poznać***;* gr.: dokeo - wydawać się, być zdania, przypuszczać, mniemać; ** gr.: eido - znać, wiedzieć, umieć; *** gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację

3. Lecz jeśli ktoś miłuje Boga, ten też jest przez Niego poznany*.Wj 33,12; Na 1,7; Rz 8,28* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację

4. Co do* pokarmów ofiarowanych bożkom, wiemy, że bożek na świecie jest niczym, ani nie ma żadnego innego boga, z wyjątkiem Jednego.Ps 115,4* gr.: peri tes - por. frazę peri de w 1Kor 7,1

5. I chociaż rzeczywiście są tacy, którzy są nazwani bogami, czy to na niebie, czy to na ziemi – jest wielu takich bogów i panów,

6. Ale dla nas jest jeden Bóg Ojciec, z którego wszystko i my dla Niego, i jeden Pan Jezus Chrystus, przez którego wszystko, i my przez Niego.Ef 4,6; J 1,3; Hbr 1,3

7. Ale nie we wszystkich jest to poznanie; niektórzy natomiast z sumieniem* pod wpływem bożka jedzą pokarmy aż do teraz jako ofiarowane bożkowi, a sumienie* ich będąc słabe, jest plamione**.* gr.: syneidesis - samoświadomość w sprawach moralnych - sumienie; ** gr.: molyno - zanieczyścić, skalać, splamić, skazić

8. Ale pokarm nie stawia* nas przy Bogu; bo jeśli jemy, nic nie zyskujemy**; a jeśli nie jemy, nic nam nie brakuje***.Rz 14,17; Kol 2,20* lub: stać blisko, przyprowadzić do; ** obfitość, nadwyżka; *** gr.: hystereo - spóźnić się, pozostać w tyle, mieć braki - Hbr 4,1 przypis *

9. Baczcie* natomiast, aby to wasze prawo wyboru nie było powodem potknięcia** dla słabych.* lub: strzec się; ** gr.: proskope - powód do potknięcia

10. Jeśli bowiem ktoś ujrzałby ciebie, który masz poznanie, spoczywającego przy posiłku w świątyni bożka, to czy słabe sumienie jego nie będzie pobudzone* do jedzenia pokarmów ofiarowanych bożkom?1Kor 10,32* dosłownie: być zbudowanym, wzniesionym, nabrać śmiałości

11. I ulegnie zgubie* z powodu twojego poznania** słaby*** brat, za którego Chrystus umarł.* dosłownie: zgubi się - czas przyszły strona zwrotna; ** gr.: gnosis - wiedza, poznanie, znajomość, intymna więź; *** dosłownie: który jest słaby

12. A tak, grzesząc wobec braci i raniąc* ich słabe** sumienie, grzeszycie wobec Chrystusa.Wj 16,8; 1Sm 2,25; Mt 25,45* lub: uderzając; ** chore

13. Dlatego, jeśli pokarm powoduje upadek* mojego brata, nie będę jadł mięsa** na wieki***, aby nie przyczynić się do upadku mojego brata.Rz 14,21; 1Kor 6,12; 2Kor 11,29* gr.: skandalidzo - por. J 16,1 przypis *; ** tj. mięsa ofiarnego; *** dosłownie: na wiek

↑↑

Rozdział 9

1. Czy nie jestem apostołem? Czy nie jestem wolny? Czy nie widziałem Jezusa Chrystusa, Pana naszego? Czy wy nie jesteście dziełem moim w Panu?2Kor 11,5; 2Kor 12,11

2. Jeśli dla innych nie jestem apostołem, to dla was rzeczywiście nim jestem; bo pieczęcią* mego apostolstwa wy jesteście w Panu.* gr.: sfragis - pieczęć, napis lub odcisk wykonany pieczęcią

3. Moja obrona* przed tymi, którzy mnie sądzą jest taka:2Tm 4,16* gr.: apologia - obrona przed atakiem z zewnątrz

4. Czy nie mamy prawa* zjeść i wypić?* gr.: eksousia - władza, autorytet, prawo, moc

5. Czy nie mamy prawa brać z sobą siostry żony, jak i pozostali apostołowie i bracia* Pana, i Kefas?1Tm 4,3; Tt 1,6; Hbr 13,4; Mt 12,46* gr.: adelfos - brat w odróżnieniu od gr.: anepsios - kuzyn - Kol 4,10

6. Czy ja jeden i Barnaba nie mamy prawa* nie pracować?Dz 4,36; Dz 11,22; Dz 13,1-2* gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, władza, siła decyzji

7. Kto służy w wojsku* na własny koszt? Kto sadzi winnicę, a owocu jej nie spożywa? Lub kto pasie trzodę, a nie posila się jej mlekiem?Pwt 20,6; Prz 27,18; 2Tes 3,7* gr.: strateuomai - brać udział w wojnie, być żołnierzem w służbie czynnej

8. Czy mówię to tylko po ludzku*? Czy i Prawo tego nie mówi?* dosłownie: według człowieka

9. Bo w Prawie Mojżesza jest napisane: Nie zawiążesz pyska młócącemu wołowi. Czy Bóg troszczy* się o woły?Pwt 25,4; 1Tm 5,18* gr.: melo - martwić, troszczyć, zależeć komuś, obchodzić

10. Czy nie mówi tego zwłaszcza ze względu na nas? Bo z powodu nas zostało napisane, że oracz powinien orać w nadziei, a młocarz młócić w nadziei, że w swojej nadziei będzie miał udział.Mt 24,22; Rz 15,4; 2Kor 4,15

11. Jeżeli my posialiśmy wam duchowe dobra, cóż to wielkiego, jeżeli będziemy żąć wasze dobra cielesne?Rz 15,27; Mt 10,10

12. Jeśli inni uczestniczą w waszym przywileju*, czemu raczej nie my? Nie skorzystaliśmy jednak z tego prawa, ale wszystko znosimy, abyśmy nie stwarzali jakiejś przeszkody Ewangelii Chrystusa.2Kor 11,7; 2Kor 12,13* dosłownie: prawie

13. Czy nie wiecie, że ci, którzy przy rzeczach poświęconych pracują, żyją* ze świątyni? A ci, którzy służą** przy ołtarzu, mają udział z ofiar ołtarza?Lb 18,8; Pwt 18,1-3; 1Kor 10,18* dosłownie: spożywają; ** lub: być blisko, sumiennie służyć

14. Tak też Pan rozporządził, aby ci, którzy głoszą Ewangelię, z Ewangelii żyli.1Tm 5,17

15. Ja jednak z żadnej z tych rzeczy nie skorzystałem. A nie napisałem tego, aby tak się ze mną stało*; bo lepiej** jest dla mnie umrzeć, niż miałby mnie ktoś pozbawić tej chluby.* dosłownie: we mnie; ** gr.: kalos - piękny, dobry, szlachetny

16. Bo jeśli głoszę Ewangelię, nie jest to moją chlubą, taka bowiem ciąży na mnie konieczność; a biada* mi, jeślibym nie głosił Ewangelii.* gr.: ouai - „och” - biada por. Mt 11,21 przypis *

17. Jeśli bowiem z własnej woli to czynię, mam zapłatę; a jeśli niechętnie, to sprawuję powierzone* mi szafarstwo**.Iz 6,8; 2Kor 8,12* lub: obdarzyć zaufaniem - por. J 2,24 przypis *; ** zarządzanie domem

18. Jaka więc jest moja zapłata? Taka, abym głosząc Ewangelię, przedkładał* Ewangelię Chrystusa za darmo**, tak by nie używać mojego prawa, jakie mam z racji Ewangelii.* gr.: tithemi - przedstawić, umieścić; ** bez kosztów, bez nakładów

19. Będąc bowiem wolny wobec* wszystkich, samego siebie uczyniłem niewolnikiem dla wszystkich, bym tym liczniejsze grono** pozyskał.* gr.: ek - od (wszystkich); ** gr.: pleion - większa część

20. I stałem się dla Żydów jak Żyd, aby pozyskać Żydów; dla tych, którzy są pod Prawem, jakbym był pod Prawem, abym pozyskał tych, którzy są pod Prawem;Rz 3,19; Ga 4,5

21. Dla tych, którzy są bez Prawa, jakbym był bez Prawa – chociaż nie jestem bez Prawa Bogu, lecz pod Prawem* Chrystusowi – aby pozyskać tych, którzy są bez Prawa**.Ga 2,3-4; Ga 2,12* lub: zobowiązany przez Prawo; ** por. Rz 2,12 przypis *

22. Dla słabych stałem się jak słaby, abym pozyskał słabych. Dla wszystkich stałem się wszystkim, abym przynajmniej niektórych zbawił*.1Kor 7,16; Rz 11,14; Jud 1,22-23* lub: uratował

23. A to czynię dla Ewangelii, abym stał się jej uczestnikiem.Mt 5,10; Mt 10,22; Mk 4,17; Łk 18,29

24. Czy nie wiecie, że biegnący na stadionie, wszyscy wprawdzie biegną, lecz jeden zdobywa nagrodę? Tak biegnijcie, abyście ją otrzymali*.Kaz 9,11; Jr 12,5; 2Tm 4,7* dosłownie: pochwycili

25. A każdy, który walczy* od wszystkiego się powstrzymuje, oni wprawdzie, aby otrzymać wieniec zniszczalny, my natomiast niezniszczalny.Flp 4,1; 1Tes 2,19; Jk 1,12; 1P 5,4* gr.: agonidzomai - walczyć podczas igrzysk, zmagać się, bić

26. Ja więc tak biegnę, nie jak w niepewne*; uderzam pięściami** nie jak ten, kto uderza*** w powietrze;* lub: na oślep; ** boksuję; *** dosłownie: uderzający

27. Ale biję do sińców* moje ciało** i biorę je w niewolę***, bym innym głosząc, sam czasem nie został**** zdyskwalifikowany*****.Łk 9,25* gr.: hypopiadzo - podbić komuś oko, stąd - dręczyć, umartwiać; ** gr.: soma - tu: fizyczne ciało - Kol 2,11 przypis *; *** lub: traktuję jak niewolnika; **** dosłownie: stał się; ***** odrzucony jako nienadający się

↑↑

Rozdział 10

1. Nie chcę natomiast, bracia, abyście nie wiedzieli*, że nasi ojcowie wszyscy byli pod obłokiem i wszyscy przeszli przez morze,Wj 14,19; Wj 40,34; Ne 9,12; Ps 78,14* gr.: agnoeo - być nieświadomym, nie rozumieć, nie wiedzieć

2. I wszyscy w Mojżesza zanurzyli* się w obłoku i w morzu,* lub: ochrzcili się

3. I wszyscy zjedli ten sam duchowy pokarm,

4. I wszyscy wypili ten sam duchowy napój; pili bowiem z duchowej skały, która im towarzyszyła – a tą skałą był Chrystus.Lb 20,11; Lb 14,11-14; Ps 78,2

5. Lecz w większości z nich Bóg nie miał upodobania; ciała ich bowiem zostały rozrzucone na pustyni.

6. A te wydarzenia stały się dla nas przykładem*, abyśmy nie pożądali** złych rzeczy, jak oni pożądali**.* lub: wzorem; ** usilnie pragnęli

7. Nie stawajcie się też bałwochwalcami, jak* niektórzy z nich, jak jest napisane: Siadł lud, aby zjeść i wypić, i wstali, aby się bawić.1J 5,21; Obj 21,8; Wj 32,6* mss Byz - tak, jak

8. Nie oddawajmy się nierządowi*, jak niektórzy z nich oddali się nierządowi i padło ich jednego dnia dwadzieścia trzy tysiące.* gr.: porneuo - popełniać nierząd, uprawiać rozpustę seksualną

9. Ani nie kuśmy* Chrystusa, jak niektórzy z nich kusili i poginęli** od węży.Lb 25,1* lub: wystawiajmy na próbę; ** dosłownie: doprowadzili się do zguby

10. Ani nie szemrajcie, jak niektórzy z nich szemrali i poginęli za sprawą Niszczyciela*.Wj 15,24* gr.: olotreutes - niszczyciel, dokonujący zagłady

11. To wszystko* natomiast, zdarzało się im dla przykładu**, a zostało napisane dla napomnienia*** nas, do których dosięgnął**** koniec wieków.Lb 14,2; Jr 4,7; Wj 12,27* dosłownie: te wszystkie; ** lub: wzór; *** dosłownie: wkładać do rozumu, pouczać; **** przyszedł

12. A tak, komu wydaje się*, że stoi, niech patrzy, aby nie upadł.* lub: mniema, sądzi

13. Nie inna pochwyciła* was pokusa jak tylko ludzka; ale Bóg jest wierny**, On nie dopuści, abyście byli kuszeni*** ponad to, co możecie unieść, ale razem z pokusą uczyni i wyjście, abyście ją mogli cierpliwie dźwigać.1J 1,9; Łk 16,26* lub: dopaść, schwytać podstępem; ** lub: godny zaufania; *** próba, doświadczenie

14. Dlatego, moi umiłowani, uciekajcie* od bałwochwalstwa.* gr.: feugo - wymknąć się, szukać bezpieczeństwa przez ucieczkę

15. Jako do rozsądnych* mówię; wy osądźcie, co mówię.* gr.: fronismos - rozsądny, rozumny, mądry

16. Kielich błogosławieństwa, który błogosławimy, czyż nie jest społecznością* krwi Chrystusa? Chleb, który łamiemy, czyż nie jest społecznością* ciała Chrystusa?* gr.: koinonia - wspólnota, współudział, współczucie - 2Kor 13,13 przypis **

17. Bo jak jeden jest chleb, tak wielu nas jest jednym ciałem, wszyscy mamy bowiem cząstkę* z tego jednego chleba.Rz 12,5; 1Kor 12,12; Ef 4,25* lub: brać udział, uczestniczyć

18. Przyglądajcie się* Izraelowi według ciała; czyż ci, którzy jedzą ofiary, nie są uczestnikami ołtarza?* gr.: blepo - uważnie patrzeć, uważać na coś, kierować umysł ku czemuś, rozumieć

19. Co zatem mówię? Że bożek* jest czymś, lub że ofiara złożona bożkom jest czymś?* gr.: eidolon - wizerunek, obraz, idol, wytwór fantazji

20. Raczej, że to, co ofiarowują poganie, ofiarowują demonom, a nie Bogu; a nie chcę, abyście stawali się wspólnikami* demonów.Pwt 32,16-17; Ps 106,37-38; Obj 9,20* gr.: koinonos - wspólnik, towarzysz, współpracownik

21. Nie możecie pić kielicha Pana i kielicha demonów; nie możecie mieć udziału* w stole Pana i stole demonów**.* lub: brać udział, uczestniczyć; ** gr.: daimonion - bóstwo dobre lub złe, moc boska, demon

22. Czy chcemy pobudzać* Pana do zazdrości*? Czy jesteśmy mocniejsi od Niego?Wj 20,5; Joz 24,19* lub: pobudzać do gniewu, prowokować

23. Wszystko mi wolno*, ale nie wszystko jest pożyteczne; wszystko mi wolno, ale nie wszystko buduje.* lub: jest dozwolone

24. Niech nikt nie szuka swego, lecz każdy tego, co drugiej osoby.Flp 2,4

25. Jedzcie wszystko, co sprzedaje się w jatkach*, o nic nie pytając** z powodu sumienia.* lub: targowisko mięsne; ** dosłownie: dociekać, badać sądownie

26. Albowiem PANA jest ziemia i cała jej pełnia*.* lub: wszystko to, co ją wypełnia

27. A jeśli ktoś z niewierzących zaprosi was, a chcecie pójść, wszystko, co przed wami jest postawione, jedzcie, o nic nie pytając* z powodu sumienia.* dosłownie: dociekać, badać sądownie

28. Jeśli natomiast ktoś powiedziałby: To jest ze złożonej bożkom ofiary*; nie jedzcie z powodu tego, który to ujawnił i z powodu sumienia; gdyż PANA jest ziemia i cała jej pełnia.Ps 50,12; Ps 89,12* dosłownie: to jest ofiara złożona bożkom

29. Mówię natomiast nie o twoim sumieniu, ale tej drugiej osoby; dlaczego bowiem inne sumienie* sądzi moją wolność?Rz 14,15; 1Tes 5,22* gr.: syneidesis - samoświadomość w sprawach moralnych - sumienie

30. A jeśli ja z wdzięcznością* biorę cząstkę pokarmu, dlaczego mają mi urągać za to, za co ja dziękuję?* lub: (dzięki) łasce

31. Czy więc jecie, czy pijecie, czy cokolwiek czynicie, wszystko czyńcie na chwałę* Boga.Rz 14,1-9* gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor

32. Nie dawajcie zgorszenia* ani Żydom, ani Grekom, ani Kościołowi** Boga;Ga 3,28; 1Tm 3,5; 1Kor 11,22* lub: powodu do potknięcia - por. Dz 24,16 przypis **; ** gr.: ekklesia - wywołani z, zgromadzenie, społeczność, zebranie publiczne

33. Tak jak i ja staram się we wszystkim podobać się wszystkim, nie szukając w tym korzyści własnej, lecz wielu, aby byli zbawieni.

↑↑

Rozdział 11

1. Stawajcie się naśladowcami moimi, tak jak i ja naśladuję Chrystusa.

2. A chwalę was, bracia, że we wszystkim o mnie pamiętacie i jak wam przekazałem, tak przekaz* ten zachowujecie.1Kor 15,2; 1Tes 4,2; 2Tes 2,15* tj. ustny przekaz, tradycja

3. A chcę, abyście wiedzieli, że głową każdego męża jest Chrystus*, a głową żony** mąż, a głową Chrystusa Bóg.Rdz 3,16; Ef 5,24* gr.: christos - Mesjasz, Pomazaniec; ** gr.: gyne - żona, kobieta

4. Każdy mężczyzna*, gdy modli się lub prorokuje mając nakrytą głowę**, hańbi*** swoją głowę.* gr.: aner - mąż, mężczyzna; ** dosłownie: mając na głowie; *** gr.: kataischyno - okryć wstydem, hańbić, zawstydzać

5. I każda kobieta, gdy modli się albo prorokuje z nie nakrytą* głową, hańbi swoją głowę; bo jest jednym i tym samym, z tą, która została ogolona.* gr: akatakalyptos - niezakryty

6. Albowiem jeśli kobieta nie jest nakryta, niech się też ostrzyże; a jeśli hańbiącą rzeczą jest dla kobiety być ostrzyżoną lub ogoloną, to niech jest nakryta.

7. Mężczyzna istotnie* nie powinien mieć nakrytej głowy, gdyż rozpoczyna** jako obraz i chwała Boga; kobieta natomiast jest chwałą mężczyzny.Rdz 1,26; Rdz 5,1* gr.: men - partykuła wzmacniająca; ** gr.: hyparcho - zaczynać na dole, rozpocząć, być, być gotowym

8. Gdyż nie mężczyzna jest z kobiety, ale kobieta jest z mężczyzny.

9. Bowiem i mężczyzna nie jest stworzony ze względu* na kobietę, ale kobieta ze względu* na mężczyznę.Rdz 2,28; 1Tm 2,13* gr.: dia - z powodu, dla, z tego powodu, dlatego też

10. Dlatego kobieta powinna mieć na głowie znak władzy* nad nią ze względu** na aniołów.* dosłownie: władzę mieć na głowie; ** gr.: dia - z powodu, dla, z tego powodu, dlatego też

11. Jednakże w Panu ani kobieta nie jest bez* mężczyzny, ani mężczyzna bez* kobiety.Mt 18,10; Hbr 1,14* lub: niezależnie od, być oddzielonym

12. Albowiem jak kobieta jest z mężczyzny, tak też mężczyzna przez* kobietę; a wszystko jest z Boga.* gr.: dia - z genitivem - przez, poprzez

13. Osądźcie sami w sobie, czy przystoi kobiecie bez nakrycia modlić się do Boga?

14. Czyż i nie sama natura uczy was, że jeśli mężczyzna, nosi długie włosy*, jest to dla niego hańbą**?Rz 2,27* gr.: koma - zapuszczać, nosić długie włosy; ** atimia - dyshonor, brak czci, zniewaga, hańba

15. Ale jeśli kobieta nosi długie włosy, jest to jej chwałą, gdyż włosy dane jej są zamiast* okrycia**.* gr.: anti - w miejsce, za; ** gr.: peribolaion - zawój, szata, szczególnie luźno spadająca

16. A jeśli ktoś myśli być kłótliwym*, my takiego zwyczaju** nie mamy, ani zbory Boga.* gr.: filoneikos - miłujący wygrywać, kłótliwy, ambitny; ** gr.: synetheia - wspólna praktyka, intymna więź, obyczaj

17. A to nakazując, nie pochwalam, że schodzicie się nie ku lepszemu, ale ku gorszemu.

18. Bo istotnie najpierw słyszę i po części wierzę, że gdy schodzicie się jako zbór, są* wśród was podziały**.Jud 1,19* lub: rozpoczynają się; ** gr.: schisma - rozdarcie, podział, rozbieżność poglądów

19. Bo muszą być rozdwojenia* między wami, aby stali się widoczni ci, którzy są wypróbowani** wśród was.Tt 3,10; Dz 20,30* gr.: hairesis - stronnictwa, herezje, rozłamy; ** doświadczeni

20. Gdy więc schodzicie się razem na to samo miejsce, to jednak nie jest to spożywaniem Wieczerzy Pańskiej;

21. Bo każdy kładzie przed sobą* własną wieczerzę by zjeść – i jeden jest głodny, drugi natomiast jest pijany.* lub: brać wcześniej, ubiec

22. Czy nie macie domów, aby tam jeść i pić? Albo, czy gardzicie zborem Boga i zawstydzacie* tych, którzy nic nie mają? Co wam powiem? Czy mam was pochwalić? W tym was nie pochwalam.Prz 17,5* gr.: kataischyno - okryć wstydem, hańbić, zawstydzać

23. Albowiem ja otrzymałem od Pana to, co wam przekazałem*, że Pan Jezus tej nocy, w której był wydany, wziął chleb;Mt 26,26* gr.: paradidomi - wydać, przekazać, powierzyć się, polecić

24. A gdy podziękował*, złamał i powiedział: Bierzcie, zjedzcie; to jest moje ciało, które za was jest łamane; to czyńcie na moją pamiątkę.* gr.: eucharisteo - czynić dziękczynienie - Mt 26,27 przypis *

25. Tak samo i kielich, po spożyciu wieczerzy, mówiąc: Ten kielich – to jest nowe przymierze* we krwi mojej; to czyńcie, ilekroć będziecie pić, na moją pamiątkę.Łk 22,20; 2Kor 3,6; Hbr 9,14* gr.: diatheke - przymierze - Hbr 9,17 przypis *

26. Bo ilekroć ten chleb jecie, a z kielicha tego pijecie, obwieszczacie śmierć Pana, aż* przyjdzie**.* dosłownie: aż do kiedy On; ** gr.: erchomai - przybywać, przychodzić, nadejść

27. Tak więc, kto jadłby ten chleb, albo pił ten kielich Pana niegodnie*, będzie winien ciała i krwi Pana.* gr.: anaksios - lekceważąco, niegodnie

28. Niech więc człowiek doświadcza* samego siebie i niech w ten sposób je z tego chleba, i z kielicha tego niech pije.Ps 26,2; Ag 1,5; Za 7,5* lub: poddaje próbie, bada

29. Bo kto je i pije niegodnie, nie rozróżniając ciała Pana, własny sąd je i pije.

30. Dlatego między wami jest wielu słabych i chorych, i liczni śpią*.* dosłownie: są usypiani, umierają

31. Bo gdybyśmy sami siebie osądzali, nie bylibyśmy sądzeni*.1Kor 4,3; Hbr 11,4* lub: skazani

32. Lecz gdy jesteśmy sądzeni, przez Pana jesteśmy karceni*, abyśmy ze światem nie zostali skazani**.Ps 94,12; Prz 3,11; Hbr 12,5* lub: wychowywani, dyscyplinowani; ** potępieni, osądzeni

33. A tak, moi bracia, gdy schodzicie się, aby zjeść, oczekujcie jedni na drugich.

34. A jeśli ktoś jest głodny, niech je w domu, abyście nie schodzili się na sąd. Co do pozostałych spraw, zarządzę, gdy przyjdę.

↑↑

Rozdział 12

1. A co* do duchowych darów, bracia, nie chcę, abyście pozostali w niewiedzy.Rz 1,11; 1P 2,5* gr.: peri de - por. 1Kor 7,1 przypis * 1Tes 5,1 przypis *

2. Wiecie, że gdy byliście poganami, do niemych bożków* was prowadzono i daliście się prowadzić.1Tes 1,9* gr.: eidolon - wizerunek, obraz, idol, wytwór fantazji

3. Dlatego oznajmiam* wam, że nikt przemawiający w Duchu Boga nie mówi, że Jezus jest przeklęty**, i nikt nie może powiedzieć: Jezus jest Panem, jak tylko w Duchu Świętym.1Kor 8,6; J 13,13; Flp 2,10* lub: daję wam poznać, posiąść gruntowną wiedzę; ** lub: przekleństwo na Jezusa

4. A różne* są dary łaski**, ale Duch ten sam.Ef 4,7; Hbr 2,4* lub: rozdzielone; ** gr.: charisma - dar łaski

5. I różne są rodzaje służby*, ale Pan ten sam.1P 4,10* gr.: diakonia - służba, posługiwanie innym

6. I różne są sposoby działania*, ale Bóg ten sam, który sprawia wszystko we wszystkich.* gr.: energema - skutek działania, coś wykonanego, efekt

7. A każdemu dawany jest przejaw* Ducha ku wspólnemu pożytkowi.* gr.: fanerosis - Łk 8,17 przypis *

8. Istotnie bowiem jednemu przez Ducha dane jest słowo* mądrości, a innemu słowo poznania według tego samego Ducha,Rz 15,14* gr.: logos - słowo, przesłanie, idea, rachunek

9. A innemu wiara w tym samym Duchu, a innemu dary* uzdrowień w tym samym Duchu,Wj 15,26; 2Kor 4,13; Ef 2,8* gr.: charisma - dar łaski

10. A innemu dzieła mocy*, a innemu prorokowanie, a innemu rozróżnianie duchów, a innemu rozmaite rodzaje** języków, a innemu tłumaczenie języków.Lb 11,25; 1Kor 14,3* gr.: energemata dynameon - dzieła mocy tj. dokonywanie cudów; ** gr.: genos - plemię, gatunek, rasa, rodzaj, krewni, zbiór jednostek

11. A to wszystko sprawia jeden i ten sam Duch, rozdzielający stosownie* każdemu, tak jak chce.* gr.: idios - swój, własny, osobliwie, odpowiednio

12. Gdyż tak jak ciało jest jedno, a członków ma wiele, a wszystkie członki ciała, których jest wiele, są jednym ciałem*, tak i Chrystus.1Kor 10,17; Ef 4,4; Kol 1,18* gr.: soma - żywe ciało, tkanka, osoba, zwłoki

13. Bo za sprawą jednego* Ducha my wszyscy w jednym ciele zostaliśmy zanurzeni**, czy to Żydzi, czy Grecy, czy niewolnicy, czy wolni, i wszyscy zostaliśmy napojeni*** w jednym**** Duchu.* gr.: en evi - King James Version, Biblia Gdańska, Biblia Brzeska - przez jednego równie poprawnie: w jednym duchu - EIB, Biblia Warszawska, Biblia Tysiąclecia, Biblia Poznańska, Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Katolicki Uniwersytet Lubelski; ** gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać, wielokrotnie w celu farbowania - stąd też przesiąknąć; *** gr.: potidzo - otrzymać do wypicia, nawodnić, przepoić; **** gr.: eis en - w jednego lub ku jednemu

14. Albowiem ciało nie jest jednym członkiem, ale wieloma.Ef 4,5; Kol 2,11

15. Jeśliby nawet powiedziała stopa: Ponieważ nie jestem ręką, nie jestem z tego ciała; czy dlatego nie jest z tego ciała?

16. A jeśliby powiedziało ucho: Ponieważ nie jestem okiem, czyż* wbrew temu nie jest z tego ciała?* dosłownie: nie

17. Jeśli całe* ciało byłoby okiem, gdzie byłby słuch? A jeśli całe ciało byłoby słuchem, gdzie byłoby powonienie?* gr.: holos - cały, zupełny

18. A tymczasem Bóg umieścił* członki, każdy jeden z nich w ciele, tak jak chciał**.* gr.: tithemi - przedstawić, umieścić; ** gr.: thelo - pragnąć, chcieć, kochać

19. A jeśli wszystkie* byłyby jednym członkiem, gdzie byłoby ciało?* gr.: panta - cały, każdy

20. A teraz wprawdzie członków jest wiele, ale ciało jest jedno.Ef 4,4

21. Nie może więc oko powiedzieć ręce: Nie potrzebuję cię, albo z kolei głowa nogom: Nie potrzebuję was.Lb 10,31; Ne 4,16

22. Lecz o wiele bardziej te członki, które wydają się być słabsze w ciele, są niezbędne*;* gr.: anankaios - konieczny, nieodzowny, połączony więzami

23. A te, które uważamy za mniej szacowne w ciele, te otaczamy większym* szacunkiem, a naszym intymnym** członkom okazujemy większą* przyzwoitość,* lub: szczególną; ** gr.: aschemon - nieprzystojny, nieprzyzwoity, sromotny

24. Lecz nasze przyzwoite członki nie mają takiej potrzeby; lecz Bóg tak połączył* ciało, że dał temu, któremu brakuje czci większy szacunek,* gr.: synkerannymi - zmieszać coś z czymś

25. Aby nie było w ciele rozdarcia*, ale by członki tak samo się o siebie nawzajem troszczyły**.* dosłownie: rozdarcie - gr.: schizma - por. J 7,43 przypis *; ** gr.: merimnao - troszczyć się, martwić, starać się, niepokoić

26. A gdy jeden członek cierpi*, współcierpią z nim wszystkie członki; gdy natomiast doznaje chwały jeden członek, współradują się z nim wszystkie członki.* gr.: pascho - cierpieć dotkliwie, znosić niedolę, odczuwać

27. Lecz wy jesteście ciałem Chrystusa, a z osobna członkami.Ef 5,23; Kol 1,24

28. I te właśnie członki Bóg ustanowił* w kościele: najpierw apostołów, po drugie proroków, po trzecie nauczycieli, potem mających przejawy mocy**, potem dary uzdrawiania***, pomocy, kierowania****, różne rodzaje języków.Rz 12,8; Hbr 13,17-24* gr.: thitemi - umieścić, położyć, zrobić, przedstawić, nadać; ** dosłownie: moce; *** dary łaski uzdrowień; **** lub: zarządzania

29. Czy wszyscy są apostołami? Czy wszyscy prorokami*? Czy wszyscy nauczycielami? Czy wszyscy mają przejawy mocy?* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi lub ro’eh - widzący

30. Czy wszyscy mają dary* uzdrowień? Czy wszyscy mówią innymi językami? Czy wszyscy je tłumaczą**?* gr.: charisma - dary łaski; ** gr.: diermeneuo - odsłaniać znaczenie czegoś, wyłożyć, wyjaśnić

31. Starajcie się usilnie*|IMP o znaczniejsze dary; a ja wam lepszą** ukazuję drogę.* lub: staracie - indicativus - tryb orzekający - 1Kor 14,1 przypis **; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** dosłownie: obfitą, w nadmiarze, doskonalszą

↑↑

Rozdział 13

1. Jeślibym mówił językami ludzi i aniołów, a nie miał miłości, staję się miedzią dźwięczącą lub cymbałem brzmiącym*.1Tm 1,5; 1P 4,8* dosłownie: czyniącym a-la-la

2. I jeśli miałbym proroctwo*, i znał wszystkie tajemnice, i miał wszelkie poznanie, i jeśli miałbym pełnię wiary, tak że przenosiłbym góry, a miłości bym nie miał, jestem niczym.Ef 3,4; 1Tm 3,16* dosłownie: prorokowanie

3. A choćbym część po części rozdał ubogim cały swój majątek, i choćbym swoje ciało oddał na spalenie, a miłości bym nie miał, nic mi to nie pomoże.Dn 3,28; Mt 6,1-4; J 15,13

4. Miłość cierpliwa jest, łagodna* jest, miłość nie zazdrości, miłość nie jest chełpliwa, nie jest nadęta** pychą,Ga 5,22; 1Kor 8,1; Kol 2,18* gr.: chresteuomai - okazać się łagodnym, być miłym, uprzejmym; ** gr.: fysioo - być nadętym, nosić się hardo, być dumnym

5. Nie czyni nic nieprzystojnego, nie szuka swego, nie jest porywcza*, nie przypisuje** żadnego zła.1Kor 10,24* gr.: paroksyno - uczynić ostrym, drażnić, być zapalczywym; ** gr.: logidzomai - Jk 2,23 przypis * - stąd: nie prowadzi rachunku krzywd

6. Nie raduje się z niesprawiedliwości, ale dzieli radość z prawdy;Prz 14,9

7. Wszystko przykrywa, wszystkiemu wierzy, we wszystkim ma nadzieję, wszystko znosi*.* gr.: hypomeno - trwać, nie wycofać się, znosić dzielnie

8. Miłość nigdy nie ustaje*; bo choć są proroctwa, stracą na znaczeniu**; choć języki, ustaną; choć poznanie – przestanie mieć znaczenie**.* dosłownie: upadać, utracić coś; ** gr.: katargeo - być bezczynnym, utracić wpływ, znieść, unieważnić, położyć kres

9. Albowiem po części poznajemy i po części prorokujemy.1Kor 2,9; Mt 11,27

10. A gdy przyjdzie to, co doskonałe*, wtedy to, co częściowe, straci na znaczeniu**.* lub: dojrzały, w pełni rozwinięty, dorosły; ** gr.: katargeo - być bezczynnym, utracić wpływ, znieść, unieważnić, położyć kres

11. Gdy byłem dzieckiem, mówiłem jak dziecko, myślałem jak dziecko, wnioskowałem jak dziecko, a gdy stałem się mężczyzną, uznałem za bezużyteczne* to, co dziecięce.* gr.: katargeo - być bezczynnym, utracić wpływ, znieść, unieważnić, położyć kres

12. Teraz bowiem widzimy jakby w zwierciadle, w zagadce, a wówczas ujrzymy twarzą w twarz; teraz poznaję po części, ale wówczas poznam tak, jak zostałem dokładnie poznany*.Obj 22,4* gr.: epiginosko - poznać gruntownie, dokładnie wiedzieć, upewnić się

13. Teraz więc trwa wiara, nadzieja, miłość – te trzy; lecz z nich największa jest miłość.

↑↑

Rozdział 14

1. Zabiegajcie*|IMP o taką miłość; starajcie się też usilnie**|IMP o to, co duchowe; a bardziej*** o to, by prorokować.Iz 51,1; 1Tm 6,11* lub: ścigać, gonić, iść za kimś; IMP imperativ - tryb rozkazujący; ** pałać gorliwością, wytężyć siły, zapał, żarliwość; *** gr.: malon - bardziej, więcej - w. 5

2. Albowiem kto mówi innym językiem, nie ludziom mówi, lecz Bogu; nikt go bowiem nie słucha*, a on w duchu** mówi tajemnice.Pwt 28,49; Dz 2,4* lub: nie rozumie - por. Dz 22,9 przypis *; ** Duchem

3. Ale kto prorokuje, mówi ludziom ku zbudowaniu, zachęceniu i pocieszeniu.

4. Kto mówi innym językiem, buduje* samego siebie; a kto prorokuje, ten buduje zbór.* gr.: oikodomeo - budować, sprzyjać wzrostowi, opierać coś na

5. A chciałbym, abyście wszyscy mówili innymi językami, lecz bardziej, abyście prorokowali; większy bowiem jest ten, który prorokuje, niż ten, który mówi innymi językami, chyba żeby tłumaczył*, by zbór otrzymał zbudowanie.* gr.: diermeneuo - odsłaniać znaczenie, tłum.

6. A teraz, bracia, jeśli przyszedłbym do was, mówiąc innymi językami, na co bym się wam przydał, jeśli nie mówiłbym do was, czy* to w ramach objawienia, czy poznania, czy prorokowania, czy nauki?2Kor 11,6; 2P 1,15* dosłownie: czy w objawieniu, czy w poznaniu, czy w prorokowaniu

7. Przecież i rzeczy martwe, które wydają dźwięki, jak flet albo cytra, gdyby nie wydały* różnych dźwięków, jak dałoby się rozpoznać, co jest grane na flecie**, a co na cytrze***?* dosłownie: wydało - l.poj; ** gr.: auleo; *** gr.: kitharidzo

8. Jeśli bowiem trąba wydaje niewyraźny dźwięk, kto będzie gotować się do wojny*?Ne 4,18; Lb 10,9; Joz 6,4* lub: bitwy

9. Tak i wy, jeśli w innym języku nie wydacie słowa zrozumiałego, to jak można rozpoznać, co zostało powiedziane*? Mówić bowiem będziecie na wiatr**.1Kor 9,26; 1Kor 14,2* dosłownie: co jest mówione; ** lub: w, do powietrza - gr.: eis aera

10. Jest tak wiele przykładów dźwięków na świecie, i nic nie jest bez dźwięku.

11. Jeślibym nie znał znaczenia słów* będę dla tego, do którego mówię, cudzoziemcem**; a ten, który do mnie mówi, będzie dla mnie cudzoziemcem**.* dosłownie: dźwięku; ** barbarzyńcą

12. Tak i wy, skoro jesteście zapaleńcami* duchów, pragnijcie** obfitować w te, które budują zbór.* gr.: zelotes - gorliwiec - tu: być może ironicznie; ** gr.: dzeteo - szukać, aby znaleźć, zabiegać, prosić, dążyć

13. Dlatego ten, kto mówi innym językiem, niech się modli, aby mógł tłumaczyć*.* gr.: diermeneuo - odsłonić znaczenie, tego co jest mówione wyjaśnić, wyłożyć, przetłumaczyć na język rodzimy

14. Bo jeśli modlę się innym językiem, modli się mój duch; ale rozum mój jest bezowocny*.* gr.: akarpos - bezpłodny, nieproduktywny, jałowy

15. Co zatem jest? Będę modlił się duchem*, będę modlił się i rozumem; będę śpiewał** duchem*, będę też śpiewał rozumem.Ef 5,19; Kol 3,16* lub: w Duchu lub pod wpływem Ducha; ** gr.: psallo - szarpać struny, śpiewać przy dźwięku harfy

16. Stąd, jeśli będziesz błogosławił duchem, w jaki sposób, zajmujący miejsce prosty człowiek*, powie na twoje dziękczynienie: „Amen”, skoro nie rozumie, co mówisz?1Krn 16,36; J 7,15; Dz 4,13* gr.: idiotes - nieobeznany, niezaznajomiony, laik, nieuczony, niewyćwiczony

17. Ty wprawdzie pięknie* dziękujesz**, ale inny się nie buduje.* gr.: kalos - piękne, szlachetne, dobre; ** gr.: eucharisteo - być wdzięcznym, czynić dziękczynienie

18. Dziękuję Bogu, że ja więcej, niż wy wszyscy, mówię innymi językami.2Kor 12,12

19. A w zborze wolę powiedzieć pięć słów za pomocą* mojego rozumu, aby i innych pouczyć, niż dziesięć tysięcy słów w języku niezrozumiałym.* dosłownie: przez

20. Bracia! Nie stawajcie się dziećmi w myśleniu, ale bądźcie niemowlętami w tym, co złe; a w myśleniu stawajcie się dojrzali.

21. W Prawie jest napisane: W obcych językach i przez usta obcych będę mówić do tego ludu; ale i tak mnie nie usłuchają, mówi PAN.Pwt 28,14; Iz 28,11; Jr 5,15

22. Zatem inne języki są znakiem* czy nie** dla wierzących, czy raczej*** dla niewierzących****; a prorokowanie czy nie** dla niewierzących, czy raczej*** dla wierzących,* dosłownie: na znak gr.: semeion - por. J 4,54 przypis *; ** partykuła przecząca oczekująca odpowiedzi potwierdzającej; *** dosłownie: ale; **** lub: niewiernych - kontekst wskazuje na niewierność Izraela - gr.: pistis - wiara, zaufanie, wierność

23. Jeżeli więc zszedłby się cały zbór* na jedno miejsce, i wszyscy mówiliby innymi językami, a weszliby tam jacyś prości** ludzie albo jacyś niewierzący, czy nie powiedzą, że szalejecie?* gr.: ekklesia - wywołani z, zgromadzenie, społeczność - 1Kor 1,2 przypis *; ** gr.: idiotes - niezaznajomiony, człowiek prosty - por. w. 16 przypis * tu i w w. 24 być może - nie znający proroctw Starego Przymierza

24. A jeśliby wszyscy prorokowali, a wszedłby ktoś niewierzący albo jakiś* prosty** człowiek, to jest przez wszystkich przekonywany***, i przez wszystkich rozsądzany****.* tu i w w. 23 brak gr. rodzajnika określonego - por. Rz 2,12 przypis *; ** gr.: idiotes - nieobeznany, niezaznajomiony, laik, nieuczony, niewyćwiczony; *** lub: napominać, wykazywać grzech argumentując - Mt 18,15 przypis *; **** lub: badać, wypytywać, szczególnie w procesie sądowym

25. I tak sprawy ukryte w jego sercu stają się jawne, i tak padając na twarz, odda pokłon Bogu, oznajmiając, że prawdziwie Bóg jest w* was.* lub: pośród was

26. Cóż więc, bracia? Gdy schodzicie się, każdy z was ma psalm, ma naukę, ma objawienie, ma inne języki, ma tłumaczenie*; wszystko to niech się dzieje** ku zbudowaniu.* gr.: hermeneia - wykład, objaśnianie; ** dosłownie: staje się

27. Jeżeli ktoś mówi innym językiem, to niech mówią po kolei, dwóch lub najwięcej trzech, a jeden niech tłumaczy.

28. A jeżeli nie ma tłumacza, to niech milczy w zborze, a mówi sobie samemu i Bogu.

29. Prorocy natomiast niech mówią dwaj albo trzej, a inni niech rozsądzają.

30. A jeżeli inny z siedzących otrzyma objawienie, ten pierwszy niech milczy.

31. Bo wszyscy możecie pojedynczo* prorokować, aby wszyscy się uczyli i wszyscy doznawali zachęty**.* tj. kolejno, jeden po drugim - por. w. 27; ** gr.: parakaleo - wzywać na pomoc, zachęcać, brać w obronę

32. A duchy proroków są poddane* prorokom;* gr.: hypotasso - postawić pod, podporządkować się, być poddanym, uległym, poddać się

33. Albowiem Bóg nie jest Bogiem nieporządku, ale pokoju. Jak we wszystkich zborach* świętych,* gr.: ekklesia - wywołani z, zgromadzenie, społeczność, zebranie publiczne

34. Kobiety wasze niech milczą* w zborach; albowiem nie pozwala się im mówić, lecz mają być podporządkowane**, tak jak mówi Prawo.* gr.: sigao - być spokojnym, być cichym, utrzymywać w tajemnicy; ** uległe - por. Ef 5,24 przypis *

35. A jeśli chcą się czegoś nauczyć*, niech pytają w domu swoich mężów, bo hańbiące** dla kobiet jest mówić w zborze.* gr.: manthano - powiększyć swoją wiedzę, nauczyć się przez używanie i praktykę; ** gr.: aischros - wstydliwe, niestosowne

36. Czy od was wyszło Słowo Boże? Czy tylko do was jedynych przyszło?

37. Jeśli ktoś uważa, że jest prorokiem lub człowiekiem duchowym, niech poznaje dokładnie*, że to, co wam piszę, są to polecenia** Pana.1Kor 7,25; 1Tes 4,1-8; 2P 3,2* gr.: epiginosko - poznać gruntownie - por. Mt 7,16 przypis *; ** gr.: entole - rozkaz, nakaz, polecenie, nakazana zasada

38. A jeśli ktoś tego nie uznaje*, niech nie uznaje*|IMP. *** gr.: agnoeo - nie rozpoznać, nie poznać, nie wiedzieć; IMP imperativus - tryb rozkazujący; ** lub: jeśli zaś ktoś tego nie rozumie, niech nie rozumie

39. A tak, bracia, starajcie się usilnie, aby prorokować i nie zabraniajcie* mówić innymi językami.* gr.: kolyo - powstrzymywać, odmawiać

40. Wszystko niech się dzieje godnie* i zgodnie z porządkiem**.Kol 2,5; Rz 13,13; Tt 1,5* gr.: euschemonos - przystojnie, przyzwoicie, szlachetnie; ** gr.: taksis - szereg wojska, układ, porządek, ład - por. Kol 2,5 przypis *, przypis ***

↑↑

Rozdział 15

1. A daję wam dogłębnie poznać*, bracia, Ewangelię, którą wam ogłosiłem**, którą też przyjęliście i w której stoicie***,Rz 1,16* gr.: gnoridzo - dać poznać, oznajmić, posiadać gruntowną wiedzę; ** dosłownie: ogłaszać jako dobrą nowinę; *** dosłownie: stanęliście - gr.: histemi - stać, utrwalić - por. Ef 6,14 przypis *

2. Przez którą też jesteście zbawiani, jeśli trzymacie* się jej w tym Słowie, które wam ogłosiłem jako dobrą nowinę, chyba że na próżno uwierzyliście.2Tm 1,19* gr.: katecho - zatrzymać, wziąć, kontrolować - por. 2Tes 2,6 przypis *

3. Albowiem na początku przekazałem wam to, co sam przejąłem*, że Chrystus umarł za nasze grzechy według Pism,Rz 5,6-8; Rz 14,9-10* gr.: paralambano - uznać, upewnić się, przyjąć, zabrać

4. I że został pogrzebany, i że został wzbudzony trzeciego dnia według* Pism,Łk 24,21; Łk 24,46; Dz 10,40; Oz 6,2; Mk 9,31* lub: zgodnie z

5. I że został ukazany Kefasowi*, a potem dwunastu.Łk 24,34-40* aramejski: imię Piotra - kamyk, fragment skały - por. J 1,42 przypis *

6. Potem został ukazany* więcej niż pięciuset braciom naraz, z których większość pozostaje przy życiu, a niektórzy zasnęli**.* gr.: optanomai - patrzeć na, oglądać, zobaczyć, ukazać; ** dosłownie: zostali uśpieni

7. Potem ukazał się Jakubowi*, potem wszystkim apostołom.* tj. bratu Pana - por. 1Kor 9,5 Ga 1,19

8. A na końcu po wszystkich, ukazał się i mnie, jakby poronionemu płodowi*.* gr.: ektroma - przedwczesny poród, aborcja, poronienie

9. Ja bowiem jestem najmniejszy z apostołów i nie jestem godny, aby być nazywanym apostołem, ponieważ prześladowałem* zbór Boga.Dz 20,28; Ga 1,13; Ef 3,7; 1Kor 1,2; 1Tm 3,5* gr.: dioko - ścigać, złapać, biec

10. Lecz z łaski Boga jestem tym, kim jestem, a łaska Jego wobec mnie nie stała się daremna*; lecz bardziej niż oni wszyscy trudziłem** się, jednak nie ja, lecz łaska Boga, która jest ze mną.1Tm 1,15; Flp 3,7; Kol 1,29* lub: pusta, bez znaczenia, bezowocna; ** gr.: kopiao - być znużonym, pracować aż do znużenia

11. Dlatego czy to ja, czy tamci, w ten sposób głosimy i tak uwierzyliście.

12. A jeżeli o Chrystusie głosi* się, że jest wzbudzony z martwych, jakże więc mówią niektórzy między wami, że nie ma zmartwychwstania?Dz 26,8* gr.: kerysso - być heroldem, rozgłaszać, głosić jak herold

13. Jeśli natomiast nie ma zmartwychwstania, to i Chrystus nie jest wzbudzony.

14. A jeśli Chrystus nie jest wzbudzony, wtedy i próżne* jest nasze głoszenie, próżna* też jest nasza wiara,* lub: puste, czcze, daremne

15. I jesteśmy też uznani* za fałszywych świadków Boga, bo świadczyliśmy o Bogu, że wzbudził Chrystusa, którego nie wzbudził, skoro umarli nie są wzbudzani.* gr.: heurisko - znaleźć, odkryć, zrozumieć, rozpoznać, uzyskać

16. Jeśli bowiem umarli nie są wzbudzani, to i Chrystus nie jest wzbudzony.

17. A jeśli Chrystus nie jest wzbudzony, próżna* jest wasza wiara; jeszcze jesteście w waszych grzechach;Rz 4,25; J 8,21; Kol 2,13* gr.: mataios - czcza, pusta, daremna, próżna

18. Zatem i ci, którzy zasnęli* w Chrystusie, zginęli**.J 11,11; 1Tes 4,13* dosłownie: zostali uśpieni; ** gr.: apollymi - niszczyć, usunąć, położyć kres, zginąć, zgładzić

19. Jeśli tylko w tym życiu mamy nadzieję w Chrystusie, jesteśmy ze wszystkich ludzi najbardziej pożałowania* godni.* gr.: eleeinos - być pożałowania godnym, nędznym, żałosnym

20. Ale teraz Chrystus jest wzbudzony z martwych i stał się pierwociną* tych, którzy zasnęli;Dz 26,23; Rz 8,11; 1P 1,3; Kol 1,18; Obj 1,5* gr.: aparche - pierwszy plon, osoby pierwsze z tej samej grupy

21. Skoro bowiem przez człowieka przyszła śmierć, przez człowieka też przyjdzie powstanie z martwych.

22. Tak jak w Adamie wszyscy umierają, tak i w Chrystusie wszyscy zostaną ożywieni.

23. Każdy natomiast we własnym szyku*: Jako pierwocina** Chrystus, a potem ci, którzy są Chrystusa w czasie Jego przyjścia***;* gr.: tagma - uporządkowanie, oddział żołnierzy, klasa, korpus; ** gr.: aparche - pierwszy plon, pierwocina, pierwszy rangą; *** gr.: parousia - przybycie, obecność, nastanie - por. 1Tes 4,15 przypis *

24. Potem nastanie koniec, gdy przekaże Królestwo Bogu i Ojcu, gdy zniszczy* wszelką zwierzchność i wszelką władzę, i moc.Pwt 16,16; Mt 24,31; Obj 20,4* gr.: katargeo - zniszczyć, usunąć, unieważnić, por. - 1Kor 1,28 przypis **

25. Bo trzeba, aby On królował, dopóki nie położy wszystkich wrogów pod Jego stopy.

26. A jako ostatni wróg zostanie zniszczona* śmierć.Iz 25,8; Hbr 2,14; Obj 20,14; Obj 21,4* gr.: katargeo - zniszczyć, usunąć, unieważnić, por. - 1Kor 1,28 przypis **

27. Wszystko bowiem poddał pod Jego stopy. A gdy mówi, że wszystko jest poddane, to oczywistym jest, że oprócz Tego, który Mu wszystko poddał.Mt 11,27; Flp 2,9-11

28. A gdy wszystko zostanie Mu poddane*, wtedy też i sam Syn zostanie poddany Temu, który Mu wszystko poddał, aby Bóg był wszystkim we wszystkich.Dn 2,34; 1Kor 3,23* gr.: hypotasso - podporządkować się, być poddanym, uległym

29. Bo* co uczynią ci, którzy są chrzczeni za umarłych? Jeśli umarli w ogóle nie są wzbudzani, to dlaczego są chrzczeni za umarłych?* gr.: epei - w przeciwnym razie, bo, ponieważ, gdyż

30. Dlaczego i my narażamy się na niebezpieczeństwa każdej godziny?

31. Codziennie umieram na waszą chlubę*, którą mam w Jezusie Chrystusie, Panu naszym.Flp 3,3; 2Kor 4,10* gr.: kauchesis - radosne uniesienie, chluba, powód do dumy

32. Jeśli ja na sposób ludzki walczyłem w Efezie z dzikimi zwierzętami, jaką mam z tego korzyść, jeśli umarli nie są wzbudzani? Jedzmy i pijmy, bo jutro pomrzemy*.2P 2,12; Iz 22,13; Iz 56,12; Łk 12,19* to także hasło epikurejczyków

33. Nie dawajcie się wprowadzać w błąd*; złe rozmowy** niszczą dobre obyczaje.Ga 6,7; Ef 4,29; 2Tm 2,16* lub: zwieść; ** towarzystwo

34. Ocknijcie* się dla sprawiedliwości** i nie grzeszcie; niektórzy bowiem nie mają poznania Boga; mówię to dla waszego zawstydzenia.Rz 13,11* lub: otrzeźwieć; ** prawnie, jak należy

35. Ale powie ktoś: A jak wzbudzani są umarli i w jakim ciele* przychodzą?Ez 37,3; Mt 22,29; Flp 3,21* gr.: soma - żywe ciało, tkanka, osoba, zwłoki

36. O nierozumny*! To, co ty siejesz, nie jest ożywiane, jeśli nie obumrze.* gr.: afron - bez rozumu, bezmyślny, pochopny, głupi, niemądry

37. A co siejesz, nie jest przecież tym ciałem, które ma wyrosnąć*, ale siejesz nagie ziarno, trafi się pszeniczne lub jakieś z pozostałych;* gr.: ginomai - stawać się, zrodzić, być, zaistnieć

38. A Bóg daje mu ciało, takie jak chce, a każdemu z nasion – ciało jemu właściwe.

39. Nie każde ciało jest tym samym ciałem; ale istotnie inne jest ciało ludzi, a inne ciało zwierząt, jeszcze inne ryb, a inne ptaków.

40. I są ciała niebiańskie i ciała ziemskie; lecz istotnie inna jest chwała* niebiańskich, a inna ziemskich;Iz 24,23; Hi 31,26; Pwt 4,19* gr.: doksa - majestat, splendor, wspaniałość, blask

41. Inna chwała słońca, a inna chwała księżyca, i inna chwała gwiazd; bo gwiazda od gwiazdy różni się w chwale.

42. Tak jest i ze wzbudzeniem umarłych. Siane jest ciało w zniszczalności, wzbudzane jest w niezniszczalności;

43. Siane jest w zniewadze*, wzbudzane jest w chwale; siane jest w słabości, wzbudzane jest w mocy;Flp 3,21* gr.: atimia - dyshonor, brak czci, zniewaga, hańba

44. Siane jest ciało duszą żyjące*, wzbudzane jest ciało duchowe. Jeżeli jest ciało duszą żyjące, jest też ciało duchowe.Łk 24,31; J 20,19* gr.: psychikos - we władaniu duszy, zmysłowy - por. w. 44-46

45. Tak też jest napisane: Stał się pierwszy człowiek Adam duszą* żyjącą, a ostatni Adam duchem** ożywiającym.Rdz 2,7; J 5,21; J 6,63* dosłownie: w (ku) duszy ... ; ** dosłownie: w (ku) duchu ...

46. Jednak nie to, co duchowe jest pierwsze, lecz to, co duszą* żyjące; potem to, co duchowe.* gr.: psychikos - zmysłowe, we władaniu duszy

47. Pierwszy człowiek z ziemi jest ziemski*; drugi człowiek – Pan z nieba.* lub: gliniany

48. Jaki ten ziemski, tacy i ziemscy ludzie; a jaki Ten niebiański, tacy i niebiańscy.

49. A tak jak nosiliśmy obraz tego ziemskiego człowieka, tak też będziemy nosić obraz Tego niebiańskiego.Rdz 5,3; Rz 8,29

50. To natomiast mówię, bracia, że ciało i krew nie mogą odziedziczyć* Królestwa Bożego, ani to, co zniszczalne nie może odziedziczyć niezniszczalności.J 3,3-8; Ga 5,21* gr.: kleronomeo - otrzymać poprzez przydział, dziedziczyć

51. Oto oznajmiam* wam tajemnicę**: Nie wszyscy zaśniemy***, ale wszyscy zostaniemy przemienieni,1Kor 4,1; Ef 5,32; 1Tes 4,14-17; Flp 3,21* dosłownie: mówię; ** gr.: mysterion - rzecz ukryta, mistyczna, tajemnica, ukryty cel; *** lub: zostaniemy uśpieni

52. W jednej chwili, w mgnieniu oka, podczas* ostatniej trąby; bowiem zatrąbi trąba, a umarli zostaną wzbudzeni jako niezniszczalni**, a my zostaniemy przemienieni.Wj 19,16; Iz 27,13; Mt 24,31; Obj 4,1; Obj 8,2* dosłownie: w (ostatniej); ** gr.: afthartos - nieprzemijający, nieulegający zepsuciu

53. Trzeba bowiem, aby to, co zniszczalne, przyoblekło niezniszczalność, a to, co śmiertelne, przyoblekło nieśmiertelność.

54. A gdy to, co zniszczalne, przyoblecze niezniszczalność, a to, co śmiertelne, przyoblecze nieśmiertelność*, wtedy wypełni** się słowo, które jest zapisane: Pochłonięta została śmierć w zwycięstwie.Hbr 2,14; Rz 2,7; Rz 8,11* gr.: athanasia - nieumieranie, nieśmiertelność, wieczne trwanie; ** gr.: ginomai - stawać się, zrodzić, być, zaistnieć

55. Gdzie jest, o śmierci, twoje żądło? Gdzie, o Hadesie*, twoje zwycięstwo?Oz 13,14* gr.: określenie krainy umarłych - hebr. Szeol - Dz 2,27 - Ps 16,10

56. Lecz żądłem śmierci jest grzech, a mocą grzechu jest Prawo.Rz 7,7

57. Ale Bogu niech będzie wdzięczność*, który daje nam zwycięstwo** przez Pana naszego Jezusa Chrystusa.Ps 98,1; Iz 25,8; 1J 5,4* gr.: charis - niezasłużona życzliwość, przychylność, łaska; ** gr.: nikos - zwyciężyć, doprowadzić do zwycięstwa

58. A tak, bracia moi umiłowani, stawajcie się stali, niewzruszeni, zawsze obfitujący w dziele Pana, wiedząc, że trud wasz nie jest daremny* w Panu.2Krn 15,7; 2P 3,17; Ga 6,9; 1Tes 1,3* lub: próżny, pozbawiony znaczenia

↑↑

Rozdział 16

1. A co do składki na świętych*, i wy czyńcie tak, jak zarządziłem** w zborach Galacji.Dz 11,28* gr.: hagios - por. Hbr 13,24 przypis **, tu: zwyczajowa nazwa uczniów; ** por. Dz 7,44 przypis *

2. Pierwszego dnia tygodnia, niech każdy z was odkłada u siebie gromadząc według tego, jak mu się powodzi*, żeby nie czynić składek dopiero wtedy, kiedy przyjdę.Pwt 8,18; J 20,19; Dz 20,7* gr.: euodoo - cieszyć się pomyślnością, obfitować, mieć udany los, udaną podróż

3. A gdy przybędę, tych, których uznacie za wypróbowanych*, poślę z listami, aby odnieśli wasz dar** do Jerozolimy.1Kor 4,19; Dz 6,3; 2Kor 8,19* lub: doświadczonych; ** dar łaski

4. A jeśli byłoby słuszne*, bym i ja miał iść, pójdą razem ze mną.* gr.: aksios - mający swą wartość, zasługujący na coś, godny, stosowny, odpowiedni

5. A przyjdę do was, gdy przejdę Macedonię, bo przemierzam Macedonię.

6. U was natomiast, być może pozostanę, albo i przezimuję, abyście wy mnie wyprawili* w drogę, gdziekolwiek pójdę**.* gr.: propempo - zaopatrzyć w rzeczy niezbędne do podróży; ** dosłownie: idę

7. Nie chciałbym bowiem, teraz przechodząc, tylko was zobaczyć; ale mam nadzieję zatrzymać się u was przez jakiś czas, jeśli Pan pozwoli*.Prz 19,21; Rz 1,10; Jk 4,15* gr.: epitrepo - zezwolić, upoważnić, dopuścić, powierzyć

8. A zostanę w Efezie aż do Pięćdziesiątnicy*.* tj. święto tygodni hebr. Szawuot - 50 dni po święcie Paschy

9. Otworzyły się bowiem przede mną szeroko* drzwi do działania**, a sprzeciwiających się jest wielu.* dosłownie: wielkie; ** gr.: energes - por. Kol 2,12 przypis **

10. A jeśli przyjdzie Tymoteusz, uważajcie, aby przebywał u was bez obaw*, bo dzieło Pana sprawuje, jak i ja.1Kor 4,17* lub: bez bojaźni

11. Niech go nikt nie lekceważy*; ale wyprawcie** go w drogę w pokoju, aby przyszedł do mnie; bo czekam na niego z braćmi.* gr.: eksoutheneo - nie liczyć się z kimś, gardzić całkowicie; ** gr.: propempo - zaopatrzyć w rzeczy niezbędne do podróży

12. A co do brata Apollosa, to bardzo go zachęciłem*, aby poszedł do was z braćmi; ale w ogóle nie było wolą** Boga, aby teraz miał przyjść; przyjdzie jednak w dogodnym czasie***.1Kor 3,5; Dz 18,24; Dz 19,1* gr.: parakaleo - prosić, zachęcać, wzywać na pomoc - 2Kor 13,11 przypis **; ** dosłownie: nie była wola; *** gr.: eukaireo - mieć sposobność, mieć czas, poświęcić czas

13. Czuwajcie, trwajcie w wierze, bądźcie mężni*|HAP, umacniajcie się**;1Tes 5,6; 1P 4,7* gr.: adridzomai - postępować jak mężczyzna, okazać się mężczyzną, być dzielnym; HAP hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście; ** dosłownie: dajcie się umacniać

14. Wszystko u was niech się dzieje w miłości.1Kor 13,1; Rz 13,10

15. A zachęcam* was, bracia: wiecie, że dom Stefana jest pierwociną Achai, i że sami siebie stawili** do służby świętym,Rz 16,5* gr.: parakaleo - prosić, zachęcać, wzywać na pomoc - 2Kor 13,11 przypis **; ** gr.: tasso - ustawić w szyku, wyznaczyć do, uznać, mianować

16. Bądźcie poddani* takim ludziom i każdemu współpracującemu i trudzącemu się**.* gr.: hypotasso - podporządkować się władzy, być uległym; ** gr.: kopiao - być znużonym, pracować aż do znużenia, trudzić się

17. A cieszę się z przyjścia* Stefana i Fortunata, i Achaika, że wasz brak oni wypełnili;* gr.: parousia - obecność, przyjście, uroczysty wjazd do miasta ważnej osobistości wraz z władzami miasta, które wyruszyły dostojnikowi na przeciw - por. gr.: apanthesis w 1Tes 4,17 przypis **

18. Pokrzepili* bowiem mojego i waszego ducha; miejcie uznanie** dla takich.Flp 2,30* gr.: anapauo - wnieść świeżość, dać wytchnienie; ** gr.: epiginosko - poznać gruntownie, rozpoznać - por. Mt 7,16 przypis *

19. Pozdrawiają was zbory*, które są w Azji. Pozdrawiają was bardzo w Panu Akwila i Pryscylla, ze zborem, który jest w ich domu.Obj 1,11; Dz 18,2* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie, wspólnota, zebranie publiczne

20. Pozdrawiają was wszyscy bracia. Jedni drugich pozdrówcie pocałunkiem* świętym**.* dosłownie: w lub przez święty pocałunek - gr.: filema od fileo - okazywać czułość - por. J 21,15 przypis ***; ** gr.: hagios - oddzielony od (świata), poświęcony dla (Boga)

21. Pozdrowienie* – moją – Pawła ręką dopisuję.Kol 4,18; 2Tes 3,17* gr.: aspasmos - pozdrowienie ustne bądź pisemne

22. Jeśli ktoś nie miłuje Pana Jezusa Chrystusa, niech będzie wyklęty*, Maran atha**.* gr.: anathema - klątwa rytualna dotyczy osób lub rzeczy; ** tj. Nasz Pan jest blisko lub Nasz Pan nadchodzi

23. Łaska Pana Jezusa Chrystusa z wami.

24. Miłość* moja niech będzie z wami wszystkimi w Chrystusie Jezusie. Amen.* gr.: agape - miłość, dobra wola, życzliwość w sensie decyzyjnym wyrażająca się w czynach

Drugi list apostoła Pawła do Koryntian

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ]

Rozdział 1

1. Paweł, apostoł Jezusa Chrystusa z woli Boga, i Tymoteusz brat, zborowi* Boga, który jest w Koryncie, razem ze wszystkimi świętymi, którzy są w całej Achai,Ps 116,15; Rz 15,26; 1Tm 1,1; 2Tm 1,1* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zebranie publiczne

2. Łaska wam i pokój* od Boga, Ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa.Dn 4,1; Flp 1,2; Kol 1,2* gr.: eirene - od czasownika eireneo - łączyć, spajać

3. Błogosławiony* Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec miłosierdzia i Bóg wszelkiej pociechy**,Ps 68,5; Ps 86,15; Ef 4,6; Rz 15,5* gr.: eulogetos - wysławiony - por. Hbr 7,1 przypis **; ** zachęty

4. On pociesza nas we wszelkim naszym ucisku, abyśmy również mogli pocieszać tych, którzy są we wszelkim ucisku, poprzez tę pociechę*, którą sami jesteśmy przez Boga pocieszani.Iz 12,1; Iz 51,12; J 14,16; 1Tes 4,18; 1Tes 5,11* gr.: paraklesis - zachęta, wsparcie, pocieszenie, pouczenie

5. Gdyż tak jak obfitują względem nas cierpienia* Chrystusa, tak przez Chrystusa obfituje i nasze pocieszenie.2Kor 4,10; 1P 1,11; 1P 5,1* gr.: pathema - cierpienie, doświadczenie, doznawanie uczuć

6. A jeśli jesteśmy uciskani, to dla waszego pocieszenia i zbawienia, skutecznie działającego* w wytrwałości** w tych cierpieniach, które i my znosimy; czy to, gdy jesteśmy pocieszani, to dla waszego pocieszenia i zbawienia;Rz 8,28* gr.: energeo - skutecznie działająca moc; ** gr.: hypomone - wytrwałość, hart ducha, cierpliwe trwanie

7. A nadzieja nasza co do was jest mocna*, ponieważ wiemy, że jak jesteście uczestnikami cierpień, tak i pocieszenia.Jk 1,2; Flp 1,6* gr.: bebaios - stały, mocny, trwały - stąd: godny zaufania

8. Bo nie chcemy, abyście nie wiedzieli, bracia, o naszym ucisku, który nas spotkał w Azji, że ponad miarę i ponad naszą siłę byliśmy obciążeni, tak że zaczęliśmy wątpić* i o życiu,Dz 19,23* lub: być zrozpaczonym, niepewnym, bez wyjścia

9. Co więcej, sami w sobie mieliśmy wyrok* śmierci, abyśmy nie na sobie samych polegali, ale na Bogu, który wzbudza umarłych;Łk 18,9; Prz 28,26; Jr 17,5* gr.: apokrima - wyrok, odpowiedź

10. Który wyrwał nas z tak wielkiej śmierci i wyrywa, w którym pokładamy nadzieję, że i nadal będzie wyrywał;Iz 46,3; 1Tes 1,10

11. Przy współudziale waszych modlitw za nas*, aby z wielu wzniesionych twarzy** zostało złożone za nas dziękczynienie – za ten okazany nam dar łaski dla wielu.Ef 6,18; Flp 1,19* mss Byz - was; ** tj. przez wiele osób

12. To bowiem jest naszą chlubą – świadectwo naszego sumienia, że żyliśmy* na tym świecie w prostocie, w szczerości** Boga, nie w cielesnej mądrości, lecz w łasce Boga, a tym obficiej u was.1Tm 1,5; Dz 24,16* dosłownie: obracaliśmy - por. Ef 4,1 przypis *; ** lub: czysty w świetle słońca

13. Albowiem nie piszemy wam nic innego, tylko to, co czytacie i co poznajecie, a mam nadzieję, że i do końca poznacie,

14. Tak jak po części nas poznaliście, że jesteśmy waszą chlubą, tak jak i wy naszą w dniu Pana Jezusa.Flp 1,6; 1Kor 1,8

15. I z tą ufnością* chciałem już wcześniej przyjść do was, abyście po raz drugi otrzymali łaskę;* lub: przekonaniem, przeświadczeniem

16. A od was przejść do Macedonii, a z Macedonii ponownie przyjść do was, abyście wy mnie wyprawili do Judei.

17. To więc postanawiając, czy wykazałem* się jakąś lekkomyślnością? Albo czy to, co postanawiam, według ciała postanawiam? Aby było u mnie „tak, tak” i równocześnie „nie, nie”?* lub: skorzystałem, posługiwałem

18. A jak wierny jest Bóg, tak słowo nasze do was nie było równocześnie „tak” i „nie”.

19. Bo Syn Boży, Jezus Chrystus, który przez nas wśród was został ogłoszony, przeze mnie i Sylwana, i Tymoteusza, nie był* równocześnie „tak” i „nie”; lecz w Nim było* „tak”.Mt 16,16; J 6,69; Dz 8,3* lub: (nie) stał się

20. Bo ile było obietnic* Boga, w Nim mają swoje „tak”, i w Nim są „amen”, na chwałę Bogu przez nas.* gr.: epangelia - obietnica, ogłoszenie

21. A Tym, który nas utwierdza razem z wami w Chrystusie i który nas namaścił*, jest Bóg;1J 2,20* gr.: chrio - namaścić, w NP tylko czynność Boga

22. Który też położył na nas pieczęć i dał zadatek* Ducha w nasze serca.Ef 1,13; Ef 4,30* gr.: arrabon - przedsmak, poręka, rękojmia, zadatek

23. A ja przywołuję Boga na świadka mojej duszy*, że aby was oszczędzać nie przybyłem do Koryntu,* gr.: psyche - życie, dusza, osoba

24. Nie żebyśmy panowali nad waszą wiarą, ale jesteśmy współpracownikami dla waszej radości; albowiem wiarą stoicie*.* lub: trwacie

↑↑

Rozdział 2

1. A postanowiłem* w sobie samym to, aby nie przychodzić znowu do was w smutku.Dz 11,29; Dz 15,2; 1Kor 2,2* lub: rozsądziłem, oceniłem

2. Bo jeśli ja was zasmucam, to kto może mnie rozweselić, jeśli nie ten, który przeze mnie jest zasmucany?

3. A to właśnie wam napisałem, abym, gdy przyjdę, nie doznawał* smutku od tych, z których powinienem się radować, będąc przekonanym** co do was wszystkich, że radość moja jest radością was wszystkich.Ga 5,10; 2Kor 2,11* dosłownie: nie miał; ** lub: pokładał ufność

4. Albowiem z wielkiego utrapienia i ucisku serca, i wśród wielu łez napisałem do was, nie żebyście zostali zasmuceni, ale żebyście poznali miłość, którą mam obficie do was.

5. A jeśli ktoś mnie zasmucił, nie mnie zasmucił, lecz po części – obym* go nie obciążył – was wszystkich.* dosłownie: aby, żeby - tu: tryb przypuszczający

6. Takiemu wystarczy ta kara, która jest nałożona przez większość*,1Kor 5,4; 1Tm 5,20* gr.: pleion - większy pod względem ilości lub jakości, większa część

7. Tak że przeciwnie, raczej darujcie* mu i pocieszcie, aby w jakiś sposób nie został pochłonięty przez ogrom smutku.* lub: okazać łaskę

8. Dlatego proszę* was, abyście okazali mu miłość**.* lub: zachęcam; ** gr.: agape - miłość, dobra wola, życzliwość w sensie decyzyjnym wyrażająca się w czynach

9. Gdyż po to napisałem, aby poznać, czy jesteście wypróbowani i czy we wszystkim jesteście posłuszni*.* gr.: hypekoos - nakłaniający ucha, posłuszny - por. Wj 21,1-6

10. A jeśli wy coś komuś darujecie*, to i ja; gdyż i ja, jeśli coś darowałem*, co darowałem, to ze względu na was w obliczu Chrystusa,* lub: okazywać łaskę, udzielić przebaczenia

11. Aby nie podszedł* was szatan, albowiem nie jesteśmy nieświadomi jego sposobu myślenia**.Łk 22,31; 2Kor 11,3; 1Kor 7,5* lub: być wykorzystanym, być łupem zachłanności; ** zamysłów

12. A gdy przyszedłem do Troady dla głoszenia Ewangelii Chrystusa, a drzwi były mi otworzone w Panu,Kol 4,3; Obj 3,8

13. Nie miałem ulgi w swoim duchu, ponieważ nie znalazłem Tytusa, mojego brata; więc rozstając* się z nimi, wyruszyłem do Macedonii.* gr:: apotassomai - pożegnać się, odejść, wyrzec

14. A Bogu niech będą dzięki*, który nas nieustannie** prowadzi w triumfalnym marszu zwycięstwa w Chrystusie i ujawnia wonność poznania Jego przez nas na każdym miejscu.* lub: łaska, wdzięczność; ** w każdej chwili

15. Bo my jesteśmy wonnością* Chrystusa dla Boga wśród tych, którzy dostępują zbawienia i tych, którzy giną**,Rdz 8,21; Łk 14,34* gr.: euodia - słodka woń, aromat o szczególnie przyjemnym zapachu; ** lub: idą ku zgubie

16. Dla jednych* wprawdzie to woń** śmierci ku śmierci, a dla drugich* to woń życia ku życiu; a do tego*, kto jest zdolny***?Dz 13,47* dosłownie: tych; ** gr.: osme - zapach, woń często łączony z gr. euodia; *** gr.: hikanos - odpowiedni, zdatny, wystarczający (liczebnie)

17. Bo nie jesteśmy jak wielu fałszujących* Słowo Boga; ale w szczerości i jak od Boga, przed obliczem Boga mówimy w Chrystusie.* lub: handlarzami - handlujący rozcieńczali wino wodą

↑↑

Rozdział 3

1. Czy zaczynamy ponownie polecać samych siebie? Czy potrzebujemy, jak niektórzy, listów polecających do was albo polecających od was?2Kor 10,12; Dz 15,23

2. Listem naszym wy jesteście, napisanym w sercach naszych, który jest znany i czytany przez wszystkich ludzi;Wj 24,12; Jr 31,33

3. Gdyż jawne jest im to, że jesteście listem Chrystusa, sporządzonym przez naszą służbę, który jest napisany nie atramentem, ale Duchem Boga żywego, nie na tablicach kamiennych, lecz na mięsistych* tablicach serca.* gr.: sarkinos - cielesny, należący do domeny ciała

4. A taką ufność* mamy przez Chrystusa względem Boga;* lub: pewność, polegać na kimś

5. Nie, że jesteśmy zdolni pomyśleć* coś sami z siebie, jakby sami z siebie, lecz zdolność nasza jest z Boga;* lub: rozważyć, wnioskować

6. Który też uzdolnił nas do bycia sługami nowego* przymierza, nie litery, ale ducha; bo litera zabija, a duch ożywia.Hbr 7,22; Hbr 8,6; J 6,63; Rz 8,2; 1P 3,18* nowy nie tylko w czasie, ale i jakości

7. Bo jeśli służba śmierci, wyryta literami na tablicach kamiennych, zaistniała w chwale, tak że synowie Izraela nie mogli patrzeć na oblicze Mojżesza z powodu przemijającej* chwały jego oblicza,Wj 34,29-35* gr.: katargeo - wykazać bezużyteczność, unieważnić, usunąć, uczynić bezczynnym, sprawić nieskuteczność

8. To czyż nie bardziej służba ducha* będzie w chwale?Iz 59,21; Rz 1,17; Rz 3,21* lub: Ducha

9. Bo jeśli w służbie potępienia* jest chwała, daleko więcej obfituje w chwale służba sprawiedliwości.* gr.: katakrisis - wydanie wyroku skazującego

10. W tej części bowiem, nie jest obdarzone chwałą to, co jest obdarzone z powodu przewyższającej chwały.2P 1,17; Obj 21,23

11. Jeśli bowiem to, co przemija*, zaistniało za sprawą** chwały, tym bardziej jest w chwale to, co trwa.* gr.: katargeo - wykazać bezużyteczność, unieważnić, usunąć, uczynić bezczynnym, sprawić nieskuteczność; ** przez, z powodu

12. Mając więc taką nadzieję, postępujemy* z wielką śmiałością.2Kor 11,6; J 16,25; 1Kor 2,1* lub: być używanym, posługiwać się, poczynać

13. A nie tak, jak Mojżesz, który kładł zasłonę na swoje oblicze, aby synowie Izraela nie patrzyli na koniec tego, co przemija;

14. Ale skamieniały ich umysły; aż do dzisiaj bowiem, gdy odczytują stare przymierze ta sama zasłona pozostaje* nieodsłonięta, a która w Chrystusie jest usuwana**;Łk 24,45* lub: trwa; ** gr.: katargeo - wykazać bezużyteczność, unieważnić, usunąć, uczynić bezczynnym, sprawić nieskuteczność

15. Ale aż do dzisiaj, ilekroć czytany jest Mojżesz, zasłona* leży na ich sercu.Iz 6,9; Dz 13,27* gr.: kalymma - zasłona, nakrycie, welon

16. Skoro tylko ich serce zwróciłoby się do Pana, zasłona jest usuwana*.* gr.: katargeo - wykazać bezużyteczność, unieważnić, usunąć, uczynić bezczynnym, sprawić nieskuteczność

17. A Pan jest Duchem; a gdzie Duch Pana, tam wolność*.Iz 6,1; J 4,24; 1Kor 15,45* gr.: eleutheria - wolność, swoboda wyboru, niezależność

18. My wszyscy natomiast, których oblicze jest odkryte, odzwierciedlając* sobą chwałę Pana, na ten sam obraz jesteśmy przemieniani** z chwały w chwałę, tak, jak to sprawia*** Duch Pana.* lub: oglądając, odbijając w lustrze; ** lub: przeobrażani; *** dosłownie: tak, jak od Pana Ducha

↑↑

Rozdział 4

1. Dlatego mając tę służbę według miłosierdzia, którego dostąpiliśmy, nie upadamy* na duchu.* lub: nie poddajemy się, nie słabniemy

2. Ale wyrzekliśmy się ukrytych* spraw hańbiących i nie postępujemy** w chytrości, ani nie fałszujemy Słowa Bożego; ale przez ukazanie prawdy polecamy samych siebie sumieniu każdego człowieka przed obliczem Boga.Ef 5,12; 1Tes 2,3* lub: ukrytego wstydu, hańby; ** dosłownie: obracać się - jako sposób życia, chodzić

3. A jeśli nasza Ewangelia jest zakryta, to jest zakryta wśród* tych, którzy giną**.Rz 2,16; 1Tes 1,15* lub: w tych; ** idą ku zgubie

4. Dla niewierzących, którym* bóg tego wieku** zaślepił myśli***, aby nie świeciła im światłość Ewangelii chwały Chrystusa, który jest obrazem Boga.2Kor 3,14* dosłownie: w których; ** gr.: aion - wiek, epoka, świat, wieczność; *** lub: umysł

5. Nie głosimy bowiem samych siebie, ale Chrystusa Jezusa jako Pana, a samych siebie jako niewolników* waszych ze względu na Jezusa,Dz 2,36; 1Kor 8,6; Flp 2,11* gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa - por. Wj 21,1-6

6. Ponieważ Bóg, który powiedział: Z ciemności niech zajaśnieje światłość, jest Tym, który zajaśniał w naszych sercach dla oświetlenia* poznania chwały Boga na obliczu Jezusa Chrystusa.* gr.: fotismos - akt oświetlania, światłość

7. Mamy natomiast ten skarb w naczyniach glinianych, aby wielka obfitość* mocy była z Boga, a nie z nas,2Tm 2,20; 1Kor 1,18; 1Tes 1,5* gr.: hyperbole - ogrom, nadmiar, obfitość, wyższość, wybitność

8. We wszystkim uciskani, ale nie przytłaczani; w niepewności*, ale nie w rozpaczy**;* lub: bez środków do życia; ** niezakłopotani

9. Prześladowani, ale nie opuszczani; powaleni*, ale nie pokonywani**;Ps 9,10; Ps 37,28; Hbr 13,5* gr.: kataballo - strącić, zrzucić na ziemię; ** lub: którzy giną

10. Zawsze nosząc na ciele śmierć Pana Jezusa, aby i życie* Jezusa zostało ujawnione na naszym ciele.Dz 18,9; Flp 3,10; 1P 4,13* gr.: dzoe - życie, istnienie, tu: jako życie ponadnaturalne w odróżnieniu od - gr.: bios - życie, utrzymanie, mienie

11. Zawsze bowiem my, którzy żyjemy, jesteśmy wydawani na śmierć z powodu* Jezusa, aby też życie Jezusa zostało ujawnione w śmiertelnym ciele naszym.* lub: dla

12. Tak że śmierć prawdziwie* działa w nas, a życie w was.* gr.: men - partykuła wzmacniająca

13. Mając więc tego samego ducha wiary, według tego, co jest napisane: Uwierzyłem, dlatego też przemówiłem i my wierzymy, dlatego też mówimy,Ps 116,10

14. Wiedząc, że Ten, który wzbudził Pana Jezusa i nas wzbudzi przez Jezusa, i postawi razem z wami przed sobą.Rz 8,11; J 11,25

15. To wszystko bowiem jest dla was, aby łaska obfitująca ze względu na wielu, zaobfitowała w dziękczynienie ku chwale Bożej.

16. Dlatego nie upadamy na duchu*; ale chociaż nasz zewnętrzny człowiek jest niszczony, jednak ten wewnętrzny jest odnawiany** z dnia na dzień.1Kor 15,58* lub: nie poddawać się, nie słabnąć; ** gr.: anakainoo - otrzymać nową siłę, odnowić

17. Gdyż nasz chwilowy, lekki ucisk sprawia nam w coraz większej mierze obfitość* wiecznej chwały,2Kor 11,23* lub: ogrom, znaczenie, waga

18. Nam, którzy nie patrzymy* na to, co widzialne, ale na niewidzialne; albowiem to, co widzialne, jest chwilowe, a niewidzialne wieczne.Jk 1,23; Rz 8,24-25; Hbr 11,1* gr.: skopeo - przyglądać się, uważnie patrzeć, doglądać

↑↑

Rozdział 5

1. Wiemy bowiem, że jeśli nasz ziemski dom, ten namiot*, zostanie obalony**, mamy budowlę u Boga, dom w niebiosach, nie ręką uczyniony, wieczny.1Kor 15,46; Hbr 9,11* dotyczy ziemskiego ciała; ** lub: rozwiązać, rozłączyć (sznury)

2. Bo i w tym* wzdychamy**, pragnąc*** przyoblec się w nasze domostwo****, które jest z nieba,Rz 8,23* domyślnie: namiocie; ** lub: jęczymy; *** lub: tęskniąc; **** gr.: oiketerion - mieszkanie, siedziba - Jud 1,6

3. Jeśli tylko przyobleczeni, a nie nadzy zostaniemy znalezieni.Rdz 3,7; Obj 3,18; Obj 16,15

4. Bo i będąc w tym namiocie, wzdychamy obciążeni, ponieważ nie chcemy zdjąć*, ale przyoblec, by to, co śmiertelne, zostało wchłonięte przez życie.1Kor 15,53* lub: zewlec z siebie

5. A Tym, który nas dla siebie do tego przygotował, jest Bóg i który dał nam zadatek* Ducha.2Kor 1,22; Ef 1,13* lub: przedsmak, poręka

6. Zawsze więc ufni* wiemy, że mieszkając** w ciele, jesteśmy oddaleni*** od Pana;Ps 27,3-4; Iz 30,15; Flp 3,20* lub: śmiali, mający odwagę; ** dosłownie: być w domu, być obywatelem; *** być poza domem

7. Albowiem przez wiarę chodzimy, a nie przez to, co się widzi*.Ga 2,20* dosłownie: widzenie

8. Ufamy* więc i mamy upodobanie raczej wyjść** z ciała i zamieszkać*** u Pana.J 14,3; Flp 1,21* lub: śmiali, mający odwagę; ** być poza domem; *** być w domu

9. Dlatego uważamy za zaszczytne*, czy to pozostając**, czy odchodząc***, Jemu się podobać****.* por. 1Tes 4,11 przypis *; ** lub: być w domu; *** być poza domem; **** lub: bardzo się podobać, być miłym dla kogoś

10. Albowiem musimy wszyscy pokazać* się przed sędziowskim tronem Chrystusa, aby każdy odebrał to, co poprzez ciało zrobił i ze względu na to, co dokonał – czy to dobrego, czy to złego.Rz 14,10; 2Tm 4,1; 1P 4,5* lub: stać się widocznym, jawnym, uczynić znanym

11. Wiedząc* więc, czym jest bojaźń Pana, ludzi przekonujemy, a dla Boga jesteśmy jawnymi; a mam nadzieję, że i w waszych sumieniach jest to jawne.Dz 26,28; Hbr 11,13* gr.: eido - znać, mieć wgląd, badać, patrzeć na, doświadczyć

12. Bo ponownie nie polecamy samych siebie, ale dajemy wam powód do chluby z nas, abyście ją mieli przeciw tym, którzy chlubią* się z tego, co na zewnątrz**, a nie z serca.* lub: chełpić się; ** dosłownie: (z tego, co) na twarzy - idiom

13. Bo jeśli straciliśmy rozum*, to dla Boga; jeśli zachowujemy rozsądek**, to dla was.* lub: staliśmy się oszalali - dosłownie: wyjść poza siebie; ** gr.: sofroneo - być zdrowym na umyśle, być trzeźwego umysłu

14. Albowiem miłość Chrystusa naciska* na nas, którzy to osądziliśmy, że jeśli Jeden za wszystkich umarł, zatem wszyscy umarli;Rz 2,2; Mt 10,37; Ef 3,19* tj. położenie wędrowca w skalistym wąwozie naciskanym przez ściany z dwóch stron

15. A za wszystkich umarł, aby ci, którzy żyją, już nie żyli dla samych siebie, ale dla Tego, który umarł za nich i został wzbudzony.

16. Dlatego my, od teraz nikogo nie znamy* według ciała, a jeśli i poznaliśmy** Chrystusa według ciała, to teraz już Go nie znamy.* gr.: eido - znać, mieć wgląd, badać, patrzeć na, doświadczyć; ** gr.: ginosko - poznać, dostrzec, odczuć, dowiedzieć się, wejść w intymną relację, mieć świadomość

17. Tak więc, jeśli ktoś jest w Chrystusie, nowym* jest stworzeniem; stare przeminęło, oto wszystko stało się nowe,Iz 45,17; Ez 11,19; Ga 6,15* gr.: kainos - nowy w czasie

18. A to wszystko jest z Boga, który nas z samym sobą pojednał przez Jezusa Chrystusa i dał nam służbę pojednania*,Iz 52,7; Łk 24,47* gr.: katallage - wymiana, uzgadnianie, pojednanie

19. Jako że Bóg był w Chrystusie tym, który świat z samym sobą pojednał, nie zaliczając im ich upadków, i tym, który w nas złożył* słowo pojednania.1J 2,1; Rz 4,8* lub: umieścił

20. W miejsce* Chrystusa jesteśmy posłani**, jako samego Boga, który przez nas wzywa, w miejsce Chrystusa prosimy: Bądźcie pojednani z Bogiem.Ef 6,20* lub: z powodu, za, poprzez; ** od: poseł bezpośrednio wysłany przez władcę - łac. legatus

21. Albowiem On Tego, który nie znał grzechu, za nas uczynił grzechem*, byśmy w Nim stawali się Bożą sprawiedliwością.Ef 5,2; 1Kor 1,30; Flp 3,9* gr.: hamartia - być pozbawionym czegoś, chybić celu

↑↑

Rozdział 6

1. Jako współpracownicy wzywamy* was, abyście na próżno nie przyjęli** łaski Boga,Ga 2,21; Tt 2,11* lub: zachęcamy, prosimy; ** gr.: dechomai - wziąć ręką, przyjąć przychylnie, radośnie

2. Mówi bowiem: W czasie dogodnym wysłuchałem cię, a w dniu zbawienia pomogłem ci; oto teraz czas bardzo dogodny*, oto teraz dzień zbawienia.Ez 16,8; Łk 4,19; Hbr 3,7* gr.: euprosdektos - dobrze przyjęty, uznawany, zadowalający

3. Nie dając w niczym żadnego zgorszenia*, aby nie została zhańbiona** nasza służba,Mt 17,27; Rz 14,13; 1Kor 10,23* lub: potknąć się, doznać przeszkody; ** lub: obwiniać, oskarżać, drwić

4. Ale we wszystkim zalecając* samych siebie, jako słudzy Boga, w wielkiej wytrwałości**, w uciskach, w koniecznych potrzebach życiowych, w utrapieniach***,* lub: stawiając siebie; ** cierpliwe znoszenie przeciwności; *** dosłownie: wąskie przejście

5. W razach*, w więzieniach, w rozruchach, w trudach**, w czuwaniach***, w postach,* lub: w chłostach; ** ciężka, fizyczna praca; *** trwać bez snu

6. W czystości, w poznaniu, w cierpliwości, w łagodności*, w Duchu Świętym, w miłości nieobłudnej,Ef 4,32; 1Tm 1,5* lub: uprzejmości

7. W Słowie prawdy, w mocy Bożej, z orężem sprawiedliwości w prawej* i lewej** ręce;Iz 59,17; Kol 1,5; Rz 13,12* w prawej trzymano miecz lub: ku natarciu; ** w lewej tarczę lub: i obronie

8. Przez chwałę i hańbę*, przez złą i dobrą sławę; jakby zwodziciele, a jednak prawdomówni;* lub: brak szacunku, zniewagę

9. Jako nieznani, a jednak dobrze znani; jako umierający, a oto żyjemy; jako karani, a jednak nie zabici;Ps 118,18

10. Jako zasmucani, a jednak zawsze weseli; jako ubodzy, a jednak wielu wzbogacający; jako nic nie mający, a jednak wszystko posiadający.Ps 84,11; Mt 5,4; Flp 4,4

11. Usta nasze otworzyły się do was, Koryntianie! Serce nasze jest rozszerzone.

12. Nie jesteście ściskani w nas, ale ciasnota jest w waszym wnętrzu.

13. A że należy się odwzajemniać, jak dzieciom mówię: Rozszerzcie się i wy.

14. Nie wprzęgajcie* się w nierówne jarzmo z niewierzącymi; bo jakie jest zespalanie sprawiedliwości i nieprawości? A jaka wspólnota światłości z ciemnością?Kpł 19,19; 1Kor 5,9* lub: nie stawajcie pod nierównym jarzmem

15. A jaka jest harmonia* między Chrystusem i Belialem? Albo jaki dział ma wierzący z niewierzącym?1Sm 5,2-4; 1Krl 18,21; 1Kor 10,20* gr.: symfonezis - współbrzmienie, zgoda, porozumienie

16. A jakie jest porozumienie* między świątynią Bożą a bożkami? Albowiem wy jesteście świątynią Boga żywego**, jak powiedział Bóg: Zamieszkam w nich i będę się przechadzał pośród nich, i będę ich Bogiem, a oni będą moim ludem.Wj 20,3; 1J 5,21; Hbr 3,6* lub: zgoda, umowa, zestawienie; ** żyjącego

17. Dlatego wyjdźcie spośród nich i bądźcie* odłączeni, mówi PAN, i nieczystego nie dotykajcie, a Ja was przyjmę.Lb 16,21; Iz 52,11; Ezd 6,21* lub: zostańcie odłączeni, w znaczeniu pozostańcie

18. I będę dla was Ojcem*, a wy będziecie dla mnie synami i córkami**, mówi PAN Wszechmogący.Jr 3,19* lub: za Ojca; ** za synów i córki

↑↑

Rozdział 7

1. Mając zatem te obietnice, umiłowani, oczyśćmy* siebie od wszelkiej zmazy ciała i ducha, wypełniając** uświęcenie nasze w bojaźni Boga.Ps 119,9; J 13,10; Jk 4,8* gr.: katharidzo - uczynić czystym, poświęcić przez obmycie; ** gr.: epiteleo - wypełnić, wyznaczyć, doprowadzić do końca

2. Zróbcie dla nas miejsce, nikogo nie skrzywdziliśmy, nikogo nie zrujnowaliśmy, nikogo nie oszukaliśmy*.* lub: okazać zachłanność, złupić

3. Nie mówię tego dla potępienia; bo wcześniej powiedziałem, że w naszych sercach jesteście na wspólną śmierć i wspólne życie.

4. Mam wielką śmiałość* do was, mam wielką chlubę z was, jestem wypełniony zachętą, aż nazbyt obfituję radością w każdym naszym ucisku.* lub: śmiało mówię - por. Dz 28,31 przypis *

5. A gdy* przyszliśmy do Macedonii, ciało nasze nie miewało żadnego wytchnienia, ale we wszystkim jesteśmy uciśnieni – na zewnątrz walki, a wewnątrz lęki**.Jr 20,10; 1Kor 16,5; Dz 20,1* dosłownie: gdy my; ** lub: strach, bojaźń, obawa

6. Lecz Ten, który pociesza uniżonych*, pocieszył nas przez przyjście** Tytusa,2Kor 1,3; Ga 2,1; Tt 1,4* lub: pokornych; ** gr.: parousia - obecność, przyjście, uroczysty wjazd do miasta ważnej osobistości wraz z władzami miasta, które wyruszyły dostojnikowi na przeciw - por. gr.: apanthesis z w. 17 przypis **

7. A nie tylko przez jego przyjście, ale też przez pociechę, którą został u was pocieszony, oznajmiając nam o waszej tęsknocie, waszym płaczu i waszej gorliwości o mnie, tak że ja tym bardziej się rozradowałem.

8. Bo jeśli was zasmuciłem listem*, nie żałuję tego, a jeśli żałowałem, to widzę oto**, że list ten zasmucił was, chociaż na chwilę***.* dosłownie: w liście; ** bowiem; *** czas, pora, godzina, odcinek czasu

9. Teraz raduję się, nie że zostaliście zasmuceni, ale że zostaliście zasmuceni ku upamiętaniu*; bo zostaliście zasmuceni według Boga, abyście w niczym przez nas nie doznali straty**.Mt 3,8; Dz 17,30; Rz 2,4* lub: zmiana myślenia, zawrócenie; ** lub: ponieść szkodę, doznać zniszczenia

10. Ten bowiem smutek, który jest według Boga, sprawia upamiętanie ku zbawieniu, którego się nie żałuje; a smutek tego świata sprawia śmierć.Jo 3,8; Dz 3,19; 2Tm 2,25

11. Oto bowiem samo to zasmucenie według Boga, jak wielką w was sprawiło gorliwość? Jaką obronę, jakie oburzenie, jaką bojaźń, jaką tęsknotę, jaki zapał, jaką potrzebę wymierzenia kary? We wszystkim okazaliście* się czystymi w tej sprawie.Iz 66,2; Za 12,10* lub: wykazać, dowodzić, łączyć coś razem

12. Zatem skoro napisałem do was, to nie ze względu na tego, kto czynił krzywdę*, ani ze względu na tego, który został pokrzywdzony, ale ze względu na to, aby została ujawniona nasza gorliwość** o was przed obliczem Boga.* lub: niesprawiedliwość; ** wysiłek, trud, staranie

13. Przez to jesteśmy zachęcani; a w tej waszej zachęcie* tym bardziej radowaliśmy się z powodu radości Tytusa, bo jego duch jest pokrzepiony** przez was wszystkich.* lub: pociesze; ** dosłownie: zaczął doznawać pokrzepienia, odświeżenia

14. Bo jeśli chlubiłem* się jemu czymś o was, nie zostałem zawstydzony; ale jak wszystko mówiliśmy wam w prawdzie**, tak też i chluba nasza przed Tytusem okazała się prawdą.Flp 1,8* dosłownie: zacząłem chlubić się; ** lub: zgodnie z prawdą

15. A jego głębokie uczucia* wobec was są tym obfitsze, gdy przypomina sobie posłuszeństwo was wszystkich i jak go z bojaźnią i z drżeniem przyjęliście.* lub: wnętrze, serce

16. Raduję się więc, że we wszystkim mogę wam ufać*.* lub: nie obawiać się kogoś, być śmiałym

↑↑

Rozdział 8

1. A oznajmiamy* wam, bracia, o łasce Boga udzielonej w zborach Macedonii,* gr.: gnoridzo - dać poznać, podać do wiadomości - por. 1Kor 15,1 przypis *

2. Że w wielkiej próbie* ucisku, obfitość ich radości i skrajne** ich ubóstwo zaobfitowało w bogactwie ich szczodrości***.Mk 12,42* lub: doświadczeniu; ** dosłownie: głębokie, ogromne; *** por 2Kor 9,11 przypis *

3. Bo według możliwości* – zaświadczam o tym – i nawet ponad możliwość*, z własnej woli**,* lub: moc, zdolność do czegoś; ** z własnego wyboru

4. Z wielkim naleganiem* prosząc nas, abyśmy przyjęli ten dar** i współudział w służbie względem świętych.1Kor 16,34; 2Kor 12,14* gr.: paraklesis - zachęta, poruszająca mowa; ** lub: dowód łaski

5. I nie tak, jak się spodziewaliśmy, ale najpierw samych siebie oddali Panu, a* potem nam za wolą Bożą,2Kor 5,15* gr.: kai - i, i to, a, oraz

6. Tak że prosiliśmy* Tytusa, aby tak jak rozpoczął, tak i doprowadził do końca u was to dzieło łaski.* lub: zachęcaliśmy, wzywaliśmy

7. Ale tak jak we wszystkim obfitujecie wiarą i słowem, i poznaniem, i wszelką gorliwością*, i tą miłością waszą** do*** nas, tak abyście i w tym dziele łaski obfitowali.Rz 15,4* lub: zapałem; ** dosłownie: od was; *** w nas

8. Nie jako rozkaz to mówię, ale przez gorliwość innych chcę doświadczyć* szczerość waszej miłości.Joz 24,14; Tt 2,7* lub: wypróbować

9. Znacie bowiem łaskę Pana naszego Jezusa Chrystusa, że dla was stał się ubogim, będąc bogatym, abyście wy Jego ubóstwem* zostali wzbogaceni.Iz 53,2; Mt 8,20; Flp 2,6-8* gr.: ptochos - skrajny nędzarz, żebrak - por. Mt 5,3

10. A taką daję wam radę*; bo jest to korzystne dla was, którzy nie tylko zaczęliście to czynić, ale i już wcześniej, od ubiegłego roku wyraziliście ku temu chęć.* lub: opinię

11. A teraz i to, co czynicie dokończcie, aby tak jak gotowość* wyraziła się w chęci, tak też z tego co macie** nastąpiło dokończenie.* lub: ochota; ** gr.: echo - mieć, posiadać, trzymać

12. Bo jeśli najpierw jest gotowość, to godna jest ona przyjęcia, według tego, co ma, a nie według tego, czego nie ma.2Kor 9,7

13. Nie chodzi bowiem o to, aby inni mieli ulgę, a wy ucisk, lecz aby było po równo, aby w obecnym czasie wasz nadmiar* usłużył ich niedostatkowi,* lub: obfitość

14. Aby też i ich nadmiar był pomocą dla waszego niedostatku, aby stała się równość,

15. Tak jak jest napisane: Ten kto wiele zebrał, nie miał za wiele; a ten kto mało, nie miał za mało.Wj 16,18

16. A Bogu niech będzie dziękczynienie*, Temu, który wlewa** taką gorliwość o was w serce Tytusa,* lub: łaska, życzliwość; ** dosłownie: dał, sprawił

17. Bo istotnie* przyjął tę zachętę, i z tym większym zapałem** dobrowolnie poszedł do was.2Kor 8,22; Rz 16,4* lub: prawdziwie; ** gorliwością

18. I posłaliśmy razem z nim brata, którego uznanie* w Ewangelii jest znane przez wszystkie zbory.* lub: pochwała, aprobata

19. A nie tylko to, ale został wybrany* przez zbory za towarzysza naszej podróży razem z tym darem łaski, który przez nas służy ku chwale samego Pana i ku okazaniu waszej gotowości,* tj. wybrany przez nałożenie rąk - por. Dz 14,23 przypis *

20. Wystrzegając się tego, aby ktoś nie zganił* nas z powodu obfitości sprawowanej przez nas służby**.2Kor 11,12; Rz 14,16* lub: obwiniać, drwić; ** która jest przez nas obsługiwana

21. Troszcząc się o to, co dobre nie tylko przed Panem, ale i przed ludźmi.

22. A posłaliśmy z nimi naszego brata, którego wypróbowaliśmy wielokrotnie w wielu sprawach, że jest gorliwy*, a który teraz jest o wiele gorliwszym z powodu wielkiego zaufania do was.* gr.: spoudaios - rzetelny, pilny, zacny

23. Co do Tytusa, to jest on moim współtowarzyszem* i współpracownikiem dla was; a co do naszych braci, są oni chwałą Chrystusa i wysłannikami** zborów.Łk 5,7; 2Kor 2,9; 1Tes 2,2; 3J 1,8* lub: wspólnik, uczestnik; ** gr.: apostolos

24. Okażcie więc dowody* waszej miłości i naszej chluby z was przed obliczem zborów.* gr.: endeiksis - wykazanie za pomocą czynu, dowód

↑↑

Rozdział 9

1. Lecz o służbie dla świętych nie muszę wam zbyt dużo pisać.2Kor 8,4

2. Bo znam waszą gotowość*, z powodu której chlubię się wami** przed Macedończykami, że Achaja jest już gotowa od roku; a żarliwość*** wasza** pobudziła wielu z nich.Ga 4,17-18; Obj 3,19; Tt 2,14* lub: dobre chęci, ochota; ** dosłownie: z was; *** gr.: dzelos - gorliwość, zapał, zazdrość

3. Posłałem więc tych braci, aby chluba nasza z was w tej mierze* nie okazała się daremna**, abyście – jak powiedziałem – byli przygotowani;Prz 3,28; 2Kor 8,18; 2Kor 8,22* lub: w części przynależnej; ** dosłownie: uczyniona pustą

4. Abyśmy czasem, gdyby przyszli ze mną Macedończycy i znaleźli was nieprzygotowanych, nie zostali zawstydzeni – aby nie powiedzieć – że raczej wy, na podstawie* tej chluby.2Tes 1,4* gr.: hypostatis - dosłownie coś położone pod, fundament, pewność, istota lub natura rzeczy, przekonanie

5. Uznałem za konieczne zachęcić tych braci, aby do was wcześniej poszli i przygotowali zapowiedziany wcześniej wasz hojny dar, aby był on gotowy jako wyraz hojności, a nie jako* przejaw skąpstwa.* dosłownie: tak jak

6. To natomiast sądzę: Kto skąpo sieje, skąpo też będzie żąć; a kto sieje hojnie, będzie też hojnie żąć.Prz 11,24; Łk 6,38; Ga 6,9

7. Każdy, tak jak postanawia w sercu*, nie z żalem** i nie z przymusu; bo radosnego dawcę Bóg miłuje.2Kor 8,12; 1P 4,9; Dz 20,35* dosłownie: sercem; ** dosłownie: ze smutkiem, z bólem, udręką

8. A Bóg jest mocny obficie wam udzielić wszelkiej łaski, abyście we wszystkim zawsze mając wszystko wystarczająco*, obfitowali w każdym dobrym czynie,2Tm 3,17* lub: wystarczająca ilość środków do życia, bez potrzeby wsparcia

9. Jak jest napisane: Rozproszył, dał ubogim*, sprawiedliwość Jego trwa na wieki**.Ps 112,9* gr.: penes - ubogi, biedny; ** dosłownie: na wiek

10. A ten, który zaopatruje siejącego w ziarno i w chleb na pokarm, oby* zaopatrzył i rozmnożył* wasz zasiew, i dał* wzrost plonom waszej sprawiedliwości,* tryb życzący

11. We wszystkim jesteście ubogacani ku wszelkiej szczodrości*, która przez nas sprawia dziękczynienie Bogu.1Tm 6,17* lub: szczerość, prostota, otwartość wyrażająca się hojnością

12. Bo posługa w tej służbie, nie tylko uzupełnia niedostatki świętych, ale i obfituje w liczne dziękczynienia składane Bogu,

13. Przez doświadczenie* tej służby, oddają chwałę Bogu z powodu posłuszeństwa wyznawanej przez was Ewangelii Chrystusa i za szczodrość** wspólnoty wobec nich, i wobec wszystkich.Rz 10,16; Hbr 5,9* lub: przez wypróbowanie - gr.: dokime; ** lub: szczerość, prostota, otwartość wyrażająca się hojnością

14. A w swym błaganiu* za was, tęsknią** za wami z powodu przeobfitej łaski Bożej wobec was.1Sm 12,19* lub: modlitwie, prośbie - por. Łk 1,13 przypis *; ** gr.: epipotheo - pragnąć, dążyć z miłością, tęsknić, pożądać

15. A Bogu niech będzie dziękczynienie* za Jego niewysłowiony** dar.Mt 5,44; J 17,9* lub: łaska, wdzięczność, życzliwość; ** niemożliwy do wyceny

↑↑

Rozdział 10

1. A ja sam, Paweł, zachęcam was przez łagodność i życzliwość Chrystusa, ja, który obecny wśród was osobiście*, prawdziwie jestem pokorny, lecz nieobecny, podobno jestem śmiały** wobec was.Lb 12,3; 2Sm 22,36; Ga 5,22* dosłownie: według twarzy; ** lub: odważny

2. Proszę* więc, abym będąc obecny, nie musiał być pobudzony tą śmiałością, zgodnie z tym, jaką śmiałość** zamierzam*** okazać względem niektórych, tych, którzy myślą*** o nas, że chodzimy według ciała.* lub: błagam; ** gr.: tolmao - być śmiałym, gardzić strachem, odważyć się na coś; *** dosłownie: liczyć, rozważać, wnioskować

3. Albowiem chodząc w ciele, nie walczymy według ciała,1Tm 1,18; 2Tm 4,7; 1P 4,1

4. Albowiem broń* naszej kampanii wojennej** nie jest cielesna, ale mocna Bogiem, by niszczyć miejsca warowne,Rz 13,12; Ef 6,13; 1Tes 5,8* tu: w l.mn.; ** lub: służba wojskowa, działania wojenne

5. Niszcząc zamysły* i wszelką wyniosłość**, która podnosi się przeciw poznaniu Boga, i zniewalając każdą myśl do posłuszeństwa Chrystusowi,Dz 4,25; Rz 1,21; Flp 4,8* lub: zamiary, kalkulacja, myślenie; ** to, co wysokie

6. Mając też* gotowość ukarać** wszelkie nieposłuszeństwo, dopóki wasze posłuszeństwo nie stanie się całkowite***.2Kor 7,11; 2Kor 13,2* gr.: kai; ** lub: wymierzyć sprawiedliwość; *** stanie się pełne

7. Patrzycie tylko na to, co jest przed oczyma*. Jeśli ktoś jest przekonany, że sam jest Chrystusa, to niech ponownie rozważy sam w sobie, że tak jak on jest Chrystusa, tak i my jesteśmy Chrystusa.1Sm 16,7; J 7,24; Rz 2,28* lub: patrzcie na to, co przed oczyma dosłownie: naprzeciw oblicza, twarzy - idiom: patrzcie na to co oczywiste

8. Albowiem jeślibym i nieco więcej chlubił się z naszej władzy*, którą dał nam Pan dla zbudowania, a nie dla zniszczenia was, nie zostanę zawstydzony,* lub: autorytetu, prawa, mocy

9. Aby nie wydawało się wam, że was straszę moimi listami*.* dosłownie: przez listy

10. Albowiem mówi ktoś: Listy jego wprawdzie są ważkie* i potężne**, ale cielesna obecność słaba i słowo nic nie znaczące***.Jr 1,6; Ga 4,13* lub: ciężkie; ** silne, mocne; *** dosłownie: jest lekceważone

11. Taki niech się liczy z tym, że jacy jesteśmy w słowach przekazanych listami*, będąc nieobecni, takimi i w czynie, będąc obecni.* dosłownie: przez listy

12. Nie ośmielamy się bowiem zaliczyć siebie lub porównać*; oni jednak nie rozumują właściwie, gdy sami siebie sobą mierzą i siebie samych z sobą porównują.Prz 27,2; 2Kor 3,1* gr.: synkrino - łączyć, stać razem, zespolić, wykazywać, dowodzić

13. My natomiast wcale nie będziemy chlubić się ponad miarę, ale zgodnie z miarą*, której wzorzec** przydzielił nam Bóg, aby tą miarą* dotrzeć aż do was.Mt 25,15; Rz 12,6* gr.: metron - prawidło, wielkość; ** gr.: kanon - zasada, wzór

14. Bo my sami nie docieramy do was ponad miarę*, bo przybyliśmy aż do was jako pierwsi z Ewangelią Chrystusa.Rz 1,16* lub: rozciągnąć się zbytnio, wykroczyć poza granice

15. I nie chlubimy się ponad miarę cudzym trudem*, ale mamy nadzieję, że wraz ze wzrostem w was wiary waszej, i my urośniemy** według naszego wzorca*** aż do obfitowania,* dosłownie: w cudzym trudzie, pracy; ** stać się wielkim, pomnożyć; *** gr.: kanon - zasada, wzór, norma od gr.: kane - prosty pręt

16. Aby ogłosić Ewangelię* poza waszymi granicami, a nie chlubić się z rzeczy dokonanych** według cudzego wzorca.* gr.: euangelidzo - ogłaszać dobrą nowinę; ** lub: gotowych, dostępnych

17. Ten więc kto się chlubi*, niech się chlubi w PANU.Jr 9,23* gr.: kauchaomai - radosne uniesienie, chlubić się, być dumnym

18. Albowiem nie ten, co sam siebie poleca, jest doświadczony*, ale ten, którego poleca PAN.1Kor 4,5; J 5,42; 2Tm 2,15* gr.: dokimos - przyjęty, wypróbowany, nadający się do użycia

↑↑

Rozdział 11

1. Obyście mogli znosić odrobinę mojej głupoty! Ale znoście także i mnie.

2. Albowiem zazdrosny jestem o was zazdrością Bożą; bo zaręczyłem* was z jednym mężem, aby postawić przy Chrystusie czystą dziewicę.Pwt 4,24; Ef 5,27* lub: zaślubić, złączyć

3. Boję się jednak, by w jakiś sposób, tak jak wąż zwiódł Ewę swoją przebiegłością, tak też wasze myśli nie zostały skażone*, odpadając** od prostoty*** w Chrystusie.Rdz 3,1* gr.: ftheiro - niszczyć, zatruć, zgwałcić, zepsuć; ** dosłownie: z dala od; *** gr.: haplotes - prostota, szczerość, stan jedności (serca)

4. Bo jeśli oto* ktoś przychodzi i głosi innego Jezusa, którego my nie ogłosiliśmy, albo jeśli bierzecie** innego ducha, którego nie otrzymaliście, albo inną ewangelię, której nie przyjęliście, dobrze*** to znosiliście****.Dz 4,12; Ef 4,4; Ga 1,7* lub: wprawdzie, istotnie; ** przyjmujecie; *** pięknie, wspaniale; **** znosicie

5. Bo uważam, że w niczym nie jestem gorszy* niż owi bardzo wielcy apostołowie**.1Kor 15,9; 2Kor 12,11; Ga 2,6* lub: ustępować komuś, mieć braki, spóźnić się; ** dosłownie: owi wielcy nadapostołowie

6. Jeśli więc* jestem prostakiem** w słowie***, to nie w poznaniu; lecz we wszystkim staliśmy się całkowicie jawni wszystkim wam.* lub: a skoro; ** gr.: idiotes - nieobeznany, niezaznajomiony, laik, nieuczony, niewyćwiczony; *** lub: mowie

7. Czy popełniłem grzech, poniżając samego siebie, abyście wy zostali wywyższeni, że za darmo ogłosiłem wam jako dobrą nowinę Ewangelię Boga?Rz 15,16; 1Tes 2,8

8. Złupiłem inne zbory, gdy wziąłem od nich żołd*, aby wam służyć;Flp 4,14; 1Kor 9,1-27* gr.: opsonion - żołnierska zapłata w naturze lub w pieniądzu, w przenośni - zapłata za grzech - por. Rz 6,23

9. A będąc obecny* u was, i znajdując się w niedostatku, nikogo nie obciążyłem; bo mój brak uzupełnili bracia, którzy przyszli z Macedonii i w tym wszystkim ustrzegłem samego siebie, by nie być dla was ciężarem** i nadal będę się strzec***.Flp 4,12; 2Kor 12,13* gr.: pareimi - być blisko, przybyć, być do dyspozycji; ** lub: nie być uciążliwym - gr.: abaros - por. Ga 6,2 przypis *; *** gr.: tereo - strzec, starannie zajmować się, zachować - Mt 19,17 przypis *

10. Jest we mnie prawda* Chrystusa, że w regionie Achai, ta chluba, która jest we mnie nie zostanie zatrzymana**.* gr.: aletheia - prawda, rzeczywistość, pewność, autentyczność; ** lub: zamknięta, uciszona

11. Dlaczego*? Że was nie miłuję**? Bóg to wie.* lub: przez co, ze względu na co; ** gr.: agape - miłość, dobra wola, życzliwość w sensie decyzyjnym wyrażająca się w czynach

12. Ale co czynię, to i będę czynić, aby odciąć sposobność tym, którzy szukają tej sposobności, aby w tym, w czym się chlubią, zostali znalezieni takimi jak my.

13. Bowiem tacy fałszywi apostołowie, zdradliwi* pracownicy, zmieniają swą postać** na apostołów Chrystusa.Mt 7,15; 1J 4,1; Obj 2,2* gr.: dolios – oszukańczy, podstępny, fałszywy; ** gr.: metaschematidzo - zmienić kształt, zmienić coś na coś

14. I nie ma w tym nic dziwnego*, bo sam szatan zmienia swą postać na anioła** światłości.2Kor 2,11; Mt 16,23* lub: niezwykłego; ** posłańca

15. Nic więc wielkiego, jeśli i słudzy jego są zmieniani na postać jakby sług sprawiedliwości – ich koniec będzie zgodny z ich czynami.

16. Ponownie mówię: Niech nikt nie uważa mnie za głupiego; a jeśli nawet*, to przyjmijcie mnie, jak głupiego, abym i ja mógł się odrobinę** chlubić.* gr.: me - nie, czy nie; ** gr.: mikron - mało, niewiele, odrobina

17. To, co mówię, nie mówię zgodnie z myślą Pana, ale jakby w przystępie głupoty* – w tej podstawie chluby.2Kor 7,6; 2Kor 7,12* gr.: afrosyne - głupota, głupstwo, brak rozumu, lekkomyślność

18. Skoro liczni chlubią się według ciała* i ja będę się chlubić.Ga 3,3; Jr 9,23; 1P 1,24* gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura

19. Bo chętnie* znosicie głupich, sami będąc mądrymi.* lub: z przyjemnością, z zadowoleniem

20. Bowiem znosicie to, gdy was ktoś zniewala, gdy ktoś objada, gdy ktoś bierze, co wasze, gdy się ktoś wynosi*, gdy ktoś was uderza** w twarz.Iz 50,6; Rz 16,17; Ga 4,9* dosłownie: daje się wynosić; ** gr.: dero - obdzierać ze skóry, razić

21. Ze wstydem to mówię, jako że w tym my byliśmy słabi; a jeśli ktoś jest w czymś ośmielony* – w głupocie to mówię – i ja się ośmielam*.Flp 3,3-6; 2Kor 10,1-2* gr.: tolmao - być odważnym, nie znać, co to przerażenie, mieć śmiałość w czymś, gardzić strachem, znosić

22. Hebrajczykami są? I ja także. Izraelitami są? I ja także. Potomstwem* są Abrahama? I ja także.Wj 3,18; Rz 11,1; Flp 3,5* gr.: sperma - nasienie - tu: w liczbie pojedynczej

23. Sługami* są Chrystusa? Jako obłąkany to mówię: Ja bardziej; bardziej** niż inni w trudach***, ponad miarę w chłostach, częściej od innych w więzieniach, częstokroć w bliskości śmierci.1Tes 3,2; Dz 9,16; Ef 3,1* gr.: diakonos; ** lub: obficiej; *** lub: ciężka praca, znój

24. Od Żydów otrzymałem pięć razy po czterdzieści uderzeń bez jednego,Pwt 25,2-3

25. Trzy razy byłem bity rózgami*, raz zostałem ukamienowany, trzykrotnie rozbił się ze mną okręt, dzień i noc przeżyłem w głębinie morskiej,Dz 16,22; Dz 22,24; Mt 21,35* tj. surowa rzymska kara zwana verberatio od verbo - bicz

26. Często w podróżach, w niebezpieczeństwach na rzekach, w niebezpieczeństwach od rozbójników, w niebezpieczeństwach od współrodaków, w niebezpieczeństwach od pogan, w niebezpieczeństwach w mieście, w niebezpieczeństwach na pustyni, w niebezpieczeństwach na morzu, w niebezpieczeństwach wśród fałszywych braci,

27. W trudzie i w znoju, często w bezsennych nocach, w głodzie i pragnieniu, często w postach*, w zimnie i w nagości,Dz 14,23; 1Kor 7,5* gr.: nesteia - post - powstrzymywanie się od jedzenia i picia

28. Niezależnie od tych zewnętrznych nacisków, pozostaje mi codzienna* troska o wszystkie zbory**.* dosłownie: co dzień; ** gr.: ekklesia - wywołani z, zgromadzenie, społeczność, zebranie publiczne

29. Ktoś jest słaby*, to czy** ja nie jestem słaby? Ktoś jest zgorszony, to czy** ja nie płonę?* lub: niedomagać, być chorym; ** gr.: kai - a, i przeciwstawne

30. Jeśli konieczne jest bym się chlubił*, będę się chlubić* moją słabością.Prz 27,2; Jr 9,23-24; 2Kor 12,5* gr.: kauchema - radosne uniesienie, chluba, powód do dumy

31. Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który jest błogosławiony* na wieki, wie, że nie kłamię.* gr.: eulogetos - por. Ef 1,3 przypis *

32. W Damaszku etnarcha* króla Aretasa strzegł** miasta Damasceńczyków, chcąc mnie pojmać;Dz 9,24; 2Kor 11,26* tj. przełożony nad narodem, bez tytułu królewskiego; ** gr.: froureo - chronić poprzez rozstawienie straży, pilnować

33. Ale przez otwór, w koszu, zostałem spuszczony przez mur i uciekłem z jego rąk.

↑↑

Rozdział 12

1. Chlubić się zatem nie jest dla mnie pożyteczne*; przejdę bowiem do widzeń i objawień** Pana.J 16,7; J 18,14; 1Kor 6,12* lub: korzystne; ** gr.: apokalypsis - w l.mn. - por. Ef 3,3 przypis *

2. Znam człowieka w Chrystusie, który przed czternastu laty – czy w ciele*, nie wiem, czy poza ciałem, nie wiem, Bóg wie – ten** to, porwany*** został aż do trzeciego**** nieba.1Krl 8,27; Łk 24,51* gr.: soma - żywe ciało, tkanka, osoba, zwłoki; ** dosłownie: taki oto; *** gr.: harpadzo - zażądać czegoś dla siebie, porwać - por. 1Tes 4,17 przypis *; **** wg myśli hebrajskiej istniały trzy sfery nieba - por. Rdz 1,1

3. I znam takiego człowieka – czy w ciele, czy poza ciałem, nie wiem, Bóg wie –

4. Został porwany do raju* i słyszał niewypowiedziane słowa**, których człowiekowi nie wolno wypowiedzieć.Łk 23,43; Obj 2,7* gr.: paradeisos - u Persów - ogród, park, gaj, teren otoczony murem; ** gr.: rhema - słowo, słowo wypowiedziane

5. Z takiego będę się chlubić; ale z samego siebie chlubić się nie będę, chyba tylko ze swoich słabości.1Kor 2,3; 2Kor 11,18

6. Jeśli bowiem chciałbym się chlubić, nie będę głupi, będę bowiem mówił prawdę, ale wstrzymuję się, aby ktoś nie myślał o mnie ponad to, co widzi we mnie lub co ode mnie słyszy.

7. Abym nie wynosił* się z nadzwyczajności objawień, został mi dany kolec** w ciało – posłaniec szatana, aby mnie policzkował, abym nie wynosił* się ponad miarę.Ez 28,24; Ga 4,14; Ef 4,27* dosłownie: został wyniesiony; ** lub: cierń, zaostrzony kij, oścień

8. W tej sprawie trzykrotnie poprosiłem Pana, aby to odstąpiło* ode mnie.* aoryst w 3 osobie l.poj. odstąpiło - to doświadczenie?, inni: on - domyślnie Pan lub szatan

9. I powiedział mi: Wystarczy ci moja łaska; bowiem moja moc jest doskonalona* w słabości. Więc raczej najchętniej będę się chlubił ze swoich słabości, aby we mnie zamieszkała** moc*** Chrystusa.1P 4,13-14* lub: jest dokonana; ** gr.: episkenoo - rozbić namiot, zamieszkać; *** gr.: dynamis - potęga, siła, moc, zdolność, ogromny wpływ

10. Dlatego mam upodobanie* w słabościach, w zniewagach, w potrzebach, w prześladowaniach, w uciskach dla Chrystusa; bo gdy jestem słaby, wtedy jestem mocny.* gr.: eudokeo - czynić chętnie, znajdować przyjemność, woleć

11. Stałem się głupi, chlubiąc się; wy mnie do tego zmusiliście. Ja bowiem powinienem być przez was polecany, bo w niczym nie ustępowałem owym bardzo wielkim apostołom*, chociaż** jestem niczym.1Kor 3,4; Ga 2,6* dosłownie: owi wielcy nadapostołowie; ** lub: jeśli i - gr.: ei kai

12. Jednak prawdziwie znaki* apostoła okazały** się wśród was w całej wytrwałości, w znakach, i w cudach, i mocach.Mt 12,39* gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie - por. J 4,54 przypis *; ** gr.: katergadzomai - uskutecznić, dokonać, zrealizować, sprawić

13. Czy bowiem jest coś, w czym okazaliście się gorsi od pozostałych zborów, chyba tylko w tym, że ja sam nie byłem wam ciężarem? Darujcie mi tę niesprawiedliwość.

14. Oto po raz trzeci jestem gotowy przyjść do was i nie będę wam ciężarem; albowiem nie szukam tego, co wasze, ale was samych; nie dzieci bowiem winny gromadzić* zapasy dla rodziców, ale rodzice dla dzieci.* gr.: thesauridzo - mieć zapas, odłożyć, zgromadzić bogactwa

15. Lecz ja z największą przyjemnością będę ponosił wydatki i wyczerpię* się zupełnie dla waszych dusz, chociaż im więcej was miłuję, tym mniej jestem przez was miłowany.Ga 4,10; Hbr 13,17* lub: zużyć się całkowicie

16. Ale niech i tak będzie*, ja was nie obciążyłem, tylko będąc przebiegłym**, wziąłem was podstępem.* dosłownie: jest; ** gr.: panourgos - przebiegły, podstępny, podły, zdradziecki

17. Czy przez kogoś z tych, których do was wysłałem, oszukałem* was?2Krl 5,16; 1Kor 4,17; 1Kor 16,10* lub: okazałem zachłanność - por. w. 18 przypis **

18. Prosiłem* Tytusa i posłałem z nim brata. Czy Tytus w czymś was oszukał**? Czy nie postępowaliśmy w tym samym duchu***? Czy nie chodziliśmy tymi samymi śladami?2Kor 8,6; Flp 2,19; Dz 20,33* lub: zachęciłem; ** gr.: pleonekteo - okazać zachłanność, oszukać, wykorzystać; *** Duchu

19. Czy znowu wydaje się wam, że usprawiedliwiamy się przed wami? Przed obliczem Boga mówimy w Chrystusie, a wszystko to, umiłowani, dla waszego zbudowania.Rz 12,19; 2Kor 9,12; Flp 4,1

20. Boję się bowiem, gdy przyjdę, abym nie znalazł was czasem takimi, jakimi nie chcę, bym i ja nie został znaleziony przez was takim, jakim nie chcecie; by czasem między wami nie było kłótni, zazdrości, wybuchów gniewu, intryg*, plotek, obmawiania, nadymania** się i nieporządków***;Ga 5,15; Ef 4,31; Jk 3,14* lub: fałszywa ambicja, kłótnia, spór; ** lub: nadęcie duszy, pycha; *** brak równowagi, niepokoje

21. Aby, gdy ponownie przyjdę, nie poniżył mnie Bóg mój u was i będę wielce opłakiwał* tych, którzy wcześniej zgrzeszyli i nie okazali żalu** nad popełnioną nieczystością, nierządem i rozwiązłością, które uczynili.1Kor 5,1; 2Kor 13,2* gr.: pentheo - żałować, opłakiwać, boleć; ** gr.: metanoeo - okazać skruchę, żałować, upamiętać się

↑↑

Rozdział 13

1. Trzeci to już raz idę* do was. A na wypowiedzi ust dwóch albo trzech świadków oprze się cała sprawa**.Pwt 17,6; Pwt 19,15; Mt 18,16* gr.: erchomai - przyjść, przybywać, ukazać się, dojść, dotrzeć; ** lub: każde wypowiedziane słowo

2. Zapowiedziałem i zapowiadam, jako obecny* za drugim razem, a teraz będąc nieobecny; piszę tym, którzy przedtem zgrzeszyli, i wszystkim pozostałym, że jeśli znów przyjdę, nie będę nikogo oszczędzał**,* gr.: pareimi - być obok, być gotowym, być do dyspozycji, obecny; ** gr.: feidomai - powstrzymywać się, oszczędzać tj. nie niszczyć

3. Skoro chcecie* doświadczyć** mówiącego we mnie Chrystusa, który wobec was nie jest bezsilny, ale mocny jest w was.* lub: szukać, dążyć; ** dać dowód wypróbowanej wartości

4. A jeśli bowiem ukrzyżowany został wskutek słabości, to jednak* żyje z mocy Boga, bo i my jesteśmy słabi w Nim, jednak będziemy żyć razem z Nim z mocy Boga wobec was.Łk 23,43; Flp 2,7; 1P 3,18* dosłownie: wszakże, lecz

5. Poddawajcie próbie samych siebie, czy* jesteście w wierze, samych siebie doświadczajcie. Czyż sami o sobie w pełni** nie wiecie**, że Jezus Chrystus jest w was? Chyba że jesteście niewypróbowani***.J 14,20; Rz 6,4; Ef 4,12; 1Kor 11,28* gr.: ei - jeśli, czy, skoro, o ile; ** gr.: epiginosko - poznać gruntownie, dokładnie wiedzieć, upewnić się; *** lub: niedoświadczeni - por. w. 7 przypis **

6. Mam jednak nadzieję, że poznacie*, że my nie jesteśmy niewypróbowani**.* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację; ** gr.: adokimos – niedoświadczony, odrzucony po próbie, zdyskwalifikowany, nienadający się do użycia

7. A modlę się do Boga, abyście nic złego nie czynili; nie dlatego, żebyśmy okazali się wypróbowani, ale abyście wy czynili to, co jest dobre*, a my byśmy byli jak niewypróbowani**.Rz 16,10; 2Kor 6,4; Jk 1,12; 1P 2,12* gr.: kalos - dobry, piękny, szlachetny; ** gr.: adokimos – niedoświadczony, odrzucony po próbie, zdyskwalifikowany, nienadający się do użycia

8. Bo nie możemy uczynić czegoś przeciwko prawdzie*, ale dla prawdy.Prz 26,2; Łk 9,49; Hbr 2,3* gr.: aletheia - prawda, rzeczywistość, pewność, istota

9. Albowiem radujemy się, jeżeli my bylibyśmy słabi*, a wy bylibyście mocni; a o to też modlimy się – o wasze wzmocnienie**.2Kor 12,9; 2Tm 3,17; 1P 5,10* dosłownie: tryb przypuszczający czas teraźniejszy; ** lub: pouczenie, udoskonalenie duszy - por. w. 11 przypis *

10. Dlatego będąc nieobecny piszę to, abym, gdy będę obecny, nie musiał użyć surowości zgodnie* z autorytetem**, który mi dał Pan dla zbudowania, a nie dla burzenia.Tt 1,13; 2Kor 10,8; Jr 1,10* lub: według; ** władza, prawo, moc

11. Na koniec, bracia, radujcie się, bądźcie wzmocnieni*, bądźcie zachęceni**, to samo myślcie***, zachowujcie pokój, a Bóg miłości i pokoju będzie z wami.Flp 2,2* lub: wzmacniajcie się - gr.: katartidzo - uczynić sprawnym, pełnym, naprawić, udoskonalić duszę - Ga 6,1 przypis *; ** lub: zachęcajcie się - gr.: parakaleo - wzywać na pomoc, zachęcać, brać w obronę; *** idiom - bądźcie jednomyślni

12. Pozdrówcie jedni drugich pocałunkiem* świętym**. Pozdrawiają*** was wszyscy święci.1Kor 16,20; 1Tes 5,26; 1P 5,14* dosłownie: przez lub w świętym pocałunku - gr.: filema od fileo - okazywać czułość - por. J 21,15 przypis ***; ** gr.: hagios - oddzielony od (świata), poświęcony dla (Boga); *** gr.: aspadzomai - przyjąć z radością, dobrze życzyć, witać

13. Łaska* Pana Jezusa Chrystusa i miłość Boga, i społeczność** Ducha Świętego z wami wszystkimi. Amen.Lb 6,24-26; 1J 5,7; Rz 16,6* gr.: charis - niezasłużona życzliwość, przychylność, piękno; ** gr.: koinonia - uczestnictwo, wspólnota, związek, połączenie, współuczestnictwo, społeczność, współudział, współczucie

List apostoła Pawła do Galacjan

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ]

Rozdział 1

1. Paweł apostoł*, wysłany nie od ludzi, ani przez człowieka, ale przez Jezusa Chrystusa i Boga Ojca, który Go wzbudził z martwych,2Tm 1,1; Rz 8,11; 1P 1,21* gr.: apostolos - poseł, posłaniec, wysłannik z rozkazami

2. I wszyscy bracia, którzy są ze mną, do zborów* Galacji.* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie publiczne

3. Łaska wam i pokój od Boga Ojca i Pana naszego Jezusa Chrystusa,

4. Który wydał samego siebie za nasze grzechy, aby nas wyrwać z obecnego* wieku złego, zgodnie** z wolą Boga i Ojca naszego,Ga 2,20; Mt 20,28; J 10,11* lub: nastającego; ** według

5. Jemu chwała na wieki wieków. Amen.

6. Dziwię się, że tak prędko dajecie się przenosić* od Tego, który was powołał przez łaskę Chrystusa do innej Ewangelii;Hbr 7,12* lub: zamienić miejscami, usunąć, przejść, odwieść

7. Która nie jest inna, są tylko jacyś ludzie, którzy was niepokoją* i chcą przekręcić Ewangelię Chrystusa.Dz 15,1; Dz 15,24; 1Tm 4,1; 2P 2,1* lub: poruszać, mącić, wywoływać zamęt

8. Ale jeśli nawet my lub anioł z nieba głosiłby wam Ewangelię inną od tej, którą my wam ogłosiliśmy, niech jest przeklęty*.* gr.: anathema - klątwa rytualna dotycząca osób lub rzeczy

9. Jak wcześniej powiedziałem i teraz ponownie mówię: Jeśli wam ktoś głosi Ewangelię inną od tej, którą przyjęliście*, niech jest przeklęty.Pwt 13,1; 1Kor 16,22* gr.: paralambano - przyjąć, uznać, wziąć dla siebie

10. Albowiem, czy teraz ludzi chcę pozyskać*, czy Boga? Albo czy ludziom staram się podobać? Bo jeślibym jeszcze** ludziom chciał się podobać***, nie byłbym sługą**** Chrystusa.Kol 3,22; 1Tes 2,4* lub: przekonywać, ufać, polegać; ** gr.: eti - jeszcze, nadal, już; *** lub: zadowolić; **** niewolnikiem

11. A oznajmiam wam, bracia, że Ewangelia przeze mnie ogłoszona, nie jest zgodna* z myślą człowieka;1Kor 15,1* gr.: kata - według

12. Ja bowiem ani jej nie wziąłem od człowieka, ani nie zostałem jej nauczony, ale mam ją przez objawienie* Jezusa Chrystusa.Dz 22,6* gr.: apokalypsis - (nagłe) odsłonięcie tego, co zakryte

13. Bo usłyszeliście o moim wcześniejszym postępowaniu w judaizmie, że niezmiernie prześladowałem Kościół* Boga i niszczyłem go;Dz 26,4; Flp 3,4* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie publiczne

14. I robiłem postępy* w judaizmie ponad** wielu rówieśników z mojego pokolenia, będąc w większym stopniu od innych zapaleńcem względem moich ojczystych tradycji.* lub: posuwałem się naprzód; ** gr.: hyper - za, w sprawie

15. Ale gdy upodobało się Bogu, który mnie odłączył już w łonie mojej matki i powołał przez swoją łaskę,Pwt 7,7; Jr 1,5; Łk 1,15

16. Objawić we mnie swojego Syna, abym głosił dobrą nowinę o Nim między poganami, natychmiast, nie radziłem* się ciała i krwi;Mt 16,17; 2Kor 4,6* lub: nie dołożyłem dodatkowo nic z ciała i krwi

17. I nie wstąpiłem do Jerozolimy do tych, którzy przede mną byli apostołami, ale odszedłem do Arabii* i ponownie wróciłem do Damaszku.* tj. ziemie na płd. od Damaszku, Półw. Arabski

18. Następnie, po trzech latach wstąpiłem* do Jerozolimy, żeby poznać** Piotra; i pozostałem u niego*** piętnaście dni.1Kor 9,5* tj. wspiąłem się - Dz 9,32 przypis *; ** gr.: historeo - badać, wnikać, poznać; *** dosłownie: przy nim

19. A innego z apostołów nie widziałem z wyjątkiem Jakuba, brata Pana.1Kor 15,7; J 7,5

20. A to, co wam piszę, oto oświadczam przed obliczem Boga, że nie kłamię.

21. Potem poszedłem w okolice Syrii i Cylicji;

22. A nie byłem znany osobiście* zborom Judei w Chrystusie;* dosłownie: obliczem

23. A oni jedynie słyszeli, że ten, który nas wcześniej prześladował, teraz głosi jako dobrą nowinę tę* wiarę, którą wcześniej niszczył.1Kor 15,8; 1Tm 1,13* gr.: ho - rodzajnik określony

24. I chwalili Boga z mojego powodu*.* lub: oddawali chwałę przeze mnie Bogu

↑↑

Rozdział 2

1. Potem, po czternastu latach wstąpiłem ponownie do Jerozolimy z Barnabą, biorąc ze sobą także Tytusa.Dz 15,1-2; 2Kor 8,16

2. A wstąpiłem* tam w związku z objawieniem** i przedstawiłem im Ewangelię, którą głoszę między poganami, a na osobności tym cieszącym się poważaniem***, aby się czasem nie okazało, że biegnę lub biegłem na próżno.2Tm 2,8; Flp 2,16* Jerozolima leży na górze; ** gr.: apokalypsis - (nagłe) odsłonięcie tego, co zakryte; *** idiom: uważających się być kimś

3. Ale nawet Tytus, który był ze mną, będący Grekiem, nie został zmuszony by dać się obrzezać*,Dz 15,24; Dz 16,3* dosłownie: zostać obrzezanym

4. Pomimo* wprowadzenia potajemnie fałszywych braci, którzy wkradli się by wyszpiegować** naszą wolność, którą mamy w Chrystusie Jezusie, aby nas zniewolić;2Kor 11,13* gr.: dia - przez, ze względu, jako przyczyna rzeczy, de - zaś, natomiast, lecz; ** lub: badać, dowiadywać się dokładnie

5. Tym ani na chwilę* nie ustąpiliśmy i nie poddaliśmy się, aby prawda Ewangelii przetrwała ze względu na was.* dosłownie: na godzinę

6. A ci, którzy uważają* się za kogoś – jakimi niegdyś byli, nie czyni mi to różnicy**; Bóg nie ma względu na osobę*** – ci, cieszący się poważaniem*, nic na mnie dodatkowo nie nałożyli****.Dz 10,34; Ga 2,2* idiom: uważających się być czymś; ** lub: nie ma dla mnie żadnego znaczenia; *** idiom: nie patrzy na oblicze człowieka; **** gr.: prosanatithemi - dodatkowo nałożyć coś, dodać

7. Raczej przeciwnie, widząc, że jest mi powierzona Ewangelia dla nieobrzezanych, jak Piotrowi dla obrzezanych,Dz 15,12; Rz 11,13

8. Ten bowiem, który przez Piotra* działał skutecznie w apostolstwie dla obrzezanych, działał skutecznie** i we mnie wobec pogan,* dosłownie: w Piotrze; ** gr.: energeo - skutecznie działająca moc

9. I gdy poznali daną mi łaskę, Jakub i Kefas*, i Jan, uważani za filary, podali mi i Barnabie prawicę wspólnoty, abyśmy szli do pogan, a oni do obrzezanych;Mt 16,18* aramejski imię Piotra - kamyk, fragment skały - por. J 1,42 przypis *

10. Tylko żebyśmy pamiętali o ubogich, toteż gorliwie starałem się to właśnie* czynić.Dz 11,19-26* dosłownie: to samo

11. A gdy przyszedł Piotr do Antiochii, wystąpiłem przeciwko niemu otwarcie*, gdyż był winny.* dosłownie: w twarz

12. Albowiem przed przyjściem niektórych* od Jakuba, jadał razem z poganami; a gdy przyszli, usuwał się i odłączał, bojąc się tych z obrzezania.* gr.: tis - pewien, jakiś, ktoś

13. A razem z nim obłudni byli i pozostali Żydzi, tak że i Barnaba dał się uwieść* ich obłudzie.1Kor 15,33; Ef 4,14; Hbr 13,9* lub: uprowadzić, odwieść razem, dać się uwieść rzeczom niskim

14. Ale gdy zobaczyłem, że nie kroczą prosto zgodnie z prawdą Ewangelii, powiedziałem Piotrowi wobec wszystkich: Jeżeli ty, będąc Żydem, żyjesz po pogańsku, a nie po żydowsku*, dlaczego przymuszasz** pogan by żyli*** po żydowsku?* lub: na sposób Judejczyków; ** gr.: anakadzo - czynić koniecznym, wymagać, zmuszać; *** dosłownie: by żyć

15. My jesteśmy z natury* Żydami, a nie grzesznikami z pogan.* gr.: fysis - natura, rodzaj, natura rzeczy, ogół wrodzonych cech

16. Wiedząc, że człowiek nie zostaje uznany za sprawiedliwego z uczynków Prawa*, ale tylko** przez wiarę*** Jezusa Chrystusa, i my uwierzyliśmy w Jezusa Chrystusa, abyśmy zostali uznani za sprawiedliwych z wiary w Chrystusa, a nie z uczynków Prawa*, dlatego że nikt**** nie będzie uznany za sprawiedliwego z uczynków Prawa*.Rz 3,19; Ga 3,10* por. Rz 2,12 przypis *; ** gr.: ean me - jeśli nie; *** gr.: dia pisteos Iesou - jako genitivus subiectivus - czyli wiara Jezusa lub wierność Jezusa - por. w. 20 przypis **; **** dosłownie: żadne ciało

17. Natomiast jeśli, szukając tego by zostać uznanymi za sprawiedliwych w Chrystusie, sami okazaliśmy się grzesznikami, to czy Chrystus jest sługą grzechu? Z pewnością nie*.Rz 6,1* aramejski idiom: porzućmy tę myśl

18. Albowiem jeśli to, co zburzyłem, ponownie buduję, to samego siebie czynię* przestępcą.1Kor 8,11; Rz 6,15; Ga 5,11* dosłownie: stać razem, łączyć się z czymś, ustalać, dawać dowody

19. Bo ja z powodu Prawa*, umarłem dla Prawa*, abym żył dla Boga.* dosłownie: Prawu - Rz 2,12 przypis *

20. Z Chrystusem jestem przybity do krzyża* i żyję już nie ja, lecz żyje we mnie Chrystus; a to, że teraz żyję w ciele, żyję w wierze Syna** Bożego, który mnie umiłował i wydał samego siebie za mnie.Mt 20,28; Rz 6,8; Ga 6,14* lub: jestem współukrzyżowany - czas teraźniejszy wynikający z czasu przesz.; ** gr.: en pistei zo te tou pisteos hyiou - jako genitiv subiectivus - wierze Syna Bożego, lub genitiv obiectivus - dzięki wierze w

21. Nie odrzucam* łaski Bożej; bo jeśli przez Prawo** jest sprawiedliwość***, wtedy Chrystus umarł na próżno.Iz 49,4; Jr 8,8* lub: nie lekceważę, nie unieważniam; ** por. Rz 2,12 przypis *; *** usprawiedliwienie

↑↑

Rozdział 3

1. O nierozumni Galacjanie! Kto was zaczarował*, abyście nie byli posłuszni prawdzie, was, którym przed oczami Jezus Chrystus wcześniej był opisany** pośród was jako ukrzyżowany?Mt 7,26; Ef 3,8* gr.: baskaiono - idiom: złe oko - rzucić urok, zaczarować; ** gr.: prografo - zapisać wcześniej, ogłosić publicznie, portretować

2. Tego tylko chciałbym się od was dowiedzieć: Czy z uczynków Prawa otrzymaliście* Ducha, czy ze słuchania z wiarą**?Ga 3,5; Ga 3,14; Dz 11,15-18; Ef 1,13* lub: wzięliście; ** dosłownie: słuchania wiary

3. Czy tak nierozumni jesteście? Rozpoczęliście w Duchu*, a teraz ciałem kończycie**?Hbr 7,19; Hbr 7,25; Hbr 9,9; 2Kor 13,11* lub: Duchem; ** doskonalicie się

4. Czy tak wiele wycierpieliście na próżno*? Jeśli rzeczywiście – to na próżno*!Ez 18,24; 2P 2,20* gr.: eike - bez powodu, bez celu, nieistotnie

5. Ten więc, który was zaopatruje w Ducha i Ten działający z mocą* wśród was, czy z uczynków Prawa** czyni to, czy ze słuchania z wiarą***?2Kor 3,8; Dz 5,12; Hbr 2,4* lub: czyniący cuda - l.mn.; ** por. Rz 2,12 przypis *; *** dosłownie: słuchania wiary

6. Tak jak Abraham uwierzył Bogu i zostało mu to poczytane* ku uznaniu za sprawiedliwego**.Rdz 15,6; Rz 4,3; Rz 4,6; Rz 4,11; Rz 4,22; Rz 4,24; Jk 2,23* gr.: logidzomai - liczyć, poczytać, rachować, brać pod uwagę; ** lub: poczytano mu za sprawiedliwość

7. Wiedzcie zatem, że ci, którzy są z wiary, ci są synami Abrahama.

8. A Pismo przewidziało*, że Bóg z wiary uznaje za sprawiedliwych pogan**; wcześniej ogłosiło tę dobrą nowinę Abrahamowi: W tobie będą błogosławione wszystkie narody**.Rz 9,30* lub: wiedzieć wcześniej, mieć przed swoimi oczami; ** gr.: ethnos - narody, grupy etniczne, nie-Żydzi w Rdz 12,3 hebr.: mispahah - naród, lud, klan, bractwo w odróżnieniu od hebr.: goim - narody - będącego ekwiwalentem - ethnos

9. Tak, że ci, którzy są z wiary, są błogosławieni z wierzącym* Abrahamem.* lub: wiernym

10. Wszyscy* bowiem, którzy są z uczynków Prawa**, są pod przekleństwem***, bo napisano: Przeklęty każdy, kto nie trwa we wszystkich przepisach, które są zapisane w zwoju Prawa**, aby je uczynił.Pwt 27,25; Jk 2,9* dosłownie: ilu, jak wiele; ** por. Rz 2,12 przypis *; *** lub: złorzeczenie, klątwa

11. Ale to, że przez* Prawo** nikt przed Bogiem nie jest uznawany za sprawiedliwego jest oczywiste***, gdyż: Sprawiedliwy z wiary żyć będzie.Kpł 18,5; Kaz 7,20; Ha 2,4* dosłownie: w (Prawie); ** por. Rz 2,12 przypis *; *** gr.: delos - jasny, oczywisty, widoczny

12. Prawo natomiast nie jest z wiary, lecz człowiek, który je wykonał*, będzie żyć przez nie.* gr.: poieo - uczynić, spowodować, wytworzyć

13. Chrystus odkupił nas od przekleństwa Prawa, stając się za nas przekleństwem, bowiem jest napisane: Przeklęty każdy, kto wisi na drzewie,Kpł 18,5; Pwt 21,23; Rz 3,24; Kol 1,14

14. Aby błogosławieństwo Abrahama stało się w Chrystusie Jezusie udziałem pogan*, abyśmy obietnicę Ducha otrzymali** przez wiarę.* gr.: ethnos - narody, grupy etniczne, nie-Żydzi w Rdz 12,3 hebr.: mispahah - naród, lud, klan, bractwo w odróżnieniu od hebr.: goim - narody - będącego ekwiwalentem - ethnos; ** lub: wzięli - gr.: lambano - Dz 8,17 przypis *

15. Bracia! Po ludzku* mówię: Przecież i potwierdzonego przymierza zawartego przez ludzi nikt nie odrzuca ani niczego nie dodaje.Hbr 9,17* dosłownie: na wzór człowieka

16. Abrahamowi natomiast i jego potomkowi* zostały ogłoszone obietnice. Nie mówi: I potomkom, jak o wielu, ale jak o jednym: I twojemu potomkowi* – którym jest Chrystus.Rdz 13,15; Rdz 17,17; Rdz 22,18; Rdz 26,3-4* lub: nasieniu

17. To więc mówię, że przymierza potwierdzonego wcześniej przez Boga w Chrystusie nie unieważniło Prawo, które nastało po czterystu trzydziestu latach, tak by uznać obietnicę za nieważną*.Wj 12,40; Iz 14,27; Hi 40,8* gr.: katargeo - pozbawić znaczenia, unieważnić - 1Kor 1,28 przypis **

18. Albowiem jeśli z Prawa jest dziedziczenie*, to już nie z obietnicy; lecz Abrahamowi darował je Bóg przez obietnicę.Ps 105,6; Rz 4,13; Rdz 22,16* gr.: kleronomia - dziedzictwo, spadek

19. Czym więc jest Prawo? Z powodu przestępstw zostało dodane, dopóki nie przyjdzie potomek*, któremu dana jest obietnica; co zostało zarządzone przez aniołów ręką** pośrednika.Ga 3,23; Rz 3,19-23* por. w. 16 przypis *; ** dosłownie: w ręku

20. A pośrednik nie jest potrzebny przy jednej* stronie, a Bóg jest jeden.Hi 9,23; Dz 12,10* dosłownie: a pośrednik nie jest (dla) jednego

21. Czy więc Prawo jest przeciwne* obietnicom Boga? Z pewnością nie**. Gdyby bowiem dane było Prawo, które mogłoby przywrócić do życia***, prawdziwie z Prawa byłoby uznanie za sprawiedliwych.Mt 5,17; Rz 3,31* gr.: kata - przeciw - o kierunku, w dół, według, wzdłuż; ** aramejski idiom: porzućmy tę myśl - Rz 6,2 przypis *; *** lub: ożywić

22. Ale Pismo zamknęło* wszystko pod grzechem, aby obietnica z wiary Jezusa** Chrystusa była dana tym, którzy są wierzącymi.* gr:: synkleio - współwięzić, łapać, osaczyć, okrążyć; ** gr.: ek pisteou Isou - z wiary Jezusa - por. Ga 2,16 przypis ***

23. A przed przyjściem wiary, byliśmy strzeżeni* pod Prawem, razem zamknięci aż do przyjścia wiary, która miała zostać objawiona**.* gr.: froureo - stać na straży, być pod kontrolą, chronić; ** gr.: apokalypto - odkryć, odsłonić, ujawnić - (nagle)

24. Tak więc Prawo było naszym wychowawcą* do Chrystusa, abyśmy z wiary zostali uznani za sprawiedliwych.Dz 13,38* gr.: paidagogos - niewolnik nadzorujący rozwój dziecka

25. Ale gdy przyszła wiara, już nie jesteśmy poddani wychowawcy.

26. Wszyscy bowiem jesteście synami* Boga przez wiarę w Chrystusie Jezusie.Ef 1,5; J 1,12; Rz 8,16* gr.: hyios - syn jako reprezentant ojca

27. Albowiem ilu z was zostało ochrzczonych* w Chrystusa, w Chrystusa się przyoblekliście.Rz 6,3; 1Kor 12,13; Kol 2,10* gr.: baptidzo - zanurzać, zamaczać wielokrotnie - por. Mt 3,11 przypis *

28. I nie ma Żyda ani Greka; nie ma niewolnika ani wolnego; nie ma mężczyzny* ani kobiety**; albowiem wy wszyscy jednym jesteście w Chrystusie Jezusie.Kol 3,11; Ga 5,6; 1Kor 7,9* dosłownie: tego, co męskie; ** tego, co żeńskie

29. A jeśli wy należycie do Chrystusa, wtedy jesteście potomstwem* Abrahama, a zgodnie z obietnicą dziedzicami.Ga 5,24; 2Kor 10,7; 1Kor 5,23; Hbr 11,18* lub: nasieniem - liczba poj.

↑↑

Rozdział 4

1. Mówię więc: Tyle czasu, ile dziedzic jest małym dzieckiem*, niczym nie różni** się od niewolnika, chociaż jest panem wszystkiego;* gr.: nepios - dziecko do 4 lat; ** lub: nie przewyższa

2. Ale podlega* opiekunom i zarządcom**, aż do czasu ustalonego przez ojca.Mt 11,28; Kol 2,8; Dz 15,10* dosłownie: jest pod; ** gr.: oikonomos - zarządca domu, nadzorca

3. Tak też i my, gdy byliśmy małymi dziećmi, byliśmy zniewoleni przez* elementarne zasady** tego świata.* dosłownie: pod - jak w w. 2 przypis *; ** gr.: stoicheion - element zasady, ciąg liter, pierwiastek, żywioł

4. Lecz gdy przyszło wypełnienie czasu, posłał Bóg swojego Syna, który narodził* się z kobiety i narodził* się pod Prawem,Ef 1,10* gr.: ginomai - stać się, narodzić się, być, zaistnieć

5. Aby wykupić* tych, którzy byli pod Prawem, abyśmy dostąpili usynowienia**.Rz 8,23; Dz 20,28* gr.: eksagoradzo - odkupić poprzez zapłacenie ceny spod czyjeś władzy, dać okup; ** lub: przysposobienia za synów

6. A ponieważ jesteście synami, dlatego Bóg posłał do serc waszych Ducha swojego Syna, wołającego*: Abba**, Drogi Ojcze!Łk 11,3; 1P 1,11; Rz 8,15* lub: krzyczeć, mówić donośnym głosem; ** aramejski: abba - zdrobniała forma słowa ab - ojciec - Tatuś, Tato zawierająca w sobie wyraz czułości, godności i szacunku

7. Tak więc już nie jesteś niewolnikiem, lecz synem; a jeżeli synem, to i dziedzicem* Boga przez Chrystusa.Jr 31,33; Ps 16,5; Rz 8,17* gr.: kleronomos - prawny spadkobierca, dziedzic

8. Ale wtedy, prawdziwie nie znając Boga, staliście się niewolnikami tych, którzy z natury nie są bogami.1Tes 1,9; J 1,10; Dz 17,30

9. Ale teraz, gdy poznaliście Boga, a raczej gdy zostaliście poznani przez Boga, czemu ponownie zawracacie do słabych i nędznych* elementarnych zasad** tego świata, którym ponownie, tak jak na początku, chcecie oddać się w niewolę?Mt 11,27; 2Tm 2,19* gr.: ptochos - skrajny nędzarz, żebrak, ubóstwo; ** gr.: stoicheion - element zasady, ciąg liter, pierwiastek, żywioł

10. Pilnujecie* dni i miesięcy, i pór roku, i lat.Kol 2,16* lub: zachowujecie, przestrzegacie

11. Boję się o was, czy czasem* nie trudziłem** się dla was na próżno.1Kor 15,58* lub: czy w jakiś sposób; ** gr.: kopiao - pracować ciężko, mozolić

12. Proszę* was, bracia, stawajcie się tacy jak ja, gdyż i ja jestem jak wy. W niczym mnie nie skrzywdziliście**.2Kor 2,5; Dz 21,21* lub: zanosić błagania, modlić się; ** czynić źle, szkodzić

13. Wiecie bowiem, że po raz pierwszy ogłosiłem wam Ewangelię na skutek słabości* ciała;2Kor 12,7* gr.: astheneia - kruchość, słabość, choroba

14. A próbą* moją, w moim ciele, nie wzgardziliście, ani mnie nie odrzuciliście**, ale przyjęliście mnie jak posłańca*** Bożego, jak Chrystusa Jezusa.1Sm 29,9; Ps 119,141; Za 12,8; Ml 2,7; 1Tes 4,8* lub: próby; ** dosłownie: wypluć - metafora odrzucenia; *** gr.: angelos - posłaniec, zwiastun, anioł

15. Kto więc był waszym szczęściem? Albowiem świadczę wam, że gdyby to było możliwe, wyłupilibyście swoje oczy i mi je oddali.

16. A tak, czy stałem się waszym nieprzyjacielem* mówiąc wam prawdę?1Krl 18,7; J 8,45* gr.: echthros - znienawidzić, budzić wstręt i niechęć, wróg

17. Zabiegają* o was, nie ku temu, co dobre, bo chcą was odłączyć, abyście wy o nich zabiegali*.* lub: współzawodniczyć, pożądać zazdrośnie

18. A dobrze jest zawsze zabiegać o to, co dobre, a nie tylko wtedy, gdy jestem wśród was obecny.Iz 59,17; Tt 2,14; Obj 3,19

19. Dzieciątka* moje, które znowu w bólach rodzę, dopóki Chrystus nie będzie ukształtowany** w was!1Tm 1,2; Tt 1,4; 1J 2,1* gr.: teknion - dzieciątko, czuła forma zwracania się do uczniów; ** gr.: morfoo - kształtować, tworzyć, przyjmować postać

20. Chciałbym teraz być obecnym przy was i odmienić mój głos, ponieważ jestem zakłopotany* co do was.1Tes 2,17; 2Kor 7,5* lub: wątpić, być przypartym do muru, nie wiedzieć co robić

21. Powiedzcie* mi wy, którzy chcecie być pod Prawem**, czy nie słuchacie tego Prawa?* dosłownie: mówcie mi; ** por. Rz 2,12 przypis *

22. Albowiem jest napisane, że Abraham miał dwóch synów, jednego z niewolnicy, a drugiego z wolnej.Rdz 16,15; Rdz 17,15; Ga 3,10

23. A ten, jednakże, który był z niewolnicy*, jest zrodzony zgodnie z wolą ciała, ten natomiast z wolnej, ze względu na obietnicę.* gr.: paidiske - służąca, młoda niewolnica, dziewczynka

24. To* jest znaczenie obrazowe**; są to bowiem dwa przymierza; jedno z góry Synaj, które istotnie rodzi w niewolę; jest nim Hagar.Hbr 8,6-13; Hbr 10,16; Hbr 12,24* gr.: atina - które - l.mn.; ** gr.: allegoreo - mówić w przenośni, alegorycznie, obrazowo

25. Hagar bowiem jest to góra Synaj w Arabii, a odpowiada* dzisiejszej Jerozolimie; bo jest w niewoli** ze swoimi dziećmi.* lub: stoi w jednym szeregu; ** dosłownie: jest niewolnikiem

26. Lecz górna Jerozolima jest wolna i ona jest matką nas wszystkich.Ga 3,29; Rz 9,8

27. Albowiem jest napisane: Rozraduj się* niepłodna, ty, która nie rodzisz; wydaj okrzyk i zawołaj, ty, która nie rodzisz w bólach; bo samotna ma więcej dzieci niż ta, która ma męża.Ps 113,9; Iz 54,1* dosłownie: zostań rozradowaną

28. My natomiast, bracia, jesteśmy dziećmi obietnicy na podobieństwo Izaaka.

29. Lecz tak, jak wtedy ten, który został zrodzony według ciała, prześladował tego, który został zrodzony według Ducha, tak i teraz.

30. Ale co mówi Pismo? Wyrzuć* niewolnicę i jej syna; bo na pewno nie będzie dziedziczyć** syn niewolnicy z synem wolnej.Rz 4,3* gr.: ekballo - wypchnąć, wypędzić, zmusić do odejścia, odesłać; ** tu: czas przeszły dokonany tryb przypuszczający - odziedziczyłby

31. Zatem, bracia, nie jesteśmy dziećmi niewolnicy, ale wolnej.Rdz 21,12; J 8,36; Hbr 2,15

↑↑

Rozdział 5

1. Stójcie więc w wolności*, do której nas wyzwolił Chrystus i nie poddawajcie się ponownie pod jarzmo** niewoli.Rz 8,21; 1P 2,16* gr.: eleutheria - wolność wyboru, postępowania, swoboda; ** gr.: zygos - jarzmo dla zwierząt, w przenośni: brzemię, ciężar

2. Oto ja, Paweł, mówię wam: Jeśli dajecie się obrzezać, Chrystus wam nic nie pomoże*.Dz 15,1* lub: wspierać, być przydatnym, przynieść korzyść

3. A świadczę ponownie każdemu człowiekowi, który daje się obrzezać, że jest zobowiązany wykonać całe Prawo*.* por. Rz 2,12 przypis *

4. Zostaliście odłączeni* od** Chrystusa wy wszyscy, którzy w Prawie uznajecie*** się za sprawiedliwych; wypadliście z łaski.* gr.: katargeo - unieważnić, stracić na znaczeniu, zniszczyć, być bezczynnym, tu możliwe: odłączacie się; ** lub: z dala; *** lub: zostaliście uznani za ... , uznawani jesteście za ...

5. My bowiem w duchu*, z wiary, oczekujemy** nadziei sprawiedliwości.Ps 25,5; Tt 3,7; Ef 2,18* lub: Duchem, w Duchu; ** czekać na coś żarliwie

6. Bo w Chrystusie Jezusie ani obrzezanie nic nie znaczy*, ani nieobrzezanie, ale wiara działająca** przez miłość.Ga 6,15; Ef 1,15; Ef 3,17* dosłownie: nie jest silne; ** gr.: energeo - skutecznie działająca moc

7. Biegliście dobrze*; kto wam przeszkodził, abyście nie byli posłuszni** prawdzie?Mt 13,21; 1Kor 9,24; Hbr 12,1* gr.: kalos - pięknie, szlachetnie, dobrze; ** lub: dać się przekonać prawdzie

8. To namawianie* nie jest od Tego, który was powołuje.Ga 1,6; Ga 3,1* gr.: peismone - perswazja, podstępne namawianie

9. Mała ilość zakwasu całe ciasto zakwasza.Mt 16,7; Łk 12,1; 1Kor 5,6

10. Ja jestem co do was przekonany* w Panu, że nie będziecie myśleć inaczej; a ten, który was niepokoi**, poniesie karę***, kimkolwiek by był.2Kor 1,15; 2Tes 3,4* lub: ufam; ** lub: trwożyć, wzburzać, dręczyć; *** zostanie osądzony

11. A ja, bracia, jeśli jeszcze głoszę obrzezanie, dlaczego nadal jestem prześladowany? Zatem straciło znaczenie* zgorszenie** krzyża.Ga 6,12; Rz 9,32; Dz 16,3* gr.: katargeo - unieważnić, stracić na znaczeniu, zniszczyć, być bezczynnym, tu możliwe: odłączacie się; ** lub: skandal

12. Oby odcięli sobie* ci, którzy was podburzają**.* domyślnie: ironicznie o zmuszających do obrzezania; ** gr.: anastatoo - wzniecić zamieszki, wrzawę, wzburzyć

13. Bo wy do wolności zostaliście powołani*, bracia; tylko ta wolność niech nie będzie zachętą ku pobudzaniu** ciała, ale ze względu na miłość służcie*** jedni drugim.J 8,32* gr.: kaleo - wezwani; ** gr.: aforme - pobudzić przez wysiłek, bodziec, sposobność; *** lub: bądźcie niewolnikami

14. Całe bowiem Prawo jest wypełnione* w jednym nakazie**, w tym: Będziesz miłował swojego*** bliźniego, jak samego siebie.Kpł 19,18; Mt 7,12; Mt 22,39-40* gr.: pleroo - wypełnić, sprawić obfitość, urzeczywistniać; ** dosłownie: w słowie; *** twojego

15. Ale jeśli jedni drugich kąsacie* i pożeracie, patrzcie, abyście jedni przez drugich nie zostali strawieni**.Jk 3,13* gr.: dakno - gryźć zębami, metafora: czynić wyrzuty, dręczyć; ** gr.: analisko - trawić, zużywać, trwonić pieniądze, niszczyć

16. Mówię więc: Duchem postępujcie*, a pożądliwości** ciała z pewnością*** nie wykonacie.2Kor 5,7* lub: w duchu żyjcie; ** usilnych pragnień; *** gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie jako wzmocnienie

17. Ciało bowiem pożąda* przeciwko Duchowi, a Duch przeciwko ciału; a te są sobie przeciwne, abyście nie to, co** chcecie, czynili.Rz 7,22* lub: usilnie pragnie; ** dosłownie: cokolwiek

18. Jeśli więc przez Ducha dajecie się prowadzić*, nie jesteście pod Prawem.* lub: jeśli więc (przez) Ducha jesteście prowadzeni

19. Jawne* są natomiast czyny** ciała, którymi są: cudzołóstwo, nierząd, nieczystość, rozpusta,Wj 20,14; Ez 16,32; Kol 3,5; 1Tm 1,9* lub: widoczne, publicznie jawne; ** gr.: ergon - dzieło, wynik

20. Bałwochwalstwo*, czary, nieprzyjaźnie, kłótnie, zazdrość, wybuchy gniewu, intrygi**, poróżnienia***, rozłamy****,2Krn 33,6* gr.: eidololatreia - kult, służba fałszywym bożkom; ** lub: współzawodnictwo, ambicje; *** podziały; **** herezje

21. Zawiść, zabójstwa, pijaństwo, hulanki i tym podobne, o których zapowiadam wam, jak i przedtem zapowiedziałem, że ci, którzy te rzeczy czynią, Królestwa Bożego nie odziedziczą.1Kor 6,9; 1Kor 15,50; Ef 5,5

22. Natomiast owocem* Ducha** jest: miłość, radość***, pokój, cierpliwość, uprzejmość, dobroć****, wiara*****,J 15,1-5; J 15,16; 1Kor 13,1-13* gr.: karpos - owoc, plon - tu: w l. poj. - czyny ciała w l. mn.; ** lub: ducha; *** lub: zadowolenie; **** prawość serca i życia; ***** gr.: pistis - wiara, zaufanie, wierność

23. Łagodność, opanowanie*. Prawo nie jest przeciwko takim.2P 1,6; Dz 24,25* gr.: enkrateia - panowanie nad sobą zwłaszcza nad pożądaniami

24. Ci więc, którzy są własnością Chrystusa, ukrzyżowali swoje ciało wraz z namiętnościami* i pożądliwościami**.Rz 8,15; Rz 13,14; 1P 2,11* lub: doznaniami; ** usilnymi pragnieniami

25. Jeśli żyjemy w Duchu*, Duchowi** się podporządkowujemy***.2Kor 3,6; Rz 8,4; 1P 4,6* lub: dla ducha; ** duchowi; *** dosłownie: iść w szeregu, kroczyć za

26. Nie stawajmy się chciwi próżnej chwały, jedni drugich prowokując*, jedni drugim zazdroszcząc**.Flp 2,3* lub: drażniąc; ** być zawistnym

↑↑

Rozdział 6

1. Bracia! Jeśli człowiek zostanie przyłapany na jakimś upadku, wy jako duchowi, naprawiajcie* takiego w duchu łagodności, przyglądając się uważnie sobie, abyś i ty nie został poddany próbie**.Jk 5,16; 1Kor 10,12* gr.: katartidzo - określenie medyczne - uczynić sprawnym, wzmocnić, naprawić złamanie lub wyposażyć, uczynić doskonałym; ** gr.: peiradzo - być kuszonym, doświadczanym, próbowanym

2. Jedni drugich brzemiona* noście**, a tak wypełnijcie Prawo Chrystusa.Wj 23,4; Rz 15,1* gr.: baros - ciężar, kłopot; ** gr.: bastadzo - podnieść rękami

3. Albowiem jeśli ktoś uważa, że jest kimś*, będąc nikim**, ten zwodzi w myśleniu*** samego siebie.Łk 18,11; Rz 12,3; Prz 25,14* lub: czymś - gr.: tes - kimś, czymś; ** lub: niczym - gr.: medeis; *** gr.: frenapatao - zwodzić czyjś umysł, oszukiwać kogoś

4. Ale każdy niech sam bada* swoje dzieło**, a wtedy będzie miał chlubę*** jedynie w sobie samym, a nie w innym****,Prz 14,14; 2Kor 1,12* lub: doświadcza siebie; ** gr.: ergon - czyn, dzieło tu: w l. poj.; *** gr.: kauchema - radosne uniesienie, chluba, powód do dumy; **** lub: drugim

5. Albowiem każdy swój własny ciężar* poniesie.Rz 2,6; Rz 14,12* gr.: fortion - ciężar, obowiązek

6. A ten, który jest nauczany o Słowie, niech ma wspólnotę* wszelkiego dobra z tym, który go naucza.Rz 15,27; 1Kor 9,9; 1Tm 5,17* gr.: koinionia - mieć lub czynić wspólnie, dzielić się, brać udział, być uczestnikiem, łączyć się, mieć wspólnotę

7. Nie dajcie się wprowadzić w błąd*. Bóg nie daje się z siebie naśmiewać**; albowiem cokolwiek by człowiek siał, to też*** będzie żął.1Kor 6,9* gr.: planao - zwieść, błąkać, prowadzić na manowce; ** gr.: mykteridzo - krzywić nos, szydzić z kogoś, traktować z lekceważeniem, gardzić, wyśmiewać; *** dosłownie: i

8. Bo kto sieje dla swojego ciała*, z ciała żął będzie skażenie**; ale kto sieje dla ducha***, z ducha żął będzie życie wieczne.* lub: w ciało; ** zepsucie, rozkład materii; *** w ducha

9. A nie zniechęcajmy* się czyniąc dobro; albowiem w swoim czasie będziemy żąć nieznużeni**.1Kor 15,58; 2Tes 3,13; Hbr 12,3* lub: nie upadajmy na duchu; ** niestrudzeni, nieosłabieni

10. Zatem więc, dopóki mamy czas, czyńmy dobro* względem wszystkich, a najwięcej względem domowników w wierze.1Tm 2,1; 1Tes 5,15* gr.: agathos - dobry, prawy, czcigodny

11. Popatrzcie, jak wielkimi literami napisałem wam swoją ręką.

12. Ci wszyscy*, którzy chcą się podobać w ciele**, ci zmuszają*** was, abyście byli obrzezani jedynie po to, aby nie byli prześladowani z powodu krzyża Chrystusa.* dosłownie: ilu; ** gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura; *** gr.: anakadzo - wymuszać, skłaniać, wymagać

13. Albowiem ci, którzy są obrzezani, sami nie zachowują Prawa, ale chcą, abyście byli obrzezani, aby chlubić* się z waszego ciała.* gr.: kauchaomai - chwalić, przechwalać się, chlubić - Flp 1,26 przypis *

14. Co do mnie natomiast, oby się tak nie stało, abym się chlubił, chyba tylko w krzyżu Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez którego dla mnie świat* jest ukrzyżowany, a ja dla świata.Flp 3,8; 1Kor 2,2* gr.: kosmos - układ, porządek, świat materialny, wszechświat, porządek świata wrogi Bogu

15. Albowiem w Chrystusie Jezusie ani obrzezanie nie jest ważne*, ani nieobrzezanie, ale nowe stworzenie.2Kor 5,17; Ef 4,24; Kol 3,10* dosłownie: nie jest czymś silnym

16. A wszyscy ci, którzy według tego wzoru* będą kroczyć** – nad nimi pokój i miłosierdzie, i nad Izraelem Boga.Ps 125,4; Flp 3,16* lub: kanon, zasada, przymiar; ** dosłownie: iść w szeregu - Ga 5,25 przypis ***

17. Odtąd* niech mi nikt nie dodaje trudu; ja bowiem piętna** Pana Jezusa noszę na swoim ciele.2Kor 4,10; Kol 1,24* lub: na koniec; ** gr.: stigmata - wytatuowany lub wypalony na skórze znak

18. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z duchem* waszym, bracia. Amen.* gr.: pneuma - duch, tchnienie, oddech, wiatr, ruch powietrza, tu: w znaczeniu antropologicznym jako część istoty człowieka

List apostoła Pawła do Efezjan

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ]

Rozdział 1

1. Paweł, apostoł Jezusa Chrystusa z* woli Boga, do świętych, którzy są w Efezie i wiernych** w Chrystusie Jezusie.* gr.: dia - ze względu na, dla, z powodu; ** lub: godnych zaufania, wierzących

2. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa.

3. Błogosławiony* Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ten, który nas pobłogosławił* wszelkim duchowym błogosławieństwem* niebios w Chrystusie.2Kor 11,31; Ef 2,6; Ef 3,10; 1P 1,3* gr.: eulogeo - wysławiany - por. Mt 14,19 przypis *

4. Tak jak i wybrał nas dla siebie* w Nim przed założeniem świata, abyśmy byli święci i nienaganni** przed Nim w miłości***,Ps 135,4; J 10,16; J 17,24; 1P 1,20; Obj 13,8* lub: wybrał sobie; ** bez zarzutu; *** lub: W miłości przeznaczył nas ...

5. Przeznaczył* nas dla siebie do usynowienia przez Jezusa Chrystusa, według upodobania swojej woli,Rz 8,29; 1P 1,2* gr.: prooridzo - ustalić coś z góry, wyznaczyć zawczasu

6. Ku chwale sławy* swojej łaski, którą obdarzył** nas w Umiłowanym.Iz 43,21; Jr 33,9; Łk 1,28* lub: uznania; ** lub: napełnił łaską

7. W Nim mamy odkupienie przez Jego krew, odpuszczenie* upadków według bogactwa Jego łaski,Dz 20,28; Dz 26,18* lub: uwolnienie, wyzwolenie

8. Którą hojnie* nas obdarzył we wszelkiej mądrości i roztropności.Iz 52,13; Rz 5,5* gr.: perisseuo - być obficie zaopatrzonym, mieć ponad miarę

9. Oznajmiając* nam tajemnicę swojej woli według swojego upodobania, które powziął w Nim,Rz 16,25; 1Kor 15,51; Ef 3,4; Ef 6,19* gr.: gnoridzo - dać poznać, oznajmić, posiadać grunt. wiedzę

10. Aby w akcie zarządzenia* pełni czasów, w Chrystusie jako głowie, w jedno zgromadzić wszystko, zarówno to co w niebiosach, jak i na ziemi, w Nim,Dz 3,19; Kol 3,11; Obj 7,4* gr.: oikonomia - zarządzanie domem, plan, nadzór

11. W którym też jesteśmy wybrani do dziedzictwa, my, którzy zostaliśmy przeznaczeni* według postanowienia** Tego, który sprawia wszystko według decyzji*** swojej woli,* gr.: prooridzo - ustalić coś z góry, wyznaczyć zawczasu; ** gr.: protesis - postanowić coś wcześniej, plan - por. 2Tm 3,10 przypis **; *** gr.: boul - rada, zamysł, wola, plan, postanowienie

12. Abyśmy istnieli ku chwale sławy* Jego, my, którzy już wcześniej** położyliśmy*** swoją nadzieję w Chrystusie.* lub: uznania; ** gr.: proelpidzo - być pierwszym w nadziei, mieć ją wcześniej; *** oparliśmy

13. W Nim i wy usłyszeliście słowo prawdy, Ewangelię o zbawieniu waszym, w Nim* też uwierzyliście i zostaliście zapieczętowani Duchem obietnicy – Świętym**,Rz 1,16; Ef 4,30* gr.: en hos - w Nim, dotyczy Chrystusa, lub w nie - logos jest w rodzaju męskim; ** lub: Świętym Duchem obietnicy lub ...obietnicy tym Świętym

14. Który jest poręką* naszego dziedzictwa dla odkupienia nabytej własności**, dla chwały sławy*** Jego.Łk 21,28; Rz 8,23; 2Kor 5,5* gr.: arrabon - przedsmak, zadatek; ** tego, co nabyte; *** uznania

15. Dlatego i ja, gdy usłyszałem o wierze* waszej w Panu Jezusie i o miłości do wszystkich świętych**,* lub: wierności; ** gr.: hagios - oddzielony od (świata), poświęcony dla (Boga)

16. Nie przestaję dziękować za was, wspominając* o was w moich modlitwach,Rz 1,9; Kol 1,3; 1Tes 5,17* dosłownie: czyniąc wzmianki

17. Aby Bóg Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam Ducha* mądrości i objawienia w dogłębnym poznaniu** Jego,* lub: ducha; ** gr.: epignosis - dokładne, pełne poznanie

18. I oświecone oczy waszego umysłu*, abyście wiedzieli jaka jest nadzieja Jego powołania i jakie jest bogactwo chwały dziedzictwa Jego w** świętych,* mss Byz: serca; ** lub: wśród

19. I jak przeogromną jest wielkość Jego mocy wobec nas, którzy wierzymy zgodnie z działaniem potęgi siły Jego,

20. Którą działał w Chrystusie, gdy wzbudził* Go z martwych i posadził po swojej prawicy w niebiosach,Dz 4,12; Flp 2,9* lub: wzbudziwszy - aoryst czas przeszły ze skutkiem trwającym

21. Wyżej nad wszelkie zwierzchności i władze, i moce, i panowania, i wszelkie imię jakie może być wymieniane, nie tylko w tym wieku, ale i w tym nadchodzącym;Kol 2,10

22. I wszystko poddał pod Jego stopy, a Jego dał* jako głowę ponad wszystkim Kościołowi**,Ef 4,15; Kol 1,18* lub: darował, wyznaczył, ustanowił; ** gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie, zebranie publiczne

23. Który jest Jego ciałem i pełnią Tego, który sam wszystko we wszystkich* napełnia** sobą.Ef 5,23* lub: wszystkim; ** wypełnia

↑↑

Rozdział 2

1. A was, będących martwymi w upadkach i grzechach,Mt 8,22; Łk 15,24; Kol 2,13

2. W których niegdyś żyliście* zgodnie z dobą** tego świata, według przywódcy*** mającego władzę w powietrzu, ducha, który teraz działa w synach opornych****,Ef 5,6; Kol 3,6* w. 3 przypis *; ** gr.: aion - wiek, epoka - Hbr 1,2 przypis ***; *** gr.: archon - przywódca, władca, naczelnik; **** gr.: apeitheia - uporczywy opór, bunt, nieposłuszeństwo

3. Wśród nich i my wszyscy żyliśmy* niegdyś w pożądliwościach** naszego ciała***, czyniąc wolę ciała i myśli, i byliśmy z natury dziećmi gniewu, jak i pozostali;Rz 1,24; Rz 13,14; 1Kor 4,7; Jud 1,16* dosłownie: obracaliśmy się - por. Rz 6,4 przypis **; ** lub: usilnych pragnieniach; *** gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura

4. Bóg natomiast, będąc bogatym w miłosierdzie*, przez swoją wielką miłość, którą nas umiłował,* gr.: eleos - litość, współczucie, łaskawość

5. I to nas, będących martwymi w upadkach, ożywił wraz z Chrystusem – łaską jesteście zbawieni,J 6,63; Rz 8,11

6. I wraz z Nim wzbudził*, i wraz z Nim posadził** w niebiosach w Chrystusie Jezusie,Ga 2,20; Kol 3,1* dosłownie: współwzbudził; ** współposadził

7. Aby okazać w nadchodzących wiekach przeobfite bogactwo swojej łaski w dobroci wobec nas w Chrystusie Jezusie.

8. Łaską bowiem jesteście zbawieni przez wiarę, i to nie z was; dar to Boga;J 4,10; Rz 3,24

9. Nie z uczynków, aby się ktoś nie chlubił*.Pwt 9,5-6; Rz 3,18; Rz 4,1; Tt 3,5* lub: chełpił - por. Flp 1,26 przypis *

10. Jego bowiem dziełem* jesteśmy, stworzeni w Chrystusie Jezusie do dobrych dzieł**, które przygotował wcześniej*** Bóg, abyśmy w nich chodzili.2Tm 3,17; Tt 2,14* gr.: poiema - dzieło, czyn, praca; ** gr.: ergon - działanie, czyny; *** gr.: proetoimadzo - przygotować wcześniej, przeznaczyć

11. Dlatego pamiętajcie, że wy, niegdyś poganie w ciele, nazywani nieobrzezanymi przez tego, który jest nazwany obrzezaniem na ciele wykonanym ręką,Rz 2,29; Ga 2,15

12. Że wy byliście w owym czasie bez Chrystusa, oddzieleni od praw obywateli* Izraela i obcy przymierzom obietnicy, nie mający nadziei i bez Boga** na świecie.J 10,16; Ef 4,18; Kol 1,21* lub: obywatelstwo, państwo; ** bezbożni

13. Ale teraz w Chrystusie Jezusie, wy, którzy niegdyś byliście dalecy, staliście się bliscy przez krew Chrystusa.Rz 3,25; Kol 1,14

14. On bowiem jest naszym pokojem, który z dwojga jedno uczynił i zburzył w ciele stojący pośrodku mur oddzielenia – wrogość.

15. On* Prawo przykazań, zawarte w ustawach**, uznał za bezużyteczne***, aby z tych dwóch stworzyć w sobie samym jednego nowego człowieka, czyniąc pokój,Hbr 10,19* lub: W ciele swoim usunął nieprzyjaźń (wynikającą) z Prawa (zawartego) w ustawach, aby z dwóch ...; ** gr.: dogma - wymagania, opinia, przekonania, nauka; *** gr.: katargeo - wykazać bezużyteczność, unieważnić, usunąć, uczynić bezczynnym, sprawić nieskuteczność, pozbawić wpływu

16. I pojednał ponownie obydwóch w jednym ciele z Bogiem przez krzyż, w Nim zadając śmierć tej nieprzyjaźni.Rz 5,10; 1P 4,1

17. A gdy przyszedł, ogłosił dobrą nowinę pokoju wam, którzy* byliście daleko, i którzy* byliście blisko.* dosłownie: tym

18. Przez Niego bowiem mamy przystęp* do Ojca, jedni i drudzy w jednym Duchu.J 10,7; J 14,6; 1Tm 2,5; Hbr 7,25* lub: posłuchanie, wprowadzenie przed oblicze, przedstawienie ambasadora

19. I dlatego już nie jesteście obcymi* i przychodniami**, ale współobywatelami świętych i domownikami Boga,Ga 3,26; Obj 21,12* dosłownie: cudzoziemiec; ** mieszkający obok, przybysz

20. Zbudowanymi* na fundamencie apostołów i proroków, którego kamieniem węgielnym jest Jezus Chrystus,Łk 11,49; 2P 3,2; Obj 18,20* lub: wzniesionymi na, nadbudowanymi

21. W* którym cała budowla razem spajana wzrasta w świętą świątynię w Panu;1Kor 3,17; 2Kor 6,16* lub: na którym (fundamencie)

22. W* którym i wy jesteście wspólnie budowani, na mieszkanie Boga w Duchu**.* lub: na którym; ** lub: instrumentalnie - Duchem

↑↑

Rozdział 3

1. Z tego powodu ja, Paweł, jestem więźniem Chrystusa Jezusa za was pogan;

2. Jeśli tylko słyszeliście o rozporządzeniu łaski Bożej, danej mi dla was,1Kor 9,17

3. Że według objawienia* została mi oznajmiona** tajemnica, jak to wcześniej krótko napisałem,Mt 13,11; Rz 16,25; Ef 1,17; Ef 5,32* gr.: apokalypsis - (nagłe) odsłonięcie tego, co zakryte; ** gr.: gnoridzo - poznać, posiadać gruntowną wiedzę

4. Dzięki temu, czytając, możecie zrozumieć mój wgląd* w tajemnicę Chrystusa,1Tm 3,9; 1Tm 3,16* gr.: synesis - pojmowanie, rozumienie, umysł

5. Która w poprzednich* pokoleniach nie była oznajmiona** synom ludzkim, tak jak teraz została objawiona Jego świętym apostołom i prorokom w Duchu,Łk 11,49; 1Kor 12,28; 2P 3,2* dosłownie: innych; ** gr.: gnoridzo - poznać, posiadać gruntowną wiedzę

6. Że poganie są współdziedzicami i współczłonkami ciała, i współuczestnikami obietnicy Jego w Chrystusie przez Ewangelię.

7. Jej to stałem się sługą według daru łaski Bożej, danej mi według skutecznej* mocy Jego.* gr.: energeia - skutecznie działająca moc

8. Mnie, najmniejszemu* ze wszystkich świętych, została dana ta łaska, abym między poganami głosił dobrą nowinę, to niezgłębione** bogactwo Chrystusa,1Tm 1,15* lub: mniejszemu od; ** niemożliwe do wytropienia

9. I oświecił wszystkich, jaka jest wspólnota* tajemnicy, która jest ukryta od wieków w Bogu, który wszystko stworzył przez Jezusa Chrystusa;J 1,1-3; Kol 1,12; Hbr 1,2* gr.: koinonia - uczestnictwo, wspólnota, związek, połączenie, BYZ - zarządzanie

10. Aby teraz została przez Kościół oznajmiona władzom i zwierzchnościom w niebiosach różnorodna mądrość Boga,Rz 8,38

11. Zgodnie z postanowieniem* powziętym przed wiekami, które wykonał w Chrystusie Jezusie, naszym Panu.* gr.: protesis - postanowić coś wcześniej, plan - por. 2Tm 3,10 przypis **

12. W Nim mamy śmiałość* i przystęp z ufnością przez wiarę w Niego.* gr.: parresia - śmiałość, swoboda, ufna odwaga, otwartość

13. Dlatego proszę, abyście nie upadali na duchu* z powodu ucisków moich za was, które są waszą chwałą.* lub: nie zniechęcali się

14. Z tego powodu zginam moje kolana przed Ojcem Pana naszego Jezusa Chrystusa,

15. Od którego jest nazwana wszelka rodzina* na niebie i na ziemi,Dz 3,25* gr.: patria - kolejne pokolenia pochodzące od ojca (gr. pater) rodu

16. Aby dał wam według bogactwa swojej chwały, byście zostali mocą wzmocnieni* przez Jego Ducha w wewnętrznym człowieku,Jr 31,33; 1P 3,4* lub: dodać sił, stawać się mocnym

17. Aby* Chrystus przez wiarę zadomowił** się w waszych sercach,J 14,23; Rz 8,9* lub: bo; ** gr.: kataoikeo - zamieszkiwać, osiedlić się, przebywać

18. A wy, którzy zostaliście w miłości zakorzenieni i ugruntowani, abyście nabrali siły by uchwycić* razem ze wszystkimi świętymi, jaka jest szerokość i długość, i głębokość, i wysokość,J 15,3; Ga 2,20; Obj 3,21* lub: schwycić, zdobyć na własność, pojąć umysłem

19. I poznać także tę miłość Chrystusa, która przewyższa wszelką wiedzę*, abyście zostali napełnieni do całej pełni Boga.* lub: poznanie

20. A Temu, który według mocy w nas działającej, może uczynić daleko więcej*, ponad to wszystko**, o co prosimy lub o czym myślimy***,* gr.: hyper (ek)perisou - ponad miarę, nadzwyczajnie; ** hyper panta - ponad wszystko; *** lub: rozumiemy, rozważamy

21. Temu chwała w Kościele w Chrystusie Jezusie we wszystkich pokoleniach, na wieki wieków. Amen.Mt 6,13; Rz 11,36; Ef 1,6; Flp 2,11

↑↑

Rozdział 4

1. Zachęcam was więc ja, więzień w Panu, abyście postępowali* w sposób godny powołania, do jakiego** zostaliście wezwani,* dosłownie: obracali - metafora sposobu życia; ** lub: w którym

2. Z całą pokorą i łagodnością, i cierpliwością, znosząc* jedni drugich w miłości.* gr.: anechomai - znosić, wytrzymywać, wytrwać

3. Gorliwie strzegąc* jedności Ducha** w spójni*** pokoju.Kol 3,13* lub: czuwać, zachowywać w tym samym stanie; ** ducha; *** o tym, co jest związane, pęk

4. Jedno ciało i jeden Duch*, jak też zostaliście wezwani w jednej nadziei waszego powołania.Pwt 6,4; 1Kor 12,12; Ga 3,27* lub: duch

5. Jeden Pan, jedna wiara, jeden chrzest,

6. Jeden Bóg i Ojciec wszystkich, który jest ponad* wszystkich, przez wszystkich i we wszystkich was.Ml 2,10* lub: przy wszystkich

7. A każdemu z nas z osobna* została dana łaska według miary daru Chrystusa.Rz 3,24; 1Kor 12,7* dosłownie: a każdemu jednemu z nas

8. Dlatego mówi: Wstępując na wysokość, powiódł za sobą pojmanych jeńców i dał ludziom dary.Ps 68,18

9. A to, że wstąpił, cóż innego oznacza, jeżeli nie to, że najpierw zstąpił do niższych części ziemi?Prz 30,4; J 3,13; Dz 2,32

10. Ten, który zstąpił, jest Tym samym, który wstąpił wysoko nad wszystkie niebiosa, aby napełnić* wszystko.Dz 2,28; Flp 4,19* gr.: pleroo - wypełnić, sprawić obfitość, urzeczywistniać

11. I On sam też wyznaczył* tych na apostołów, tych na proroków, tych na ewangelistów**, a tych na pasterzy i nauczycieli,1Kor 12,29* gr.: didomi - darować, dać, wyznaczyć na urząd, upoważnić; ** tj. głosicieli dobrej, szczęśliwej nowiny

12. Dla przygotowania* świętych do dzieła służby, do budowania ciała Chrystusa,1Tes 3,10* gr.: katartismos - doprowadzenie do pełnej gotowości, przysposobiony do czegoś - od katartidzo - Ga 6,1 przypis *

13. Aż wszyscy dojdziemy do jedności wiary i dogłębnego poznania Syna Bożego, do męża doskonałego, do wymiarów pełni dojrzałości Chrystusa*.* lub: do miary wypełnienia Chrystusem

14. Abyśmy więcej nie byli małymi dziećmi, rzucanymi przez fale i unoszonymi każdym wiatrem nauki przez oszustwo* ludzkie w metodycznym podstępie** wciągania w błąd;Ef 6,11* lub: zręczne manipulowanie w grze w kości; ** gr.: methodeia - działać z metodą dla czynienia zła, podstępu

15. Lecz mówiąc prawdę* w miłości, wszyscy wrośli** w Tego***, który jest głową – w Chrystusa,Kol 1,18; 1P 1,22* gr.: aletheuo - mówić prawdę, być szczerym; ** dosłownie: wroślibyśmy; *** dosłownie: w Niego

16. Z którego całe ciało jest właściwie spajane* i wiązane wszelkimi wzajemnie zasilającymi się połączeniami**, zgodnie z działaniem w stosownej mierze każdej jego*** części, przyczynia**** się do wzrostu ciała dla budowania siebie w miłości.Kol 2,2; 1Tes 2,13* lub: dopasowywane; ** staw, ścięgno; *** jednej; **** dosłownie: czyni sobie

17. To więc mówię i świadczę w Panu, abyście już więcej nie postępowali tak, jak pozostali* poganie** postępują, w próżności*** swojego umysłu,* lub: inni; ** gr.: ethnos - poganie, grupy etniczne, nie-Żydzi; *** gr.: mataiotes - wątłość, brak trafności, jałowość, pustka

18. Ludzie, którzy mają swoje myśli pogrążone w ciemności, będący obcy wobec życia Bożego z powodu będącej w nich niewiedzy, przez* zatwardziałość** ich serca,2Kor 4,4* lub: z powodu; ** gr.: poros - twardszy od marmuru

19. Którzy stali się nieczuli, samych siebie oddali rozpuście*, czyniąc wszelką nieczystość z butną chciwością**.1Tm 4,2* lub: bezczelność, oddanie się każdej rozpustnej przyjemności; ** gr.: pleonexia - butna chciwość, bezprawna żądza posiadania

20. Ale wy nie tak nauczyliście* się Chrystusa,* gr.: manthano - powiększyć swoją wiedzę, nauczyć się przez używanie i praktykę

21. Jeśli rzeczywiście Go usłyszeliście i w Nim zostaliście nauczeni, jako że* prawda jest w Jezusie, że macie**,J 14,14* gr.: kathos - tak jak, według tego; ** w gr. jako zamierzony skutek

22. Zewlec* z siebie starego człowieka z jego wcześniejszym postępowaniem, który niszczony jest przez** zwodnicze pożądliwości,Kol 3,8* dosłownie: odłożyć, zdjąć, położyć obok; ** według, zgodnie z

23. A dawać się odnawiać duchem* w waszym umyśle,* lub: duchowi waszego umysłu

24. I przyoblec się w nowego człowieka, który został stworzony według Boga w sprawiedliwości i w świętości prawdy.Iz 59,17; Kol 3,10

25. Dlatego, odrzuciwszy* kłamstwo, mówcie prawdę każdemu wokół siebie; bo jesteśmy członkami jedni drugich.Za 8,16; Prz 12,22; Rz 12,5* dosłownie: odłożyć, zdjąć, położyć obok

26. Bądźcie zagniewani*|IMP, a nie grzeszcie; niech słońce nie zachodzi nad waszym gniewem.J 8,11; 1Kor 15,34; 1J 2,1* lub: gniewajcie się; IMP imperativus - tryb rozkazujący

27. I nie dawajcie miejsca diabłu*.Jk 4,7; 1P 5,8* gr.: diabolos - oskarżyciel, oszczerca, potwarca

28. Ten, kto kradnie, niech już więcej nie kradnie, a raczej niech się trudzi, wypracowując swoimi rękami dobro*, aby miał czym podzielić się z będącym w potrzebie**.1Tes 4,11* lub: (to, co) dobre; ** w niedostatku, biedzie

29. Niech żadne zgniłe* słowo nie wychodzi z waszych ust, ale tylko dobre ku zbudowaniu, aby gdy trzeba, niosło życzliwość** słuchającym.Mt 12,34; Rz 3,13; Jk 3,2* lub: zepsute, złe; ** lub: dałoby, udzieliło łaski, przychylności

30. A nie zasmucajcie* Ducha Świętego Boga, którym** zostaliście zapieczętowani na*** dzień odkupienia.Ps 78,40; Ef 1,13; 1Tes 5,19* gr.: lypeo - smucić się, spowodować żal, zaniepokoić się; ** dosłownie: w którym; *** gr.: eis - na, ku, w (dzień odkupienia)

31. Wszelka gorycz i zapalczywość*, i gniew, i wrzask, i bluźnierstwo** niech będą odsunięte od was, wraz ze wszelką złością;* lub: wzburzenie, szał; ** oszczerstwo, krzywdząca mowa

32. A stańcie się jedni dla drugich łagodni*, miłosierni, przebaczając sobie wzajemnie, tak jak wam Bóg przebaczył w Chrystusie.Łk 6,37; 2Kor 2,10; 1J 1,9* lub: dobrotliwi, życzliwi, mili

↑↑

Rozdział 5

1. Stawajcie się więc naśladowcami Boga, jak dzieci umiłowane,1Tes 2,14; 1P 3,13

2. I chodźcie* w miłości, tak jak i Chrystus nas umiłował i wydał samego siebie za nas jako dar i ofiarę dla Boga ku przyjemnej wonności**.Rdz 8,21; Kpł 1,9; 2Kor 2,15* dosłownie: obracać - metafora sposobu życia; ** woń słodkiego aromatu

3. A nierząd i wszelka nieczystość albo chciwość niech nie będą nawet wymieniane pośród was, tak jak przystoi świętym,

4. Również sprośność i błazeńskie mowy*, i żarty, które są niestosowne, ale raczej dziękczynienie.* lub: głupia, niedorzeczna gadanina

5. To bowiem wiedzcie, że żaden rozpustnik* albo nieczysty, albo chciwiec**, to jest bałwochwalca, nie ma dziedzictwa w Królestwie Chrystusa i Boga.1Kor 6,9; Obj 21,8* lub: nierządnik; ** zachłanny, żądający więcej niż należy

6. Niech was nikt nie zwodzi próżnymi słowami; albowiem z powodu tych przychodzi gniew Boży na synów opornych*;* gr.: apeitheia - uporczywy opór, bunt, nieposłuszeństwo

7. Nie bądźcie więc ich współuczestnikami*.2Kor 6,14; 1Tm 5,22* lub: wspólnikami, towarzyszami

8. Albowiem byliście niegdyś ciemnością, a teraz jesteście światłością* w Panu; postępujcie** więc jak dzieci światła,1Tes 5,5* lub: światłem; ** dosłownie: obracać się - metafora sposobu życia

9. Bo owoc Ducha wyraża się we wszelkiej dobroci i sprawiedliwości, i prawdzie.Ps 16,2; Ga 5,22; 1P 2,25; 3J 1,11

10. Badajcie*, co jest miłe** Panu;Rz 12,1; Flp 4,18; 1Tes 5,21* lub: doświadczać, próbować, uznać za nadające się - Rz 2,18 przypis *; ** lub: bardzo podobające się

11. I nie bądźcie współuczestnikami bezowocnych dzieł ciemności, ale je raczej karćcie*.Ga 5,22* lub: napominać, wykazywać błąd

12. Bo o tym, co się wśród nich potajemnie* dzieje, wstyd jest i mówić.* lub: skrycie

13. Lecz to wszystko, gdy jest obnażane* przez światło, staje się jawne; bo wszystko, co staje się jawne, jest światłem.Oz 7,1; Hbr 4,13* lub: skarcić, wykazać winę argumentując - por. Mt 18,15 przypis *

14. Dlatego mówi: Obudź się*, który śpisz, i powstań** z martwych, a zajaśnieje ci Chrystus.Iz 60,1; Rz 13,11; 1Kor 15,34* gr.: egeiro - przywrócić do świadomości, wzbudzić, powstać, obudzić ze snu, zmartwychwstać; ** gr.: anistemi - powstać z martwych, wzbudzić, wystąpić

15. Patrzcie więc uważnie*, jak macie postępować**, nie jak niemądrzy, ale jak mądrzy.* lub: dokładnie, ściśle; ** dosłownie: obracać - metafora sposobu życia

16. Czas wykupując*, bo dni są złe.* lub: ocalić od straty, wykorzystać stosowną chwilę - Kol 4,5 przypis *

17. Dlatego nie bądźcie* nierozsądni, ale rozumiejcie**, co jest wolą Pana.Kol 4,5* gr.: ginomai - stawać się, być, zradzać; ** gr.: synesis - umiejętność zastosowania zasad w każdej

18. I nie upijajcie się winem, w którym jest rozwiązłość, ale bądźcie napełniani* w duchu,* lub: dawajcie się napełniać Duchem lub w Duchu

19. Rozmawiając ze sobą przez psalmy i hymny, i pieśni duchowe*, śpiewając i grając** w swoim sercu Panu,Ps 147,7; Iz 65,14; Mt 15,8* lub: natchnione, przepełnione treścią duchową; ** lub: śpiewać przy dźwiękach harfy

20. Dziękując zawsze za wszystko*, w imieniu Pana naszego Jezusa Chrystusa, Bogu i Ojcu,Ps 34,1; Flp 4,6* dosłownie: za wszystkie - l. mn.

21. Ulegając jedni drugim w bojaźni* Bożej.* gr.: fobos - bać się, żywić szacunek, poważać, respektować, czcić

22. Żony, bądźcie uległe swoim* mężom, jak Panu;Flp 2,3; Kol 3,18; 1P 5,5* dosłownie: własnym

23. Mąż bowiem jest głową żony, jak Chrystus głową Kościoła*; On też jest Zbawicielem ciała.1Kor 11,3* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie, zebranie publiczne

24. Ale tak, jak Kościół uległy* jest Chrystusowi, tak i żony własnym mężom we wszystkim.Est 1,12; Iz 55,4; 1Tm 3,5* gr.: hypotasso - postawić pod, podporządkować się, być poddanym, uległym, poddać się

25. Mężowie, miłujcie swoje żony, tak jak i Chrystus umiłował Kościół i wydał za niego samego siebie,Ga 1,4; Ga 2,20; Kol 3,19; 1Tm 2,6

26. Aby go uświęcić, oczyszczając kąpielą* wodną przez Słowo,1Kor 6,11* gr.: loutron - kąpanie się, kąpiel, obmycie, łaźnia

27. Aby postawić go przy sobie jako Kościół pełen chwały, nie mający plamy ani zmarszczki, ani żadnych* z tych rzeczy, ale żeby był święty i nienaganny**.Ps 45,13; 2Kor 4,14; Kol 1,22* dosłownie: coś, jakiś; ** lub: bez zarzutu

28. Tak też mężowie powinni miłować* swoje żony, jak swoje ciała; kto miłuje* swoją żonę, samego siebie miłuje*.* gr.: agapao - J 21,15 przypis **

29. Albowiem nikt nigdy* swojego ciała nie miał w nienawiści, ale je żywi** i ogrzewa***, tak jak i Pan Kościół,* gr.: pote - z zaprzecz. - nigdy; ** gr.: ektrefo - wykarmić, żywić, wychować, kształcić, pielęgnować; *** lub: opiekować się troskliwie, utrzymywać w cieple, być czułym

30. Bo jesteśmy członkami Jego ciała*, z Jego ciała** i z Jego kości.Rdz 2,23; Rz 12,5; Ef 1,23* gr.: soma - por. Kol 2,11 przypis *; ** gr. sarks - Kol 2,11 przypis **

31. Z* tego względu opuści człowiek swojego ojca i matkę, i zostanie złączony** ze swoją żoną i będą dwoje jednym*** ciałem.Rdz 2,24; Mk 10,7; 1Kor 6,16* gr.: anti - za (to), w miejsce (tego); ** gr.: proskollao - skleić się, złączyć, przywrzeć; *** gr.: eis sarka mian - w jednym ciele, ku jednemu ciału

32. Tajemnica* to wielka; ja jednak mówię to w odniesieniu** do Chrystusa i w odniesieniu** do Kościoła.Kol 2,2; 1Tm 3,8; Obj 19,7* gr.: mysterion - rzecz ukryta, mistyczna, tajemnica, ukryty cel; ** gr.: eis - ku, do, wobec, o

33. Jednakże niech każdy z was z osobna miłuje swoją żonę jak siebie samego, a żona niech ma* głęboki respekt** wobec swojego męża.Kol 3,19; 1P 3,7* dosłownie: aby (miała); ** gr.: fobeo - bać się, żywić szacunek, poważać, respektować, czcić

↑↑

Rozdział 6

1. Dzieci, bądźcie posłuszne waszym rodzicom w Panu, bo jest to sprawiedliwe.Pwt 21,18; Prz 1,8; Kol 3,20

2. Czcij* swojego ojca i matkę, to jest pierwsze przykazanie w obietnicy,Wj 20,12; Pwt 5,16; Jr 35,18* gr.: timao - poważać, szanować, czcić

3. Aby ci się dobrze działo i abyś długo* żył na ziemi.* dosłownie: i będziesz długowieczny

4. A wy, ojcowie, nie pobudzajcie do gniewu waszych dzieci, ale wychowujcie* je w karności i napominaniu** Pana.1Kor 10,11; Kol 3,21* gr.: ektrefo - wykarmić, żywić, wychować, kształcić, pielęgnować; ** gr.: noutheteo - kłaść do rozumu - stąd: korygować, nauczać, udzielać wskazówek, kształtować sposób myślenia

5. Niewolnicy, posłuszni bądźcie tym, którzy są waszymi panami według ciała, z bojaźnią i z drżeniem, w prostocie* waszego serca, tak jak Chrystusowi,1Tes 2,4* lub: szczerości

6. Nie dla oka służąc, jak ci, którzy chcą się przypodobać* ludziom, ale jako niewolnicy Chrystusa, czyniąc** z głębi duszy wolę Boga,Ga 1,10; Kol 3,22* lub: polegać na względach ludzi; ** gr.: poieo - uczynić, spowodować, wytworzyć, zrobić coś

7. Z dobrej woli służąc Panu, a nie ludziom,

8. Wiedząc, że każdy, jeśli uczyni coś dobrego, otrzyma to samo od Pana, czy niewolnik, czy wolny.Mt 16,27; Rz 2,6; 1Kor 15,58

9. I wy, panowie, to samo czyńcie względem nich; porzućcie groźby, wiedząc, że ich i wasz Pan jest w niebiosach, a On nie ma względu* na osoby.* dosłownie: nie patrzy na oblicze człowieka

10. W końcu, bracia moi, wzmacniajcie się w Panu i w potędze* Jego siły**;Joz 1,5-9* gr.: kratos - moc, siła, potęga; ** gr.: ischys - siła, moc fizyczna

11. Przyobleczcie się w całą zbroję Bożą, abyście mogli stać mocno* wobec podstępów** diabła.Rz 13,14; 2Kor 6,7; Kol 3,10* gr.: histemi - stać, utrwalić, nie chwiać się - por. w. 14 przypis *; ** lub: metodyczne wprowadzanie w błąd - por. Ef 4,14 przypis **

12. Albowiem nie toczymy boju* przeciwko krwi i ciału, lecz z władzami, ze zwierzchnościami, z rządcami tego wieku** ciemności, z niegodziwymi*** duchami w niebiosach.* gr.: pale - od pallo - drgać - walka, zapasy, zmaganie; ** gr.: aion - wiek, epoka, odcinek czasu, świat, wieczność; *** lub: z duchowymi niegodziwościami

13. Dlatego weźcie całą zbroję Bożą, abyście mogli dać odpór* w dzień zły, a po wykonaniu wszystkiego stać** niewzruszenie.Am 6,3; Łk 8,3; Obj 3,10* lub: przeciwstawić się; ** lub: ostać się - por. w. 14 przypis *, tu: czas przeszły dokonany strona czynna

14. Stójcie* więc, mając swoje biodra** przepasane prawdą i będąc obleczeni w pancerz sprawiedliwości,Iz 11,5; 1Tes 5,8* gr.: histemi - stać, utrwalić, ustanowić, trwać, nie chwiać się, nie dać się wyprzeć z zajmowanej pozycji; ** dosłownie: biodro - l. poj.

15. A nogi obute* w gotowość przynoszenia ewangelii** pokoju,Iz 52,7; Ha 3,19; Rz 10,15* gr.: hypodeo - podwiązać sandały, obuwać, przywiązywać tu: jako imiesłów czas przeszły dokonany strona medialna - i obuwszy; ** gr.: euangelion - dobra wiadomość, dobra wieść, nagroda za przyniesienie dobrej wiadomości

16. A w tym wszystkim* podnieście tarczę** wiary***, którą możecie zgasić wszystkie rozpalone strzały złego.* lub: nade wszystko; ** tj. długa tarcza chroniąca całego żołnierza rzymskiego, obita skórą i namaczana w wodzie przed bitwą; *** wierności

17. I weźcie hełm zbawienia i miecz Ducha, którym jest Słowo* Boże,Iz 59,17; 1Tes 5,8; Hbr 4,12* gr.: rhema - słowo wypowiedziane

18. W każdej modlitwie i prośbie, modląc się w każdym czasie w Duchu* i w tym celu czuwając** z całą niezłomnością trwania*** i prośbą**** za wszystkich świętych*****,1Tes 5,17* lub: duchu; ** lub: trwać bez snu; *** uporczywością; **** błaganiem; ***** gr.: hagios - oddzielony od (świata), poświęcony dla (Boga)

19. I za mnie, aby* dane mi było słowo, bym otwierając swoje usta, śmiało** oznajmiał*** tajemnicę**** Ewangelii,Rz 15,30; Kol 4,3* dosłownie: oby; ** lub: z odwagą, ufnością; *** gr.: gnoridzo - dać poznać, oznajmić, posiadać gruntowną wiedzę; **** gr.: mysterion - rzecz ukryta, mistyczna - por. 1Kor 15,51 przypis **

20. Z powodu której sprawuję poselstwo* w więzach**, abym o niej mówił śmiało***, jak mówić mi trzeba.Dz 21,33; 2Kor 5,20* gr.: presbeuo - być starszym, być posłem, ambasadorem; ** krótki łańcuch łączący więźnia ze strażnikiem w nadgarstku; *** dosłownie: obym o niej śmiało powiedział, jak mi trzeba powiedzieć

21. Żebyście jednak i wy wiedzieli, co się ze mną dzieje i co czynię, o tym wszystkim oznajmi* wam Tychikus, brat umiłowany i wierny** sługa*** w Panu,Flp 1,12; 2Tm 4,12* gr.: gnoridzo - dać poznać, oznajmić, posiadać gruntowną wiedzę; ** lub: godny zaufania; *** gr.: diakonos

22. Którego posłałem do was, dlatego, abyście wiedzieli, co się z nami dzieje i aby pocieszył* wasze serca.Kol 2,2* gr.: parakaleo - wzywać na pomoc, zachęcać, brać w obronę

23. Pokój braciom i miłość z wiarą od Boga Ojca i Pana Jezusa Chrystusa.Rz 1,7; Obj 1,4

24. Łaska z wszystkimi miłującymi Pana naszego Jezusa Chrystusa w szczerości*.1Kor 16,23; 2Kor 13,14; Hbr 13,25* gr.: aftharsia - niezniszczalność, trwałość, nieśmiertelność, uczciwość, szczerość, czystość

List apostoła Pawła do Filipian

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ]

Rozdział 1

1. Paweł i Tymoteusz, słudzy* Jezusa Chrystusa, do wszystkich świętych w Chrystusie Jezusie, którzy są w Filippi, z biskupami** i z diakonami.Dz 6,1; 1Tm 3,8-13; Tt 1,7* lub: niewolnicy - por. Mt 10,24 przypis *; ** gr.: episkopos - nadzorca, doglądający

2. Łaska* wam i pokój** od Boga, Ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa.* gr.: charis - życzliwość, przychylność, łaska; ** eirene - od czasownika eireneo - łączyć, spajać

3. Dziękuję Bogu mojemu przy* każdym moim wspomnieniu o was,* lub: za każdym

4. Zawsze w każdej mojej modlitwie*, za was wszystkich, modląc* się z radością,* gr.: deesis - prośba, błaganie, modlitwa, prośba do Boga

5. Z powodu* wspólnoty** waszej w*** Ewangelii, od pierwszego dnia aż do teraz,Dz 16,5; Ef 2,15; Kol 1,21* gr.: epi - na, za, w; ** lub: współudział, uczestnictwo, społeczność; *** gr.: eis - w, ku, do, na rzecz

6. Będąc przekonany o tym, że Ten, który rozpoczął* w was dobre dzieło, doprowadzi je do końca*, aż do dnia Jezusa Chrystusa.J 6,29; 1Kor 1,8; 1Tes 5,2* określenia oznaczające początek i zakończenie gr. rytuału składania ofiar

7. Wobec tego słuszne* jest, abym tak o was wszystkich myślał, dlatego mam was w swoim sercu, bo w więzach moich, jak i w obronie** i w utwierdzeniu*** Ewangelii, wy wszyscy jesteście ze mną uczestnikami łaski.Ga 5,6; Kol 4,3* lub: prawe, sprawiedliwe dosłownie: słuszne (dla) mnie; ** gr.: apologia - obrona przed atakiem z zewnątrz; *** gr.: bebaiosis - umocnienie, potwierdzenie, utwierdzenie

8. Albowiem Bóg jest moim świadkiem, jak tęsknię do was wszystkich najgłębszymi uczuciami* Jezusa Chrystusa,* lub: we wnętrzu

9. I modlę się o to, aby wasza miłość jeszcze bardziej i bardziej obfitowała w dogłębnym poznaniu i we wszelkim doznaniu*,* lub: postrzeganie, doznanie zmysłowe, świadomość czegoś

10. Abyście mogli rozpoznać* to, co ważne**, byście byli czyści*** i bez zarzutu**** na dzień Chrystusa,1Kor 5,8* lub: doświadczyć, zbadać; ** lub: rozróżniać dobro i zło; *** czysty w świetle słońca, bez domieszki; **** niepowodujący upadku innych - Dz 24,16 przypis **

11. Będąc napełnieni owocami sprawiedliwości przez Jezusa Chrystusa, ku chwale i sławie* Boga.Hbr 12,11; Jk 3,18* lub: uznaniu

12. A chcę, bracia, abyście wiedzieli, że przeciwności wobec mnie, wpłynęły raczej na rozkrzewienie* Ewangelii,Rz 8,28* lub: poruszanie się armii do przodu, wycinać, torować drogę

13. Tak że więzy moje dla Chrystusa stały się znane* w całym pretorium** i wszystkim pozostałym.1Tes 1,8-9* lub: widoczne; ** siedziba namiestnika, obóz wojskowy, duży dom lub willa

14. A coraz liczniejsi bracia w Panu, będąc przekonani moimi więzami, zaczęli z większą śmiałością, bez bojaźni opowiadać* Słowo.1Tes 2,2* gr.: laleo - wydawać dźwięk, mówić, opowiadać

15. Niektórzy wprawdzie z powodu zazdrości i kłótni*, a niektórzy natomiast z powodu dobrej woli** głoszą*** Chrystusa.2Kor 1,23* lub: spór, niezgoda, zwada; ** upodobania, przyjemności; *** gr.: kerysso - być heroldem, rozgłaszać, głosić jak herold

16. Ci, którzy istotnie z powodu próżnej ambicji* głoszą Chrystusa nieszczerze**, przypuszczają, że przydają ucisku moim więzom;* gr.: eris - samolubna ambicja, rywalizacja, czynić coś dla pieniędzy, być najemnikiem; ** dosłownie: w nieczysty sposób

17. A ci, którzy z miłości, wiedzą, że jestem ustanawiany do obrony* Ewangelii.* gr.: apologia - obrona przed atakiem z zewnątrz

18. Cóż więc? Mimo że każdym sposobem czy pozornie*, czy to w prawdzie, Chrystus jest głoszony**; z tego się raduję i będę się radował,Mk 9,38; Rz 3,9* lub: pod pretekstem, rzekomo; ** gr.: katangello - głosić publicznie, podawać do wiadomości

19. Wiem bowiem, że to okaże się mi ku wybawieniu* przez modlitwę waszą i wsparcie** Ducha Jezusa Chrystusa,Ga 4,6; 1P 1,11* lub: ratunek, zbawienie; ** dodatkowe zaopatrzenie

20. Według oczekiwania* i nadziei mojej, że w niczym nie zostanę zawstydzony**, ale z całą śmiałością***, jak zawsze, tak i teraz, wywyższony zostanie Chrystus w moim ciele, czy to przez życie, czy przez śmierć.* lub: spragnione, intensywne spojrzenie nakierowane na konkretny podmiot; ** gr.: aischynomai - wstydzić się, zhańbić, napawać wstydem; *** lub: ufność, odwaga

21. Dla mnie bowiem żyć – Chrystus, umrzeć – zysk.2Kor 5,1-8; Kol 3,4; Obj 14,13

22. Jeśli jednak żyć w ciele – to dla mnie owoc dzieła; a co wybiorę – nie wiem.

23. Albowiem jedno i drugie mnie naciska*; pragnę odejść** i być z Chrystusem, bo to daleko lepsze,* tj. położenie wędrowca w skalistym wąwozie naciskanym przez ściany z dwóch stron; ** dosłownie: poluzować sznury

24. Ale pozostać w ciele jest bardziej potrzebne ze względu* na was.* lub: dla, z powodu

25. A będąc tego pewien*, wiem, że pozostanę i będę trwał razem przy wszystkich dla waszego postępu** i radości wiary,Dz 20,25* lub: być o czymś przekonanym, ufać; ** por. w. 12 przypis *

26. Aby chluba* wasza obfitowała w Chrystusie Jezusie we** mnie, z powodu mojego ponownego przyjścia*** do was.Flp 2,16* gr.: kauchema - radosne uniesienie, chluba, powód do dumy; ** lub: przeze mnie; *** gr.: parousia - przyjście - por. 1Tes 4,15 przypis *

27. Tylko żyjcie jak wolni obywatele* w sposób godny Ewangelii Chrystusa, abym, czy przyjdę i ujrzę was, czy nieobecny, słyszał o was, że stoicie w jednym Duchu**, jedną duszą walcząc razem dla*** wiary Ewangelii,* termin nawiązujący do przywileju posiadania obywatelstwa rzymskiego - Filippi to kolonia rzymska; ** lub: duchu; *** lub: z powodu

28. I w niczym nie dając się zastraszyć przeciwnikom; co dla nich prawdziwie jest dowodem zguby, a dla was zbawienia, i to od Boga;

29. Gdyż wam to zostało darowane dla Chrystusa, abyście nie tylko w Niego wierzyli, ale i dla Niego cierpieli,Dz 5,41; Jk 1,12

30. Tocząc* tę samą walkę, jaką widzieliście we mnie i o jakiej we mnie teraz słyszycie.Kol 2,1; Hbr 10,32; Obj 2,10* dosłownie: mając

↑↑

Rozdział 2

1. Jeśli więc jest jakaś zachęta w Chrystusie, jeśli jakaś pociecha miłości, jeśli jakaś wspólnota ducha, jeśli jakieś serdeczne uczucie i miłosierdzie*,* lub: zlitowanie

2. Dopełnijcie mojej radości, mając* to samo rozumienie, tę samą miłość, jedną duszę i jedno myśląc.Dz 1,14; Dz 2,46; 1P 3,8* dosłownie: aby (mieć)

3. Nic nie czyniąc z powodu* próżnej ambicji** lub pustej chwały, ale w pokorze jedni drugich mając za wyższych*** od siebie.* lub: dla; ** gr.: eris - samolubna ambicja, rywalizacja, czynić coś dla pieniędzy, być najemnikiem; *** lub: jako mający władzę nad sobą

4. Niech* wszyscy mają na uwadze** nie tylko swoje sprawy, ale każdy i sprawy innych.* gr. tryb rozkazujący; ** gr.: skopeo - patrzeć uważnie, rozważać

5. Ten bowiem sposób myślenia* niech będzie w was, jaki i był w Chrystusie Jezusie,* gr.: froneo - myśleć, rozumieć, czuć, kierować uwagę na coś

6. Który będąc* w postaci** Bożej, nie uznał za grabież*** być równym Bogu,J 1,1; 1J 5,7* gr.: hyparcho - być w swej istocie stałym, bez zmian; ** gr.: morfe - niezmienna forma postaci, natura rzeczy; *** lub: łup - 1Tes 4,17 przypis *

7. Ale ogołocił* samego siebie, przyjął postać** sługi***, stając się podobny ludziom, a w zewnętrznej postaci**** został znaleziony jako człowiek;Rz 1,3; Rz 8,3; 1Tm 3,16; Hbr 2,14* dosłownie: uczynił pustym, pozbawił znaczenia; ** gr.: morfe - niezmienna forma postaci, natura rzeczy; *** lub: niewolnika; **** gr.: schema - zew. zmienna forma, postać

8. Sam siebie uniżył, stając się posłusznym* aż do śmierci, i to śmierci na krzyżu.* gr.: hypekoos - nakłaniający ucha, posłuszny - por. Wj 21,1-6

9. Dlatego też Bóg wywyższył Go ponad wszystko i darował Mu imię, ponad wszelkie imię;Ps 72,17; Dz 4,10-12

10. Aby na imię Jezusa zginało się każde kolano istot niebiańskich, ziemskich i podziemnych,Iz 45,23; J 3,20; Rz 10,9; Ef 4,5

11. I aby każdy język wyznawał, że Jezus Chrystus jest Panem ku chwale Boga Ojca.

12. Dlatego, moi umiłowani, tak jak zawsze byliście posłuszni, nie tylko w mojej obecności*, ale teraz daleko więcej podczas mojej nieobecności, z bojaźnią i drżeniem sprawujcie** swoje zbawienie.J 6,27; Hbr 4,11* gr.: parousia - obecność, przyjście, uroczysty wjazd do miasta ważnej osobistości wraz z władzami miasta, które wyruszyły dostojnikowi na przeciw - por. gr.: apanthesis z w. 17 przypis **; ** lub: doprowadźcie do końca

13. Bóg bowiem jest Tym, który sprawia* w was i chęć, i wykonywanie* według swojego upodobania.* gr.: energeo - skutecznie działająca moc

14. Wszystko czyńcie bez szemrania* i powątpiewania**,Lb 4,27; Ps 106,25; 1Kor 10,10* lub: cichy pomruk niezadowolenia jako wyraz buntu; ** lub: wahanie, wątpliwość, niepotrzebna dysputa

15. Abyście stali się nienaganni i szczerzy jako dzieci Boga, niewinni wśród rodu wynaturzonego* i przewrotnego**, w którym jesteście widoczni jak światła na świecie,J 1,12; Rz 8,14* dosłownie: skrzywionego; ** przekręcać, psuć

16. Zachowując słowa życia ku mojej chlubie* na dzień Chrystusa, że nie na próżno biegłem i nie na próżno się trudziłem.* gr.: kauchema - radosne uniesienie, chluba, powód do dumy

17. Ale jeżeli i teraz jestem wylany na ofiarę i w służbie waszej wiary, raduję się i współraduję się z wami wszystkimi.Rz 12,1

18. A tak samo i wy radujcie się i współradujcie się ze mną.

19. I mam nadzieję w Panu Jezusie, że Tymoteusza szybko poślę do was, abym i ja był dobrej myśli, wiedząc o tym, co wśród* was się dzieje.1Tes 3,2* gr.: para - obok, u, przy

20. Albowiem nie mam nikogo równie myślącego* jak on, który by się prawdziwie** zatroszczył o to, co was dotyczy.Kol 4,11* lub: być równym w duszy, posiadać tę samą wartość; ** szczerze

21. Bo wszyscy szukają swoich spraw, a nie tych spraw, które są Chrystusa Jezusa.

22. A jego doświadczenie* znacie, dlatego że jak dziecko ojcu, razem ze mną służył** dla Ewangelii.1Kor 4,10; 1Tm 1,2; 2Tm 1,2* lub: jego wypróbowanie; ** dosłownie: był niewolnikiem

23. Mam więc nadzieję, że go natychmiast do was poślę, jak tylko zobaczę* co się ze mną stanie;* gr.: aforao - ujrzeć coś z daleka, skupić się na czymś

24. A jestem przekonany* w Panu, że i sam szybko do was przyjdę.Rz 5,28* por. Flp 1,25 przypis *

25. Ale uważałem za konieczne posłać do was Epafrodyta, brata i mojego współpracownika i współbojownika*, a waszego posłańca** i sługę*** w mojej potrzebie,* lub: współtowarzysza broni; ** apostoła; *** gr.: leitourgos - osoba powołana na urząd państw. lub publiczny, sługa króla

26. Ponieważ tęsknił do was wszystkich i martwił się, bo słyszeliście, że zachorował.

27. Bo wprawdzie chorował*, tak że był bliski śmierci; ale Bóg zmiłował się nad nim, a nie tylko nad nim, ale i nade mną, abym nie miał smutku za smutkiem.* lub: być słabym

28. Dlatego tym pilniej posłałem go, abyście widząc go, ponownie uradowali się, a ja abym miał mniej smutku.

29. Przyjmijcie go więc w Panu z całą radością; a takich ludzi miejcie w poszanowaniu*.Mt 10,40* lub: we czci, jako cennych - gr.: entimos

30. Bo z powodu dzieła Chrystusa bliski był śmierci, narażając* duszę swoją na niebezpieczeństwo, aby dopełnić tego, czego w waszej służbie** wobec mnie brakowało.* lub: nie zważać na swoje życie, postawić wszystko na jedną kartę - ryzykować; ** gr.: leitourgos - osoba powołana na urząd państw. lub publiczny, sługa króla

↑↑

Rozdział 3

1. W końcu, bracia moi, radujcie się w Panu. Pisać wam to samo, z pewnością nie jest dla mnie nużące*, ale dla was jest to zabezpieczeniem.1Tes 5,16* gr.: okneros - gnuśny, opieszały, dokuczliwy, nużący

2. Przypatrujcie* się psom**, przypatrujcie się złym pracownikom, przypatrujcie się obrzezywaczom***.Ga 5,2* lub: patrzeć uważnie, strzec się; ** tj. ludziom nieczystym, bezwstydnym; *** lub: okaleczeńcom

3. My bowiem jesteśmy obrzezaniem*, my, którzy służymy** w duchu Bogu*** i chlubimy się w Chrystusie Jezusie, a w ciele nie pokładamy ufności.J 4,4; Rz 2,29* lub: obrzezani; ** gr.: leitourgos - osoba powołana na urząd państw. lub publiczny, sługa króla; *** gr.: pneumati theo - (dativ) możliwe też - w Duchu Bogu, Duchowi Boga, w Duchu Bożym

4. Chociaż ja mógłbym mieć ufność także w ciele; a jeśli ktoś inny mniema, że może pokładać ufność w ciele, to ja tym bardziej;

5. Obrzezany ósmego dnia, z rodu Izraela, z pokolenia Beniamina, Hebrajczyk z Hebrajczyków, według Prawa faryzeusz,

6. Co do żarliwości* – prześladowca Kościoła, co do sprawiedliwości, opartej na Prawie** – stałem się nienaganny.* lub: gorliwości; ** por. Rz 2,12 przypis *

7. Ale to, co mi było zyskiem, to z powodu Chrystusa uznałem za szkodę*.Mt 13,44; Łk 14,26; Dz 27,18* lub: zniszczenie, stratę

8. Ale istotnie, raczej i wszystko uznaję za szkodę z powodu górującego nad wszystkim poznania Chrystusa Jezusa, mojego Pana, dla którego wszystko straciłem i wszystko uznaję za śmieci*, żeby zyskać Chrystusa,Iz 53,11; J 17,3; 1Kor 2,2* gr.: skybalon - w j. potocznym - to, co odrzucone psom, w j. medycznym - kał, gnój

9. I zostać znalezionym w Nim, nie mając własnej sprawiedliwości, która jest z Prawa, ale tę, która jest przez wiarę* Chrystusa, sprawiedliwość z Boga przez** wiarę,Rz 4,3; 1Kor 1,30* lub: wierność - Ga 2,16 przypis ***; ** lub: ze względu na wiarę

10. Żeby poznać Go i moc Jego zmartwychwstania i mieć udział* w Jego cierpieniach, będąc kształtowanym** Jego śmiercią,1P 4,13* gr.: koinonia - wspólnota - por. Ga 6,6 przypis *; ** gr.: summorfoo - mając kształt tożsamy, otrzymać tę samą postać

11. Obym* w jakiś sposób przeszedł** do powstania z martwych.* gr.: ei - jeśli, skoro, oby, czy; ** gr.: katantao - przejść do miejsca na drugiej stronie, dojść

12. Nie żebym już posiadł albo już jestem doskonały*; ale dążę** do tego, aby pochwycić, gdyż zostałem pochwycony przez Jezusa Chrystusa.* gr.: teleos - niemający braków, dojrzały, doprowadzić do końca; ** gr.: dioko - ścigać, biec

13. Bracia, ja nie sądzę o sobie, że pochwyciłem*,* gr.: katalambano - chwycić na własność, posiąść

14. Ale jedno czynię: zapominam, co za mną i z uporem* sięgam** po to, co przede mną, prę*** do celu, ku nagrodzie pochodzącego z góry powołania Bożego w Chrystusie Jezusie.Łk 16,16; 1Kor 9,24; Hbr 12,1* dosłownie: prawdziwie, istotnie; ** lub: pochwycić, owładnąć; *** lub: rozciągać, wyrwać się

15. Ilu nas zatem doskonałych*, tak myślmy; a jeżeli coś inaczej myślicie, i to wam Bóg objawi.Rz 15,1; 1Kor 2,6; Ga 5,10* gr.: teleos - niemający braków, dojrzały, doprowadzić do końca

16. Niemniej do czego doszliśmy, w tym postępujmy* według tych samych zasad** i tak samo myślmy***.Rz 12,6; 1Tes 5,21* gr.: stoicheo - iść w szeregu - por. Kol 2,20 przypis *; ** lub: kanon, wzór; *** gr.: froneo - myśleć, rozumieć, czuć, kierować uwagę na coś

17. Bądźcie* współnaśladowcami moimi, bracia, i przyglądajcie** się tym, którzy postępują według wzoru***, jaki w nas macie.* dosłownie: stawajcie się; ** baczyć, uważnie patrzeć; *** gr.: typos - typ

18. Wielu bowiem o których wam często mówiłem, a teraz i z płaczem mówię, postępuje jak wrogowie krzyża Chrystusa;

19. Takich końcem jest zatracenie*, takich bogiem jest brzuch, a chwała ich w hańbie**, oni myślą o rzeczach ziemskich.2Kor 11,15; Hbr 6,6-8; 2P 2,1* lub: zguba; ** we wstydzie

20. Nasza bowiem ojczyzna* jest w niebiosach, skąd też oczekujemy Zbawiciela, Pana Jezusa Chrystusa,Dz 22,28; Ef 2,12; Flp 1,27* gr.: politeuma - obywatelstwo, państwo, wspólne dobro obywateli

21. Który przekształci poniżone ciało nasze, aby stało się w swej postaci podobne* ciału chwały Jego, według skutecznego działania** Jego mocy, którą też wszystko może sobie podporządkować.* gr.: summorfoo - mając kształt tożsamy, otrzymać tę samą postać; ** gr.: energeia - skutecznie działająca moc

↑↑

Rozdział 4

1. Dlatego, bracia moi umiłowani i upragnieni*, radości moja i wieńcu** mój, tak stójcie w Panu, umiłowani.1Tes 2,19; 1P 5,4* lub: pożądani; ** tj. wieniec zwycięstwa - por. Obj 6,2 przypis *

2. Zachęcam Ewodię i zachęcam Syntychę, aby były jednomyślne* w Panu.Mk 9,58; Rz 12,6; Ef 4,1-8* lub: (miały) to samo rozumienie

3. Proszę też i ciebie, prawdziwy* towarzyszu**, pomagaj im, gdyż one dla Ewangelii razem ze mną walczyły wraz z Klemensem, i z pozostałymi moimi współpracownikami, których imiona są w zwoju życia.Flp 2,20* gr.: gnesios - prawowity (o dzieciach), autentyczny, rodzimy; ** dosłownie: być we wspólnym jarzmie lub imię własne: Sunzugos

4. Radujcie* się zawsze w Panu; ponownie mówię: Radujcie się.Mt 5,12; 1P 4,13* gr.: chairo - radować się ogromnie, cieszyć się, być zadowolonym

5. Łagodność* wasza niech będzie znana wszystkim ludziom; Pan jest blisko**.Jk 5,7; Obj 22,7; Obj 22,20* lub: uczciwość, uprzejmość; ** o miejscu lub czasie

6. Nie troszczcie* się o nic, ale w każdej** modlitwie i błaganiu z dziękczynieniem, prośby*** wasze niech są znane Bogu.Mt 6,25; Łk 18,1; 1P 5,7* lub: nie martwcie się; ** we wszystkim (w) modlitwie; *** gr.: aitema - petycja, postulat, wymaganie

7. A pokój Boży, który przewyższa wszelki rozum, będzie strzegł* waszych serc i waszych myśli w Chrystusie Jezusie.Lb 6,26; Rz 5,1; Kol 3,15* lub: pełnił służbę wartowniczą

8. Na koniec, bracia, co tylko jest prawdziwe, co tylko szlachetne, co tylko sprawiedliwe, co tylko czyste, co tylko miłe*, co tylko chwalebne**, jeśli coś jest cnotą i jeśli coś jest chwałą, o tym rozważajcie***.* lub: przyjemne; ** godne polecenia; *** zaliczać na czyjś rachunek

9. Czego się też nauczyliście i co przyjęliście*, i słyszeliście, i widzieliście we mnie, to czyńcie, a Bóg pokoju będzie z wami.1Tes 5,23* gr.: paralambano - uznać, upewnić się, przyjąć

10. A wielce ucieszyłem się w Panu, że jak niegdyś, tak teraz rozkwitła wasza troska* o mnie; myśleliście już o tym, jednak nie mieliście ku temu sposobności.Ps 85,6; 2Kor 11,9; Ga 6,6* dosłownie: myślenie (z troską)

11. Mówię to nie z powodu niedostatku; bo nauczyłem się być samowystarczalny*.* tj. wystarczająca ilość środków do życia, bez potrzeby wsparcia

12. Umiem być uniżonym*, umiem** i obfitować; wszędzie i we wszystko jestem wtajemniczony, i nasyconym być i głodować, i obfitować i być w niedostatku;Ef 4,20* lub: wiem, co to jest skromność; ** wiedzieć, doświadczyć

13. Wszystko mogę* w Tym, który mnie napełnia mocą**, w Chrystusie.2Kor 3,5; 2Kor 12,9; Ef 6,10* lub: jestem silny; ** umacnia

14. Jednak dobrze uczyniliście, stając się współuczestnikami mojego ucisku.

15. A wiecie i wy, Filipianie, że na początku głoszenia Ewangelii, gdy wyszedłem z Macedonii, żaden zbór nie stał się wspólnikiem na rachunku rozchodu i przychodu, tylko wy jedyni;2Kor 11,8; 1Tm 6,18; Hbr 13,16

16. Bo i do Tesalonik raz i drugi posłaliście mi na moje potrzeby*.* dosłownie: potrzebę - l.poj.

17. Nie, żebym pragnął daru; ale pragnę owocu, rosnącego na waszym rachunku.

18. A odebrałem wszystko i mam nadmiar; jestem zaopatrzony, biorąc od Epafrodyta, co posłaliście, tę wonność kadzidła*, ofiarę godną przyjęcia i bardzo podobającą się Bogu.J 12,3* gr.: euodia - słodki zapach, miła woń

19. A Bóg mój wypełni wszelką potrzebę waszą według swojego bogactwa w chwale, w Chrystusie Jezusie.

20. A Bogu i Ojcu naszemu chwała na wieki wieków. Amen.

21. Pozdrówcie każdego świętego w Chrystusie Jezusie. Pozdrawiają was bracia, którzy są ze mną.

22. Pozdrawiają was wszyscy święci, a najbardziej ci z domu Cezara.

23. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z wami wszystkimi. Amen.

List apostoła Pawła do Kolosan

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ]

Rozdział 1

1. Paweł, apostoł Jezusa Chrystusa z woli Boga, i Tymoteusz brat,2Tm 1,1

2. Do świętych i wiernych* braci w Chrystusie Jezusie, którzy są w Kolosach. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego i od Pana Jezusa Chrystusa.Hi 5,1; Hi 15,15; Lb 12,7; Ps 12,1* gr.: pistos - wierzyć, być godnym zaufania, być wiernym

3. Dziękujemy Bogu i Ojcu Pana naszego Jezusa Chrystusa, zawsze modląc się za was,

4. Bo usłyszeliśmy o waszej wierze w Chrystusie Jezusie i miłości do wszystkich świętych*,Ga 5,6; 3J 1,3* gr.: hagios - oddzielony od (świata), poświęcony dla (Boga)

5. Z powodu nadziei, która jest odłożona* dla was w niebiosach, o której wcześniej słyszeliście w słowie prawdy Ewangelii,Mt 6,19; Rz 10,8; 2Kor 6,7; Ef 1,13* lub: zachowana

6. Która dotarła* do was, jak i na cały świat i wydaje owoc**, tak jak i wśród*** was, od tego dnia, kiedy usłyszeliście i dogłębnie poznaliście**** łaskę Boga w prawdzie.Łk 2,40* gr.: pareimi - dotarła i pozostaje; ** mss Byz: i rośnie; *** lub: w; **** gr.: epiginosko - poznać gruntownie, dokładnie wiedzieć

7. Tak jak i nauczyliście się jej od Epafrasa, umiłowanego współniewolnika* naszego, który jest dla was wiernym sługą** Chrystusa,1Kor 4,1; Ef 6,21; Flp 2,25* gr.: sundoulos - J 8,34 przypis *; ** gr.: diakonos

8. Który też oznajmił nam o waszej miłości w duchu.Rz 5,5; Ga 5,22

9. Dlatego i my, od tego dnia, w którym to usłyszeliśmy, nie przestajemy modlić się za was i prosić, abyście zostali napełnieni dogłębnym poznaniem Jego woli w całej mądrości i w duchowym zrozumieniu*,Rz 12,2* gr.: synesis - umiejętność zastosowania zasad w każdej sytuacji życiowej, zdolność pojmowania, umysł

10. Abyście chodzili w sposób godny Pana, dla całkowitego przypodobania się Jemu, przynosząc owoce w każdym dobrym dziele i wzrastając* w dogłębnym poznaniu** Boga.Oz 6,6; Ef 4,1* dosłownie: otrzymując wzrost; ** gr.: epignosis - dokładne, pełne poznanie

11. Z całą mocą będąc wzmacniani zgodnie z potęgą* Jego chwały, w** całej wytrwałości i cierpliwości z radością.2Kor 6,4; Ef 3,16* gr.: kratos - siła, moc, potęga, potężny czyn; ** lub: ku, do

12. Dziękując* Ojcu, który nas uczynił zdolnymi do uczestniczenia w dziedzictwie świętych w światłości,* lub: z radością dziękując - z w. 11

13. Który nas wyrwał* z władzy ciemności i przeniósł** do Królestwa Syna swojego umiłowanego.Ef 5,8; 1P 2,9; 1J 2,8* gr.: rhyomai - zbawić, ocalić; ** dosłownie: przestawić, deportować

14. W Nim mamy odkupienie* przez Jego krew, odpuszczenie** grzechów,Dz 20,28; Ef 1,7* gr.: apolutrosis - wykupienie jeńca lub niewolnika przez złożenie okupu - rzadki termin techniczny; ** lub: uwolnienie, wyzwolenie

15. On jest obrazem niewidzialnego Boga, pierworodnym całego stworzenia,Hbr 1,3

16. Gdyż w Nim zostało stworzone wszystko w niebiosach i na ziemi, widzialne i niewidzialne, czy to trony, czy to panowania, czy to przywódcy*, czy to władze** – wszystko przez Niego i dla Niego jest stworzone.J 1,3; Hbr 2,10* gr.: arche - początek, źródło, władza, przyczyna sprawcza; ** gr.: eksousia - prawo, autorytet, moc

17. A On jest przed wszystkimi* i wszystko w Nim razem zaistniało.Ps 104,24; J 1,1-2; J 17,5; Dz 17,28; Hbr 1,2-3* domyślnie: bytami z w. 16

18. On też jest głową ciała, Kościoła*, On jest początkiem, pierworodnym z umarłych, aby sam we wszystkim stał się pierwszy;Ef 1,22* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie

19. Gdyż Bóg miał upodobanie*, aby w Nim zamieszkała cała pełnia,Kol 2,9* lub: zechciał

20. I aby przez Niego ponownie pojednać* ze sobą** wszystko, czyniąc pokój przez krew Jego krzyża; poprzez Niego, to co na ziemi, i to co w niebiosach.Łk 2,14; J 14,27; 2Kor 5,18* lub: całkowicie, na nowo pojednać; ** dosłownie: ku Niemu, dla Niego

21. I was, niegdyś będących obcymi i wrogimi w myśleniu na skutek złych czynów, teraz jednak ponownie* pojednał,Mt 5,24; Rz 5,10* lub: całkowicie, na nowo pojednać

22. W ciele* przez śmierć ciała** Jego, aby was postawić przy Nim jako świętych i niewinnych, i nienagannych*** przed swoim obliczem****.Ef 2,15; Hbr 13,21* gr.: soma - żywe ciało, tkanka, osoba, zwłoki gr.: to somati tes sarkos autou - dosłownie: w ciele ciała Jego - wzmocnienie podkreślające fizyczność ciała Pana w opozycji do idei ciała urojonego, występującego w naukach pragnozy - por. Kol 2,11; ** gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura; *** lub: bez zarzutu; **** wobec Niego

23. Jeśli* rzeczywiście trwacie w wierze będąc ugruntowani i mocni, i nieporuszeni z powodu nadziei Ewangelii, którą słyszeliście, a która została ogłoszona** całemu stworzeniu pod niebem, której ja, Paweł, stałem się sługą.* lub: o ile tylko; ** tj. ogłaszać publicznie jak herold

24. Raduję się teraz w moich cierpieniach za was i dopełniam w swoim ciele* niedostatki ucisków Chrystusa, za ciało** Jego, którym jest Kościół;Mt 5,11; Ef 1,22; Ef 5,23* gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura; ** gr.: soma - żywe ciało, tkanka, osoba, zwłoki

25. Którego stałem się sługą według zarządzenia Boga, które zostało mi dane, aby wobec was* wypełnić Słowo Boże,Rz 15,15; 1Kor 9,17; Ef 3,2* lub: dla was, abym wypełnił

26. Tajemnicę, która ukryta jest od wieków i pokoleń, teraz natomiast, została ukazana* Jego świętym,Rz 11,25* dosłownie: znana, widoczna

27. Im to Bóg zechciał oznajmić*, jakie jest między poganami bogactwo chwały tej tajemnicy, którą jest Chrystus w was, nadzieja chwały.1Kor 4,14* gr.: gnoridzo - dać poznać, oznajmić, posiadać gruntowną wiedzę

28. Jego my głosimy, napominając* każdego człowieka i nauczając każdego człowieka z całą mądrością, abyśmy mogli postawić przy Nim każdego człowieka jako doskonałego** w Chrystusie Jezusie;Jr 6,10; Ef 3,8* gr.: noutheteo - kłaść do rozumu - 1Tes 5,12 przypis ***; ** dojrzałego

29. Nad tym też się trudzę, walcząc zgodnie* z Jego skutecznym działaniem**, działającym*** we mnie z mocą.2Kor 5,9* lub: według; ** gr.: energeia - skutecznie działająca moc; *** gr.: energeo

↑↑

Rozdział 2

1. Albowiem chcę, abyście wiedzieli, jak wielką walkę* staczam** o was i o tych, którzy są w Laodycei, i o tych licznych, którzy nie widzieli mojego oblicza*** w ciele;Flp 1,30; Hbr 5,7* agon - walka, bitwa, zmaganie por. gr. agonia w Łk 22,44; ** dosłownie: mam; *** idiom: nie poznali osobiście

2. Aby ich serca doznały zachęty*, a oni zespoleni ze sobą w miłości, dążyli ku całemu bogactwu pełni zrozumienia*, ku dogłębnemu poznaniu** tajemnicy Boga i Ojca, i Chrystusa,Iz 32,17; 1Tm 3,16; 1J 5,7* lub: zostały pocieszone; ** gr.: epignosis - dokładne, pełne poznanie

3. W którym* ukryte są wszystkie skarby mądrości i poznania.* lub: w której (tj. tajemnicy)

4. A to mówię, aby was ktoś nie zwodził podstępnym dowodzeniem*.Rz 16,18; Ef 4,14* gr.: pithanologia - siła perswazji pokrętnych argumentów

5. Bo chociaż ciałem jestem nieobecny, ale duchem jestem z wami, radując się i widząc ład* wasz i niewzruszoność** waszej wiary w Chrystusa. **** gr.: taksis - szereg wojska, układ, porządek, ład, ranga; ** gr.: stereoma - bastion, zwarty niewzruszony szyk; *** gr.: taksis i stereoma - słowa używane w terminologii wojskowej

6. Jak więc przyjęliście Chrystusa Jezusa, Pana, tak w Nim chodźcie,Hbr 3,14; 1J 5,20

7. Jako ci, którzy są zakorzenieni i są budowani na* Nim, i są utwierdzani w wierze, tak jak zostaliście nauczeni, obfitując** w niej z dziękczynieniem***.Ps 1,3; Iz 61,3* lub: w Nim; ** lub: przekroczyć miarę, przewyższać; *** gr.: eucharistia - wdzięczność, dziękczynienie, podziękowanie

8. Uważajcie*, aby was ktoś nie prowadził jako swój łup** dzięki filozofii i próżnemu oszustwu, opartemu na*** ludzkiej tradycji i elementarnych**** zasadach tego świata*****, a nie na*** Chrystusie;Ef 5,6; 1Tm 6,20* gr.: blepo - widzieć, patrzeć, baczyć; ** tj. uprowadzić jako jeńca; *** gr.: kata - według, na, zgodnie; **** gr.: stoicheion - element zasady, ciąg liter, pierwiastek, żywioł w filoz. gr. elementy świata - ziemia, powietrze, woda, ogień; ***** gr.: kosmos - układ, porządek, świat, wszechświat - por. J 8,23 przypis *

9. Gdyż w Nim mieszka cieleśnie* cała pełnia boskości.J 1,14; 1Tm 3,16* gr.: somatikos - dotyczy fizycznego ciała

10. I jesteście w Nim napełnieni*; On jest głową wszelkiej zwierzchności i władzy,* gr.: pleroo - sprawić obfitość, napełnić, wypełnić aż do przelania

11. I w Nim zostaliście obrzezani obrzezaniem, nie uczynionym ręką w zewleczeniu doczesnego ciała*, ale w zewleczeniu ciała** grzechów*** w obrzezaniu Chrystusa,Pwt 10,16; Jr 4,4; Flp 3,3* gr.: soma - żywe ciało, tkanka, osoba, zwłoki; ** gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura; *** gr.: somatos ton hamartion tes sarko - por. Kol 1,11 przypis *

12. Pogrzebani będąc wraz z Nim w chrzcie; w którym też zostaliście współwzbudzeni przez* wiarę w moc** Boga, który Go wzbudził z martwych.Dz 1,5; Ga 3,27; Ef 4,5* lub: z powodu; ** gr.: energeia - skutecznie działająca moc, działanie

13. I was, będących martwymi w upadkach i w nieobrzezaniu waszego ciała*, razem z Nim ożywił, darując** wam wszystkie upadki,Ps 32,1; Łk 9,60; Rz 4,7; 2Kor 5,14; 1Tm 5,6* gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura; ** lub: przebaczyć, okazać łaskę

14. Wymazał obciążający nas zapis* dłużny, wynikający z ustaw**, który był przeciwko nam i usunął go ze środka***, przybijając go gwoździem do krzyża;Ps 51,1; Ps 51,9; Iz 43,25* gr.: cheirografon - ręcznie podpisane zobowiązanie dłużne; ** gr.: dogma - wymagania, opinia, przekonania, nauka; *** lub: usunął spod ręki, odwołał z wokandy, unieważnił - być może latynizm gr. zwrotu - „ek mesou” - ze środka - 2Tes 2,7 przypis **

15. Rozbroił* zwierzchności i władze, publicznie** wystawiając je na pokaz i Bóg w Nim powlókł je w triumfalnym*** marszu zwycięstwa.1Kor 15,57* lub: obdarł, pozbawił godności - por. Kol 3,9 przypis *; ** otwarcie, śmiało, wystawić pod pręgierz, na urągowisko; *** obraz rzymskiego dowódcy wkraczającego do Rzymu i prowadzącego w swym orszaku skutych jeńców

16. Niech więc was nikt nie sądzi z powodu pokarmu albo napoju, albo w sprawie święta, albo nowiu księżyca, albo szabatów,

17. To są cienie tego, co ma nastąpić; rzeczywiste natomiast jest ciało Chrystusa.

18. Niech was nikt nie pozbawia nagrody zwycięstwa*, kto ma upodobanie w uniżaniu się, kulcie aniołów i w tajemniczych doznaniach**, dając się bezpodstawnie nadymać przez swój cielesny sposób myślenia,Mt 24,4* gr.: katabrabeuo - sędzia pozbawiający nagrody, pozbawić zbawienia; ** lub: wnikając w to, co ujrzał, widząc w tajemnicy

19. A nie trzyma się głowy, z której całe ciało jest zaopatrywane i spajane stawami i ścięgnami, rosnąc wzrostem Boga.Ef 4,16

20. Jeśli więc umarliście z Chrystusem dla elementarnych* zasad tego świata, dlaczego jeszcze, jak żyjący w świecie, jesteście poddani nakazom:Rz 6,2; 2Kor 4,4; Ef 6,12* gr.: stoicheion - element zasady, ciąg liter, pierwiastek, żywioł w filoz. gr. elementy świata - ziemia, powietrze, woda, ogień

21. Nie dotykaj, nie skosztuj, nie zetknij się;

22. To wszystko jest przeznaczone na zniszczenie przez używanie, zgodnie z przykazaniami i naukami ludzi.Mt 16,12; 1Tm 4,1

23. Które mają wprawdzie pozór* mądrości w samowolnej formie kultu religijnego** i w poniżaniu się, i w nieoszczędzaniu ciała***, ale nie mają żadnej wartości, służą tylko do zaspakajania ciała****.Mt 15,3; Ga 6,12; Kol 2,8* dosłownie: słowo, zasada - gr.: logos; ** tj. wielbienie Boga oparte na indywidualnym upodobaniu lub asceza; *** gr.: soma - żywe ciało, tkanka, osoba, zwłoki; **** gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura, tu: o zaspakajaniu cielesnej natury

↑↑

Rozdział 3

1. Jeśli więc zostaliście wzbudzeni z Chrystusem, szukajcie tego, co w górze, gdzie jest Chrystus, siedzący po prawicy Boga.Ps 110,1; Mt 6,33; Rz 6,4; Kol 2,12

2. Myślcie* o tym, co w górze, nie o tym, co na ziemi.1Krn 22,19; Mt 6,19; 1J 2,15* gr.: froneo - myśleć, rozumieć, czuć, kierować uwagę na coś

3. Umarliście bowiem, a życie wasze jest ukryte z Chrystusem w Bogu.Flp 1,23

4. Ale gdy się Chrystus, życie nasze, ukaże*, wtedy i wy razem z Nim zostaniecie ukazani w chwale.Ps 17,15; 2Tm 4,8; 1J 3,2* gr.: faneroo - stać się widocznym, okazać się, uczynić jawnym

5. Przyprowadźcie więc do śmierci* to, co w waszych członkach jest ziemskie**: nierząd, nieczystość, namiętność***, złą pożądliwość i chciwość****, która jest bałwochwalstwem,Iz 52,1; Rz 8,13; Ga 5,24* lub: uśmierćcie, zadajcie śmierć; ** dosłownie: członki wasze na ziemi; *** lub: zmysłowość; **** zachłanność

6. Z ich to powodu przychodzi gniew Boży na synów opornych*,J 3,36; Rz 1,18; Ef 5,6; Obj 14,10* lub: uporczywy opór, bunt - por. Ef 2,2 przypis ****

7. W których i wy dawniej postępowaliście*, gdy w nich** żyliście.* por. Ef 4,1 przypis *; ** lub: wśród tego

8. Teraz więc i wy złóżcie* z siebie to wszystko: gniew, zapalczywość**, złość, bluźnierstwo, haniebną*** mowę z ust waszych.* dosłownie: zdjąć jak ubranie; ** lub: wzburzenie, szał; *** sprośną

9. Nie bądźcie fałszywi* jedni wobec drugich, skoro zdarliście** z siebie starego człowieka razem z jego postępkami***,Rz 6,6; Ef 4,22* gr.: pseudomai - kłamać, rozmyślnie mówić fałszywe słowa; ** lub: całkowicie odsunąć od siebie, rozbrajać; *** dokonaniami

10. A przyoblekliście się w nowego, który jest odnawiany ku dogłębnemu poznaniu* na obraz Tego, który go stworzył;2Kor 4,6; Ga 6,15; Ef 2,15; Ef 4,24* gr.: epignosis - dokładne, pełne poznanie

11. Gdzie nie ma Greka ani Żyda, obrzezania ani nieobrzezania, barbarzyńcy*, Scyty**, niewolnika, wolnego; ale wszystkim i we wszystkich – Chrystus.* tj. nie mówiący po grecku, obcy; ** tj. mieszkaniec krajów na płn. od M. Czarnego - synonim wszelkiego zła, grubiaństwa i okrucieństwa akceptacja Scyty jako będącego w Chrystusie, to dla ówczesnych Greków myśl rewolucyjna

12. Dlatego więc przyobleczcie się jako wybrani Boży, święci i umiłowani, w litościwe wnętrze*, dobroć, pokorę, łagodność, cierpliwość,* tu: w l. mn. - gr.: splanchnon - wnętrze, serce, jelita w przenośni - serdeczne współczucie, głębokie uczucie wewnętrzne

13. Znosząc jedni drugich i darowując* sobie wzajemnie, jeśli miałby ktoś przeciwko komuś skargę**; jak Chrystus wam darował*, tak i wy.Mt 18,21; Rz 15,1; 2Kor 2,10; Ef 4,32* lub: przebaczyć, być łaskawym; ** mieć zarzut przeciw komuś

14. A na to wszystko przyobleczcie miłość, która jest więzią* doskonałości**.Jr 43,12; Rz 12,18; Kol 2,2* lub: spójnią; ** dojrzałości

15. A w sercach waszych niech rządzi pokój Boży, do którego zostaliście powołani w jednym ciele; i bądźcie wdzięczni.Iz 26,3

16. Słowo Chrystusa niech mieszka w was obficie; we wszelkiej mądrości, nauczajcie i napominajcie* się wzajemnie** przez psalmy i hymny, i pieśni duchowe, z wdzięcznością śpiewajcie w sercach waszych Panu.J 5,39; Ef 5,19; Hbr 4,12* dosłownie: kłaść do rozumu - por. 1Tes 5,12 przypis ***; ** gr.: heautou - sam, siebie samego - tu: w l.mn. - wzajemnie

17. I wszystko, cokolwiek czynilibyście w słowie albo w czynie, wszystko czyńcie w imieniu Pana Jezusa, dziękując Bogu i Ojcu przez* Niego.Pwt 18,5; Prz 3,6; Rz 14,6* lub: z powodu

18. Żony, bądźcie uległe* swoim mężom, jak przystoi w Panu.Rdz 3,16; 1Kor 14,34; Ef 5,22* gr.: hypotasso - postawić pod, być uległym, poddanym

19. Mężowie, miłujcie swoje żony i nie odnoście się wobec nich z goryczą*.Ef 5,25; 1P 3,7* gr.: pikraino - być rozgoryczonym, rozdrażnionym, przykrym

20. Dzieci, bądźcie posłuszne* rodzicom we wszystkim; to bowiem bardzo podoba się Panu.Rdz 28,7; Ml 1,6; Mt 15,4; Ef 6,1* gr.: hypakouo - słuchać, ulegać czyjeś woli, być posłusznym

21. Ojcowie, nie pobudzajcie do gniewu* swoich dzieci, aby nie upadały na duchu.Ps 103,13; Ef 6,4; Hbr 12,5* lub: rozjątrzać, drażnić

22. Słudzy*, bądźcie posłuszni we wszystkim tym, którzy są panami waszymi według ciała, nie służąc na pokaz** jak ci, którzy chcą podobać się ludziom, ale w prostocie*** serca, bojąc się Boga.Ef 6,5; 1Tm 6,1; 1P 2,18* lub: niewolnicy; ** dla oka; *** szczerości, otwartości - 2Kor 11,3 przypis ***

23. A wszystko, cokolwiek byście czynili, wykonujcie* z głębi duszy, jak dla Pana, a nie dla ludzi,* lub: trudzić się, pracować, przeprowadzać

24. Wiedząc, że od Pana otrzymacie z powrotem zapłatę dziedzictwa; albowiem Chrystusowi Panu służycie*.* lub: bądźcie niewolnikami

25. A ten, kto czyni niesprawiedliwość, odbierze niesprawiedliwość, tę którą uczynił; A Pan nie jest stronniczy*.Pwt 10,17; 2Kor 5,10* lub: nie ma względu na osobę - dosłownie: brać według twarzy

↑↑

Rozdział 4

1. Panowie, okazujcie sługom* sprawiedliwość i równość**, wiedząc, że i wy macie Pana w niebiosach.Kpł 19,13; Ml 3,5; Jk 5,4* gr.: doulois - por. Kol 4,12 przypis **; ** gr.: isotes - bezstronność, równość co do warunków i proporcji

2. Trwajcie niezłomnie* w modlitwie, czuwając w niej z dziękczynieniem,* gr.: proskartereo - trwać przy kimś, gotowość, wytrwałość

3. Modląc się równocześnie i za nas, aby Bóg otworzył nam drzwi dla Słowa, byśmy mówili o tajemnicy Chrystusa, z powodu której jestem też związany,1Kor 16,9; 2Tes 3,1

4. Abym ją ujawnił*, tak jak mi mówić należy**.Mt 10,26-27; 1Kor 2,4-5; Ef 6,20* gr.: faneroo - ujawnić to, co było zakryte, ukazać publicznie; ** gr.: dei - jest konieczne, trzeba, należy, przystoi

5. Postępujcie z mądrością wobec tych, którzy są z zewnątrz, czas wykupując*.Rz 6,19; Ef 5,16* lub: ocalić od straty, wykorzystać chwilę, LXX - zyskiwać na czasie - Dn 2,8

6. Słowo wasze niech zawsze będzie łaskawe*, przyprawione solą, abyście wiedzieli, jak trzeba odpowiadać każdemu z osobna**.Ps 37,30; Mt 5,13; 1P 3,15* dosłownie: w łasce, w życzliwości, w uprzejmości; ** dosłownie: każdemu jednemu

7. Wszystko, co mnie dotyczy, oznajmi wam Tychikus, brat umiłowany i wierny sługa, i współniewolnik w Panu,

8. Którego posłałem do was po to właśnie*, abym poznał, co z wami się dzieje i by pocieszył** wasze serca,* dosłownie: po to samo; ** lub: zachęcił

9. Razem z Onezymem, wiernym* i umiłowanym bratem, który jest spośród** was; ci oznajmią wam wszystko, co się tutaj dzieje.1Kor 4,17; Ef 6,21* lub: godnym zaufania; ** z was

10. Pozdrawia was Arystarch, współwięzień mój, i Marek, kuzyn* Barnaby, odnośnie którego otrzymaliście polecenia**: Jeśli przyjdzie do was, przyjmijcie go,Dz 15,37; 2Tm 4,11* gr.: anepsios - kuzyn - por. gr.: adelfos - brat - 1Kor 9,5 przypis *; ** gr.: entole - rozkaz, nakaz, polecenie

11. I Jezus, nazwany Justem, będący spośród obrzezanych; ci są jedynymi współpracownikami moimi dla Królestwa Bożego, którzy stali się dla mnie pociechą*.* gr.: paregoria - uśmierzenie, ulga, ukojenie, pociecha

12. Pozdrawia was Epafras, który jest z* was, sługa** Chrystusa, zawsze walczący*** za was w modlitwach, abyście zostali postawieni jako doskonali**** i pełni***** w całej woli Bożej.Ga 1,10; Flp 1,23; Kol 1,7* dosłownie: ho ek - ten, z lub pośród; ** gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa - por. Wj 21,1-6; *** zmagać się, prowadzić bój; **** lub: dojrzali; ***** wypełnieni

13. Wystawiam mu bowiem świadectwo, że ma wielką gorliwość o was i o tych, którzy są w Laodycei i w Hierapolis*.Rz 10,2* Kolosy, Laodyceia i Hierapolis - miasta leżące obok siebie

14. Pozdrawia* was Łukasz, lekarz umiłowany, i Demas.2Tm 4,10* gr.: aspadzomai - przyjąć z radością, dobrze życzyć

15. Pozdrówcie braci w Laodycei i Nymfasa, i zbór*, który jest w jego domu.1Kor 6,19* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie

16. A gdy ten list będzie u was odczytany, sprawcie też, aby został odczytany i w zborze Laodycejczyków; a ten z Laodycei, abyście i wy odczytali*.* gr.: anaginosko - czytać, uznawać

17. A powiedzcie Archipowi: Bacz*, abyś wypełnił służbę, którą przyjąłeś w Panu.1Tes 1,1; 1Tes 5,27* gr.: blepo - baczyć, widzieć, patrzeć uważnie

18. Pozdrowienie moją, Pawła, ręką dopisane. Pamiętajcie* o moich więzach. Łaska z wami. Amen.* lub: wspomnijcie

Pierwszy list apostoła Pawła do Tesaloniczan

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]

Rozdział 1

1. Paweł i Sylwan, i Tymoteusz do zboru* Tesaloniczan w Bogu Ojcu i w Panu Jezusie Chrystusie. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa.J 6,27; Kol 4,16; Obj 3,14* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie, zebranie publiczne

2. Dziękujemy Bogu zawsze za was wszystkich, gdy wspominamy* was w naszych modlitwach.* dosłownie: czynimy wspomnienie (o) was

3. Nieustannie przypominając* sobie o dziele waszej wiary i o trudzie** miłości, i o wytrwałości w nadziei co do Pana naszego Jezusa Chrystusa, przed Bogiem i Ojcem naszym,J 6,21; 2Tes 1,11; Hbr 6,10* lub: przywodząc na pamięć; ** gr.: kopos - ciężka praca połączona z uciskiem i mozołem

4. Wiedząc, bracia umiłowani przez Boga*, o wybraniu waszym,Rz 8,28; Rz 9,11; Kol 3,2* lub: przez Boga (jest) wybranie wasze

5. Że nasza Ewangelia zaistniała* w was nie tylko w Słowie, ale i w mocy, i w Duchu Świętym, i w wielkiej całkowitej pewności**, jak wiecie, jakimi staliśmy się pośród was ze względu na was.Rz 1,16; 2Kor 4,3; 2Tm 1,8* gr.: ginomai - stawać się, zdarzać się, dokonywać się, urodzić się; ** gr.: pleroforia - pełnia, cała pełnia, absolutne przeświadczenie

6. A wy staliście się naśladowcami naszymi i Pana, przyjmując* Słowo w wielkim ucisku, z radością Ducha Świętego,1Kor 11,1; 1Tes 2,14* gr.: dechomai - przyjąć radośnie, być ugoszczonym

7. Tak, że wy staliście się wzorem* dla wszystkich wierzących w Macedonii i w Achai.* tu: w l.mn. - gr.: wzór, obraz, odcisk po uderzeniu, postać

8. Bowiem od was rozbrzmiało Słowo Pana nie tylko w Macedonii i w Achai, ale i w każdym miejscu rozeszła się wasza wiara w Boga, tak że nie mamy potrzeby o tym* mówić,* gr.: tis - coś, pewien, jakiś

9. Sami bowiem o nas oznajmiają, jak szerokie mieliśmy wejście* do was i jak nawróciliście się od bożków do Boga, aby służyć Bogu żywemu** i prawdziwemu,Dz 14,15; Ga 4,8* por. 1Tes 2,1 przypis *; ** dosłownie: żyjącemu

10. I oczekiwać* Syna Jego z niebios, którego wzbudził z martwych, Jezusa, który nas wyrywa od nadchodzącego gniewu.* gr.: anameno - czekać na kogoś (domyślnie cierpliwie i ufnie)

↑↑

Rozdział 2

1. Albowiem sami wiecie, bracia, że przyjście* nasze do was nie było daremne;* gr.: eisodos - miejsce przez które się wchodzi, stąd: przybycie

2. Ale chociaż i przedtem, jak wiecie, cierpieliśmy i doznaliśmy zniewag w Filippi, jednak śmiało* w Bogu naszym powiedzieliśmy u was Ewangelię Bożą w wielkim boju**.Dz 16,19-40; Rz 1,15; Rz 10,15* lub: z odwagą, otwarcie; ** gr.: agon - ciężki bój, walka, zmaganie w zawodach sportowych

3. Albowiem wezwanie* nasze nie wypływa z błędu** ani z nieczystości, ani nie kryje w sobie podstępu***,* lub: zachęta; ** gr.: plane - błąd życiowy, moralny, fałszywe zasady; *** gr.: dolos - od: wabić

4. Ale jak zostaliśmy wypróbowani* przez Boga, aby została nam powierzona** Ewangelia, tak mówimy, nie aby podobać się ludziom, ale Bogu, który poddaje próbie* nasze serca.1Kor 7,5; Ga 2,7; Ef 3,8* lub: doświadczyć, badać zdatność do użycia, wypróbować; ** dosłownie: mieć powierzoną

5. Bo jak wiecie, nigdy* nie byliśmy u was ze słowem pochlebstwa ani pod pozorem chciwości**; Bóg jest tego świadkiem.Ga 1,20* gr.: pote - kiedyś, wcześniej z gr. oute - nigdy; ** gr.: pleonexia - butna chciwość, bezprawna żądza posiadania

6. Ani nie szukamy chwały od ludzi, ani od was, ani od innych, choć jako apostołowie Chrystusa możemy być w poważaniu*;2Kor 13,10* lub: mieć znaczenie, wagę, wpływ, być ciężarem

7. Ale byliśmy łagodni pośród was, jak karmicielka* pielęgnująca swoje dzieci.Iz 49,23; J 21,15; Ga 5,22* lub: niańka, piastunka, mamka

8. Tak przywiązaliśmy* się do was, że byliśmy gotowi przekazać wam nie tylko Ewangelię Bożą, ale i własne dusze, ponieważ staliście się dla nas umiłowani.Jr 13,17; Rz 9,3* gr.: himeiromai - pragnąć, tęsknić zwłaszcza z miłości

9. Albowiem pamiętacie, bracia, trud* nasz i mozół, gdyż pracując nocą i dniem, aby nikogo z was nie obciążyć, ogłosiliśmy wam** Ewangelię Bożą.Dz 20,34; 2Tes 3,7* gr.: kopos - ciężka praca - por. 1Tes 1,3 przypis **; ** dosłownie: przed wami

10. Wy jesteście świadkami i Bóg, jak święcie* i sprawiedliwie, i bez nagany** postępowaliśmy pośród was wierzących.1Tm 3,2* gr.: hosios - religijna i moralna postawa - pobożność, świętość; ** gr.: amemptos - nie dając podstaw do nagany, nieskazitelnie

11. I jak wiecie, że każdego* z was, jak ojciec swoje dzieci, zachęcaliśmy** i pocieszaliśmy***,1Kor 4,14; 1Tm 6,2; Tt 2,6* dosłownie: każdego jednego; ** lub: dodać odwagi, pobudzić, wezwać do; *** nabrać otuchy

12. I świadczyliśmy wam, abyście chodzili w sposób godny Boga, który was powołuje do swojego Królestwa i do chwały.Kol 1,10

13. Dlatego i my, nieustannie dziękujemy Bogu, że przyjmując od nas Słowo wieści* o Bogu, przyjęliście je, nie jako słowo ludzkie, ale tak jak jest naprawdę, jako Słowo Boga, który** i w was wierzących skutecznie działa.Dz 8,14* lub: relacji, wiadomości; ** który (Bóg)

14. Wy bowiem, bracia, staliście się naśladowcami zborów Boga, które są w Judei, w Chrystusie Jezusie; gdyż i wy tak samo cierpieliście od swoich rodaków, tak jak oni od Judejczyków*,Rz 16,16; 2Kor 11,28* tj. mieszkańców Judei lub Żydów jako narodu

15. Którzy i Pana Jezusa, i swoich własnych proroków zabili i nas prześladowali, i Bogu się nie podobają, i wszystkim ludziom są przeciwni,Jr 2,30; Mt 23,31; Dz 7,52; Dz 12,3

16. Przeszkadzają nam mówić do pogan, aby i oni zostali zbawieni, by przez to dopełnić miary swoich grzechów; na zawsze* nadszedł** bowiem na nich gniew aż do końca***.* gr.: pantote - zawsze, wciąż; ** czas przeszły dokonany - por. 1Tes 4,15 przypis **; *** telos - koniec, rezultat, wypełnienie, stąd: aż spełnił się gniew lub: ostatecznie spadł na nich gniew - przypuszczalnie jako wydarzenie historyczne

17. Lecz my, bracia, będąc odłączeni od was na chwilę* obliczem, ale nie sercem, tym bardziej** z wielkim pragnieniem wykazaliśmy gorliwość***, by ujrzeć wasze oblicze.* dosłownie: na czas godziny; ** lub: obficiej; *** staraliśmy się

18. Dlatego chcieliśmy, zwłaszcza ja, Paweł, przyjść do was i raz i drugi; ale przeszkodził nam szatan.Dn 10,12; Za 3,1; 2Kor 11,12

19. Kto bowiem jest naszą nadzieją czy radością, czy wieńcem przynoszącym chlubę*? Czyż nie i wy przed Panem naszym Jezusem Chrystusem w chwili Jego przyjścia**?* gr.: kauchema - radosne uniesienie, chluba, powód do dumy; ** gr.: parousia - obecność, przyjście, uroczysty wjazd do miasta ważnej osobistości wraz z władzami miasta, które wyruszyły dostojnikowi na przeciw - por. gr.: apanthesis z w. 17 przypis **

20. Wy bowiem jesteście naszą chwałą* i radością.* gr.: doksa - chwała, majestat, blask, splendor

↑↑

Rozdział 3

1. Dlatego też, nie mogąc już dłużej tego znosić*, postanowiliśmy pozostać sami w Atenach,* lub: wytrzymać, cierpieć, powstrzymywać

2. I posłaliśmy Tymoteusza, naszego brata i sługę Bożego, i naszego współpracownika w Ewangelii Chrystusa, aby was utwierdził* i zachęcił w** waszej wierze,Dz 16,1; 2Kor 1,19* lub: postawić mocno, przytwierdzić; ** co do, odnośnie

3. By nikt nie zachwiał się w tych uciskach; sami bowiem wiecie, że do* tego jesteśmy przeznaczeni**.1Kor 4,9; 2Tm 3,12; 1P 2,21* lub: na to; ** gr.: keimai - przeznaczyć do czegoś, położyć, wyznaczyć

4. Gdy byliśmy bowiem u was, zapowiadaliśmy wam, że mamy być uciskani, i co też, jak wiecie, się stało.

5. Dlatego i ja, nie mogąc już więcej tego znosić, posłałem, aby dowiedzieć się o waszej wierze, czy czasem nie skusił* was, ten który kusi* i czy nasz trud nie stał się daremny.Mt 4,3; 2Kor 2,11; 2Kor 11,23; Jk 1,13* gr.: peiradzo - poddawać próbie, doświadczać, kusić

6. Lecz teraz, gdy Tymoteusz przyszedł od was do nas i opowiedział nam radosną nowinę* o waszej wierze i o miłości, i że nas zawsze dobrze wspominacie, pragnąc nas zobaczyć, tak jak i my was,* gr.: euangelidzo - ogłaszać dobrą nowinę

7. Przez to zostaliśmy zachęceni przez was, bracia, w każdym naszym utrapieniu i potrzebie, przez* waszą wiarę;* lub: z powodu

8. Bo teraz żyjemy, jeśli* wy trwacie** w Panu.Flp 4,1* lub: kiedy; ** dosłownie: byście trwali - tryb przypuszczający

9. Albowiem jakie dziękczynienie możemy oddać Bogu w zamian za was, za całą radość której doznajemy* z powodu was przed naszym Bogiem?* dosłownie: radujemy się, cieszymy

10. Nocą i dniem bardzo usilnie* modląc się, abyśmy zobaczyli wasze oblicze i uzupełnili** braki waszej wiary.Łk 2,37; 1Tm 5,5; 2Tm 1,3* lub: ponad wszelką miarę; ** naprawić, udoskonalić, przywrócić na właściwe miejsce - określenie medyczne - por. Ga 6,1 przypis *

11. A sam Bóg i Ojciec nasz, i Pan nasz Jezus Chrystus oby* wyprostował drogę naszą do was.Flp 4,20; 2Tes 2,16* tryb życzący

12. A Pan oby was* jeszcze bardziej napełnił miłością i uczynił w niej obfitującymi** do siebie nawzajem i do wszystkich, tak jak i my do was jesteśmy,Mt 7,12; 2P 1,7* tryb życzący; ** lub: mieć ponad miarę, być zaopatrzonym

13. Aby* utwierdzić wasze serca jako nienaganne w świętości przed Bogiem i Ojcem naszym, na** przyjście*** Pana naszego Jezusa Chrystusa ze wszystkimi Jego świętymi.* gr.: eis - ku, do, na; ** gr.: en - na, w, przy, z, do; *** gr.: parousia

↑↑

Rozdział 4

1. W końcu więc, bracia, prosimy* was i zachęcamy w Panu Jezusie, tak jak przyjęliście od nas, jak macie postępować i podobać** się Bogu, abyście tym więcej obfitowali;Rz 8,8; Kol 2,6* gr.: erotao - błagać, prosić, upraszać, pytać; ** gr.: aresko - zadowolić, dostosować się do pragnień

2. Gdyż wiecie, jakie daliśmy wam rozkazy* za sprawą** Pana Jezusa.1Kor 9,21; 2Tes 3,6* lub: polecenia, nakazy - termin wojskowy; ** gr.: dia - przez, z powodu

3. To jest bowiem wola Boża, wasze uświęcenie*, żebyście powstrzymywali się od nierządu**;Mt 12,50; J 17,7; 1Tes 5,18* gr.: hagiasmos - oddzielony dla oddania się temu, co święte; ** gr.: porneia - rozwiązłość seksualna, prostytucja, perwersja

4. Aby każdy z was umiał utrzymywać* swoje naczynie** w świętości i czci;2Tm 2,20* gr.: ktaomai - zyskiwać, posiadać, nabyć, mieć, zapewnić; ** może odnosić się do ciała żony lub własnego ciała - 1P 3,7

5. Nie w namiętności* żądzy, tak jak poganie**, nieznający Boga.Rz 1,24-26; Kol 3,5* gr.: pathos - zepsute namiętności, niegodziwa zmysłowość; ** lub: narody - gr.: ethnos - naród, grupa etniczna, nie-Żydzi

6. Aby nikt nie wykraczał* przeciwko swojemu bratu i w tej sprawie go nie oszukiwał; bo PAN jest mścicielem** tego wszystkiego, tak jak wam wcześniej zapowiedzieliśmy i zaświadczyliśmy.Prz 22,22; Jr 7,6; Jk 2,6* lub: górować nad kimś, wykroczyć przeciw komuś; ** gr.: ekidikos - wymierzający sprawiedliwość, mściciel

7. Bóg bowiem nie powołał nas do nieczystości, ale do uświęcenia.Hbr 12,14; 1P 1,14

8. Zatem kto to odrzuca, odrzuca nie człowieka, ale Boga, który też dał nam* swojego Ducha Świętego.Łk 10,6; J 14,26; J 20,22; Dz 8,15; Ef 4,30* gr.: eis hemas - w nas, dla nas, do was

9. Natomiast o miłości braterskiej* nie mamy potrzeby wam pisać; bo wy sami jesteście przez Boga nauczeni, abyście miłowali** jedni drugich.J 15,12-17* gr.: filadelfia - miłość braterska; ** gr.: agapao - por. J 21,15 przypis **

10. Czynicie to bowiem wobec wszystkich braci w całej Macedonii; ale was zachęcamy*, bracia, żebyście w tym bardziej obfitowali**,* gr.: parakaleo - prosić, zachęcać, wzywać na pomoc - 2Kor 13,11 przypis **; ** gr.: perisseuo - być obficie zaopatrzonym, mieć ponad miarę

11. I abyście uczynili swoim celem* życie ciche, i czynili swoje obowiązki, i pracowali własnymi rękami, jak wam rozkazaliśmy,Ef 4,28; 1P 4,15* lub: zabiegać o coś żarliwie, dążyć do celu, postawić sobie za punkt honoru, mieć coś we czci

12. Abyście dostojnie* postępowali wobec tych, którzy są na zewnątrz** i nikogo nie potrzebowali***.Rz 12,17; 2Kor 11,7* lub: godnie, szlachetnie, poważnie; ** domyślnie: niewierzących; *** lub: i nie mieli w niczym niedostatku niczego nie potrzebowali

13. A nie chcę, bracia, abyście nie wiedzieli o tych, którzy zasnęli*, żebyście nie byli zasmucani**, tak jak pozostali, którzy nie mają nadziei.Dn 12,2; Mt 27,52* dosłownie: którzy są uśpieni; ** gr.: lypeo - wywołać smutek lub zaniepokojenie, spowodować żal

14. Jeśli bowiem wierzymy, że Jezus umarł i zmartwychwstał, tak i tych, którzy zasnęli* ze względu** na Jezusa, Bóg poprowadzi*** razem z Nim.Rz 8,11; 1Kor 15,12; Obj 14,13* dosłownie: którzy są uśpieni; ** lub: za sprawą, dla; *** iść na czele, dowodzić

15. Bo to mówimy wam w Słowie Pana, że my żyjący, nadal pozostawiani na przyjście* Pana, nie wyprzedzimy** tych, którzy zasnęli.2Kor 5,8* gr.: parousia - obecność, przyjście, uroczysty wjazd do miasta ważnej osobistości wraz z władzami miasta, które wyruszyły dostojnikowi na przeciw - por. gr.: apanthesis z w. 17 przypis **; ** lub: przybyć pierwsi, uprzedzać - jako fakt niezwykły, nagły

16. Gdyż sam Pan na okrzyk*, na głos archanioła i na głos trąby Bożej zstąpi** z nieba, a umarli w Chrystusie powstaną najpierw.Za 9,4; 1Kor 15,52; Obj 20,5* gr.: keleusma - pobudzający okrzyk wojenny, rozkaz, hasło; ** gr.: katabaiono - iść w dół, zstąpić, być zrzuconym

17. Potem my, pozostający przy życiu, równocześnie z nimi zostaniemy porwani* w obłokach na spotkanie** Pana, w powietrze; i tak zawsze będziemy z Panem.2Tm 4,1; 2Tm 4,8; Tt 2,13; 1P 1,7* gr.: harpadzo - zabrać siłą, zażądać czegoś dla siebie, porwać, uprowadzić, zagrabić - por. Flp 2,6; ** gr.: apanthesis - wyjść na spotkanie, by powrócić razem por. kontekst występowania tego słowa w Mt 25,6 i Dz 28,15

18. Dlatego pocieszajcie* jedni drugich tymi słowami.* lub: zachęcajcie - gr.: parakaleo - por. w. 10 przypis *

↑↑

Rozdział 5

1. Natomiast* o czasach i porach, bracia, nie ma potrzeby wam pisać.Mt 24,3* gr.: peri de ton - a co do tego - por. 1Kor 7,1 przypis *, w przeciwieństwie

2. Sami bowiem dokładnie wiecie, że dzień Pana nadchodzi* jak złodziej w nocy.2P 3,10* gr.: erchomai - przybywać, powrócić, ukazać się publicznie

3. Bo gdy będą mówić: Pokój i bezpieczeństwo, wtedy nadciąga na nich nagła zguba, jak bóle na kobietę w ciąży*; i nie umkną**.* dosłownie: na mającą w łonie (brzuchu); ** gr.: ekfeugo - uciec spośród czegoś - w sensie uniknąć czegoś

4. Lecz wy, bracia, nie jesteście w ciemności, aby ten dzień miał was zaskoczyć* jak złodziej.Rz 13,12; Kol 1,13; 1J 2,8* lub: złapać, opanować

5. Wy wszyscy jesteście synami światłości i synami dnia; nie jesteśmy synami nocy ani ciemności.J 12,36; Łk 16,8; Dz 26,18

6. Dlatego nie śpijmy jak pozostali, ale czuwajmy* i bądźmy trzeźwi**.* gr.: gregoreo - obserwować, zwracać uwagę, czuwać, pilnować; ** gr.: nefo - być trzeźwym, spokojnym, opanowanym, nie pić wina

7. Ci bowiem, którzy śpią*, w nocy śpią; a ci, którzy się upijają, nocą są pijani.Łk 21,23* gr.: katheudo - zasnąć, usnąć, eufemistycznie: być nieżywym

8. Lecz my, należący do dnia*, bądźmy trzeźwi, jako ci, którzy włożyli na siebie pancerz wiary i miłości, i hełm nadziei zbawienia.Iz 59,17; 2Kor 6,7; Ef 6,11* dosłownie: będący dnia

9. Gdyż Bóg nie przeznaczył* nas na gniew, ale na pozyskanie** zbawienia przez Pana naszego Jezusa Chrystusa,Dz 13,48; 1Tes 1,1* gr.: thitemi - umieścić, położyć, zrobić, przedstawić, nadać; ** gr.: peripoiesis - uzyskać, utrzymać, mieć na własność, mienie

10. Który umarł za nas, abyśmy, czy czuwamy, czy śpimy, razem z Nim żyli.

11. Dlatego zachęcajcie* jedni drugich i budujcie jeden drugiego, co też i czynicie.* gr.: parakaleo - wzywać na pomoc, zachęcać, brać w obronę

12. A prosimy was, bracia, abyście dostrzegali* tych, którzy trudzą się między wami i którzy przewodzą** wam w Panu, i korygują*** was,1Tm 5,1; Hbr 13,7; Hbr 13,17; 1P 5,2* gr.: eido - widzieć, znać, doświadczyć, rozpoznać, badać; ** dosłownie: stoją na czele - gr.: proistemi - przewodzić, stać przed; *** gr.: noutheteo - kłaść do rozumu - stąd: korygować, nauczać, udzielać wskazówek, kształtować sposób myślenia

13. Ceńcie* ich wysoko** w miłości z powodu ich pracy. Pokój zachowujcie między sobą.* gr.: hegeomai - stać na czele, tu: w znaczeniu poważać, uznawać; ** gr.: hyper ekperissou - niezwykle, ponad miarę, nadzwyczajnie

14. A zachęcamy* was, bracia, korygujcie** niezdyscyplinowanych***, pocieszajcie lękliwych, podtrzymujcie słabych, bądźcie cierpliwi**** wobec wszystkich.1Kor 13,4; Ef 4,2* lub: wzywamy; ** gr.: noutheteo - kłaść do rozumu - stąd: korygować, nauczać, udzielać wskazówek, kształtować sposób myślenia; *** gr.: ataktos - nie stać w szyku, być bezładnym; **** makrothymia - cierpliwa wytrwałość wobec przeciwności lub krzywd bez chęci zemsty za wyrządzone zło

15. Patrzcie*, aby nikt nikomu nie oddawał złem za zło, ale zawsze zabiegajcie** o dobro jedni wobec drugich i wobec wszystkich.Kpł 19,18; Prz 25,21* gr.: horao - baczyć, przyglądać się uważnie, patrzeć; ** lub: ścigajcie

16. Zawsze* się radujcie**.Flp 4,4* gr.: pantote - w każdej chwili, zawsze, wciąż; ** gr.: chairo - radować się ogromnie, cieszyć, być zadowolonym

17. Nieustannie* się módlcie.Łk 18,1; 1P 4,2* gr.: adialeiptos - nieprzerwanie, nieustająco, bez przerwy

18. We wszystkim dziękujcie; bo taka jest wola Boga w Chrystusie Jezusie wobec was.

19. Ducha* nie gaście**.Mt 25,8; Ef 4,30* lub: ducha; ** gr.: sbennymi - zgasić, stłumić

20. Proroctw nie lekceważcie*.1Kor 14,3* gr.: eksooutheneo - nie liczyć się z, gardzić całkowicie

21. Wszystko poddawajcie próbie*, co dobre**, tego się trzymajcie***.Mt 7,15; Łk 12,57* lub: badajcie, doświadczajcie; ** gr.: kalos - piękne, szlachetne, dobre; *** lub: trzymajcie się dobrego, zachowajcie, posiądźcie

22. Trzymajcie się z dala od każdej postaci* zła**.* lub: kształt, forma; ** formy złego - wyrażenie przymiot.

23. A sam Bóg pokoju oby* was całkowicie uświęcił** i w pełni wyposażył, a wasz duch i dusza, i ciało oby* zostały zachowane bez nagany na przyjście*** Pana naszego Jezusa Chrystusa.Prz 20,27; Mt 10,28; Mk 8,36* w gr. tryb życzący; ** lub: uczynił całkowicie świętymi; *** gr.: parousia - obecność, przyjście, uroczysty wjazd - 1Tes 4,15 przypis *

24. Wierny* jest Ten, który was powołuje**, który i tego dokona.Rz 8,30; 1Kor 1,6; Hbr 6,17* lub: godny zaufania; ** gr.: kaleo - wzywać, powoływać

25. Bracia, módlcie się za nas.2Kor 1,11; Ef 6,18; Kol 4,3

26. Pozdrówcie* wszystkich braci świętym pocałunkiem**.Prz 24,26; Rz 16,16; 1Kor 16,20* gr.: aspadzomai - przyjąć z radością, dobrze życzyć, witać; ** dosłownie: w lub przez święty pocałunek - gr.: filema od fileo - okazywać czułość - por. J 21,15 przypis ***

27. Poprzysięgam* was na Pana, aby ten list został odczytany** wszystkim świętym braciom.Dz 19,13* gr.: horkidzo - uroczyście błagać, zaprzysięgać kogoś, usilnie nalegać; ** gr.: anaginosko - wiedzieć dokładnie, rozróżniać, czytać

28. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z wami. Amen.Rz 1,7; 2Kor 13,13; 2Tes 3,18

Drugi list apostoła Pawła do Tesaloniczan

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]

Rozdział 1

1. Paweł i Sylwan, i Tymoteusz do zboru* Tesaloniczan w Bogu Ojcu i w Panu Jezusie Chrystusie.Kol 4,16* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie, zebranie publiczne

2. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa.

3. Powinniśmy zawsze dziękować Bogu za was, bracia, jak to jest słuszne*, bo niezmiernie wzrasta wasza wiara i obfituje miłość każdego** z was wobec siebie nawzajem,Rz 1,8; 2Tes 2,13* lub: godne; ** dosłownie: każdego jednego

4. Tak że my sami chlubimy* się z was w zborach Boga z powodu waszej wytrwałości** i wiary we wszystkich waszych prześladowaniach i w uciskach, które znosicie.* gr.: kauchema - radosne uniesienie, chluba, powód do dumy; ** gr.: hypomone - wytrwałość, hart ducha, odpor. na przeciwności

5. Co jest dowodem* sprawiedliwego sądu Bożego, że zostaliście uznani za godnych Królestwa Bożego, dla którego też cierpicie.1Tes 2,14* lub: pewny znak, zapowiedź, wskazówka

6. Bo* sprawiedliwe jest u Boga odpłacić uciskiem tym, którzy was uciskają,Hbr 10,32; Flp 1,28* partykuła warunkowa - jeśli, jeśli w ogóle, skoro

7. A wam, uciskanym, przynieść ulgę* wraz z nami podczas objawienia się Pana Jezusa z nieba z aniołami Jego mocy,Mt 25,31; Mk 8,38; J 1,51; Kol 1,16* lub: odpocznienie, wytchnienie

8. W płomieniu ognia, wymierzającego* karę tym, którzy Boga nie znają i tym, którzy nie są posłuszni Ewangelii Pana naszego Jezusa Chrystusa;Pwt 32,35; Ps 50,3; Hbr 12,29* gr.: dodemi - dawać, sprawić, wyznaczyć, wypłacić, zezwolić

9. Którzy poniosą karę*, wieczną zgubę** z dala*** od oblicza Pana i od chwały Jego mocy,Mk 9,43; Obj 14,10* gr.: dike - kara, wyrok skazujący, proces sądowy, egzekucja; ** lub: zagładę, ruinę, śmierć; *** sprzed

10. Gdy przyjdzie w tym dniu, aby zostać wysławionym w* swoich świętych i podziwianym we* wszystkich tych, którzy wierzą**, ponieważ świadectwo nasze znalazło wśród*** was wiarę.Ps 68,35* lub: pośród, przez, z powodu; ** dosłownie: tych wierzących; *** lub: przed wami, u was

11. O co też modlimy się zawsze za was, aby Bóg nasz uznał was godnymi powołania i wypełnił wszelkie pragnienie dobroci i dzieło wiary w mocy*,* gr.: en dunamei - z mocą, w mocy

12. Aby zostało wysławione* imię Pana naszego Jezusa Chrystusa w was, a wy w Nim, według łaski Boga naszego i Pana Jezusa Chrystusa.Dz 15,26* gr.: endoksadzo - por. J 7,39 przypis ***

↑↑

Rozdział 2

1. A prosimy was, bracia, co do przyjścia* Pana naszego Jezusa Chrystusa i naszego zgromadzenia się przed** Nim,* gr.: parousia - przybycie, obecność - por. 1Tes 4,15 przypis *; ** lub: przy

2. Nie dajcie się co do tego tak szybko zachwiać w swoim myśleniu, ani zatrważać*, czy to przez ducha, czy to przez słowo, czy to przez list rzekomo przez nas napisany, jakoby już nastał dzień Chrystusa,Jl 2,1; Jl 2,31; Flp 1,10; 2P 3,10* od gr. throos - wrzawa, zgiełk, głośny płacz

3. Aby was nikt w żaden sposób nie zwiódł; gdyż dzień ten nie nastanie, jeśli najpierw nie przyjdzie odstępstwo* i nie zostanie objawiony** człowiek grzechu, syn zatracenia,J 17,12* gr.: apostasia - postawić obok, stać obok, odstępstwo, odpadnięcie; ** gr.: apokalypsis - (nagłe) odsłonięcie tego, co zakryte

4. Który sprzeciwia się i wynosi* nad wszystko, co nazywa się bogiem lub jest przedmiotem czci, tak że on w świątyni** Boga zasiądzie jako bóg, wskazując na siebie samego, że jest bogiem.Ez 28,2; Dn 7,23; Dn 11,36; Obj 13,6* dosłownie: jest wynoszony; ** gr.: naos - właściwy obszar świątyni - dotyczy miejsca świętego i najświętszego - por. gr. hierion

5. Czy nie pamiętacie, że jeszcze będąc u was, mówiłem wam o tych sprawach?

6. A teraz wiecie, co go powstrzymuje*, aż do chwili, by go objawiono we właściwym czasie.* lub: więzić, stawać na drodze, zatrzymać, trzymać ster

7. Bo tajemnica bezprawia już działa; dopóki ten jedyny, który teraz powstrzymuje, nie zaistniałby* ze środka**.* gr.: ginomai - narodzić, stać, zaistnieć, stawać się, być; ** gr.: ek mesou - por. Kol 2,14 przypis ***

8. A wtedy zostanie objawiony ów nieprawy*, którego Pan zabije tchnieniem** swoich ust i zniszczy manifestacją*** swojego przyjścia****;* gr.: anomos - będący bez prawa (Mojż.), niegodziwiec; ** lub: duchem; *** gr.: epifaneia - ukazanie się, pojawienie, objawienie; **** gr.: parousia - obecność, przyjście, uroczysty wjazd do miasta ważnej osobistości wraz z władzami miasta, które wyruszyły dostojnikowi na przeciw - por. gr.: apanthesis z w. 17 przypis **

9. Jego* przyjście** jest według skutecznego działania*** szatana, w całej mocy i znakach, i cudach kłamstwa****,1Krn 21,1; Za 3,1; Obj 12,9* domyślnie: o nieprawym; ** gr.: parousia - obecność, przyjście, uroczysty wjazd do miasta ważnej osobistości wraz z władzami miasta, które wyruszyły dostojnikowi na przeciw - por. gr.: apanthesis z w. 17 przypis **; *** gr.: energeian - skutecznie działająca moc; **** gr.: terasin pseudous - z genitivem - cuda wywodzące się z kłamstwa

10. I w całym podstępie* niesprawiedliwości w tych, którzy giną, za to, że nie przyjęli oni miłości prawdy, aby zostać zbawionymi.* gr.: apate - fałsz, ułuda, oszustwo, zwiedzenie

11. I dlatego pośle im Bóg skuteczne działanie błędu*, po to, by uwierzyli oni temu** kłamstwu,J 12,40; Rz 1,21* gr.: plane - błądzenie umysłu, mylne przekonanie, zwiedzenie; ** gr.: he - rodzajnik określony

12. Aby zostali osądzeni wszyscy, którzy nie uwierzyli prawdzie, lecz znaleźli upodobanie w niesprawiedliwości.

13. Lecz my powinniśmy zawsze dziękować Bogu za was, bracia, którzy jesteście umiłowani przez Pana, że Bóg od początku wybrał was dla siebie* ku zbawieniu w uświęceniu Ducha i w wierze w prawdę,Mk 13,20; J 6,70; J 15,16; Ef 1,4; 1P 2,9* lub: sobie

14. Do czego powołał was przez naszą Ewangelię dla* pozyskania dla siebie chwały Pana naszego Jezusa Chrystusa.1Kor 1,9; 1Kor 1,24; 1Kor 1,26; Ga 1,6; Ef 4,4; 2Tm 1,9* lub: ku pozyskaniu, nabyciu

15. Dlatego, bracia, stójcie mocno* i trzymajcie się przekazów** nauki, których zostaliście nauczeni, czy to przez słowo, czy to przez nasz list.2Tes 3,6; 1Kor 11,2; Mk 7,9* lub: trwać, być nieporuszonym; ** gr.: paradosis - tradycja, ustny przekaz, poddanie się, kapitulacja może chodzić o poddanie indywidualnego sposobu myślenia nauce Słowa

16. A sam Pan nasz Jezus Chrystus, i Bóg i Ojciec nasz, Ten, który nas umiłował i dał wieczne pocieszenie* i nadzieję dobrą w łasce,Rz 1,7; Łk 16,25; 2Kor 4,17* lub: zachętę

17. Oby pocieszył wasze serca i utwierdził was w każdym słowie i w dobrym dziele.

↑↑

Rozdział 3

1. Na koniec, bracia, módlcie się za nas, aby Słowo Pana szerzyło* się i rozsławiało**, jak i u was;Kol 4,3; Ef 6,19; Hbr 13,18* dosłownie: biegło; ** lub: było otoczone chwałą

2. I abyśmy zostali wyrwani od ludzi przewrotnych* i złych; wiara bowiem nie jest udziałem wszystkich.Rz 15,31* gr.: atopos - być nie na swoim miejscu, ktoś szkodliwy, bumelant

3. Ale wierny jest Pan, który was utwierdzi i strzec będzie od złego*.* lub: niegodziwca

4. A mam ufność* w Panu co do was, że to, co wam rozkazujemy**, czynicie i będziecie czynić.* lub: przekonanie; ** termin wojskowy - por. 1Tes 4,2 przypis *

5. A Pan oby skierował* wasze serca do** miłości Boga i do** cierpliwości*** Chrystusa.* lub: oby wyprostował, usunął przeszkody - tryb życzący; ** gr.: eis - ku, do; *** gr.: hypomone - wytrwałość, hart ducha, odpor. na przeciwności

6. A rozkazujemy wam, bracia, w imieniu Pana naszego Jezusa Chrystusa, abyście się odłączali od każdego brata postępującego nieporządnie*, a nie według przekazu** nauki, który otrzymał od nas.1Kor 5,11* gr.: ataktos - nie stać w szyku, być bezładnym; ** gr.: noutheteo - kłaść do rozumu - stąd: korygować, nauczać, udzielać wskazówek, kształtować sposób myślenia

7. Sami bowiem wiecie, jak należy nas naśladować; ponieważ nie żyliśmy między wami nieporządnie*,* gr.: ataktos - nie stać w szyku, być bezładnym

8. Ani u nikogo nie jedliśmy za darmo chleba, ale w trudzie* i mozole, pracując nocą i dniem, by nikogo z was nie obciążyć;Dz 20,34; 1Kor 4,12; 1Tes 2,9* gr.: kopos - ciężka praca połączona z uciskiem i mozołem

9. Nie dlatego, że nie mamy takiego prawa, ale żeby dać wam siebie samych za wzór*, abyście nas naśladowali.* gr.: typos - przykład, typ, wzór

10. A gdy byliśmy u was, to wam rozkazywaliśmy*, że jeśli ktoś nie chce pracować, niech też nie je.Dz 20,18* gr.: parangello - rozkaz, polecenie, nakaz - termin wojskowy

11. Słyszymy bowiem, że niektórzy spośród was postępują nieporządnie*, nie pracują, ale trudzą się bezużytecznymi** sprawami.1Tm 5,13; 2Tes 3,6; 1P 4,15* gr.: ataktos - nie stać w szyku, być bezładnym; ** lub: trudzić się daremnie, być wścibskim

12. Dlatego takim rozkazujemy i zachęcamy ich przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, aby spokojnie pracując, jedli własny chleb.

13. A wy, bracia, nie zniechęcajcie się* dobrze czynić.* lub: stać się słabym, upadać na duchu

14. A jeśli ktoś jest nieposłuszny słowu naszemu przekazanemu w tym liście, tego naznaczcie i nie łączcie się* z nim, aby został zawstydzony;Pwt 16,12; Flp 1,21; Hbr 13,17* lub: nie mieszać się, utrzymywać bliskie stosunki

15. Jednak nie uznawajcie go za nieprzyjaciela*, ale korygujcie** jako brata.* lub: wroga; ** dosłownie: kłaść do rozumu - por. 1Tes 5,12 przypis ***

16. A sam Pan pokoju oby dał wam pokój pośród wszystkich* okoliczności i wszelkim sposobem. Pan z wami wszystkimi.* gr.: dia pantos - przez wszystko, ze względu na wszystko

17. Pozdrowienie* moją, Pawła ręką, co jest znakiem w każdym liście; tak piszę.* gr.: aspasmos - pozdrowienie ustne lub pisemne - por. Mk 9,15 przypis *

18. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z wami wszystkimi. Amen.

Pierwszy list apostoła Pawła do Tymoteusza

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ]

Rozdział 1

1. Paweł, apostoł Jezusa Chrystusa zgodnie z rozkazem* Boga, Zbawiciela naszego i Pana Jezusa Chrystusa, nadziei naszej,2Tm 1,11; Tt 1,1; Tt 3,6* gr.: epitage - rozkaz, polecenie, zwłaszcza dekret wydany przez władze poparty jej autorytetem

2. Do Tymoteusza, prawowitego syna w wierze. Łaska, miłosierdzie, pokój od Boga, Ojca naszego i Chrystusa Jezusa, naszego Pana.

3. A idąc do Macedonii zachęciłem ciebie, abyś pozostał* w Efezie i żebyś pewnym ludziom rozkazał** aby nie nauczali inaczej niż my,Dz 20,1; Flp 2,24* lub: trwać uparcie przy czymś; ** gr.: parangello - rozkaz, polecenie, nakaz - termin wojskowy

4. A także wystrzegali* się baśni i niekończących się rodowodów, które raczej więcej sporów** przynoszą, niż zbudowania Bożego, które jest w wierze.1Tm 4,7; Ef 4,12; Tt 3,9* lub: nie zwracać uwagi na; ** dyskusji, dociekań

5. A celem tego przykazania* jest miłość płynąca z czystego serca i z dobrego sumienia, i z wiary nieobłudnej**,Rz 10,4; 1P 1,22* gr.: parangello - rozkaz, polecenie, nakaz - termin wojskowy; ** gr. anypokritos - nieudawany, nieskrywany, szczery

6. Z czym niektórzy się rozminęli* i zwrócili** się ku czczej gadaninie.1Tm 6,4-5; 1Tm 6,20* gr.: astocheo - chybić celu, odejść; ** lub: zawrócić, błądzić

7. Chcą być nauczycielami Prawa, a nie rozumieją ani tego, co mówią, ani o czym tak stanowczo twierdzą*.* lub: uparcie obstawać

8. A wiemy, że Prawo jest dobre, jeśli ktoś właściwie* z niego korzysta**,Pwt 4,6; Ps 19,7; Rz 7,12* lub: prawidłowo, zgodnie z prawem; ** gr.: chraomai - posługiwać się, traktować kogoś w odpowiedni sposób

9. Wiedząc o tym, że Prawo nie jest ustanawiane* dla sprawiedliwego, ale dla nieprawych i nieposłusznych, bezbożnych i grzesznych, lekceważących** Boga i nieczystych***, ojcobójców i matkobójców, morderców,Rz 3,19; Rz 5,20; Ga 3,10* lub: nie ściga; ** lekceważących, to co święte; *** pospolitych, profanujących, skalanych

10. Rozpustników, homoseksualistów*, dla handlarzy ludźmi, kłamców, krzywoprzysięzców i jeśli jest cokolwiek innego, co sprzeciwia się zdrowej** nauce.Rz 19,5; Rz 1,27* gr.: arsenokoites - aktywny partner stosunku homoseksualnego w odróżnieniu od gr.: malakos - 1Kor 6,9 przypis **; ** dosłownie: dającej zdrowie

11. Zgodnej z pełną chwały Ewangelią błogosławionego* Boga, która została mi powierzona.Mt 4,23; 1Kor 9,17* gr.: makarios - szczęśliwy

12. A wdzięczny jestem Temu, który mnie wzmocnił*, Chrystusowi Jezusowi, Panu naszemu, że uznał mnie za godnego zaufania, przeznaczając** do służby.Ga 3,9; 2Tm 2,2* lub: napełnił mocą; ** gr.: tithemi - stawiać, przeznaczyć - J 15,16 przypis *

13. Mnie, będącego wcześniej bluźniercą i prześladowcą, i gnębicielem*; ale dostąpiłem miłosierdzia, bo czyniłem to w nieświadomości, w niewierze.Łk 23,34; Dz 22,4; Ga 1,13* gr.: hybristes - słowo określające wyjątkowy sadyzm, krzywdziciel

14. Ale rzeczywiście, łaska Pana naszego ponad miarę* obfitowała wraz z wiarą i miłością w Chrystusie Jezusie.* lub: mieć wielką obfitość

15. Godne zaufania jest to słowo i godne całkowitego* przyjęcia, że Chrystus Jezus przyszedł na świat, aby zbawić** grzeszników, z których ja jestem pierwszy.Hi 42,6; Mt 1,21; J 3,16; J 12,47* lub: wszelkiego; ** uratować, ocalić

16. Ale przez to dostąpiłem miłosierdzia, aby na mnie pierwszym okazał Jezus Chrystus wszelką cierpliwość dla przykładu* tym, którzy mają w** Niego wierzyć dla życia wiecznego.Łk 18,30; J 12,50; Ga 6,8* lub: wzór, schemat, szkic; ** lub: z powodu Niego wierzyć w życie wieczne

17. A królowi wieków, nieśmiertelnemu, niewidzialnemu, jedynemu, mądremu Bogu, cześć i chwała na wieki wieków. Amen.

18. Ten rozkaz kładę przed* tobą, dziecko**, Tymoteuszu, abyś według wcześniej wygłoszonych do ciebie proroctw, uczestnicząc w wojnie***, prowadził w nich**** szlachetny bój*****.* lub: powierzam coś cennego; ** gr.: teknon - małe dziecko - Mt 9,2 przypis **; *** gr.: strateuomi - być żołnierzem, walczyć w wojnie; **** zgodnie z nimi; ***** gr.: strateia - służba wojskowa, walka

19. Mając wiarę i dobre sumienie, które niektórzy odepchnęli od siebie, a co do ich wiary – uległa ona rozbiciu jak okręt;1Tm 1,5

20. Z nich jest Hymenajos* i Aleksander, których oddałem szatanowi, żeby zostali nauczeni** nie bluźnić.Obj 13,1* gr.: hymen - bóstwo wesela; ** gr.: paideuo - wychować, korygować, karcić, chłostać

↑↑

Rozdział 2

1. Zachęcam* więc przede wszystkim, aby zanosić błagania, modlitwy, prośby wstawiennicze i dziękczynienia za wszystkich ludzi;Jr 7,16; Hbr 5,7; Hbr 7,25* gr.: parakaleo - wzywać na pomoc, zachęcać, brać w obronę

2. Za królów i za wszystkich na wysokich stanowiskach*, abyśmy wiedli ciche i spokojne życie w całej pobożności i powadze**.Rz 13,1; 1P 2,13; Hbr 12,4* gr.: hyperoch - zwierzchnictwo, władza, wybitność; ** lub: godności - od gr.: semnos - 1Tm 3,11 przypis *

3. Albowiem jest to dobre i godne przyjęcia* przed** Bogiem, Zbawicielem naszym,Tt 1,3; Tt 2,10; Jud 1,25* gr.: apodektos - możliwe do przyjęcia stąd: akt miły i akceptowalny; ** lub: przed obliczem

4. Który chce*, aby wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do dogłębnego** poznania prawdy.Iz 45,22; Ez 18,23; 2P 3,9* gr.: thelo - pragnąć, chcieć, kochać; ** gr.: epignosis - dokładne, głębokie, pełne poznanie

5. Bo jeden jest Bóg, jeden też pośrednik* Boga i ludzi: człowiek Chrystus Jezus,1Kor 8,6; Jk 2,19; Hbr 9,15; Hbr 12,24; 1J 2,1* gr.: mesites - pośrednik, mediator, rozjemca, arbiter

6. Który dał siebie samego na okup za wszystkich, na świadectwo swoich* czasów.Ga 1,4; Ga 2,20; Ef 5,25; Tt 2,14* lub: własnych czasów

7. Na co ja zostałem ustanowiony kaznodzieją* i apostołem, prawdę mówię w Chrystusie, nie kłamię, nauczycielem pogan w wierze i w prawdzie.* gr.: keryks - herold, zwiastun

8. Chcę więc, aby mężczyźni modlili się na każdym miejscu, wznosząc czyste ręce bez gniewu i bez sporów*.Ps 141,2* lub: dyskusji

9. Tak samo i kobiety*, aby ozdabiały się szatą przyzwoitą**, ze skromnością i umiarem, nie w wymyślne sploty włosów, nie w złoto lub perły, nie w kosztowny*** strój,1P 3,3-5* lub: żony; ** stosowną; *** wyszukany

10. Ale jak przystoi kobietom, przyznającym sobie pobożność – w dobre czyny.

11. Kobieta niech się uczy* w cichości z całą uległością**.Kaz 3,7; 1Kor 14,35; Ef 5,24* gr.: manthano - powiększyć swoją wiedzę, nauczyć się przez używanie i praktykę; ** lub: w całym podporządkowaniu

12. Kobiecie natomiast nie pozwalam nauczać*, ani kierować** mężem***, ale być w cichości****.* gr.: didasko - nauczać, wyjaśniać, wpajać, udzielać pouczeń w relacji „nauczyciel - uczeń”; ** lub: dominować nad kimś, panoszyć; *** lub: mężczyzną; **** gr.: hesychadzo - zachować spokój, zamilknąć, być cicho, zaprzestać pracy - 1Tm 2,11 - gr. hesychia

13. Bo Adam pierwszy był ukształtowany, potem Ewa.2Kor 11,3

14. I nie Adam został zwiedziony, ale kobieta została zwiedziona, stając* się winną przestępstwa;* dosłownie: stała się (była) w przestępstwie

15. Lecz zostanie zbawiona przez macierzyństwo*, jeśli zostaną w wierze, w miłości i uświęceniu** z rozsądkiem***.1Tm 4,16; Dz 27,20* gr.: teknogonia - rodzenie dzieci, rodzicielstwo; ** lub: poświęceniu (dla ...); *** trzeźwością

↑↑

Rozdział 3

1. Godne zaufania jest to słowo: Jeśli ktoś pragnie* biskupstwa, pragnie dobrego** dzieła.Dz 1,20; Dz 20,28; Flp 1,1; 1P 2,25; Tt 1,7* gr.: oregomai - sięgać, wyciągać rękę, pragnąć; ** gr.: kalos - piękny, szlachetny

2. Biskup* więc ma być nienaganny**, mąż jednej żony, trzeźwy***, rozsądny, przyzwoity, gościnny, zdolny do nauczania****,Łk 1,6; Tt 1,6; 1Tm 4,3* gr.: episkopos - doglądający, nadzorca, przyglądający się uważnie - por. presbyteros; ** lub: bez zarzutu; *** lub: powstrzymujący się od wina; **** dający się pouczyć

3. Nie oddany pijaństwu, nie porywczy, nie szukający haniebnego zysku, ale łagodny*, nie wojowniczy, nie chciwy**,Kpł 10,9; Prz 31,4* lub: uprzejmy; ** gr.: afilargyros - niemiłujący pieniędzy

4. Który dobrze stoi na czele* swojego domu, trzymając** dzieci w posłuszeństwie z wszelką powagą***,1Tes 5,14; 2Tm 2,4* gr.: prostemi - zarządzać, kierować, przewodzić; ** dosłownie: mieć, posiadać; *** gr.: semnos – czcigodny, dostojny, szacowny, wspaniały

5. Bo jeśli ktoś nie umie stać na czele* swojego domu, jaką będzie miał troskę** o zbór Boga?Dz 20,28; 1Kor 10,32; 1Kor 11,22; 1Kor 15,9* gr.: prostemi - zarządzać, kierować, przewodzić; ** lub: starać, dbać, opiekować

6. Nie dopiero co nawrócony, aby nie stał się nadęty i nie wpadł pod sąd diabła.

7. Powinien też mieć dobre świadectwo od obcych, aby nie został haniebnie* oskarżony i nie wpadł w sidła diabła**.* gr.: oneidismos - hańba, urąganie, zarzut; ** dosłownie: nie wpadł w pohańbienie i sidła diabła

8. Tak samo diakoni mają być godni, nie dwulicowi*, nie namiętnie oddani winu, nie szukający haniebnego zysku,Flp 1,1; 1P 2,2; Rz 3,13* gr.: dilogos - mówiący dwoma głosami

9. Którzy mają tajemnicę* wiary w czystym sumieniu.* gr.: mysterion - rzecz ukryta, mistyczna, tajemnica, ukryty cel

10. I ci niech będą najpierw doświadczani*, potem niech usługują, będąc nienaganni**.* lub: poddani próbie, wypróbowani; ** bez zarzutu

11. Tak samo żony, niech będą szlachetne*, nieskłonne do obmowy**, trzeźwe, wierne we wszystkim.2Tm 4,5; J 6,70; 1Tes 5,6* gr.: semnos – czcigodny, dostojny, szacowny, wspaniały; ** gr.: diabolos - oskarżyciel, oszczerca, obmawiający

12. Diakoni* niech będą mężami jednej żony, którzy dobrze przewodzą** dzieciom i swoim domom.* gr.: diakonos - sługa, ten, który wykonuje polecenia; ** gr.: prostemi - stać na czele, zarządzać, kierować

13. Albowiem ci, którzy pełnili dobrze służbę, zyskują sobie piękną rangę i wielką śmiałość w wierze, która jest w Chrystusie Jezusie.

14. To ci piszę, mając nadzieję, że wkrótce* przyjdę do ciebie.* lub: prędzej - por. Hbr 13,23 przypis ***

15. Jeśli natomiast będę się opóźniał, chcę żebyś wiedział, jak należy* postępować w domu Bożym, który jest Kościołem Boga żywego, filarem i podstawą** prawdy.Kaz 5,1; 1P 4,17* lub: jest konieczne, potrzeba; ** podporą

16. A zgodnie wyznajemy*: Wielka jest tajemnica pobożności, Bóg został ukazany w ciele, uznany za sprawiedliwego w duchu, ukazany posłańcom**, zwiastowany wśród narodów***, zawierzono**** Mu na świecie, został wzięty***** w górę w chwale.Iz 7,14; Iz 9,6; J 1,14; Rz 8,3; Kol 1,26* lub: a jak zgodnie wyznajemy, bez wątpienia, za zgodą wszystkich; ** aniołom; *** pogan; **** dano w Niego uwierzyć, dał uwierzyć w siebie; ***** uniesiony

↑↑

Rozdział 4

1. A Duch wyraźnie mówi, że w późniejszych czasach odstąpią* niektórzy od wiary, zwracając** się ku duchom zwodniczym i naukom demonów,J 16,13; Dz 13,2; Jud 1,4; 2P 2,1; 2Tm 3,1* afistemi - stanąć z dala, odchodzić, odsunąć; ** lub: zwracając uwagę, kierując się

2. W obłudzie mówiący kłamstwo, mając piętnem wypalone* własne sumienie,Iz 9,15; Jr 5,21; Rz 1,28* lub: mając piętno na sumieniu tj. proces kauteryzacji - wypalenie rozpalonym żelazem narośli

3. Zabraniający* zawierania małżeństw, każąc wstrzymywać się od pokarmów, które stworzył Bóg, aby przyjmowali je z dziękczynieniem wierzący i dogłębnie znający** prawdę.Rdz 1,29; Rdz 9,3; Rz 14,3; 1Kor 7,28; 1Kor 8,8* gr.: kolyo - powstrzymywać, odmawiać, utrudniać, zabraniać; ** gr.: epiginosko - poznać gruntownie, dokładnie wiedzieć

4. Bo wszelkie stworzenie Boże jest dobre*, i nic nie zasługuje na odrzucenie, co przyjmuje się z dziękczynieniem;* gr.: kalos - piękny, szlachetny, cenny, wypróbowany

5. Jest bowiem poświęcone przez Słowo Boże i modlitwę.1Sm 9,13

6. Przedstawiając* to** braciom, będziesz dobrym sługą Jezusa Chrystusa, który jest karmiony słowami wiary i dobrej nauki, za którą poszedłeś.Prz 4,2; J 7,16; 1Tm 1,10; 1Tm 6,3; Tt 2,1* gr.: hypothitemi - proponować, podsuwać, pouczać; ** dosłownie: te

7. Światowe* natomiast i babskie baśnie odrzucaj, a ćwicz samego siebie w pobożności.* gr.: bebelos - pospolite, profanujące, skalane

8. Albowiem cielesne* ćwiczenie jest mało pożyteczne; lecz pobożność jest pożyteczna do wszystkiego, mając obietnicę życia teraźniejszego i tego mającego nadejść.Jr 6,20; Am 5,21* gr.: somatikos - związane z ciałem fizycznym

9. Godne zaufania* jest to słowo i godne całkowitego** przyjęcia.* lub: godne wiary; ** lub: wszelkiego

10. Gdyż dlatego i trudzimy* się i doznajemy obelg, że pokładamy nadzieję w Bogu żywym**, który jest Zbawicielem wszystkich ludzi, a przede wszystkim wierzących.J 4,42; 1J 4,14* lub: ku temu trudzimy się; ** dosłownie: żyjącym

11. To nakazuj* i tego nauczaj.* gr.: parangello - rozkaz, polecenie, nakaz - termin wojskowy

12. Niech nikt nie pogardza* twoją młodością**; ale bądź wzorem dla wiernych w mowie, w postępowaniu***, w miłości, w duchu, w wierze, w czystości.2Kor 6,4; 1P 5,3* lub: nie lekceważy; ** tj. twoim młodym wiekiem; *** tryb życia, dosłownie: obracanie - por. Rz 6,4 przypis **

13. Dopóki nie przyjdę, pilnuj* czytania**, zachęcania, nauki.Pwt 17,9; Rz 12,8; 1Kor 14,26* lub: zwrócić uwagę, poświęcić się; ** dosłownie: publiczne odczytywanie

14. Nie zaniedbuj daru łaski, który jest w tobie, który został ci dany poprzez* proroctwo z nałożeniem rąk starszych.Pwt 34,9; 1Tm 5,22; Hbr 6,2* gr.: dia - z powodu, dla, przez

15. O to się troszcz, w tym trwaj, aby postęp twój był widoczny we wszystkim.

16. Pilnuj samego siebie i nauki, trwaj w tym; bo to czyniąc, uratujesz* samego siebie i tych, którzy cię słuchają.Ez 33,9* lub: zbawisz, ocalisz

↑↑

Rozdział 5

1. Starszego mężczyzny nie karć*, ale zachęcaj go jak ojca, młodszych jak braci,* gr.: epiplesso - uderzać, bić, chłostać słowami, ganić

2. Starsze niewiasty jak matki, młodsze jak siostry, we wszelkiej czystości,

3. Miej we czci* wdowy, które istotnie są wdowami.Wj 20,12; Mt 15,6; 1Tm 5,17* lub: szanuj

4. A jeśli jakaś wdowa ma dzieci lub wnuki*, niech najpierw uczą się one pobożnie szanować swój dom i oddawać w zamian wdzięczność** rodzicom***; jest to bowiem piękne i godne przyjęcia przed obliczem Boga.* dosłownie: potomek; ** gr.: amoib - postawa wdzięczności jako dług wobec tych, którym zawdzięcza się życie; *** przodek, wcześniej urodzony

5. Wdową prawdziwie jest ta, która jest osamotniona i pokłada nadzieję w Bogu, i trwa w błaganiach i modlitwach dniem i nocą*.* dosłownie: nocą i dniem - kolejność zgodna z myślą hebr. - Rdz 1,5

6. Ale ta, która żyje w zbytku*, ta żyjąc jest martwa.Obj 3,1* lub: żyć w rozkoszach

7. To więc nakazuj, żeby były nienaganne.

8. A jeśli ktoś* o swoich, a nade wszystko o domowników, nie ma starania, ten zaparł** się wiary i jest gorszy od niewierzącego.2Kor 12,14* któraś (?); ** lub: odrzucił

9. Na listę wdów niech jest zapisana ta, mająca nie mniej niż sześćdziesiąt lat, która była żoną jednego męża,

10. Mająca świadectwo dobrych czynów, że wychowała dzieci, że była gościnna*, że umywała nogi świętym, że pomagała uciśnionym, że podejmowała się każdego dobrego dzieła.1Tm 3,7; Dz 10,22; 3J 1,12* lub: przyjmowała obcych

11. Natomiast młodszych wdów do nich nie zaliczaj*; bo kiedy namiętności odwodzą je od Chrystusa, chcą wychodzić za mąż.Rz 13,2; Jk 3,1* gr.: paraiteomai - nie przyjmować, odrzucać, unikać

12. Obciąża je wyrok*, ponieważ nie dochowały** pierwszej wierności;1Kor 11,34* dosłownie: mają wyrok (w sumieniu?); ** lub: odrzucić

13. Jednocześnie też są próżne, uczą* się chodzić od domu do domu, a nie tylko próżne, ale też są rozgadane** i wścibskie***, i mówią czego nie potrzeba.2Tes 3,11; 1P 4,15* gr.: manthano - powiększyć swoją wiedzę, nauczyć się przez używanie i praktykę; ** lub: plotkarskie; *** zajęte błahostkami

14. Chcę więc, aby młodsze wychodziły za mąż, rodziły dzieci, zarządzały domem, by nie dawały przeciwnikowi* okazji do obmowy;* dosłownie: będącemu przeciwnym - gr.: antikeimai - Łk 21,15 przypis **

15. Niektóre bowiem już skręciły*, by pójść za szatanem.Obj 12,9* dosłownie: zostały skręcone

16. Dlatego, jeśli jakiś wierzący czy wierząca ma wdowy, niech je wspomaga, aby zbór* nie był obciążany, aby wspomagał te, które prawdziwie są wdowami.* gr.: ekklesia - wywołani z, zgromadzenie, zebranie publiczne

17. Starsi, którzy dobrze przewodzą*, niech będą uznani za godnych podwójnej czci, a przede wszystkim ci, którzy trudzą się w słowie i nauce.Dz 14,23; Jk 5,14; Rz 15,27; 1Kor 9,5* gr.: prostemi - stać na czele, kierować, obejmować opieką

18. Albowiem Pismo mówi: Młócącemu wołowi nie zawiążesz pyska; i: Godny jest pracownik swojej zapłaty*.Pwt 25,4; 1Kor 9,9* gr.: misthos - zapłata za pracę, opłata, nagroda, kara

19. Przeciwko starszemu* nie przyjmuj skargi**, chyba że na podstawie dwóch lub trzech świadków.Pwt 19,15; Mt 18,16; Hbr 10,28* gr.: presbyteros - starszy zboru - por. Tt 1,5 przypis **; ** lub: oskarżenia

20. A tych, którzy grzeszą, napominaj* wobec wszystkich, aby i pozostali się bali.* gr.: elencho - upominać, zawstydzać, zganić, przekonać za pomocą argumentów

21. Zaświadczam* przed obliczem Boga i Pana Jezusa Chrystusa, i wybranych aniołów, abyś tego strzegł bez uprzedzeń, nie czyniąc niczego stronniczo.Pwt 1,17* lub: solennie twierdzić, potwierdzać coś świadectwem

22. Rąk na nikogo pośpiesznie* nie nakładaj ani nie miej udziału w cudzych grzechach; samego siebie zachowuj czystym.1Tm 4,14; Dz 6,6; Hbr 6,2; Ef 5,11* gr.: tacheos - szybko, prędko, naraz

23. Już więcej samej wody nie pij, ale używaj w małej ilości wina ze względu na żołądek i częste twoje choroby*.* gr.: astheneia - kruchość, słabość, choroba, niemoc

24. Grzechy niektórych ludzi są wcześniej jawne i poprzedzają sąd, natomiast za niektórymi podążają w ślad.Mt 6,3; Łk 11,33

25. Tak samo i dobre* czyny są wcześniej jawne, a te, z którymi jest** inaczej, nie mogą*** zostać ukryte.* gr.: kalos - piękny, szlachetny, cenny, wypróbowany; ** dosłownie: mające się; *** dosłownie: i to inaczej mające nie może zostać ukrytymi

↑↑

Rozdział 6

1. Ci liczni, którzy są pod jarzmem jako niewolnicy, niech uważają swoich panów* za godnych wszelkiej czci, aby imieniu Boga i nauce nie bluźniono.Kol 3,22; Mk 4,2; Łk 4,32* gr.: despotes - władca absolutny, pan

2. A którzy mają wierzących panów*, niech nimi nie gardzą, dlatego że są braćmi, ale tym bardziej niech im służą, gdyż oni jako wierni i umiłowani są uczestnikami** dobrodziejstwa. Tego nauczaj i do tego zachęcaj.* gr.: despotes - władca absolutny, pan; ** lub: mieć udział w korzyściach z pracy niewolniczej

3. Jeśli ktoś naucza inaczej i nie zbliża się do zdrowych słów Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz nauki, która jest zgodna z pobożnością*,* gr.: eusebeia - cześć, oddanie Bogu, pobożność

4. Ten jest nadęty, nic nie wie*, lecz choruje** na spory i walki o słowa, z których rodzą się zazdrość, kłótnie, bluźnierstwa, złe podejrzenia,* gr.: epistamai - być z czymś zapoznanym, skupić uwagę na czymś, skupić swój umysł, wiedzieć; ** gr.: noseo - być chorym, być chorobliwie skłonnym do czegoś

5. Ciągłe kłótnie ludzi ze skażonym* myśleniem i pozbawionych prawdy, którzy mniemają, że pobożność jest źródłem zysku; odstąp od takich.* dosłownie: być zepsutym, zrujnowanym

6. Pobożność jednak jest wielkim zyskiem, w połączeniu z samowystarczalnością*.Flp 4,11; Łk 3,14; Hbr 13,5* gr.: autarkeia - niezależność, środki wystarczające do życia, bez potrzeby wsparcia

7. Niczego bowiem nie przynieśliśmy na świat, więc oczywiste jest, że niczego z niego nie możemy wynieść,Kaz 5,15; Ps 49,17; Łk 12,20

8. Ale mając żywność i odzież, będziemy z tego zadowoleni*.* lub: te będą wystarczające gr.: arkeo - być zadowolony, być wystarczającym, mieć siłę

9. A ci, którzy chcą się wzbogacać, wpadają w pokuszenie* i w pułapki**, i w liczne bezmyślne i szkodliwe pragnienia***, które pogrążają ludzi w ruinę i zagładę;* lub: doświadczenie, próbę; ** dosłownie: w pułapkę - l.poj.; *** gr.: epithymia - usilne pragnienie, żądza, pragnienie, tęsknota

10. Bo korzeniem wszelkich złych rzeczy jest miłość do pieniędzy, której oddani*, niektórzy zostali wyprowadzeni na manowce** z dala od wiary i samych siebie poprzebijali licznymi cierpieniami***.2Sm 4,10; 2Tm 4,10* lub: sięgać, uganiać się; ** być zwiedzionym, sprowadzonym na manowce, błądzić, oddalić; *** ból, smutek, rozpacz

11. Ale ty, Boży człowieku, uciekaj przed tym, a zabiegaj* o sprawiedliwość, pobożność, wiarę, miłość, wytrwałość, łagodność.1Kor 6,18; 1Kor 10,14; 2Tm 2,22* lub: ścigaj

12. Staczaj dobry bój* wiary, chwyć się życia wiecznego, do którego zostałeś powołany i złożyłeś dobre wyznanie wobec wielu świadków.1Tm 1,18; 1Kor 9,26; 2Kor 10,3* gr.: agon - zmaganie, agonia, zawody atletyczne

13. Rozkazuję* ci przed obliczem Boga, który wszystko przywraca do życia i przed obliczem Chrystusa Jezusa, który złożył** przed Poncjuszem Piłatem dobre wyznanie,* gr.: parangello - rozkaz, polecenie, nakaz - termin wojskowy; ** dosłownie: złożył świadectwo, zeznanie np. przed sędzią

14. Abyś strzegł* tego przykazania bez zmazy, bez nagany, aż do ukazania się Pana naszego Jezusa Chrystusa,Ef 5,27; Flp 2,25; 2Tes 2,1* lub: zachować w tym samym stanie, zajmować się starannie

15. Które w swoim czasie ukaże błogosławiony* i jedyny Władca**, Król królów i Pan panów,Ps 136,3; Obj 17,14; Obj 19,16* gr.: makarios - szczęśliwy - Mt 5,3 przypis *; ** gr.: dynastes - władca, książę, dostojnik

16. Jedyny mający nieśmiertelność*, który mieszka w światłości nieprzystępnej**, którego nikt z ludzi nie widział i widzieć nie może, któremu cześć i moc wieczna. Amen.* gr.: athanasia - nieumieranie, nieśmiertelność, wieczne trwanie; ** hapax legomenon - określenie występujące tylko raz u autora lub w całym tekście: gr. aprositos - nieosiągalny, niedostępny

17. Bogatym w obecnym* wieku nakazuj, aby nie myśleli o sobie wyniośle i nie pokładali nadziei w niepewnym bogactwie, ale w Bogu żywym**, który nam wszystko daje obficie do używania***;Mk 10,24; Łk 12,15; Ef 5,5* lub: teraźniejszym; ** dosłownie: żyjącym; *** gr.: apolausis - użycie, wykorzystanie, cieszyć się, przyjemność

18. Aby innym dobrze czynili, bogacili się w dobre czyny, byli hojni i chętnie* dzielili się,* gr.: eumetadotos - mający możliwość się dzielić, hojny

19. Odkładając* sobie dobry fundament na to, co ma nastąpić, aby uchwycili** się życia wiecznego.Hbr 13,16* lub: gromadząc; ** gr.: epilambanomai - chwycić, objąć w posiadanie, wziąć

20. O Tymoteuszu! Strzeż tego depozytu*, unikaj** pospolitej, pustej mowy i przeciwstawnego***, fałszywie pojętego**** poznania,Obj 3,3; Rz 1,22; Kol 2,8* lub: tego, co ci powierzono, lokata, powierzona kwota; ** lub: odwrócić się, zostać skierowanym na bok; *** gr.: antithesis - antyteza, przeciwstawienie zdań; **** gr.: pseudonymos - noszący fałszywe, kłamliwe imię, niesłusznie zwany

21. Które niektórzy wyznając, rozminęli* się z wiarą. Łaska z tobą. Amen.Rz 16,20; 1Tm 6,10; 2Tm 2,18* gr.: astocheo - chybić celu

Drugi list apostoła Pawła do Tymoteusza

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ]

Rozdział 1

1. Paweł, apostoł Jezusa Chrystusa z* woli Boga, zgodnie z obietnicą życia, które jest w Chrystusie Jezusie,2Kor 1,1; 1Tm 1,1; Tt 1,1* gr.: dia - z, ze względu na, przez

2. Tymoteuszowi, umiłowanemu dziecku. Łaska, miłosierdzie i pokój od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, Pana naszego.

3. Wdzięczny jestem Bogu, któremu służę* jak** moi przodkowie z czystym sumieniem***, gdy nieustannie o tobie wspominam w moich prośbach do Boga, nocą i dniem.Dz 24,14* gr.: latreuo - służyć publicznie, piastować urząd publiczny; ** gr.: apo - od (czasu przodków); *** gr.: syneidesis - samoświadomość w sprawach moralnych - sumienie

4. Pragnę cię widzieć, pamiętając o twoich łzach, abym został napełniony radością,

5. Gdy sięgam wspomnieniem o będącej w tobie nieobłudnej wierze, która najpierw zamieszkała w twojej babce Lois i w twojej matce Eunice, a jestem przekonany*, że zamieszkała i w tobie.2Tm 3,15* lub: pewny, ufny

6. Z tego powodu* przypominam ci, abyś rozniecał** dar Boży, który jest w tobie przez nałożenie moich rąk.1Tm 4,14* lub: z tej to przyczyny; ** gr.: anadzopyreo - rozpalić ogień, rozpalić na nowo, rozniecić

7. Albowiem nie dał nam Bóg ducha tchórzostwa*, ale mocy i miłości, i trzeźwego myślenia**.Wj 28,3; Iz 11,2; 1J 4,6* gr.: deilia - bojaźń, lęk, nieśmiałość; ** lub: równowagi, umiarkowania w myśleniu

8. Nie wstydź się więc świadectwa Pana naszego, ani też mnie, jego więźnia, ale podejmij wraz ze mną trud cierpienia* dla Ewangelii zgodnie z mocą Boga,Rz 16,25* lub: wspólnego doznawania zła, współcierpienia, znoszenia trudu

9. Który nas zbawił i wezwał* powołaniem świętym, nie według naszych uczynków, ale według swojego wcześniejszego postanowienia** i łaski, danej nam w Chrystusie Jezusie przed wiecznymi czasami,Rz 4,1; Rz 11,6; Ef 1,11* gr.: kaleo - wezwać, powołać; ** gr.: protesis - postanowić coś wcześniej, chleb ofiarny wystawiony publicznie, plan, zamysł

10. A teraz ukazanej przez pojawienie się Zbawiciela naszego Jezusa Chrystusa, który prawdziwie zgładził śmierć, a na życie i nieśmiertelność rzucił światło* przez Ewangelię,Jud 1,25; Rz 2,7* gr.: photidzo - dawać światło, oświetlać

11. Dla której jestem ustanowiony kaznodzieją* i apostołem, i nauczycielem pogan.1Tm 2,7; 2P 2,5; Rz 11,13* gr.: keryks - herold, ten który obwieszcza publicznie poselstwo, zwiastun

12. Z tego też powodu znoszę te cierpienia; ale nie wstydzę się, gdyż wiem komu zaufałem i jestem przekonany, że jest On mocny zachować mój depozyt* na ów dzień.* gr.: parateke - to, co jedna osoba powierzy pieczy drugiej osobie

13. Trzymaj się wzoru zdrowych słów*, które usłyszałeś ode mnie, w wierze i miłości, która jest w Chrystusie Jezusie.Prz 23,23; 1Tes 5,21; Tt 1,9* gr.: logos - słowo, nauka, zasada

14. Strzeż tego dobrego depozytu* przez Ducha Świętego, mieszkającego w nas.Łk 16,11; 2Kor 5,19* gr.: parateke - to, co jedna osoba powierzy pieczy drugiej osobie

15. Wiesz o tym, że odwrócili się ode mnie wszyscy, którzy są w Azji, a wśród nich Fygelos i Hermogenes.

16. Oby Pan dał miłosierdzie domowi Onezyfora, bo wielokrotnie mnie pokrzepił* i nie został zawstydzony moim łańcuchem,* gr.: anapsycho - ochłodzić, doznać ulgi, pokrzepić, odżyć

17. Co więcej, będąc w Rzymie, szukał mnie bardzo gorliwie i znalazł.

18. Oby* mu Pan dał, by znalazł miłosierdzie u Pana, w tym dniu; a jak mi w Efezie usłużył, ty wiesz najlepiej.* tryb życzący

↑↑

Rozdział 2

1. Ty więc, dziecko* moje, bądź napełniany mocą** w łasce, która jest w Chrystusie Jezusie;Łk 16,11; 1Tm 1,11-18; Tt 1,3* gr.: teknon - małe dziecko - Mt 9,2 przypis **; ** lub: bądź umacniany

2. A to, co usłyszałeś ode mnie wobec wielu świadków, powierz ludziom godnym zaufania*, którzy będą w stanie** i innych nauczać.* gr.: pistos - wierny, wierzący, godny zaufania; ** gr.: hikanos - odpowiedni, zdatny, będący w stanie

3. Ty zatem* znoś złą dolę**, jako dobry żołnierz Jezusa Chrystusa.1Kor 13,7; Hbr 6,15; 2Tm 4,5* lub: więc; ** cierp zło, nieszczęście

4. Nikt, kto pełni służbę wojskową, nie jest wikłany* w sprawy tego życia**, aby podobać się temu, który go powołał do wojska.1Kor 9,25* gr.: empleko - wplatać, wikłać, angażować; ** gr.: tou biou pragmateias - dosłownie: zajęcia (dotyczące) życia

5. A jeśli ktoś stanąłby do walki, nie otrzyma wieńca*, jeżeli nie walczył w zawodach** prawidłowo***.2Tm 4,7; Kol 1,29; Hbr 12,4* gr.: stefanos - wieniec zwycięstwa, w odróżnieniu od korony władzy - gr.: diadema; ** gr.: althleo - brać udział w turnieju, walczyć o nagrodę; *** gr.: nomimos - zgodnie z przepisami

6. Rolnik, który się trudzi, powinien pierwszy korzystać z plonów.Mt 9,37; 1Kor 3,6-9; 1Kor 9,7

7. Rozważaj*, co mówię, oby** Pan dał** ci we wszystkim zrozumienie.* gr.: noieo - rozumieć, rozmyślać o czymś; ** tryb życzący

8. Miej w pamięci*, że Jezus Chrystus, który jest z nasienia Dawida, powstał z martwych, według mojej Ewangelii,2Sm 7,12; Rz 1,3-4; Dz 3,15; Dz 4,10* lub: przypominaj sobie, pamiętaj

9. Za którą cierpię* aż do więzów, jak złoczyńca; ale Słowo Boże nie jest związane.* gr.: kakapatheo - cierpieć, znosić zło, utrapienia, ucisk

10. Dlatego wszystko znoszę dla wybranych, aby i oni doświadczyli* zbawienia, które jest w Chrystusie Jezusie wraz z chwałą wieczną.Mt 24,22; Rz 8,33; Łk 18,7* gr.: tynchano - trafić w cel, osiągnąć, otrzymać, doświadczyć, dostępować

11. Godne zaufania jest to słowo; bo jeśli z Nim umarliśmy, z Nim też będziemy żyć;

12. Jeśli trwamy, będziemy razem z Nim królować; jeśli się Go zapieramy*, i On nas się zaprze;Dz 14,22; Mt 10,33; Łk 12,9* gr.: arneomai - odmawiać przyjęcia, wyrzekać się, zapierać

13. Jeśli my jesteśmy niewierni*, On pozostaje wierny, gdyż zaprzeć się samego siebie nie może.Hbr 10,23; 1J 1,9; 1J 3,20-21* gr.: apistos - być niewiernym czemuś lub komuś, nie wierzyć

14. To przypominaj, świadcząc przed obliczem Pana, aby nie walczyć o słowa, bo nie ma w tym nic pożytecznego, tylko prowadzi słuchaczy do ruiny*.* gr.: katastrofe - upadek, zagłada

15. Staraj się gorliwie, abyś stanął przed Bogiem jako doświadczony* pracownik, który nie musi się wstydzić, trafnie rozdzielający** Słowo Prawdy.2Kor 3,6* lub: wypróbowany; ** gr.: orthotomeo - ciąć, wytyczać prosto, prawidłowo wykładać

16. Tych natomiast o pospolitej i pustej mowie unikaj*; albowiem oni jeszcze bardziej posuną się w bezbożności.1Kor 5,6; 1Kor 15,33* gr.: peristemi - stać obok, unikać, odwrócić się od czegoś

17. A słowo ich będzie mieć pożywkę* jak gangrena, do nich należą Hymeneusz i Filetos,* gr.: nome - pokarm, pastwisko - metafora: chętnie przyjąć

18. Którzy rozminęli* się z prawdą, mówiąc, że powstanie z martwych już się dokonało, i wywracają** wiarę niektórych.1Tm 6,21; Jk 5,19* gr.: astocheo - chybić celu; ** lub: obalają, niszczą

19. Jednak fundament Boży stoi niewzruszony*, mając tę pieczęć: Zna Pan tych, którzy są Jego; i: Niech odstąpi od niesprawiedliwości każdy, kto wzywa** imię Chrystusa.* lub: mocny, solidny; ** gr.: onomadzo - wymawiać, nazwać po imieniu, wzywać, być znanym, wymieniać, nazywać

20. A w wielkim domu są nie tylko naczynia złote i srebrne, ale też drewniane i gliniane, jedne do celów zaszczytnych, drugie natomiast do niezaszczytnych.1Kor 3,9; Rz 9,21

21. Jeśli więc ktoś oczyściłby samego siebie z* tych rzeczy, będzie naczyniem do celów zaszczytnych, poświęconym i przydatnym** Władcy***, przygotowanym**** do każdego dobrego dzieła.2Tm 3,17; 1P 1,7* gr.: apo - od, z, z dala; ** lub: łatwy do użycia, dogodny; *** gr.: despotes - władca absolutny, pan; **** gr.: hetoimadzo - przygotować drogę królowi, poczynić przygotowania

22. Uciekaj też od młodzieńczych pożądliwości*, a zabiegaj** o sprawiedliwość, wiarę, miłość, pokój z tymi, którzy wzywają Pana z czystego*** serca.1Kor 6,18; 1Kor 10,14; 1Tm 6,11* gr.: epithymia - usilne pragnienie, żądza, pragnienie, tęsknota; ** lub: ścigaj, dąż; *** gr.: katharos - czysty, bez zmazy

23. Unikaj także głupich i niewychowawczych* dociekań**, wiedząc, że rodzą konflikty***.1Kor 1,11* lub: niedouczonych, grubiańskich; ** lub: debat, wypytywań, spraw spornych; *** walki, spory, kłótnie

24. A sługa* Pana nie powinien być wojowniczy**, lecz ma być uprzejmy dla wszystkich, zdolny do nauczania, cierpliwie znoszący zło***,* lub: niewolnik; ** gr.: amachos - nie wojowniczy, nie kłótliwy, nie zadziorny; *** lub: przeciwności

25. Z łagodnością korygujący* przeciwników, aby kiedyś Bóg dał im upamiętanie dla dogłębnego poznania prawdy,Dz 20,21; Jk 1,17* gr.: paideuo - karcić, poprawiać, wychowywać

26. Aby otrząsnęli* się z sideł diabła, żywcem przez niego schwytani, by pełnić jego wolę.1Tm 3,7; Obj 12,9* lub: otrzeźwieli, oprzytomnieli

↑↑

Rozdział 3

1. A to wiedz, że w dniach ostatecznych nastaną trudne* czasy;2P 3,3; Jud 1,17; 2Tm 4,3* lub: trudne do zniesienia, dzikie, niebezpieczne, brutalne

2. Ludzie bowiem będą miłować siebie, kochać pieniądze, będą zarozumiali, pyszni, bluźnierczy, rodzicom nieposłuszni, niewdzięczni, bezbożni*,* lub: lekceważący to, co święte

3. Bez naturalnych uczuć*, niedotrzymujący umów**, oszczerczy, niepowściągliwi, okrutni, niemiłujący tego, co dobre,Dz 7,52* od gr.: storge - miłość - szczególnie rodzinna, troszczyć się czule; ** gr.: aspondos - niedopuszczający do zawarcia przymierza

4. Zdradzieccy, porywczy*, nadęci, kochający raczej przyjemności niż kochający Boga.* gr.: propetes - lekkomyślni, twardogłowi, gwałtowni

5. Którzy mają formę* pobożności, ale zaparli się jej mocy; i właśnie tych unikaj**.Tt 1,16* gr.: morfe - kształt, postać - por. Flp 2,6 przypis **; ** gr.: peristemi - stać obok, unikać, odwrócić się od czegoś

6. Z takich bowiem są ci, którzy wciskają się do domów, zniewalając kobietki* obarczone grzechami, dające się wodzić** różnym pożądliwościom***,Mt 11,28; 1Tm 6,9; 2P 2,18* lub: frywolne kobietki - określenie ironiczne; ** prowadzić; *** gr.: epithymia - usilne pragnienie, żądza, pragnienie, tęsknota

7. Które zawsze się uczą i nigdy nie mogą dojść do dogłębnego poznania* prawdy.Prz 14,6; 1Tm 2,4; 2Tm 4,3* gr.: epignosis - dokładne, głębokie, pełne poznanie

8. A jak* Jannes i Jambres sprzeciwiali się Mojżeszowi, tak i ci sprzeciwiają się prawdzie, ludzie o spaczonym myśleniu, niewypróbowani**, jeśli chodzi o wiarę.Wj 7,11; Jr 6,30; Tt 1,16* dosłownie: a jakim sposobem, lub jak tamci - tak i ci; ** lub: nienadający się, nie przeszli próby - 2Kor 13,7 przypis **

9. Ale daleko nie zajdą*; albowiem głupota ich będzie oczywista** dla wszystkich, jak to się stało z tamtymi.* lub: więcej nie posuną się; ** gr.: ekdelos - bardzo wyraźny, jasny, jawny, oczywisty

10. Ale ty poszedłeś za moją nauką, za sposobem życia*, za postanowieniami**, wiarą, cierpliwością, miłością, wytrwałością,2P 3,11; 2Kor 1,17* gr.: agoge - postępowanie, prowadzenie, karność, bieg życia; ** gr.: protesis - postanowić coś wcześniej, chleb ofiarny wystawiony publicznie, plan, zamysł

11. Prześladowaniami, cierpieniami*, które mnie spotkały w Antiochii, w Ikonium i w Listrze, które to prześladowania zniosłem; a ze wszystkich wyrwał mnie Pan.* gr.: pathema - cierpieć, znosić doświadczenie, doznawać

12. Tak, też wszyscy, którzy chcą żyć pobożnie* w Chrystusie Jezusie, będą prześladowani**.Mk 10,30; 2Kor 1,12* gr.: eusebos - pobożnie, bogobojnie - por. 1Tm 6,3 przypis *; ** gr.: dioko - zmuszać do ucieczki, przepędzić, być gnębionym

13. Lecz ludzie źli i oszuści* będą posuwać** się do coraz gorszego, wprowadzając innych w błędy*** i sami dając się w błędy*** wprowadzać.Obj 12,9; Obj 13,14; Obj 18,23* gr.: goes - oszust, czarownik, kuglarz, szarlatan; ** gr.: prokopto - robić postępy, rozwijać się; *** zwodzić

14. Ale ty trwaj* w tym, czego się nauczyłeś** i o czym zostałeś przekonany, wiedząc od kogo się tego nauczyłeś**,1Tm 4,16; 2Tm 1,13* gr.: meno - pozostać, trwać, być stale obecnym, żyć, wytrzymać; ** gr.: manthano - nauczyć się przez praktykę - 1Tm 2,11 przypis *

15. Zwłaszcza*, że od niemowlęcia** znasz Pisma Święte, mogące cię uczynić mądrym ku zbawieniu przez wiarę w Chrystusie Jezusie.* gr.: kai - i, a, też; ** gr.: brefos - dziecko w łonie, noworodek, niemowlę - być może przykład hiperboli - sens: od dzieciństwa

16. Bo całe Pismo przez Boga jest natchnione i jest pożyteczne do nauki, do wykazania błędu*, do poprawy**, do wychowywania w sprawiedliwości,Mt 21,42; Ga 3,8; 2P 3,16* lub: wykazać błąd argumentując, karcić - por. 2Tm 4,2 przypis *; ** gr.: epanorthosis - przywrócenie do właściwego stanu, poprawa

17. Aby człowiek Boży był w pełni gotowy*, wyposażony** do wszelkiego dobrego dzieła.Jk 3,2* gr.: aritos - dopasowany, przystosowany, gotowy; ** gr.: eksartidzo - doskonale zaopatrzyć, dopełnić, skończyć

↑↑

Rozdział 4

1. Ja więc uroczyście zaświadczam* przed obliczem Boga i Pana Jezusa Chrystusa, który będzie sądzić żywych i martwych, podczas** Jego pojawienia*** się i Jego Królestwa:* gr.: diamartyromai - zaświadczyć o czymś uroczyście, sprawiać, aby uwierzono; ** lub: na, ze względu; *** gr.: epifaneia - ukazanie się, pojawienie, objawienie

2. Głoś słowo, bądź gotów w dogodnym i w niedogodnym czasie, wykaż błąd*, skarć, zachęć z wszelką cierpliwością i nauką**.Mt 10,27; 1Kor 1,17* gr.: elencho - upominać, zawstydzać, zganić, przekonać za pomocą argumentów; ** gr.: didache - nauczanie, doktryna, nauka, akt nauczania

3. Albowiem będzie czas, gdy zdrowej nauki nie ścierpią*, ale według swoich pożądliwości nagromadzą sobie nauczycieli, dając sobie łechtać ucho**,Dz 17,21; 2P 2,1* lub: nie zniosą; ** idiom: chęć słuchania rzeczy przyjemnych

4. I zaiste* odwrócą** się od słuchania prawdy, a będą zwracali*** się do baśni****.Hbr 13,25* gr.: men; ** lub: porzucą; *** dosłownie: będą zwracani; **** lub: mitów

5. Ale ty bądź trzeźwy we wszystkim, znieś złą dolę*, czyń** dzieło ewangelisty***, wypełnij swoją służbę.Ef 4,11; Kol 1,25* lub: wycierp zło; ** dosłownie: wykonaj; *** tj. herold przynoszący radosną nowinę

6. Ja bowiem już* jestem wylewany jako dar ofiarny i nadszedł czas mego odejścia**.Lb 27,12* gr.: ede - już, nieuchronnie; ** dosłownie: rozwiązania

7. Dobry* bój stoczyłem**, bieg kończę, wiarę zachowuję;1Tm 6,12* gr.: kalos - piękny, szlachetny; ** gr.: agonidzomai - walczyć szczególnie o nagrodę, prowadzić bój

8. Na koniec odłożony jest dla mnie wieniec* sprawiedliwości, który odda mi w tym dniu Pan, sędzia sprawiedliwy, a nie tylko mi, lecz i wszystkim, którzy umiłowali Jego pojawienie** się.Ps 21,3; 2Tm 2,5; Jk 1,12* gr.: stefanos - wieniec zwycięstwa, w odróżnieniu od korony władzy - gr.: diadema; ** gr.: epifaneia - ukazanie - 2Tes 2,8 przypis ***

9. Staraj się przyjść do mnie szybko.

10. Demas bowiem mnie opuścił*, bo umiłował obecny wiek** i poszedł do Tesalonik, Krescens do Galacji, Tytus do Dalmacji;* gr.: enkataleipo - porzucić, opuścić, pozostawić bez pomocy; ** gr.: aion - wiek, epoka, odcinek czasu, świat, wieczność

11. Jedynie Łukasz jest ze mną. Marka weź i przyprowadź ze sobą, bo jest mi bardzo przydatny do służby.Dz 16,10; Kol 4,10; 1P 5,13

12. A Tychika posłałem* do Efezu.* gr.: apostello - udać się do wyznaczonego miejsca, odprawić, odesłać

13. Płaszcz, który zostawiłem w Troadzie u Karpusa, idąc po drodze, przynieś ze sobą, i zwoje*, zwłaszcza pergaminy**.Dz 16,8; Dz 20,5* gr.: biblion - zdrobnienie od zwój, spisany dokument, arkusz; ** gr.: membrana - pergamin - garbowana skóra używana do pisania

14. Aleksander brązownik* okazał mi wiele zła; oby oddał** mu Pan według jego czynów;Mt 16,27* tj. kowal pracujący z miedzią, kotlarz; ** gr.: apodidomi - oddać dla własnej korzyści, spłacić, odpłacić

15. Ty jego również się strzeż, albowiem bardzo sprzeciwia się naszym słowom.

16. W pierwszej mojej obronie* nikt przy mnie nie stanął**, ale wszyscy mnie opuścili; oby im to nie było policzone***.1P 3,15; Dz 22,1* gr.: apologia - obrona przed atakami z zewnątrz; ** lub: stać razem, przybyć z pomocą, stanąć jako świadek; *** gr.: logidzomai - liczyć, poczytać, rachować - por. Jk 2,23 przypis *

17. Ale Pan przy mnie stał* i mnie umocnił, aby przeze mnie było dopełnione głoszenie Ewangelii i aby ją słyszeli wszyscy poganie**; i zostałem wyrwany z lwiej paszczy.Dn 6,23; 1Sm 17,37* gr.: pareste - stać obok; ** gr.: ethnos – narody, grupy etniczne, nie-Żydzi

18. A Pan mnie wyrwie* z wszelkiego złego dzieła i uratuje** dla*** swojego Królestwa niebiańskiego. Jemu chwała na wieki wieków. Amen.1Sm 25,39; Mt 13,43; Mt 25,34; Łk 12,32; Łk 22,29* gr.: hryomai - wyrwać, wyzwolić, przyciągnąć do siebie; ** gr.: sodzo - zbawić, uratować, ocalić, zachować; *** gr.: eis - do, ku

19. Pozdrów Pryskę* i Akwilę, i dom Onezyfora.Rz 16,3; 1Kor 16,19; Dz 18,21* tj. zdrobniała forma imienia Pryscylla - „prastara”

20. Erast został w Koryncie, a chorego* Trofima zostawiłem w Milecie.* gr.: astheneo - być słabym, bez sił, być w potrzebie, być chorym

21. Staraj się przyjść przed zimą*. Pozdrawiają** cię Eubulos i Pudens, i Linus, i Klaudia, i wszyscy bracia.Rz 16,21; 1Kor 16,20; Flp 4,22; 2J 1,13; 3J 1,14* tj. co najmniej przed 15 listopada; ** gr.: aspadzomai - przyjąć z radością, dobrze życzyć, witać

22. Pan Jezus Chrystus z duchem* twoim. Łaska** z wami. Amen.* gr.: pneuma - duch, tchnienie, oddech, wiatr, ruch powietrza, tu: w znaczeniu antropologicznym jako część istoty człowieka; ** gr.: charis - niezasłużona życzliwość, przychylność, łaska

List apostoła Pawła do Tytusa

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]

Rozdział 1

1. Paweł, sługa* Boga i apostoł Jezusa Chrystusa, według** wiary wybranych Bożych i dogłębnego poznania prawdy, zgodnie** z pobożnością,Łk 18,7; Kol 3,12; 1P 1,2* gr.: doulos - niewolnik - J 8,34 przypis *; ** lub: ze względu na, z powodu

2. Z nadzieją życia wiecznego, które* obiecał przed wiecznymi czasami Bóg, Ten który nie kłamie,2Tm 1,9; 1P 1,20* lub: którą - dotyczy nadziei

3. A ukazał we właściwym* czasie swoje Słowo przez zwiastowanie, które jest mi powierzone według rozkazu** Boga, Zbawiciela naszego,Rz 16,25; 1Kor 9,17; 2Kor 5,19* lub: swoim; ** gr.: epitage - rozkaz, polecenie, dekret - por. 1Tm 1,1 przypis *

4. Do Tytusa, prawowitego* dziecka według wspólnej wiary. Łaska, miłosierdzie i pokój Boga Ojca i Pana Jezusa Chrystusa, Zbawiciela naszego.* lub: szczerego, prawdziwego

5. Z tego powodu zostawiłem cię na Krecie, abyś uporządkował te sprawy, które pozostały* i ustanowił po miastach starszych**, jak ci nakazałem;1Tm 5,17; 1P 5,1; Mk 3,14* gr.: leipo - być pozbawionym czegoś, odczuwać brak; ** gr.: presbyteros - członek kolegialnego grona przywódców zboru - starszych zgodnie z tradycją żydowską - por. 1Tm 3,2 przypis * - episkopos

6. Jeśli jest ktoś nienaganny*, mąż jednej żony, mający dzieci wierne**, nie oskarżone*** o rozwiązłość lub brak karności****.1Tm 3,2* lub: wolny od zarzutów; ** lub: wierzące, godne zaufania; *** gr.: kategoria - zarzut; **** gr.: anypotaktos - brak karności

7. Trzeba bowiem, aby biskup* był nienaganny**, jako szafarz*** Boży, nie samowolny****, nieskłonny do gniewu, nie oddający się pijaństwu, nie porywczy, nie szukający haniebnego zysku,1P 2,25* gr.: episkopos - doglądający, nadzorca, przyglądający się uważnie - por. presbyteros; ** lub: bez nagany; *** lub: zarządca; **** nie butny

8. Ale gościnny, miłujący dobro, roztropny*, sprawiedliwy, święty, opanowany**,* lub: praktyczna mądrość, właściwe działanie w każdej sytuacji; ** lub: panujący nad sobą, zdyscyplinowany - por. Ga 5,23 przypis *

9. Trzymający się zgodnie z nauką słowa godnego zaufania, aby mógł zachęcać* w zdrowej nauce i napominać** tych, którzy się sprzeciwiają.Obj 3,11; 2Tes 2,15; 2Tm 1,13* gr.: parakaleo - wzywać na pomoc, zachęcać, brać w obronę; ** gr.: elencho - wykazywać błąd argumentując, karcić

10. Wielu bowiem jest nieposłusznych*, pustych gadułów** i zwodzicieli***, szczególnie wśród obrzezanych,Dz 20,29; Rz 16,17; Ef 4,14* gr.: anypotaktos - brak karności; ** mówiących brednie; *** lub: prowadzić innych do własnych iluzji, oszustów umysłu

11. Którym trzeba zatykać usta; oni to wywracają całe domy, nauczając czego nie należy* dla brudnego zysku.1P 5,2* lub: trzeba

12. Powiedział któryś z nich, ich własny prorok: Kreteńczycy zawsze kłamcy, złe bydlęta, brzuchy leniwe.

13. Świadectwo to jest prawdziwe; dla tej przyczyny karć* ich surowo, żeby zdrowi byli w wierze,2Kor 13,10; 1Tm 1,4; 2Tm 4,1* gr.: elencho - wykazywać błąd argumentując, karcić

14. I nie zwracali uwagi na żydowskie baśnie i przykazania ludzi, którzy odwracają się od prawdy.Ps 141,5; Mk 7,7; 1Tm 4,6

15. Dla czystych wszystko prawdziwie* jest czyste**, a dla skalanych i niewierzących nic nie jest czyste, ale skalany*** jest ich umysł i sumienie****.Łk 11,39; Rz 14,14; 1Kor 10,23* gr.: men - partykuła wzmacniająca; ** gr.: katharos - czysty, bez zmazy; *** gr.: miaino - kalać, brudzić, plugawić; **** gr.: syneidesis - samoświadomość w sprawach moralnych - sumienie

16. Wyznają, że znają Boga; ale swoimi czynami zapierają się Go, będąc obrzydliwymi* i nieposłusznymi, i niezdolnymi** do żadnego dobrego czynu.Rz 1,28; 2Tm 3,8* lub: budzący wstręt; ** lub: nienadający się, niewypróbowani - 2Kor 13,7 przypis **

↑↑

Rozdział 2

1. Ty jednak mów, co przystoi* zdrowej nauce,Tt 1,9; 1Tm 1,10; 2Tm 4,3* gr.: prepo - jest właściwe, jest zgodne, odpowiada, być wybitnym

2. Aby starsi mężczyźni byli trzeźwi, godni szacunku, roztropni, zdrowi w wierze, w miłości, w cierpliwości.

3. Tak samo i starsze kobiety w zachowaniu* godne świętości**, nieskłonne do oszczerstw, niezniewolone nadużywaniem wina, nauczające tego, co dobre***,Rz 16,2; 1Tm 2,9; 1P 3,3* gr.: katastema - ogół zachowań i postaw: wygląd, słowa, gesty, sposób zachowania; ** lub: czcigodne; *** szlachetne

4. Aby uczyły młodsze kobiety rozsądku, by te kochały swoich mężów, by kochały swoje dzieci,1Tes 5,2; Tt 2,2; 1Kor 14,34; 1Tm 2,12

5. Rozsądne, czyste*, zajmujące** się domem, dobrotliwe, uległe swoim mężom, aby nie bluźniono Słowu Bożemu.Prz 31,10-31* gr.: hagnos - godne czci, święte; ** lub: pilnujące domu

6. Młodzieńców tak samo zachęcaj do rozsądku*.* dosłownie: by zachowywali rozsądek

7. We* wszystkim stawiaj siebie jako wzór** dobrych czynów, w nauczaniu okazuj prawość, powagę, czystość***,1Tm 4,12* lub: nade wszystko; ** gr.: typos - przykład, typ, wzór; *** gr.: aftharsia - niezniszczalność, trwałość, nieśmiertelność, uczciwość, szczerość, czystość

8. Słowo zdrowe, nienaganne*, aby przeciwnik został zawstydzony, nie mając nic podłego o was do powiedzenia.* lub: bez zarzutu

9. Słudzy*, aby byli ulegli swoim panom, aby we wszystkim im się podobali i nie sprzeciwiali się,Kol 3,22* lub: niewolnicy

10. Nie kradli, lecz okazywali wszelką dobrą wierność, aby we wszystkim byli ozdobą* nauki Zbawiciela naszego Boga.1Tm 6,1* gr.: kosmeo - uporządkować, przyozdobić, zyskać cześć

11. Ukazała* się bowiem wszystkim ludziom zbawienna łaska Boża,Dz 20,24; Hbr 12,15* gr.: epifaino - ukazać się, dać się poznać, wynieść na światło

12. Nauczająca* nas, abyśmy wyrzekli się bezbożności i światowych pożądliwości, i w obecnym wieku żyli roztropnie, sprawiedliwie i pobożnie.Hbr 12,5; 1Tes 4,9* gr.: paideuo - wychowywać, poprawiać, korygować, nauczać

13. Oczekując szczęśliwej* nadziei i ukazania się chwały wielkiego Boga i Zbawiciela naszego Jezusa Chrystusa,1Kor 1,7; 2Tm 4,8; 1Tm 2,3* lub: błogosławionej

14. Który dał samego siebie za nas, aby nas wykupić od wszelkiej nieprawości i oczyścić sobie lud wybrany na szczególną własność, gorliwy w dobrych czynach.Ga 1,4; Ef 5,25

15. To mów i zachęcaj, i strofuj* z całą władzą nakazywania**. Niech nikt tobą nie gardzi***.1Tm 4,12* gr.: elencho - wykazywać błąd argumentując, karcić; ** gr.: epitage - rozkaz, polecenie, dekret wydany przez władze; *** lub: nie lekceważy

↑↑

Rozdział 3

1. Przypominaj im, aby zwierzchnościom i władzom byli ulegli i posłuszni, gotowi do wszelkiego dobrego czynu;Kaz 8,2; Rz 13,1

2. Aby nikomu nie bluźnili, nie byli wojowniczy, ale byli uprzejmi, okazujący wszelką* łagodność** wobec wszystkich ludzi.* lub: pełną; ** gr.: praoites - delikatność, łagodność, życzliwość

3. I my bowiem byliśmy niegdyś bezmyślni, nieposłuszni, błądzący, zniewoleni* rozmaitymi pragnieniami** i przyjemnościami, w złości i zazdrości, wiodący życie budzące obrzydzenie***, nienawidzący jedni drugich.Rz 3,9; J 8,34; Obj 18,2* lub: służący; ** pożądliwościami; *** gr.: stygnetos - znienawidzony, obmierzły, budzący wstręt

4. Ale gdy ukazała się dobroć i miłość ku ludziom* Boga, Zbawiciela naszego,2P 1,1; Jud 1,25* gr.: filanthropia - miłość do ludzi

5. Zbawił nas, nie z* uczynków, których my dokonaliśmy w sprawiedliwości, ale według swojego miłosierdzia przez kąpiel** odrodzenia*** i odnowienia Ducha Świętego,Rz 10,1; Rz 11,6; 2Tm 1,9; J 3,4; J 15,3; Ef 5,26* lub: na podstawie; ** gr.: loutron - kąpanie się, kąpiel, obmycie, łaźnia; *** gr.: palinginesia - ponowne zrodzenie, odnowienie - Mt 19,28 przypis *

6. Którego wylał na nas obficie przez Jezusa Chrystusa, Zbawiciela naszego,

7. Abyśmy, będąc uznani za sprawiedliwych dzięki Jego łasce, stali się dziedzicami zgodnie z nadzieją życia wiecznego.Rz 3,24; Rz 5,1

8. Godne zaufania* jest to słowo i chcę, abyś o tym stanowczo twierdził, żeby ci, którzy uwierzyli Bogu, troszczyli** się o przodowanie w dobrych czynach***. Te sprawy są dobre i pożyteczne dla ludzi.Ef 2,10; Mt 5,16; 2Tm 3,17* lub: wiary; ** gr.: frontidzo - myśleć, troszczyć się, starać, zwracać uwagę; *** lub: myśleli o staniu na czele w dobrych dziełach wobec tych, którzy uwierzyli

9. Natomiast głupich dociekań i rodowodów, i kłótni, i walk związanych z Prawem unikaj*; są bowiem bezużyteczne i próżne.* gr.: peristemi - obrócić się w celu uniknięcia czegoś, stronić

10. A człowieka czyniącego rozłamy*, po pierwszym i drugim napomnieniu** unikaj***,Rz 16,17; 2Tes 3,6; Ga 5,20; 2P 2,1* gr.: hairetikos - zdolny do wyboru, heretyk; ** dosłownie: wkładać do rozumu - por. 1Tes 5,12 przypis ***; *** lub: odsuwać się, odrzucać, nie przyjmować

11. Wiedząc, że taki jest przewrotny i grzeszy*, i sam na siebie wydając skazujący wyrok.* gr.: hamartano - być pozbawionym czegoś, chybić celu

12. Gdy poślę do ciebie Artemasa albo Tychikusa, staraj* się przyjść do mnie do Nikopolis; bo tam postanowiłem przezimować.2Tm 4,12; 1Kor 16,6; Dz 20,4* lub: bądź gorliwy

13. Zenasa, uczonego w Prawie* i Apollosa pilnie wypraw w drogę, aby im niczego nie brakowało.Dz 18,24; Rz 15,24; 1Kor 16,11* gr.: nomikos - znawca, nauczyciel Prawa, biegły w Prawie

14. Niech i nasi uczą się przodować w dobrych dziełach, aby wobec koniecznych potrzeb, nie byli bezowocni.Dz 18,3; Rz 3,30

15. Pozdrawiają cię wszyscy, którzy są ze mną. Pozdrów tych, którzy nas miłują w wierze. Łaska z wami wszystkimi. Amen.

List apostoła Pawła do Filemona

[ 1 ]

Rozdział 1

1. Paweł, więzień Chrystusa Jezusa i Tymoteusz, brat, do Filemona umiłowanego – i naszego współpracownika,Ef 4,1; 2Tm 1,8

2. I do umiłowanej Apfii, i do Archipa, naszego współbojownika, i do zboru*, który jest w twoim domu.Kol 4,15; 1Kor 16,9* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie publiczne

3. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa.Rz 16,5

4. Dziękuję Bogu mojemu, zawsze wspominając* ciebie w moich modlitwach,Rz 1,8; 1Tes 1,2; 2Tm 1,3* dosłownie: czynię wzmiankę o tobie

5. Słysząc o twojej miłości i o wierze, którą masz wobec Pana Jezusa i względem wszystkich świętych,

6. Aby twój udział w wierze* stał się skuteczny** w dogłębnym*** poznaniu całego dobra, które jest w was, ze względu na Chrystusa Jezusa.Flp 4,14; 1Tm 6,18; Hbr 13,16* lub: wspólnota twojej wiary; ** gr.: energeo - skutecznie działająca moc; *** gr.: epignosis - dokładne, głębokie, pełne poznanie

7. Albowiem mamy wielką radość i zachętę z powodu twojej miłości, bo serca* świętych orzeźwione są przez ciebie bracie.1Tes 1,3; 2Kor 7,13; 2Tm 1,16* lub: wnętrze, najgłębsze uczucia

8. Dlatego, mając wielką śmiałość* w Chrystusie mógłbym ci rozkazywać, co należy**.* lub: ufna odwaga, swoboda; ** lub: co przystoi, co stosowne

9. Raczej ze względu na tę miłość proszę, ja, Paweł, starzec*, a teraz i więzień Jezusa Chrystusa.Rz 12,1; 1Kor 5,20* gr.: presbytes - starzec, poseł

10. Proszę cię więc o dziecko moje, o Onezyma, którego zrodziłem w moich więzach*,Tt 1,2; 1Kor 4,15* lub: łańcuchy, kajdany

11. Który tobie kiedyś był nieprzydatny, ale teraz tobie i mnie jest przydatny;

12. Którego ci odesłałem, a jego, to jest moje serce*, przygarnij.* lub: wnętrze, najgłębsze uczucia

13. Chciałem go zatrzymać przy sobie, aby za ciebie służył mi w więzach Ewangelii.

14. Ale bez twojego postanowienia* nie chciałem nic uczynić, aby dobry twój czyn nie był jakby z przymusu, lecz z dobrej woli.1Kor 9,17; 1P 5,2* lub: opinia, zdanie, wola

15. Bo być może, dlatego na chwilę* został od ciebie odłączony, abyś ponownie otrzymał go na wieki**.Ps 76,10; Dz 4,28* gr.: hora - godzina, czas, krótki okres czasu; ** dosłownie: wiecznego

16. Już nie jako niewolnika, ale więcej niż niewolnika, jako brata umiłowanego, a szczególnie dla mnie, a o ileż bardziej dla ciebie i w ciele*, i w Panu.Mt 23,8; Ga 4,28; Kol 3,2* gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura

17. Jeśli więc masz mnie za towarzysza*, to przyjmij go jak mnie.Dz 16,15; Ef 3,6; Hbr 3,14* lub: uczestnika we wspólnej sprawie

18. A jeśli ciebie w czymś skrzywdził* albo jest coś winny, zapisuj to na mój rachunek.* gr.: adikeo - czyn niesprawiedliwości, krzywda, szkoda

19. Ja, Paweł, napisałem własną ręką; ja zapłacę*, nie mówiąc o tym, że jesteś mi winien samego siebie w zamian.1Kor 16,21; Ga 5,2; 1Kor 4,15* lub: oddam

20. Tak, bracie, obym* ja przez ciebie doznał radości** w Panu, odśwież moje serce*** w Panu.Iz 29,19; 1J 3,17; 1Tes 2,19* tryb życzący; ** gr.: oninemi - odnieść korzyść, pokrzepić; *** wnętrze - por. w. 12 przypis *

21. Przekonany* o twoim posłuszeństwie** napisałem do ciebie, wiedząc, że uczynisz więcej niż mówię.2Kor 2,3; Ga 5,10* lub: pokładać ufność; ** gr.: hypago - uległość, poddanie

22. A jednocześnie przygotuj mi gościnę; albowiem mam nadzieję, że przez modlitwy wasze będę wam darowany.

23. Pozdrawiają* cię Epafras, mój współwięzień w Chrystusie Jezusie,Kol 1,7; Rz 16,7; Kol 4,10* gr.: aspadzomai - przyjąć z radością, dobrze życzyć, witać

24. Marek, Arystarch, Demas, Łukasz, moi współpracownicy.

25. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z duchem waszym. Amen.Rz 16,20; 2Tm 4,22

List do Hebrajczyków

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ]

Rozdział 1

1. Bóg, który wielokrotnie* i wieloma sposobami mówił dawniej do ojców** przez*** proroków,Lb 12,6; Am 3,7* dosłownie: w wielu częściach, wielu miejscach; ** (do) przodków; *** dosłownie w prorokach

2. W te ostatnie dni przemówił do nas poprzez* Syna, którego ustanowił dziedzicem** wszystkich rzeczy i przez którego uczynił okresy czasu***.Ps 2,8; Mt 17,5; Dz 10,36; Ga 4,4* lub: w Synu, w (osobie) Syna; ** lub: otrzymywać coś przez przydział; *** lub: wieki, światy - gr.: aion - wiek, epoka, odcinek czasu, świat

3. On, będąc blaskiem chwały i wyrażeniem* Jego istoty**, podtrzymując*** wszystko słowem swojej mocy, gdy sam**** dokonał oczyszczenia naszych grzechów, zasiadł po prawicy Majestatu na wysokościach.2Kor 4,4; Kol 1,15* gr.: charakter - dokładne oddanie, wierne powielenie, kopia, znak wyryty rylcem; ** gr.: hypostasis - istota - por. Hbr 11,1 przypis *; *** lub: niosąc; **** dosłownie: przez samego siebie

4. Stał się o tyle ważniejszy od aniołów, o ile wspanialsze* od nich odziedziczył imię.* gr.: diaforos - różne co do rodzaju - stąd: lepsze, doskonalsze

5. Do którego bowiem z aniołów kiedykolwiek powiedział: Ty jesteś moim Synem, ja ciebie dziś zrodziłem*? I ponownie: Ja mu będę ojcem, a on będzie mi Synem?* gr.: gennao - narodzić się, stawać się, być zrodzonym - Mt 1,2 przypis *

6. A kiedy znowu wprowadza* pierworodnego na zamieszkały świat**, mówi: Niech mu oddadzą pokłon wszyscy aniołowie Boga.Ps 97,7; Mt 1,25; Kol 1,15; Hbr 12,23* lub: wprowadził; ** gr.: oikoumene - mieszkańcy ziemi, cała zamieszkała ziemia, świat

7. O aniołach* wprawdzie powiedziano: On czyni swoich aniołów wiatrami, a swoje sługi płomieniem ognia,Ps 104,4* gr.: angelos - posłaniec

8. Do Syna natomiast: Tron twój, o* Boże, na wieki** wieków; berłem sprawiedliwości berło twojego królestwa.Hbr 3,4; J 10,33; J 20,28* gr.: ho - rodzajnik określony tu: jako wołacz dosłownie: Bóg; ** gr.: aion - wiek, epoka, odcinek czasu, świat, wieczność

9. Umiłowałeś sprawiedliwość, a znienawidziłeś nieprawość, dlatego namaścił cię, o* Boże, Bóg twój olejkiem radości jak żadnego z twoich towarzyszy.* gr.: ho - rodzajnik określony tu: jako wołacz dosłownie: Bóg

10. I: Ty, o PANIE, na początku założyłeś fundamenty* ziemi, a niebiosa są dziełem twoich rąk.Ps 102,25* lub: ugruntować, uczynić trwałym

11. One przeminą, ale Ty trwasz, wszystkie jak szata ulegną zużyciu*,* lub: zestarzeją się

12. I jak płaszcz je zwiniesz, i będą odmienione; ale Ty jesteś zawsze ten sam i lata twoje się nie skończą*.* lub: ustaną

13. I czy kiedykolwiek powiedział do któregoś z aniołów: Zasiadaj po mojej prawicy, dopóki nie położę nieprzyjaciół twoich jako podnóżek twoich stóp?Ps 110,1

14. Czyż nie są oni wszyscy duchami usługującymi, posyłanymi do służby z powodu tych, którzy mają* odziedziczyć zbawienie?* gr.: mello - mieć zamiar, tu: czynność, która na pewno nastąpi

↑↑

Rozdział 2

1. Dlatego musimy tym bardziej trzymać się tego, co słyszeliśmy, abyśmy czasem nie minęli się z celem*.Joz 23,11; Prz 4,1; 2P 1,15* lub: nie zniosło nas z kursu, zboczyli z drogi, oddalili się

2. Bo jeśli Słowo wypowiedziane przez aniołów stało się pewne*, a każde przestępstwo i nieposłuszeństwo otrzymało zgodną z prawem odpłatę,Dz 7,53; Hbr 10,25; Hbr 11,26* gr.: bebaios – stały, mocny, trwały - stąd: godny zaufania

3. To jak my umkniemy* przed karą, jeśli zlekceważymy tak wielkie zbawienie, które wzięło swój początek przez zwiastowanie** Pana, a nam zostało potwierdzone przez tych, którzy usłyszeli.Mt 23,33; Rz 2,3; 2Kor 5,19* lub: uniknąć czegoś, wyjść cało; ** głoszenie, opowiadanie

4. Bóg równocześnie poświadcza je również przez znaki* i cuda, i różne przejawy mocy, i przez udzielanie** Ducha Świętego według swojej woli.Mk 16,15; Rz 15,18; 2Kor 12,12* gr.: semeion - znak tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń; ** lub: mieć udział w czymś, rozdzielanie

5. Bo nie aniołom poddał przyszły zamieszkały świat*, o którym mówimy.* gr.: oikoumene - mieszkańcy ziemi, cała zamieszkała ziemia, świat

6. Zaświadczył o tym gdzieś ktoś, mówiąc: Kim jest człowiek, że o nim pamiętasz, albo Syn Człowieczy, że go nawiedzasz*?Ps 8,4; Ps 144,3; Łk 1,68* lub: troszczysz się, spoglądasz na niego

7. Na małą chwilę uczyniłeś Go mniejszym od aniołów, ukoronowałeś Go chwałą i czcią, postawiłeś Go nad dziełami swoich rąk,

8. Wszystko poddałeś pod Jego nogi. Gdy bowiem wszystko Mu poddał, nie zostawił nic, co nie byłoby Mu podporządkowane; lecz teraz jeszcze nie widzimy, że wszystko jest Mu poddane*.* gr.: hypotasso - poddać, okazać posłuszeństwo

9. Ale widzimy Tego, który na krótko uczyniony jest mniejszym od aniołów, Jezusa, który przez cierpienie śmierci został ukoronowany chwałą i czcią, aby dzięki łasce Boga za każdego skosztował śmierci.Iz 7,14

10. Przystało bowiem Temu, dla którego jest wszystko i przez którego jest wszystko, aby Tego, który wielu synów wprowadził do chwały, wodza ich zbawienia, uczynić doskonałym przez cierpienia.

11. Bo i Ten, który uświęca, i ci, którzy są uświęcani, z jednego są wszyscy; z tej to przyczyny nie wstydzi się nazywać ich braćmi,

12. Gdy mówi: Opowiem imię Twoje moim braciom, pośrodku zgromadzenia* zaśpiewam Ci hymn**.Ps 22,22; Ps 111,1; J 8,20* gr.: eklessia - por. 1Kor 1,2 przypis *; ** gr.: hymneo - sławić pieśnią

13. I ponownie: Ja będę pokładał w Nim* ufność. I ponownie: Oto ja i dzieci, które dał mi Bóg.Ps 18,2; 2Sm 22,3* lub: z powodu Niego

14. Ponieważ dzieci są uczestnikami ciała* i krwi, podobnie i On stał się ich uczestnikiem, aby przez śmierć zniszczyć** tego, który ma swoją siłę*** w śmierci, to jest diabła,1Kor 15,54; 2Tm 1,10; 1J 3,8* gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura; ** gr.: katargeo - wykazać bezużyteczność, unieważnić, usunąć, uczynić bezczynnym, sprawić nieskuteczność, pozbawić wpływu; *** gr.: kratos - moc, siła, potężny czyn, dzieło mocy

15. I żeby wyswobodzić tych, którzy z powodu lęku przed śmiercią przez całe życie podlegli byli niewoli.

16. Albowiem oczywistym jest, że nie ujmuje się On za aniołami, ale ujmuje się za potomstwem* Abrahama.* lub: nasieniem

17. Stąd zobowiązany był, aby we wszystkim zostać upodobnionym* do braci, by stał się miłosiernym i wiernym arcykapłanem przed Bogiem, dla przebłagania za grzechy ludu.Iz 11,5; Rz 3,25; 1J 4,10* gr.: homoioo - być uczyniony jak, porównać coś z czymś, czynić podobnym

18. W czym bowiem doznał cierpień, będąc poddawany próbie*, w tym może dopomóc tym, którzy są poddawani próbie.* lub: kuszony

↑↑

Rozdział 3

1. Dlatego też, bracia święci, uczestnicy powołania niebiańskiego, patrzcie uważnie* na apostoła i arcykapłana naszego wyznania, Jezusa Chrystusa,Kpł 21,10; Hbr 4,14; Hbr 7,26* lub: skupić wzrok lub umysł na, dostrzec

2. Wiernego Temu, który Go ustanowił*, podobnie jak Mojżesz był wierny w całym Jego domu.Hbr 3,5; Za 6,12* lub: uczynił, wyznaczył

3. Bo ten uznany jest za godnego większej chwały od Mojżesza, o ile większą cześć ma od domu, ten który go zbudował.

4. Bo każdy dom jest przez kogoś budowany, ale Tym, który wszystkie zbudował jest Bóg.Kol 1,18; 1P 2,5

5. A Mojżesz był wierny w całym Jego domu jako sługa*, na świadectwo tego, co miało zostać powiedziane,Mt 24,45; Lb 12,7* gr.: therapon - wierny asystent, służący dobrowolnie innym

6. Lecz Chrystus jest jako Syn w* swoim domu; domem Jego my jesteśmy, jeśli tylko ufną odwagę** i chlubę z nadziei zachowamy niewzruszenie aż do końca.1Kor 3,16; 1Kor 6,19; 2Kor 6,16; Ef 2,21; 1P 2,5* lub: ponad swoim domem; ** gr.: parresia - śmiałość, otwartość - J 7,26 przypis *

7. Dlatego, jak mówi Duch Święty: Dziś, jeślibyście usłyszeli Jego głos,2Sm 23,2; Dz 28,25

8. Nie zatwardzajcie* waszych serc, jak podczas buntu**, w dzień próby na pustyni,Wj 8,15; Lb 14,22; Prz 28,14* gr.: skleryno - uczynić twardym, uczynić nieprzejednanym, upartym; ** gr.: parapikrasmos - prowokacja, bunt, rozdrażnienie

9. Gdzie ojcowie wasi doświadczyli mnie, wystawiając mnie na próbę i widzieli moje dzieła przez czterdzieści lat.

10. Dlatego rozgniewałem się na to pokolenie* i powiedziałem: Zawsze błądzą** sercem; nie poznali też moich dróg.Jr 4,22* lub: naród; ** lub: błąkają, dają się zwieść na manowce - gr.: planao

11. Więc przysiągłem w moim gniewie: Nie wejdą do mojego odpocznienia.

12. Patrzcie*, bracia, żeby czasem w kimś z was nie było złego serca niewiary, przez odstąpienie** od Boga żywego;Hbr 2,1; Łk 21,8; Rz 11,21* lub: baczcie, uważajcie; ** w odstępstwie

13. Ale zachęcajcie jedni drugich każdego dnia, dopóki trwa to, co nazywa się „Dzisiaj”, aby ktoś z was nie dał się zatwardzić* zwiedzeniem** grzechu.Iz 44,20; 1Tes 2,11; Dz 11,23* lub: być nieprzejednanym, upartym; ** oszustwo, ułuda

14. Staliśmy się bowiem uczestnikami Chrystusa, jeśli niewzruszenie aż do końca zachowamy początek* tego fundamentu**.* gr.: arche - źródło, początek, pierwszeństwo, władza; ** gr.: hypostasis - istota rzeczy, pewność, rzeczywistość, natura

15. Kiedy mówi: Dziś, jeślibyście usłyszeli Jego głos, nie zatwardzajcie waszych serc, jak podczas buntu*,* lub: prowokacji, oporu - w. 8 przypis **

16. Ci bowiem, gdy usłyszeli, zbuntowali się, lecz* nie wszyscy z tych, którzy wyszli z Egiptu prowadzeni przez Mojżesza.* gr.: alla - ale, tylko, lecz - partykuła przecząca lub wskazująca różnicę stopnia lub: czyż nie wszyscy ci, którzy wyszli z Egiptu przez Mojżesza

17. A na kogo gniewał się przez czterdzieści lat? Czyż nie* na tych, którzy zgrzeszyli, których zwłoki legły na pustyni?Lb 26,64* gr.: ouchi - wzmocnienie od gr. ou: nie - stąd: czyż nie, ale nie

18. Komu natomiast przysiągł, że nie wejdą do Jego odpocznienia, jeśli nie* tym, którzy byli nieposłuszni?* gr.: ei me - jeśli nie, z wyjątkiem, jak tylko

19. Widzimy więc, że nie mogli wejść z powodu niewiary.J 3,18; 2Tes 2,12

↑↑

Rozdział 4

1. Lękajmy się więc, aby czasem, choć pozostaje dla nas obietnica wejścia do Jego odpocznienia, nie wydawało się komuś, że ktoś z was, jest jej pozbawiony*.Wj 12,25; Rz 4,20* gr.: hystereo - spóźnić się, pozostać w tyle, mieć braki, nie mieć pełnej wartości, Biblia Gdańska - być upośledzonym

2. I my bowiem jesteśmy odbiorcami dobrej nowiny, tak jak i tamci, ale tamtym usłyszane Słowo nie pomogło*, bo nie było** związane*** z wiarą tych, którzy usłyszeli.Dz 3,26; Ga 3,8* lub: nie przyniosło korzyści; ** dosłownie: nie jest; *** lub: nie należeli do słuchających, którzy połączyli je z wiarą

3. Bo do odpocznienia wchodzimy my, którzy uwierzyliśmy, tak jak powiedział: Przysiągłem w moim gniewie, że nie wejdą do mojego odpocznienia, pomimo dzieł dokonanych* od założenia świata.Wj 12,9; Pwt 12,9; Ps 95,11; Hbr 3,11* dosłownie: które są dokonane, stały się

4. Powiedział bowiem gdzieś o siódmym dniu tak: I odpoczął Bóg siódmego dnia od wszystkich swoich dzieł.Rdz 2,1; Wj 20,11

5. A tutaj ponownie: Nie wejdą do mojego odpocznienia*.* gr.: katapausis - dać spokój, odpocząć

6. Skoro więc pozostawia niektórych, by weszli do niego, a ci, którym wcześniej głoszono, nie weszli z powodu nieposłuszeństwa*,Dz 13,46* gr.: apeitheia - uporczywy sprzeciw, brak uległości

7. To ponownie wyznacza* pewien dzień – „Dzisiaj” i mówi przez Dawida** po długim czasie, tak jak jest powiedziane: Dzisiaj, jeślibyście usłyszeli Jego głos, nie zatwardzajcie waszych serc.Ps 95,8* lub: ustanawia; ** por. Ps 95,8

8. Bo gdyby Jozue wprowadził ich do odpocznienia, to Bóg nie mówiłby po takim czasie o innym dniu,Dz 7,45

9. A zatem pozostaje jeszcze odpocznienie szabatu dla ludu Bożego.

10. Albowiem kto wszedł do Jego odpocznienia, ten sam odpoczął od swoich dzieł, tak jak Bóg od swoich.

11. Starajmy* się usilnie wejść do tego odpocznienia, aby ktoś nie popadł w ten sam przykład nieposłuszeństwa.Rz 11,11; 2P 1,10; 1Kor 10,12* lub: wykażmy gorliwość, gorąco pragnijmy

12. Bo Słowo Boże jest żywe i skuteczne, ostrzejsze niż każdy miecz* obosieczny, przenikające aż do rozdzielenia duszy, jak i ducha, stawów, jak i szpiku**, zdolne do osądzenia zamysłów i intencji*** serca.Iz 49,2; Ps 94,11; Jr 17,10* tj. krótki lub dłuższy stylizowany sztylet; ** dosłownie: szpików; *** lub: zamiarów, rozmyślań, idei

13. I nie ma stworzenia ukrytego przed Jego obliczem, owszem, wszystko jest obnażone i odsłonięte przed oczami Tego, któremu zdamy sprawę.1Sm 16,7

14. Mając więc wielkiego arcykapłana, który przeszedł przez niebiosa, Jezusa, Syna Bożego, trzymajmy się mocno naszego wyznania.

15. Nie mamy bowiem arcykapłana, nie mogącego współczuć w naszych słabościach, lecz takiego, który na podobieństwo nam, doświadczony* jest we wszystkim, oprócz** grzechu.Hbr 11,17* lub: poddany próbie - Jk 1,13 przypis *; ** gr.: choris - bez czegoś, bez żadnego, bez włączenia czegoś, oprócz

16. Zbliżajmy się więc z ufną odwagą do tronu łaski, abyśmy otrzymali miłosierdzie i znaleźli łaskę, a we właściwym czasie pomoc*.* lub: łaskę ku pomocy we właściwym czasie

↑↑

Rozdział 5

1. Albowiem każdy arcykapłan brany z ludzi, za ludzi jest ustanawiany w obecności* Boga, aby składał dary i ofiary za grzechy,* gr.: pros - przed, wobec, względem, blisko, przy kimś, u kogoś

2. Który może okazywać współczucie* nieświadomym i błądzącym, bo sam poddany jest słabości.* gr.: metriopatheo - traktować łagodnie, zachować umiar w sferze emocji, współczuć w odpowiedniej mierze

3. I z tego powodu powinien, jak za lud, tak i za samego siebie składać ofiarę za grzechy.

4. A nikt sam sobie tej godności* nie bierze, tylko ten, który jest powoływany** przez Boga, jak Aaron.Wj 28,1; Lb 16,5; J 3,25* gr.: time - cześć, szacunek, wartość; ** gr.: kaleo - wołać, wzywać, zapraszać

5. Tak i Chrystus nie sobie samemu oddał chwałę*, aby stać się arcykapłanem, lecz uczynił to Ten, który powiedział do Niego: Ty jesteś Synem moim, Ja ciebie dzisiaj zrodziłem.Ps 2,7; Hbr 1,5* gr.: doksadzo - wprowadzić do chwały, otoczyć chwałą, uwielbić, chwalić, wywyższać, czynić znakomitym

6. Jak i na innym miejscu mówi: Ty jesteś kapłanem na wieki* według porządku** Melchisedeka.Rdz 14,18; Ps 110,4; Hbr 7,15* dosłownie: na wiek; ** gr.: taksis - porządek, ład, właściwy stan, ranga, styl

7. Za dni swojego życia w ciele, z wielkim wołaniem* i ze łzami, przynosił On błagania i usilne prośby do Tego, który mógł Go zbawiać** od śmierci i został wysłuchany przez wzgląd na pobożność,* lub: krzykiem; ** ratować

8. I chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał*.Flp 2,8* gr.: pascho - cierpieć dotkliwie, znosić niedolę, odczuwać

9. A gdy został doskonałym*, stał się dla wszystkich, którzy są Mu posłuszni, sprawcą** zbawienia wiecznego,Iz 45,7; Hbr 2,10; Hbr 11,40; Łk 13,32* dosłownie: który został uczyniony doskonałym, wydoskonalonym; ** gr.: aitios - będący przyczyną, sprawca, źródło

10. I został nazwany przez Boga arcykapłanem według porządku Melchisedeka.

11. O którym* mamy wiele słów do powiedzenia i trudnych do wyjaśnienia, skoro staliście się ociężali** w słuchaniu.* lub: o czym; ** gnuśni

12. Bowiem wy, którzy ze względu na czas powinniście być nauczycielami, ponownie potrzebujecie, aby was ktoś nauczył początkowych* zasad Słów Bożych, staliście się potrzebującymi mleka, a nie stałego pokarmu.1Kor 3,1; 1P 2,2* lub: elementarnych - por. Kol 2,20 przypis *

13. Każdy, kto karmi się mlekiem, jest niedoświadczony* w nauce** sprawiedliwości, bo jest niemowlęciem.Iz 28,9; 1Kor 13,11; Ef 4,14* gr.: apeiros - nieobyty, niezaznajomiony; ** lub: słowie

14. Dojrzałym natomiast, właściwy jest stały* pokarm; ci dzięki praktyce** mają zmysły*** wyćwiczone do rozróżniania tego, co dobre, a także i złe.Rdz 2,9; Pwt 1,39; 2Sm 19,35* dosłownie: twardy, solidny; ** lub: nawyk; *** władze poznawcze

↑↑

Rozdział 6

1. Dlatego też pozostawiając początek* nauki** Chrystusa, wznosimy się ku doskonałości, nie zakładając ponownie fundamentu o upamiętaniu*** się z martwych uczynków i o wierze w Boga,Dz 26,20; 2P 3,9; Hbr 9,14* gr.: arche - początek, źródło, władza, przyczyna sprawcza; ** gr.: logos - słowo, nauka, sprawa, idea; *** gr.: metanoia - zmiana myślenia, zawrócenie - 2P 3,9 przypis **

2. O nauce o chrztach, o wkładaniu rąk, także o powstaniu z martwych i o sądzie wiecznym.Mk 16,18; 1Tm 5,22; 1Kor 10,1-4; 1Kor 15,22

3. A to właśnie uczynimy, jeśli Bóg pozwoli*.Jk 4,15* gr.: epitrepo - zezwolić, dopuścić, upoważnić

4. Albowiem niemożliwe jest, aby tych, którzy raz* zostali oświeceni i skosztowali daru niebiańskiego, i stali się uczestnikami Ducha Świętego,Hbr 10,26; 2P 2,20* gr.: hapaks - raz, raz na zawsze - dotyczy wszystkich czasowników w aoryście w w. 4 i 5 w znaczeniu ilościowym jak i jakościowym raz zostali oświeceni, raz skosztowali daru ..., raz stali się ...

5. I skosztowali* dobrego Słowa** Bożego, a także mocy wieku, który ma nadejść,* lub: zasmakowali; ** gr.: rhema - słowo wypowiedziane

6. A mimo to upadli*, aby ich na nowo** odnawiać ku upamiętaniu, gdyż oni ponownie krzyżują dla siebie samych Syna Bożego i wystawiają Go na publiczną hańbę.Hbr 12,16* gr.: parapipto - upaść obok kogoś, ześlizgnąć się na bok, zboczyć z drogi, skręcić w bok - tylko w Hbr 6,6; ** znów, z powrotem

7. Ziemia bowiem, która często piła deszcz, który na nią przychodził, rodzi rośliny przydatne dla tych, którzy ją uprawiają, taka otrzymuje błogosławieństwo od Boga;

8. Lecz ta, która wydaje ciernie i osty, jest nieużyteczna i bliska przekleństwa, a jej końcem jest spalenie.Ml 4,1; Mt 3,10; J 15,6

9. Jednak umiłowani, chociaż tak mówimy, to jeśli chodzi o was, jesteśmy przekonani o czymś lepszym i że trzymacie się* zbawienia.* lub: trzymać coś w ręku, posiadać, mieć na własność

10. Bóg bowiem nie jest niesprawiedliwy, aby miał zapomnieć o waszym dziele i o trudzie miłości, jaki okazujcie dla Jego imienia, gdy służyliście i służycie świętym.

11. Pragniemy natomiast, aby każdy z was okazywał tę samą gorliwość wobec całkowitej pewności nadziei, aż do końca,

12. Abyście nie stali się ociężali, ale naśladowali tych, którzy przez wiarę i cierpliwość* dziedziczą obietnice.Prz 3,14; Jk 5,10; Rz 4,12* gr.: makrothymia - cierpliwa wytrwałość wobec przeciwności lub krzywd bez chęci zemsty za wyrządzone zło

13. Bo gdy Bóg dawał obietnicę Abrahamowi, nie miał nikogo większego, na kogo mógłby przysiąc, przysiągł więc na samego siebie,

14. Mówiąc: Z pewnością błogosławić* ci będę i rozmnożę cię obficie.Rdz 22,17; Ne 9,23* gr.: eulogeo - sławić, chwalić (Boga), zostać pobłogosławionym

15. A tak cierpliwie czekając, osiągnął* spełnienie obietnicy.* gr.: epitynchano - uzyskać, dochodzić

16. Ludzie bowiem istotnie przysięgają na kogoś większego, a potwierdzająca przysięga jest końcem ich każdego sporu*.Rdz 21,23; Ez 17,16* gr.: antilogia - zaprzeczenie, sprzeciw, bunt

17. Dlatego też Bóg, chcąc tym bardziej okazać dziedzicom obietnicy niezmienność swojej woli*, poręczył ją przysięgą,Ga 3,29; Jk 2,5; Hbr 11,9* lub: plan, postanowienie

18. Abyśmy przez dwie rzeczy niezmienne, co do których jest niemożliwe, aby Bóg kłamał, mieli mocną zachętę, my, którzy ocaleliśmy*, by chwycić się leżącej przed nami nadziei,Lb 23,19; Mt 24,35; Tt 1,2* gr.: katafeugo - zbiec, uciec w poszukiwaniu schronienia - por. Lb 35,26

19. Którą mamy jako kotwicę duszy, bezpieczną* i mocną, wchodzącą aż do wewnątrz** za zasłonę,* lub: niezawodną; ** dosłownie: bardziej wewnątrz

20. Dokąd w naszym imieniu, jako poprzedzający nas, wszedł Jezus, który stał się według porządku Melchisedeka arcykapłanem na wieki*.Kpł 16,15; J 14,2; Rz 8,34; Hbr 4,14* dosłownie: na wiek

↑↑

Rozdział 7

1. Ten bowiem Melchisedek, król Salemu, kapłan Boga Najwyższego, wyszedł na spotkanie Abrahama wracającego po rozgromieniu* królów i mu pobłogosławił**;Rdz 14,18; Iz 41,2; Dn 4,2* gr.: kope - akt cięcia, uderzenie, rzeź; ** gr.: eulogeo - wysławiać, chwalić, błogosławić

2. Jemu to udzielił Abraham dziesięciny ze wszystkiego. A imię jego jest tłumaczone najpierw jako król sprawiedliwości, a potem także król Salemu*, to jest król pokoju.Rdz 28,22; Kpł 27,32; Ml 3,10* od hebr.: Szalem - „pokój” określenie uważane za prastarą nazwę Jerozolimy

3. Bez ojca, bez matki, bez rodowodu, nie mający ani początku dni, ani końca życia, ale będąc podobnym do Syna Bożego, trwa jako kapłan nieprzerwanie.Ps 110,4

4. Zauważajcie więc, jak wielki jest ten, któremu nawet patriarcha Abraham dał dziesięcinę z najlepszej części*.* lub: pierwociny, łupu

5. Wprawdzie i ci z synów Lewiego, którzy przyjmują kapłaństwo, mają przykazanie, by brać dziesięcinę od ludu według Prawa*, to jest od swoich braci, choć i oni wyszli z lędźwi** Abrahama.Kpł 27,30; Lb 18,21* por. Rz 2,12 przypis *; ** lub: bioder, w semickim myśleniu miejsce mocy rozrodczej

6. Ale ten, którego rodowód nie wywodzi się od nich, wziął dziesięcinę od Abrahama i temu, który ma obietnicę, błogosławił.

7. A bez żadnego sporu, mniejszy* przez** większego*** jest błogosławiony.* dosłownie: mniejsze; ** lub: od; *** dosłownie: większe, znaczniejsze

8. A tu nadto biorą dziesięciny ludzie, którzy umierają, tam natomiast ten, o którym jest składane świadectwo, że żyje.

9. I – jak można by powiedzieć* – w Abrahamie i Lewi, przyjmujący dziesięciny, jest obłożony dziesięciną;Rdz 14,12* gr.: epo - rzec, mówić

10. Był bowiem jeszcze w lędźwiach ojca, gdy Melchisedek wyszedł mu na spotkanie.

11. Gdyby więc doskonałość była osiągana przez kapłaństwo lewickie, a z powodu niego lud otrzymał Prawo, jaka jeszcze byłaby potrzeba, aby ustanawiać* innego kapłana zgodnie z porządkiem Melchisedeka, a nie, aby go nazywano kapłanem zgodnie z porządkiem Aarona?Kol 2,10* dosłownie: wzbudzać, by powstał

12. Bo skoro zmieniane jest kapłaństwo, to koniecznie musi nastąpić i zmiana Prawa.

13. Bo Ten, o którym jest mowa, należał do innego pokolenia, z którego nikt nie służył* ołtarzowi.* dosłownie: zajmować się czymś, poświęcał uwagę

14. Bo jest oczywiste*, że nasz Pan wywodzi** się z Judy, o którym to pokoleniu Mojżesz nic nie powiedział odnośnie kapłaństwa.Rdz 49,10; Iz 11,1; Jr 23,6; Mi 5,2* lub: wszystkim wiadome, jednoznaczne; ** dosłownie: powstał, wzrósł, pochodzi

15. I jest to tym bardziej oczywiste, że na podobieństwo Melchisedeka jest ustanawiany* inny kapłan,* dosłownie: zostaje wzbudzony, podnosi się

16. Który stał się nim, nie według przykazania* prawa** cielesnego, ale według mocy niezniszczalnego życia.* gr.: entole - rozkaz, nakaz, polecenie; ** brak rodzajnika w gr. może wskazywać na prawo w sensie ogólnym w odróżnieniu od Prawa Mojż. w przypadku gdy rodzajnik występuje lub wskazuje domyślnie na to, co było poruszone wcześniej

17. Świadczy bowiem o Nim: Ty jesteś kapłanem na wieki* według porządku** Melchisedeka.Ps 110,4; Tt 2,14* dosłownie: na wiek; ** gr.: taksis - porządek, ład, właściwy stan, ranga, styl

18. Istotnie bowiem poprzednie przykazanie staje się nieważne z powodu jego bezsilności i bezużyteczności,

19. Prawo bowiem nie doprowadziło niczego do doskonałości, lecz wprowadzało* do lepszej nadziei, przez którą zbliżamy się do Boga.Ps 110,1; Hbr 9,9; Rz 8,3; Ga 2,16* lub: wprowadzić kogoś w czyjeś miejsce, wejść później

20. I co więcej, stało się to, nie bez złożenia przysięgi*,* gr.: horkomosia - przysięga, ślub

21. Bo ci wprawdzie stali się kapłanami bez przysięgi, a Ten ze względu na przysięgę Tego, który do Niego mówi: Przysiągł PAN i nie będzie tego żałował*: Ty jesteś kapłanem na wieki** według porządku Melchisedeka.* gr.: metamellomai - odczuwać troskę, żal; ** dosłownie: na wiek

22. O tyle więc lepszego przymierza Jezus stał się poręczycielem*.Hbr 9,15-18; 1Kor 11,25; 2Kor 3,14* lub: gwarantem

23. A tych kapłanów było wielu, dlatego że śmierć nie pozwala im trwać na zawsze;

24. Ten natomiast, na wieki* pozostaje, bo ma kapłaństwo nieprzechodnie.* dosłownie: na wiek

25. Dlatego też, może całkowicie* zbawiać tych, którzy przez Niego przystępują do Boga; bo zawsze żyje, aby wstawiać** się za nimi.Iz 45,22; 1Tm 1,15; 1J 4,8* lub: na zawsze; ** gr.: entynchano - błagać, upraszać, mieć o kogoś staranie

26. Takiego właśnie przystało nam mieć arcykapłana, który stał się święty, niewinny, nieskalany, odłączony od grzeszników i wywyższony ponad niebiosa,

27. Nie ma On potrzeby* codziennie, jak inni arcykapłani, najpierw składać ofiary za własne grzechy, a potem za lud; uczynił to bowiem raz na zawsze, gdy ofiarował samego siebie.* lub: przymusu, konieczności

28. Prawo* bowiem ustanawia arcykapłanami ludzi mających słabość; ale słowo złożonej przysięgi, po nadaniu Prawa* – ustanawia Syna Bożego uczynionego doskonałym na wieki**.* por. Rz 2,12 przypis *; ** dosłownie: na wiek

↑↑

Rozdział 8

1. Główną* więc myślą tego, co jest mówione, jest to, że mamy takiego arcykapłana, który zasiadł po prawej stronie tronu Majestatu na niebiosach,Hbr 10,12; Kol 3,1* gr.: kefalaion - główna sprawa, najważniejsza rzecz

2. Jako sługa* świątyni i prawdziwego przybytku**, który wzniósł Pan, a nie człowiek.Hbr 9,8; Hbr 10,21; 1Tm 3,15* gr.: leitourgos - osoba powołana na urząd państw. lub publiczny, sługa króla; ** gr.: skenos - namiot, o Namiocie Zgromadzenia na pustyni

3. Każdy bowiem arcykapłan ustanawiany jest do składania darów i ofiar. Dlatego też konieczne jest, aby i Ten miał co ofiarować.

4. Jeśliby bowiem prawdziwie był na ziemi, nie byłby kapłanem, gdyż są tu już kapłani, którzy według Prawa składają dary.

5. Służą oni obrazowi i cieniowi tego, co jest niebiańskie; Bóg tak ostrzegł* Mojżesza, gdy zamierzał dokończyć przybytek: Mówi bowiem – patrz, abyś uczynił wszystko według wzoru, jaki ci pokazano na górze.Lb 8,4; Dz 7,44; Hbr 10,1* gr.: chrematidzo - słowo określające ponadnaturalną inspirację

6. Ale teraz przyjął On o tyle ważniejszą* służbę, o ile lepszego przymierza jest pośrednikiem, które prawnie** ustanowione jest na lepszych obietnicach.1Tm 2,5; 2Kor 3,6* gr.: diaforos - różne co do rodzaju - stąd: lepsze, doskonalsze; ** lub: sankcjonowane przez prawo, ustanowione prawem

7. Bo gdyby to pierwsze było nienaganne, to nie szukano by miejsca na drugie.

8. Obwiniając* ich bowiem mówi: Oto nadchodzą dni, mówi PAN, gdy zawrę z domem Izraela i z domem Judy ostateczne** nowe przymierze,Jr 31,31-34; Hbr 10,16* lub: ganiąc; ** gr.: syntelo - doprowadzić do końca, wykonać, stać się

9. Nie według przymierza, które uczyniłem z ich ojcami, w dniu, kiedy ująłem ich za rękę, aby wyprowadzić ich z ziemi egipskiej; gdyż oni nie wytrwali w moim przymierzu i ja ich zlekceważyłem, mówi PAN.

10. Bo takie jest przymierze, które ustanowię z domem Izraela w owych dniach, mówi PAN: Prawa* moje włożę w ich umysły i wypiszę je na ich sercach, i będę im Bogiem, a oni będą mi ludem.* por. Rz 2,12 przypis *

11. I nikt nie będzie uczył swojego bliźniego*, i nikt swojego brata, mówiąc: Poznaj PANA; wszyscy bowiem mnie poznają, od najmniejszego z nich, aż do największego z nich.Jr 24,7; Jr 31,34; J 6,45* lub: rodaka, sąsiada

12. Bo miłosierny* będę dla ich nieprawości, a ich grzechów i bezprawia** nie wspomnę więcej***.Jr 33,8; Mi 7,19* lub: życzliwy, łaskawy; ** lub: nieprawości; *** nie zostaną przypomniane

13. A gdy mówi „nowe”, uznaje pierwsze za przestarzałe; a to, co jest uznane za przestarzałe i traci swoją ważność*, bliskie jest zaniku.* gr.: gerasko - starzeć się, wychodzić z użycia

↑↑

Rozdział 9

1. Wprawdzie więc i pierwsze przymierze miało przepisy o służbie Bożej i ziemskie* miejsce święte.* gr.: kosmikon - światowe

2. Albowiem został wzniesiony pierwszy przybytek, który w części zwanej miejscem świętym miał świecznik, stół i chleby ofiarne*.Wj 15,17; Wj 25,8* gr.: prothesis - por. 2Tym 3,10 przypis **

3. A za drugą zasłoną przybytku była część zwana Świętym Świętych,Wj 26,31-33; Hbr 10,19

4. Mająca złotą kadzielnicę i Arkę Przymierza, całą przykrytą* złotem, w której był złoty dzban z manną, laska Aarona, która zakwitła i tablice przymierza.Pwt 10,5; 2Krn 5,10; Obj 8,3* lub: okryta, zawinięta

5. Nad nią natomiast byli cherubini chwały, którzy zacieniali przebłagalnię*, o których teraz nie ma potrzeby szczegółowo mówić.Wj 25,17-21* hebr.: kaporet - wieko Arki, miejsce miłosierdzia, tron lub ofiara przebłagania - gr.: hilasterion

6. Tak więc zostało to urządzone, że wprawdzie do pierwszej części przybytku wchodzą zawsze* kapłani pełniący służbę,* gr.: dia pantos - przez cały (czas), o każdej porze, ciągle

7. Lecz do drugiej, raz w roku jedynie arcykapłan, i to nie bez krwi, którą ofiaruje za samego siebie i za nieświadome* błędy ludu.Wj 30,10; Kpł 16,2* lub: błędy niewiedzy, grzechy niewiedzy

8. Przez to Duch Święty oznajmia, że nie jest jeszcze ukazana droga do Świętego Świętych, dopóki istnieje pierwszy przybytek,

9. Co jest przykładem teraźniejszego czasu, w którym składane są dary i ofiary, nie mogące uczynić doskonałym w sumieniu tego, który pełni służbę,

10. Która polega tylko na pokarmach i napojach, i różnych obmywaniach, i przepisach co do ciała, nałożonych aż do czasu naprawy.

11. Lecz Chrystus przyszedł jako arcykapłan przyszłych dóbr, wszedł przez większy i doskonalszy przybytek, nie uczyniony ręką, to jest nienależący do tego, co stworzone;

12. Ani przez krew kozłów i cieląt, ale przez swoją własną krew, wszedł raz na zawsze do Świętego Świętych, uzyskując* wieczne odkupienie.Hbr 10,4; Ps 49,8* lub: zdobył, osiągnął, znalazł

13. Bo jeżeli krew wołów i kozłów, i popiół jałówki przez pokropienie uświęcają nieczystych ku oczyszczeniu ciała,

14. O ileż bardziej krew Chrystusa, który przez Ducha wiecznego samego siebie ofiarował bez skazy Bogu, oczyści wasze sumienie od martwych uczynków, by służyć Bogu żywemu?1P 1,18; Obj 1,5; Pwt 33,27

15. Dlatego też jest pośrednikiem nowego przymierza, aby na skutek śmierci, która nastąpiła dla odkupienia przestępstw popełnionych za pierwszego przymierza, ci, którzy są powołani*, wzięli obietnicę dziedzictwa wiecznego.Rdz 48,21* lub: zaproszeni, wezwani

16. Albowiem tam, gdzie jest przymierze, ten, który je zawarł, musi uśmiercać ofiarę.

17. Bo przymierze* nabiera mocy po śmierci złożonej ofiary tego, który je zawiera. Jeśli ofiara żyje, przymierze nie obowiązuje.* gr.: diatheke - etymologicznie rozłożenie, rozporządzenie - stąd: układ, przymierze, zawierające akty woli i obietnic, testament

18. Dlatego także pierwsze przymierze nie jest poświęcone bez przelania krwi.J 14,27

19. Bo gdy Mojżesz ogłosił całemu ludowi wszystkie przykazania Prawa, wziął krew cieląt i kozłów z wodą, ze szkarłatną wełną, z hizopem, pokropił też sam zwój i cały lud,

20. I powiedział: To jest krew przymierza, które Bóg na korzyść was przykazał.Wj 24,8

21. I podobnie pokropił krwią przybytek i wszystkie naczynia należące do służby Bożej.Hbr 9,9; Kol 2,17; Łk 24,26

22. A według Prawa niemal wszystko jest oczyszczane krwią i nie ma odpuszczenia* grzechów bez rozlania krwi.* lub: uwolnienia

23. Było więc prawdziwie konieczne, aby obrazy tych rzeczy, które są w niebiosach były tak właśnie oczyszczane, a same rzeczy niebiańskie, lepszymi ofiarami od tamtych.

24. Chrystus bowiem wszedł nie do uczynionego ręką Świętego Świętych, które byłoby odbiciem prawdziwego, lecz do samego nieba, aby teraz być obecnym* w naszym imieniu przed obliczem Boga;Rz 8,34; Mk 14,58; Ps 68,18* dosłownie: być widzianym, ukazać się

25. I nie po to, by wiele razy ofiarowywać samego siebie, tak jak arcykapłan wchodzi do Świętego Świętych co roku z cudzą krwią,

26. Bo inaczej musiałby wielokrotnie od założenia świata cierpieć, lecz teraz na końcu wieków jest objawiony raz dla zmazania* grzechu przez ofiarowanie samego siebie.Hbr 7,27; 1P 3,18* gr.: athetesis - zniesienie, anulowanie

27. A jak postanowiono ludziom raz umrzeć, a potem sąd,Hi 14,5; Ps 89,48; Rz 5,12

28. Tak i Chrystus, raz będąc ofiarowany, aby wziąć na siebie grzechy wielu, drugi raz, już bez* żadnego związku z grzechem, zostanie ukazany tym, którzy Go oczekują ku zbawieniu.Mt 26,28; Rz 6,10; 1P 3,8; 1J 3,2; Obj 1,7* gr.: choris - oddzielnie, bez, oprócz, bez żadnego, odrębnie

↑↑

Rozdział 10

1. Albowiem Prawo mając cień przyszłych dóbr, a nie sam obraz rzeczy, nie może nigdy przez te same ofiary, które co rok ustawicznie ofiarowują, uczynić doskonałymi* tych, którzy przystępują do Boga.* gr.: teleioo - osiągnąć cel, uczynić doskonałym, dojrzałym

2. Bo czyż nie zaprzestano by je ofiarowywać, z powodu tego, że ci, którzy pełnią służbę, będąc raz oczyszczeni, nie mieliby już żadnej świadomości* grzechów.* lub: sumienia

3. Jednak w samych tych ofiarach jest co roku przypomnienie grzechów.Wj 30,10

4. Niemożliwe jest bowiem, aby krew wołów i kozłów miała usuwać* od kogoś grzechy.Ps 50,8; Jr 6,20* lub: zabrać, odebrać, usunąć, porwać

5. Dlatego przychodząc na świat, mówi: Ofiary i daru nie chciałeś, ale utworzyłeś* mi ciało;Hbr 1,6; Ps 40,7-9* lub: przygotować, udoskonalić

6. Nie znalazłeś upodobania* w całopaleniach i ofiarach za grzech.Ef 5,2; Flp 4,18; Ml 1,10* lub: nie sprawiły Ci przyjemności

7. Wtedy powiedziałem: Oto przychodzę, w nagłówku* zwoju napisano o mnie, abym czynił, Boże**, Twoją wolę.* dosłownie: głowicy; ** dosłownie: Bóg

8. Najpierw* powiedział: Ofiary i daru, całopalenia i ofiary za grzech nie chciałeś, ani nie znalazłeś upodobania w tym, co zgodnie z Prawem jest ofiarowywane.Ps 40,7* dosłownie wyżej - o ruchu w górę - tj. przy czytaniu zwoju

9. Wtedy powiedział: Oto przychodzę czynić, Boże*, Twoją wolę. Znosi** więc pierwsze, aby ustanowić drugie.Hbr 7,18; Hbr 8,7; Rz 10,4* dosłownie: Bóg; ** lub: zabiera, unieważnia, uchyla zarządzenie

10. Dzięki* tej woli jesteśmy raz na zawsze uświęceni przez ofiarę ciała Jezusa Chrystusa.Hbr 13,12; 1Kor 6,11* lub: w tej, przez, za pomocą

11. I wprawdzie każdy kapłan codziennie stawał pełniąc służbę* i przynosząc często te same ofiary, które nie mogą nigdy usunąć** grzechów.* gr.: leitourgeo - por. Flp 2,25 przypis ***; ** por. w. 9 przypis **

12. Ten natomiast, po złożeniu jednej ofiary za grzechy, na zawsze* zasiadł po prawicy** Boga,Dn 2,44; Mt 22,44; Dz 2,33; Rz 8,34; Kol 3,1* lub: nieprzerwanie, ciągle; ** po prawej (stronie)

13. Oczekując odtąd, aż Jego nieprzyjaciele staną się podnóżkiem dla Jego stóp.

14. Jedną bowiem ofiarą na zawsze uczynił doskonałymi* tych, którzy są uświęcani**.* gr.: teleioo - osiągnąć cel, uczynić doskonałym, dojrzałym; ** gr.: hagiadzo - oddzielić od tego co pospolite, przeznaczyć do

15. A świadczy* nam to również i Duch Święty, przepowiedział** to bowiem w słowach:Mt 15,7; Rz 11,27* lub: poświadcza, składa świadectwo; ** lub: powiedzieć wcześniej, wypowiedzieć proroctwo

16. Oto przymierze, które ustanowię im* po tych dniach, mówi PAN: Włożę** Prawa moje do ich serc i wypiszę je w ich umysłach,Jr 31,3* lub: wobec nich; ** dosłownie: dam

17. A ich grzechy i ich bezprawie nie będą mi więcej przypominane*.Jr 31,33; Iz 43,25; Ps 119,16* lub: nie wspomnę ich

18. A gdzie jest od nich wyzwolenie*, tam nie ma już ofiary za grzech.* gr.: afesis - uwolnienie, wypuszczenie, odpuszczenie, darowanie

19. Mając więc, bracia, ufną odwagę*, aby przez krew** Jezusa wejść do świętego Świętych***,Hbr 4,16; Hbr 9,8; Hbr 9,24* lub: śmiałość, swobodę; ** we krwi; *** dosłownie: do tych świętych - l.mn. - gr.: ton hagion

20. Drogą nową i żywą, którą nam poświęcił* przez zasłonę, to jest przez Jego ciało,1P 3,18; J 14,6* gr.: enkainidzo - odnowił, na nowo utworzył

21. I wielkiego kapłana nad domem Boga,Ef 2,19; 1Tm 3,15; 1Kor 3,9

22. Zbliżajmy się ze szczerym* sercem, w pełni wiary, mając serca oczyszczone** od złego sumienia i ciało obmyte wodą czystą.J 15,3* dosłownie: prawdziwym, bez fałszu; ** pokropione (krwią)

23. Zachowujmy* wyznanie niewzruszonej** nadziei, bo godny zaufania*** jest Ten, który obiecał,Ef 5,26; Tt 3,5* lub: utrzymać, zatrzymać, posiąść; ** lub: niechwiejącej się; *** wierny

24. I przypatrujmy* się jedni drugim, aby pobudzać się do miłości i dobrych czynów,2Kor 9,2; Ef 2,10* lub: skupić wzrok lub umysł na czymś

25. Nie porzucając* naszych wspólnych zgromadzeń, jak to u niektórych jest w zwyczaju, ale zachęcajmy się; i to tym bardziej, im wyraźniej widzicie, że zbliża się ten dzień.* gr.: enkataleipo - porzucić, pozostawić w potrzebie, opuścić

26. Bo jeśli po otrzymaniu dogłębnego poznania prawdy, dobrowolnie* grzeszymy, nie pozostaje** już żadna ofiara za grzechy,Lb 15,30* lub: chętnie w odróżnieniu od grzechów bezwiednych - por. Hbr 9,7 przypis *; ** dosłownie: jest pozostawiona, opuszczona, porzucona, nie ma już (innej?) - tj. pochodzącej z Prawa Mojżesza?

27. Ale tylko jakieś pełne bojaźni oczekiwanie sądu i żaru ognia, który ma strawić przeciwników*.* gr.: hypenantios - stawiać opór

28. Kto odrzuca Prawo Mojżesza, ten bez miłosierdzia umiera na podstawie zeznania dwóch lub trzech świadków.Pwt 17,6; 2Kor 13,1

29. Jak się wam wydaje, na ile gorszą karę zasługuje ten, kto Syna Bożego podeptał, a krew przymierza, przez którą został uświęcony, uznał za pospolitą i znieważył* Ducha łaski?* lub: lżyć, okazywać zuchwałość wobec kogoś

30. Znamy bowiem Tego, który powiedział: Pomsta do mnie należy, ja odpłacę, mówi PAN; i ponownie: PAN sądzić będzie swój lud.Pwt 32,35; Rz 12,19; Ps 135,14

31. Straszna to rzecz wpaść* w ręce Boga żywego.* gr.: empipto - dostać się pod czyjąś władzę

32. Przypomnijcie też sobie wcześniejsze dni, w których zostaliście oświeceni*, jak wielki bój** przetrwaliście z utrapieniem***,Flp 3,16* gr.: fotidzo - dawać światło, świecić, dawać zrozumienie; ** gr.: athleis - walka, zmaganie, bój, ciężka próba, zabieganie; *** gr.: pathema - znosić coś, utrapienie, cierpienie

33. Czy to, gdy byliście wystawieni na publiczne zniewagi i utrapienia, czy to jako współtowarzysze tych, z którymi tak się obchodzono.

34. Albowiem współczuliście więzom moim, a grabież swojego mienia przyjęliście z radością, wiedząc, że macie w sobie majętność w niebiosach, lepszą i trwałą.Mt 10,32

35. Dlatego nie odrzucajcie swojej ufnej odwagi*, która ma wielką zapłatę.Ps 19,11; Hbr 3,16; Hbr 10,19* lub: śmiałość, swoboda

36. Albowiem wytrwałości wam potrzeba, abyście, gdy wypełnicie wolę Bożą, otrzymali obietnicę*.Mk 3,35; Ef 6,6; 1Tes 4,3* lub: odebrali (spełnienie) obietnicy - gr.: komidzo

37. Bo jeszcze tylko krótka chwila, bardzo krótka, a Ten, który ma przyjść, przyjdzie i nie będzie zwlekać.Ha 2,3

38. A sprawiedliwy będzie żyć z wiary; a jeśli się cofnie*, moja dusza nie będzie miała w nim upodobania.Ha 2,4; Rz 1,17; Ga 3,11* gr.: hypostello - wycofać się, być bojaźliwym, opuścić, wzdrygać się

39. Lecz my nie jesteśmy z tych, którzy się cofają ku* zgubie, ale z tych, którzy wierzą dla* zachowania** duszy.Ps 44,18; Hbr 6,6* gr.: eis - ku, na; ** lub: ocaleniu, pozyskaniu - domyślnie na własność

↑↑

Rozdział 11

1. Wiara więc jest istotą* tego, w czym pokładamy nadzieję, przekonaniem** o rzeczach, których nie widzimy;* gr.: hypostatis - dosłownie coś położone pod, fundament, pewność, istota lub natura rzeczy, przekonanie; ** dowód, argument

2. Przez nią przodkowie* otrzymali chlubne świadectwo.* gr.: presbyteros - starszy, tu: jako przodek

3. Przez wiarę rozumiemy, że światy* są utworzone** słowem*** Boga, z tego, co niewidzialne**** stało się to, co widzialne****.J 1,1-3* gr.: aion - wiek, epoka, odcinek czasu, świat, wieczność; ** gr.: katartidzo - sprawić, ukończyć, uporządkować, naprawić; *** gr.: rhema - słowo wypowiedziane; **** tu: w l.mn.

4. Przez wiarę Abel złożył Bogu lepszą ofiarę niż Kain, przez nią otrzymał świadectwo, że jest sprawiedliwy; Bóg bowiem składa świadectwo nad jego darami*, i przez nią** po śmierci jeszcze mówi.Rdz 4,3* lub: dary ofiarowane Bogu jako wyraz czci; ** tj. przez wiarę

5. Przez wiarę został przeniesiony* Henoch, by nie zobaczył śmierci; i nie został znaleziony, dlatego że Bóg go przeniósł; a przed jego przeniesieniem otrzymał świadectwo, że bardzo podobał się Bogu.Rdz 5,24; 1Tes 4,1* gr.: matatithemi - przenieść, przejść ponad, przestawić

6. A bez wiary nie można spodobać* się Bogu; ten bowiem, kto zbliża się do Boga, musi uwierzyć, że On jest, i że wynagradza tych, którzy Go szukają.* gr.: euaresteo - por. 2Kor 5,9 przypis ****

7. Przez wiarę Noe został ostrzeżony* przez Boga o tym, czego jeszcze nie widziano; przejęty czcią** zbudował arkę dla ocalenia swojego domu, przez nią wydał wyrok na świat i stał się dziedzicem sprawiedliwości, która jest z wiary.Rdz 5,29; Ez 14,14; 2P 2,5* w gr. słowo określające ponadnaturalną inspirację - por. Mt 2,12 przypis *; ** gr.: eulabeomai - postępować ostrożnie, darzyć czcią, bać się

8. Przez wiarę Abraham okazał posłuszeństwo wezwaniu*, aby pójść do miejsca, które miał obejmować w dziedzictwo, i wyszedł, nie wiedząc, dokąd idzie.Rdz 12,1; Rdz 12,4-5; Rdz 12,17; Rdz 17,8* gr.: kaleo - wołać, wołać głośno, nosić imię lub tytuł, zapraszać

9. Przez wiarę mieszkał w ziemi obiecanej jak w ziemi obcej, mieszkając w namiotach z Izaakiem i z Jakubem, współdziedzicami tej samej obietnicy,

10. Bo oczekiwał miasta mającego fundamenty, którego architektem i budowniczym jest Bóg.Hbr 12,22; Hbr 13,14

11. Przez wiarę, także sama Sara otrzymała moc poczęcia* i urodziła mimo podeszłego wieku, skoro uznała za godnego zaufania** Tego, który to obiecał.Rdz 21,1* dosłownie: przyjęcia nasienia; ** lub: za wiernego - por. Kol 1,2 przypis *

12. I dlatego też z jednego człowieka, i to obumarłego, zostało zrodzone potomstwo tak liczne jak gwiazdy na niebie, i jakby piasek niezliczony na brzegu morza.

13. Ci wszyscy poumierali w wierze, nie otrzymując złożonych obietnic, ale widząc je z daleka, zaufali* im, i witali je, i wyznawali, że są obcymi i przychodniami** na ziemi.Ps 119,19; 1P 1,17* lub: zostali przekonani; ** obcokrajowcami

14. Bo ci, którzy w ten sposób mówią, okazują, że poszukują ojczyzny*.2Kor 5,1-7* gr.: patris - kraj ojczysty, miejsce zamieszkania lub urodzenia

15. A gdyby prawdziwie myśleli o tej, z której wyszli, mieliby czas powrócić.

16. Teraz natomiast pragną* oni lepszej, to jest niebiańskiej; dlatego też Bóg nie wstydzi się ich, gdy jest wzywany** jako ich Bóg, bo przygotował im miasto.* lub: sięgają po; ** gr.: epikaleomai - przywoływać do siebie, wzywać, wołać

17. Przez wiarę Abraham, gdy był poddany próbie*, przynosił na ofiarę Izaaka, i ofiarowywał jednorodzonego, on, który otrzymał obietnicę,J 2,21; J 3,16; Rdz 22,1* gr.: peiradzo - być doświadczanym, kuszonym, wypróbowanym

18. Do którego powiedziano: W Izaaku nazwane będzie twoje potomstwo*;Rdz 17,19; Rdz 21,12; Rz 9,7* dosłownie: nasienie - l.poj.

19. Licząc*, że Bóg jest mocny wzbudzać i z martwych; skąd go też na podobieństwo zmartwychwstania otrzymał**.Mt 9,28; Rz 4,17; Ef 3,20* lub: zaliczyć na czyjś rachunek, brać pod uwagę, uwzględniać, rozważać w środku; ** odebrał

20. Przez wiarę w to, co ma nastąpić, pobłogosławił Izaak Jakuba i Ezawa.

21. Przez wiarę Jakub, gdy umierał, pobłogosławił każdego z synów Józefa i oddał pokłon* oparty o kraniec** swojej laski.Rdz 27,27; Rdz 25,11; Rdz 47,31; Rdz 48,15* lub: oddał cześć - gr.: proskyneo - Mt 2,2 przypis **; ** lub: przed skrajem jego (Józefa?) laski ... na końcu swojej laski

22. Przez wiarę Józef, gdy umierał, wspomniał o wyjściu synów Izraela i dał polecenie dotyczące swoich kości.Rdz 50,24

23. Przez wiarę Mojżesz po urodzeniu był przez trzy miesiące ukrywany przez swoich rodziców, ponieważ zobaczyli to śliczne dziecię i nie ulękli się rozkazu króla.Wj 2,1-10

24. Przez wiarę Mojżesz, gdy stał się dorosłym, nie zgodził się być nazywanym synem córki faraona,

25. Wybierając dla siebie raczej cierpienie* z ludem Bożym, niż by mieć chwilową przyjemność** z grzechu,Ps 84,10; Mt 13,21; Rz 8,17* lub: złe traktowanie, wspólną niedolę; ** korzyść, wykorzystanie

26. Uznając hańbę Pomazańca za większe bogactwo niż skarby Egiptu; patrzył* bowiem na zapłatę.* lub: skierował swój wzrok - por. Hbr 12,2 przypis *

27. Przez wiarę opuścił Egipt, nie lękając się gniewu* króla; bo wytrwał w tym co niewidzialne, tak jakby to widział.* lub: szału

28. Przez wiarę uczynił Paschę i przelanie krwi, aby ten, który wytracał* pierworodnych, nie dotknął ich.Wj 12,21* dosłownie: wytraca

29. Przez wiarę przeszli przez Morze Czerwone jak po suchej ziemi, a gdy Egipcjanie podjęli tę próbę, zostali pochłonięci.

30. Przez wiarę runęły mury Jerycha okrążane przez siedem dni.Joz 6,12

31. Przez wiarę nierządnica Rahab nie zginęła razem z tymi, którzy byli nieposłuszni, bo w pokoju przyjęła zwiadowców.Joz 2,1

32. I co jeszcze miałbym powiedzieć? Zabrakłoby mi czasu, gdybym miał opowiadać o Gedeonie i o Baraku, także o Samsonie i o Jeftem, i o Dawidzie, jak i o Samuelu i o prorokach,Sdz 6,11

33. Którzy przez wiarę podbili* królestwa, zaprowadzili** sprawiedliwość, dostąpili spełnienia obietnic, zamknęli paszcze lwom,2Sm 5,4* lub: zwyciężyli w walce; ** dosłownie: pracować, wykonywać

34. Ugasili moc ognia, uszli ostrza miecza, umocnieni powstawali z niemocy, byli mężni* na wojnie, zmusili obce wojska** do odwrotu.Hi 42,10; Ps 6,8; Iz 43,2* gr.: ischyros - silny, potężny, stanowczy; ** lub: wojsko w szyku bojowym, obóz

35. Kobiety otrzymywały swoich umarłych wskrzeszonych; inni natomiast byli zamęczeni* nie przyjmując uwolnienia**, aby lepszego dostąpić zmartwychwstania.Łk 7,12; 1Krl 17,22; 2Krl 4,35* lub: torturować na kole jako narzędziu kary; ** wolność przez wykupienie

36. Drudzy natomiast doświadczyli zniewag* i biczowania, a do tego kajdan i więzienia;* lub: wyśmiewanie, szydzenie, drwina, zniewaga

37. Byli ukamienowani, przerzynani piłą, doświadczeni, umierając mordowani mieczem, błąkali się w owczych i kozich skórach, znosząc niedostatek, ucisk i krzywdę.

38. Ci, których świat nie był godny, tułali się po pustyniach i górach, i jaskiniach, i po rozpadlinach ziemi.1Sm 23,15; 1Sm 24,1

39. A ci wszyscy, mimo że przez wiarę zostali poświadczeni*, nie odebrali spełnienia obietnicy,1Krl 18,4* gr.: martyreo - być naocznym świadkiem, potwierdzić coś w sądzie

40. Bóg bowiem odnośnie nas przewidział coś lepszego, aby oni bez nas nie zostali doprowadzeni do doskonałości*.Hbr 7,19; Kol 1,28* gr.: teleioo - osiągnąć cel, uczynić doskonałym, dojrzałym

↑↑

Rozdział 12

1. Dlatego i my, mając wokół siebie tak wielki obłok świadków, zrzućmy z siebie wszelki ciężar i grzech, który nas mocno oplata*, z wytrwałością biegnijmy w wyznaczonym** nam boju***,Łk 9,62; 1J 2,15; 1Kor 9,24* lub: krępuje - o długiej szacie utrudniającej bieg; ** dosłownie: położonym przed nami; *** gr.: agon - walka, zmaganie

2. Patrząc uważnie* na Jezusa, który jest początkiem** i końcem*** naszej wiary, który w miejsce leżącej przed Nim radości wycierpiał krzyż, znosząc jego hańbę, i zasiadł po prawicy tronu Boga.Hbr 7,9; Flp 1,6* gr.: aforao - mieć skupiony wzrok, wypatrując z daleka; ** gr.: archegos - źródło, przywódca; *** sprawiający dojrzałość

3. Rozważcie* bowiem, jakim jest Ten, który wycierpiał od grzeszników przeciwko sobie tak wielki sprzeciw**, abyście zmęczeni, nie osłabli na duszy.Hbr 3,1; Ga 6,9; 2Tes 3,13* lub: porównajcie; ** gr.: antilogia - spór, bunt, kontrowersje

4. Wy nie opieraliście* się jeszcze aż do krwi, walcząc** przeciwko grzechowi,* gr.: antikathistemi - rozmieścić armię w szyku bojowym, dawać odpór, przeciwstawiać się, umieścić naprzeciwko; ** gr.: antagonidzomai - zmagać się, walczyć z przeciwka

5. I całkowicie zapomnieliście o zachęcie, którą zwraca* się do was jak do synów: Synu mój, nie lekceważ karcenia** PANA, i nie bądź osłabiony, gdy PAN ciebie napomina***;Prz 3,11; 2Kor 4,8* lub: jest wykładana; ** gr.: paideia - dyscyplina, wychowanie, pouczanie; *** gr.: elencho - zawstydzać, przekonywać, dowodzić, wykazać błąd za pomocą argumentów

6. Kogo bowiem PAN miłuje, tego karci*, natomiast chłoszcze** każdego syna, którego przyjmuje.2Sm 7,14* gr.: paideuo - wychowywać, karcić, ćwiczyć; ** gr.: mastigoo - karać, chłostać, biczować, smagać

7. Jeżeli znosicie karcenie, to Bóg ofiarowuje się wam jako synom; jakim bowiem jest syn, którego ojciec nie wychowuje*?* gr.: paideuo - wychowywać, karcić, ćwiczyć

8. A jeśli jesteście bez karcenia*, które jest udziałem wszystkich, to jesteście dziećmi z nieprawego** łoża, a nie synami.* gr.: paideia - dyscyplina, wychowanie, pouczanie; ** gr.: nothos - z nieprawego łoża, bękart, urodzony ze związku z nałożnicą lub niewolnicą

9. Ponadto, mieliśmy naszych ojców według ciała, którzy nas karcili, i szanowaliśmy ich. Czyż nie mamy być daleko bardziej poddani* Ojcu duchów, by żyć?Ps 68,5; Ef 4,6; Jk 1,17* gr.: hypotasso - uległy, posłuszny, podporządkowany władzy

10. Tamci bowiem wychowywali* nas przez krótki czas według swojego uznania; Ten natomiast, dla naszej korzyści, abyśmy byli uczestnikami Jego świętości.* gr.: paideuo - wychowywać, karcić, ćwiczyć

11. Wprawdzie wszelkie karcenie w danej chwili nie wydaje się radosne, lecz sprawia smutek; ale potem przynosi pełen pokoju owoc sprawiedliwości tym, którzy są przez nie wyćwiczeni.Jk 3,18

12. Dlatego wyprostujcie opuszczone ręce i wyczerpane kolana,Iz 35,3

13. I czyńcie proste ścieżki waszymi nogami, aby to, co chrome nie zboczyło*, ale raczej zostało uzdrowione.Prz 4,26; 1Tes 5,14* gr.: ektrepo - zejść z drogi, być skierowanym w bok

14. Zabiegajcie* o pokój ze wszystkimi i o uświęcenie, bez którego nikt nie zobaczy Pana.Ps 34,14; Rz 12,18* gr.: dioko - ścigać, iść za kimś, dosięgnąć, dążyć gorliwie

15. Przyglądajcie* się uważnie, aby ktoś nie pozostał z dala** od łaski Bożej, aby jakiś korzeń gorzkości rosnący w górę nie wywołał niepokoju, i żeby przez to nie pokalało się wielu,* gr.: episkopeo - nadzorując, bacząc, przyglądając się uważnie; ** gr.: hystereo - spóźnić się, mieć braki - por. Hbr 4,1 przypis *

16. Aby ktoś nie był rozpustny* i bezbożny jak Ezaw, który za jedną potrawę oddał swoje pierworództwo.Rdz 25,31* gr.: pornos - rozpustnik, lubieżnik, wszetecznik, rozwiązły

17. Wiecie bowiem, że potem, gdy chciał odziedziczyć błogosławieństwo, został odrzucony*, bowiem nie znalazł sposobu zmiany** swojego położenia***, chociaż ze łzami go poszukiwał.* lub: uznany za nienadającego się - Mt 21,42 przypis *; ** gr.: metanoia - zmiana myślenia - 2P 3,9 przypis **; *** dosłownie: miejsca

18. Wy bowiem nie zbliżyliście się do góry dającej się dotknąć i płonącej ogniem, ani do mroku, ani do ciemności, ani do burzy,

19. Ani do dźwięku* trąby, ani do głosu** słów, tak że ci, którzy to usłyszeli, prosili, aby więcej nie kierowano do nich ani słowa;* gr.: echos - dźwięk, brzmienie; ** gr.: fonos - głos, dźwięk

20. Nie mogli bowiem znieść nakazu: A jeśli zwierzę dotknęłoby góry, będzie ukamienowane albo przebite oszczepem.Wj 19,16

21. A tak straszne było to, co zostało im ukazane, że Mojżesz powiedział: Jestem przepełniony bojaźnią i drżę.Ps 48,1-14; Ps 50,3

22. Ale wy przystąpiliście do góry Syjon i do miasta Boga żywego, do niebiańskiego Jeruzalem i do dziesiątek* tysięcy aniołów,* gr.: myrias - (miriada) dziesięć tysięcy, niezliczony tłum, rzesze

23. Do uroczystego zgromadzenia i do wywołanych* pierworodnych, którzy są zapisani w niebiosach, i do Boga, sędziego wszystkich, i do duchów sprawiedliwych, uczynionych doskonałymi**,Ps 89,7; Dz 28,8* gr.: ekklesia - wywołani z, zgromadzenie, zebranie publiczne; ** gr.: teleioo - osiągnąć cel, uczynić doskonałym, dojrzałym

24. I do pośrednika nowego przymierza, Jezusa, i do krwi pokropienia, która przemawia potężniej* od krwi Abla.Hbr 7,22; Hbr 8,6; Hbr 9,15* gr.: kreitton - silniejszy, potężniejszy, mający przewagę, znaczniejszy, lepszy, doskonalszy

25. Patrzcie, abyście nie odwracali* się od Tego, który mówi; bo jeśli tamci, po tym jak odwrócili się od Tego, który przemawiał na ziemi, nie uszli kary, tym bardziej** my, gdy odwracamy się od Tego, który przemawia*** z niebios.* gr.: paraiteomai - odrzucać, odsuwać, odmawiać; ** domyślnie - nie ujdziemy kary; *** gr.: chrematidzo - słowo określające ponadnaturalną inspirację

26. Ten, którego głos wówczas wstrząsnął* ziemią, teraz natomiast obiecał, mówiąc: Ja jeszcze raz poruszę nie tylko ziemią, ale i niebem.Ps 114,6; Wj 19,18* gr.: saleuo - wzburzyć, chwiać, wytrącić, zrzucić

27. Więc to „jeszcze raz” oznajmia, że te rzeczy które są wstrząsane, podlegają przemieszczeniu*, jako stworzone; aby pozostały te, które nie są wstrząśnięte.Ps 102,26* gr.: metathesis - przeniesienie czegoś na inne miejsce, deportacja

28. Dlatego przyjmując królestwo niewzruszone, obyśmy mieli łaskę* przez którą służylibyśmy** w sposób miły Bogu, z szacunkiem*** i czcią****.Iz 9,7; Mt 25,34; 1P 4,4-5* gr.: charis - niezasłużona życzliwość, wdzięczność, łaska; ** tryb przypuszczający możliwe też - służmy; *** lub: godnością, respektem, skromnością; **** gr.: eulabeia - cześć, pobożność, lęk

29. Albowiem nasz Bóg jest ogniem trawiącym*.Wj 24,17; Lb 11,1; Ps 50,3* lub: pochłaniającym

↑↑

Rozdział 13

1. Miłość* braterska niech trwa**.* gr.: filadelfia - miłość braterska; ** lub: pozostaje

2. Gościnności* nie zapominajcie, bo z powodu niej**, niektórym uszło uwadze***, że gościli aniołów.Kpł 19,34; Mt 25,35; Rz 12,13* gr.: filoksenia - miłość względem obcych, gościnność; ** lub: przez tę; *** gr.: lanthano - być nieświadomym, nie wiedzieć, być ukrytym

3. Pamiętajcie o więźniach, jakbyście razem z nimi byli uwięzieni, o krzywdzonych, jako że sami jesteście w ciele.

4. Małżeństwo jest godne czci u wszystkich, a łoże nieskalane*, natomiast nierządników i cudzołożników będzie sądził Bóg.Prz 5,15; Obj 21,8* gr.: amiantos - bez skazy, niezbrukany, nieskalany

5. Sposób waszego życia niech będzie wolny od miłości pieniądza*. Bądźcie zadowoleni z tego co macie**, bo sam powiedział: Z pewnością*** nie porzucę cię ani na pewno*** cię nie opuszczę;Iz 41,17; Jr 6,13; 1Tm 6,9* gr.: afilargyros - niemiłujący (srebra) pieniędzy, niechciwy; ** lub: którym wystarcza to, co obecnie (macie); *** gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie - jako wzmocnienie

6. Tak więc śmiało mówimy: PAN jest moim pomocnikiem, nie będę się lękał; co uczyni mi człowiek?Ps 56,12; Ps 118,6

7. Pamiętajcie o swoich przewodnikach*, którzy wam głosili Słowo Boże; a patrząc na koniec ich życia**, naśladujcie ich wiarę.Hbr 12,17; Dz 14,23; 1Tes 5,12* dosłownie: stających na czele, prowadzących w. 17; ** lub: rozważając rezultat ich postępowania

8. Jezus Chrystus wczoraj i dziś, ten sam i na wieki.Ps 90,2; Ps 102,27; J 8,56

9. Nie dawajcie się unosić* różnym i obcym naukom, bo dobrze jest umacniać serca łaską, a nie pokarmami, które nie przyniosły korzyści tym, którzy tak postępowali**.Rz 16,18; Ef 4,14; 1Tm 4,1* dosłownie: nosić tu i tam, obnosić się; ** gr.: peripateo - obracać się - metafora sposobu życia - Rz 6,4 przypis **

10. Mamy ołtarz, z którego nie mają prawa zjeść ci, którzy służą* przybytkowi**.Rz 12,1* gr.: latreuo - służyć publicznie, piastować urząd publiczny; ** gr.: skene - namiot, szałas, przybytek, tu: o świątyni

11. Albowiem ciała tych zwierząt, których krew arcykapłan wnosi za grzech do świętego Świętych, są palone poza obozem.

12. Dlatego i Jezus, aby poświęcić lud swoją własną krwią, cierpiał poza bramą.Hbr 9,14

13. Wychodźmy więc do Niego poza obóz, niosąc Jego hańbę*.Mt 16,24; 1P 4,4; 1Kor 4,10* gr.: oneidismos - zniewaga, obelga, hańba, urąganie

14. Nie mamy tu bowiem miasta trwałego, ale tego, które ma nadejść, szukamy*.* gr.: epidzeteo - usilnie pragnąć, domagać się głośno, szukać

15. Przez Niego więc nieustannie składamy Bogu ofiarę chwały*, to jest owoc warg wyznających Jego imię.Ps 51,17; Ps 51,19; Ps 107,22; Oz 14,2* gr.: ainesis - dziękczynienie, uwielbienie, ofiara dziękczynna

16. Nie zapominajcie więc o dobroczynności i o pomocy wzajemnej*, z takich bowiem ofiar Bóg jest bardzo zadowolony**.Ga 6,6; Flp 4,14* lub: wspólnota, współudział; ** ma upodobanie

17. Bądźcie posłuszni swoim przewodnikom i bądźcie im ulegli, oni bowiem czuwają* nad waszymi duszami i zdadzą z tego** sprawę***. Niech to czynią z radością, nie wzdychając; bo to nie byłoby korzystne dla was.Hbr 13,7; 1P 2,13; Dz 20,28; 1P 5,2; 1Kor 16,16* lub: trwać bez snu; ** domyślnie: czuwania; *** dosłownie: słowo, rachunek

18. Módlcie się za nas; albowiem jesteśmy przekonani, że mamy dobre* sumienie, bo chcemy we wszystkim dobrze postępować.2Kor 1,12; 1Tm 1,5; 1P 3,16* gr.: kalos - piękne, szlachetne

19. A tym bardziej zachęcam, byście to uczynili, abym został szybciej wam przywrócony.

20. A Bóg pokoju, Ten, który przez krew wiecznego przymierza wyprowadził* z martwych wielkiego pasterza owiec, Pana naszego Jezusa,Iz 53,3; Iz 63,11; 1P 2,25; Mk 14,27; J 10,14* gr.: anago - wyprowadzić w górę, gdzieś wyżej, wyruszyć

21. Oby was uczynił doskonałymi* w każdym dobrym dziele, by pełnić Jego wolę, uczyniwszy w was to, co jest przyjemne przed Jego obliczem, przez Jezusa Chrystusa, któremu chwała na wieki wieków. Amen.* gr.: katartidzo - wyposażony, sprawny, doskonały - 2Kor 13,11 przypis *

22. A proszę* was, bracia, znoście cierpliwie to słowo zachęty**; bowiem napisałem do was krótko.* lub: wzywam, zachęcam; ** gr.: paraklesis - zachęta, wezwanie, poruszająca mowa

23. Wiedzcie, że brat nasz Tymoteusz został uwolniony*, z nim**, jeśliby przyszedł szybciej***, ujrzę was.Dz 16,1; Rz 16,21* gr.: apolyo - rozwiązać, uwolnić, opuścić; ** dosłownie: którym; *** gr.: tachion - szybciej

24. Pozdrówcie wszystkich swoich przewodników* i wszystkich świętych**. Pozdrawiają*** was ci, którzy są z Italii.Rz 16,1* dosłownie: stających na czele, prowadzących w. 17; ** gr.: hagios - oddzielony od (świata), poświęcony dla (Boga); *** gr.: aspadzomai - przyjąć z radością, dobrze życzyć, witać

25. Łaska z wami wszystkimi. Amen.

List apostoła Jakuba

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]

Rozdział 1

1. Jakub, sługa* Boga i Pana Jezusa Chrystusa, do dwunastu pokoleń**, które są w rozproszeniu. Pozdrowienie.Mt 10,3; Rz 1,1; Jud 1,1* lub: niewolnik; ** plemion

2. Uznaliście, bracia moi, za pełną radość, gdy wpadliście w rozmaite doświadczenia*,2Kor 4,17* gr.: peirasmos - próba, doświadczenie, pokusa

3. Wiedząc, że wypróbowanie* waszej wiary sprawia wytrwałość**;Rz 5,3; Kol 1,11* gr.: dokimion - wykazywanie, próbowanie, sprawdzian; ** gr.: hypomone - wytrwałość, hart ducha, odpor. na przeciwności

4. A wytrwałość niech prowadzi do dzieła doskonałego*, abyście byli dojrzali* i w pełni wyposażeni, w niczym nie odczuwający braków.Ps 37,7; Mt 5,48; Flp 3,12* gr.: teleios - doskonały, w pełni rozwinięty, dojrzały, nie mający braków

5. A jeśli ktoś z was odczuwa brak* mądrości, niech prosi Boga, który daje ją wszystkim szczodrze** i bez wyrzutów, a będzie mu dana.Wj 31,3; Prz 2,3; Prz 2,6; Jk 3,17* gr.: leipo z genitivem - odczuwać brak; ** lub: szczerze, prostolinijnie

6. Jednak niech prosi z wiarą, nie wątpiąc; kto bowiem wątpi, przypomina falę morską, gnaną i miotaną tu i tam przez wiatr.

7. Niech taki człowiek nie myśli, że otrzyma coś od Pana;

8. Mąż o rozdwojonej duszy*, niestały na wszystkich swoich drogach.1Krl 18,21; Mt 6,24* tj. wewnętrznie rozdwojony - por. Jk 4,8 przypis **

9. A niech uniżony* brat chlubi** się w swoim wywyższeniu,Jk 2,5; Rz 12,16* lub: pokorny, nisko urodzony; ** gr.: kauchema - radosne uniesienie, chluba, powód do dumy

10. Bogaty natomiast w swoim uniżeniu*; że jak kwiat trawy przeminie.* lub: poniżeniu

11. Albowiem wzeszło palące słońce i wysuszyło trawę, a kwiat jej opadł, i zginęło piękno jego oblicza; tak i bogaty zwiędnie na swoich drogach.Mk 4,6; 1Kor 7,31; Jk 5,1

12. Błogosławiony* mąż, który znosi próbę; który został** wypróbowany***, gdyż otrzyma wieniec życia, który obiecał PAN**** tym, którzy Go miłują.2Tm 2,5; Obj 2,10* lub: szczęśliwy; ** dosłownie: stał się; *** lub: doświadczony; **** Pan - 1Kor 16,22 vs Jk 2,5

13. Niech nikt, gdy jest poddawany pokusie*, nie mówi: Przez Boga jestem kuszony*; bo Bóg nie jest podatny na kuszenie** ze strony zła ani sam nikogo nie kusi*;Wj 17,7; Pwt 6,16; 1Kor 10,13* gr.: peiradzo - poddawać próbie, kusić, doświadczać kogoś; ** być niepróbowalnym (dotyczy Boga)

14. Ale każdy jest kuszony przez własne pożądliwości*, które go pociągają i nęcą**.Rdz 6,5; Jr 17,9* gr.: epithymeo - usilne pragnienia - por. Jk 4,2 przypis *; ** dosłownie: być łowionym na przynętę

15. Potem, gdy pożądliwość pocznie*, rodzi** grzech, a gdy grzech dojrzeje***, rodzi śmierć.* gr.: syllambano - zajść w ciążę, chwycić coś razem, pochwycić; ** gr.: tikto - wydać na świat, rodzić, owocować; *** lub: wydorośleje

16. Nie dawajcie się zwodzić*, moi umiłowani bracia!* lub: wprowadzić w błąd - gr.: planao - Mt 18,12 przypis *

17. Wszelki dobry podarunek i wszelki dar doskonały zstępuje z góry od Ojca świateł, u którego nie istnieje zmienność lub cień poruszenia*.Hbr 12,9; Mt 7,11; J 4,10* myśl odwołująca się do zmienności zjawisk astronomicznych

18. Gdy zechciał, zrodził* nas Słowem Prawdy, abyśmy byli niejako pierwociną Jego stworzeń.2Tm 2,15* gr.: apokyeo - wydać na świat, zrodzić

19. A tak, bracia moi umiłowani, niech każdy człowiek będzie skory* do słuchania, nieskory** do mówienia, nieskory** do gniewu***,Iz 63,17; Rz 9,19* dosłownie: szybki - gr.: tachys; ** dosłownie: powolny; *** gr.: orge - złość, gniew, oburzenie, złość poprzez karę

20. Bo gniew męża nie wykonuje* sprawiedliwości Boga.* gr.: katergadzomai - sprawić, wykonać, dokonać, realizować

21. Dlatego odrzućcie* wszelką plugawość i obfitość złości, przyjmijcie z łagodnością wszczepione w was Słowo, które jest w stanie** zbawić wasze dusze.1P 1,9; 1P 3,20; Dz 10,33* lub: odłożywszy; ** gr.: dynamai - mieć moc, być silnym

22. A stawajcie się wykonawcami* Słowa, a nie tylko słuchaczami, oszukującymi samych siebie.* gr.: poietes - wykonawca, twórca, sprawca, poeta

23. Albowiem jeśli ktoś jest słuchaczem Słowa, a nie wykonawcą, ten podobny jest do człowieka, który przygląda się w zwierciadle swojemu naturalnemu* obliczu;Mt 7,21; Łk 11,28; 1J 2,3* gr.: genesis - por. Jk 3,6 przypis *

24. Bo przyjrzał się sobie i odszedł, i natychmiast zapomniał jakim* był.Ez 33,31* lub: jaki

25. Ale kto wejrzał w doskonałe Prawo wolności i trwa w nim, ten nie jest słuchaczem zapominającym, lecz wykonawcą dzieła, ten będzie błogosławiony w swoim działaniu.

26. Jeśli ktoś pośród was uważa, że jest pobożny*, a nie powściąga** swojego języka, lecz oszukuje swoje serce, tego pobożność jest próżna.Ps 32,9; Ps 39,2; Ps 141,3* gr.: threskos – bogobojny, oddający cześć Bogu, drżący, religijny; ** por. Jk 3,2 przypis ***

27. Czystą i nieskalaną pobożnością* przed Bogiem i Ojcem jest to: troszczyć** się o sieroty i wdowy w ich ucisku, i strzec*** siebie samego przed skalaniem przez świat.* gr.: threskos – bogobojny, oddający cześć Bogu, drżący, religijny; ** lub: odwiedzać, opiekować się, nieść pomoc; *** lub: zachować siebie samego nieskalanym, z dala od świata

↑↑

Rozdział 2

1. Bracia moi! Nie łączcie* wiary Pana naszego Jezusa Chrystusa, Pana Chwały ze stronniczością**.Ps 24,7; Ps 29,3; Ef 1,17; 1P 1,17* gr.: echo - mieć, posiadać, być blisko złączony z kimś; ** gr.: prosopolepsia - brać wg twarzy, mieć wzgląd na osobę

2. Bo gdyby wszedł na wasze zgromadzenie mąż mający złoty pierścień, w lśniącej szacie, i wszedłby też i ubogi, w brudnej szacie,

3. I patrząc na tego, co ma lśniącą szatę, powiedzielibyście do niego: Ty, usiądź tu wygodnie; a ubogiemu powiedzielibyście: Ty, stań tam albo usiądź tu u mojego podnóżka,

4. To czy nie uczyniliście różnicy* między sobą i nie staliście się niegodziwie** rozumującymi sędziami?Mt 7,1-5; Jk 4,11* gr.: diakriono - rozdzielić, rozsądzić, rozróżnić, zostać poróżnionym; ** gr.: poneros - niegodziwy, nikczemny, zły

5. Słuchajcie, bracia moi umiłowani, czy Bóg nie wybrał* ubogich tego świata na bogatych w wierze i dziedziców Królestwa, obiecanego tym, którzy Go miłują?* gr.: eklegomai - upatrzyć, wybrać, wybrać kogoś na urząd

6. Ale wy znieważyliście ubogiego. Czy nie bogaci was uciskają i czy nie oni ciągną was do sądów?Ef 3,8; 1Tm 6,18; Hbr 11,26

7. Czy nie oni bluźnią pięknemu* imieniu, które zostało wezwane** nad wami?Ps 138,2; Dz 4,12* lub: szlachetne, dobre; ** przywołane

8. Jeśli rzeczywiście wypełniacie królewskie Prawo zgodnie z Pismem: Będziesz miłował swojego bliźniego jak samego siebie, dobrze* czynicie.J 4,9; Kpł 19,18; Mt 22,39* por. w. 7 przypis *

9. Lecz jeśli jesteście stronniczy*, to popełniacie grzech i jesteście przez Prawo napominani** jako przestępcy.* gr.: prosopolepsia - brać wg twarzy, mieć wzgląd na osobę; ** lub: zawstydzać, karcić, wykazywać błąd - Mt 18,15 przypis *

10. Albowiem ktokolwiek zachowa całe Prawo, a potknie* się w jednym, staje się winny wszystkiego.Pwt 27,26; Mt 5,19; Ga 3,10* gr.: ptaio - zrobić fałszywy krok, przywieść kogoś do upadku

11. Bo Ten, który powiedział: Nie będziesz cudzołożył, powiedział też: Nie będziesz mordował; a jeśli nie będziesz cudzołożył, ale będziesz mordował, stałeś się przestępcą Prawa.Wj 20,13; Pwt 5,17; Ps 130,3

12. Tak mówcie i tak czyńcie, jak ci, którzy mają być sądzeni przez* Prawo wolności.Jk 1,25; 1P 2,16; Flp 4,8* gr.: dia - z genitivem - 1Kor 11,9 przypis *

13. Sąd bowiem bez miłosierdzia odbędzie się nad tym, kto nie okazał* miłosierdzia**; a miłosierdzie triumfuje*** nad sądem.Mt 5,7; Łk 16,25* dosłownie: czynił; ** gr.: anileos - bez litości, nieżyczliwy; *** gr.: katakauchaomai - odnosić triumf, przewyższać, stać wyżej, chlubić ponad kogoś - wzmocnienie od kauchaomai - Flp 1,26 przypis *

14. Co za pożytek, bracia moi, jeśli ktoś powiedziałby, że ma wiarę, a nie miałby uczynków? Czy taka* wiara może go zbawić**?* gr.: rodzajnik określony ho - ta lub tego (rodzaju) wiara; ** gr.: sodzo - ocalić, uratować, wybawić, zbawić, uzdrowić

15. A jeśli brat albo siostra byliby nadzy i odczuwaliby brak codziennego* pożywienia,* tj. ilości wystarczającej na jeden dzień - por. Mt 6,11 przypis *

16. A ktoś z was powiedziałby im: Idźcie w pokoju, ogrzejcie się i nasyćcie* się; i nie dalibyście im tego, co konieczne dla ciała, jaki z tego pożytek?1Kor 13,3; Mt 14,15* dosłownie: ogrzewajcie się, nasycajcie - czas niedokonany

17. Tak i wiara, jeśli nie ma uczynków, martwa jest sama w sobie.J 15,2

18. Ktoś jednak powie: Ty masz wiarę, a ja mam uczynki; pokaż* mi wiarę swoją bez twoich uczynków, a ja tobie pokażę moją wiarę z moich uczynków.Mt 7,16; Rz 3,8* gr.: deiknyo - pokazać, ukazać oczom, dać dowód, nauczać

19. Ty wierzysz, że Bóg jest jeden; dobrze czynisz; i demony w to wierzą i drżą.Pwt 6,4; Iz 43,10; Iz 44,6; Iz 44,8; 1Kor 8,4; Mt 8,31; Mk 1,24

20. A czy chcesz poznać, pusty* człowieku, że wiara bez uczynków jest martwa?Ga 6,3* gr.: kenos - pusty, próżny, pozbawiony znaczenia

21. Abraham, ojciec nasz, czy nie został uznany za sprawiedliwego z uczynków, gdy ofiarował Izaaka, swojego syna, na ołtarzu?

22. Widzisz, że wiara zaczęła współdziałać z jego uczynkami, a z uczynków wiara została uczyniona doskonałą*.Flp 4,8; Kol 3,17* gr.: teleioo - uczynić dojrzałym, ukończyć, doprowadzić do celu

23. I tak wypełniło się Pismo, które mówi: I uwierzył Abraham Bogu i zostało mu to policzone* za sprawiedliwość, i został nazwany przyjacielem Boga.Rdz 15,6; J 15,14* gr.: logidzomai - zaliczać na rachunek, uważać za, poczytać, brać pod uwagę, ważyć racje, rozstrzygać, zaliczyć do

24. Widzicie zatem, że człowiek uznawany jest za sprawiedliwego z uczynków, a nie jedynie z wiary?Ps 60,12; Ga 2,16

25. A podobnie i Rahab, nierządnica, czy nie z uczynków została usprawiedliwiona, gdy przyjęła posłańców* i wypuściła ich inną drogą?Hbr 11,31* gr.: angelos - posłaniec, zwiastun

26. Albowiem jak ciało bez ducha jest martwe, tak też wiara bez uczynków jest martwa.Hi 34,14-15; Kaz 12,7; Dz 7,59

↑↑

Rozdział 3

1. Niech niewielu z was staje się nauczycielami, bracia moi, gdyż wiecie, że surowszy* otrzymacie wyrok.* dosłownie: wyższy, większy

2. My wszyscy bowiem potykamy* się w wielu sprawach; jeśli ktoś w mowie się nie potyka, ten jest mężem doskonałym**, który i całe ciało może trzymać na wodzy***.Mt 5,48; Hbr 13,21* gr.: ptaio - upaść - por. Jk 2,10 przypis *; ** gr.: teleios - doskonały, w pełni rozwinięty, dojrzały, nie mający braków; *** dosłownie: prowadzić za pomocą wędzidła

3. Oto koniom wkładamy wędzidła w pyski, aby były nam posłuszne i kierujemy całym ich ciałem.Dz 27,14; Mt 8,14

4. Oto i okręty*, choć są tak wielkie i pędzone silnymi wiatrami, jednak są kierowane bardzo małym sterem tam, dokąd chce ruch ręki sternika.* tj. duży okręt śródziemnomorski

5. Tak i język, małym jest członkiem, a bardzo się wynosi*. Oto mały ogień, a jak wielki las podpala!2Krl 19,22; Prz 18,21; Dn 4,30* gr.: megalaucheo - zachowywać się dumnie w mowie, szczycić

6. I ten język jest ogniem; język jest światem nieprawości, umieszczany wśród naszych członków, tym co kala całe nasze ciało i rozpala krąg naturalnych skłonności*, sam będąc rozpalany przez Gehennę**.Lb 31,16; 2Sm 19,43; Prz 16,27* lub: rozpala krąg życia gr.: genesis - źródło, pochodzenie, istnienie, życie, bieg (koło życia), z biblos - rodowód; ** tj. dolina Hinnom - symbol wiecznego potępienia

7. Wszelka bowiem natura* dzikich zwierząt i ptaków, i gadów, i stworzeń morskich jest poskramiana i jest poskromiona przez naturę* człowieka;* gr.: fysis - natura, rodzaj

8. Ale nikt z ludzi nie może poskromić* języka; zło to nieposkromione, pełne śmiertelnego jadu.Ps 140,4; Rz 3,13* gr.: damadzo - tamować, poskramiać, kiełznać, powstrzymywać

9. Nim* wysławiamy** Boga i Ojca, i nim* przeklinamy ludzi, stworzonych na podobieństwo Boga.2Sm 1,5; Rz 3,14* dosłownie: przez niego; ** gr.: eulogeo - chwalić, sławić, prosić o błogosławieństwo, wypowiadać błogosławieństwo, być błogosławionym

10. Z tych samych ust wychodzi błogosławieństwo* i przekleństwo. Nie może** tak być***, bracia moi.Ps 50,16; Jr 7,4; Rz 12,14* gr.: eulogeo - chwalić, sławić, prosić o błogosławieństwo, wypowiadać błogosławieństwo, być błogosławionym; ** gr.: chre - jest konieczne, trzeba, jest powinnością, należy; *** ginomai - stawać się, urodzić się, być, zaistnieć, dziać się

11. Czy źródło z tej samej szczeliny tryska słodką i gorzką wodą?Mt 12,33

12. Czy może, bracia moi, figowiec wydawać oliwki albo winorośl figi? Tak też żadne źródło nie może wydać słonej i słodkiej wody.

13. Kto jest mądry i rozumny pośród was, niech to pokaże czynami wypływającymi z jego dobrego postępowania w łagodnej* mądrości.Hbr 13,5; 1P 3,16; Flp 1,27* gr.: prautes - łagodność, delikatność, cichość, uprzejmość

14. Ale jeśli macie gorzką zazdrość i kłótliwość* w swoim sercu, nie wynoście** się i nie kłamcie wbrew*** prawdzie.Flp 2,2* lub: ambicję; ** chełpić się, chlubić; *** gr.: kata - przeciwko

15. Nie jest to mądrość zstępująca z góry, ale ziemska, zmysłowa*, demoniczna.Jud 1,19; 1Kor 2,14* gr.: psychikos - we władaniu duszy, duszewna

16. Bo gdzie jest zazdrość i kłótliwość*, tam zamieszanie** i wszelka podła sprawa.* por. w. 14 przypis *; ** lub: niepokój, anarchia, nieład społeczny

17. Ale mądrość, która jest z góry, najpierw jest prawdziwie* czysta, następnie pokojowo usposobiona, łagodna**, dająca się przekonać***, pełna miłosierdzia i dobrych owoców, bezstronna i nieobłudna.Rz 12,9; Flp 1,11; 1P 1,22* gr.: men - partykuła wzmacniająca; ** lub: łagodnie skłaniająca do posłuchu; *** uległa, nie uparta (nie oporna) na argumenty

18. Ale owoc sprawiedliwości zasiewany jest w pokoju tym, którzy czynią pokój.Oz 10,12

↑↑

Rozdział 4

1. Skąd wojny i skąd walki pośród was? Czy nie pochodzą one z waszych namiętności*, które walczą** w waszych członkach?Rz 7,23; Ga 5,17; Kol 3,5* gr.: hedon - przyjemność, rozkosz, uciecha; ** lub: toczą bój, biorą udział w wojnie

2. Pożądacie*, a nie macie; mordujecie i zazdrościcie, a nie możecie osiągnąć; wojujecie i walczycie; nie macie jednak z powodu tego, że nie prosicie.Jk 1,6-7; Prz 1,28; Iz 1,15* gr.: epithymeo - usilnie pragnąć, żywić pragnienie, tęsknić

3. Prosicie, a nie otrzymujecie, dlatego że źle prosicie, zamierzając to wydać* na wasze namiętności**.* lub: roztrwonić, zużyć; ** gr.: hedon - przyjemność, rozkosz, uciecha

4. Cudzołożnicy* i cudzołożnice! Czy nie wiecie, że przyjaźń ze światem jest wrogością** wobec Boga? Jeśli*** więc ktoś chce być przyjazny wobec tego świata, staje się nieprzyjazny wobec Boga.2P 1,4; 1J 2,15* gr.: moichos - cudzołożnik - por. Łk 18,11 1 Kor 6,9 Hbr 13,4; ** lub: nieprzyjaźnią; *** gr.: an - partykuła zwykle wskazująca na życzenie, możliwość, niepewność

5. Albo czy wydaje się wam, że na próżno Pismo mówi: Do* granic zazdrości tęskni** za duchem, któremu dał w nas mieszkanie.* gr.: pros - do tu: jako przysłówek wzmacniający; ** lub: pragnie

6. Większą jednak daje łaskę, dlatego mówi: Bóg przeciwstawia* się pysznym**, a pokornym daje łaskę.Wj 10,3; Ps 138,6; Prz 3,34* lub: stawia zbrojny opór, ustawia się do bitwy naprzeciwko; ** gr.: hyperefanos - górujący nad innymi, hardy, wyniosły

7. Poddajcie* się więc Bogu, przeciwstawcie** się diabłu, a ucieknie od was.Mt 4,10; Ef 4,27; 1P 5,8* gr.: hypotasso - podporządkować się - Ef 5,24 przypis *; ** gr.: anthistemi - przeciwstawić się, stawiać opór, sprzeciwiać

8. Przybliżcie* się do Boga, a przybliży się do was. Obmyjcie ręce grzesznicy i oczyśćcie serca, ludzie o rozdwojonej duszy**.2Krn 15,2; Hbr 7,19; Dz 15,9* gr.: engidzo - połączyć coś z czymś, zbliżyć się, podejść; ** gr.: dipsychos - wewnętrznie rozdwojony, wątpiący, o rozdwojonej duszy - Jk 1,8 przypis *

9. Uznajcie swoją nędzę* i zasmućcie się, i płaczcie; wasz śmiech niech obróci się w żałość, a radość w smutek**.Iz 22,12; Jr 31,18* lub: okażcie żal, czujcie się udręczeni i nieszczęśliwi; ** lub: w przygnębienie - obraz spuszczonej głowy i oczu

10. Uniżcie* się przed obliczem PANA, a wywyższy was.Łk 18,14; 1P 5,6* dosłownie: dajcie się uniżyć

11. Nie obmawiajcie* jedni drugich, bracia; kto obmawia* brata i osądza swojego brata, obmawia* Prawo i osądza Prawo; a jeśli osądzasz Prawo, nie jesteś wykonawcą Prawa, ale sędzią.Ef 4,31; 1P 2,1; Rz 14,4; 1Kor 4,5* gr.: katalaleo - szkalować, oczerniać, ganić, zniesławiać

12. Jeden jest Prawodawca, który może zbawić i zgubić. Kim ty jesteś, że* osądzasz innych?Mt 10,28* gr.: hos - ten, który lub: kiedy

13. A teraz* wy, którzy mówicie: Dziś albo jutro pójdziemy do tego miasta i będziemy działać tam przez jeden rok, i będziemy handlować i ciągnąć zyski;Prz 27,1; Iz 24,2* gr.: age nyn - zwrot rozpoczynający nową myśl, przykład pięknego stylu gr. diatryby - mowy, kazania o charakterze moralizatorskim

14. Wy, którzy nie wiecie, co będzie jutro; bo czym jest wasze życie? Parą bowiem jest, która na krótko się ukazuje, a następnie staje się niewidoczna*.1P 1,24* lub: jest usuwana

15. Zamiast tego, powinniście mówić: Jeśli Pan będzie chciał, to będziemy żyć i uczynimy to lub owo.2Sm 15,25; 1Kor 4,19; Hbr 6,3

16. A wy tymczasem* chlubicie się swoimi przechwałkami**; wszelka taka chełpliwość jest zła.1Kor 4,7* gr.: nyn - obecnie, teraz, dziś, właśnie; ** gr.: aladzoneia - czcza, chełpliwa gadanina, zuchwała pewność

17. Kto więc wie, jak dobrze czynić, a nie czyni, ma* grzech.Rz 14,23* dosłownie: grzech mu jest

↑↑

Rozdział 5

1. Przychodźcie teraz wy, bogaci, zapłaczcie z zawodzeniem* nad utrapieniami, które przychodzą na was.Prz 11,28; Łk 6,24; Jk 4,13* gr.: ololydzo - lamentować, wołać, wydać okrzyk (bólu)

2. Bogactwo* wasze zgniło, a wasze szaty zostały zjedzone przez mole.Jr 17,11* gr.: ploutos - bogactwo, majątek, obfitość dóbr, pełnia

3. Wasze złoto i srebro zaśniedziało*, a ich śniedź** będzie służyć za świadectwo przeciwko wam i trawić*** będzie wasze ciała jak ogień; zgromadziliście skarby w dniach ostatecznych.Dz 2,17; 2P 3,3; Rz 2,5* gr.: katioo - być przeżarty rdzą, śniedzieć patyną; ** gr.: ios - rdza (jad żmii); *** lub: pochłonie, zje, pożre

4. Oto krzyczy wstrzymana* przez was zapłata robotników, którzy zżęli wasze pola, a wołania żniwiarzy doszły do uszu PANA Zastępów**.Kpł 19,13* lub: odmówiona, ukradziona; ** hebr.: sabaoth - armia, zastępy zbrojne, służba, ciała niebieskie

5. Żyliście na ziemi w rozkoszach i w zbytku; utuczyliście* swoje serca, jak na dzień rzezi.* dosłownie: wykarmić, rosnąć, odżywiać, zagęszczać

6. Skazaliście* i zamordowaliście sprawiedliwego. Już się wam nie przeciwstawia.Mt 5,39* lub: wydać wyrok potępiający, ogłosiliście winnym

7. Dlatego, bracia, bądźcie cierpliwi* aż do przyjścia** Pana. Oto rolnik oczekuje na cenny plon ziemi, zachowując wobec niego cierpliwość, aż otrzyma deszcz wczesny i późny.2Tes 3,5; Ps 37,7; Pwt 11,4* gr.: makrothymeo - znosić coś cierpliwie - por. 1Tes 5,14 przypis ****; ** gr.: parousia - obecność, przyjście, uroczysty wjazd do miasta ważnej osobistości wraz z władzami miasta, które wyruszyły dostojnikowi na przeciw - por. gr.: apanthesis z w. 17 przypis **

8. Bądźcie i wy cierpliwi, i umocnijcie* swoje serca; bowiem blisko jest przyjście** Pana.* lub: stać mocno, ugruntować; ** gr.: parousia - obecność, przyjście, uroczysty wjazd do miasta ważnej osobistości wraz z władzami miasta, które wyruszyły dostojnikowi na przeciw - por. gr.: apanthesis z w. 17 przypis **

9. Nie wzdychajcie*, bracia, jedni na** drugich, abyście nie byli osądzeni. Oto sędzia stanął u*** drzwi.Mt 23,37; Hbr 11,32; Obj 3,19-20* gr.: stenadzo - narzekać, wzdychać ciężko, jęczeć, zawodzić; ** gr.: kata - przeciwko, na; *** gr.: pro - przed

10. Weźcie za przykład, moi bracia, znoszenie zła* i cierpliwość proroków, którzy powiedzieli słowo w imieniu PANA.Mt 5,2; Dz 7,52* gr.: kakopatheia - doznawanie bólu, cierpienia, zła

11. Oto za szczęśliwych* uważamy tych, którzy wytrwali. Słyszeliście o wytrwałości** Hioba i widzieliście zakończenie*** PANA, bo wielce miłosierny**** i litościwy jest PAN.Wj 34,6; Hi 42,10; Ne 9,17; Ps 86,15; Ps 102,13; Jl 2,13; Jo 4,2; Łk 6,36* lub: błogosławionych; ** gr.: hypomone - wytrwałość, hart ducha, odpor. na przeciwności; *** lub: cel PANA - gr.: telos - koniec, skutek, wynik, wypełnienie; **** gr.: polysplachnos - wielce współczujący, wielce serdeczny

12. A przede wszystkim, bracia moi, nie przysięgajcie ani na niebo, ani na ziemię, ani jakąkolwiek inną przysięgą; ale wasze „tak” niech będzie „tak”, a wasze „nie” niech będzie „nie”; abyście nie popadli* pod sąd.Mt 5,34* gr.: pipto - spaść, w przenośni podlegać potępieniu

13. Cierpi ktoś zło między wami? Niech się modli. Ktoś jest dobrej myśli*, niech śpiewa** pieśni;2Krn 33,12; Ps 18,6* lub: weseli się; ** gr.: psallo - szarpać struny, śpiewać przy dźwięku harfy

14. Choruje* ktoś pośród was, niech przywoła do siebie starszych** zboru*** i niech się modlą nad nim, gdy namaścili go olejem w imieniu Pana;Wj 25,6; Dz 14,23; Mk 6,13* dosłownie: jest słaby, jest w potrzebie; ** gr.: presbyteros - członek kolegialnego grona przywódców zboru - starszych zgodnie z tradycją żydowską - por. 1Tm 3,2 przypis * - episkopos; *** gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zbór, zebranie publiczne

15. A modlitwa wiary uratuje* chorego i Pan go podniesie; a jeśli dopuścił się grzechów, zostaną mu odpuszczone**.Mt 17,20; Mt 21,22; 1J 5,14* gr.: sodzo - zachować przy życiu, ocalić od śmierci, zbawić; ** gr.: afiemi - dać odejść, umorzyć dług, przebaczyć, uwolnić

16. Wyznawajcie* jedni drugim upadki** i módlcie się jedni za drugich, abyście zostali uzdrowieni. Wiele może*** usilna**** modlitwa sprawiedliwego.Ps 32,5; Mt 18,15; 1J 1,9* gr.: eksomologeo - wyznać, przyznać otwarcie, oznajmić; ** gr.: paraptoma - spaść obok lub czegoś, fałszywy krok, upadek, występek, grzech, odchylenie od prawdy; *** gr.: ischyo - silna, posiadająca wpływ, skuteczna moc; **** gr.: energeo - przejawiać działanie, wytężać siły, sprawiać

17. Eliasz był człowiekiem podobnym do nas w swoich doświadczeniach* i usilnie pomodlił** się, żeby nie padał deszcz; i nie spadł deszcz na ziemię przez trzy lata i sześć miesięcy,1Krl 17,1; Łk 4,25; Dz 14,15; Rz 11,2* gr.: homoiotates - być poddanym tym samym cierpieniom, czuć, cierpieć, odczuwać w podobny do innych sposób; ** dosłownie: modlitwą pomodlił się - hebraizm - czas przeszły dokonany

18. I znowu modlił się, a niebo dało deszcz i ziemia zrodziła swój owoc*.* lub: plon

19. Bracia! Jeśli ktoś z was zostałby odwiedziony* od prawdy**, a ktoś by go zawrócił,Ps 51,13* dosłownie: zwiedziony, wprowadzony w błąd; ** gr.: aletheia - prawda, rzeczywistość, pewność, autentyczność

20. Niech wie, że kto zawrócił* grzesznika z jego błędnej** drogi, uratuje*** jego duszę od śmierci i zakryje mnóstwo grzechów****.Prz 10,12; Prz 11,30; 1Kor 9,20* gr.: epistrefo - zwrócić ku, spowodować powrót, zwracać ku sobie; ** gr.: plane - błąkać się, tułać, błąd życiowy, moralny, fałszywe zasady; *** gr.: sodzo - zachować przy życiu, ocalić od śmierci, zbawić; **** gr.: hamartia - brak udziału w, strata, chybienie celu

Pierwszy list apostoła Piotra

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]

Rozdział 1

1. Piotr, apostoł Jezusa Chrystusa, do wychodźców rozproszonych* po Poncie, Galacji, Kapadocji, Azji i Bitynii,Dz 16,6* gr.: diaspora - rozproszenie, rozrzucenie, Izraelici rozproszeni między poganami, stąd możliwe: przy diasporze

2. Wybranych* zgodnie z uprzednią wiedzą** Boga Ojca w uświęceniu Ducha, do posłuszeństwa i pokropienia krwią Jezusa Chrystusa. Łaska wam; a pokój oby*** został pomnożony.Rz 8,29-33; Dz 2,23; 2Tes 2,13* gr.: eklektos - wybrany, szczególnie na podstawie osobistych preferencji; ** dosłownie: ustalić coś z góry, wyznaczyć zawczasu, widzieć przed; *** tryb życzący

3. Błogosławiony* niech będzie Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który według swojego wielkiego miłosierdzia, odrodził** nas ku nadziei żywej przez wzbudzenie*** Jezusa Chrystusa z martwych,Rz 1,4; 1Kor 15,1; Hbr 6,2* lub: wysławiony; ** ponownie zrodził; *** gr.: anastasis - powstanie, podniesienie, przywrócenie do życia

4. Do dziedzictwa niezniszczalnego i nieskalanego, i niewiędnącego*, które jest zachowane w niebiosach dla was,Ef 1,14; Kol 1,12* lub: niemogącego wygasnąć, niezanikającego, zachowującego świeżość, trwałego

5. Którzy w mocy Bożej strzeżeni jesteście przez wiarę ku* zbawieniu, gotowemu by zostać objawionym** w ostatecznym czasie.* gr.: eis - ku, dla; ** gr.: apokalypto - odkryć, odsłonić, ujawnić

6. Weselicie się z tego*, mimo że teraz zostaliście na krótko zasmuceni, jeśli potrzeba, rozmaitymi** próbami***,Jk 1,2; 2P 2,9* lub: w tym (czasie) weselicie się, weselcie się - tryb rozkazyjący?; ** dosłownie: w rozmaitych; *** gr.: peirasmos - próba, doświadczenie, pokusa

7. Aby doświadczenie* waszej wiary, o wiele cenniejsze od zniszczalnego złota, a które przez ogień jest próbowane**, zostało znalezione dla uznania, czci i chwały w*** objawieniu Jezusa Chrystusa,1P 4,12; Ml 3,3* lub: doświadczona, mająca wartość; ** tj. uszlachetniane przez wypławianie ogniem w procesie oczyszczania; *** przy

8. Którego, choć nie widzieliście, miłujecie; w którego, teraz nie widząc, wierzycie; i cieszycie się radością niewysłowioną* i pełną chwały**.J 20,29; 2Kor 4,18; 2Kor 5,7; Hbr 1,1* gr.: aneklaletos - niewypowiedziany, niewyrażalny; ** gr.: doksadzo - sławić, chwalić, otoczyć chwałą - por. J 7,39 przypis ***

9. Przyjmując* cel wiary waszej, zbawienie dusz.Rz 6,22; Hbr 11,3; Jk 1,21* gr.: komidzo - otrzymać, uzyskać, odzyskać, troszczyć się

10. Tego to zbawienia poszukiwali i pilnie badali* je prorocy, którzy prorokowali o niesionej dla was łasce.Mt 13,17; Łk 24,27; Dz 3,24* gr.: eraunao - dociekać, badać, przeszukiwać

11. Wypatrując*, na jaki lub na jakiego rodzaju czas wskazywał będący w nich Duch Chrystusa**, zapowiadający*** nadchodzące na Chrystusa cierpienia i następującą po nich chwałę****;2P 1,21* lub: chcąc dociec; ** Pomazańca; *** gr.: promartyromai - świadczyć wcześniej; **** dosłownie: chwałach - l.mn., zaszczytach, wspaniałościach

12. Którym zostało objawione*, że nie im samym, ale nam służyły te sprawy, które teraz zostały wam oznajmione przez tych, którzy wam ogłosili dobrą nowinę w Duchu Świętym, który został wysłany z nieba – sprawy, w które pragną wejrzeć** aniołowie.* gr.: apokalypto - (nagłe) odsłonięcie tego, co zakryte - por. w. 5 przypis **; ** parakypto - pochylić się nad czymś, by się przyjrzeć, analizować

13. Dlatego gdy przepasaliście* sobie biodra waszego umysłu, trzeźwymi będąc, całkowicie** złóżcie nadzieję w łasce, która jest wam niesiona w objawieniu*** Jezusa Chrystusa.Wj 12,11* lub: przepasawszy sobie - czas przeszły dokonany; ** lub: dojrzale, doskonale; *** gr.: apokalypto - (nagłe) odsłonięcie tego, co zakryte - por. w. 5 przypis **

14. Jako posłuszne dzieci, nie dostosowujcie* się do wcześniejszych pożądliwości** z czasów waszej niewiedzy***,Ef 2,2; Ef 5,6* tj. dostosowanie swej postaci do określonej formy, wzoru; ** lub: usilnych pragnień; *** gr.: agnosia - nieświadomość

15. Ale z powodu* Świętego, który was powołał, stańcie się sami święci we wszelkim postępowaniu waszym;Iz 6,3; Flp 3,14; Hbr 12,14* lub: w zgodzie z, według, na wzór - gr.: kata

16. Bo napisano: Stańcie się święci*, bo Ja jestem Święty.Kpł 11,44; Kpł 19,2; Am 3,3* gr.: hagios - oddzielony od (świata), poświęcony dla (Boga)

17. A jeśli wzywacie jako Ojca, tego który bez względu na osoby sądzi każdego według jego czynów, postępujcie w bojaźni przez czas waszego zamieszkiwania na obczyźnie*.* gr.: paroika - przebywać gdzieś czasowo, mieszkać na obczyźnie

18. Wiedząc, że nie zniszczalnym srebrem albo złotem zostaliście wykupieni z waszego marnego* postępowania**, przekazanego przez ojców,Rz 1,21; 1Kor 6,20; 1Kor 7,23* gr.: mataios - pozbawiony siły, prawdy, pusty; ** por. Rz 6,6 przypis **

19. Ale drogą krwią Chrystusa, jako Baranka niewinnego* i nieskalanego,Dz 20,28; J 1,29* gr.: amomos - bez zarzutu, jako ofiara bez zmazy i skazy

20. Przeznaczonego* wprawdzie przed założeniem świata, lecz ukazanego ze względu na was w czasach ostatecznych,1P 1,2; Rz 8,29; Ef 1,5; Obj 13,8; Obj 17,8* lub: wiedzieć coś wcześniej, mieć plan

21. Którzy dzięki Niemu* jesteście wierzącymi w Boga, który wzbudził Go z martwych i dał Mu chwałę, tak aby wiara i nadzieja wasza była w Bogu.Ef 4,21; Kol 1,16* lub: przez Niego

22. Skoro zaczęliście oczyszczać* dusze wasze w posłuszeństwie prawdzie przez Ducha, dla** nieobłudnej braterskiej miłości, z czystego serca jedni drugich miłujcie gorąco***,Hbr 1,3; J 15,3* lub: mając swoje dusze oczyszczone lub uświęcone; ** lub: do, ku; *** gr.: ektenos - żarliwie, zdecydowanie, stale

23. Odradzani* będąc, nie z nasienia zniszczalnego, ale z niezniszczalnego przez Słowo żywego** Boga, które trwa na wieki***.J 1,10; Mt 13,23* dosłownie: ponownie zradzani - czas teraźniejszy strona bierna; ** dosłownie: żyjącego, lub Słowo Boga, żyjące i trwające; *** dosłownie: wiek

24. Dlatego że wszelkie ciało jest jak trawa, a wszelka chwała człowieka jak kwiat trawy; uschła trawa i kwiat jej opadł;Iz 40,6; Jk 1,10

25. Ale Słowo* PANA trwa na wieki**. A tym Słowem jest to, co zostało ogłoszone wam*** w Ewangelii.Ml 1,1; 1Tes 1,8; 1J 2,17* gr.: rhema - słowo wypowiedziane, przesłanie; ** dosłownie: na wiek; *** dosłownie: do was

↑↑

Rozdział 2

1. Odłożywszy więc od siebie wszelką złość i wszelką zdradę*, i obłudę, i zazdrość, i wszelką obmowę,* lub: oszustwo, podstęp

2. Jak nowo narodzone niemowlęta, zapragnijcie usilnie niesfałszowanego*, duchowego** mleka, abyście przez nie*** otrzymali wzrost,Mt 18,3; 1Kor 3,2; Hbr 5,12* mleko fałszowano gipsem; ** gr.: logikos - związany ze słowem, zgodny z rozsądkiem, rozumny, duchowy w szczególności w kontraście do literalny - Rz 12,1 przypis ****; *** lub: w nim, dzięki niemu

3. Jeśli tylko skosztowaliście, że dobrotliwy* jest Pan.Hbr 6,5; Ps 24,8* lub: dobry, łaskawy, łagodny

4. Zbliżając się do Niego, do kamienia żywego*, przez ludzi wprawdzie odrzuconego**, ale u Boga wybranego i kosztownego***,Dn 2,34; Rz 5,10* dosłownie: żyjącego; ** lub: niezaakceptowany, nienadający się; *** gr.: entimos - czczony, ceniony, cenny

5. I wy sami, jako żywe* kamienie, jesteście budowani w dom duchowy, w kapłaństwo święte, by przez Jezusa Chrystusa przynieść Bogu godne przyjęcia** duchowe ofiary.* dosłownie: żyjące; ** lub: uznane, chętnie przyjęte, zadowalające

6. Dlatego i to zawiera się w Piśmie: Oto kładę na Syjonie kamień węgielny*, wybrany, kosztowny; a wierzący w Niego, z pewnością nie zostanie zawstydzony**.Iz 28,16; 1Kor 3,11; Ef 2,20* tj. narożny; ** lub: zhańbiony, skalany

7. Zatem dla was wierzących to zaszczyt; ale dla nieposłusznych*, ten kamień, który odrzucili budujący stał się głowicą** węgła*** i kamieniem potknięcia, i skałą zgorszenia****,Wj 17,6* gr.: apeitheo - być nieuległym, nie słuchać, odmówić wiary; ** lub: podstawą; *** narożnik, kąt; **** potknięcia

8. O który potykają się ci, którzy są nieposłuszni* Słowu, na co są też przeznaczeni**.* gr.: apeitheo - być nieuległym, nie słuchać, odmówić wiary; ** gr.: tithemi - ustanowić, wyznaczyć, wykonać

9. Ale wy jesteście rodem wybranym, królewskim kapłaństwem, narodem świętym, ludem nabytym na własność*, abyście ogłosili cnoty Tego, który powołał was z ciemności do przedziwnego** swojego światła;Obj 1,6* lub: dla pozyskania, ocalenia, jako rzecz nabyta; ** gr.: thaumastos - przedziwne, wzbudzające zdumienie

10. Wy dawniej nie byliście ludem, ale teraz jesteście ludem Boga; nieobjęci miłosierdziem*, ale teraz zostaliście miłosierdziem objęci.Oz 1,6* gr.: eleeo - mieć litość, doznać miłosierdzia

11. Umiłowani! Proszę was, abyście jako obcy* i wychodźcy, wstrzymywali się od cielesnych pożądliwości**, które walczą*** przeciwko duszy,Kpł 25,23; Ef 2,19; Jk 4,1* gr.: paroikos - mieszkający obok, cudzoziemiec, obcy; ** lub: usilnych pragnień; *** biorą udział w wojnie

12. Prowadząc szlachetne* życie między poganami, aby ci, którzy was obmówili jako złoczyńców, przyglądając się waszym dobrym* czynom, wychwalili Boga w dzień nawiedzenia**.Mt 5,16; 2Tm 3,17; Tt 2,14* gr.: kalos - piękne, dobre, szlachetne; ** lub: w (dniu) przeglądu - gr.: episkope

13. Bądźcie więc ulegli wszelkiemu ludzkiemu porządkowi* ze względu** na Pana, czy to królowi, jako najwyższemu,Prz 24,21; Mk 12,17; Rz 13,1* gr.: ktisis - akt zakładania, instytucja, władza, to co stworzone; ** lub: dla, z powodu

14. Czy to namiestnikom*, którzy są posłani przez niego dla karania** istotnie zło czyniących, lecz na pochwałę dobrze czyniących.* gr.: hegemon - przywódca, namiestnik rzymski - legat cesarski; ** gr.: ekdikesis - wymierzać sprawiedliwość (ale i) brać w obronę, pomsta, kara, dbać o oddanie sprawiedliwości

15. Gdyż taka jest wola Boża, abyście dobrze czyniąc, zamykali usta* bezmyślnych** ludzi, którzy nie mają poznania.1P 4,2; Ef 6,6; Tt 2,8* lub: nakładali kaganiec - Mk 4,39 przypis **; ** nierozsądnych

16. Jako wolni, i to nie jak ci, którzy mają wolność za zasłonę* zła, ale jako niewolnicy Boga.* gr.: epikalymma - okrycie, zasłona, pretekst

17. Wszystkich szanujcie, braterstwo miłujcie, Boga się bójcie, króla czcijcie*.* lub: szanujcie

18. Domownicy*! Bądźcie ulegli z wszelką bojaźnią panom**, nie tylko dobrym i łagodnym***, ale i pokrętnym****.Ef 6,5; 1Tm 6,1; Jk 3,17* tu: w znaczeniu sługi lub niewolnika jako osób mieszkających w domostwie pana; ** gr.: despotes - władca absolutny, pan; *** gr.: epieikes - życzliwy, delikatny, dobrotliwy; **** gr.: skolios - pokrętny, fałszywy

19. To bowiem jest łaska, jeśli ktoś z powodu sumienia*, dla Boga znosi utrapienie, cierpiąc niesprawiedliwie.Dz 24,16; 1Tm 1,5* gr.: syneidesis - samoświadomość w sprawach moralnych - sumienie

20. Bo co to za chwała*, jeśli grzesząc znosicie, gdy was policzkują**? Ale jeśli znosicie to, cierpiąc za dobre czyny, to jest łaska u Boga.1P 3,14; Mt 26,67; 1Kor 4,11* gr.: kleos - sława, rozgłos, dobre imię; ** lub: bić pięścią, stosować przemoc

21. Do tego bowiem zostaliście wezwani*, ponieważ i Chrystus cierpiał za nas, zostawiając nam przykład, abyśmy poszli Jego śladami.Łk 14,26* gr.: kaleo - wołać głośno, zapraszać, powołać

22. On grzechu nie popełnił i nie znaleziono zdrady* w Jego ustach,Iz 53,9; Hbr 4,15* gr.: dolos - oszustwo, podstęp, przebiegłość, chytrość

23. On, gdy Mu złorzeczono, nie odwzajemniał się złorzeczeniem, gdy cierpiał nie groził, ale powierzał* się Temu, który sprawiedliwie sądzi,* lub: oddać się w czyjeś ręce, oddać w ofierze

24. On grzechy nasze sam na ciele swoim poniósł na drzewo, abyśmy jako umarli* grzechom, żyli dla sprawiedliwości. Jego sińce uleczyły was.Iz 53,4; Iz 53,11-11; Hbr 9,28; Ga 3,13* lub: umarłszy - imiesłów czas przeszły jako fakt dokonany

25. Byliście bowiem jak błąkające się owce; ale teraz zostaliście zawróceni do pasterza i stróża* dusz waszych.Iz 53,6; Ez 34,5-6; J 10,11; Hbr 13,20* gr.: episkopos - doglądający, nadzorca

↑↑

Rozdział 3

1. Podobnie i żony, bądźcie uległe swoim mężom, aby nawet jeśli niektórzy z nich są nieposłuszni* Słowu, dzięki postępowaniu** swych żon, bez słowa zostali pozyskani,Ef 5,22; 1Kor 7,16* lub: odmawiają wiary, nie dający się przekonać; ** dosłownie: obracanie - metafora trybu życia - Rz 6,4 przypis **

2. Bo zaobserwowali* wasze czyste postępowanie w bojaźni Bożej.1P 1,15; 1P 2,12; 1Tm 4,12* gr.: epoptueo - przyglądać się uważnie, spoglądać na, nadzorować

3. Niech waszą ozdobą nie jest to, co zewnętrzne: sploty włosów, opasywanie się złotem, noszenie ozdobnych* szat,Ps 45,9; Iz 3,18* gr.: kosmos - porządek, ład, harmonia, świat, ozdoba

4. Ale ukryty wewnętrzny* człowiek, w niezniszczalnym, łagodnym i cichym duchu, który jest drogocenny przed obliczem Boga.* dosłownie: człowiek serca - gr.: kardia - serce, głębia, wnętrze

5. I niegdyś bowiem tak właśnie święte kobiety*, mające nadzieję w Bogu, przyozdabiały siebie, uległe** swoim mężom.Prz 31,10; Jr 49,11* lub: żony; ** dosłownie: będąc uległe, podporządkowane

6. Tak Sara była uległa* Abrahamowi, nazywając go panem. Jej dziećmi stałyście się wy, czyniąc dobro i nie lękając się niczego strasznego.Rdz 18,12; Prz 3,25; Hbr 11,11* gr.: hypakouo - słuchać, ulegać czyjejś woli, być posłusznym

7. Tak samo mężowie, żyjcie* z nimi wspólnie zgodnie z poznaniem**; okazując im szacunek jako słabszemu naczyniu kobiecemu, i jako współdziedzicom łaski życia, aby modlitwy wasze nie były przerywane***.* dosłownie: żyjąc, mieszkając wspólnie; ** gr.: gnosis - rozumne poznanie, umiejętność, tu: zdolność postrzegania odmienności we wzajemnych relacjach; *** lub: przerwać, pozbawić, wyciąć

8. Na koniec wszyscy bądźcie jednomyślni*, współczujący**, miłujący braci, miłosierni i uprzejmi,Rz 15,6; 2Kor 13,11; Flp 1,27* lub: zgodni, w harmonii; ** lub: doznający tych samych uczuć

9. Nie oddając złem za zło, ani obelgą za obelgę, lecz przeciwnie, błogosławcie*, wiedząc, że do tego zostaliście powołani, abyście odziedziczyli błogosławieństwo*.Rz 12,14* gr.: eulogeo - sławić, chwalić, prosić o błogosławieństwo - Mt 14,19 przypis *

10. Bo kto chce miłować życie i oglądać dni dobre, niech powstrzyma swój język od złego, a swoje wargi, by nie mówić zwodniczo;

11. Niech się odwróci od tego, co złe i uczyni, to co dobre; niech szuka* pokoju i niech dokona starań, aby go osiągnąć**.1Krn 16,9; Ps 33,18* dosłownie: niech wyszuka - czasownik dokonany; ** gr.: dioko - ścigać, iść za kimś, dosięgnąć, dążyć gorliwie

12. Bo oczy PANA są zwrócone na sprawiedliwych, a uszy Jego na ich prośbę; lecz oblicze PANA przeciwko czyniącym to, co złe*.* gr.: kakos - podły, zły, niegodziwy, zgubny

13. Kto zrobi wam coś złego, jeśli będziecie naśladowcami tego, co dobre*?Mt 5,10; 1P 2,19* gr.: agatos - dobry, pożyteczny, prawy

14. Ale chociaż mielibyście cierpieć z powodu sprawiedliwości, jesteście szczęśliwi*; nie zlęknijcie** się ich gróźb i nie zatrwóżcie się,Iz 8,12; Mt 5,10* gr.: makarios - błogosławiony, ten któremu można pogratulować; ** lub: nie dajcie się przestraszyć

15. A PANA Boga uświęćcie* w swoich sercach. Bądźcie też zawsze gotowi do obrony przed każdym, kto żądałby od was zdania rachunku** z waszej nadziei, ale czyńcie to z łagodnością i bojaźnią***.Lb 20,12* lub: uznajcie za świętość - gr.: hagiadzo - uznać za świętego, oddzielić się, by się poświęcić; ** lub: słowo, sprawa, racja, motyw; *** lub: głębokim respektem - gr.: fobos - por. Ef 5,21 przypis *

16. Mając dobre sumienie, by w tym, w czym będą was obmawiali jako złoczyńców, zostali zawstydzeni ci, którzy znieważają* wasze dobre postępowanie** w Chrystusie.Ef 4,1* dosłownie: czyniących zło, rzeczownik: złoczyńca - tylko tu i 1P 2,12 4,14; ** por. Ef 4,1 przypis *

17. Lepiej bowiem, jeżeli tego chce wola* Boga, cierpieć** czyniąc dobro, niż czyniąc zło.Mt 26,39; Dz 21,14; 1P 4,19* gr.: thelema - pragnąć, chcieć, wola, wybór, upodobanie; ** gr.: pascho - cierpieć dotkliwie, znosić niedolę, odczuwać

18. Gdyż i Chrystus raz za grzechy cierpiał*, sprawiedliwy za niesprawiedliwych, aby nas przyprowadzić do Boga, zabity wprawdzie w ciele, lecz ożywiony w duchu**,Hbr 9,26; Hbr 10,10; Mt 27,19; Dz 3,14; Jk 5,6* lub: wycierpiał - czas przeszły dokonany; ** lub: Duchem

19. W którym* też poszedł i ogłosił** duchom będącym w więzieniu,* domyślnie: duchu; ** gr.: kerysso - głosić jako herold szczególnie Ewangelię, ale też sąd

20. Które niegdyś były nieposłuszne, gdy raz* oczekiwał Bóg cierpliwie za dni Noego, kiedy budowana była** arka, w której niewiele, to jest osiem dusz, ocalało*** wśród wody.Rdz 6,13; Mt 24,37; Łk 17,26* lub: raz były nieposłuszne (duchy); ** dosłownie: gdy jest; *** lub: zostało uratowane

21. Ona jest odpowiednikiem* chrztu, który i nas teraz zbawia, a nie jest pozbyciem się brudu ciała, ale prośbą** do Boga o dobre sumienie, przez powstanie z martwych Jezusa Chrystusa,Rz 5,14; 2Tm 1,9; Tt 3,5* lub: wzorem - gr.: antitypos; ** lub: silne pragnienie, pytanie, wniosek

22. Który jest po prawicy Boga, wstąpił do nieba, gdzie* zostali Mu poddani aniołowie i władze, i moce.Mk 16,19; Dz 2,34* lub: gdy

↑↑

Rozdział 4

1. Skoro więc Chrystus cierpiał* za nas w ciele**, to i wy uzbrójcie się tą myślą; bo ten, kto cierpiał w ciele, zaprzestał*** grzechu,2Kor 10,5; Kol 3,3; Hbr 12,3* lub: wycierpiał - czas przeszły dokonany; ** gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura; *** lub: jest powstrzymany

2. Aby już więcej, nie w ludzkich pożądliwościach*, ale w woli Boga, pozostały czas żyć w ciele.Ga 2,19; 2Kor 5,15* lub: usilnych pragnieniach

3. Wystarczy już bowiem, że w minionym czasie naszego życia czyniliśmy wolę pogan, żyjąc* w rozwiązłościach, pożądliwościach, pijaństwie**, hulankach, pijatykach i niegodziwych bałwochwalstwach.Prz 23,29-30; Rz 8,12; Ef 4,17* dosłownie: idąc, w przenośni odchodzić tj. umierać; ** lub: pijackich bredzeniach

4. Przy tym dziwią się oni, że wy nie śpieszycie się razem z nimi do tego samego zalewu rozwiązłości*, i bluźnią wam.* gr.: asotia - niepohamowane, rozpustne życie, rozrzutność

5. Ci zdadzą sprawę* Temu, który gotów jest osądzić żywych i umarłych.Kaz 12,14; Rz 14,12; 2Tm 4,1* dosłownie: słowo, rachunek, racja, motyw

6. W tym bowiem celu i umarłym ogłoszono dobrą nowinę, aby zostali osądzeni wprawdzie jako ludzie według ciała*, ale żyli w duchu według Boga.* gr.: sarks - ciało, ciało bez życia, cielesność - zmysłowa natura

7. Lecz zbliża się koniec wszystkich*; zachowajcie więc roztropność** i trzeźwość*** w modlitwach.1Tes 5,6; Rz 13,12* lub: wszystkiego; ** opanowani, czujni; *** gr.: nefo - mieć zdrowy umysł, panować nad sobą, być trzeźwym, być opanowanym

8. Przede wszystkim jednak miejcie gorliwą miłość jedni ku drugim; gdyż miłość zakryje* mnóstwo grzechów.Prz 10,12; Jk 5,12; Kol 3,14; 3J 1,2* gr.: kalypto - ukryć, zasłonić, usuwać sprzed oczu

9. Okazujcie gościnność* jedni drugim bez szemrania**.Rz 12,13; 1Tm 3,2; Hbr 13,2* lub: bądźcie gościnni; ** lub: pomruk niezadowolenia, narzekania

10. Każdy tak jak otrzymał dar łaski, niech nim służy drugim*, jako dobrzy zarządcy** różnorodnej łaski Bożej.Rz 12,6; Mt 25,14; Ef 3,8* gr.: heautou - sobie (nawzajem); ** lub: szafarze

11. Jeśli ktoś mówi, niech mówi jak Słowa* Boga; jeśli ktoś usługuje, to z siłą w którą Bóg zaopatruje; aby we wszystkim Bóg był otoczony chwałą** przez Jezusa Chrystusa. Jemu chwała i moc na wieki wieków. Amen.Iz 8,20; Jr 23,22; 1Kor 10,31* gr.: logia - słowa, wypowiedzi, też: treść Prawa Mojż.; ** lub: uwielbiony, wysławiany

12. Umiłowani! Nie dziwcie się próbie ognia*, która was doświadcza**, jakby was spotykało coś niezwykłego***;Iz 28,21; Dn 11,35; 1P 1,7* dosłownie: żaru; ** poddaje próbie, kusi; *** dosłownie: obcego

13. Ale według tego, jak jesteście uczestnikami cierpień Chrystusa, radujcie się, byście i podczas objawienia Jego chwały rozradowali się weseląc.Mt 5,12; 2Kor 4,13; Flp 3,10

14. Jeśli was znieważają dla* imienia Chrystusa, jesteście błogosławieni**, gdyż Duch chwały i Duch Boga spoczywa na was; wprawdzie przez nich jest spotwarzany***, ale przez was doznaje chwały.1P 2,20; 2Tm 2,19* lub: z powodu; ** lub: szczęśliwi; *** przeklinany, oczerniany

15. Niech nikt z was nie cierpi jako zabójca, albo złodziej, albo złoczyńca, albo wtrącający się w cudze sprawy*.Mt 5,11* gr.: allotriepiskopos - wścibsko przyglądać się cudzym sprawom ten kto źle pełni urząd administratora, donosiciel, ten kto pragnie obcych dóbr, człowiek przechowujący cudze rzeczy

16. Jeśli natomiast ktoś cierpi jako chrześcijanin, niech nie będzie zawstydzany, ale niech w tej mierze* oddaje chwałę Bogu.Dz 11,26; Hbr 12,2; Flp 1,29* lub: część, miara, los, udział w czymś mss Byz: w tym imieniu

17. Gdyż jest czas, aby rozpoczął się sąd od domu Bożego; jeżeli więc zaczyna się od nas, jaki będzie koniec tych, którzy nie okazują posłuszeństwa* ewangelii Bożej?1Tm 3,15* gr.: apeitheo - nie dawać się przekonać, nie słuchać - por. Hbr 4,6 przypis *

18. A jeśli sprawiedliwy z trudem jest zbawiany*, bezbożny i grzeszny gdzie się ukaże**?Mk 13,20* lub: ocalany, ratowany, wybawiany; ** gr.: faino - wywieść na światło, przykuć wzrok, stać się oczywistym, ukazać się, poddawać się czyjemuś osądowi

19. Tak więc i ci, którzy cierpią według woli Bożej, niech Jemu, jako wiernemu Stwórcy, powierzają* swoje dusze** w czynieniu dobra.Ps 37,5; Dn 6,22* gr.: paratithemi - położyć obok, powierzyć coś, zdeponować; ** gr.: psyche - dusza, życie, osoba

↑↑

Rozdział 5

1. Starszych spośród was zachęcam ja, współstarszy i świadek* cierpień Chrystusa, i współuczestnik** chwały***, która ma się objawiać:Jk 5,14* gr.: martys - świadczyć aż do męczeństwa, być naocznym świadkiem; ** gr.: koinonos - uczestnik, współuczestnik, współpracownik; *** gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor, chwała

2. Paście stadko Boże, które jest wśród was, doglądając* go nie z przymusu, lecz chętnie**; i nie dla brudnego zysku***, lecz z zapałem****;Dz 20,28; 1Tm 3,1; Tt 1,3-7* gr.: episkopeo - nadzorując, bacząc, przyglądając się uważnie - por. Hbr 12,15 przypis * i 1Tm 3,2 przypis *; ** dobrowolnie; *** słowo określające wyjątkowe obrzydzenie; **** gorliwie

3. I nie jako panujący nad dziedzictwem* Pana, lecz stając się wzorem** dla stadka.1Kor 3,5; Mt 20,25* gr.: kleros - rzecz przydzielona losem, uznanie czegoś np. własności, majątek, dział, los; ** gr.: typos - w l.mn. - wzór, obraz, odcisk po uderzeniu

4. Gdy ukaże się Arcypasterz, otrzymacie* niezwiędły wieniec** chwały.1P 2,25; Ps 23,1; J 10,11* lub: otrzymacie jako nagrodę; ** gr.: stefanos - wieniec zwycięstwa, tu: wieniec chwały

5. Podobnie młodsi, bądźcie ulegli starszym, a wszyscy bądźcie ulegli jedni drugim. Przepaszcie* się pokorą, gdyż Bóg pysznym się sprzeciwia**, a pokornym*** daje łaskę.1P 3,3; Iz 61,10; Rz 13,14* gr.: enkomboomai - wiązać węzłem, przywdziewać szatę, przepasać się szatą (niewolnika); ** lub: stawiać zbrojny opór; *** gr.: tapeinos - nisko położony, być uniżonym, mieć uniżony stan umysłu i serca

6. Uniżcie* się pod mocną ręką Boga, aby was wywyższył** w swoim czasie;Łk 14,11; Prz 3,34; Prz 18,12* lub: dajcie się uniżyć; ** gr.: hypsso - podnieść wysoko, wywyższyć, uhonorować

7. Przerzućcie* na Niego wszelką waszą troskę, gdyż On troszczy się o was.Ps 55,22* dosłownie: przerzuciwszy - imiesłów dokonany, tryb rozkazujący

8. Otrzeźwijcie, obudźcie* się, gdyż przeciwnik** wasz, diabeł, chodzi wokoło jak lew ryczący, szukając kogo by pochłonąć.* gr.: gregoreo - trwać bez snu, być ostrożnym, pilnować, czuwać; ** gr.: antidikos - przeciwna strona w procesie sądowym

9. Przeciwstawcie* się mu mocni** wiarą, wiedząc, że takie same cierpienia wasi bracia*** przechodzą**** w świecie.Ef 4,27; Obj 6,11* lub: stańcie naprzeciw; ** gr. stereos - twardy, niezłomny, niewzruszony, niezłomny, trwały; *** dosłownie: wasze braterstwo; **** gr.: epiteleo - wypełnić, wyznaczyć, doprowadzić do końca

10. A Bóg wszelkiej łaski, który nas powołał do wiecznej swojej chwały w Chrystusie Jezusie, po krótkotrwałych cierpieniach, oby* sam was uczynił doskonałymi**, oby utwierdził***, oby umocnił i oby ugruntował****.2Kor 4,17; 1Kor 1,9; 2Tm 1,9* oby - tryb życzący; ** gr.: katarktidzo - odnowić, naprawić, uzupełnić; *** lub: wzmocnił, uczynił stałym; **** oparł na fundamencie

11. Jemu chwała* i moc** na wieki wieków. Amen***.1P 4,11; Jud 1,25; Ps 78,20* gr.: doksa - majestat, blask, wspaniałość, splendor; ** gr.: kratos - siła, moc; *** gr amen - z hebr.: godne wiary

12. Przez Sylwana, wiernego* wam, jak sądzę** brata, krótko napisałem do was, zachęcając i dając świadectwo, że to jest prawdziwa łaska Boża, w której stoicie***.1Tes 1,1; Ef 6,20; Dz 20,24* lub: godnego zaufania; ** liczę; *** gr.: histemi - ustawić, utrwalić, trwać, być niewzruszonym

13. Pozdrawia was współwybrana* w Babilonie i Marek, mój syn.Rz 16,1; Dz 8,1* może odnosić się do żony Piotra - por. 1Kor 9,5, Mt 8,14 lub do zboru w Babilonie - ekklesia jest rodzaju żeńskiego

14. Pozdrówcie jedni drugich pocałunkiem* miłości**. Pokój*** wam wszystkim w Chrystusie Jezusie. Amen.Rz 16,16; 1Tes 5,26; J 14,27* dosłownie: w lub przez pocałunek - gr.: filema od fileo - okazywać czułość - por. J 21,15 przypis ***; ** gr.: agape - miłość, dobra wola, życzliwość w sensie decyzyjnym wyrażająca się w czynach; *** gr.: eirene - pokój - od czasownika eireneo - łączyć, spajać

Drugi list apostoła Piotra

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]

Rozdział 1

1. Szymon Piotr, sługa* i apostoł Jezusa Chrystusa, do tych, którzy z nami otrzymali** równie cenną wiarę przez sprawiedliwość Boga naszego i Zbawiciela naszego Jezusa Chrystusa.Mt 4,18; J 1,42; Tt 2,13* lub: niewolnik; ** gr.: lachousin - otrzymać przez los lub otrzymać w darze

2. Łaska i pokój niech* się wam rozmnoży przez dogłębne poznanie** Boga i Jezusa, Pana naszego.Rz 1,7; Obj 1,4; 2P 3,18* dosłownie: oby - tryb. życzący; ** gr.: epignosis - dokładne, głębokie, pełne poznanie

3. Gdyż boska Jego moc darowała nam wszystko, co potrzebne do życia i pobożności przez dogłębne poznanie Tego, który nas powołał przez własną chwałę i cnotę*,J 17,2; 1Tes 2,12; 1P 5,10* gr.: arete - jakakolwiek cnota etyczna lub przejaw Bożej mocy, doskonałość

4. Przez które są nam dane największe i drogocenne obietnice, abyście przez nie stali się uczestnikami boskiej natury, jako ci, którzy uciekli od zepsucia, które na tym świecie jest przez pożądliwość*.Hbr 12,10* gr.: epithymia - usilne pragnienie, pożądanie, tęsknota, żądza

5. I dlatego* przykładając wszelkie staranie**, zaopatrzcie*** przez waszą wiarę cnotę, a przez cnotę poznanie,* dosłownie: to samo; ** gr.: spoude - gorliwość, zapał w dążeniu do czegoś, pilność; *** gr.: epichoregeo - podtrzymać coś, dostarczyć, zaopatrzyć

6. A przez poznanie opanowanie, a przez opanowanie* wytrwałość, a przez wytrwałość pobożność,Ga 5,23; Dz 24,25* gr.: enkrateia - panowanie nad sobą zwłaszcza nad pożądaniami

7. A przez pobożność miłość braterską*, a przez miłość braterską miłość**.J 13,34; Rz 12,10; Hbr 13,1* gr.: filadelfia - por. J 21,15 przypis ***; ** gr.: agape - miłość, dobra wola, życzliwość w sensie decyzyjnym wyrażająca się w czynach

8. One bowiem, istniejąc i pomnażając się w was, nie pozostawiają was bezczynnymi* ani bezowocnymi w dogłębnym poznaniu Pana naszego Jezusa Chrystusa.J 5,42; Mt 13,22* gr.: argos - niepracujący, leniwy, unikający pracy

9. Kto bowiem ich nie posiada*, ten jest ślepy, krótkowzroczny i zapomniał, że otrzymał oczyszczenie ze swoich dawnych grzechów.1J 2,9; Łk 18,22; Jk 2,14* dosłownie: nie jest obecne te

10. Dlatego, bracia, tym bardziej postarajcie się gorliwie czynić pewnym* swoje powołanie i wybranie; to bowiem czyniąc, z pewnością nigdy** się nie potkniecie***.2P 3,18; 1Tes 2,5* gr.: bebaios - stały, trwały, godny zaufania, pewny; ** gr.: pote - z zaprzeczeniem – nigdy, kiedykolwiek, dawniej, kiedyś; *** gr.: ptaio - zrobić fałszywy krok, przywieść kogoś do upadku

11. W ten sposób bowiem w pełni* będzie wam zapewnione** wejście*** do wiecznego Królestwa Pana naszego i Zbawiciela, Jezusa Chrystusa.Mt 25,34; 2Kor 5,1; 2Tm 4,8* gr.: plousios - bogato, obficie - synonim bogactwa szat chóru; ** gr.: epichorogeo - dostarczyć, dołożyć, dodatkowo zaopatrzyć; *** gr.: eisodos - uroczyste wejście, triumfalny pochód chóru

12. Dlatego nie zaniedbam ciągle przypominać wam o tych sprawach, chociaż to wiecie i jesteście utwierdzeni* w obecnej** prawdzie.2Kor 5,8; Dz 16,5; Jud 1,5* lub: stojący mocno, niewzruszenie; ** lub: być blisko, posiadać

13. Uważam więc za słuszne*, pobudzać was przez przypominanie, póki jestem w tym namiocie**,* lub: za sprawiedliwe; ** tj. w ciele

14. Wiedząc, że rychłe jest zwinięcie mojego namiotu, tak jak mi to Pan nasz Jezus Chrystus oznajmił*.* gr.: deloo - uwidocznić, wskazać

15. Dołożę natomiast starań, abyście i po moim odejściu zawsze* o tych sprawach pamiętali.* gr.: hekastote - przy każdej sposobności, zawsze

16. Gdyż daliśmy wam poznać moc i przyjście* Pana naszego Jezusa Chrystusa, nie jako ci, którzy poszli za sprytnie wymyślonymi** baśniami, lecz jako ci, którzy stali się naocznymi świadkami Jego wielkości***.* gr.: parousia - przybycie, obecność - por. 1Tes 4,15 przypis *; ** gr.: sofidzo - czynić mądrym, uczyć, nieuczciwie argumentować; *** gr.: megaloprepes - pełen majestatu, właściwy wielkiemu człowiekowi

17. Otrzymał On bowiem od Boga Ojca cześć i chwałę, gdy do Niego ze wspaniałej chwały* głos ten został skierowany**: To jest mój umiłowany Syn, w którym znalazłem upodobanie.Mt 17,5; Łk 20,13* lub: majestatu; ** dosłownie: przyniesiony

18. Głos ten skierowany* z nieba słyszeliśmy my, będąc z Nim na świętej górze.* dosłownie: przyniesiony

19. Tym pewniejsze* mamy słowo prorockie, dobrze czynicie zwracając uwagę na nie, jako na lampę świecącą w ciemnym** miejscu, dopóki nie zaświta dzień i nie wzejdzie jutrzenka w waszych sercach,Obj 2,28; Obj 22,16* lub: mocniejsze; ** gr.: auchmeros - ciemne, brudne, zaśmiecone

20. To przede wszystkim wiedząc, że żadne* proroctwo Pisma nie staje się** podstawą własnego wykładu***.2P 3,3; 1Tm 1,9* gr.: pas - całe, wszelkie, każde; ** gr.: ginomai - stawać się, urodzić się, być, zaistnieć, dziać się; *** gr.: epilysys - rozwiązanie, wyjaśnianie, interpretacja

21. Albowiem proroctwo* nie było niegdyś przyniesione z woli człowieka, ale mówili je niesieni przez Ducha Świętego, święci Boży ludzie.2Sm 23,2; Mk 12,36; Dz 1,16; 2Tm 3,16* dosłownie: prorokowanie - gr.: profeteia - por. Obj 11,10 przypis *

↑↑

Rozdział 2

1. A byli* też fałszywi prorocy między ludem, jak i wśród was będą fałszywi nauczyciele, którzy wprowadzą po kryjomu zgubne rozłamy**, a wypierając się Władcy, który ich kupił***, sprowadzają na siebie samych szybką zgubę.* gr.: ginomai - stawać się, zrodzić, być, zaistnieć; ** lub: stronnictwa zatracenia; *** dosłownie: kupić na agorze (rynku)

2. Wielu podąży za ich zatraceniem* i to przez nich droga prawdy zostanie obrzucona bluźnierstwem*.Mt 7,13; 1Tm 5,14; Tt 2,5* gr.: apoleia - zguba, potępienie mss Byz: aselgeia - rozwiązłość, wyuzdanie

3. I z chciwości* wykorzystają** was fałszywymi* słowami; ci, wobec których sąd od dawna nie zwleka**, a zguba ich nie drzemie.* lub: pragnienie posiadania więcej; ** przehandlować, sprzedać

4. Skoro bowiem Bóg aniołów, gdy zgrzeszyli, nie oszczędził, ale w więzach ciemności* strącił ich do Tartaru**. Wydał ich jako zachowanych*** na sąd.Ez 31,16; Iz 14,15; Mt 25,41* lub: mroku; ** gr.: Tartaroo - najgłębsza otchłań Hadesu - por. Dz 2,27 przypis *; *** dosłownie: którzy są zachowani, strzeżeni

5. I nie oszczędził też starożytnego świata, ale Noego, jako ósmego zwiastuna* sprawiedliwości, zachował**, sprowadzając potop na świat bezbożnych,Rdz 5,29; Mt 24,37; 2P 3,6* gr.: keryks - herold, ten który obwieszcza - 2Tm 1,11 przypis *; ** ustrzegł

6. A miasta Sodomy* i Gomorę spopielił i potępił przez zagładę, stawiając je jako przykład tego, co ma nastąpić dla czyniących bezbożność,Jr 50,40; Łk 17,28; Jud 1,7* Sodoma i okoliczne miasta: Seboim i Adma - por. Pwt 29,22

7. Lecz wyrwał sprawiedliwego Lota, dręczonego rozpustnym postępowaniem* nieprawych**,* lub: tryb życia - gr.: peripateo - por. Rz 6,4 przypis **; ** gr.: thesmos - (ludzie) bez zasad, przeciwni Prawu, bezbożni

8. Albowiem sprawiedliwy ten, mieszkając między nimi, codziennie widząc i słysząc ich nieprawe czyny, zadręczał* swoją sprawiedliwą duszę.1Tm 1,9; Jk 5,16; Ml 3,15* dosłownie: próbować metale za pomocą kamienia probierczego, stąd: próbować, badać, dręczyć, być nękanym (chorobą) - por. Mk 5,7 przypis **

9. Umie PAN pobożnych wyrywać z próby*, a poskramianych** niesprawiedliwych zachowywać*** na dzień sądu,Ps 34,17; Hi 5,19* dosłownie: z prób, doświadczeń; ** gr.: koladzo - ujarzmić, opanować, poddawać karze, przywoływać do porządku; *** lub: strzec

10. A szczególnie tych, którzy w żądzy* zepsucia idą za ciałem, pogardzają Panowaniami**; zuchwalcy, zarozumiali, nie drżą gdy bluźnią Chwałom**,2Kor 10,3; Hbr 13,4; Rz 1,24* gr.: epithymia - usilne pragnienie, pożądanie, tęsknota, żądza; ** dosłownie: panowanie i chwała - w l.poj. w literaturze apokryficznej klasy istot niebiańskich (aniołów)

11. Podczas gdy aniołowie, będąc większymi siłą i mocą, nie wnoszą przeciwko nim przed PANEM bluźnierczego sądu.

12. Ci jednak, jak nierozumne zwierzęta, które zgodnie z naturą są zrodzone na schwytanie i zabicie, bluźnią temu, czego nie rozumieją, toteż zginą* w swojej zagładzie**,* gr.: fthora - zniszczenie, ruina, zguba, śmierć lub: (toteż) w zepsuciu swoim zginą, tak samo zginą w ...; ** gr.: kataftheiro - zniszczyć, zginąć, skusić, zdemoralizować

13. Odbiorą zapłatę niesprawiedliwości. Albowiem za rozkosz uważają rozpustę za dnia, a brud i hańba w ich oszustwach jest im rozkoszą, gdy wspólnie ucztują z wami;

14. Oczy mają pełne cudzołóstwa* i nienasycone w grzechu, nęcą dusze nieumocnione**, mając serce wyćwiczone w objawach chciwości, dzieci przekleństwa;Jr 13,23; Mt 5,28; Mt 12,34* dosłownie: pełne cudzołożnicy; ** lub: chwiejące się, niestałe

15. Opuszczając prostą drogę, zbłądzili*, podążając drogą Balaama, syna Bosora, który umiłował zapłatę niesprawiedliwości,Lb 22,5* lub: dali się wprowadzić w błąd, zostali zwiedzeni

16. Został więc skarcony za własne przekroczenie prawa*; nieme juczne zwierzę, przemawiając ludzkim głosem, powstrzymało szaleństwo proroka.* lub: przestępstwo

17. Ci są źródłami bez wody, chmurami pędzonymi przez nawałnicę; dla nich zachowany jest mrok ciemności na wieki*.Jr 14,3; Oz 6,4; Ef 4,14* dosłownie: na wiek - l.poj. - por. Hbr 1,2 przypis ***

18. Wypowiadają* bowiem przesadne i czcze słowa, nęcąc przez pożądliwości** ciała i rozpustę tych, którzy prawdziwie*** uciekli od żyjących**** w błędzie;* dosłownie: mówić głośno i wyraźnie; ** gr.: epithymia - usilne pragnienie, pożądanie, tęsknota, żądza; *** gr.: ontos - istotnie, naprawdę; **** por. Rz 6,4 przypis **

19. Obiecując im wolność, sami są niewolnikami zepsucia. Bowiem przez kogo ktoś jest pokonany, przez tego też jest zniewolony.2Tm 2,26; Ga 5,13; J 8,34; Rz 6,16

20. Jeżeli bowiem uciekli od brudów tego świata przez pełniejsze poznanie Pana i Zbawiciela, Jezusa Chrystusa, ponownie przez nie zostali uwikłani i są pokonani*, to dla nich to, co ostatnie, stało się gorsze od tego, co pierwsze.Mt 12,43; Hbr 6,4; Hbr 10,26* gr.: hettao - opanować, przemóc, być zmuszonym do uległości

21. Albowiem lepiej byłoby dla nich nie poznać pełniej* drogi sprawiedliwości, niż gdy poznając ją pełniej*, odwrócić się od przekazanego im świętego przykazania.Ez 18,24; Mt 11,23* gr.: epignosis - dokładne, głębokie, pełne poznanie

22. A zdarzyło* się im to zgodnie z treścią prawdziwego przysłowia**: Wraca pies do swoich wymiocin, a świnia, która umyła się do tarzania się w błocie.Prz 26,11* gr.: symbiano - przydarzyć, zdarzyć, nastąpić, stąpać przy; ** por. J 16,25

↑↑

Rozdział 3

1. Ten list jest już drugim moim listem do was, umiłowani, w nich przez przypominanie pobudzam waszą czystą* myśl,1Tes 2,6; Obj 21,14; 2P 2,20* gr.: ellikrines - czysty w świetle słońca, szczery, bez domieszki, bez skazy

2. Aby przypomnieć* słowa zapowiedziane przez świętych proroków i to przykazanie Pana i Zbawiciela dane przez naszych** apostołów.* lub: zachować w pamięci; ** waszych

3. To najpierw wiedząc, że w dni ostateczne przyjdą szydercy, chodzący według swoich własnych pożądliwości*,2Tm 3,1; 1J 2,18* gr.: epithymia - usilne pragnienie, pożądanie, tęsknota, żądza

4. I mówiący: Gdzie jest obietnica Jego przyjścia*? Od kiedy bowiem ojcowie zasnęli**, wszystko tak*** trwa od początku stworzenia.* gr.: parousia - przybycie, obecność - por. 1Tes 4,15 przypis *; ** dosłownie: zostali uśpieni; *** gr.: houto - w ten sposób, tak oto, tak

5. Nie zauważają bowiem, sami tego pragnąc, że niebiosa były od dawna i ziemia, która z wody i pośród* wody razem zaistniała przez Słowo Boże,J 3,19; Rz 1,28; 2Tes 2,10* gr.: dia - przez, za pomocą, z powodu, dzięki, za pośrednictwem

6. Z powodu których* ówczesny świat, zatopiony wodą, zginął.* gr.: hos - l.mn. dotyczy: wody lub Słowa

7. Teraz jednak przez to samo Słowo, niebiosa i ziemia są zachowane* dla ognia i strzeżone na dzień sądu i zguby ludzi bezbożnych.* gr.: thesauridzo - zrobić zapas, gromadzić

8. A to jedno niech nie uchodzi waszej uwadze, umiłowani, że jeden dzień przed PANEM jest jak tysiąc lat, a tysiąc lat jak jeden dzień.

9. Pan nie zwleka z dotrzymaniem obietnicy*, jak niektórzy uważają, że zwleka, ale jest cierpliwy wobec nas, bo nie chce, aby ktoś zginął, ale aby wszyscy doszli do upamiętania**.1Tm 2,4; Mt 3,8; Rz 2,4; 2Kor 7,9; 2Tm 2,25* dosłownie: nie zwleka z obietnicą; ** gr.: metanoia - zmiana umysłu, myślenia, odwrócenie się, zastanawianie się po fakcie

10. A dzień Pana przyjdzie jak złodziej w nocy; w którym to niebiosa z trzaskiem* przeminą, a podstawy** tego świata, które teraz są zapalane, zostaną stopione***, ziemia i dzieła ludzkie na niej spłoną.Ml 4,5; Mt 24,43* gr.: hroidzenon - trzask bicza, donośnie, z hukiem, ze świstem; ** dosłownie: elementarne zasady - por. Kol 2,20 przypis *; *** stopnieją - por. w. 11 przypis *

11. Skoro więc wszystkie one mają ulec stopieniu*; jakimi wy powinniście** być w świętym postępowaniu i w pobożności,* gr.: lyo - rozwiązać, rozłożyć na części, znieść, unieważnić, stopić w sensie rozdzielenia na części; ** jest konieczne, trzeba

12. Wy, którzy oczekujecie i ponaglacie się na przyjście* dnia Bożego, z powodu którego niebiosa, które są rozżarzane zostaną rozwiązane** i podstawy*** tego świata stopnieją?* gr.: parousia - obecność, przyjście, uroczysty wjazd do miasta ważnej osobistości wraz z władzami miasta, które wyruszyły dostojnikowi na przeciw - por. gr.: apanthesis z w. 17 przypis **; ** gr.: lyo - rozwiązać, rozłożyć na części, znieść, unieważnić, stopić w sensie rozdzielenia na części; *** por. Kol 2,20 przypis *

13. Lecz my, zgodnie z Jego obietnicą, oczekujemy nowych niebios i nowej ziemi, w których prawdziwie zadomowiła* się sprawiedliwość.Iz 65,17; Obj 21,1* lub: zamieszkuje, przebywa

14. Dlatego, umiłowani, tego oczekując, starajcie się, abyście zostali znalezieni przez Niego bez skazy i bez nagany, w pokoju.

15. Cierpliwość Pana naszego uważajcie za zbawienie, tak jak i umiłowany brat nasz Paweł, według danej mu mądrości wam pisał,

16. Jak i we wszystkich swoich listach, gdzie o tym w nich mówi; są w nich pewne rzeczy trudne do zrozumienia, które nienauczeni* i nieutwierdzeni przekręcają**, jak i pozostałe Pisma, na swoją własną zgubę.* gr.: amathes - nieucy, nieświadomi; ** gr.: strebloo - skręcać, torturować, łamać kołem, wprowadzać fałsz, przeinaczać

17. Wy więc, umiłowani, wiedząc o tym wcześniej, strzeżcie się, abyście wyprowadzeni na manowce błędem nieprawych, nie wypadli z własnego mocnego stanowiska*;* gr.: sterigmos - niewzruszoność, stałość w myśleniu, osadzenie

18. Ale wzrastajcie w łasce i w poznaniu Pana naszego i Zbawiciela Jezusa Chrystusa. Jemu chwała i teraz, i do dnia wieczności*. Amen.J 17,3; Flp 3,8; Kol 1,10* dosłownie: do dnia wieku

Pierwszy list apostoła Jana

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]

Rozdział 1

1. Co było od początku, co słyszeliśmy, co naszymi oczami widzieliśmy, na co patrzyliśmy i czego nasze ręce dotknęły, to opowiadamy – o Słowie życia,Obj 2,8; J 1,2; J 4,42

2. A życie zostało ukazane* i widzieliśmy, i świadczymy, i ogłaszamy wam to życie wieczne, które było u Ojca i nam zostało ukazane*.J 1,4; Dz 1,22; Dz 10,41; 1J 3,5; 1J 3,8; 1J 5,20* gr.: faneroo - ujawnić to, co było zakryte, ukazać publicznie

3. Co widzieliśmy i słyszeliśmy, to wam ogłaszamy, byście i wy z nami mieli społeczność*; a społeczność nasza jest z Ojcem i z Jego Synem, Jezusem Chrystusem.Dz 4,20; J 14,20; J 17,21; 1J 1,7* gr.: koinonia - uczestnictwo, wspólnota, udział, związek, połączenie, współczucie

4. A to wam piszemy, aby radość wasza była pełna*.J 15,11; J 16,24; J 20,31* gr.: pleroo - wypełnić, sprawić obfitość, urzeczywistniać, być pełnym

5. A to jest poselstwo*, które słyszeliśmy od Niego i wam ogłaszamy, że Bóg jest światłością i nie ma w Nim żadnej ciemności.J 8,12* gr.: angelia - nowina, obwieszczenie, nakaz, rozkaz

6. Jeśli mówimy, że mamy z Nim społeczność*, a chodzimy** w ciemności, kłamiemy i nie czynimy prawdy.J 3,19; J 11,10; Ps 82,5* gr.: koinonia - uczestnictwo, wspólnota, udział, związek, połączenie, współczucie; ** gr.: peripateo - postępować, zachowywać - Rz 6,4 przypis **

7. A jeśli chodzimy w światłości*, jak On jest w światłości, społeczność** mamy między sobą, a krew Jezusa Chrystusa, Jego Syna, oczyszcza*** nas z wszelkiego grzechu.1J 2,10; Rz 13,12; Ef 5,8* lub: w świetle; ** gr.: koinonia - uczestnictwo, wspólnota, udział, związek, połączenie, współczucie; *** czas teraźniejszy strona czynna - nieprzerwanie oczyszcza

8. Gdybyśmy powiedzieli, że nie mamy grzechu, sami siebie zwodzimy* i prawdy w nas nie ma.Rz 3,23; Ga 6,3; Jk 1,22; 3J 1,3* gr.: planao - wprowadzić w błąd, błąkać się, sprowadzić na manowce

9. Jeślibyśmy wyznawali* nasze grzechy, Bóg jest wierny** i sprawiedliwy, tak, że*** odpuściłby nam grzechy i oczyścił nas od wszelkiej nieprawości****.Jk 5,16* gr.: homologeo - ogłosić publicznie, wyznać, przyznać się; ** lub: godny zaufania; *** lub: po to, żeby; **** gr.: adikia - niesprawiedliwość sędziego, akt nieprawości

10. Gdybyśmy powiedzieli, że nie zgrzeszyliśmy, czynimy Go kłamcą i nie ma w nas Jego słowa*.1J 5,10; Kol 3,16* gr.: logos - słowo, przesłanie, idea, rachunek, sprawa, rozum

↑↑

Rozdział 2

1. Dzieciątka* moje! To wam piszę, abyście nie grzeszyli; a jeśliby ktoś zgrzeszył, mamy obrońcę** u Ojca, Jezusa Chrystusa sprawiedliwego,1Tm 2,5; J 14,6* gr.: teknion - dzieciątko, czuła forma zwracania się do uczniów; ** gr.: parakletos - opiekun wezwany na pomoc, pocieszyciel

2. On też* jest ofiarą przebłagalną za nasze grzechy, a nie tylko za nasze, ale też za grzechy całego świata.J 4,42; 1J 4,10* gr.: kai - i, a, oraz, to, też - tu: jako bezpośrednie nawiązanie do w. 1

3. A po tym poznajemy, że Go znamy, jeśli przykazania Jego zachowujemy.1J 3,22

4. Kto mówi: Poznałem* Go, a nie zachowuje Jego przykazań, jest kłamcą i nie ma w nim prawdy**;* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, znać; ** dosłownie: i prawda w nim nie jest (obecna)

5. Lecz kto zachowuje* Jego słowo, w tym prawdziwie miłość Boża doprowadzona jest do pełni**. Po tym poznajemy, że w Nim jesteśmy.* lub: strzeże; ** jest doskonała, dojrzała

6. Kto mówi, że trwa* w Nim, ten sam powinien tak postępować** jak On postępował.J 15,4* lub: mieszka, pozostaje; ** chodzić - por. Rz 6,4 przypis **

7. Bracia! Nie piszę wam nowego przykazania, ale stare przykazanie, które mieliście od początku*; tym starym przykazaniem jest to Słowo, które usłyszeliście od początku*.Kpł 19,34* gr.: arche - początek, źródło, przyczyna sprawcza

8. Jednak ponownie piszę wam nowe przykazanie, które jest prawdziwe w Nim i w was; bo ciemność przemija, a prawdziwa światłość już świeci*.J 13,34* lub: staje się widoczna

9. Kto mówi, że jest w światłości, a nienawidzi* swojego brata, aż dotąd jest w ciemności.1J 3,15* gr.: miseo - nie cierpieć, gardzić, wzdrygać się, kochać kogoś lub coś mniej od drugiego, nienawidzić

10. Kto miłuje swojego brata, w światłości mieszka* i nie ma w nim zgorszenia**.* lub: trwa, pozostaje; ** upadku, potknięcia, pułapki

11. Lecz kto nienawidzi swojego brata, jest w ciemności i chodzi w ciemności, a nie wie, gdzie idzie bo ciemność oślepiła jego oczy.

12. Piszę wam, dzieciątka*, bo odpuszczone są wam grzechy ze względu na** Jego imię.Ps 25,11; Dz 10,43; Dz 13,38* gr.: teknion - dzieciątko, czuła forma zwracania się do uczniów; ** lub: przez, z powodu

13. Piszę wam, ojcowie, bo poznaliście Tego, który jest od początku. Piszę wam, młodzieńcy, bo zwyciężyliście* złego. Piszę wam, dzieci**, bo poznaliście Ojca.1J 4,4; 1J 5,4; Ef 6,11* gr.: nikao - zdobyć, podbić, odnieść zwycięstwo, przezwyciężyć; ** gr.: paidion - małe dziecko, chłopczyk, w zwrotach do dorosłych jako wyraz zażyłości i życzliwości - por. J 21,5

14. Pisałem wam, ojcowie, bo poznaliście Tego, który jest od początku. Pisałem wam, młodzieńcy, bo jesteście mocni* i Słowo Boże mieszka w was, i zwyciężyliście złego.Ps 119,11; J 5,38; J 15,7; Kol 3,16* lub: mężni - por. Hbr 11,34 przypis *

15. Nie miłujcie świata, ani tego, co jest na świecie; jeśli ktoś miłuje świat, nie ma* w nim miłości Ojca.Rz 12,2; Mt 6,24; Jk 4,4* dosłownie: miłość Ojca nie jest w nim (obecna)

16. Bo wszystko, co jest na świecie: pożądliwość* ciała i pożądliwość oczu, i pycha** życia, nie jest z Ojca, ale jest ze świata.Ps 10,4; Łk 12,16; Rz 13,14* lub: usilne pragnienia; ** gr.: aladzoneia - czcza, chełpliwa gadanina, zuchwała pewność

17. A świat przemija* i jego pożądliwość; lecz kto czyni wolę Boga, trwa na wieki**.Mt 7,21* gr.: parago - przechodzić obok, przemijać, znikać; ** dosłownie: na wiek

18. Dzieci*! To jest ostatnia godzina; a jak słyszeliście, że antychryst** przychodzi, tak i teraz wielu stało się antychrystami, stąd poznajemy, że jest to ostatnia godzina.1J 4,3; 2J 1,7; 2P 2,20* gr.: paidon - małe dziecko, chłopczyk, dziewczynka; ** gr.: anti - w miejsce, zamiast, przeciwko gr.: christos - Pomazaniec, Mesjasz

19. Wyszli spośród nas, ale nie byli z nas; jeśli bowiem byliby z nas, trwaliby z nami; lecz to się stało, aby zostało ujawnione*, że nie wszyscy są z nas.Mt 13,20; Hbr 10,39* gr.: faneroo - ujawnić to, co było zakryte, ukazać publicznie

20. A wy macie namaszczenie* od Świętego i wiecie wszystko.2Kor 1,21; Iz 41,14* gr.: chrisma - coś, czym smaruje się ciało, maść

21. Nie napisałem wam, że nie znacie prawdy, ale że ją znacie, i że każde kłamstwo nie jest z prawdy.

22. Kto jest kłamcą? Czy nie ten, kto przeczy*, że Jezus jest Chrystusem**? Ten jest antychrystem***, który zapiera* się Ojca i Syna.* gr.: arneomai - wyrzekać się, wypierać, odmawiać, odrzucać; ** tj. Mesjaszem, Pomazańcem; *** Ten jest tym, który stanął w miejsce Mesjasza, Pomazańca

23. Każdy, kto zapiera* się Syna, nie ma i Ojca; a kto wyznaje** Syna, ma i Ojca.J 5,23; J 10,30; J 14,9* gr.: arneomai - wyrzekać się, wypierać, odmawiać, odrzucać; ** gr.: homologeo - ogłosić publicznie, wyznać, przyznać się, powiedzieć to samo, oznajmić otwarcie

24. Wy więc, którzy słyszeliście to, co od początku, niech to w was pozostaje, jeśli w was pozostałoby* to, co słyszeliście od początku, to i wy pozostaniecie* w Synu i w Ojcu.* gr.: meno - trwać, mieszkać, pozostawać, nie zmieniać

25. A taka jest obietnica, którą On nam złożył* – życie wieczne.Łk 18,30; Ga 6,8; Rz 2,7* gr.: epangello - ogłaszać, obiecać, dobrowolnie zająć się czymś

26. To* napisałem wam o tych, którzy was zwodzą.2Tm 3,13* dosłownie: te - w l.mn. (rzeczy)

27. A wy, którzy otrzymaliście to namaszczenie* od Niego, ono trwa w was i nie macie potrzeby, aby was ktoś nauczał**; ale jak Jego namaszczenie naucza was o wszystkim i jest prawdziwe***, i nie jest kłamstwem, i jak was nauczył, tak będziecie w Nim trwać****.J 14,26* gr.: chrisma - coś, czym smaruje się ciało, maść; ** gr.: didasko - uczyć, nauczać, pouczać publicznie, wyjaśniać; *** gr.: alethes - prawdziwy, mówiący prawdę, szczery; **** gr.: meno - trwać, mieszkać, pozostawać, nie zmieniać

28. A teraz, dzieciątka*, trwajcie w Nim, abyśmy, gdy się ukaże, ciągle mieli ufną odwagę** i nie zostali przez Niego zawstydzeni*** przy Jego przyjściu****.Mk 8,38; Kol 3,4* gr.: paidion - małe dziecko, chłopczyk, w zwrotach do dorosłych jako wyraz zażyłości i życzliwości - por. J 21,5; ** gr.: parresia - śmiałość, swoboda, otwartość wypowiedzi; *** gr.: aischynomai - wstydzić się, zhańbić, napawać wstydem; **** gr.: parousia - obecność, przyjście, przybycie - por. 1Tes 4,15 przypis *

29. Jeżeli doświadczyliście*, że On jest sprawiedliwy, wiecie** też, że każdy, kto czyni sprawiedliwość, z Niego jest zrodzony.1J 2,1; 1P 1,23* gr.: eido - widzieć, oglądać, dostrzegać, doświadczyć, znać; ** gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, znać

↑↑

Rozdział 3

1. Zobaczcie, jaką miłość daje nam Ojciec, abyśmy byli nazwani dziećmi Bożymi. Świat dlatego nas nie zna, ponieważ Jego nie poznał.Jr 3,19; Rz 5,8; Ef 2,4

2. Umiłowani! Teraz jesteśmy dziećmi Bożymi, a jeszcze nie zostało ukazane kim będziemy; lecz wiemy, że gdy On się ukaże, będziemy do Niego podobni; ujrzymy Go bowiem takim, jakim jest.Hbr 9,28; Rz 8,39

3. A każdy kto ma tę nadzieję w Nim, oczyszcza* siebie, tak jak On jest czysty.Dz 15,9* gr.: hagnidzo - uczynić nieskalanym, oczyścić się, obmyć

4. Każdy, kto trwa w grzechu*, czyni też bezprawie**; a grzech jest bezprawiem.* dosłownie: czyniący grzech - imiesłów czas teraźniejszy strona czynna; ** gr.: anomia - stan bezprawia, pogarda prawa, nieprawość

5. A wiecie, że On ukazał się, aby usunąć* nasze grzechy, i że grzechu w Nim nie ma.Oz 14,2; Hbr 1,3; 2Kor 5,21* gr.: ario - podnosić, brać do góry, wziąć, wziąć sobie na braki, usunąć, ponieść

6. Każdy, kto w Nim trwa, nie grzeszy; każdy kto trwa w grzechu* nie widział Go, ani Go nie poznał.J 15,4-7; 1J 2,6; 1J 2,24; 1J 2,27* dosłownie: trwający w grzechu - czas teraźniejszy strona czynna

7. Dzieciątka*! Niech was nikt nie zwodzi; kto czyni sprawiedliwość, jest sprawiedliwy, tak jak On jest sprawiedliwy;* gr.: paidion - małe dziecko, chłopczyk, w zwrotach do dorosłych jako wyraz zażyłości i życzliwości - por. J 21,5

8. Kto trwa w grzechu, jest z diabła; gdyż diabeł od początku grzeszy. Dlatego ukazał się Syn Boży, aby zniszczyć* dzieła diabła.Obj 20,2; Łk 10,18* gr.: lyo - rozwiązać - por. 2P 3,11 przypis *

9. Każdy, kto jest zrodzony z Boga, nie czyni grzechu, dlatego że nasienie Jego jest w nim; i nie może trwać w grzechu*, gdyż jest narodzony z Boga.1J 2,29; 1P 1,23* dosłownie: nie może grzeszyć - bezokolicznik czas teraźniejszy strona czynna

10. Po tym poznaje* się dzieci Boga i dzieci diabła. Każdy, kto nie czyni sprawiedliwości, nie jest z Boga, jak i ten, kto nie miłuje swojego brata.Mt 13,38; J 8,47; 1J 4,8; 1J 4,20* gr.: faneroo - ujawnić to, co było zakryte, ukazać publicznie

11. Albowiem to jest przesłanie*, które słyszeliście od początku, abyśmy jedni drugich miłowali.1Tm 1,5; Ga 6,2; J 2,7* gr.: angelia - nowina, obwieszczenie, nakaz, rozkaz

12. Nie tak jak Kain, który był od* złego i brutalnie zamordował** swojego brata. A dlaczego brutalnie go zamordował? Bo jego czyny były złe, a czyny jego brata sprawiedliwe.Rdz 4,4* gr.: ek - z, od; ** dosłownie: zabić, zarżnąć

13. Nie dziwcie się, moi bracia, jeśli was świat nienawidzi.J 17,14

14. My wiemy, że przeszliśmy ze śmierci do życia, dlatego że trwamy w miłości do braci; kto nie trwa w miłości do brata, pozostaje w śmierci.J 8,51

15. Każdy, kto trwa w nienawiści* do swojego brata, jest mordercą; a wiecie, że żaden morderca nie ma życia wiecznego, które by w nim pozostawało**.Mt 5,21; 1J 2,19; 1J 4,20* gr.: miseo - nie cierpieć, gardzić, wzdrygać się, kochać kogoś lub coś mniej od drugiego, nienawidzić; ** dosłownie: pozostającego - gr.: memo

16. Po tym poznaliśmy miłość Bożą*, że On za nas położył swoje życie**; i my powinniśmy kłaść życie** za braci.1J 4,9; J 3,16; J 10,15; J 15,13; Ga 2,20* brak w mss Byz; ** lub: duszę

17. A jeśli ktoś miałby dobra tego świata, a widziałby swojego brata, że jest* w potrzebie, i zamknąłby przed nim swoje wnętrze**, jak więc może w nim trwać miłość Boża?* dosłownie: mającego potrzebę; ** lub: głębokie uczucia, współczucie

18. Dzieciątka* moje! Miłujmy nie słowem lub językiem, ale czynem i prawdą.Rz 12,9; Jk 2,15; 1P 1,22* gr.: teknion - dzieciątko, czuła forma zwracania się do uczniów

19. A po tym poznajemy, że jesteśmy z prawdy; i przed Nim przekonamy* swoje serca,* gr.: peitho - pozyskać kogoś, uspokoić, skłonić do czegoś

20. Bo jeśli potępiałoby* nas serce, Bóg jest potężniejszy niż nasze serce i wie wszystko.* gr.: kataginosko - obwiniać, potępiać, zarzucać

21. Umiłowani! Jeśliby nasze serce nas nie potępiało, ufną odwagę* mamy w Bogu,* gr.: parresia - śmiałość, swoboda, ufna odwaga

22. I o cokolwiek prosilibyśmy, otrzymamy od Niego; bo przykazania Jego zachowujemy, i czynimy to, co podoba* się przed Jego obliczem.Prz 15,29; J 9,31* lub: jest miłe, przyjemne

23. A to jest Jego przykazanie, abyśmy wierzyli w imię* Jego Syna, Jezusa Chrystusa i miłowali jedni drugich, zgodnie z przykazaniem jakie nam dał.* dosłownie: wierzyli imieniu

24. A kto trwa w przestrzeganiu Jego przykazania, ten w Nim trwa, a On w nim. I po* tym poznajemy, że w nas trwa, przez** Ducha, którego nam dał.Łk 11,13; J 15,4; J 6,29* gr.: en - w (tym); ** gr.: ek - z (Ducha), po (Duchu)

↑↑

Rozdział 4

1. Umiłowani! Nie każdemu duchowi wierzcie, ale doświadczajcie* duchy, czy są z Boga. Bo wielu fałszywych proroków wyszło na świat.Pwt 13,1-5; Mt 7,15; Mt 24,4; 2P 2,1* gr.: dokimadzo - poddawać próbie, doświadczać, badać

2. Ducha Bożego poznawajcie* po tym: wszelki duch, który wyznaje Jezusa Chrystusa, że przyszedł** w ciele, jest z Boga.J 1,14; 2J 1,7; 2Tes 2,7* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, znać; ** dosłownie: przychodzącego - czas teraźniejszy wynikający z czasu przeszłego

3. A wszelki duch, który nie wyznaje* Jezusa Chrystusa, że przyszedł** w ciele, nie jest z Boga; to jest duch antychrysta, o którym słyszeliście, że przychodzi i teraz już jest na świecie.* gr.: homologeo - ogłosić publicznie, wyznać; ** dosłownie: przychodzącego - czas teraźniejszy wynikający z czasu przeszłego

4. Wy dzieciątka* jesteście z Boga i zwyciężyliście ich; bo Ten, który jest w was, większy jest od tego, który jest w świecie**.J 14,17; Ef 3,17* gr.: teknion - dzieciątko, czuła forma zwracania się do uczniów; ** gr.: kosmos – układ, porządek, wszechświat, świat materialny, porządek świata wrogi Bogu

5. Oni są ze świata, dlatego mówią jak ludzie ze świata, a świat ich słucha*.J 17,14* gr.: akouo - słuchać, zwracać uwagę na to, co się słyszy, być posłusznym temu, co się słyszy, słuchać ze zrozumieniem

6. My jesteśmy z Boga. Kto zna* Boga, słucha nas; kto nie jest z Boga, nie słucha nas. Po tym poznajemy ducha prawdy i ducha błędu**.Iz 8,20; 1Kor 2,12* dosłownie: znający - imiesłów czas teraźniejszy strona czynna; ** gr.: plane - błąkać się, tułać, oszustwo, błąd, mylne przekonanie

7. Umiłowani! Miłujmy jedni drugich, gdyż miłość jest z Boga; a każdy kto miłuje, z Boga jest zrodzony i zna Boga.Pwt 30,6

8. Kto nie miłuje, nie poznał* Boga; ponieważ Bóg jest miłością.Ga 4,8; 2Tes 1,8; 1J 3,10* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, wejść w bliską relację

9. W tym uwidoczniła się miłość Boga do* nas, że Syna swojego jednorodzonego** posłał Bóg na świat, abyśmy przez*** Niego żyli.Rz 5,8; Rz 8,32* gr.: en - do, wśród, w; ** gr.: monogenes - jedyny, jedyny w swoim rodzaju, wyjątkowy; *** dzięki Niemu

10. W tym wyraża* się miłość, że nie my umiłowaliśmy Boga, ale że On nas umiłował i posłał swojego Syna jako ofiarę przebłagalną za nasze grzechy.1J 2,2* dosłownie: jest

11. Umiłowani! Jeżeli Bóg nas tak umiłował, i my powinniśmy miłować jedni drugich.

12. Boga nikt nigdy nie widział. Jeśli miłujemy jedni drugich, Bóg w nas trwa, a Jego miłość jest w nas doprowadzona do pełni*.* gr.: teleioo - doprowadzić do celu, uczynić doskonałym, pełnym

13. Po tym poznajemy*, że w Nim trwamy i On w nas, że z Ducha swojego nam dał**.* gr.: ginosko - poznać, dowiedzieć się, znać; ** gr.: didomi - dać, podarować, udzielić, użyczyć, przekazać

14. A my widzieliśmy i zaświadczymy, że Ojciec posłał Syna, jako Zbawiciela świata.

15. Ktokolwiek wyznałby, że Jezus jest Synem Boga, w nim trwa* Bóg, a on w Bogu.Mt 10,32; Flp 2,11* lub: mieszka, pozostaje

16. A my poznaliśmy i uwierzyliśmy miłości, którą Bóg ma wobec* nas. Bóg jest miłością i kto trwa w miłości, trwa w Bogu, a Bóg trwa** w nim.* gr.: en - do, wśród, w, wobec; ** mss Byz: trwa

17. W tym miłość jest doprowadzona do pełni* w nas**, abyśmy mieli ufną odwagę*** w dniu sądu; bo tak jak On jest i my jesteśmy w tym świecie.Mt 10,15; 1J 2,5; Jk 2,22* gr.: teleioo - doprowadzić do celu, uczynić doskonałym, pełnym; ** lub: z nami; *** śmiałość, otwartość

18. W miłości nie ma bojaźni, lecz doskonała miłość wyrzuca bojaźń na zewnątrz, gdyż bojaźń drży* przed karą**; a kto się boi, nie jest doskonały*** w miłości.* dosłownie: ma, posiada (karę); ** gr.: kolasis - od koladzo - usunąć, odciąć (ręce) - karać, piętnować; *** lub: dojrzały - por. 1J 4,12 przypis *

19. My Go miłujemy, bo On nas pierwszy* umiłował.* gr.: protos - pierwszy w czasie lub miejscu, główny

20. Jeśli ktoś powiedziałby, że miłuje Boga, a nienawidziłby* swojego brata, jest kłamcą; kto bowiem nie miłuje swojego brata, którego widzi**, jak może miłować Boga, którego nie widzi**?* gr.: miseo - nie cierpieć, gardzić, wzdrygać się, kochać kogoś lub coś mniej od drugiego, nienawidzić; ** lub: zobaczył

21. A to przykazanie* mamy od Niego, by ten, kto miłuje Boga, miłował i swojego brata.* gr.: entole - rozkaz, nakaz, polecenie, nakazana zasada

↑↑

Rozdział 5

1. Każdy, kto wierzy, że Jezus jest Mesjaszem*, jest zrodzony z Boga; a każdy, kto miłuje Tego, który zrodził, miłuje i tego, który z Niego jest zrodzony.J 1,12; J 15,23; Dz 8,37* gr.: christos - Chrystus, Pomazaniec, Namaszczony, Mesjasz

2. Po tym poznajemy, że miłujemy dzieci Boże, gdy miłujemy Boga i zachowujemy* Jego przykazania.* lub: strzeżemy, pilnujemy, stosujemy

3. To bowiem jest miłość Boga, byśmy przykazania Jego zachowywali; a przykazania Jego nie są uciążliwe*.* lub: trudne, ciężkie do zniesienia

4. Bo wszystko, co jest zrodzone z Boga, nieustannie zwycięża* świat; a to jest zwycięstwo, które zwyciężyło świat – nasza wiara.J 16,33; 1Kor 15,57* czas ter. strona czynna - nieustannie zwycięża

5. Kim jest ten, który ciągle zwycięża* świat, jeśli nie tym, który wierzy**, że Jezus jest Synem Boga?J 5,19; 1Kor 15,57; 2P 2,20* dosłownie: zwyciężający - czas teraźniejszy strona czynna; ** czas teraźniejszy strona czynna

6. On jest tym, który przyszedł przez wodę i krew, Jezus Mesjasz, nie tylko w wodzie, ale w wodzie i we krwi; a Duch jest tym, który świadczy*, bo Duch jest prawdą.J 14,17; J 15,26; J 19,34* dosłownie: świadczący - gr.: martyreo - być naocznym świadkiem, potwierdzić coś w sądzie

7. Gdyż trzej są, którzy świadczą* w niebie: Ojciec, Słowo** i Duch Święty, a ci trzej są jedno.Mt 3,16; Mt 28,19; Pwt 6,4; J 10,30* na słowie świadczą kończy się werset w mss Byz; ** gr.: logos - słowo, przesłanie, idea, rachunek, sprawa, rozum

8. I trzej są, którzy świadczą na ziemi: Duch* i woda, i krew, a ci trzej są w jednym**.* od słowa Duch rozpoczyna się werset w mss Byz; ** gr.: eis to hen - w jednym, w jedności, zgodni

9. Jeżeli przyjmujemy świadectwo ludzi, to świadectwo Boże jest większe, gdyż jest to świadectwo Boga, jako że złożył świadectwo o swoim Synu.J 8,17; Dz 5,32; Hbr 2,4

10. Kto wierzy w Syna Bożego, ma świadectwo sam w sobie. Kto nie wierzy* Bogu, uczynił Go kłamcą, bo nie uwierzył w świadectwo, które Bóg złożył** o swoim Synu.J 3,16; J 5,38; Ga 4,6* dosłownie: niewierzący; ** zaświadczył

11. A takie jest to świadectwo, że Bóg dał* nam życie wieczne; a to życie jest w Jego Synu.* gr.: didomi - dać, podarować, udzielić, użyczyć

12. Kto ma Syna, ma to życie; kto nie ma Syna Bożego, nie ma tego życia.J 3,36; Ga 2,20

13. To napisałem wam, którzy wierzycie* w imię Syna Bożego, byście wiedzieli**, że macie życie wieczne i abyście wierzyli w imię Syna Bożego.* czas teraźniejszy strona czynna; ** gr.: eido - dostrzegać, widzieć, badać, znać, doświadczyć

14. A to jest ufna odwaga*, którą mamy do Niego, że jeśli o coś prosimy według Jego woli, wysłuchuje** nas.1J 3,22; Mt 7,7; J 14,13* gr.: parresia - śmiałość, swoboda, ufna odwaga; ** lub: słucha

15. A jeśli wiemy, że nas wysłuchuje*, gdy o cokolwiek prosimy, to wiemy, że mamy od Niego odpowiedź na prośby**, które zanosimy***.* lub: słucha - czas teraźniejszy orzekający strona czynna; ** gr.: aitema - petycje, postulat, wymaganie; *** gr.: aiteo - prosić

16. Jeśli ktoś zobaczyłby, że jego brat grzeszy grzechem nie na* śmierć, będzie prosił, a Bóg da mu życie, to jest tym niegrzeszącym na śmierć. Jest grzech prowadzący na* śmierć**; nie o takim mówię, aby prosić***.Hi 42,8* lub: ku śmierci; ** gr.: thanatos - śmierć jako oddzielenie od życia - idiom: uparcie trzymanie się grzechu (?) - por. Jo 4,9; *** gr.: erotao - prosić, błagać, upraszać

17. Wszelka niesprawiedliwość* jest grzechem; jest też grzech nieprowadzący na** śmierć.Prz 21,4; 1J 3,4; Rz 14,23; Jk 4,17* gr.: adikia - niesprawiedliwość sędziego, akt nieprawości; ** lub: ku śmierci

18. Wiemy, że każdy, kto z Boga jest zrodzony, nie trwa w grzechu*; ale kto został zrodzony z Boga, strzeże** siebie i zły go nie dotyka.J 1,13; J 3,3; 1J 5,1; Tt 3,5* dosłownie: nie jest grzeszącym, nie grzeszy - czas teraźniejszy strona czynna, tryb orzekający - por. 1J 3,9 przypis *; ** lub: zachowuje

19. Wiemy, że jesteśmy z Boga, a cały świat leży* w złym**.Ga 1,4; 2Kor 4,14; J 16,11* gr.: keimai - spoczywać w mocy czegoś, stać, być wyznaczonym; ** gr.: poneros - niegodziwy, nikczemny, zły, zepsuty, podły

20. Wiemy też, że Syn Boży nadchodzi*, i dał nam rozum**, abyśmy poznawali Prawdziwego – i jesteśmy w Prawdziwym, w Jego Synu, Jezusie Chrystusie; Ten*** jest – Prawdziwym Bogiem i życiem wiecznym****.Iz 9,6; Jr 10,10; J 1,1* gr.: heko - przyjść, przybyć, być obecnym; ** gr.: dianoia - umysł jako zdolność rozumienia, odczuwania; *** gr.: houtos - ten (właśnie), on - zaimek wskazujący; **** dosłownie: Ten jest - Prawdziwy Bóg i życie wieczne

21. Dzieciątka*! Ustrzeżcie** się bożków***. Amen.Wj 20,4; 2Kor 6,16* gr.: teknion - dzieciątko - czuła forma zwracania się do uczniów; ** lub: wystrzegajcie się; *** gr.: eidolon - wizerunek, obraz, idol, wytwór fantazji

Drugi list apostoła Jana

[ 1 ]

Rozdział 1

1. Starszy, do wybranej* pani i do jej dzieci, które ja miłuję w prawdzie, i nie tylko ja, ale i wszyscy, którzy znają prawdę,1P 1,2* gr.: eklektos - wybrany, upatrzony, wyborny - por. Rz 16,13 przypis *

2. Ze względu na* prawdę, która pozostaje** w nas i będzie z nami do nastania wieku***.Ps 115,1; 1Kor 9,23; Kol 3,16* lub: dla, z powodu; ** gr.: meno - pozostawać, trwać, mieszkać; *** dosłownie: na wiek

3. Z wami będzie też łaska, miłosierdzie, pokój od Boga Ojca i od Pana Jezusa Chrystusa, Syna Ojca, w prawdzie i w miłości.

4. Uradowałem się bardzo, że między twoimi dziećmi* znalazłem takie, które chodzą w prawdzie, stosownie** do przykazania, które otrzymaliśmy od Ojca.1J 1,6; 3J 1,3* gr.: teknon - małe dziecko, dziecko w czułym zwrocie; ** gr.: kathos - stosownie do, zgodnie, w takim zakresie jak

5. A teraz proszę* cię, pani – nie jako piszący ci nowe przykazanie, lecz to, które mieliśmy od początku – abyśmy jedni drugich miłowali.J 13,34; J 15,12; 1J 2,7* gr.: erotao - prosić, błagać, upraszać, zadawać pytania

6. A to jest miłość, abyśmy postępowali według Jego przykazań, to jest przykazanie, które* słyszeliście od początku, abyście zgodnie z nim** postępowali***.J 14,15* dosłownie: tak, jak - gr.: kathos - por. J 13,34 przypis **; ** dosłownie: w nim; *** gr.: peripateo - postępować, zachowywać, żyć, chodzić - Rz 6,4 przypis **

7. Gdyż liczni zwodziciele wyszli na świat, którzy nie wyznają* Jezusa Chrystusa przychodzącego w ciele; taki jest zwodzicielem i antychrystem**.Mt 24,5; Mt 24,11; J 1,14; 1Tm 3,16; 1J 4,3* gr.: homolego - wyznać, ogłosić publicznie, zgodzić się z czymś; ** gr.: antichristos - anti - w miejsce, za - christos - Mesjasz

8. Uważajcie* na siebie, byśmy nie stracili tego, co wypracowaliście**, ale odebrali pełną zapłatę.Łk 6,23; 1Kor 3,14; Obj 3,11* lub: strzeżcie samych siebie, baczcie; ** gr.: ergadzomai - pracować, trudzić się, wykonać, nabywać

9. Każdy, kto przekracza* naukę Chrystusa i nie trwa** w niej, nie ma Boga; kto trwa w nauce Chrystusa, ten ma i Ojca, i Syna.Dz 2,42; Hbr 6,1* gr.: parabaiono - przejść bokiem, pominąć, zaniedbać; ** gr.: meno - pozostawać, trwać, mieszkać

10. Jeśli ktoś przychodzi do was, a nie przynosi tej nauki, nie przyjmujcie go do domu, ani mu nie mówcie: Witaj*!Rz 16,17; 1Tm 6,1* gr.: chairo - raduj się - w bezokoliczniku jako pozdrowienie

11. Albowiem kto takiemu mówi: Witaj! Jest uczestnikiem* jego złych czynów.Ef 5,11* gr.: koinoneo - nawiązać więź, wspólnotę, stać się współuczestnikiem, zostać wspólnikiem kogoś

12. Mając wam wiele do napisania, nie chcę tego czynić posługując się papierem* i atramentem, ale mam nadzieję, że do was przyjdę i osobiście** z wami będę mówić, aby radość nasza była pełna***.1J 1,4* dosłownie: przez (papier); ** dosłownie: z ust do ust; *** gr.: pleroo - wypełnić, sprawić obfitość, urzeczywistniać, być pełnym

13. Pozdrawiają cię dzieci* siostry twojej wybranej. Amen.* gr.: teknon - małe dziecko, dziecko w czułym zwrocie

Trzeci list apostoła Jana

[ 1 ]

Rozdział 1

1. Starszy*, do umiłowanego Gajusa, którego miłuję w prawdzie.1J 3,18; Dz 19,29; Rz 16,23* gr.: presbyteros - członek kolegialnego grona przywódców zboru - starszych zgodnie z tradycją żydowską - por. 1Tm 3,2 przypis * - episkopos

2. Umiłowany! Przede wszystkim modlę* się, aby ci się dobrze powodziło i abyś był zdrów, tak jak dobrze powodzi się twojej duszy**.Joz 1,7; Prz 28,13; 1Kor 16,2* gr.: euchomai - modlić, błagać, prosić, życzyć; ** gr.: psyche - dusza, życie, osoba

3. Uradowałem* się bowiem bardzo, gdy przychodzą bracia i gdy świadczą o twojej prawdzie, tak jak ty w** prawdzie chodzisz***.2J 1,4* gr.: chairo - por. Mk 15,18 przypis *; ** lub: zgodnie z nią; *** gr.: peripateo - postępować, zachowywać, żyć - por. Rz 6,4 przypis **

4. Nie mam większej radości nad tę, gdy słyszę, że dzieci* moje chodzą w prawdzie.Iz 38,3; J 12,35; Ga 4,19* gr.: teknon - małe dziecko, dziecię

5. Umiłowany! Wiernie* postępujesz, jeśli trudzisz** się dla braci i dla obcych***,2Krn 19,9; Prz 28,20; Łk 16,10* lub: godne zaufania (jest to, co) czynisz; ** gr.: ergon - praca, dzieło, trud; *** gr.: ksenos - obcy, cudzoziemiec, przybysz

6. Którzy wydali świadectwo o twojej miłości przed zborem*; a dobrze uczynisz, wysyłając ich w sposób godny Boga.* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zbór, zebranie publiczne

7. Wyszli bowiem dla* Jego imienia, nic nie biorąc od pogan**.Dz 9,16* gr.: dia - z powodu, dla; ** gr.: ethnos - plemię, naród, lud, grupa etniczna, nie-Żydzi

8. My więc powinniśmy takich przyjmować, aby stawać się współpracownikami prawdy.

9. Pisałem do zboru, ale Diotrefes*, który kocha być pierwszym** z nich, nie przyjmuje nas.Mt 20,20; Mt 23,4; 1P 5,3* gr.: Diotrefes - karmiony, wspomagany przez Zeusa; ** gr.: filoproteuo - zabiegać o wyższość, kochać pierwszeństwo

10. Dlatego, jeśli przyjdę*, przypomnę jego dzieła, które czyni, obmawiając nas złymi słowami, i nie zadowalając się tym, sam braci nie przyjmuje, a tym, co chcieliby przyjąć, zabrania** i ze zboru ich wyrzuca***.Ps 15,3; Jk 4,11; 2Kor 8,20* dosłownie: przyszedłbym; ** lub: przeszkadza; *** gr.: ekballo - wyrzucić, wypędzić, wypchnąć, odrzucić z pogardą

11. Umiłowany! Nie naśladuj złego*, lecz dobrego**. Kto dobro czyni, jest z Boga; ale kto zło czyni, nie widział i nie widzi Boga.1Tes 5,15; 1Tm 6,11* gr.: kakos - podły, zły, zgubny, nikczemny; ** gr.: agathos - dobry, dobry z natury, szlachetny, miły

12. Demetriuszowi* dane jest dobre świadectwo przez wszystkich i przez samą prawdę; i my także świadczymy, a wiesz, że świadectwo nasze jest prawdziwe.1Tm 3,7; J 19,35; 1J 5,10* gr.: Demetriusz - należący do Demeter - bogini płodności

13. Wiele miałem ci pisać, ale nie chcę tego napisać atramentem i piórem*.* dosłownie: trzciną

14. A mam nadzieję bezzwłocznie cię ujrzeć, a wtedy osobiście* ze sobą pomówimy.* dosłownie: z ust do ust

14!b. | 15. Pokój* tobie. Pozdrawiają cię przyjaciele. Pozdrów przyjaciół imiennie.* gr.: eirene - pokój - od czasownika eireneo - łączyć, spajać

List Judy

[ 1 ]

Rozdział 1

1. Juda, sługa* Jezusa Chrystusa, a brat Jakuba, do powołanych, którzy są uświęceni w Bogu Ojcu i są zachowani** dla Jezusa Chrystusa.1Tes 5,23; Łk 6,16; 1Kor 1,24; Hbr 9,15* dosłownie: niewolnik; ** gr.: tereo - strzec, czuwać, zachować

2. Miłosierdzie i pokój*, i miłość niech się wam pomnożą**.* gr.: eirene - od eireneo - łączyć, spajać; ** dosłownie: oby zostały pomnożone - gr.: plethyno - zwiększyć, mnożyć

3. Umiłowani! Z całą gorliwością starając się pisać do was o wspólnym zbawieniu, uznałem za konieczne* napisać do was zachęcając, abyście wytrwale walczyli** o wiarę, raz*** tylko przekazaną świętym.1Tm 6,12* gr.: ananke - konieczność narzucona przez okoliczności lub prawo, dotycząca czyjejś korzyści; ** gr.: ep - o lub jako wzmocnienie, agonidzomai - walczyć; *** lub: raz (na zawsze)

4. Wkradli* się bowiem jacyś ludzie, już dawno zapisani** na ów wyrok, bezbożni, którzy łaskę Boga naszego obracają w rozpustę***, i zapierają się jedynego Władcy****, Boga i Pana naszego Jezusa Chrystusa.2P 2,1; Rz 6,1* lub: wślizgnęli; ** gr.: prografo - zapisać coś wcześniej; *** lub: wyuzdanie; **** gr.: despotes - władca absolutny, pan

5. A chcę wam to przypomnieć, wam, którzy raz na zawsze to wiecie, że PAN wybawił* lud z ziemi egipskiej, następnie tych, którzy nie wierzyli, wygubił.Ps 106,26; 1Kor 10,5* gr.: sodzo - zachować przy życiu, ocalić od śmierci, zbawić

6. Także aniołów, którzy nie zachowali swojego pierwotnego* stanu, ale opuścili własne mieszkanie**, zachował w wiecznych więzach w mroku na dzień wielkiego sądu.* gr.: arche - początek, urząd, władza; ** gr.: oiketerion - mieszkanie, siedziba

7. Jak Sodoma i Gomora, i miasta wokół* nich, w podobny im sposób oddały się nierządowi i udały się za pożądaniem ciała innego** mężczyzny, są wystawione za przykład***, ponosząc karę ognia wiecznego.Obj 21,8; Rdz 19,4-9; Rdz 19,24; Lb 26,10* gr.: peri - dookoła, wokół; ** dosłownie: cudzego ciała; *** gr.: deigma - próba czegoś, wzór

8. Podobnie jednak i ci, oddani snom, prawdziwie kalają ciało i odrzucają zwierzchność oraz bluźnierczo mówią o uczestnikach chwały*.1P 2,17* lub: bluźnią Chwałom - wyrażenie może odnosić się do aniołów - por. 2P 2,10 przypis **

9. A archanioł Michał, gdy sprzeciwiał się diabłu prowadząc spór o ciało Mojżesza, nie ośmielił się wnieść bluźnierczego* sądu, ale powiedział: Oby cię PAN zgromił**.Dn 12,1; Za 3,2; Obj 12,7* gr.: blasphemia - zniesławienie, oszczerstwo, szkodliwa mowa; ** lub: surowo skarci, upomni, ukarze

10. Ci więc bluźnią temu, czego nawet* nie znają; a to, co jak nierozumne zwierzęta zgodnie z naturą znają, przez to** są niszczeni***.* gr.: men - partykuła wzmacniająca; ** dosłownie: te - l.mn.; *** gr.: ftheiro - zepsuć, zniszczyć, deprawować, psuć - prawdopodobnie wzmocnie od fthio - więdnąć, marnieć

11. Biada* im! Bo poszli drogą Kaina i oddali się dla zapłaty zwiedzeniu** Balaama, i poginęli w buncie Korego.Lb 16,1; Obj 2,14* gr.: ouai - wyraz dźwiękonaśladowczy „och” wyrażający żal lub trwogę - występuje w wykrzykniku - por. Mt 11,21 Obj 18,19; ** gr.: plane - błąd życiowy, moralny, fałszywe zasady

12. Ci są zmazami* na waszych ucztach miłości, bez obawy wspólnie z wami** ucztują, siebie samych pasąc; obłoki bezwodne, przez wiatry miotane***; bezowocne drzewa późnojesienne, dwukrotnie obumarłe, które zostały wykorzenione;2P 2,13; Iz 56,10* gr.: spilas - skaza, plama, skryta pod wodą skała; ** brak w mss Byz; *** gr.: perifero - nosić, obnosić dookoła, obwozić, nosić tu i tam

13. Dzikie bałwany morskie, pieniące się swoją hańbą; gwiazdy zbłąkane, dla których jest zachowany mrok ciemności na wieczność*.* lub: przez wieczność lub na (ten) wiek

14. Prorokował* też o nich** Henoch, siódmy w linii od Adama, mówiąc: Oto przyszedł PAN wśród miriad*** swoich świętych****,Rdz 5,18; 1Tes 3,13; 2Tes 1,7* gr.: profeteuo - prorokować, przemawiać pod natchnieniem Boga, działać jako prorok, pełnić urząd proroka; ** lub: im; *** miriada - 10 tysięcy; **** gr.: hagios - por. 2Kor 13,12 przypis ** tu: o aniołach (?) - Mt 16,27

15. By dokonać sądu nad wszystkimi* i ujawnić** wszystkie ich bezbożności, za wszystkie bezbożne czyny, którymi wyrażali swą bezbożność, i za wszystkie harde*** słowa, które mówili przeciwko Niemu bezbożni grzesznicy****.* lub: przeciw wszystkim; ** gr.: ekselencho - ujawnić, odsłonić - hapax legomenon; *** dosłownie: twarde; **** gr.: hamartolos - oddany grzechowi, szczególnie niegodziwy

16. Szemrzący* i niezadowoleni** ze swojego losu, chodzący według swoich pożądliwości, a usta ich mówią nadęte*** słowa, a dla zysku podziwiają ludzi****.Lb 16,11; Ps 106,25* gr.: gongystes - pomruk wyrażający bunt, niezadowolenie; ** lub: wciąż wynajdujący niedociągnięcia; *** gr.: hyperokonos - bardzo nabrzmiały, nadęty, nadmierny; **** dosłownie: oblicza

17. A wam, umiłowani, niech zostaną przypomniane słowa zapowiedziane* przez apostołów Pana naszego Jezusa Chrystusa,* gr.: proero - powiedzieć wcześniej, wypowiedzieć proroctwo

18. Gdy mówili wam, że w ostatecznych* czasach będą szydercy**, którzy chodzą według swoich bezbożnych pożądliwości.2P 3,3* gr.: eschatos - ostatni w czasie lub miejscu, skrajny; ** gr.: empaiktes - prześmiewca, szyderca, żartowniś

19. To są ci, którzy się sami odłączają*, zmysłowi**, nie mający Ducha.Rz 8,9; 1Kor 6,19* gr.: apodiorido - rozłamać, wydzielić, rozdzielać, oddzielić; ** gr.: psychikos - we władaniu duszy, duszewny

20. Ale wy, umiłowani, budujcie samych siebie w najświętszej wierze waszej, modląc się w Duchu Świętym,Rz 9,1; Rz 14,17; 1Tes 1,5

21. Zachowajcie samych siebie w miłości Bożej, czekając na miłosierdzie Pana naszego Jezusa Chrystusa ku* życiu wiecznemu.Ga 6,16; 2Tm 1,2; Rz 5,5* gr.: eis - do, ku

22. I rozróżniając*, nad jednymi** prawdziwie miejcie litość,Mt 5,7; Łk 16,24; 2Kor 4,1* gr.: diakrino - rozdzielać, oddzielać się, rozróżniać, wahać, osądzać, chwiać się; ** lub: a (dla) tych chwiejących miejcie ...

23. A innych* w bojaźni ratujcie**, wyrywając ich od ognia, mając odrazę i do tuniki, która jest splamiona przez ciało.2P 2,1* lub: a tych w lęku; ** gr.: sodzo - zbawić, ocalić, uratować

24. A Temu natomiast, który was może zachować* od upadku** i stawić przed obliczem swojej chwały bez nagany z radosnym uniesieniem,J 10,28; Rz 8,28; Flp 1,6* lub: ustrzec; ** gr.: aptaistos - stojący mocno, niesłaniający się, nieupadający

25. Jedynemu mądremu Bogu, Zbawicielowi naszemu, chwała* i majestat**, moc i władza***, i teraz, i po wszystkie wieki. Amen.* gr.: doksa - splendor, majestat, blask, wspaniałość, chwała; ** gr.: megalosyne - wielkość, majestat - tylko tu i Hbr 1,3; *** gr.: eksousia - władza, autorytet, prawo, moc, urząd

Księga Objawienia

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] [ 22 ]

Rozdział 1

1. Objawienie Jezusa Chrystusa, które dał mu Bóg, aby pokazał swoim sługom* to, co musi** się stać wkrótce***; a co zaznaczył**** przez posłanie swojego anioła słudze* swojemu Janowi,Am 3,7; Ga 1,12; 1P 1,13* lub: niewolnikom; ** jest konieczne; *** szybko; **** wskazał

2. Który poświadczył* Słowo Boga i świadectwo Jezusa Chrystusa**, a także cokolwiek zobaczył.J 1,32; J 19,35; 1J 5,7; 1J 5,9* lub: złożył świadectwo; ** gr.: christos - Pomazaniec, Mesjasz, Namaszczony, Chrystus

3. Błogosławiony* ten, który czyta i ci, którzy słuchają słów tego proroctwa i zachowują** to, co w nim jest napisane; albowiem czas jest bliski.Obj 22,7; 1Tm 4,13; Jk 1,22* gr.: makarios – szczęśliwy, ten któremu można pogratulować; ** gr.: tereo - zachować coś w stanie niezmienionym, strzec, czuwać

4. Jan do siedmiu zborów*, które są w Azji. Łaska wam i pokój od Tego, który jest i był, i który przychodzi; i od siedmiu duchów, które są przed Jego tronem;Iz 11,2; Dz 9,31; Obj 5,6* gr.: ekklesia - wywołani z, zgromadzenie, zebranie publiczne

5. I od Jezusa Chrystusa, który jest świadkiem wiernym*, pierworodnym z umarłych i władcą królów ziemi; który nas umiłował i obmył nas z naszych grzechów w swojej krwi,Jr 42,5; Kol 1,15; Kol 1,18; 1Kor 6,11; Hbr 13,12; 1J 1,7* gr.: pistos - być godnym zaufania, być wiernym, wierzyć

6. I uczynił nas królami i kapłanami Boga i Ojca swojego; Jemu chwała i moc na wieki wieków. Amen*.Wj 19,6; Iz 61,6; Obj 5,10* gr.: amen - z hebr.: godne wiary lub jako akt potwierdzenia

7. Oto przychodzi z obłokami i ujrzy Go każde oko i ci, którzy Go przebili; i uderzą się w piersi* przez wzgląd na Niego wszystkie pokolenia** ziemi. Tak! Amen.Hi 19,26; Mk 13,26; J 19,37* tj. jako gest żalu; ** lub: plemiona

8. Ja jestem Alfa i Omega, początek* i koniec**, mówi PAN, który jest i był, i który przychodzi, Wszechmogący.Iz 41,4; Iz 48,12; Obj 21,6* gr.: arche - źródło, władza; ** gr.: teleos - koniec, granica, cel

9. Ja, Jan i wasz brat i współuczestnik w ucisku i w Królestwie, i w wytrwałości Jezusa Chrystusa, byłem na wyspie, zwanej* Patmos, z powodu Słowa Bożego i z powodu świadectwa Jezusa Chrystusa.* dosłownie: która jest zwana

10. Byłem w Duchu* w dniu Pańskim i usłyszałem za sobą potężny** głos jakby trąby, mówiący:Obj 4,2; Obj 8,2; Hbr 12,19* dosłownie: stałem się w Duchu w Pański dzień; ** lub: wielki

11. Ja jestem Alfa i Omega*, pierwszy i ostatni; a to, co widzisz, napisz w zwoju i poślij do siedmiu zborów, które są w Azji: do Efezu, do Smyrny, do Pergamonu, do Tiatyry, do Sardes, do Filadelfii i do Laodycei.Obj 1,8* tj. pierwsza i ostatnia litera alfabetu greckiego

12. I obróciłem się, aby zobaczyć, co to za głos, który mówił ze mną; a gdy obróciłem się, ujrzałem siedem złotych świeczników,

13. A pośrodku siedmiu świeczników kogoś podobnego do Syna Człowieczego, który jest obleczony w szatę sięgającą stóp, i który jest przepasany na piersiach złotym pasem;Dn 7,13; Mt 12,8; J 3,13

14. A głowa Jego i włosy białe jak biała wełna i jak śnieg, a oczy Jego jak płomień ognia;

15. I stopy Jego podobne do roztopionego drogocennego metalu*, jakby rozpalone** w piecu, a głos Jego jak głos wielu wód.* gr.: chalkolibanon - nieznany stop metalu, cenniejszy od złota lub żółte kadzidło; ** może dotyczyć zarówno metalu jak i stóp

16. I ma w swojej prawej dłoni* siedem gwiazd, a z Jego ust wychodzi ostry obosieczny** miecz, a Jego oblicze było jak słońce, gdy świeci w swojej mocy.Ef 6,17; Hbr 4,12* gr.: cheir - ręka, ramię, dłoń, garść, jako metonimia - moc; ** tj. długi tracki miecz, noszony na prawym ramieniu

17. A gdy Go ujrzałem, upadłem do Jego stóp jak martwy; i nałożył swoją prawą rękę* na mnie, mówiąc do mnie: Nie bój się! Ja jestem pierwszy i ostatni,Obj 1,8* gr.: cheir - ręka, ramię, dłoń, garść, jako metonimia - moc

18. I żyjący; a byłem* martwy, a oto jestem żywy** na wieki wieków. Amen. I mam klucze Hadesu*** i śmierci.Ps 68,20; Mt 16,19; Hbr 7,25* lub: stałem się; ** lub: żyjący; *** kraina umarłych, grób

19. Napisz to, co widziałeś, i to, co jest, i to, co zaraz ma się stać po tych wydarzeniach.

20. Oto tajemnica siedmiu gwiazd, które widziałeś w mojej prawej dłoni i siedmiu złotych świeczników: siedem gwiazd, to są aniołowie siedmiu zborów, a siedem świeczników, które widziałeś, to jest siedem zborów.

↑↑

Rozdział 2

1. Do anioła* zboru efeskiego** napisz: To mówi Ten***, który trzyma siedem gwiazd w swojej prawej dłoni, który przechadza się wśród siedmiu złotych świeczników:* lub: posłańca - por. Mk 1,2 przypis *; ** Efez - być może - „nadzorca”; *** gr.: tade legei - uroczyste wyrażenie - „oto, co mówi Ten”

2. Znam twoje czyny i twój trud, i twoją wytrwałość, i wiem, że nie możesz znieść* złych, i poddałeś próbie** tych, którzy zapewniają, że są apostołami, a nimi nie są, i rozpoznałeś ich, że to kłamcy***,Mt 7,23; 1Tes 5,21; 2Kor 11,13* lub: unieść; ** doświadczyłeś; *** dosłownie: kłamliwi

3. I zniosłeś wiele, masz również wytrwałość* i trudzisz się dla mojego imienia, a nie uległeś zmęczeniu.Ps 25,11; Dz 9,16; Kol 3,17* tj. cierpliwe znoszenie niesprzyjających okoliczności

4. Ale mam przeciwko tobie to, że opuściłeś* pierwszą** swoją miłość.Mt 13,22; Mt 24,12; 1J 2,15* lub: pozostawiłeś; ** gr.: protos - przedni, pierwszy rangą, główny

5. Pamiętaj* więc, skąd wypadłeś i upamiętaj** się, i spełniaj pierwsze swoje uczynki; a jeśli nie, to przyjdę do ciebie szybko i poruszę twój świecznik z jego miejsca, jeśli się nie upamiętasz**.Ez 16,60; 2Kor 7,10; 2P 1,12* lub: przypomnij sobie; ** zmień myślenie, zawróć

6. Masz jednak to, że nienawidzisz czynów* Nikolaitów**, których i ja nienawidzę.Obj 2,14-15* lub: dzieł; ** gr.: nikao - zwyciężyć, podbić gr.: laos - lud

7. Kto ma ucho, niech usłyszy, co Duch mówi do zborów*: Temu, który zwycięża, dam zjeść z drzewa życia, które jest w środku raju Boga.Rdz 2,9; Łk 23,43; 2Kor 12,4* gr.: ekklesia - wywołani z,

8. A do anioła zboru smyrneńskiego* napisz: To mówi pierwszy i ostatni, który był martwy, a ożył:Obj 1,8* Smyrna - „mirra” - cierpienie

9. Znam twoje czyny i ucisk, i ubóstwo*, lecz jesteś bogaty; i bluźnierstwo tych, którzy mówią o sobie, że są Żydami, a nimi nie są, ale są synagogą** szatana.Obj 3,9; Rz 2,28-29; Rz 9,6* lub: skrajna nędza; ** zgromadzeniem

10. Nie bój się żadnego z cierpień, które masz doznać. Oto diabeł zamierza wrzucić niektórych z was do więzienia, abyście zostali wypróbowani*; i będziecie mieli ucisk przez dziesięć dni. Bądź wierny aż do śmierci, a dam ci wieniec** życia.Jk 1,12* gr.: peiradzo - być doświadczanym, kuszonym, próbowanym; ** lub: życie jako wieniec - gr.: stefanos - wieniec, laur

11. Kto ma ucho, niech usłyszy, co Duch mówi do zborów: Kto zwycięża, nie dozna szkody* od drugiej śmierci.Obj 2,7; Obj 20,6; Obj 21,8* gr.: adikeo - czynić niesprawiedliwość, krzywdzić

12. A do anioła zboru w Pergamonie* napisz: To mówi Ten, który ma ostry miecz** obosieczny:* Pergamon - „wywyższenie”; ** tj. długi tracki miecz, noszony na prawym ramieniu

13. Znam twoje czyny i wiem gdzie mieszkasz, tam, gdzie jest tron szatana; a trzymasz się mojego imienia i nie zaparłeś się mojej wiary, nawet i w dniach, w których Antypas*, mój wierny świadek**, został zabity u was, tam, gdzie mieszka szatan.1Tm 5,8; Hbr 3,6* gr.: anti - w miejsce, przeciwko gr.: pas - wszystkim lub skrócona forma imienia Antypater - „taki jak ojciec”; ** gr.: martyr - świadczyć aż do granic cierpienia - męczennik

14. Ale mam nieco przeciwko tobie, że masz tam takich, którzy trzymają się nauki Balaama, który uczył Balaka jak zastawić pułapkę* na synów Izraela, aby zjeść rzeczy ofiarowane bożkom i popełnić nierząd**.Lb 31,16; Iz 23,7; Ez 16,26; 2P 2,15* lub: rzucić zgorszenie przed; ** gr.: porneuo - uprawiać rozpustę, nierząd

15. Także i ty masz takich, co trzymają się nauki Nikolaitów*; których** nienawidzę.* lub: trzymają się Nikolaitów i ich nauki; ** lub: której (nauki)

16. Upamiętaj się. A jeśli nie, to przyjdę szybko do ciebie i będę walczył z nimi mieczem* moich ust.* długi tracki miecz - por. Obj 1,16 przypis **

17. Kto ma ucho, niech usłyszy, co Duch mówi do zborów: Temu, który zwycięża, dam jeść z ukrytej manny, i dam mu biały kamyk*, a na tym kamyku jest napisane nowe imię, którego nikt nie poznał, jak tylko ten, który je otrzymuje.Wj 16,33; Iz 56,5; Hbr 9,4* symbol uniewinnienia podczas głosowania - por. Dz 26,10

18. A do anioła zboru w Tiatyrze* napisz: To mówi Syn Boży, który ma oczy** jak płomień ognia, a stopy Jego podobne do drogocennego metalu:* Tiatyra - „woń ucisku”; ** dosłownie: Jego oczy

19. Znam twoje czyny i miłość, i służbę, i wiarę*, i twoją wytrwałość, i twoje ostatnie czyny, że są większe niż pierwsze.* lub: wierność

20. Ale mam nieco przeciwko tobie, że pozwalasz kobiecie* Izabel, która nazywa siebie prorokinią, nauczać i zwodzić** moje sługi***, by popełnić nierząd i zjeść mięso ofiarowane bożkom.1Krl 16,31* mss Byz: twojej kobiecie; ** lub: wprowadzać w błąd; *** gr.: doulous - por. Obj 15,3 przypis *

21. I dałem jej czas, aby upamiętała się ze swojego nierządu; ale się nie upamiętała.

22. Oto ja rzucam ją na łoże*, a tych, którzy z nią cudzołożą w wielki ucisk**, jeśli nie upamiętają się ze swoich czynów;* lub: łoże, na którym przenosi się chorego; ** utrapienie

23. A dzieci jej zabiję śmiercią*; i poznają wszystkie zbory, że ja jestem tym, który bada nerki i serca; i dam każdemu z was według waszych czynów.* dosłownie: w śmierci

24. Wam natomiast mówię i tym pozostałym, w Tiatyrze, którzy nie mają tej nauki, i którzy nie poznali, jak mówią, głębin szatana: Nie włożę na was innego brzemienia;

25. Jednak to, co macie, trzymajcie, dopóki nie przyjdę.

26. A kto zwycięża i zachowuje aż do końca moje czyny, dam mu władzę nad poganami.

27. I będzie ich pasł* za pomocą laski żelaznej**, i już są kruszeni jak naczynia gliniane. Tak jak i ja otrzymałem władzę od mojego Ojca,* lub: karmić, władać; ** przez, w lasce żelaznej

28. Tak* dam mu gwiazdę poranną.Ps 2,9; 2P 1,19; Obj 22,16* gr.: kai - i, a, tak, że - jako partykuła łącząca

29. Kto ma ucho, niech usłyszy, co Duch mówi do zborów*.* gr.: ekklesia - wywołani z - por. Obj 2,7 przypis *

↑↑

Rozdział 3

1. A do anioła* zboru w Sardes** napisz: To mówi Ten, który ma siedem duchów Boga i siedem gwiazd: Znam twoje czyny; że masz imię głoszące, że żyjesz, a jesteś martwy.Obj 1,4; Łk 9,60; Łk 15,24; Kol 2,13; 1Tm 5,6* lub: posłańca - por. Mk 1,2 przypis *; ** Sardes - „czerwoni”

2. Bądź czujny i utwierdzaj to, co pozostało*, a co ma umrzeć; nie znalazłem bowiem twoich czynów doskonałych** przed Bogiem.* dosłownie: pozostałe - rodzaj nijaki l.mn.; ** które są dopełnione

3. Dlatego pamiętaj, w jaki* sposób przyjąłeś i usłyszałeś, strzeż tego i upamiętaj się**. Jeśli więc nie staniesz się czujny, przyjdę do ciebie jak złodziej, a nie będziesz wiedział, o której godzinie przyjdę do ciebie.1Tes 5,2; 2P 3,10* dosłownie: jak wziąłeś; ** lub: zmień myślenie, zawróć

4. Masz też* w Sardes kilka** osób***, które nie skalały swoich szat, i ci chodzić będą ze mną w bieli****, gdyż są godni.Mt 10,11; 2Tes 1,5* gr.: kai; ** gr.: oligos - mało; *** dosłownie: imion; **** tj. w białych szatach

5. Kto zwycięża*, ten okryje się w białe szaty, i na pewno nie wymażę jego imienia ze zwoju życia, i wyznam jego imię przed obliczem mojego Ojca i przed Jego aniołami.Obj 17,8; Obj 22,19* dosłownie: zwyciężający - czas teraźniejszy strona czynna

6. Kto ma ucho, niech usłyszy, co Duch mówi do zborów*.* gr.: ekklesia - wywołani z - por. Obj 2,7 przypis *

7. A do anioła* zboru w Filadelfii** napisz: To mówi Święty i Prawdziwy, który ma klucz Dawida, który otwiera, a nikt nie zamknie, zamyka, a nikt nie otworzy.J 14,6; 1J 5,20* lub: posłańca; ** Filadelfia - „miłość braterska”

8. Znam twoje czyny; oto ja zapewniłem*, że przed tobą są otwarte drzwi, a nikt nie może ich zamknąć, gdyż masz małą moc**, a jednak strzegłeś mojego Słowa i nie wyparłeś*** się mojego imienia.2Kor 2,12; 1J 2,22; Obj 2,3* lub: dałem; ** gr.: dynamis - siła, moc, zdolność, moc czynienia cudów; *** lub: odrzucić, zaprzeć

9. Oto daję ci tych z synagogi szatana, którzy mówią o sobie samych, że są Żydami, a nimi nie są, lecz kłamią. Oto sprawię, by przyszli i oddali pokłon przed twoimi stopami, i poznali, że ja ciebie umiłowałem.

10. Ponieważ zachowałeś słowo o mojej wytrwałości, ja też cię zachowam* od godziny próby, która ma przyjść na cały zamieszkały świat, aby doświadczyć mieszkających na ziemi;* gr.: tereo - chronić, strzec - por. Mt 19,17 przypis * i J 17,15 przypis *

11. Oto przychodzę szybko; trzymaj to, co masz, aby nikt nie wziął twojego wieńca.

12. Tego, kto zwycięża, uczynię filarem* w świątyni Boga mojego, i już z niej z pewnością** nie wyjdzie; i napiszę na nim imię Boga mojego, i imię miasta Boga mojego, nowej Jerozolimy, która zstępuje z nieba od Boga mojego, i moje nowe imię.Ga 2,9; Hbr 12,22* gr.: stylos - kolumna, podpora; ** gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie jako wzmocnienie

13. Kto ma ucho, niech usłyszy, co Duch mówi do zborów*.* gr.: ekklesia - wywołani z - por. Obj 2,7 przypis *

14. A do anioła zboru Laodycejczyków* napisz: To mówi Amen, świadek wierny i prawdomówny**, początek*** stworzenia Bożego:Kol 1,15* Laodikeia - „sprawiedliwość ludu”; ** lub: prawdziwy; *** gr.: arche - źródło, władza, pochodzenie

15. Znam twoje czyny, że nie jesteś ani zimny ani gorący; życzę ci, obyś* był zimny albo gorący!* obyś - forma życzeniowa

16. A tak, ponieważ jesteś letni, i ani zimny ani gorący, mam zamiar zwymiotować cię z moich ust.

17. Ponieważ mówisz: Jestem bogaty i wzbogaciłem się, i niczego nie potrzebuję; a nie wiesz, że ty jesteś nędzny i godny politowania, ubogi, ślepy i nagi.Prz 13,7

18. Radzę ci kupić u mnie złota wypalonego w ogniu, abyś stał się bogaty, i białe szaty, abyś się przyodział, by nie ukazała się hańba twojej nagości; i swoje oczy pomaż maścią* leczącą wzrok, abyś widział.Ps 16,7* gr.: kollourion - maść, zwłaszcza do oczu - znany wyrób z Laodycei

19. Ja tych, których miłuję*, napominam** i wychowuję***. Bądź więc gorliwy**** i upamiętaj się.Prz 3,12; Hbr 12,6* gr.: fileo - miłować czule, ciepło; ** gr.: elencho - napominać, wykazać winę argumentując, obnażyć winę, skarcić, zawstydzić, strofować, karać; *** karcić, dyscyplinować; **** lub: obudź swój zapał, staraj się usilnie

20. Oto stoję* przy drzwiach i pukam; jeśli ktoś usłyszy mój głos i otworzy drzwi, wejdę do niego i spożyję z nim wieczerzę, a on ze mną.Łk 12,36* dosłownie: stanąłem (i stoję)

21. Temu, kto zwycięża, dam usiąść ze mną na moim tronie, jak i ja zwyciężyłem i usiadłem z Ojcem moim na Jego tronie.

22. Kto ma ucho, niech usłyszy, co Duch mówi do zborów*.* gr.: ekklesia - wywołani z - por. Obj 2,7 przypis *

↑↑

Rozdział 4

1. Po tych* wydarzeniach zobaczyłem, a oto drzwi otwarte są w niebie, i głos pierwszy, który słyszałem jakby trąby rozmawiający ze mną, mówiący: Wstąp tutaj, a pokażę ci, co musi się stać po tych* wydarzeniach.1Tes 4,16; Obj 11,12* gr.: meta tauta - po tych - l.mn.

2. I natychmiast znalazłem* się w Duchu, i oto ujrzałem tron umieszczony w niebie, a na tronie ktoś siedzący.Dn 7,9* dosłownie: stałem się

3. A Ten, który siedzi*, podobny był z wyglądu do kamienia jaspisu i sardynu**; a wokoło tronu była tęcza podobna z wyglądu do szmaragdu.* dosłownie: siedzący; ** lub: karneol - minerał koloru ciała

4. A wokół tronu dwadzieścia i cztery trony; a na tronach widziałem siedzących dwudziestu i czterech starszych*, odzianych w białe szaty, a mieli na swoich głowach złote wieńce**.2Tm 4,8; Łk 22,30* gr.: presbyteros - członek kolegialnego grona przywódców zboru - starszych zgodnie z tradycją żydowską - por. 1Tm 3,2 przypis * - episkopos; ** gr.: stefanos - wieniec zwycięstwa, w odróżnieniu od korony władzy - gr.: diadema

5. A z tronu wychodzą błyskawice, gromy, głosy i siedem lamp* ognistych** płonących przed tronem, to jest siedem duchów Boga.Obj 3,1; Obj 5,6* lub: pochodni; ** dosłownie: ognia

6. A przed tronem szkliste morze, podobne do kryształu, a pośrodku tronu i wokoło tronu cztery stworzenia*, pełne oczu z przodu i z tyłu.Ez 10,14* gr.: dzoon - żywe istoty, zwierzęta, bestie

7. I pierwsze stworzenie* było podobne do lwa, a drugie stworzenie podobne do cielęcia, a trzecie stworzenie miało twarz jak człowiek, a czwarte stworzenie było podobne do lecącego orła.Ez 1,10; Dn 7,4* por. w. 6 przypis *

8. I każde z czterech stworzeń miało dookoła po sześć skrzydeł, i wewnątrz są pełne oczu; i nie mają odpoczynku ani we dnie ani w nocy, mówiąc: Święty, Święty, Święty jest PAN, Bóg Wszechmogący, który był i jest, i który przychodzi*.1J 5,7* dosłownie: przychodzący

9. A kiedy* cztery stworzenia oddadzą chwałę i cześć**, i dziękczynienie Temu, który siedzi na tronie, i żyjącemu na wieki wieków,* lub: ilekroć, kiedykolwiek; ** gr.: time - szacunek, poważanie, godność

10. Dwudziestu i czterech starszych upada* przed obliczem Tego, który siedzi na tronie, i oddają pokłon żyjącemu na wieki wieków, i rzucają swoje wieńce przed tronem, mówiąc:1Kor 9,25; 1P 5,4* dosłownie: upadnie - czas przyszły

11. Godny jesteś, PANIE, przyjąć chwałę i cześć, i moc; gdyż Ty stworzyłeś wszystkie rzeczy i z Twojej woli* trwają** i zostały stworzone.2Sm 22,4; Ps 18,3; Obj 5,9* gr.: thelema - wola, pragnienie, upodobanie, wybór; ** dosłownie: są

↑↑

Rozdział 5

1. I zobaczyłem w prawej ręce* siedzącego na tronie zwój zapisany wewnątrz i zewnątrz**, zapieczętowany siedmioma pieczęciami.Dn 12,4; 1Krl 22,19; 2Krn 18,18; Ps 47,9* lub: w prawicy, na prawicy; ** dosłownie: od tyłu - tj. z dwóch stron mss Byz: z zewnątrz

2. I zobaczyłem mocarnego anioła, obwieszczającego potężnym głosem: Kto jest godny otworzyć zwój i złamać* jego pieczęcie?* gr.: lyo - rozdzielić na części, rozwiązać, zburzyć, unieważnić

3. I nikt nie mógł, ani w niebie, ani na ziemi, ani pod ziemią otworzyć zwoju, ani zaglądać* do niego.Hi 15,15* lub: ani patrzeć na niego

4. I bardzo płakałem, że nie został znaleziony nikt godny, by otworzyć i przeczytać zwój, ani zaglądać* do niego.* lub: ani patrzeć na niego

5. I jeden ze starszych* mówi do mnie: Nie płacz; oto zwyciężył** lew, który jest z pokolenia Judy, korzeń*** Dawida, by otworzyć i złamać siedem jego pieczęci.Iz 11,1; Iz 11,10* gr.: presbyteros - członek kolegialnego grona przywódców zboru - starszych zgodnie z tradycją żydowską - por. 1Tm 3,2 przypis * - episkopos; ** gr.: nikao - zwyciężyć, odnieść triumf, zdobyć, podbić; *** gr.: rhidza - korzeń, odrośl, szczep, pęd

6. I zobaczyłem, a oto pośrodku tronu i czterech stworzeń*, i pośrodku starszych stoi Baranek, jakby zabity**, mający siedem rogów i siedem oczu, które są siedmioma duchami Boga, posłanymi na całą ziemię.Obj 13,8* lub: żywa istota, zwierzę; ** lub: brutalnie zamordowany

7. I przyszedł, i wziął zwój z prawej ręki siedzącego na tronie.

8. I gdy wziął zwój, czworo stworzeń i dwudziestu czterech starszych upadło przed Barankiem, a każdy z nich ma cytrę* i złotą czaszę pełną kadzidła, którymi są modlitwy świętych.Obj 8,4* gr.: kithara - rodzaj liry - dosłownie: cytry

9. I śpiewają nową pieśń, mówiąc: Godny jesteś wziąć zwój i otworzyć jego pieczęć; bo byłeś zabity*, i odkupiłeś nas Bogu swoją krwią** z każdego pokolenia***, języka, ludu i narodu,Ps 149,1; Iz 42,10; Obj 14,3* lub: brutalnie zamordowany; ** dosłownie: w swojej krwi; *** lub: plemienia

10. I uczyniłeś nas królami i kapłanami Bogu naszemu, i królować będziemy nad* ziemią.Wj 19,6; 1P 2,5; Dn 7,18; Dn 7,27* lub: na ziemi

11. I zobaczyłem, i usłyszałem głos wielu aniołów wokoło tronu i stworzeń, i starszych*; a ich liczba była miriady** miriad i tysiące tysięcy,Dn 7,10; Hbr 12,22; Obj 19,6* gr.: presbyteros - członek kolegialnego grona przywódców zboru - starszych zgodnie z tradycją żydowską - por. 1Tm 3,2 przypis * - episkopos; ** miriada - 10 tysięcy

12. Mówiących potężnym głosem: Godny jest ten Baranek, który został zabity*, wziąć moc i bogactwo, i mądrość, i siłę, i cześć**, i chwałę, i błogosławieństwo.Obj 4,11; J 3,35* lub: brutalnie zamordowany; ** gr.: time - szacunek, poważanie, godność

13. A wszelkie stworzenie, które jest w niebie i na ziemi, i pod ziemią, i na morzu, i wszystko, co w nich jest, słyszałem jak mówi: Siedzącemu na tronie i Barankowi błogosławieństwo*, cześć**, chwała i moc na wieki wieków.Ps 96,11; Ps 148,2; Iz 42,10* lub: wysławianie; ** gr.: time - szacunek, poważanie, godność

14. I cztery stworzenia mówiły: Amen. I dwudziestu czterech starszych upadło i oddało pokłon* żyjącemu na wieki wieków.Obj 4,9; Obj 19,4* lub: oddało cześć - pierwotnie całować czyjąś dłoń - por. Mk 15,19 przypis *

↑↑

Rozdział 6

1. I zobaczyłem, gdy Baranek otworzył jedną z pieczęci, i usłyszałem jedno z czterech stworzeń*, mówiące jakby głosem gromu: Chodź i patrz**.Ps 66,5; J 1,34; J 1,39; J 4,29* lub: żywych istot, zwierząt, bestii; ** gr.: blepo - widzieć, patrzeć, mieć zrozumienie tu: tryb rozkazujący

2. I zobaczyłem, a oto biały koń; a ten, który na nim siedział miał łuk, i dano mu wieniec*, i wyszedł zwyciężając**, i aby zwyciężył.Za 6,3* gr.: stefanos - wieniec zwycięstwa, w odróżnieniu od korony władzy - gr.: diadema; ** lub: już zwyciężając - czas teraźniejszy

3. A gdy otworzył drugą pieczęć, słyszałem drugie stworzenie, mówiące: Chodź i patrz*.* gr.: blepo - widzieć, patrzeć, mieć zrozumienie tu: tryb rozkazujący

4. I wyszedł drugi koń, ognistoczerwony; a siedzącemu na nim, zostało dane* zabrać pokój z ziemi, aby jedni drugich zabili**, i został mu dany* wielki miecz.Za 1,8; Za 6,2; Iz 10,5; Ez 30,24* gr.: didomi - darować, dać, upoważnić, sprawić, zezwolić; ** gr.: sfadzo - brutalnie zamordować, zarżnąć, ranić śmiertelnie

5. A gdy otworzył trzecią pieczęć, słyszałem trzecie stworzenie, mówiące: Chodź* i patrz**. I widziałem, a oto koń czarny; a ten, który na nim siedział, miał wagę w swojej ręce.* gr.: erchomai - przyjść, przybywać, ukazać się; ** tryb rozkazujący

6. I słyszałem głos pośrodku czterech stworzeń, mówiący: Kwarta* pszenicy za denara, i trzy kwarty jęczmienia za denara, a oliwie i winu nie wyrządź szkody**.Za 6,2; 2Krl 7,1* gr.: choiniks - 1,1 litra zwykle 1 denar to 15-20 kwart pszenicy; ** lub: (nie) niszcz, krzywdź, wyrządzaj niesprawiedliwość

7. A gdy zdjął czwartą pieczęć, słyszałem głos czwartego stworzenia*, mówiący: Chodź i patrz**.* lub: żywa istota, zwierzę; ** gr.: blepo - widzieć, patrzeć, mieć zrozumienie tu: tryb rozkazujący

8. I zobaczyłem, a oto koń bladozielony, a ten, który na nim siedział, miał na imię Śmierć, i Hades* idzie z nim; i dano im władzę nad czwartą częścią ziemi, aby zabić mieczem i głodem, i śmiercią**, i przez dzikie zwierzęta ziemi.Pwt 30,15; Obj 1,18; Obj 20,13* tj. kraina umarłych - hebr. Szeol por. Dz 2,27 i Ps 16,10; ** dosłownie: w mieczu i w głodzie, i w śmierci - karą śmierci?

9. A gdy otworzył piątą pieczęć, zobaczyłem poniżej ołtarza dusze zabitych* z powodu Słowa Bożego i z powodu świadectwa, które posiadali.Obj 1,9; Obj 2,13; J 16,2; 2Tm 4,6* gr.: sfadzo - brutalnie zamordować, zarżnąć, ranić śmiertelnie

10. I zawołali* potężnym głosem, mówiąc: Jak długo**, Panie, Święty i Prawdziwy, nie osądzasz i nie dokonujesz pomsty naszej krwi na mieszkańcach ziemi?Rdz 4,10; Ps 13,1; Iz 1,24; Jr 46,10* lub: krzyczeli; ** dosłownie: aż do kiedy

11. I dano każdemu z nich długą białą szatę, i powiedziano im, aby odpoczęli jeszcze krótki czas, aż* wypełnią liczbę ich współsług i ich braci, którzy mają być zabici**, jak i oni.Łk 9,29; Dz 1,10; Obj 7,13* lub: aż do; ** gr.: apokteino - zabić, pozbawić życia, wykonać wyrok śmierci

12. I zobaczyłem, gdy otworzył szóstą pieczęć, a oto nastało wielkie trzęsienie ziemi, i słońce stało się czarne jak wór włosienny, i księżyc stał się jak krew,Ag 2,6; Obj 11,13

13. I gwiazdy nieba spadły na ziemię, jak potrząsany przez gwałtowny wiatr figowiec zrzuca z siebie swoje niedojrzałe figi.

14. I niebo zostało rozdzielone jak zwój, który jest rolowany, i każda góra i wyspa ze swoich miejsc została poruszona*Iz 34,4; 2P 3,10* gr.: kineo - wprawiać w ruch, usunąć, wstrząsnąć

15. I królowie ziemi, i dostojnicy, i bogaci, i dowódcy wojskowi, i mocarze, i każdy niewolnik, i każdy wolny ukryli się* w jaskiniach i w skałach gór,Hi 34,19; Oz 6,15; Łk 23,30; Ps 2,10; Iz 24,21* gr.: heautou - siebie, samych siebie

16. I mówią do gór i skał: Padnijcie na nas i ukryjcie nas przed obliczem Tego, który siedzi na tronie, i przed gniewem Baranka;

17. Nadszedł bowiem wielki dzień Jego gniewu, a kto może się ostać*?* dosłownie: ustać, stanąć

↑↑

Rozdział 7

1. I potem zobaczyłem czterech aniołów, stojących na czterech węgłach* ziemi, trzymających cztery wiatry ziemi, aby nie wiał wiatr na ziemię, ani na morze, ani na żadne drzewo.Dn 7,2* dosłownie: rogach, narożnikach

2. I zobaczyłem innego anioła wstępującego od wschodu słońca, mającego pieczęć Boga żywego*; i zawołał potężnym głosem do czterech aniołów, którym zostało dane uczynić szkodę** ziemi i morzu,* lub: żyjącego; ** gr.: adikeo - czyn niesprawiedliwości krzywdzić, szkodzić, czynić zło, niszczyć

3. Mówiąc: Nie wyrządźcie szkody ani ziemi, ani morzu, ani drzewom, aż odciśniemy pieczęć na czołach sług* Boga naszego.Obj 9,5* gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa

4. I usłyszałem liczbę tych, którzy są opieczętowani: sto czterdzieści cztery tysiące opieczętowanych ze wszystkich* pokoleń synów Izraela:Rdz 49,28; Ez 9,4; Obj 14,1; Obj 21,12* Juda jako pierwszy - brak pokolenia Dana i Efraima - jest Józef i Manasses jako pierworodny Józefa w miejsce Efraima - Rdz 48,14 i Lewi - niezliczany pośród Izraela - Lb 1,49

5. Z pokolenia Judy dwanaście tysięcy opieczętowanych, z pokolenia Rubena dwanaście tysięcy opieczętowanych, z pokolenia Gada dwanaście tysięcy opieczętowanych,

6. Z pokolenia Asera dwanaście tysięcy opieczętowanych, z pokolenia Naftalego dwanaście tysięcy opieczętowanych, z pokolenia Manassesa dwanaście tysięcy opieczętowanych,Rdz 48,5

7. Z pokolenia Symeona dwanaście tysięcy opieczętowanych, z pokolenia Lewiego dwanaście tysięcy opieczętowanych, z pokolenia Issachara dwanaście tysięcy opieczętowanych,Rdz 49,7; Lb 1,49

8. Z pokolenia Zebulona dwanaście tysięcy opieczętowanych, z pokolenia Józefa dwanaście tysięcy opieczętowanych, z pokolenia Beniamina dwanaście tysięcy opieczętowanych.Rdz 49,27

9. Potem* zobaczyłem, a oto wielki tłum ludzi, których nikt nie mógł zliczyć, z każdego narodu i plemion**, i ludów, i języków, stojących przed tronem i przed Barankiem, odzianych w długie białe szaty, a w ich rękach były palmy.Ps 22,27; Dz 14,1; Dz 17,4; Łk 12,1; Rz 11,25* gr.: meta tauta - po tych; ** lub: pokolenia jak w w. 4

10. I wołają potężnym głosem, mówiąc: Zbawienie w Bogu naszym, siedzącym na tronie, i w Baranku.Ps 3,8; Jr 3,23; Obj 19,1

11. I wszyscy aniołowie stali wokół tronu i wokół starszych i czterech stworzeń, upadli przed tronem na swoje oblicze i oddali pokłon* Bogu, mówiąc:Obj 11,16; Mt 28,9; 1Kor 14,25* lub: oddali cześć - pierwotnie całować czyjąś dłoń - por. Mk 15,19 przypis *

12. Amen. Błogosławieństwo* i chwała, i mądrość, i dziękczynienie, i cześć, i moc, i siła Bogu naszemu na wieki wieków. Amen.* gr.: eulogia - utwór pochwalny na cześć Boga, chwała, błogosławieństwo, dar, dobrodziejstwo, pochlebne słowo

13. A w odpowiedzi, jeden ze starszych powiedział do mnie: Kim są ci, którzy obleczeni są w długie białe szaty i skąd przyszli?

14. I powiedziałem mu: Panie, ty wiesz. I powiedział mi: To są ci, którzy przychodzą z wielkiego ucisku* i wyprali swoje szaty**, i wybielili je we krwi Baranka.1P 1,19; Obj 2,9; 1Kor 6,11* gr.: thlipsis - ucisk, cierpienie, niedola - Mt 24,21 przypis *; ** gr.: stole - luźna, męska szata sięgająca kostek - por. wersety 9 i 13

15. Dlatego są przed tronem Boga i służą Mu dniem i nocą w Jego świątyni*, a Ten, który siedzi na tronie, rozciągnie nad nimi namiot.Iz 49,10; Iz 65,13; J 4,14* gr.: naos - właściwy obszar świątyni - dotyczy miejsca świętego i najświętszego

16. Nie będą głodować*, ani pragnąć i nie uderzy** na nich żar słońca, ani żaden upał.* lub: cierpieć głód, łaknąć, być w potrzebie; ** dosłownie: padnie

17. Baranek bowiem, który jest pośrodku tronu, będzie ich pasł i poprowadzi ich do* źródła wód żywych; i otrze Bóg wszelką łzę z ich oczu.Obj 21,4* dosłownie: nad żyjącymi źródłami wód

↑↑

Rozdział 8

1. A gdy zdjął siódmą pieczęć, nastała cisza w niebie na jakieś pół godziny.

2. I zobaczyłem siedmiu aniołów, którzy stali przed Bogiem, i dano im siedem trąb.

3. A inny anioł przyszedł i został postawiony przy ołtarzu, mając złotą kadzielnicę; i dano mu wiele kadzidła, aby ofiarował je z modlitwami wszystkich świętych na złotym ołtarzu, który jest przed tronem.Wj 30,1; Hbr 9,4

4. I wzniósł się dym kadzideł z modlitwami świętych z ręki anioła* przed Bogiem.Ps 141,2; Łk 1,10; Obj 5,8* gr.: angelos - posłaniec, anioł

5. I wziął anioł kadzielnicę, i napełnił ją ogniem z ołtarza, i zrzucił na ziemię, i zabrzmiały* głosy** i grzmoty, i błyskawice, i trzęsienie ziemi.* dosłownie: stały się; ** lub: dźwięki

6. A siedmiu aniołów, którzy mieli siedem trąb, przygotowało siebie, aby zatrąbić.

7. I zatrąbił pierwszy anioł, i powstał* grad i ogień zmieszane z krwią, i zostały zrzucone na ziemię, a trzecia część drzew została spalona, i cała zielona trawa została spalona.Wj 9,23; Ps 18,12; Ps 78,46* gr.: ginomai - stawać się, zrodzić, być, zaistnieć

8. I zatrąbił drugi anioł, i jakby wielka góra płonąca* ogniem została zrzucona w morze, i trzecia część morza stała się krwią.Jr 51,25* dosłownie: która jest płonąca

9. I zginęła w morzu trzecia część stworzeń mających dusze, i trzecia część okrętów uległa zniszczeniu.

10. I zatrąbił trzeci anioł, i spadła z nieba wielka gwiazda, płonąca* jak pochodnia**, i spadła na trzecią część rzek i na źródła wód.Iz 14,12; 2Krl 2,19; Łk 10,18; Jud 1,13; Obj 9,1* dosłownie: która jest zapalana; ** lub: lampa oliwna

11. A imię tej gwiazdy brzmi* Piołun; i zamienia** się trzecia część wód w piołun, i wielu ludzi pomarło od tych wód, bo stały się gorzkie.Wj 15,23; Pwt 29,18; Jr 23,15; Am 5,7* dosłownie: jest nazwane - gr.: lego - mówić, nazywać, wypowiadać; ** dosłownie: staje się - gr.: ginomai - stawać się, rodzić, zaistnieć, być

12. I zatrąbił czwarty anioł, i została uderzona trzecia część słońca i trzecia część księżyca, i trzecia część gwiazd, aby trzecia część ich została pogrążona w ciemności, i trzecia część dnia nie jaśniała*, podobnie i noc.Wj 10,22; Iz 13,10* lub: ukazywała się, stawała się widoczna

13. I zobaczyłem, i słyszałem jednego anioła, lecącego środkiem nieba*, mówiącego potężnym głosem: Biada**, biada, biada mieszkającym na ziemi, z powodu głosów trąb pozostałych trzech aniołów, którzy mają zatrąbić.Prz 23,29; Iz 5,20; Mt 23,27* tj. w zenicie; ** wyraz dźwiękonaśladowczy „och” - wyrażający żal lub grozę

↑↑

Rozdział 9

1. I zatrąbił piąty anioł, i widziałem spadającą z nieba na ziemię gwiazdę, i został mu* dany klucz od studni otchłani**.Iz 14,15; Za 9,11; Łk 10,18* lub: jej - domyślnie gwieździe; ** gr.: Abyssos - otchłań, czeluść, bezdenna głębia - por. w. 11

2. I otworzył* studnię otchłani; i wzniósł się dym ze studni jak dym z wielkiego pieca, i słońce, i powietrze zostało zaćmione od dymu studni.* lub: otworzyła (gwiazda)

3. I z dymu wyszły na ziemię szarańcze; i dano im władzę*, władzę, jaką na tej ziemi** mają skorpiony,Wj 10,4-6; Iz 33,4; Ne 3,15; Jl 2,2-11; Jl 2,25* gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, urząd; ** lub: władzę, jaką mają skorpiony ziemi

4. I powiedziano im, żeby nie zaszkodziły trawie ziemi, ani żadnej zieleni*, ani żadnemu drzewu, a tylko samym ludziom, którzy nie mają pieczęci Boga na swoich czołach.* dosłownie: wszelkiej zieleni - gr.: chloros - zieleń, wszystko, co zielone

5. I dano im nakaz, żeby ich nie zabijały, lecz aby byli dręczeni przez pięć miesięcy; a ból* ich jest jak ból ukłucia skorpiona, gdy rani człowieka.* gr.: basanismos - tortura, męka - por. Mk 5,7 przypis **

6. I w tych dniach ludzie będą szukać śmierci, ale jej nie znajdą; i będą pragnąć* umrzeć, ale śmierć od nich ucieknie.Hi 3,21; Iz 2,19; Łk 23,30* gr.: epithymeo - pożądać - por. Jk 4,2 przypis *

7. A z wyglądu* szarańcze były podobne do koni przygotowanych do wojny, a na ich głowach były jakby wieńce podobne do złota, a twarze ich jak twarze ludzi;Dn 7,4; Jl 2,4-11; Na 3,17* lub: podobieństwo, podobne formą

8. I miały włosy jak włosy kobiet, a zęby ich były jak zęby lwów;Jl 1,6

9. I miały pancerze jakby pancerze żelazne, a szum* ich skrzydeł jak głos wozów, gdy wiele koni biegnie do bitwy;Jl 2,5* dosłownie: głos

10. I ogony miały podobne jak u skorpionów*, a żądła były w ich ogonach, a moc** ich – szkodzić ludziom przez pięć miesięcy;* dosłownie: skorpionom; ** autorytet, prawo, władza - por. Obj 9,3 przypis *

11. I mają nad sobą króla, anioła otchłani*, na imię mu po hebrajsku Abaddon**, a w greckim ma imię Apollon**.Hi 21,30; J 8,40; J 12,31; Ef 2,2* gr.: Abyssos - otchłań, czeluść, bezdenna głębia; ** tj. Niszczyciel

12. Jedno biada* odeszło; oto nadchodzą po tych wydarzeniach jeszcze dwa biada.* gr.: ouai - „och” - słowo wyrażające żal lub trwogę - Mt 11,21 przypis *

13. I zatrąbił szósty anioł, i słyszałem głos jeden z czterech rogów złotego ołtarza, który jest przed* Bogiem,2Krn 4,19; Łk 1,11* gr.: enopion - przed obliczem, w obecności, oko w oko

14. Mówiący szóstemu aniołowi, który miał trąbę: Rozwiąż* czterech aniołów** związanych*** nad wielką rzeką Eufrat.* gr.: lyo - rozwiązać, rozłożyć na części, znieść - 2P 3,11 przypis *; ** lub: posłańców; *** gr.: deo - wiązać, pętać, skrępować łańcuchem

15. I zostali rozwiązani czterej aniołowie, przygotowani na tę godzinę i dzień, i miesiąc, i na rok, aby zabijali trzecią część ludzi.

16. I liczba wojsk konnych była dwie miriady* miriad; i usłyszałem jego liczbę.Dn 7,10; Ez 23,6; Obj 8,7* miriada - 10 tysięcy, tutaj 200 mln.

17. I tak zobaczyłem w tym widzeniu konie; a ci, którzy siedzą na nich mieli pancerze barwy ognistoczerwonej, i hiacyntu, i siarki; a głowy koni były jak głowy lwów, i z ich pysków* wychodzi ogień, dym i siarka.Iz 5,28* gr.: stoma - usta, pysk, ostrze miecza

18. Przez tych trzech została zabita trzecia część ludzi: od ognia, od dymu i od siarki, które wychodziły z ich pysków*.* lub: ust

19. Albowiem moc* ich jest w ich pyskach i w ich ogonach; bo ich ogony są podobne do węży mających głowy; i nimi szkodzą.* gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, urząd, władza

20. A pozostali ludzie, którzy nie zostali zabici tymi ciosami, nie upamiętali* się z dzieł swoich rąk, tak by nie kłaniali się demonom i bożkom złotym, i srebrnym, i miedzianym, i kamiennym, i drewnianym, które nie mogą ani widzieć, ani słuchać, ani chodzić;1Kor 10,21; 1Tm 4,1* gr.: metanoeo - zmienić myślenie, zawrócić, żałować, opamiętać się, nawrócić, odczuwać skruchę

21. I oni nie upamiętali się ani ze swoich morderstw*, ani ze swoich czarów**, ani ze swojego nierządu***, ani ze swoich kradzieży.* gr.: fonos - mord, rzeź, zabójstwo; ** gr.: farmakeia - używanie środków odurzających, gusła, magia; *** gr.: porneia - rozwiązłość seksualna, prostytucja, perwersja

↑↑

Rozdział 10

1. I zobaczyłem innego mocarnego* anioła zstępującego z nieba, odzianego w obłok, a nad jego głową była tęcza, a jego oblicze jak słońce, i jego stopy jak kolumny ognia.* gr.: ischyros - silny, stanowczy, mocny

2. I miał w swojej ręce otwarty mały zwój*, i postawił swoją prawą stopę na morzu, a lewą na ziemi.Obj 5,1* gr.: bibliaridion - mały zwój

3. I zawołał* potężnym głosem, tak jak lew ryczy; a gdy zawołał*, przemówiło siedem gromów swoimi głosami.Obj 8,5; Obj 14,2; Obj 15,1; Obj 15,7* gr.: kradzo - krzyczeć, wołać głośno, wrzeszczeć, krakać

4. I gdy siedem gromów przemówiło swoimi głosami, zamierzałem pisać; ale usłyszałem głos z nieba, mówiący do mnie: Zapieczętuj to, co mówiło siedem gromów i nie zapisuj tego*.Dn 8,26; Dn 12,4; Dn 12,9; Hbr 2,2-3* dosłownie: tych

5. A anioł, którego zobaczyłem stojącego na morzu i na ziemi, podniósł swoją rękę ku niebu,

6. I przysiągł na żyjącego na wieki wieków, który stworzył* niebo i to, co jest w nim, i ziemię i to, co jest na niej, i morze i to, co jest w nim, że czasu** już nie będzie.Rdz 1,1; Ne 9,6; Kol 1,16* gr.: ktidzo - stworzyć, założyć miasto, uformować, zmieniać; ** gr.: chronos - czas, wiek, chwila

7. Ale w dniach głosu siódmego anioła, gdy będzie miał trąbić, dokona* się tajemnica Boga, jak ogłosił to jako dobrą nowinę swoim sługom**, prorokom.2Tes 2,7; 1Tm 3,9; 1Tm 3,16; Obj 1,20* dosłownie: zostałaby dokonana; ** gr.: doulos - niewolnik - por. Obj 15,3 przypis *

8. A głos, który słyszałem z nieba, ponownie mówił ze mną i powiedział: Idź, weź mały zwój, który jest otwarty w ręce anioła stojącego na morzu i na ziemi.Iz 30,21; Dn 12,5

9. I poszedłem do anioła, i powiedziałem mu: Daj mi mały zwój. I powiedział mi: Weź i go zjedz, a będzie gorzki w twoich wnętrznościach*, ale w twoich ustach będzie słodki jak miód.* gr.: koilia - brzuch, żołądek, łono

10. I wziąłem mały zwój z ręki anioła, i go zjadłem, i był w moich ustach słodki jak miód; ale gdy go zjadłem, stał się gorzki w moich wnętrznościach*.Ps 19,10; Ez 2,10* gr.: koilia - brzuch, żołądek, łono

11. I powiedział mi: Trzeba* ci ponownie prorokować** nad ludami i narodami, i językami, i wieloma królami.Jr 25,30; Dz 2,17; 1Kor 14,3* gr.: dei - jest konieczne, trzeba, należy, przystoi; ** dosłownie: zaprorokował

↑↑

Rozdział 11

1. I dano mi trzcinę podobną do laski; a anioł stał, mówiąc: Wstań i zmierz świątynię Boga, ołtarz i tych, którzy w niej oddają pokłon*.1Kor 3,16; 2Tes 2,4; 1P 2,5* pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku i czci

2. A wyłącz* zewnętrzny dziedziniec, który jest przed świątynią**, i nie mierz go, dany jest bowiem poganom; i będą deptać święte miasto przez czterdzieści dwa miesiące.Łk 21,24* gr.: ekballo - odrzucić, wypchnąć - por. Mt 8,12 przypis *; ** gr.: naos - właściwy budynek świątyni - por. 2Tes 2,4 przypis **

3. I dam dwom moim świadkom*, i będą prorokować tysiąc dwieście sześćdziesiąt dni, odziani we włosiennice**.Mt 17,3* gr.: martyr - świadczyć aż do granic cierpienia - męczennik; ** gr.: sakkos - szorstkie płótno, szata pątnika lub petenta

4. Oni – to dwa drzewa oliwne i dwa świeczniki*, które stoją przed** Bogiem ziemi.Za 4,14* lub: stojak lampy do umieszczania świecznika; ** gr.: enopion - przed obliczem, w obecności, oko w oko

5. I jeśli ktoś zechce im zaszkodzić, ogień wychodzi z ich ust i strawia ich nieprzyjaciół; a jeśli ktoś zechce im zaszkodzić, w ten sposób musi* on zostać zabity.Lb 16,28; 2Krl 1,10; Jr 5,14* lub: konieczne jest, trzeba

6. Oni mają władzę* zamknąć niebo, aby nie padał deszcz w dniach ich prorokowania; i mają władzę nad wodami, aby je obracać w krew, i uderzyć ziemię wszelką klęską**, ilekroć by chcieli.Wj 7,19; 1Krl 17,1; Ps 105,26; Łk 4,25* gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, urząd, władza; ** lub: cios, plaga, nieszczęście

7. A gdy dopełnią* składać swoje świadectwo, dzikie zwierzę wychodzące z otchłani** stoczy z nimi bitwę, zwycięży ich i ich zabije.Obj 13,1; Obj 17,8* gr.: teleo - doprowadzić do końca, osiągnąć cel; ** gr.: Abyssos - czeluść, otchłań, bezdenna głębia

8. I zwłoki ich będą leżeć na placu* wielkiego miasta, które duchowo nazywane jest Sodomą i Egiptem, gdzie i nasz Pan został ukrzyżowany.Ps 79,2; Rdz 13,13; Jr 23,14* lub: ulicy

9. A ludzie z różnych ludów i plemion*, i z języków, i z narodów patrzeć będą na zwłoki przez trzy i pół dnia; a ich zwłok nie dopuszczą złożyć w grobach**.Ps 79,2-3* gr.: fyle - plemię, naród, ród; ** lub: grobowcach

10. A mieszkańcy ziemi będą radować się nad nimi i będą się weselić; i będą posyłać dary jedni drugim, dlatego że ci dwaj prorocy* udręczyli** mieszkańców ziemi.Ps 35,19; Ne 8,10; Ezd 9,19* dosłownie: mówiący przed, w imieniu - hebr.: nabi lub ro’eh - widzący; ** gr.: basanidzo - por. Obj 14,10 przypis **

11. A po trzech i pół dnia duch życia od Boga wstąpił w nich, i stanęli na swoich nogach, a wielki strach padł na tych, którzy ich oglądali.Rdz 2,7; Jr 33,9; Rz 8,2

12. I usłyszeli potężny głos z nieba, mówiący im: Wstąpcie tu; i wstąpili do nieba w obłoku, i patrzyli na nich ich nieprzyjaciele.

13. A w tej godzinie nastało wielkie trzęsienie ziemi. I upadła dziesiąta część miasta, i zginęło podczas trzęsienia ziemi siedem tysięcy osób* spośród ludzi; a pozostali przestraszyli się i oddali chwałę Bogu nieba.1Sm 6,5; Ps 136,26; Dz 1,15* dosłownie: imion

14. Drugie biada* przeszło; oto trzecie biada przychodzi szybko**.* wyraz dźwiękonaśladowczy „och” - wyrażający żal lub grozę; ** gr.: tachy - szybko, bez zwłoki, śpiesznie

15. I zatrąbił siódmy anioł, i rozległy się potężne głosy na niebie, mówiące: Królestwa tego świata stały się królestwem PANA naszego i Jego Pomazańca*, i królować będzie na wieki wieków.Obj 12,10; Ps 22,28-29; Iz 60,12; Dn 2,44; Dn 7,14; Łk 1,33* lub: Chrystusa, Mesjasza

16. I dwudziestu czterech starszych*, którzy siedzą przed Bogiem na swoich tronach, upadło na swoje oblicza i oddało pokłon Bogu,* gr.: presbyteros - określenie godności urzędu (starszego)

17. Mówiąc: Dziękujemy Tobie, PANIE, Boże Wszechmogący, który jesteś i byłeś, i który przychodzisz, że wziąłeś swoją wielką moc i zacząłeś królować*;Obj 4,9; Ps 98,1; Rdz 17,1* dosłownie: zapanowałeś, zakrólowałeś

18. A narody uniosły się gniewem*, i nadszedł Twój gniew oraz czas sądzenia umarłych, aby dać nagrodę** Twoim sługom***, prorokom i świętym oraz bojącym się Twojego imienia, małym i wielkim, i zniszczyć tych, którzy niszczą ziemię.Obj 20,12; Hbr 2,2; 2P 2,13* dosłownie: zostały rozgniewane; ** lub: zapłatę; *** gr.: doulois - por. Obj 15,3 przypis *

19. I została otwarta świątynia Boga w niebie, i ukazała się skrzynia Jego przymierza w Jego świątyni; i nastały błyskawice, głosy, gromy, trzęsienie ziemi i wielki grad.Wj 37,1; Lb 4,15; Ps 18,12; Iz 30,30; Ez 38,22; Obj 4,5

↑↑

Rozdział 12

1. I został ukazany na niebie wielki znak: kobieta odziana w słońce, a księżyc pod jej stopami, i na jej głowie wieniec* z dwunastu gwiazd;Iz 54,5-7* gr.: stefanos - wieniec zwycięstwa, w odróżnieniu od korony władzy - gr.: diadema

2. A jest w ciąży*, krzyczy wśród bólów porodowych i mąk** rodzenia.Iz 7,14; Mi 5,3; J 6,21* gr.: kai en gastri echousa - dosłownie: mająca w łonie; ** gr.: basanidzo - trzeć o kamień probierczy, stąd: badać, próbować, przesłuchiwać przez tortury, torturować, męczyć

3. I został ukazany inny znak na niebie: a oto wielki ognisty smok, mający siedem głów i dziesięć rogów, a na głowach jego siedem diademów*;Obj 12,9; Hi 41,1; Iz 27,1; Obj 20,2* gr.: diadema - (opaska) - korona władzy - por. Obj 6,2 przypis *

4. A jego ogon ciągnie trzecią część gwiazd nieba i zrzucił je na ziemię; i smok stał przed kobietą, która ma urodzić, aby, kiedy urodzi, pożreć jej dziecko.Iz 14,13; Mk 13,25

5. I urodziła syna, mężczyznę, który ma paść* wszystkie narody laską żelazną; a jej dziecko zostało porwane do Boga i do Jego tronu,Mt 1,25; Ps 2,9; Iz 7,14; Jr 31,22* lub: karmić - por. Obj 2,27 przypis *

6. A kobieta uciekła na pustynię*, gdzie ma miejsce przygotowane przez** Boga, aby tam ją żywiono*** przez tysiąc dwieście sześćdziesiąt dni.* lub: pustkowie; ** dosłownie: od; *** lub: posilano, wychowywano

7. I nastąpiła wojna* w niebie. Michał i jego aniołowie walczyli przeciwko smokowi, i walczył smok i jego aniołowie**.Iz 55,4; Jud 1,9; Hbr 2,10* lub: bitwa; ** posłańcy - gr.: angelos

8. Ale nie przemogli*, i nie znalazło się już miejsce dla nich w niebie.* dosłownie: nie mieli siły

9. I został zrzucony smok wielki, wąż starodawny, który jest nazywany diabłem* i szatanem**, który zwodzi cały zamieszkały świat, został zrzucony na ziemię, i zostali z nim zrzuceni jego aniołowie.Za 3,1; Hbr 2,14; 1P 5,8* gr.: diabolos - oszczerca, oskarżyciel; ** aramejski: przeciwnik

10. I usłyszałem potężny głos, mówiący w niebie: Teraz nastało* zbawienie i moc, i Królestwo Boga naszego, i władza Jego Mesjasza**, ponieważ zrzucony został oskarżyciel naszych braci, który ich oskarżał przed Bogiem naszym dniem i nocą.Ps 22,28; 2Kor 5,4; Rz 1,16* dosłownie: stało się; ** lub: Pomazańca, Chrystusa

11. A oni zwyciężyli go przez krew Baranka i przez słowo swojego świadectwa, i nie umiłowali swojej duszy* aż do śmierci.Jr 33,9; Rz 8,11; 1J 4,4; 1J 5,5; Obj 7,14* lub: życia

12. Dlatego weselcie się niebiosa i wy, w nich zamieszkujący*! Biada zamieszkującym ziemię i morza, bo zstąpił do was diabeł z wielkim gniewem**, wiedząc, że ma mało czasu.* dosłownie: rozbijający namiot; ** lub: wzburzeniem, szałem

13. A gdy widział smok, że został zrzucony na ziemię, prześladował kobietę, która urodziła mężczyznę.

14. I dano kobiecie dwa skrzydła wielkiego orła, aby odleciała na swoje miejsce z dala od oblicza węża na pustynię*, tam, gdzie jest żywiona przez czas i czasy, i połowę czasu.Ps 55,6; Iz 40,31; Dn 7,25; Dn 12,7* lub: pustkowie

15. I wypuścił* wąż ze swoich ust za kobietą wodę jak rzekę, aby spowodować, by uniósł ją** nurt rzeki.Iz 8,7; Iz 59,19* dosłownie: wyrzucił; ** dosłownie: tę

16. A ziemia pomogła kobiecie; i otworzyła ziemia swoje usta, i pochłonęła rzekę, którą wypuścił smok ze swoich ust.

17. I rozgniewał się smok na kobietę, i odszedł walczyć z pozostałymi z jej potomstwa*, którzy zachowują przykazania Boga i mają świadectwo Jezusa Chrystusa.Obj 14,12* gr.: sperma - tu: w l.poj. - nasienie, ziarno, potomstwo, rodzina

↑↑

Rozdział 13

1. I zostałem postawiony na piasku z morza, i zobaczyłem dzikie zwierzę występujące z morza, mające siedem głów i dziesięć rogów; a na jego rogach było dziesięć diademów*, a na jego głowach bluźniercze imię**.Dn 7,3; Obj 17,3* gr.: diadema - opaska, korona - por. Obj 6,2 przypis *; ** mss Byz - imiona

2. A dzikie zwierzę, które widziałem, było podobne do pantery, a stopy jego jak niedźwiedzia, a paszcza* jego jak paszcza* lwa; i dał mu smok swoją moc i swój tron, i wielką władzę**.Jr 5,6* lub: usta; ** gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, władza, urząd

3. I widziałem jedną z jego głów jakby zabitą* na śmierć; ale jego śmiertelna rana została uleczona. I zdziwiła** się cała ziemia idąc za dzikim zwierzęciem.* lub: brutalnie zamordować; ** (szła) w podziwie za

4. I pokłonili* się smokowi, który dał władzę dzikiemu zwierzęciu, i pokłonili się dzikiemu zwierzęciu, mówiąc: Kto jest podobny** do dzikiego zwierzęcia? Kto może z nim walczyć?* gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń - por. Mt 2,2 przypis **; ** gr.: homoios - tak jak, podobny, równy, odpowiadający czemuś

5. I dano mu usta mówiące wyniosłe* i bluźniercze słowa; i dano mu władzę** działania przez czterdzieści dwa miesiące.Dn 7,11; Dn 11,36; Obj 13,7* dosłownie: wielkie; ** gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, władza, urząd

6. I otworzyło swoje usta, by bluźnić przeciwko Bogu, aby bluźnić Jego imieniu i Jego przybytkowi*, i tym, którzy mieszkają** w niebie.* lub: świątyni; ** dosłownie: rozbijają namiot

7. Dano mu też podjąć walkę ze świętymi i ich zwyciężać. I dano mu władzę* nad każdym plemieniem i językiem, i narodem.Dn 7,21* gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, władza, urząd

8. I oddadzą mu pokłon wszyscy mieszkańcy ziemi, których imiona nie są napisane w zwoju życia Baranka zabitego* od założenia świata.Wj 32,32; Łk 11,50; Obj 17,8* gr.: sfadzo - brutalnie zamordować, zarżnąć

9. Jeśli ktoś ma ucho, niech usłyszy!

10. Jeśli ktoś bierze* do niewoli, idzie** do niewoli; jeśli ktoś zabija mieczem, musi i on zostać zabity mieczem***. Tu zaznacza się**** wytrwałość***** i wiara świętych.Obj 16,6* dosłownie: gromadzi; ** odchodzi; *** tj. krótki miecz, sztylet; **** dosłownie: tu jest; ***** lub: cierpliwe znoszenie niepomyślnych okoliczności

11. I widziałem inne dzikie zwierzę wychodzące z ziemi, i miało dwa rogi podobne do rogów Baranka, a mówiło jak smok.

12. I sprawuje przed nim całą władzę* pierwszego dzikiego zwierzęcia, i czyni, że ziemia i jej mieszkańcy oddadzą pokłon pierwszemu dzikiemu zwierzęciu, którego śmiertelna rana została uleczona;* gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, władza, urząd

13. I czyni wielkie znaki*, tak że i ogień sprowadza** na ziemię z nieba przed ludźmi;2Tes 2,9* lub: cudowne znaki - niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń; ** dosłownie: czyni

14. I zwodzi mieszkańców ziemi przez znaki*, które mu dano czynić przed obliczem dzikiego zwierzęcia, mówiąc mieszkańcom ziemi, aby uczynili obraz dzikiego zwierzęcia, które ma ranę od miecza, a ożyło.* lub: cudowne znaki - niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń

15. I pozwolono mu dać ducha owemu obrazowi dzikiego zwierzęcia, aby obraz zwierzęcia przemówił, i uczynił on, by ktokolwiek, kto nie pokłoni* się obrazowi zwierzęcia, został zabity.Dn 3,3-6* gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku klęknąć, paść na kolana, bić czołem, złożyć hołd

16. I sprawia, że wszyscy, mali i wielcy, bogaci i ubodzy, wolni i niewolnicy, dostali* znamię** na swoją prawą rękę lub na swe czoła,* dosłownie: aby dałby; ** gr.: charagma - piętno, wyryty znak, coś rzeźbionego, odcisk

17. I aby nie mógł kupować lub sprzedawać, ktoś nie* mający znamienia** lub imienia dzikiego zwierzęcia, lub liczby jego imienia.* gr.: ei me - jeśli nie, jak tylko, z wyjątkiem; ** gr.: charagma - piętno, wyryty znak, coś rzeźbionego, odcisk

18. Tu jest potrzebna mądrość*. Kto ma rozum, niech obliczy liczbę dzikiego zwierzęcia; bo jest to liczba człowieka. A liczba jego jest sześćset sześćdziesiąt sześć.* gr.: sofia - mądrość, pełnia i obfitość inteligencji, uczoność

↑↑

Rozdział 14

1. I zobaczyłem, a oto Baranek stał na górze Syjon, a z Nim sto czterdzieści cztery tysiące mających* imię Jego Ojca napisane na swoich czołach.Ez 9,6; J 5,43; J 10,25; Obj 3,12; Obj 7,4* mss Byz: mających Jego imię i imię Jego ...

2. I usłyszałem głos z nieba jak głos wielu wód, i jak głos potężnego gromu, i usłyszałem głos harfiarzy* grających na swoich harfach**.Obj 19,6* lub: cytrzystów; ** cytrach

3. I śpiewają jakby nową pieśń* przed tronem i przed czterema stworzeniami**, i przed starcami, i nikt nie mógł nauczyć się tej pieśni, jak tylko sto czterdzieści cztery tysiące tych, którzy są wykupieni*** z ziemi.Ps 149,1; Iz 42,10; Obj 5,9* ode - pieśń, śpiewanie, oda; ** gr.: dzoon - żywa istota, zwierzę, bestia; *** gr.: agoradzo - kupować, być na rynku

4. To są ci, którzy nie skalali się* z kobietami, bo są dziewiczy**. To są ci, którzy podążają za Barankiem, gdziekolwiek idzie***. Ci zostali wykupieni z ludzi, jako pierwocina**** Bogu i Barankowi.Ps 45,14; Jk 4,4; 2Kor 11,2* dosłownie: zostali skalani, splamieni - gr.: molyno; ** gr.: partenos - dziewica, panna; *** lub: szedłby; **** tj.: pierwszy plon

5. A w ustach ich nie znaleziono podstępu*; są bowiem bez skazy** przed tronem Bożym.J 1,47; 1P 3,10; Ef 5,27; Kol 1,22; Jud 1,24* lub: zdrady, oszustwa - por. So 3,13; ** lub: niewinni, bez zarzutu

6. I zobaczyłem innego anioła lecącego środkiem* nieba, który ma** wieczną Ewangelię, aby ją głosić mieszkającym na ziemi i wszelkiemu narodowi***, i plemieniu, i językowi, i ludowi,Rdz 10,5; Iz 28,11; Dz 2,3-11* tj. w zenicie; ** dosłownie: mającego; *** gr.: ethnos - narody, grupy etniczne, nie-Żydzi

7. Mówiąc potężnym głosem: Bójcie się Boga i oddajcie Mu chwałę*, gdyż nadeszła godzina Jego sądu i oddajcie pokłon Temu, który uczynił niebo i ziemię, morze i źródła wód.* gr.: doksa - chwała, majestat, blask, splendor

8. A po nich szedł inny anioł, mówiąc: Upadł, upadł Babilon, miasto wielkie, gdyż winem* szału** swojego nierządu napoił wszystkie narody.Obj 16,19; Obj 17,5; Obj 17,18; Obj 18,2; Obj 18,10* dosłownie: z wina; ** gr.: thymos - łatwo wybuchający i gasnący gniew, złość

9. I szedł za nim trzeci anioł, mówiąc potężnym głosem: Jeśli ktoś oddaje pokłon dzikiemu zwierzęciu i jego obrazowi, i jeśli bierze znamię na swoje czoło lub na swoją rękę,

10. To i on napije się wina* Bożego wzburzenia, które jest zmieszane i nierozcieńczone w kielichu Jego gniewu, i będzie męczony** w ogniu i siarce przed świętymi aniołami i przed Barankiem.Ps 78,31; J 3,36; Obj 20,10; Obj 21,8* dosłownie: z wina; ** gr.: basanidzo - trzeć o kamień probierczy, stąd: badać, próbować, przesłuchiwać przez tortury, męczyć - Mk 5,7 przypis ** lub: dozna męki - tryb orzekający, czas przyszły, strona bierna

11. A dym ich męki unosi się na wieki wieków, i nie mają odpoczynku we dnie i w nocy, ci, którzy oddają pokłon dzikiemu zwierzęciu i jego obrazowi, i jeśli ktoś przyjmuje znamię* jego imienia.Obj 20,10; Iz 33,14; Mk 9,44-49* lub: piętno, wyryty znak - por. Obj 13,17 przypis **

12. Oto tu* jest wytrwałość świętych, tu są ci, którzy strzegą** przykazań Boga i wiary Jezusa.* dosłownie: tu: wytrwałość; ** tu: strzegący (zachowujący)

13. I usłyszałem głos z nieba, mówiący do mnie: Napisz: Błogosławieni* są umarli, którzy odtąd umierają w Panu. Tak mówi Duch, aby odpoczęli od swoich trudów, a czyny** ich idą za nimi.Ps 116,15; Iz 57,2; Rz 14,8; 2Tm 4,8; Hbr 4,10* lub: szczęśliwi; ** dzieła, uczynki

14. I zobaczyłem, a oto biały obłok; a na obłoku siedzi ktoś podobny do Syna Człowieczego, mający na swojej głowie złoty wieniec*, a w swojej ręce ostry sierp.Dn 3,25; Mt 16,13; Dz 7,56* gr.: stefanos - wieniec zwycięstwa

15. I inny anioł wyszedł ze świątyni, wołając potężnym głosem do tego, który siedzi na obłoku: Poślij twój sierp i żnij, gdyż nadeszła twoja godzina, by żąć, ponieważ dojrzało* żniwo ziemi.Jr 51,33; Mt 3,11-12; Mt 13,30* gr.: kseraino - wysuszyć, prażyć, zmarnieć, uschnąć

16. I rzucił ten, który siedział na obłoku, swój sierp na ziemię, i zżętą została ziemia.

17. A inny anioł wyszedł ze świątyni* w niebie, i ma on ostry sierp**.Obj 14,4; Obj 15,5* gr.: naos - główny budynek świątyni; ** lub: nóż ogrodniczy

18. I jeszcze inny anioł wyszedł od* ołtarza, ma on władzę** nad ogniem i zawołał, krzycząc potężnym głosem do tego, który ma ostry sierp, mówiąc: Poślij swój ostry sierp i zbierz kiście winorośli ziemi, gdyż jej winne grona już dojrzały.Iz 5,1-7; Oz 10,1* lub: z; ** gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, urząd

19. I rzucił* anioł swój sierp na ziemię, i zerwał** grona winorośli ziemi, i wrzucił je do wielkiej tłoczni Bożego gniewu.Pwt 32,32; Obj 19,15; Iz 66,1-6* lub: cisnął, miotał; ** zebrał

20. I deptano tłocznię poza miastem, i wyszła krew z tłoczni sięgająca aż do końskich wędzideł na tysiąc sześćset stadiów*.Iz 34,5; Ez 39,17; Obj 11,8* 1 stadion - 185 m - tj. 296 km

↑↑

Rozdział 15

1. I zobaczyłem inny znak na niebie, wielki i dziwny: siedmiu aniołów, którzy mają siedem ostatnich plag*, gdyż po nich zakończy** się gniew Boga.Dn 12,6; Obj 15,6* lub: ciosów, razów; ** dosłownie: zostanie zakończony, dopełniony

2. I widziałem jakby szklane* morze, zmieszane z ogniem, i zwyciężających z dzikim zwierzęciem i z jego obrazem, i z jego znamieniem**, i z liczbą jego imienia, stojących na*** szklanym morzu, mających harfy Boga.Obj 4,6* lub: kryształowe, szkliste; ** brak w mss Byz; *** nad

3. I śpiewają pieśń Mojżesza, sługi* Boga, i pieśń Baranka, mówiąc: Wielkie i dziwne są Twoje dzieła, PANIE, Boże Wszechmogący**! Sprawiedliwe i prawdziwe są Twoje drogi, o Królu świętych!Wj 15,1; Za 9,9; 1Tm 1,17* gr.: doulos - niewolnik, w myśli hebr. - sługa - por. Wj 21,1-6; ** gr.: pantokrator - władca nad wszystkim, wszechmocny

4. Kto by się Ciebie nie* bał, PANIE?! I nie oddał chwały** Twojemu imieniu? Bo Ty jedynie jesteś święty, gdyż wszystkie narody przyjdą i oddadzą pokłon przed Tobą, bo zostały ujawnione Twoje sprawiedliwe dzieła***.* gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie - jako wzmocnienie; ** lub: wysławił; *** wyroki, orzeczenia prawne

5. I po tym* zobaczyłem, a oto została otwarta świątynia namiotu** świadectwa w niebie,Obj 11,19* dosłownie: tych - l.mn. (wydarzeniach); ** lub: przybytku

6. I wyszło ze świątyni siedmiu aniołów, mających siedem plag, którzy są przyodziani w czysty i* lśniący len oraz* przepasani na piersiach złotymi pasami.* gr.: kai - i, a, oraz, też

7. I jedno z czterech stworzeń dało siedmiu aniołom siedem złotych czasz, które są pełne gniewu Boga, żyjącego na wieki wieków.

8. I napełniona została świątynia dymem chwały* Boga i od Jego mocy, i nikt nie mógł wejść do świątyni, póki nie skończy się siedem plag** siedmiu aniołów.Wj 40,34; 2Krn 5,14; Obj 21,23* dosłownie: od chwały; ** lub: razów, ciosów

↑↑

Rozdział 16

1. I słyszałem potężny głos ze świątyni, mówiący do siedmiu aniołów: Idźcie i wylejcie czasze gniewu Bożego na ziemię.Iz 66,6; Jr 10,25; Ez 9,5; Mt 13,41; Obj 14,15

2. I wyszedł pierwszy, i wylał swoją czaszę na ziemię; i pojawił się złośliwy i ropiejący wrzód* na ludziach, którzy mieli znamię** dzikiego zwierzęcia, i którzy oddawali pokłon jego obrazowi.Wj 9,10; Ps 105,29; Ez 16,38; Iz 1,6* lub: rana; ** piętno, wyryty znak - por. Obj 13,17 przypis **

3. I drugi anioł wylał swoją czaszę na morze; i stało się ono jakby krwią martwego, i wszelka istota* żywa w morzu umarła.Rdz 2,7; Wj 16,3; 1Kor 15,45; Obj 8,8* lub: dusza żyjąca

4. I trzeci anioł wylał swoją czaszę na rzeki i na źródła wód; i pojawiła* się krew.Wj 7,7-21; Obj 14,7* dosłownie: stała się lub stały się krwią

5. I słyszałem anioła wód, mówiącego: Sprawiedliwy jesteś PANIE, Ty który jesteś i byłeś i będziesz święty, bo tak osądziłeś*.Rdz 18,25; Dn 9,14; Obj 11,17* lub: zawyrokowałeś

6. Ponieważ wylali krew świętych i proroków, dałeś im też pić krew; bo są tego warci*.Obj 6,10-11; Obj 13,15; Mt 23,35* gr.: aksios - posiadający wartość, zasługujący na coś, godni

7. I słyszałem inny głos z ołtarza, mówiący: Tak, PANIE, Boże Wszechmogący! Prawdziwe i sprawiedliwe są Twoje sądy.Obj 4,8

8. I czwarty anioł wylał swoją czaszę na słońce; i zostało mu dane spiec ludzi ogniem*.* dosłownie: spiec lub spalić w ogniu

9. I byli popaleni ludzie wielkim żarem, i bluźnili imieniu Boga, który ma władzę nad tymi plagami*; a nie upamiętali** się, aby oddać Mu chwałę.Ps 74,18; 1Tm 6,1; Obj 9,20* lub: razy, ciosy; ** lub: zmienili myślenie, zawrócili

10. I piąty anioł wylał swoją czaszę na tron dzikiego zwierzęcia; i w jego królestwie stała się ciemność, i gryźli swoje języki z bólu,

11. I bluźnili Bogu nieba za swój ból i za swoje wrzody; i nie upamiętali* się ze swoich czynów.* lub: nie zmienili myślenia, nie zawrócili

12. I szósty anioł wylał swoją czaszę na wielką rzekę Eufrat; i wyschła jej woda, aby została przygotowana droga dla królów ze* wschodu** słońca.* lub: od (dotyczy drogi); ** dosłownie: wschodów

13. I widziałem z ust smoka i z ust dzikiego zwierzęcia, i z ust fałszywego proroka wychodzące trzy nieczyste duchy, podobne do żab.

14. To bowiem są czyniące cudowne znaki* duchy demonów, które wychodzą do królów ziemi i do całego zamieszkałego świata, aby ich zgromadzić na wojnę w ów** wielki dzień Boga Wszechmogącego.Ps 78,45; 1J 4,1; Obj 20,10* tj. niezwykłe wydarzenie wykraczające poza naturalny bieg wydarzeń; ** gr.: ekeinos - ów, ten, tamten

15. Oto przychodzę jak złodziej; błogosławiony*, który czuwa i strzeże swoich szat, aby nie chodził nago i nie widziano jego hańby**.1Tes 5,2; 2P 3,10* lub: szczęśliwy; ** bezwstyd, nieprzyzwoitość

16. I zgromadził ich w miejscu*, zwanym po hebrajsku Armageddon**.Za 14,2; Jl 3,9; Obj 19,17* lub: na miejsce; ** tj. Góra Megiddo

17. I siódmy anioł wylał swoją czaszę w powietrze; i wyszedł potężny głos ze świątyni nieba od tronu, mówiący: Stało się.

18. I nastały głosy i gromy, i błyskawice, i nastało wielkie trzęsienie ziemi, jakiego nigdy nie było, odkąd ludzie pojawili się na ziemi, tak ogromne trzęsienie ziemi, tak wielkie.Wj 19,16-19; Iz 14,4; Dn 12,1; Obj 14,8; Obj 18,2

19. I stało się, że miasto wielkie rozpadło się na trzy części, i upadły miasta pogan*; i został wspomniany przed Bogiem Wielki Babilon, aby dać mu kielich wina zapalczywości Jego gniewu.* lub: narodów - por. Obj 14,6 przypis ***

20. I każda wyspa uciekła i góry nie zostały znalezione.

21. I wielki grad, o wadze jakby talentu*, spadł z nieba na ludzi; i bluźnili ludzie Bogu z powodu plagi** gradu, gdyż plaga jego była bardzo wielka.* talent to 26 - 41 kg; ** lub: ciosu, rany

↑↑

Rozdział 17

1. I przyszedł jeden z siedmiu aniołów, mających siedem czasz, i powiedział do mnie, mówiąc mi: Chodź, pokażę ci sąd* nad wielką nierządnicą**, siedzącą nad wielkimi wodami,Jr 51,13* lub: wyrok; ** gr.: porne - prostytutka, wszetecznica, prostytutka świątynna

2. Z którą oddali się nierządowi królowie ziemi, a mieszkańcy ziemi zostali upojeni winem jej nierządu.Iz 23,17; Jr 51,7; Obj 18,3; Obj 18,9

3. I przeniósł mnie w duchu na pustynię. I widziałem kobietę siedzącą na szkarłatnym dzikim zwierzęciu, które jest pełne bluźnierczych imion, mającym siedem głów i dziesięć rogów.Dn 7,7; Obj 12,3; Obj 13,1

4. A kobieta była przyobleczona w purpurę i w szkarłat, i ozdobiona* złotem i drogim kamieniem, i perłami, mając w swojej ręce złoty kielich pełen obrzydliwości i nieczystości swojego nierządu.Obj 18,6* dosłownie: pozłocona

5. A na jej czole wypisane jest imię: „Tajemnica, Wielki Babilon, matka nierządnic* i obrzydliwości ziemi”.* lub: prostytutek

6. I widziałem kobietę, która jest pijana od krwi świętych i od krwi męczenników Jezusa; i zdziwiłem się, gdy ją zobaczyłem. Cudactwo* wielkie.Dn 7,21; Dz 22,20; Obj 2,13; Obj 6,9; Obj 12,11* gr.: thauma - cudo, dziw, przedmiot podziwu - figura etymologiczna - zdumiewać się bardzo, tu: rzeczownik w bierniku - cudactwo

7. I powiedział mi anioł: Dlaczego się zdziwiłeś? Ja ci oznajmię* tajemnicę** tej kobiety i dzikiego zwierzęcia, które ją nosi, i ma siedem głów i dziesięć rogów.* dosłownie: powiem; ** gr.: mysterion - rzecz ukryta, mistyczna, tajemnica, ukryty cel

8. Dzikie zwierzę, które widziałeś, było i już go nie ma*, i ma wyjść z otchłani**, i idzie na zgubę; i zdziwią się mieszkańcy ziemi, których imiona od założenia świata nie są zapisane w zwoju życia, widząc dzikie zwierzę, które było*** i nie ma*, chociaż jest.* dosłownie: nie jest; ** tj. Abyssu; *** przed „było” - gr.: tes - coś, jakieś

9. Tu potrzeba umysłu mającego mądrość. Siedem głów to siedem gór, na których siedzi ta* kobieta,* gr.: he - ta - rodzajnik określony

10. I jest siedmiu królów; pięciu upadło i jeden jest, inny jeszcze nie przyszedł, a gdy przyjdzie*, musi** on pozostać*** na krótko.Obj 12,3* tryb przypuszczający; ** lub: jest konieczne, trzeba; *** trwać

11. I dzikie zwierzę, które było i nie ma* go, ono jest ósmym, i jest z owych siedmiu, i idzie** na zgubę.* dosłownie: nie jest; ** lub: odchodzi

12. A dziesięć rogów, które widziałeś, to jest dziesięciu królów, którzy jeszcze nie wzięli królestwa; ale przyjmują władzę* jako królowie z dzikim zwierzęciem na jedną godzinę.* gr.: eksousia - autorytet, prawo, moc, urząd, władza

13. Ci mają jeden zamysł*, i oddadzą** swoją moc i władzę dzikiemu zwierzęciu.* lub: zamiar, cel, opinię, postanowienie, sąd; ** rozdzielą

14. Ci będą walczyć z Barankiem, a Baranek ich zwycięży, bo jest Panem panów i Królem królów, a z Nim ci, którzy są powołani, wybrani i wierni*.Pwt 10,17; Ps 136,3; Obj 19,16; 1Tm 6,15* gr.: pistos - godny zaufania, wierzący, wierny

15. I mówi do mnie: Wody, które widziałeś, gdzie siedzi* nierządnica, to są ludy i tłumy, i narody, i języki.* lub: mieszka na stałe, zasiada

16. A dziesięć rogów, które widziałeś na dzikim zwierzęciu, to ci, którzy znienawidzą nierządnicę i uczynią ją spustoszoną i nagą, a jej ciała zjedzą, i ją spalą w ogniu.

17. Bóg bowiem wlał* do ich serc, aby uczynili Jego zamysł**, i uczynili to jednomyślnie***, by oddali swoje królowanie dzikiemu zwierzęciu, aż dokonają**** się Słowa***** Boże.* dosłownie: dał; ** lub: zamiar, cel w. 13 przypis *; *** dosłownie: jednym zamysłem; **** lub: wypełnią się; ***** gr.: rhema - słowo wypowiedziane

18. A kobieta, którą widziałeś, jest wielkim miastem, mającym władzę królewską* nad królami ziemi.* gr.: basileia - władza, godność królewska

↑↑

Rozdział 18

1. A po tych wydarzeniach widziałem anioła zstępującego z nieba, mającego wielką władzę; a od jego chwały ziemia została rozświetlona*.* lub: oświetlona

2. I zawołał w mocy swojego potężnego głosu, mówiąc: Upadł, upadł Wielki Babilon i stał się mieszkaniem demonów i więzieniem wszelkiego nieczystego ducha, i więzieniem wszelkiego nieczystego i wstrętnego ptactwa,Rdz 40,17; Jk 2,19; Łk 13,32; 1Kor 10,20

3. Gdyż z wina zapalczywości jego nierządu* piły wszystkie narody, a królowie ziemi oddali się z nim nierządowi, i kupcy ziemscy wzbogacili się na mocy jego przepychu.* gr.: porneia - rozwiązłość seksualna, prostytucja, perwersja

4. I słyszałem inny głos, mówiący z nieba: Wyjdźcie z niego, mój ludu, abyście nie byli współuczestnikami jego grzechów, i abyście nie otrzymali z jego plag*.Rdz 19,12; Iz 52,11; 2Kor 6,17* lub: razów, ciosów

5. Albowiem jego grzechy sięgnęły* aż do nieba, i wspomniał Bóg na jego niesprawiedliwe czyny.Rdz 6,5; Jr 51,9; Jo 1,2* dosłownie: skleiły się, jak kamienie w murze, stąd: wzniosły

6. Oddajcie mu, jak i on wam oddał, dwa razy tyle, oddajcie mu podwójnie* według jego czynów; w kielichu, w którym nalał**, nalejcie mu podwójnie*.Wj 21,23; Za 9,12* dosłownie: podwójcie jego podwójne; ** lub: mieszał - wino z wodą

7. Ile oddał sobie chwały i żył w przepychu, tak wiele dajcie mu męczarni i smutku*; bo mówi w swoim sercu: Siedzę jak królowa, i nie jestem wdową, a smutku* z pewnością nie zobaczę.Iz 22,12; Ez 28,2; 2Tes 2,4* lub: bólu

8. Dlatego w jednym dniu nadejdą jego plagi*, śmierć i smutek**, i głód, i zostanie spalony w ogniu; bo mocny*** jest PAN Bóg, który go osądza.* lub: ciosy, razy; ** ból; *** silny, potężny

9. I zapłaczą nad nim, i uderzą się w pierś nad nim, gdy ujrzą dym jego pożaru, królowie ziemi, którzy z nim oddawali się nierządowi i żyli w przepychu*,Ez 26,16; Ez 27,30-35* gr.: streniao - być rozpustnym, żyć w zbytkach, być butnym

10. Stojąc z daleka z powodu strachu przed jego męką i mówiąc: Biada, biada, Babilonie, miasto wielkie, miasto mocne, gdyż w jednej godzinie nadszedł twój sąd!Jr 51,8

11. A kupcy ziemscy płaczą i smucą się nad nim, bo towaru ich nikt już nie kupuje,Ez 27,30; Obj 18,3; Mt 22,5; J 2,16

12. Towaru ze złota i srebra, i drogiego kamienia, i pereł, i cienkiego lnu, i purpury, i jedwabiu, i szkarłatu, i z wszelkiego drzewa tujowego*, i wszelkiego naczynia z kości słoniowej, i z wszelkiego najdroższego drzewa, i miedzi, i żelaza, i marmuru,* tj. rodzaj drzewa cytrusowego cenionego u Rzymian i Greków ze względu na piękne drewno i wytwarzane z niego kadzidło

13. I cynamonu, i wonności, i mirry, i kadzidła, i wina, i oliwy, i czystej mąki pszennej, i pszenicy, i bydła, i owiec, i koni, i wozów*, i ciał, i dusz ludzi.1Krl 10,10; 2Krn 9,9; Ne 5,8; Iz 50,1* gr.: hreda - drogie srebrne wozy arystokracji

14. A dojrzały owoc* pożądliwości** twojej duszy odszedł od ciebie i odeszły od ciebie wszystkie rzeczy wystawne i wspaniałe, których już więcej*** nie znajdziesz.Lb 11,4; Lb 11,34* lub: późne lato; ** usilnych pragnień; *** dosłownie: już nie, nie

15. Kupcy tych towarów, ci którzy wzbogacili się na nim, staną z daleka z powodu strachu przed jego męką, płacząc i smucąc się,

16. I mówiąc: Biada, biada, ci miasto wielkie, które jesteś okryte w cienki len i purpurę, i szkarłat, i przyozdobione* w złocie i drogimi kamieniami, i perłami, gdyż w jednej godzinie po tak wielkim bogactwie została pustka**.* dosłownie: pozłocone; ** dosłownie: być pustoszonym

17. I każdy sternik, i każdy zespół na okrętach, i żeglarze, i ci, co na morzu pracują, stanęli z daleka,Jr 51,8; Lm 4,6; Jk 4,14

18. I zawołali, widząc dym jego pożaru, mówiąc: Które* miasto jest podobne do tego wielkiego miasta!Ez 27,32* lub: cóż jest podobnego

19. I rzucali proch na swoje głowy, i wołali, płacząc i smucąc się, mówiąc: Biada*, biada, ci miasto wielkie, w którym wzbogacili się wszyscy z jego dostatku, mający okręty na morzu, gdyż w jednej godzinie zostało spustoszone.* gr.: ouai - wyraz dźwiękonaśladowczy „och” wyrażający żal lub trwogę - występuje w wykrzykniku

20. Rozraduj się nad nim, niebo i święci apostołowie, i prorocy, ponieważ Bóg zasądził* wasz wyrok nad nim**.Ef 2,20* gr.: krino - oddzielić, wydać wyrok, odwołać się do prawa; ** lub: rozstrzygnął na jego szkodę wasz pozew przeciwko niemu

21. I jeden mocarny* anioł podniósł jakby wielki młyński kamień i rzucił go w morze, mówiąc: Z takim rozmachem zostanie wrzucony Babilon, miasto wielkie, i już nigdy** nie zostanie znaleziony.* lub: silny, potężny; ** gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie - jako wzmocnienie

22. I głos cytrzystów* i śpiewaków, i flecistów, i trębaczy nie będzie już w tobie słyszany, i żaden rzemieślnik jakiegokolwiek** rzemiosła więcej nie znajdzie się w tobie, i odgłos tarcia kamienia młyńskiego już w tobie nigdy nie będzie słyszany,Iz 24,8* gr.: kitharodos - śpiewający przy wtórze kitary; ** dosłownie: wszelkiego

23. I światło lampy nie będzie już w tobie widoczne, i głos oblubieńca i oblubienicy nie zostanie już w tobie usłyszany; gdyż kupcy twoi byli możnowładcami* ziemi, gdyż twoimi czarami** zwiedzione zostały wszystkie narody.Hi 21,17; Iz 47,9; Dz 8,11; Obj 18,22* lub: dostojnikami, magnatami; ** lub: środkami odurzającymi, trucizną

24. I w nim została znaleziona krew proroków, świętych i wszystkich pomordowanych* na ziemi.Jr 2,34; Łk 11,50; Łk 11,51* lub: brutalnie zabitych

↑↑

Rozdział 19

1. I po tych wydarzeniach usłyszałem potężny* głos licznego tłumu w niebie, mówiącego: Hallelujah**! Zbawienie, chwała, cześć i moc PANU, Bogu naszemu.Ps 150,1; Ps 106,1; Obj 12,10* lub: wielki; ** lub: chwalcie JAH

2. Bo prawdziwe i sprawiedliwe są Jego sądy; gdyż osądził wielką nierządnicę*, która niszczyła ziemię swoim nierządem, i pomścił** krew swoich sług*** przelaną z jej ręki.Pwt 32,43; Ps 19,10; Obj 17,2* gr.: porne - prostytutka, nierządnica; ** lub: wymierzył sprawiedliwość; *** gr.: doulōn - por. Obj 15,3 przypis *

3. I powiedzieli powtórnie: Hallelujah! I dym jej* wznosi się na wieki wieków.Iz 34,10* domyślnie: dym spalonej nierządnicy - por. Obj 18,16

4. I upadło dwudziestu czterech starszych i cztery stworzenia*, i oddali pokłon Bogu, siedzącemu na tronie, mówiąc: Amen, Hallelujah**!Rdz 24,26; Ps 106,48; Mt 14,33; J 9,38* lub: istoty żywe, zwierzęta; ** lub: chwalcie JAH

5. I wyszedł głos od tronu, mówiący: Chwalcie* Boga naszego, wszyscy Jego słudzy** i ci, którzy się Go boją, mali i wielcy.Ps 22,24; Ps 34,1; Obj 7,15* gr.: aineo - wysławiać, śpiewać, chwalić; ** gr.: douloi - por. Obj 15,3 przypis *

6. I słyszałem jakby głos wielkiego tłumu, i jakby głos wielu wód, i jakby głos potężnych* grzmotów, mówiących: Hallelujah**! Gdyż zakrólował PAN, Bóg Wszechmogący;Obj 1,8; Mt 28,18* lub: silnych, mocnych; ** lub: chwalcie JAH

7. Radujmy się i weselmy się, i oddajmy Mu chwałę; bo nadeszło wesele* Baranka, a małżonka Jego przygotowała się**.Obj 21,2; Obj 21,9; 2Kor 11,2; Ef 5,32* lub: uczta weselna, zaślubiny, małżeństwo; ** gr.: heautos - sam, sam siebie - przygotowała siebie

8. I zostało jej dane, aby przywdziała cienki len, czysty i lśniący; albowiem cienki len, są to sprawiedliwe czyny* świętych.Dz 1,10; Obj 19,14* lub: sprawiedliwość świętych

9. A do mnie mówi: Napisz: Błogosławieni* ci, którzy są wezwani na wieczerzę weselną Baranka. I mówi mi: To są prawdziwe** Słowa Boże.Mt 22,2; Łk 14,15* lub: szczęśliwi; ** lub: rzeczywiste, zgodne z prawdą, szczere

10. I upadłem przed jego stopami, aby mu oddać pokłon; i mówi mi: Uważaj*, abyś tego nie czynił; ja jestem współsługą twoim i twoich braci, którzy mają świadectwo Jezusa. Bogu oddaj pokłon; bowiem świadectwem Jezusa jest duch proroctwa.Dz 10,25; Dz 14,12; Obj 22,8* gr.: horao - baczyć, przyglądać się uważnie, patrzeć

11. I widziałem otwarte niebo, a oto biały koń; a Ten, który na nim siedzi, nazywa się Wierny* i Prawdziwy, i w sprawiedliwości sądzi i walczy**.Iz 11,3; Jr 33,15; Obj 3,4; Obj 22,6* lub: Godny Zaufania; ** gr.: polemeo - prowadzić bitwę, wojować

12. A oczy Jego jak płomień ognia, i na głowie Jego wiele koron*; ma napisane imię, którego nikt nie zna, tylko On sam.* gr.: diadema - (opaska) - korona władzy - por. Obj 6,2 przypis *

13. I odziany był w szatę* zanurzoną we krwi, a imię, którym Go zwą – Słowo Boże.Ps 58,10; Iz 63,1-3; J 1,1; J 1,14* gr.: himation - płaszcz, tunika, górna część szat

14. I wojska* w niebie podążały za Nim na białych koniach, obleczone w cienki len, biały i czysty.* lub: siły zbrojne, zastępy, armia

15. A z Jego ust wychodzi ostry miecz, aby nim wymierzyć cios* narodom; i sam będzie je pasł laską żelazną**, i sam depcze tłocznię wina zapalczywości i gniewu Boga Wszechmogącego.Sdz 7,18; Hbr 4,12; Ps 2,9; Iz 11,4; 2Tes 2,8* gr.: patasso - wymierzyć cios, uderzyć, razić mieczem; ** dosłownie: w lasce żelaznej - por. Obj 2,27

16. I ma na szacie* i na swoim biodrze wypisane imię: Król królów i Pan panów.Obj 19,6; 1Tm 6,15* gr.: himation - płaszcz, tunika, górna część szat

17. I zobaczyłem jednego anioła stojącego w słońcu, i zawołał potężnym głosem, mówiąc wszystkim ptakom latającym środkiem nieba: Przyjdźcie i zgromadzajcie się na wieczerzę wielkiego Boga.Iz 34,1-8; Iz 56,9; Jr 12,9

18. Abyście jedli ciała królów i ciała wodzów, i ciała mocarzy, i ciała koni, i tych, którzy siedzą na nich, i ciała wszystkich wolnych, a także i niewolników, małych i wielkich.

19. I zobaczyłem dzikie zwierzę i królów ziemi, i wojska ich zebrane, aby stoczyć bitwę z siedzącym na koniu i z Jego wojskiem.

20. I pojmane zostało dzikie zwierzę a potem fałszywy prorok, który przed nim uczynił cudowne znaki, którymi zwiódł tych, którzy przyjęli znamię dzikiego zwierzęcia i oddawali pokłon jego obrazowi. Obaj żywcem* zostali wrzuceni do jeziora ognia, płonącego siarką.Iz 30,33; Obj 20,1-5; Obj 21,8* dosłownie: żyjący

21. A pozostali zostali pobici przez siedzącego na koniu, mieczem* wychodzącym z Jego ust, i wszystkie ptaki nasyciły się ich ciałami.Ez 39,17-20* tj. długi tracki miecz - por. Obj 1,16 przypis **

↑↑

Rozdział 20

1. I widziałem anioła zstępującego z nieba, który miał klucz do otchłani* i wielki łańcuch w swojej ręce.Hi 33,28; Ps 30,3; Obj 9,1* gr.: Abyssos - bezdenna czeluść, głębia, otchłań

2. I pochwycił smoka, węża starodawnego, którym jest diabeł* i szatan**, i związał go na tysiąc lat;Obj 12,9; Ps 50,10; Hi 9,3; Rz 16,20; Hbr 2,14* gr.: diabolos - oszczerca, oskarżyciel; ** aramejski: przeciwnik

3. I wrzucił go do otchłani*, i zamknął go, i położył nad** nim pieczęć, aby już nie zwodził więcej narodów, aż się wypełni*** tysiąc lat; a po tych wydarzeniach trzeba, by został rozwiązany na krótki czas.J 12,31; J 16,11* gr.: Abyssos - bezdenna czeluść, głębia, otchłań; ** gr.: epano - ponad, na górze; *** lub: dokona się

4. I widziałem trony; i zasiedli na nich, i dany był im sąd; zobaczyłem dusze tych, którzy zostali ścięci toporem z powodu świadectwa Jezusa i z powodu Słowa Bożego, i tych, którzy nie oddali pokłonu dzikiemu zwierzęciu, ani jego obrazowi, i nie przyjęli jego znamienia na swoje czoło i na swoją rękę; ci ożyli i zaczęli królować* z Chrystusem tysiąc lat.Rz 8,17; 2Tm 2,12; Obj 1,9* lub: zakrólowali

5. Natomiast ci pozostali z umarłych nie ożyli, aż dopełni* się tysiąc lat. To jest pierwsze powstanie** z martwych.Mt 22,30; 2Tm 2,18* lub: dokona się, dobiegnie do końca; ** wzbudzenie

6. Błogosławiony* i święty ten, który ma udział w pierwszym powstaniu z martwych; nad tymi druga śmierć nie ma władzy**, ale będą kapłanami Boga i Chrystusa, i będą z Nim królować tysiąc lat.Ef 2,5-6; J 5,25-29* lub: szczęśliwy; ** gr.: eksousia - moc, autorytet, prawo

7. A gdy dopełni* się tysiąc lat, uwolniony** zostanie szatan ze swojego więzienia,Ez 38,2* lub: dokona się, dobiegnie do końca,; ** gr.: lyo - rozwiązać, znieść - 2P 3,11 przypis *

8. I wyjdzie zwieść narody, które są na czterech krańcach* ziemi, Goga i Magoga, aby je zgromadzić na bitwę**; a liczba ich jak piasek morza.Ez 39,1* dosłownie: rogach; ** lub: na wojnę

9. I wstąpili* na szerokość ziemi, i otoczyli obóz świętych i miasto umiłowane. I zstąpił ogień z nieba od Boga i pochłonął ich.Iz 8,7; 2Krl 1,10; Ps 97,3* lub: weszli (na górę), wspięli się

10. A diabeł, który ich zwodzi*, został wrzucony do jeziora ognia i siarki, gdzie** dzikie zwierzę i fałszywy prorok; i będą męczeni*** dniem i nocą na wieki wieków.Iz 30,33; Obj 11,10; Obj 12,2; Obj 14,10* lub: sprowadzał na manowce, odwodził od prawdy; ** gr.: hopou - partykuła miejsca, gdzie, w którym miejscu, dokąd; *** gr.: basanidzo - trzeć o kamień probierczy kamieniem łupkowym celem sprawdzenia czystości złota na podstawie zabarwienia smugi w wyniku tarcia - stąd: badać, próbować, przesłuchiwać przez tortury, torturować, męczyć, zmagać się na morzu z wiatrem

11. I widziałem wielki biały tron, i siedzącego na nim, od którego oblicza uciekła ziemia i niebo, i nie znalazło się miejsce dla nich.Ps 9,7-8; Ps 47,8; Ps 89,14; Rz 2,5; Mt 24,35; 2P 3,10-12

12. I widziałem umarłych, małych i wielkich, stojących przed Bogiem; i zostały otwarte zwoje i inny zwój został otwarty, to jest zwój życia; i umarli z tych, którzy są zapisani w zwojach, zostali osądzeni według swoich czynów.Obj 3,5; Dz 24,15; 1Kor 4,5

13. I morze wydało umarłych, którzy w nim byli, i Śmierć, i Hades* wydały umarłych, którzy w nich byli; i zostali osądzeni, każdy według swoich czynów.J 5,28; 1Kor 15,50* gr.: określenie krainy umarłych - hebr. Szeol - Dz 2,27 - Ps 16,10

14. I Śmierć*, i Hades zostały wrzucone w jezioro ognia. To jest ta druga śmierć.Obj 21,8; 1Kor 15,26* gr.: tanatos - śmierć - oddzielenie ducha od ciała

15. A jeśli ktoś nie został znaleziony jako zapisany w zwoju życia, został wrzucony do jeziora ognia.Wj 32,32-33; Ps 69,29; Iz 30,33; Dn 12,1

↑↑

Rozdział 21

1. I widziałem nowe niebo i nową ziemię; bowiem pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminęły, i nie ma już morza.

2. A ja, Jan, widziałem miasto święte, Nowe Jeruzalem, zstępujące z nieba od Boga, które jest przygotowane jako oblubienica* przyozdobiona dla swojego męża.Iz 52,1; Oz 2,16; Hbr 11,10; Obj 3,12* lub: panna młoda

3. I słyszałem potężny głos z nieba, mówiący: Oto przybytek* Boga z ludźmi, i zamieszka** z nimi; a oni będą Jego ludem***, i sam**** Bóg będzie z nimi – ich Bóg.Kpł 26,11; J 1,14* lub: namiot; ** rozciągnie namiot; *** dosłownie: ludami; **** lub: On

4. I otrze Bóg wszelką łzę z ich oczu; i nie będzie już śmierci, ani bólu*, ani krzyku, ani znoju** już nie będzie; gdyż pierwsze rzeczy odeszły.Iz 25,8; Jr 31,13; Hbr 2,14* lub: smutku; ** gr.: ponos - trud, ból, nieszczęścia

5. A siedzący na tronie powiedział: Oto wszystko nowe czynię. I mówi mi: Napisz, bo te słowa są prawdziwe* i godne zaufania**.* gr.: alethinos - rzeczywiste, zgodne z prawdą, szczere; ** gr.: pistos - być wiernym, być godnym zaufania, wierzyć

6. I powiedział mi: Stało się*. Ja jestem Alfa i Omega, początek i koniec. Ja pragnącemu** dam darmo ze źródła wody życia.Obj 1,8; Obj 1,11; Obj 2,8* dosłownie: staje się - tryb orzekający czas drugi teraźniejszy wynikający z czasu przeszłego strona czynna - por. Obj 16,17; ** gr.: dipsao - odczuwać pragnienie, cierpieć z pragnienia

7. Kto zwycięży*, odziedziczy wszystko**, i będę mu Bogiem, a on będzie mi synem.* dosłownie: zwyciężający - czasownik teraźniejszy strona czynna; ** wszystkie

8. A tchórzliwym i niewierzącym*, i czyniącym obrzydliwości**, i mordercom, i nierządnikom, i czarownikom***, i bałwochwalcom, i wszystkim kłamcom ich dział będzie w jeziorze, które płonie ogniem i siarką; to jest śmierć druga.Iz 57,11; Obj 20,15* lub: niewiernym; ** gr.: bdelysso - czynić obrzydliwość, odwracać się z powodu odoru; *** gr.: farmakeus - od farmakon - narkotyk tj. napój służący do rzucania zaklęć - stąd: wytwórca mikstur leczniczych, czarownik

9. I przyszedł do mnie jeden z siedmiu aniołów, którzy mają siedem czasz napełnionych siedmioma ostatecznymi plagami, a rozmawiając ze mną, powiedział: Chodź, pokażę ci oblubienicę, małżonkę* Baranka.* lub: pannę młodą

10. I przeniósł mnie w duchu na wielką, wysoką górę, i pokazał mi wielkie miasto, święte Jeruzalem, zstępujące z nieba od Boga,

11. Mające chwałę Boga; a światło jego podobne do najdroższego kamienia, jakby kamienia jaspisu, który jest jasny jak kryształ;

12. Ma ono także wielki i wysoki mur, mający dwanaście bram, a na bramach dwunastu aniołów* i wyryte** imiona dwunastu pokoleń*** synów Izraela.Wj 24,4; Iz 60,18; Ez 48,31-34; Obj 7,5-8* gr.: angelos - posłaniec, anioł; ** gr.: epigrafo - wypisać na, wyryć; *** gr.: fyle - plemię, naród, ród

13. Od wschodu trzy bramy, od północy trzy bramy, od południa trzy bramy, od zachodu trzy bramy.Ez 48,31-34

14. A mur miasta ma* dwanaście fundamentów, a na nich imiona dwunastu apostołów Baranka.Mt 10,2; Hbr 11,10* dosłownie: mający

15. A ten, który rozmawiał* ze mną, miał złotą trzcinę**, aby zmierzyć miasto i jego bramy, i jego mury.Wj 40,3; Ez 41,15; Obj 11,2* dosłownie: mówiący; ** gr.: kalamos - pręt mierniczy, trzcina do pisania, laska

16. A miasto położone* jest jako czworokąt** i długość jego jest tak wielka, jak*** i szerokość. I zmierzył miasto trzciną na dwanaście tysięcy stadiów****; i długość, i szerokość, i wysokość jego jest równa.* dosłownie: leży; ** gr.: tetragonos - czworokątny, kwadratowy; *** gr.: hosos - jak, jak długa; **** 1 stadion - 185 m - tu: 2220 km

17. I zmierzył jego mur – sto czterdzieści cztery łokcie* według miary człowieka, która jest miarą anioła.* 1 łokieć - ok. 45 cm - tj. ok. 65m

18. I budulcem jego muru był jaspis; a samo miasto z czystego* złota, podobne do czystego* szkła.* gr.: kataros - czysty, bez skazy, niewinny

19. A fundamenty muru miasta ozdobione* były wszelkimi drogimi kamieniami. Pierwszy fundament jaspis, drugi szafir, trzeci chalcedon, czwarty szmaragd,Wj 25,7; Iz 54,11* gr.: kosmeo - od gr.: kosmos - uporządkować, ozdobić, ustawić

20. Piąty sardoniks, szósty karneol, siódmy chryzolit, ósmy beryl, dziewiąty topaz, dziesiąty chryzopraz, jedenasty hiacynt, dwunasty ametyst.

21. A dwanaście bram, to dwanaście pojedynczych pereł*, każda brama była z jednej perły; a ulica miasta to czyste złoto, przezroczyste jak szkło.Iz 60,17; Mt 13,45* lub: dwanaście bram (ozdobione) dwunastoma perłami

22. I nie widziałem w nim świątyni*; albowiem PAN, Bóg Wszechmogący** jest jego świątynią*, i Baranek.* lub: przybytku; ** gr.: pantokrator - władca nad wszystkim, wszechmocny

23. A miasto nie potrzebuje słońca ani księżyca, aby w nim świeciły*, oświeca je bowiem chwała Boga, a lampą jego jest Baranek.Iz 60,19-20* gr.: faino - ukazać się, świecić, jaśnieć, ujawnić

24. I narody*, które są zbawiane** będą chodzić w jego świetle, a królowie ziemi niosą do niego swoją chwałę i cześć.Ps 22,7; Obj 22,2* gr.: ethnos - plemię, naród, lud, nie-Żydzi; ** czasownik teraźniejszy strona bierna

25. A bramy jego nie będą nigdy zamykane we dnie; nocy tam bowiem nie będzie.

26. I zaniosą do niego chwałę* i cześć narodów.Iz 60,5* gr.: doksa - chwała, majestat, blask, splendor

27. I nie* wejdzie do niego nic nieczystego**, ani nikt, kto popełnia obrzydliwość i kłamstwo, tylko ci, którzy są zapisani w zwoju życia Baranka.Jl 3,17* gr.: ou me - podwójne zaprzeczenie - jako wzmocnienie; ** lub: pospolitego

↑↑

Rozdział 22

1. I pokazał mi czystą rzekę wody życia, jasną jak kryształ, wychodzącą z tronu Boga i Baranka.Ps 36,8; Ps 46,4; J 4,10

2. Na środku jego placu* i po obu brzegach** rzeki – drzewo życia, przynoszące dwanaście owoców. Każdego miesiąca oddające po jednym owocu; a liście drzewa służą leczeniu*** narodów.* lub: ulicy; ** dosłownie: stąd i stąd; *** lub: podtrzymaniu zdrowia - gr.: therapeia - opieka, pielęgnacja, leczenie, dobrowolna służba innym - por. Hbr 3,5 przypis *

3. I nie będzie już nic przeklętego, i będzie w nim tron Boga i Baranka, a Jego słudzy* będą Mu służyć,Mt 4,10; Mt 6,24; J 12,26* gr.: douloi - por. Obj 15,3 przypis *

4. I ujrzą Jego oblicze, a imię Jego będzie na ich czołach.1Kor 13,12; Obj 3,12; Obj 14,1

5. I nocy tam nie będzie, i nie ma już potrzeby światła lampy i słońca; bo oświeca ich PAN Bóg, i będą królować na wieki wieków.

6. I powiedział mi: Te słowa są godne zaufania i prawdziwe, a PAN, Bóg świętych proroków, posłał swojego anioła, aby pokazać swoim sługom* to, co koniecznie musi stać się szybko**.* gr.: doulois - por. Obj 15,3 przypis *; ** gr.: tachy - szybko, bez zwłoki, śpiesznie

7. Oto przychodzę śpiesznie. Błogosławiony* ten, kto zachowuje** słowa proroctwa tego zwoju.Obj 1,3; Obj 22,10; Obj 22,12; Obj 22,20* lub: szczęśliwy; ** strzeże

8. A ja, Jan, patrząc i słuchając, gdy to usłyszałem i zobaczyłem, upadłem, aby oddać pokłon* przed stopami anioła, który mi to ukazywał.Obj 19,10; Obj 19,19* lub: oddać cześć - por. w. 9 przypis **

9. I mówi mi: Uważaj* – nie rób tego; bo jestem współsługą twoim i twoich braci proroków, i tych, którzy zachowują słowa tego zwoju; Bogu oddaj pokłon**.Kol 2,18* lub: bacz, zwróć uwagę - Obj 19,10 przypis *; ** gr.: proskyneo - pierwotnie całować czyjąś dłoń w wyrazie szacunku klęknąć, paść na kolana, bić czołem, złożyć hołd

10. I mówi mi: Nie pieczętuj słów proroctwa tego zwoju; gdyż czas jest bliski.

11. Kto czyni niesprawiedliwość* niech nadal czyni** niesprawiedliwość, brudny niech nadal się pobrudzi***; sprawiedliwy niech nadal czyni**** sprawiedliwość, a kto święty niech nadal da się uświęcić.Dn 12,10* lub: gwałci prawo; ** dosł: niech jeszcze uczyni ...; *** lub: splugawi się, skala; **** dosłownie: da się uczynić ... lub niech jeszcze uczyni ...

12. I oto przychodzę śpiesznie, a zapłata moja jest ze mną, aby oddać każdemu zgodnie z tym jakie będzie jego dzieło.Rz 2,6; 1Kor 3,8

13. Ja jestem Alfa i Omega, początek i koniec, pierwszy i ostatni.Iz 41,4; Obj 1,8

14. Błogosławieni, którzy zachowują* Jego przykazania, aby do nich należało** prawo*** do drzewa życia, i by weszli bramami do miasta.Rdz 2,9; Prz 13,12; Obj 12,17* lub: strzegą; ** dosłownie: było; *** gr.: eksousia - prawo, moc, autorytet, władza

15. Na zewnątrz natomiast są psy* i czarownicy, i nierządnicy, i mordercy, i bałwochwalcy, i każdy, kto miłuje kłamstwo i dopuszcza** się go.Pwt 23,19; 1Kor 6,9-10; Ga 5,19-21; Flp 3,2* gr.: kyon - pies - idiom w znaczeniu obelżywym - ludzie bezwstydni; ** gr.: poieo - uczynić, spowodować, wytworzyć

16. Ja, Jezus, posłałem mojego anioła, aby wam świadczył o tych wydarzeniach w zborach*. Ja jestem korzeń i ród Dawida, gwiazda jasna i poranna.Ml 4,2; Obj 2,28; 2P 1,19* gr.: ekklesia - wywołani z, społeczność, zgromadzenie publiczne, hebr.: kahal - zgromadzenie - kahal Jahwe - lud Jahwe - Pwt 33,4

17. A Duch i oblubienica mówią: Przyjdź! A kto słyszy, niech powie: Przyjdź! A kto pragnie*, niech przyjdzie; a kto chce, niech weźmie wodę życia darmo.Iz 55,1; J 7,37; J 4,10* gr.: dipsao - odczuwać pragnienie, cierpieć z pragnienia

18. Współświadczę bowiem każdemu słuchającemu słów proroctwa tego zwoju: Jeśli ktoś dodaje coś do tego zwoju, doda mu też Bóg plag opisanych w tym zwoju.Pwt 4,2

19. A jeśli ktoś odejmuje* ze słów proroctwa tego zwoju, Bóg odejmie* dział** jego ze zwoju*** życia i z miasta świętego, i które są opisane w tym zwoju.Wj 32,33; Ps 69,28; Obj 3,5* gr.: afaireo - zabrać, usunąć, odciąć; ** gr.: meros - część przynależna, los, udział, miejsce w czymś; *** mss Byz: drzewa życia

20. Mówi Ten, który świadczy* o tym: Tak, przychodzę śpiesznie**. Amen. Tak, przyjdź*** Panie Jezu!J 21,25; Hbr 9,28* lub: składa świadectwo; ** gr.: tachy - szybko, bez zwłoki, śpiesznie; *** dosłownie: chodź

21. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z wami wszystkimi. Amen.Ef 6,23; 2Tes 3,18

Miary i wagi

Współczesne równoważniki biblijnych miar i wag.

Podanew przekładzie współczesne równoważniki biblijnych miar i wag są przybliżone. Miary te i wagi są bowiem różne w zależności od okresu i kultury. Ich ustalenie jest też utrudnione ze względu na niepewność co do czasu i zakresu redakcji poszczególnych ksiąg biblijnych. Mimo to, znajomość nawet przybliżonych równoważników pozwala wyobrazić sobie, z jakimi wielkościami mamy do czynienia.

Uwagi ogólne:

W przypadku jednostek monetarnych, które wcześniej mogły być jednostkami ciężaru, w kolumnie Równoważnik podano wagę oraz czas. Waga ma na celu przybliżenie znaczenia i wartości monety, a czas określenie, jaki wysiłek mógł być przez daną jednostkę nagradzany, przy założeniu, że dwunastogodzinna dniówka robotnika najemnego nagradzana była denarem lub drachmą. Monety pojawiły się w Izraelu ok. VI w. p. Chr. W tekście głównym przekładu podawano wielkości biblijne, chyba że ich nazwy czyniłyby przekład zbyt technicznym, niezrozumiałym lub nasuwającym błędne skojarzenia. W związku z powyższym, ekwiwalenty godzinowe podano według normy współczesnej, tj. środek dnia przypada na godzinę dwunastą, nie szóstą. Pod tabelą, w skróconej formie, podano wykaz dzieł, które wykorzystano przy tworzeniu tabeli. Wykaz ten wyjaśnia użyte w Uwagach skróty bibliograficzne. Inne skróty zostały wyjaśnione na stronach wstępnych niniejszej publikacji.

Uwagi podają typ jednostki, dziedzinę pomiaru, oryginalne brzmienie nazwy, przeliczniki i tam, gdzie to konieczne, odwołania do tekstu Biblii.

Nazwa | Równoważnik | Uwagi

artaba

67 l

pojem. poch. pers., mat. sypkie; gr. ἀρτάβη, = 1 medimnus + 3 choiniksy Hdt LS = 1/6 chomera; artaba egip. = 21,83 l; Iz 5:10

assarion | 0,4 g/45 min | monet., rzym., miedź, mosiądz; gr. ἀσσάριον, hbr. אִיסָּד‎, = 1/16‎ denara; Mt 10:29; Łk 12:6

baryłka

22 l

pojem., mat. płynne, hbr. בַּח‎ SG, gr. βάτος; = 1 efa (?) = 1 bat (?) = 0,1 chomera (?); być może bat czasów NP. Inne: 30-34 l GING; 21,5 l Fri; egip. 21,83 l Segre; Łk 16:6

bat

40 l

pojem., mat. sypkie i płynne, hbr. בַּח, gr. κεράμιον (dzban) Iz 5:10; = 1 efa = 1 bat = 0,1 chomera. Inne: 40-45 l HALOT Hol; 39,39 l Flaw; egip. 21,83 l Segre

beka | 6 g | hbr. בֶּקַע‎, gr. ἥμισυ τοῦ σίκλου l. δραχμή ; = 0,5 sykla = 0,01 miny; Rdz 24:22; Wj 38:26
krok | 75 cm | gr. βῆμα; Dz 7:5
bukłak | 22 l | pojem., mat. płynne, hbr. נֵבֶל‎, gr. ἀγγεῖον, lub: łagiew, 1Sm 10:3

cemed
jarzmo

0,58 ha 5.800 m²

hbr. צֶמֶד‎, gr. ζεύγη βοῶν: pow. do zaorania przez parę zwierząt pociągowych, 1Sm 14:14; Iz 5:10

choiniks | 1,1 l | pojem., mat. sypkie i płynne, gr. χοῖνιξ, hbr. קַב‎ (qaw), Obj 6:6; lub 0,5 qawu 2Krl 6:25

chomer

400 l

pojem., mat. sypkie; hbr. חֹמֶר‎ = 6 artab Iz 5:10 = 10 ef Ez 45:11 = 10 batów = 50 sykli Kpł 27:16; Ez 45:14. Inne: 394 l HALOT, 450 kg LEH; 220 l Alex; Kpł 27:16; Lb 11:32; Oz 3:2

darejka | 8,5 g | monet. pers., hbr. דַּרְבְּמוֹנִים‎; późniejsza drachma (?); 1Krn 29:7; Ezd 2:69; 8,27; Ne 7:70-72

denar

6 g/12 godz.

monet. rzym., srebro; łac. denarius, gr. δηνάριον l. δραχμή, hbr. בֶּקַע‎, gr. ἥμισυ τοῦ σίκλου; = 0,5 sykla Wj 38:26 = 0,4 aureusa = 16 assarionów, 64 kodrantesów = 128 leptonów

didrachma | 12 g/2 dni | monet. gr. δίδραχμον; hbr. בֶּקַע‎, gr. ἥμισυ τοῦ σίκλου; Wj 38:26; 0,5 sykla = 2 drachmy = 0,25 statera; Mt 17:24
dłoń | 7,5 cm | hbr. טֶפַח‎, gr. παλαιστής; = 4 palce = 1/6 łokcia, Wj 25:25; 37:12; Ez 40:5, 43; 43:13
drachma | 6 g/12 godz. | monet. gr., srebro l. złoto, gr. δραχμή ; w SP hbr. בֶּקַע‎, gr. ἥμισυ τοῦ σίκλου; = 0,5 sykla Wj 38:26; Łk 15:8 = denar

droga szabatnia

1 km

hbr. דֶרֶךְ שַׁבָּח‎(derech szabbat) gr. σαββάτου ὁδόν: wg Joz 3:4 G; = 2000 łokci = 900 m = 5 stadiów (925 m) l. 6 stadiów (1100 m) Fla; Dz 1:12

dzień drogi

28 km (?)

gr. ἡμέρας ὁδὸν, hbr. דֶרֶךְ־יוֹם‎; odległość wnioskowana na podstawie informacji Hdt, który stację (σταθμός) umieszczał po 150 stadiach = 5 parasangów (26,6-31,5 km); w Łk 2:44 nie musi jednak chodzić o konkretną odległość

efa | 40 l | hbr. אֵיפָה‎ (’efah), gr. οιφι : 0,1 chomera = 1 bat = 3 metrony (miary), Iz 5:10; inne: 40-45 l HALOT

funt

109,2 g

gr. λίτρα; hbr. לִיטְרָה‎ (litrah); w SG לִיטָרִין (litarin); 1/3 libry rzymskiej, tj. 327,45 g; wg T (Ettin) 60 sykli, tj. 354 g (1 sykl = 6 g, czyli 1 beka); wg GING Fri LS LN UBS Thayer EDNT równa rzymskiej librze, tj. 325 g l. 327,45 g; J 12:3; 19:39

gera | 0,6 g | monet., ciężar, hbr. ׃גֵּרָה 1/20 sykla
godzina | godz. wsp. – 6 godz. | Godz. liczono od 6:00 do 18:00 i tak: 9:00 była godz. trzecią; 12:00 – szóstą, 15:00 – dziewiątą i 18:00 – dwunastą
hin | 6 l | pojem., mat. płynne; hbr. הִין‎ (hin); hin egip. = 0,456 l; hin hbr. = 6,06 l = 1/60 chomera = 1/6 efy; np. Wj 29:40

kawałek pola

2,4 ha

Być może powierzchnia pola, hbr. מִשְּׂדֵה‎ (missedeh), gr. ἀπὸ τοῦ ἀγροῦ, obsiewana chomerem jęczmienia, wartości 50 sykli; Kpł 27:16

kaw

2 l

pojem., mat. sypkie, hbr. קַב‎, w T: קַבָא‎, hl, = 4 logi (לֹג‎) = 1/6 sei (סְאָה‎) = 1/6 hinu (הִין‎) = ok. 2 l; 2Krl 6:25 BDB, Flaw; por. choiniks Obj 6:6

kesita

1,43 kg

ciężar, arab. (?), hbr. קְשִׂיטָה‎ (qesitah), kawałek, gr. ἀμνός, co w Rdz 33:19 może oznaczać nie jednostkę miary, lecz owcę. Pozabiblijną paralelą dla kesity jest arab. keszita, tj. 481 dirhamów, czyli 1.429 g (Lane; HALOT); Rdz 33:19; Joz 24:32. W Jb 42:11 jedna kesita w tekście hbr. odpowiada 100 owcom w tekście gr. (קְשִׂיטָה אֶחָת – ἕκαστος ἀμνάδα), z czego mogłoby wynikać, że Rdz 33:19 można odczytać: za sto [owiec, czyli] kesitę

kodrantes | 0,1 g/30 min | monet., gr. κοδράντης , łac. quadrans; = 2 leptonów = 0,25 assariona = 1/64 denara, Mt 5:26; Mk 12:42
kohorta | 600 ludzi | rzym. jednostka taktyczna, gr. σπεῖρα ; = 0,1 legionu; np. Mt 27:27
kor | 400 l | pojem., mat. sypkie i płynne, hbr. כֹּר‎, gr. κόρος; 1 chomer (חֹמֶר‎). Inne: 350-390 l HALOT; 450 l Milik
lepton | 0,05 g/15 min | monet., gr. λεπτόν , = 0,5 kodrantesa; Mk 12:42

legion

6000 ludzi

rzym. jednostka taktyczna, gr. λεγιών , w czasach Jezusa (tj. za Augusta) liczył 6100 pieszych i 726 jezdnych; np. Mt 26:53

letek | 200 l | pojem., mat. sypkie, hbr. לֶתֶךְ, hl, = 0,5 chomera; Oz 3:2
litr | 1,1 l | zob. choiniks
libra | 327,45 g | wg GING Fri LS LN UBS Thayer EDNT gr. λίτρα; hbr. לִיטְרָה‎ (litrah); w SG לִיטָרִין‎ (litarin); inne: 325 g Fri
log | 0,5 l | pojem., mat. płynne, hbr. לֹג‎, gr. κοτύλη ;1/12 hinu. Inne: 0,5 l BDB, 1/3 l Holl, 1/6 l HALOT

łokieć

45 cm

hbr. אַמָּה‎ (’ammah), gr. πῆχυς; = 2 piędzi = 6 dłoni; np. Pwt 3:11; łokieć + dłoń = 52,5 cm Ez 40,5; 43,13; bab. i egip. = 49,5 l. 55 cm. Inne: 52,5 cm Jeremias, 46 cm Fri, 50 cm HALOT

metretes | 40 l | pojem., mat. płynne, gr. μετρητής; hbr. בַּת; = bat = efa; J 2:6
metron | 13,3 l | pojem., mat. sypkie, gr. μέτρον; = 1/3 efy, Iz 5:10
miara | 13,3 l | pojem., mat. sypkie, hbr. סְאָה‎ (סְאִים, סָאתַיִם‎; seah), gr. μέτρον (metron); 1/3 efy, zob. sea

mila

1.478 m

łac. mille, gr. μίλιον, hbr. כִּבְרָה‎ (kiwrah) w SG, za Rdz 35:16, gdzie oznacza bliżej nieokreśloną odległość; = 1000 podwójnych kroków = 7,5-8 stadiów. Inne: 1.478,5 m GING; 1.480 m Fri; Mt 5:4

mina | 0,83 kg | hbr. מָנֶה‎ (maneh), gr. μνᾶ: 1/60 talenta = 50 sykli = 830-982 g. Inne: 0,56-0,61; Ez 49:9
mina | 600 g/100 dni | monet. gr., srebro lub złoto; hbr. מָנֶה (maneh), gr. μνᾶ: = 100 denarów; Łk 19:13
modios | 8,75 l | pojem., mat. sypkie, rzym. modius, gr. μόδιος, Mt 5:15; Mk 4:21; Łk 11:33
obol | 0,4 g/45 min | monet. gr. ὀβολός = 1/16 drachmy; Wj 30:13; Kpł 27:25; Lb 3:47; 18:16; 1Sm 2:36; Prz 17:6 G
omer | 4 l | określany gomerem; hbr. עֹמֶר‎ (‘omer), gr. γομορ; = 0,1 efy; Wj 16:36
osioł chleba | 80-160 l | hbr. חֲמוֹר לֶחֶם‎, określona ilość (?); 1Sm 16:20
palec | 1,88 cm | hbr. אֶצְבַּע (’etsba‘), gr. δάκτυλος; Jr 52:21
piędź | 22,5 cm | hbr. זֶרֶת‎ (zeret), gr. σπιθαμή; = 0,5 łokcia; Wj 28:16; 39:9; 1Sm 17:4; Iz 40:12; Ez 43:13

pokolenie

110 l. 35 lat

hbr. דּוֹר‎ (dor), gr. γενεά ; niejednoznaczne; może oznaczać czas życia jednego pokolenia, tj. ok. 110 lat, Rdz 15:16; Sdz 2:8-10, lub czas od początku pokolenia do pojawienia się pierwszych jego potomków, tj. ok. 35 lat, Wj 20:5; Lb 32:13; Pwt 2:14; Sdz 3:1

saton | 13,3 l | pojem., mat. sypkie, gr. σάτον, Mk 13:33; Łk 13:21, zob. miara, sea

sążeń

1,85 m

gr. ὀργυιά, odległość od czubka śrokowego palca jednej ręki do czubka środkowego palca drugiej przy rozciągniętych ramionach; = 6 stóp. Inne: 1,38 m GING; Dz 27:28

sea

13,3 l

pojem., mat. sypkie, hbr. סְאָה (סָאתַיִם‎, סְאִים‎; seah), gr. μέτρον (metron); 1/3 efy = 6 kawów. Inne: 7,7 l ESVSB, 12,3 l; 13,5 l Fri; 15 l DJD HALOT; Rdz 18:6; 2Krl 7:1; w NP saton, miara, gr. σάτον Mk 13:33

srebrnik | 12 g/2 dni | monet., srebro, hbr. כֶּסֶף‎ (kesef), gr. δίδραχμον, Rdz 20:16; wcześniej kawałek srebra, synonim pieniądza

stadion

185 m

gr. στάδιος, hbr. צֶמֶד שָׂדֶה‎ (tsemed sade) SG; = 100 sążni = 1/8 rzym. mili. Inne: 190 m Fri; 192 m GING LEH EDNT; Mt 14:24; Łk 24:13; J 6:19; 11:18; Obj 14:20; 21:16

stater

12 g/2 dni

monet. rzym., gr. στατήρ, hbr. שֶׁקֶל כֶּסֶף‎ (szeqel kesef); = 1 sykl = 4 drachmy (τετράδραχμον); Wj 30:13; Mt 17:24, 27

straże nocne (Izrael)

I: 18:00-22:00
II: 22:00-2:00
III: 2:00-6:00

Wj 14:24; Sdz 7:19; 1Sm 11:11; Ps 63:6

straże nocne (Rzym)

I: 18:00-21:00
II: 21:00-24:00
III: 23:00-3:00
IV: 3:00-6:00

Mt 14:25; Mk 13:35

sykl

12 g

ciężar, monet., hbr. שֶׁקֶל‎ (szeqel), gr. σίκλος; 8,33-16,74 g; = 1/3000 talenta = 1/50-1/60 miny = 2 beki; np. Wj 21:23; Pwt 22:19; 2Krl 15:20; Mt 17:24, 27

sykl świątynny

12 g

ciężar, monet., hbr. שֶׁקֶל הַקֹּדֶשׁ‎ (szeqel haqqodesz), gr. ὁ σίκλος ὁ ἅγιος: (1) sykl odważany za pomocą odważników świątynnych, = 20 ger; (2) sykl cięższy od standardowego o 0,5 g (?); Wj 38:26

talent

50 kg

ciężar, hbr. כִּכָּר‎ (kikkar), gr. τάλαντον. Inne: tzw. talent lżejszy = 49,1 kg; talent cięższy (babiloński) = 58,9 kg, później obniżony do 49,1 kg; 26-36 kg GING; 28-36 kg Fri; 30,6 kg; izraelski 3 4 kg, a rzymski 41 kg EDNT; = 3000 sykli; Wj 38:24; lKrl 10:17; Ezd 2:69; Ez 45:9; Obj 16:21

talent

50 kg/20 lat

monet., srebro lub złoto, hbr. כִּכָּר‎ (kikkar), gr. τάλαντον; = 60 min = 240 aureusów = 6000 denarów UBS; talent złoty był droższy; Mt 18:24; 25:15

trzy dni drogi

84 km (?)

hbr. דֶּרֶךְ שְׁלֹשֶׁת יָמִים, gr. ὁδὸν τριῶν ἡμερῶν, hbr. דֶרֶךְ־יוֹם; w Rdz 30:36; Wj 3:18; 15:22 może jednak chodzić o idiomatyczne określenie dużej odległości, a w Jo 3:3 o wielkość miasta

zagon | 2.000 m 2 (?) | hbr. מַעֲנָה, (ma‘anah), powierzchnia zaorywana jednym zaprzęgiem zwierząt; 1Sm 14:14; Ps 129:3

Piotr Zaremba

Wykaz dzieł

Alex: | Alexander D. P. 1984. The Lions Handbook to the Bible; Tring: Lion Publishing: 104-109
BDB: | Brown F., Driver S.R., Briggs C. A. 1907. Hebrew and English Lexicon; Oxford: Claredon Press
BW10: | 2016. BibleWorks LLC
DJD: | 2009-1955. Discoveries in the Judean Desert; Claredon: Oxford: 221-318

EDNT:

Balz H. 1990. Exegetical Dictionary of the New Testament; Grand Rapids: Eerdmans; Ettin: Ettinger Y. 2011. Torah archaeology sheds light on ancient Talmudic dispute; Haaretz. 9 września 2011

Flaw: | Flawiusz J., Dawne dzieje Izraela, VIII, 2. 9
Flaw2: | Flawiusz J. Dawne dzieje Izraela, IX, 62
Fri: | Friberg B., Friberg T., Miller N.F. 2000. Analytical Lexicon of the Greek New Testament, Grand Rapids: Baker
GING: | Gingrich F.W. 1983. Shorter Lexicon of the Greek New Testament, Chicago: University of Chicago Press
HALOT: | Koehler L., Baumgartner W. 2000. Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament. Leiden: Brill
Hdt: | Herodot, Dzieje V, 53, 1-54, 2

Hol:

Holladay W.L. 2000. A Concise Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament Based upon the Lexical Work of Ludwig Koehler and Walter Baumgartner; Grand Rapids: Eerdmans

Lane: | Lane E.W. 1885. An Arabic-English Lexicon. London: Williams and Norgate: VII, 3522b
LEH: | Lust J., Eynikel E., Hauspie K. 2003. A Greek-English Lexicon of the Septuagint. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft

LN:

Louw J.E., Nida E.A. 1989. Greek-English Lexicon of the New Testament Based on Semantic Domains. 2. wyd. New York: United Bible Societies

LS: | Liddell H.G., Scott R. 1996. A Greek-English Lexicon. Oxford: Claredon Press
Milik: | Milik J.T. 1959. Biblica 40: 985n

Segre:

Segre A. 1945. A Documentary Analysis of Ancient Palestinian Units of Measure. Journal of Biblical Literature, t. 64, nr 3 (wrzesień 1945): 357-375

SG:

Salkinson I.E, Ginsburg C.D. 1886, Hebrew New Testament, wyd. popr. 1999 w kierunku zgodności z Tekstem Przyjętym greckiego NT. London: Bible Society

Thayer: | Thayer J.H. 2000. A Greek-English Lexicon of the New Testament. International Bible Translators
TWOT: | Harris R.L. (red.). 1981. Theological Wordbook of the Old Testament, Chicago: The Moody Bible Institure of Chicago
USB: | Newman B.M. 1993. A Concise Greek-English Dictionary of the New Testament, Stuttgart: United Bible Societies
VGNT: | Moulton J.H., Millingan G. 1930. Vocabulary of the Greek Testament, London: Hodder and Stoughton

Dodatki

Miary i wagi używane w Izraelu

Mapy i tabele

1. Chronologia proroków
2. Izrael w czasach Starego Przymierza
3. Izrael w czasach Nowego Przymierza
4. Podróże apostoła Pawła

Table of Contents

- Start

- Wstęp

- Wykaz skrótów

- Wykaz ksiąg

- Księga Rut
- Księga Estery
- Księga Hioba
- Księga Psalmów
- Księga Przysłów
- Księga Kaznodziei Salomona
- Pieśń nad Pieśniami
- Lamentacje
- Księga Ozeasza
- Księga Joela
- Księga Amosa
- Księga Abdiasza
- Księga Jonasza
- Księga Micheasza
- Księga Nahuma
- Księga Habakuka
- Księga Sofoniasza
- Księga Aggeusza
- Księga Zachariasza
- Księga Malachiasza
- Ewangelia według Mateusza
- Ewangelia według Marka
- Ewangelia według Łukasza
- Ewangelia według Jana
- Dzieje Apostolskie
- List apostoła Pawła do Rzymian
- Pierwszy list apostoła Pawła do Koryntian
- Drugi list apostoła Pawła do Koryntian
- List apostoła Pawła do Galacjan
- List apostoła Pawła do Efezjan
- List apostoła Pawła do Filipian
- List apostoła Pawła do Kolosan

- Pierwszy list apostoła Pawła do Tesaloniczan

- Drugi list apostoła Pawła do Tesaloniczan
- Pierwszy list apostoła Pawła do Tymoteusza
- Drugi list apostoła Pawła do Tymoteusza
- List apostoła Pawła do Tytusa
- List apostoła Pawła do Filemona
- List do Hebrajczyków
- List apostoła Jakuba
- Pierwszy list apostoła Piotra
- Drugi list apostoła Piotra
- Pierwszy list apostoła Jana
- Drugi list apostoła Jana
- Trzeci list apostoła Jana
- List Judy
- Księga Objawienia
- Dodatki